Gıda Coğrafyası - Tüm Sorular
Ünite 1
Soru 1
Aşağıdakilerden hangisi mikro besin grubunda yer almaktadır?
Seçenekler
A
Vitaminler
B
Karbonhidratlar
C
Yağlar
D
Proteinler
E
Su
Açıklama:
Makro besinlerin başlıcaları şunlardır: Karbonhidratlar, yağlar, proteinler ve su. Biz bunlara büyük miktarlarda ihtiyaç duyarız bunların, elde edilmeleri kolaydır.
Vitaminler ve mineraller ise mikro besinler grubunda yer alır. Bunlara çok az miktarlarda ihtiyaç duyarız, ancak diğerleri kadar önemlidirler. Vücudumuzun başlıcalarını demir, çinko, iyot, kalsiyum, magnezyum, sodyum, potasyumun oluşturduğu pek çok minerale ihtiyacı vardır. Vücudumuz tarafından bir miktar D vitamini ve Niasin de denilen B3 vitamini üretilebilir. Bunlar hariç tutulursa vitamin ve mineraller vücudumuzun kendi kendine oluşturamadığı bu sebeple dış kaynaklardan elde edilen maddelerdir.
Vitaminler ve mineraller ise mikro besinler grubunda yer alır. Bunlara çok az miktarlarda ihtiyaç duyarız, ancak diğerleri kadar önemlidirler. Vücudumuzun başlıcalarını demir, çinko, iyot, kalsiyum, magnezyum, sodyum, potasyumun oluşturduğu pek çok minerale ihtiyacı vardır. Vücudumuz tarafından bir miktar D vitamini ve Niasin de denilen B3 vitamini üretilebilir. Bunlar hariç tutulursa vitamin ve mineraller vücudumuzun kendi kendine oluşturamadığı bu sebeple dış kaynaklardan elde edilen maddelerdir.
Soru 2
Besinlerin doku içinde kullanılarak vücudumuzun sıcaklık ve enerjisini sağlama değerini gösteren ölçü birimi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Beslenme
B
Kalori
C
Diyet
D
Metabolizma
E
Joule
Açıklama:
1 gr karbonhidrat veya protein 4 kalori, 1 gram yağ ise 9 kaloriye eşdeğerdir.
Kalori: Beslenme söz konusu olduğunda kullanılan kalori kelimesi, besinlerin doku içinde kullanılarak vücudumuzun sıcaklık ve enerjisini sağlama değerini
gösterir bir ölçü birimidir.
Kalori: Beslenme söz konusu olduğunda kullanılan kalori kelimesi, besinlerin doku içinde kullanılarak vücudumuzun sıcaklık ve enerjisini sağlama değerini
gösterir bir ölçü birimidir.
Soru 3
Aşağıdakilerden hangisi toprağın temel yapı maddelerinden birisidir?
Seçenekler
A
Tahta
B
Metal
C
Hava
D
Kauçuk
E
Palmiye
Açıklama:
Bir toprakta üç temel yapı maddesi bulunur. Bunlardan ilki mineral ve organik kökenli katı kısım, ikincisi su ve üçüncüsü havadır.
Soru 4
Aşırı derecede ayrışmaya uğramış organik madde ürününe ne denilmektedir?
Seçenekler
A
Laterit
B
Podzol
C
Tundra
D
Humus
E
Çernozyom
Açıklama:
Homojen değildir, belli bir kimyasal formülü yoktur. Koyu renkli heterojen bir kitledir. Bitkisel ve hayvansal atıklar ile toprak organizmalarının sentezlediği hücre maddelerinin karışımıdır. Statik değil dinamiktir, devamlı olarak değişime uğrar.
Humus aşırı derecede ayrışmaya uğramış organik madde ürününe verilen isimdir.
Humus aşırı derecede ayrışmaya uğramış organik madde ürününe verilen isimdir.
Soru 5
Aşağıdakilerden hangisi bir bölgede, o bölgenin doğal koşullarına uygun olarak gelişen, her türlü bitki topluluğunun meydana getirdiği örtüyü tanımlamaktadır?
Seçenekler
A
Bakı
B
Yönelim
C
Organizma
D
Rekolte
E
Vejetasyon
Açıklama:
Vejetasyon: Bir bölgede, o bölgenin doğal koşullarına uygun olarak gelişen, her türlü bitki topluluğunun meydana getirdiği örtüdür.
Soru 6
Tarımda bir yılda elde edilen ürünlerin tümüne aşağıdakilerden hangisi denilmektedir?
Seçenekler
A
Rekolte
B
Harman
C
Hasat
D
Nadas
E
Biçim
Açıklama:
Rekolte: Tarımda bir yılda elde edilen ürünlerin tümüne verilen isimdir.
Soru 7
İnce, küçük damlacıktan oluşan ve yavaş yağan yağmur aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Dolu
B
Çisenti
C
Yağmur
D
Çiğ
E
Don
Açıklama:
Çise/çisenti : İnce, küçük damlacıklardan oluşan ve yavaş yağan yağmur.
Soru 8
Tarımsal faaliyetleri doğal koşullarda olduğu gibi birbirinden farklı pek çok beşeri unsur etkiler. Aşağıdakilerden hangisi bu unsurlardan biri değildir?
Seçenekler
A
Çalışan nüfus
B
Teknolojik gelişmeler
C
Reklam
D
Sermaye
E
Pazar olanakları
Açıklama:
Tarımsal faaliyetleri doğal koşullarda olduğu gibi birbirinden farklı pek çok beşeri unsur etkiler. Bunlar arasında tarım sektöründe çalışan nüfus, teknolojik gelişmeler, kültürel ve dinî kabuller, sermaye, pazar olanakları, tarımsal toprakların işletme biçimleri başlıcalarını oluşturur.
Bu durumda doğru cevap "c" seçeneğidir.
Bu durumda doğru cevap "c" seçeneğidir.
Soru 9
Üçüncü Tarım Devrimi hangi yüzyılın başlarında ortaya çıkmıştır?
Seçenekler
A
17. yüzyıl
B
18. yüzyıl
C
19. yüzyıl
D
20. yüzyıl
E
21. yüzyıl
Açıklama:
Üçüncü Tarım Devrimi’nin geçmişi oldukça yenidir, yirminci yüzyılda ortaya çıkmıştır.
Soru 10
Dünya'da paketlenmiş sütler en fazla hangi ülke tarafından üretilmektedir?
Seçenekler
A
İngiltere
B
Japonya
C
Türkiye
D
Hindistan
E
Amerika Birleşik Devleti
Açıklama:
Paketlenmiş sütler en fazla Amerika Birleşik Devleti tarafından üretilmektedir.
Soru 11
Hangisi mikrobesin grubunda yer alır?
Seçenekler
A
Karbonhidrat
B
Protein
C
Yağ
D
Su
E
Vitamin
Açıklama:
Diğerleri makrobesin grubunda yer alır. Cevap e şıkkıdır.
Soru 12
Bir toprakta çay bitkisi yetişiyorsa nasıl bir topraktır?
Seçenekler
A
Asitli toprak
B
Alkali toprak
C
Nötr toprak
D
Kalevi toprak
E
Bazik toprak
Açıklama:
Plantasyon bitkileri asitli topraklarda iyi gelişir. Çay da plantasyon bitkisidir. Cevap a şıkkıdır.
Soru 13
Hangisi az kullanılan bitki besin maddelerinden biridir?
Seçenekler
A
Çinko
B
Kükürt
C
Fosfor
D
Karbon
E
Potasyum
Açıklama:
Diğerleri çok kullanılan bitki besi maddelerindendir. Cevap a şıkkıdır.
Soru 14
Humus ile ilgili olarak söylenen hangi ifade doğrudur?
Seçenekler
A
Homojendir
B
Belli bir kimyasal formülü vardır
C
Açık renklidir
D
Dinamiktir
E
Değişime uğramaz
Açıklama:
Diğer şıkların tersi ifadeler geçerlidir. Cevap D şıkkıdır.
Soru 15
Sıcak iklim kuşağınd bir tohumun çimlenmesi için gereken sıcaklık kaç derecedir?
Seçenekler
A
2 °C
B
4°C
C
6°C
D
8°C
E
10°C
Açıklama:
Sıcak iklim kuşağında kuşağında gereken sıcaklık 10 derecedir. Cevap E şıkkıdır.
Soru 16
Hangisi tarımı etkileyen doğal çevre koşullarından biridir?
Seçenekler
A
Toprak
B
Nüfus
C
Sermaye
D
Teknolojik gelişme
E
Kültür
Açıklama:
Diğerleri beşeri unsurlardır. Cevap A şıkkıdır.
Soru 17
Tarımı etkileyen faktörler göz önüne alındığında hangi ikili aynı grupta yer alır?
Seçenekler
A
Nem-Güneş ışığı
B
Eğitim-Nüfus
C
Kültür-Toprak
D
Rüzgar-Teknolojik gelişme
E
Yükselti-Sermaye
Açıklama:
A şıkkı tarımsal üretime etki yapan iklim elemanları grubunda yer alır. Diğer şıkların hiçbirisi aynı grupta yer almaz. Cevap a şıkkıdır.
Soru 18
Hangi ifade 3. tarım devrimine ait değildir?
Seçenekler
A
Biyoteknoloji çağının bir sonucudur
B
20.yy'da ortaya çıkmıştır
C
"Yeşil Devrim" tanımı ortaya çıkmıştır
D
Dünya tarım talebi ile üretimi arasındaki farkı azaltma çabası güder
E
Yeni çağın başlangıcıdır
Açıklama:
E şıkkı 2. tarım devrimi ile ilgilidir. Cevap e şıkkıdır.
Soru 19
Hangisi entansif (yoğun) geçim tarımının en yaygın görüldüğü ülkelerden biridir?
Seçenekler
A
Kamboçya
B
ABD
C
Kanada
D
Avustralya
E
Arjantin
Açıklama:
Diğerlerinde genel olarak ticari tahıl üretimi yapılır. Cevap a şıkkıdır.
Soru 20
Organik tarım söz konusu olduğunda Türkiye aşağıdaki ürünlerden hangisinde önde gelen isimdir?
Seçenekler
A
Pamuk
B
Çeltik
C
Üzüm
D
Zeytin
E
Tahıl
Açıklama:
Türkiye ABD ile birlikte pamukta öndedir. Cevap A şıkkıdır.
Soru 21
Aşağıdakilerden hangisi makro besinlerden birisidir ?
Seçenekler
A
İyot
B
Kalsiyum
C
Potasyum
D
Sodyum
E
Su
Açıklama:
Makro besinlerin başlıcaları şunlardır: Karbonhidratlar, yağlar, proteinler ve su. Biz bunlara büyük miktarlarda ihtiyaç duyarız bunların, elde edilmeleri kolaydır. Karbonhidratlar vücudun büyüyüp gelişmesi ve doku onarımı için gereklidir. Soluk alıp verme, hareket etme ve vücut sıcaklığının korunması için gerekli enerjiyi sağlarlar. Yağlar da vücuda enerji sağlarlar. Proteinler vücudun gelişmesinde, kendini yenilemesinde hücre, vücut sıvıları, antikor yapımında kullanılır ve diğer yandan da enerji verirler. Su, pek çok kimyasal işlemde kullanılır; gözyaşı, ter ve idrar gibi sıvıları oluşturur. Su aynı zamanda içerisinde çeşitli mineralleri de bulundurur.
Vitaminler ve mineraller ise mikro besinler grubunda yer alır. Bunlara çok az miktarlarda ihtiyaç duyarız, ancak diğerleri kadar önemlidirler. Vücudumuzun başlıcalarını demir, çinko, iyot, kalsiyum, magnezyum, sodyum, potasyumun oluşturduğu pek çok minerale ihtiyacı vardır
Vitaminler ve mineraller ise mikro besinler grubunda yer alır. Bunlara çok az miktarlarda ihtiyaç duyarız, ancak diğerleri kadar önemlidirler. Vücudumuzun başlıcalarını demir, çinko, iyot, kalsiyum, magnezyum, sodyum, potasyumun oluşturduğu pek çok minerale ihtiyacı vardır
Soru 22
Bir toprakta bulunan üç temel yapı maddesi aşağıdaki şıklardan hangisinde doğru verilmiştir ?
Seçenekler
A
Mineral-Su-Hava
B
Mineral-Su-Vitamin
C
Su-Vitamin-Hava
D
Mineral-Hava-Vitamin
E
Vitamin-Su-Demir
Açıklama:
Bir toprakta üç temel yapı maddesi bulunur. Bunlardan ilki mineral ve organik kökenli katı kısım, ikincisi su ve üçüncüsü havadır. Toprakların katı kısmını oluşturan mineraller toprağın geliştiği ana kayanın mineral yapısıyla ilişkilidir.
Soru 23
"Toprak reaksiyonu" aşağıdakilerden hangisi ile ifade edilir
Seçenekler
A
pT
B
pH
C
pS
D
pM
E
pY
Açıklama:
Toprağın en önemli kimyasal özelliklerinden birisi asitlik veya alkalilik derecesidir. Buna toprak reaksiyonu adı verilir ve pH ile ifade edilir. Toprak reaksiyonu bitki besin elementlerinin yarayışlılığını ve toprakta oluşan toksik maddelerin miktarını belirleme ve böylece bitkini gelişmesinin ve mikroorganizma faaliyetlerini kontrol eden bir özelliktir
Soru 24
Her yörede, özellikle de dağlık alanlarda bir yamacın güneş ışınlarına, güneye
yahut kuzeye karşı konumunu ve bu nedenle doğal koşullarını belirleyen duruma ne ad verilir?
yahut kuzeye karşı konumunu ve bu nedenle doğal koşullarını belirleyen duruma ne ad verilir?
Seçenekler
A
Karasallık
B
Bakı
C
Reaksiyon
D
Vejetasyon
E
Rekolte
Açıklama:
Bakı-Yönelim: Her yörede, özellikle de dağlık alanlarda bir yamacın güneş ışınlarına, güneye yahut kuzeye karşı konumunu ve bu nedenle doğal koşullarını belirleyen duruma bakı (bakıcak) yahut yönelim denir.
Soru 25
Tarımda bir yılda elde edilen ürünlerin tümüne verilen ad nedir ?
Seçenekler
A
Bakı
B
Reaksiyon
C
Rekolte
D
Vejetasyon
E
Karasallık
Açıklama:
Rekolte: Tarımda bir yılda elde edilen ürünlerin tümüne verilen isimdir.
Soru 26
Bir bölgede, o bölgenin doğal koşullarına uygun olarak gelişen, her türlü bitki topluluğunun meydana getirdiği örtüye ne ad verilir ?
Seçenekler
A
Bakı
B
Vejetasyon
C
Çise
D
Reksiyon
E
Rekolte
Açıklama:
Vejetasyon: Bir bölgede, o bölgenin doğal koşullarına uygun olarak gelişen, her türlü bitki topluluğunun meydana getirdiği örtüdür.
Soru 27
Aşağıdaki ülkelerden hangisinde Akdeniz tarımı görülmez?
Seçenekler
A
Türkiye
B
Yunanistan
C
Şili
D
İtalya
E
Libya
Açıklama:
Tarımsal üretimde Akdeniz ikliminin görüldüğü alanların ayrı bir yeri ve önemi vardır. Akdeniz tarımı için tanımlanacak olan alanlar, iklim özellikleriyle sınırlanırlar, bu iklim özelliklerinin dünyada görüldüğü yerler çeşitlidir. Libya ve Mısır hariç Akdeniz çevresindeki ülkelerde görülür, ayrıca, Amerika’da Kaliforniya çevresi, Güney Amerika ülkelerinden Şili’nin orta kesimlerinde, Güney Afrika’da ve Avustralya’nın güney kesimlerinde de Akdeniz iklimi vardır.
Soru 28
Bir canlıdaki genetik özelliklerin ayıklanarak bu niteliklere sahip olmayan başka canlılara aktarılması sonucunda üretilen yeni canlıya ne ad verilir?
Seçenekler
A
GDA
B
GDO
C
GDE
D
GDI
E
GDU
Açıklama:
GDO: Bir canlıdaki genetik özelliklerin ayıklanarak bu niteliklere sahip olmayan başka canlılara aktarılması sonucunda üretilen yeni canlıya Genetiği Değiştirilmiş Organizma (GDO) denir. Bu yöntemle elde edilen canlıların, bazı doğal koşulların olumsuz etkilerine, ilaçlara ve tarım zararlılarına karşı daha dirençli türler elde edilmektedir. GDO yoluyla elde edilen ürünlerin doğaya ve insana zararlı olduğu konusunda çalışmalar kadar yararlarını vurgulayan çalışmalar da vardır. Günümüzde üretilen mısır, patates, domates, soya, çeltik, buğday, kabak, ayçiçeği, yer fıstığı, kolza, papaya ve bazı su ürünlerinde GDO söz konusudur.
Soru 29
Uluslararası organik tarım federasyonu kaç yılında kurulmuştur ?
Seçenekler
A
1970
B
1971
C
1972
D
1973
E
1974
Açıklama:
Sentetik kimyasal maddelerin tarımda yarattığı olumsuz etkilerin belirlenmeye başlamasıyla birlikte 20. yüzyılın başlarında geleneksel tarım yöntemine
alternatif bazı arayışlar görülmeye başlanmıştır. Bunlardan bir tanesi de organik tarımdır. 1970’li yıllara kadar devam eden çalışmalar 1972 yılında Uluslararası Organik Tarım Hareketleri Federasyonunun (IFOAM) kurulmasıyla uluslararası nitelik kazanmıştır.
alternatif bazı arayışlar görülmeye başlanmıştır. Bunlardan bir tanesi de organik tarımdır. 1970’li yıllara kadar devam eden çalışmalar 1972 yılında Uluslararası Organik Tarım Hareketleri Federasyonunun (IFOAM) kurulmasıyla uluslararası nitelik kazanmıştır.
Soru 30
Dünya toplam üretimi 11,6 milyon ton olan iç sulardan avcılıkta hangi ülke üretimle ilk sırada yer alır?
Seçenekler
A
Hindistan
B
Çin
C
Bangladeş
D
Kamboçya
E
Myanmar
Açıklama:
Dünya toplam üretimi 11,6 milyon ton olan iç sulardan avcılıkta da Çin 2,3 milyon ton üretimle ilk sırada yer alır. Onu sırasıyla izleyen Hindistan (1,5), Myanmar (1,2), Bangladeş (0,9) ve Kamboçya (0,4) ilk beş ülkeyi oluştururlar.
Soru 31
Aşağıdakilerden hangisi mikro besinlerden biridir?
Seçenekler
A
Karbonhidratlar
B
Yağlar
C
Proteinler
D
Su
E
Vitaminler
Açıklama:
Vitaminler mikro besinlerden biridir.
Soru 32
1 gr. protein kaç kaloridir?
Seçenekler
A
2
B
3
C
4
D
5
E
6
Açıklama:
1 gr. protein 4 kaloridir
Soru 33
1 gr. yağ kaç kaloridir?
Seçenekler
A
3
B
6
C
9
D
10
E
12
Açıklama:
1 gr. yağ 9 kaloridir.
Soru 34
Dünyadaki toprakların % ne kadarı mineral kökenlidir?
Seçenekler
A
%29.9
B
%49.9
C
%69.9
D
%89.9
E
%99.9
Açıklama:
Dünyadaki toprakların % 99.9 u mineral kökenlidir.
Soru 35
Bir toprakda kaç tane temel yapı malzemesi bulunur?
Seçenekler
A
2
B
3
C
4
D
5
E
6
Açıklama:
Bir toprakta 3 temel yapı malzemesi bulunur.
Soru 36
Aşağıdakilerden hangisi humusun özelliklerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Homojen olması
B
Belli bir kimyasal formülünün olmaması
C
Koyu renkli heerojen bir kitle olması
D
statik olmaması
E
Devamlı değişime uğraması
Açıklama:
Homojen olması humusun özelliklerinden biri değildir.
Soru 37
Aşağıdakilerden hangisi tarımsal üretime etki eden başlıca iklim elemanlarından biri değildir?
Seçenekler
A
Nem durumu
B
Fey
C
Rüzgar
D
Güneş ışığı
E
Yağışın şekli
Açıklama:
Fey tarımsal üretime etki eden başlıca iklim elemanlarından biri değildir.
Soru 38
Aşağıdakilerden hangisi sıcaklığın bitkisel üretimi etkileyen unsurlarından biri değildir?
Seçenekler
A
Rüzgarın yönü
B
Vejetasyon süresi
C
Sıcaklık eşik değerleri
D
Optimum sıcaklıklar
E
Toplam sıcaklıklar
Açıklama:
Rüzgarın yönü sıcaklığın bitkisel üretimi etkileyen unsurlarından biri değildir.
Soru 39
Gıda ve tarım örgütünün kısaltması hangisidir?
Seçenekler
A
WHU
B
FAO
C
UNEP
D
UNDP
E
WFP
Açıklama:
Gıda ve tarım örgütünün kısaltması FAO dur.
Soru 40
Vücudun gelişmesinde, kendini yenilemesinde hücre, vücut sıvıları ve antikor yapımında kullanılan makro besinler hangileridir?
Seçenekler
A
Proteinler
B
Vitaminler
C
Mineraller
D
Yağlar
E
Karbonhidratlar
Açıklama:
Proteinler vücudun gelişmesinde, kendini yenilemesinde hücre, vücut sıvıları, antikor yapımında kullanılır ve diğer yandan da enerji verirler.
Soru 41
Toprak reaksiyonu ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Tarım için en uygun olan topraklar alkali değeri yüksek olanlardır.
B
Toprak reaksiyonu adı pH ile ifade edilir.
C
Bazı bitkiler sadece asidik topraklarda gelişme gösterir.
D
Toprak reaksiyonunda ölçülen aktif asitliktir.
E
Toprak reaksiyonunu, H+ iyonları belirler.
Açıklama:
Tarım için en uygun olan topraklar nötr karakterli olanlardır, bu ortalama bir değer olarak pH 7 kabul edilir.
Soru 42
Aşağıdakilerden hangisi alkali toprakların özelliklerindendir?
Seçenekler
A
Daha çok nemli ve yağışlı bölgelerin topraklarıdır.
B
Kahverengimsi kırmızı renktedirler.
C
Çok güçlü bir şekilde yıkanmışlardır.
D
Plantasyon bitkileri bu tür topraklarda daha iyi yetişir.
E
Nitrojen ve alüminyum iyonları bol miktarda bulunur.
Açıklama:
Yağışın daha az olduğu kurak bölge toprakları ise alkalidir. Bazik karakterli topraklar, toprak yüzeyinden sodyum, magnezyum gibi tuzların uzaklaşmadığı kurak bölgelerde gelişir. Kahverengimsi kırmızı topraklar böyle alkali topraklardır.
Soru 43
Türkiye'nin asitlik düzeyi en yüksek toprağı hangi bölgededir?
Seçenekler
A
Akdeniz
B
Karadeniz
C
Ege
D
İç Anadolu
E
Marmara
Açıklama:
Asitli topraklar daha çok nemli ve yağışlı bölgelerin topraklarıdır.
Soru 44
Hangi bitki besin maddesi büyük oranda havadan karşılanır?
Seçenekler
A
Azot
B
Fosfor
C
Karbon
D
Demir
E
Magnezyum
Açıklama:
Bitki besin maddelerinden karbon ve oksijen büyük oranda havadan karşılanır.
Soru 45
Yeryüzündeki tarımsal alanlarla ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Bitkisel üretim en fazla ılıman kuşakta yapılır.
B
Kutuplara doğru hayvancılık alanları artar.
C
Kuzey ve Güney yarımkürede farklı tarımsal faaliyetler gerçekleştirilir.
D
Mevsimler arasındaki sıcaklık farklarının fazla olduğu bölgeler tarıma elverişsizdir.
E
Aynı enlem üzerindeki yerlerde aynı tarımsal faaliyetler gerçekleştirilebilir.
Açıklama:
Enlem faktörüne göre sıcaklık genel olarak ekvatordan kutuplara doğru azalır ancak bu gidiş her yerde aynı düzende değildir; yer şekillerinin uzanış yönleri, denizlerin dağılışı, okyanuslardaki sıcak su akıntıları vb. pek çok faktör bu düzenli gidişi bozar.
Soru 46
Kuzey yarı kürede yer alan bir arazinin doğu yamacı batısına, güney yamacının da kuzeyine oranla daha fazla güneş ışığı alması ne ile açıklanabilir?
Seçenekler
A
Yükselti
B
Eğim
C
Şekil
D
Akarsuya uzaklık
E
Bakı
Açıklama:
Bakı, ya da yönelim, her yörede, özellikle de dağlık alanlarda bir yamacın güneş ışınlarına, güneye yahut kuzeye karşı konumunu ve bu nedenle doğal koşullarını belirleyen duruma verilen addır.
Soru 47
Buğday, yer fıstığı, çeşitli kök bitkileri, mısır, turunçgiller, üzüm, zeytin gibi birbirinden farklı ürünler yetiştirilebildiği tarım türüne ne ad verilir?
Seçenekler
A
Ticari üretim
B
Toplayıcılık
C
Geçim tarımı
D
Akdeniz tarımı
E
Organik tarım
Açıklama:
Akdeniz ikliminin görüldüğü yerlerde buğday, yer fıstığı, çeşitli kök bitkileri, mısır, turunçgiller, üzüm, zeytin gibi birbirinden farklı ürünler yetiştirilebilmektedir.
Soru 48
Göçebe hayvancılığın görüldüğü alanların temel niteliği aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Ilıman iklim
B
Yeryüzü şekilleri
C
Nüfus yoğunluğu
D
Yağış azlığı
E
Yükselti
Açıklama:
Göçebe hayvancılığın görüldüğü alanlarda yağışın azlığı temel niteliktir.
Soru 49
Aşağıdakilerden hangisi makro besinlerden biri değildir?
Seçenekler
A
Yağlar
B
Vitaminler
C
Karbonhidratlar
D
Proteinler
E
Su
Açıklama:
Besin maddelerini temel olarak Büyük (Makro) ve Küçük (Mikro) besinler olarak ikiye ayırırız. Makro besinlerin başlıcaları şunlardır: Karbonhidratlar, yağlar, proteinler ve su. Vitaminler ve mineraller ise mikro besinler grubunda yer alır.
Soru 50
Aşağıdakilerden hangisi mikro besinlerin bir özelliğidir?
Seçenekler
A
Büyük miktarlarda ihtiyaç duyulan besinlerdir.
B
Kolay bir şekilde elde edilebilirler.
C
Büyük bir kısmı vücut tarafından üretilir.
D
Diğer besin maddeleri tüketilerek alınırlar.
E
Vücut için en fazla enerji sağlayan besinlerdir.
Açıklama:
Makro besinlerin başlıcaları şunlardır: Karbonhidratlar, yağlar, proteinler ve su. Biz bunlara büyük miktarlarda ihtiyaç duyarız bunların, elde edilmeleri kolaydır. Karbonhidratlar vücudun büyüyüp gelişmesi ve doku onarımı için gereklidir. Soluk alıp verme, hareket etme ve vücut sıcaklığının korunması için gerekli enerjiyi sağlarlar. Yağlar da vücuda enerji sağlarlar. Proteinler vücudun gelişmesinde, kendini yenilemesinde hücre, vücut sıvıları, antikor yapımında kullanılır ve diğer yandan da enerji verirler. Su, pek çok kimyasal işlemde kullanılır; gözyaşı, ter ve idrar gibi sıvıları oluşturur. Su aynı zamanda içerisinde çeşitli mineralleri de bulundurur.
Vitaminler ve mineraller ise mikro besinler grubunda yer alır. Bunlara çok az miktarlarda ihtiyaç duyarız, ancak diğerleri kadar önemlidirler. Vücudumuzun başlıcalarını demir, çinko, iyot, kalsiyum, magnezyum, sodyum, potasyumun oluşturduğu pek çok minerale ihtiyacı vardır. Vücudumuz tarafından bir miktar D vitamini ve Niasin de denilen B3 vitamini üretilebilir. Bunlar hariç tutulursa vitamin ve mineraller vücudumuzun kendi kendine oluşturamadığı bu sebeple dış kaynaklardan elde edilen maddelerdir. Bunlar genellikle diğer besin kaynakları içinde bulunurlar ve onların tüketilmesiyle birlikte edinilirler. Çok az bir kısmı ayrıca tüketilmelidir. Mineraller vücudun gelişmesi ve kendini yenilemesi için gereklidir ve vitaminlerle birlikte vücudumuzun fonksiyonlarının dengeli olmasını ve görevlerini sağlıklı bir şekilde yapmasını, bağışıklık sisteminin güçlü olmasını sağlar.
Vitaminler ve mineraller ise mikro besinler grubunda yer alır. Bunlara çok az miktarlarda ihtiyaç duyarız, ancak diğerleri kadar önemlidirler. Vücudumuzun başlıcalarını demir, çinko, iyot, kalsiyum, magnezyum, sodyum, potasyumun oluşturduğu pek çok minerale ihtiyacı vardır. Vücudumuz tarafından bir miktar D vitamini ve Niasin de denilen B3 vitamini üretilebilir. Bunlar hariç tutulursa vitamin ve mineraller vücudumuzun kendi kendine oluşturamadığı bu sebeple dış kaynaklardan elde edilen maddelerdir. Bunlar genellikle diğer besin kaynakları içinde bulunurlar ve onların tüketilmesiyle birlikte edinilirler. Çok az bir kısmı ayrıca tüketilmelidir. Mineraller vücudun gelişmesi ve kendini yenilemesi için gereklidir ve vitaminlerle birlikte vücudumuzun fonksiyonlarının dengeli olmasını ve görevlerini sağlıklı bir şekilde yapmasını, bağışıklık sisteminin güçlü olmasını sağlar.
Soru 51
Tarım açısından en uygun toprak olan nötr karakterli toprakların pH değer aralığı kaçtır?
Seçenekler
A
2,9 - 4,4
B
4,5 - 6,5
C
6,6 - 7,3
D
7,4 - 8,4
E
8,5 - 9,3
Açıklama:
Tarım için en uygun olan topraklar nötr karakterli olanlardır, bu ortalama bir değer olarak pH 7 kabul edilir. Toprakların asit nötr ya da alkali oluşları da konumuz bakımından önemlidir. Dünya topraklarının reaksiyonu 2,9-11 arasında değişmektedir, 7 nötr durumu göstermektedir. Bu değer arttıkça alkaliliğe azaldıkça asitliğe gidilir. pH değeri 6,6-7,3 olan topraklar nötr, 4,5-6,5 arasında olanlar asit, 7,4-9,1 olanlar bazik-alkali topraklardır.
Soru 52
Bitkiler, gelişimleri için ihtiyaç duydukları aşağıdaki besin maddelerinden hangisini sudan alırlar?
Seçenekler
A
Hidrojen
B
Kalsiyum
C
Klor
D
Kükürt
E
Azot
Açıklama:
Bitkiler gelişmesinde bazı besin elementlerine ihtiyaç duyar. Bunların yetersizlikleri yahut aralarındaki dengesizlik bitkilerin normal gelişimini engeller. Bitki besin maddeleri, havadan, sudan ve topraktan alınır. Bir kısmına bitkilerin ihtiyacı çok fazla bazılarına ise azdır.
Bitki besin maddelerinden karbon ve oksijen büyük oranda havadan, hidrojen toprak suyundan karşılanır.
| Fazla Kullanılanlar | Az Kullanılanlar | |
| Hava ve Sudan Alınanlar | Toprak Katı Maddelerinden Alınanlar | |
| Karbon | Azot | Demir |
| Hidrojen | Fosfor | Manganez |
| Oksijen | Potasyum | Bakır |
| Kalsiyum | Çinko | |
| Magnezyum | Molibden | |
| Kükürt | Bor | |
| Klor |
Soru 53
İnce ve küçük damlacıklar halinde toprağa yavaş yağan ve bu sayede toprak tarafından kolayca emilebilen yağış türü aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Kar
B
Kırağı
C
Çisenti
D
Sulu sepken
E
Çiy
Açıklama:
Çise/çisenti, ince ve küçük damlacıklardan oluşan ve yavaş yağan yağmur türüdür. Çise/ çisenti şeklindeki yağışlarda düşen su toprak tarafından rahatlıkla emilir ve bitkilerin su ihtiyacını karşılamaya yardımcı olur.
Soru 54
Kuzey yarım kürede yer alan bir arazinin doğu ve güney yamaçlarının batı ve kuzey yamaçlarına göre daha fazla güneş ışığı alması aşağıdakilerden hangisi ile ilgilidir?
Seçenekler
A
Yükselti
B
Eğim
C
Yer şekli
D
İklim
E
Bakı
Açıklama:
Bakı özellikle dağlık alanlarda güneşlenmeyi önemli oranda etkileyen bir faktördür. Kuzey yarı küre için bir arazinin doğu yamacı batısına, güneyi yamacı kuzeyine oranla daha fazla güneş ışığı alır. Kuzey yarı kürede dağlık alanların kuzeye bakan yamaçlarında güneşten faydalanma güneye bakan yamaçlardan daha kısa süreli ve azdır. Bu doğal olarak yetiştirilen ürünlerin miktarı, kalitesi ve çeşitliliği ile dikey sınırı üzerinde rol oynamaktadır. Aynı tür bitki güney yamaçlarda kuzeye göre daha yüksek seviyelere kadar yetiştirilebilir.
Soru 55
Aşağıdakilerden hangisi tarımsal nüfus ihtiyacını azaltan bir sebeptir?
Seçenekler
A
Sermaye eksikliği
B
Kültürel değişiklikler
C
Tüketimde artış
D
Teknolojik gelişmeler
E
Maliyetlerde azalma
Açıklama:
Tarımsal nüfusun dünyada dağılımı da dengeli değildir. Tarımsal nüfus 1980 ve 2011 yılları arasında dünya çapında büyümesine rağmen büyüme Afrika, Asya, Okyanusya ülkeleriyle sınırlı kalmıştır; tümüyle Amerika kıtası ile Avrupa ülkelerinde ise genellikle azalma olmuştur. ABD gibi bazı büyük ve önemli tarımsal üretim alanlarında tarımsal nüfus oranı diğer yerlerle karşılaştırıldığında çok azdır. 2011 yılında Dünya tarımsal nüfusunun %90’ından fazlası Asya ve Afrika ülkelerindedir. 1980-2011 yılları arasında Çin ve Hindistan’da aktif tarım nüfus oranı sırasıyla %33 ve %50 oranlarında yükselmiştir. ABD’ de yeni ve yenilikçi teknolojilerin geliştirilmesinin etkisiyle çok çeşitli tarım makinelerinin kullanımının yanı sıra daha az el emeği-iş gücü gerektiren kimyasal gübre, tarım ilacı ve sulama sistemlerinin geliştirilmesi tarımsal nüfusa olan ihtiyacı da giderek azaltmıştır ve aynı dönemde tarımsal nüfus %37 oranında azalmış, toplam nüfusun %4’ü gibi küçük bir değere inmiştir. Nüfus verileri ülkelere göre ele alındığında genel olarak tarımda çalışan nüfusun oranı ile sanayileşme arasında doğrudan bir bağlantı görülmektedir. Faal nüfusun içinde tarımda çalışanların payı gelişmiş ülkelerde %15’den daha azdır. Örneğin ABD, Fransa ile Avustralya’da bu oran %4, Rusya’da %10’dur. Diğer taraftan Tacikistan, Türkmenistan gibi ülkelerde %30, Ruanda, Uganda gibi gelişmişliği geri sıralarda olan ülkelerde ise %90 kadardır. Bir başka ifadeyle teknolojideki gelişmeler beraberinde tarımsal nüfus miktarını ve oranını da azaltmaktadır. 2014 yılı TUİK verilerine göre ülkemizde 5,4 milyon kişi tarım sektöründe çalışmaktadır, toplam çalışanlar içinde bu nüfusun payı ise %21’dir.
Soru 56
Muz ilk olarak nerede kültüre alınmıştır?
Seçenekler
A
Güney Doğu Asya
B
Mümbit Hilal
C
Güney Amerika
D
Batı Afrika
E
Orta Asya
Açıklama:
Dünyanın her tarafında seçilen ve tarımı yapılmaya başlanan ürünler çok büyük bir çeşitliliğe sahiptir. Değişik zamanlarda ve değişik yerlerde değişik ürün grupları insanların yaşam tarzının bir parçası olmuştur. Kısa zamanda da bunlar bulundukları yerden dışarıya, başka alanlara yayılmışlardır. Örneğin darı Batı Afrika’dan Hindistan’a, bir başka tahıl olan sorgum yine Batı Afrika’dan Çin’e kadar ulaşmış; karpuz Batı Afrika’dan önce yakın çevreye, sonra da bütün dünyaya yayılmıştır. Mısır, Orta Amerika’dan Kuzey Amerika’ya yayılmış; daha sonra da Portekizliler bu bitkiyi Atlas Okyanusu’nun karşı kıyısına taşımışlar ve Afrika’nın büyük kısmının temel gıda maddesi olmuştur. Muz ise Güneydoğu Asya’dan çıkmış ama Karayipler’in temel tarım ürünü olmuştur.
Soru 57
Aşağıdakilerden hangisi ticaret için bitkisel üretiminin özelliklerinden biridir?
Seçenekler
A
Tarım alanlarının küçük ve dağınık olması
B
Topraklarda kimyasal gübreleme yapılmaması
C
Sadece sanayi amaçlı ürünlerin yetiştirilmesi
D
Bir kaç çeşit ürünün çok miktarda üretilmesi
E
Tarım ilacı kullanılmaması
Açıklama:
Ticaret için bitkisel üretimde temel hedef, gıda temini değildir, ürünlerin satılmasıdır. Genellikle geniş alanlarda, çoğunlukla ticari işletmeler tarafından, az sayıda türde fakat çok miktarda üretim yapılması söz konusudur. Bu tür üretimin nemli tropikal ve subtropikal bölgelerin bazı kesimlerinde geniş alanlarda genellikle tek bir ürün yetiştirilmesi şeklindeki türüne plantasyon tarımı denilir. Tarım tümüyle satış için yapılır. Kimi plantasyon alanlarında ürünlerin pazara gönderilmeden önce işlenmesi yahut paketlenmesi için tesisler de kurulmuştur. Plantasyon alanlarında gıda amaçlı yetiştirilen başlıca ürünler hindistan cevizi, şeker kamışı, kahve, kakao, çay, muz, keten, fıstık, ananas, palmiye yağıdır. Bunun dışında kauçuk, sisal gibi sanayi amaçlı başka önemli ürünler; için de plantasyonlar kurulmuştur. Şeker kamışı, muz ve kahve Amerika kıtasında; çay, hindistan cevizi, bazı meyveler Asya’da; kakao Afrika’da önemli plantasyon alanları oluşturmaktadır.
Soru 58
Dünyada organik tarım için en geniş arazi kullanımı hangi ülkededir?
Seçenekler
A
ABD
B
Avustralya
C
Çin
D
Arjantin
E
Yeni Zelanda
Açıklama:
Organik tarım günümüzde dünyada 120’den fazla ülkede ve 600.000’i aşkın işletmede yapılmaktadır. Dünyada organik tarım yapılan arazi büyüklüğü bakımından Avustralya (121.000 km2-121 milyon dekar), Arjantin (31.000 km2), Çin (23.000 km2) ve ABD (16.000 km2) ilk sıralardadır.
Soru 59
Aşağıdakilerden hangisi makro besin grubunda yer almaz?
Seçenekler
A
Karbonhidratlar
B
Yağlar
C
Proteinler
D
Su
E
Mineraller
Açıklama:
Besin maddelerini temel olarak Büyük (Makro) ve Küçük (Mikro) besinler olarak ikiye ayırırız. Makro besinlerin başlıcaları şunlardır: Karbonhidratlar, yağlar, proteinler ve su. Biz bunlara büyük miktarlarda ihtiyaç duyarız bunların, elde edilmeleri kolaydır. Karbonhidratlar vücudun büyüyüp gelişmesi ve doku onarımı için gereklidir. Soluk alıp verme, hareket etme ve vücut sıcaklığının korunması için gerekli enerjiyi sağlarlar. Yağlar da vücuda enerji sağlarlar. Proteinler vücudun gelişmesinde, kendini yenilemesinde hücre, vücut sıvıları, antikor yapımında kullanılır ve diğer yandan da enerji verirler. Su, pek çok kimyasal işlemde kullanılır; gözyaşı, ter ve idrar gibi sıvıları oluşturur.
Soru 60
Dünyanın tarım amaçlı kullanılan alanlarının yüzde kaçı ekilebilir alanlar oluşturur?
Seçenekler
A
12
B
22
C
28
D
40
E
47
Açıklama:
Dünyanın tarım amaçlı kullanılan alanlarının %28’i ekilebilir alanlar, %3’ü dikili alanlar ve dünyanın en geniş üretim alanı olarak %69’u çayır-mera alanlarından oluşur. Dünyadaki toplam ekili dikili alan 15 milyar 530 milyon dekar (Karaların %10,5) ve çayır mera alanları 33 milyar 590 milyon dekardır (Karaların %22,5).
Soru 61
Dünyadaki toprakların yüzde kaçını mineraller oluşturmaktadır?
Seçenekler
A
1,11
B
9,99
C
99,9
D
50
E
49,9
Açıklama:
Topraklar taşların ve minerallerin ayrışmasıyla oluşan inorganik ve çeşitli canlı atıkların ayrışmasıyla oluşan organik ana materyalden oluşur. Dünyadaki toprakların %99,9’u mineral, kalanı organik kökenlidir. Toprak, bitkisel üretimin temelini oluşturur.
Soru 62
Bir toprakta hava, su ve katı madde genel olarak hangi oranda bulunur?
Seçenekler
A
%50 katı madde, %25 su, %25 hava
B
%25 katı madde, %25 su, %50 hava
C
%25 katı madde, %50 su, %25 hava
D
%90 katı madde, %5 su, %5 hava
E
%33,3 katı madde, %33,3 su, %33,3 hava
Açıklama:
Toprak içindeki karbondioksit toprak suyu ile birleşerek karbonik asidi
oluşturur, böylece sular mineralleri kimyasal olarak çözündürür ve bitkilerin yararlanabileceği hâle dönüştürerek taşır. Bir toprağın genel olarak %50’si katı madde %25’i su ve %25’i havadır.
oluşturur, böylece sular mineralleri kimyasal olarak çözündürür ve bitkilerin yararlanabileceği hâle dönüştürerek taşır. Bir toprağın genel olarak %50’si katı madde %25’i su ve %25’i havadır.
Soru 63
Nötr olarak değerlendirilen toprakların pH değeri hangi aralıkta bulunmaktadır?
Seçenekler
A
4,5-6,5
B
6,6-7,3
C
7,4-9,1
D
2,9-4,4
E
9,1-11
Açıklama:
Dünya topraklarının reaksiyonu 2,9-11 arasında değişmektedir,
7 nötr durumu göstermektedir. Bu değer arttıkça alkaliliğe azaldıkça asitliğe gidilir. pH değeri 6,6-7,3 olan topraklar nötr, 4,5-6,5 arasında olanlar asit, 7,4-9,1 olanlar bazik-alkali topraklardır.
7 nötr durumu göstermektedir. Bu değer arttıkça alkaliliğe azaldıkça asitliğe gidilir. pH değeri 6,6-7,3 olan topraklar nötr, 4,5-6,5 arasında olanlar asit, 7,4-9,1 olanlar bazik-alkali topraklardır.
Soru 64
Aşağıdakilerden hangisi asitli toprakların özelliklerinden değildir?
Seçenekler
A
Asitli topraklar daha çok nemli ve yağışlı bölgelerin topraklarıdır
B
Çok güçlü bir şekilde yıkanmışlardır
C
Toprakta nitrojen ve alüminyum iyonları birikmiştir
D
Toprak yüzeyinden sodyum, magnezyum gibi tuzların uzaklaşmadığı kurak bölgelerde gelişir
E
Daha çok laterit ve podzol gibi yıkanmış topraklar asitli topraklardır
Açıklama:
Bazik karakterli topraklar, toprak yüzeyinden sodyum, magnezyum gibi tuzların uzaklaşmadığı kurak bölgelerde gelişir. Kahverengimsi kırmızı topraklar böyle alkali topraklardır. Alkali topraklar saçak köklü yüzeye yayılan tahılların geliştiği topraklardır. Asitli topraklar daha çok nemli ve yağışlı bölgelerin topraklarıdır. Çok güçlü bir şekilde yıkanmışlardır. Toprakta nitrojen ve alüminyum iyonları birikmiştir. Toprak içindeki
kalsiyum, magnezyum, potasyum, sodyum gibi çözünebilir bazlar derinlere taşınmıştır. Daha çok laterit ve podzol gibi yıkanmış topraklar asitli topraklardır.
kalsiyum, magnezyum, potasyum, sodyum gibi çözünebilir bazlar derinlere taşınmıştır. Daha çok laterit ve podzol gibi yıkanmış topraklar asitli topraklardır.
Soru 65
- Oksijen
- Azot
- Fosfor
- Hidrojen
- Karbon
Seçenekler
A
I ve II
B
II ve III
C
III ve V
D
I, III ve IV
E
I, IV ve V
Açıklama:
Bitki besin maddelerinden karbon ve oksijen büyük oranda havadan, hidrojen toprak suyundan karşılanır. Bu üç element genel olarak bitki dokularının %95’ini oluşturur. Diğer elementler topraktan bitki kökleri yoluyla alınırlar. Bunlardan azot (Nitrojen), fosfor, potasyum, kalsiyum, magnezyum, kükürt fazla miktarda kullanılır ve bunlara makro besin
elementleri denir, bunları bitkiler genellikle gübreler yoluyla elde eder.
elementleri denir, bunları bitkiler genellikle gübreler yoluyla elde eder.
Soru 66
Aşağıdakilerden hangisi tarımsal üretime etki yapan başlıca iklim elemanlarından değildir?
Seçenekler
A
Sıcaklık değeri ve yıl içerisindeki dağılımı
B
Nem
C
Güneş ışığı
D
Yağışın şekli, miktarı ve zamanı
E
Bakı
Açıklama:
Tarımsal üretime etki yapan başlıca iklim elemanları; sıcaklık değeri ve bunun yıl içerisindeki dağılımı, nem, güneş ışığı, rüzgâr, yağışın şekli, miktarı ve zamanı gibi unsurlardır. Tarımsal ürünler, bitkilerin ihtiyaç duyduğu koşullar sağlanarak insanlar tarafından asıl yetişme ortamının dışında değilse bile en uygun olmadığı yerlerde de yetiştirilmektedir.
Soru 67
2014 yılı TUİK verilerine göre ülkemizde toplam çalışanlar içinde tarım sektöründe çalışanların oranı aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir?
Seçenekler
A
%21
B
%40
C
%50
D
%44
E
%11
Açıklama:
2014 yılı TUİK verilerine göre ülkemizde 5,4 milyon
kişi tarım sektöründe çalışmaktadır, toplam çalışanlar içinde bu nüfusun payı ise %21’dir.
kişi tarım sektöründe çalışmaktadır, toplam çalışanlar içinde bu nüfusun payı ise %21’dir.
Soru 68
Açık deniz balıkçılığında, 2012 yılı verilerine göre aşağıdaki ülkelerden hangisi birinci sırada yer almaktadır?
Seçenekler
A
ABD
B
Endonezya
C
Peru
D
Rusya
E
Çin
Açıklama:
Açık deniz balıkçılığında, 2012 yılı verilerine göre, milyon ton olarak, Çin (13,9), Endonezya (5,4), ABD (5,1), Peru (4,8) ve Rusya (4,0) ilk beş ülkeyi oluştururlar. Aynı yıl açık denizlerde toplam avlanan balık miktarının 79,7 milyon ton olduğu göz önüne alınırsa bu ülkeler toplam üretimin %43’ünü sağlamaktadır.
Soru 69
I. Karbonhidrat
II. Yağ
III. Protein
IV. Minarel
Yukarıda verilenlerden hangileri makro besinler arasında yer almaktadır?
II. Yağ
III. Protein
IV. Minarel
Yukarıda verilenlerden hangileri makro besinler arasında yer almaktadır?
Seçenekler
A
I-II
B
II-III
C
I-II-III
D
II-IV
E
Hepsi
Açıklama:
Besin maddelerini temel olarak Büyük (Makro) ve Küçük (Mikro) besinler olarak ikiye ayırırız. Makro besinlerin başlıcaları şunlardır: Karbonhidratlar, yağlar, proteinler ve su. Biz bunlara büyük miktarlarda ihtiyaç duyarız bunların, elde edilmeleri kolaydır. Verilen öncüller arasında minareller mikro besinler arasında yer almaktadır.
Soru 70
Aşağıdakilerden hangisi tatmin edici sağlıklı bir beslenme sistemi içerisinde yer alan gıda maddelerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Yapay glikoz içeren gıdalar
B
Süt ürünleri
C
Et
D
Tahıllar
E
Meyveler
Açıklama:
Bebeklerin ilk altı aylarında beslendikleri anne sütü dışındaki hiç bir yemek tek başına ihtiyacımız olan gıda maddelerini içermez ve ihtiyacımızı karşılayamaz. Bu yüzden tatmin edici, sağlıklı bir beslenme sisteminde dört grup besini tüketmek gereklidir. Bunlar; a- Süt ve süt ürünleri, b- Et, balık, kümes hayvanları, yumurta, c:- Tahıllar ile baklagiller ve d- Meyve ve sebzeler. Dolayısıyla yapay glikoz içeren ürünler bu gruba dahil değildir.
Soru 71
I. Gelir düzeyi
II. Kültürel alışkanlıklar
III. Bireylerin beslenme tarzları
Osman vejetaryen bir bireydir. Osman’ın maddi gelirinin tümünü barınma olanaklarına harcamaktadır. Ayrıca Osman’ın yaşadığı coğrafyada bireyler ateş kullanmadan besinlerin çoğunluğunu tüketmektedir.
Yukarıda verilenlere göre Osman’ın beslenme biçimi üzerinde yukarıda verilen öncüllerden hangileri etkili olmuştur?
II. Kültürel alışkanlıklar
III. Bireylerin beslenme tarzları
Osman vejetaryen bir bireydir. Osman’ın maddi gelirinin tümünü barınma olanaklarına harcamaktadır. Ayrıca Osman’ın yaşadığı coğrafyada bireyler ateş kullanmadan besinlerin çoğunluğunu tüketmektedir.
Yukarıda verilenlere göre Osman’ın beslenme biçimi üzerinde yukarıda verilen öncüllerden hangileri etkili olmuştur?
Seçenekler
A
Yalnız I.
B
Yalnız III.
C
I-II.
D
II-III.
E
Hepsi.
Açıklama:
Gelir derecesi, kültürel alışkanlıklar, yemeklerin hazırlanma biçimleri ülkeler ve milletlerin hatta bireylerin beslenme tarzlarında farklılıklara yol açar. Bu sebeple dünyanın farklı yerlerinde tüketilen gıda maddelerinin türleri, miktarları ve doğal olarak vücuda alınan kalori miktarları da birbirinden farklıdır. Bakıldığı zaman öncüllerin hepsinin beslenme düzeni ve kalori alımında etkisinin olduğu söylenebilir.
Soru 72
Toprakla ilgili aşağıda verilenlerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Toprak karaların iç ve dış yüzeyini kaplamaktadır.
B
Toprakta sadece organik maddeler bulunmaktadır.
C
Toprakların %50’si mineral, %50’si organik kökenlidir.
D
Toprağın gelişiminde yalnızca iklim etkilidir.
E
Toprak organik ve inorganik maddelerden oluşan ince bir tabakadır.
Açıklama:
Toprak karaların dış yüzeyini ince bir tabaka olarak kaplayan inorganik ve organik maddelerin parçalanması ve ayrışmasından oluşmuş, içinde canlılar barındıran ve bitkilerin yaşam alanı olan ortamdır. Topraklar taşların ve minerallerin ayrışmasıyla oluşan inorganik ve çeşitli canlı atıkların ayrışmasıyla oluşan organik ana materyalden oluşur. Dünyadaki toprakların %99,9’u mineral, kalanı organik kökenlidir. Toprak, bitkisel üretimin temelini oluşturur.
Soru 73
I. Toprağın fiziksel özellikleri
II. Toprağın reaksiyonu
III. Topraktaki ayrıştırıcılar
IV. Topraktaki organik madde ve humus
Yukarıda verilenlerin hangileri toprak yapısını etkilemektedir?
II. Toprağın reaksiyonu
III. Topraktaki ayrıştırıcılar
IV. Topraktaki organik madde ve humus
Yukarıda verilenlerin hangileri toprak yapısını etkilemektedir?
Seçenekler
A
I-II
B
II-III
C
I-II-IV
D
I-II-III
E
Hepsi
Açıklama:
Toprağın fiziksel yapısını etkileyen başlıca durumlar; toprağın fiziksel özellikleri, toprağın reaksiyonu, topraktaki bitki besin maddeleri ve topraktaki organik madde-humustur. Öncüller arasında yer alan ayrıştırıcılar başlıklar arasında yer almamaktadır.
Soru 74
Tarım ve sıcaklık arasındaki ilişkiyle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğru bir ifadedir?
Seçenekler
A
Sıcaklığın bitkilerin yetişmesinde etkisi azdır.
B
Sıcaklık vejetasyon süresini etkilemektedir.
C
Optimum sıcaklıkların bitkisel üretimde etkisi azdır.
D
Bitkilerin sıcaklık isteği ekvatora gittikçe azalır.
E
Sıcak iklim kuşağında çimlenme 20 derece civarındadır.
Açıklama:
Hava ve toprak sıcaklığı bitkilerin yetişmesi üzerinde önemli etkiye sahiptir. Sıcaklık bütün beşerî faaliyetleri olduğu gibi tarımsal faaliyetleri de kontrol eden en önemli iklim elemanıdır. Sıcaklık, bitkisel üretimi; vejetasyon süresi, sıcaklık eşik değerleri, optimum sıcaklıklar ve toplam sıcaklıklar yönüyle etkilemektedir. Her ürünün yetişme devresinin çeşitli aşamalarında gelişmesini etkileyen minimum, optimum ve maksimum sıcaklık değerleri vardır. Bitkilerin sıcaklık isteği kutuplara yakın bölgelerden Ekvatora doğru gidildikçe artar. Örneğin tohum çimlenmesi için kutuplara yakın bölgelerde ortalama bir değer olarak sıfır derece civarındayken ılıman kuşakta 5, sıcak iklim kuşağında 10 derece kadardır.
Soru 75
I. Toprağın yapısı
II. Sıcaklık
III. Teknoloji
IV. Dini kabuller
Yukarıda verilenlerin hangileri tarımı etkileyen beşerî koşullar arasında yer almaktadır?
II. Sıcaklık
III. Teknoloji
IV. Dini kabuller
Yukarıda verilenlerin hangileri tarımı etkileyen beşerî koşullar arasında yer almaktadır?
Seçenekler
A
I-II
B
III-IV
C
I-III
D
II-IV
E
II-III
Açıklama:
Toprağın yapısı ve sıcaklık tarımı etkileyen doğal koşullara örnek oluşturmaktadır. Tarımsal faaliyetleri doğal koşullarda olduğu gibi birbirinden farklı pek çok beşeri unsur etkiler. Bunlar arasında tarım sektöründe çalışan nüfus, teknolojik gelişmeler, kültürel ve dinî kabuller, sermaye, pazar olanakları, tarımsal toprakların işletme biçimleri başlıcalarını oluşturur. Dolayısıyla şıklar incelediğinde teknoloji ve dini kabullerin beşerî koşullar olduğu görülecektir.
Soru 76
Birinci tarım devrimiyle ilgili aşağıda verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Bu döneme klimatik optimum denilmektedir.
B
Akdeniz iklimi oluşmaya başlamıştır.
C
Bu dönem görece daha soğuktur.
D
Tahılların rahatlıkla yetişebileceği ortam oluşmuştur.
E
Otçul hayvanlar serin bölgelere göç etmiştir.
Açıklama:
Son Buzul Çağı’nın sona ermesiyle, günümüzden yaklaşık 12 bin yıl önce başlayıp halen içinde olduğumuz zaman dilimi Holosen olarak isimlendirilmektedir. Bu devrede on bin yıl önce başladığı belirlenen ve 5-6 bin yıl kadar sürdüğü düşünülen kısmına klimatik optimum adı verilir. Bu dönem görece daha sıcaktır. Sıcak ve kurak devre uzamış ve Akdeniz iklimi oluşmaya, belirmeye başlamıştır. Bu sıcak koşullar tahılların rahatlıkla yetişebildiği bir ortam oluşturmuştur. Fakat bu şartlar, otçul hayvanların daha serin olan ve yeşil ot verimi yüksek olan bölgelere göç etmesine yol açmıştır. Bu durum insanların gıdaları içinde eti kısmen azaltmış, daha zor temin edilir hâle getirmiştir ve insanlar doğal olarak bitkisel besinlere ağırlık vermek zorunda kalmışlardır. Dolayısıyla verilen bilgilere bakıldığında bu dönemin görece olarak daha sıcak olduğu görülmektedir.
Soru 77
I. Sanayi devrimi İkinci Tarım Devrimini gölgelemiştir.
II. Ortaya çıkış yeri net değildir.
III. Sanayi Devriminin ortaya çıkışını tetiklememiştir.
Yukarıda verilen bilgiler göz önüne alındığında İkinci Tarım Devrimi’yle ilgili hangisi veya hangileri doğrudur?
II. Ortaya çıkış yeri net değildir.
III. Sanayi Devriminin ortaya çıkışını tetiklememiştir.
Yukarıda verilen bilgiler göz önüne alındığında İkinci Tarım Devrimi’yle ilgili hangisi veya hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
I-II
B
I-III
C
II-III
D
Yalnız III
E
Hepsi
Açıklama:
İkinci tarım devrimi orta Çağ’ın ikinci yarısında yavaşça başlamıştır. Başlangıç yeri ve ne şekilde yayıldığı kesin olarak bilinememektedir. Ancak yapılan araştırmalarda yüzyıllarca süren durgunluk döneminin ardından 7. yüzyılda tarımda önemli değişiklikler olmuştur. Sanayi Devrimi, genelde, İkinci Tarım Devrimi’ni gölgelemiştir. Aslında insanların hayatta kalmasını, dolayısıyla nüfus artışını sağlayan ve onları değişime ve en sonunda da Sanayi Devrimi’ne hazırlayan ise bu Tarım Devrimi olmuştur. Bilgilere bakıldığında III. öncülün yanlış olduğu görülecektir.
Soru 78
Üçüncü Tarım Devrimi’yle ilgili aşağıda verilenlerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Geçmişi oldukça eskidir.
B
Makineleşme ve gübre kullanımı önemli etkenlerden biridir.
C
İlaçlar bu dönemin sonunda kullanılmaya başlanmıştır.
D
Başlangıcı 1920’li yıllarda Avrupa’ya uzanmaktadır.
E
Düşük verimli tohumlar dönem boyunca kullanılagelmiştir.
Açıklama:
Üçüncü Tarım Devrimi’nin geçmişi oldukça yenidir, yirminci yüzyılda ortaya çıkmıştır. Bu dönem birkaç aşamadan oluşur. Önce 20. yüzyılın başlarında 1920’li yıllarda Amerika’da başlayan ardından İkinci Dünya Savaşı sonrasında Avrupa’da da yayılan tarımda makineleşme, tarımda insan ve hayvan gücünün yerini alan önemli bir gelişmedir. Ardından yine ABD’de 1950’li yıllarda kullanılmaya başlanan kimyasal gübreler ve tarım ilaçları birkaç on yıl içinde dünyanın pek çok yerine yayılmıştır. Görülüyor ki üçüncü tarım devrimi olgusu yirminci yüzyılda 50-60 yıllık bir süreçte hızla ortaya çıkmıştır. Bu dönemde sanayi ülkelerinde geliştirilen ilaç ve gübreler ile yüksek verimli tohumlar «Yeşil Devrim» olarak anılmaya başlanan tanımı doğurmuştur.
Soru 79
Aşağıdakilerden hangisi makro besinlerden birisi değildir?
Seçenekler
A
Karbonhidratlar
B
Yağlar
C
Proteinler
D
Su
E
Vitaminler
Açıklama:
Makro besinlerin başlıcaları şunlardır: Karbonhidratlar, yağlar, proteinler ve su. Vitaminler ise mikro besinler sınıfına girer.
Soru 80
Aşağıdakilerden hangisi tatmin edici, sağlıklı bir beslenme sisteminde tüketilmesi gereken besin gruplarından değildir?
Seçenekler
A
Süt ve süt ürünleri
B
Et, balık, kümes hayvanları, yumurta
C
Karbonhidratlar
D
Tahıllar ile baklagiller
E
Meyve ve sebzeler
Açıklama:
Tatmin edici, sağlıklı bir beslenme sisteminde dört grup besini tüketmek gereklidir. Bunlar; a- Süt ve süt ürünleri, b- Et, balık, kümes hayvanları, yumurta, c:- Tahıllar ile baklagiller ve d- Meyve ve sebzeler.
Soru 81
İnsanların en fazla kalori ihtiyacı duydukları yaş grubu hangisidir?
Seçenekler
A
0-3 Ay
B
4-6 Yaş
C
15-18 Yaş
D
51-59 Yaş
E
65-74 Yaş
Açıklama:
15-18 yaş arasında en fazla ortalama kalori ihtiyacı ortaya çıkar. Bu oran erkekler için yaklaşık 2755 kadınlar içinse 2110’dur.
Soru 82
Bir toprağın ortalama yüzde kaçı katı maddedir?
Seçenekler
A
%15
B
%25
C
%40
D
%50
E
%75
Açıklama:
Bir toprağın genel olarak %50’si katı madde %25’i su ve %25’i havadır.
Soru 83
Aşağıdakilerden hangisi hava ve sudan alınan bitki besin maddelerinden birisidir?
Seçenekler
A
Azot
B
Fosfor
C
Demir
D
Klor
E
Hidrojen
Açıklama:
Karbon, oksijen ve hidrojen hava ve sudan alınan bitki besin maddelerine örnektir. Bu yüzden cevap E.
Soru 84
Aşağıdakilerden hangisi tarımsal üretime etki eden başlıca iklim elemanları arasında sayılamaz?
Seçenekler
A
Sıcaklık
B
Bakı
C
Yağış
D
Rüzgar
E
Nem
Açıklama:
Tarımsal üretime etki yapan başlıca iklim elemanları; sıcaklık değeri ve bunun yıl içerisindeki dağılımı, nem, güneş ışığı, rüzgâr, yağışın şekli, miktarı ve zamanı gibi unsurlardır.
Soru 85
Bitkilerin kökleri yoluyla toprakta nem şeklindeki suyu bünyelerine alıp ve yapraklarıyla buharlaştırarak su kaybetmesine ne denir?
Seçenekler
A
Rekolte
B
Vejetasyon
C
Bakı
D
Fotosentez
E
Transpirasyon
Açıklama:
Bitkiler kökleri yoluyla toprakta nem şeklindeki suyu bünyelerine alırlar ve yapraklarıyla buharlaştırarak su kaybederler. Buna terleme (Transpirasyon) denir.
Soru 86
Aşağıdaki gruplardan hangisi günümüzde hala toplayıcılık ve avcılıkla geçimlerini sağlayan gruplardan birisi değildir?
Seçenekler
A
Kongo Havzası’ndaki Pigmeler
B
Venezuela’daki Yanomamöler
C
Papua’daki Korawailer
D
Amerika’daki Apaçiler
E
Avustralya’daki Aborijinler
Açıklama:
Günümüzde, Afrika’nın güneybatısında San (Bushman), Kongo Havzası’nda Pigme, Brezilya ile Venezuela’da Yanomamö, Papua’da Korawai, Avustralya’da bazı aborijin gruplar gibi az nüfuslu kabileler geçimlerini genellikle toplayıcılık ve avcılıkla sağlamaktadırlar.
Soru 87
Tropik kuşak ekvatorun her iki yanında hangi paraleller arasında yer almaktadır?
Seçenekler
A
45°47’ paralelleri
B
23°27’ paralelleri
C
33°33’ paralelleri
D
53°57’ paralelleri
E
13°13’ paralelleri
Açıklama:
Tropik kuşak, ekvatorun her iki yanında 23°27’ paralelleri arasında, yani oğlak ve yengeç dönenceleri, arasındaki geniş ve sıcak iklim kuşağıdır.
Soru 88
Orta Doğu’da ilk ehlileştirilen hayvan hangisidir?
Seçenekler
A
Koyun
B
İnek
C
At
D
Keçi
E
Domuz
Açıklama:
Bu Günümüzden yaklaşık 11,000 yıl kadar önce Orta Doğu’da ilk ehlîleştirilen hayvan, koyun olmuştur. Bir süre sonra da yaklaşık 8500 yıl önce, keçi ve belki de domuz bu bölgede ehlîleştirilen diğer hayvanları oluşturmuştur.
Soru 89
Bitkilerin beslenmesi için gerekli olan elementleri sağlamak amacıyla toprağa katılan her türlü maddeye ne ad verilir?
Seçenekler
A
Gübre
B
Toprak Organizması
C
Humus
D
İlaç
E
Vejetasyon
Açıklama:
Bitkilerin beslenmesi için gerekli olan elementleri sağlamak amacıyla toprağa katılan maddeye gübre adı verilir.
Soru 90
Bir bölgede, o bölgenin doğal koşullarına uygun olarak gelişen her türlü bitki topluluğunun meydana getirdiği örtüye ne ad verilir?
Seçenekler
A
Humus
B
Toprak Organizması
C
Vejetasyon
D
Rekolte
E
Tarım ürünleri
Açıklama:
Bir bölgede, o bölgenin doğal koşullarına uygun olarak gelişen her türlü bitki topluluğunun meydana getirdiği örtüye vejetasyon denir.
Soru 91
Tarımda bir yılda elde edilen ürünlerin tümüne ne ad verilir?
Seçenekler
A
GDO
B
Tundra
C
FAO
D
Rekolte
E
Vejetasyon
Açıklama:
Tarımda bir yılda elde edilen ürünlerin tümüne rekolte denir.
Soru 92
İnce, küçük damlacıklardan oluşan ve yavaş yağan yağmura ne ad verilir?
Seçenekler
A
Yaz Yağmuru
B
Yağıntı
C
Tundra
D
Çiğ
E
Çisenti
Açıklama:
İnce, küçük damlacıklardan oluşan ve yavaş yağan yağmura çisenti denir.
Soru 93
Bir canlıdaki genetik özelliklerin ayıklanarak bu niteliklere sahip olmayan başka canlılara aktarılması sonucunda üretilen yeni canlıya kısaca ne ad verilir?
Seçenekler
A
FAO
B
GDO
C
BTO
D
GPU
E
UGPA
Açıklama:
Bir canlıdaki genetik özelliklerin ayıklanarak bu niteliklere sahip olmayan başka canlılara aktarılmasına kısaca GDO denir.
Soru 94
Kutuplar çevresinde, kışın toprakları donan, ancak yazın üst bölümü çözülen alanlarda görülen cılız bir ot örtüsüyle yosunlardan oluşan bitki örtüsüne ne ad verilir?
Seçenekler
A
Tundra
B
Step
C
Tropikal Örtü
D
Buzul
E
Maki
Açıklama:
Kutuplar çevresinde görülen söz konusu bitki örtüsüne tundra adı verilir.
Soru 95
Bir gram yağ kaç kaloriye eşdeğerdir?
Seçenekler
A
1
B
9
C
20
D
50
E
100
Açıklama:
Beslenme söz konusu olduğunda kullanılan kalori kelimesi, besinlerin doku içinde kullanılarak vücudumuzun sıcaklık ve enerjisini sağlama değerini gösterir bir ölçü birimidir. 1 gr karbonhidrat yahut protein 4 kalori, 1 gram yağ ise 9 kaloriye eşdeğerdir.
Soru 96
Aşağıdakilerden hangisinde ikinci tarım devriminin başlangıcı doğru verilmiştir?
Seçenekler
A
Sanayi Devrimi Sonrası
B
20. Yüzyılın Başı
C
Neolitik Dönem
D
Yeniçağın İlk Yarısı
E
Orta Çağın İkinci Yarısı
Açıklama:
İkinci Tarım Devrimi Orta Çağ’ın İkinci yarısında başlamıştır.
Soru 97
Üçüncü tarım devrimi ne zaman başlamıştır?
Seçenekler
A
Henüz yaşanmamıştır
B
12. Yüzyıl
C
18. Yüzyıl
D
20. Yüzyıl
E
Erken Modern Dönem
Açıklama:
Üçüncü tarım devrimi 20. Yüzyılda başlamıştır.
Soru 98
Aşağıdakilerden hangisi açık deniz balıkçılığında ilk beş sırada yer alan ülkelerden biri değildir?
Seçenekler
A
İsveç
B
Peru
C
ABD
D
Çin
E
Endonezya
Açıklama:
Açık deniz balıkçılığında ilk beş sırada yer alan ülkeler, Çin, Endonezya, Peru, ABD ve Rusya’dır. İsveç bu ülkeler arasında yer almaz.
Soru 99
Aşağıdakilerden hangisi makro besin değildir?
Seçenekler
A
Karbonhidratlar
B
Su
C
Proteinler
D
Kalsiyum
E
Yağlar
Açıklama:
Makro besinlerin başlıcaları; karbonhidratlar, yağlar, proteinler ve sudur. Vitaminler ve mineraller ise mikro besin grubunda yer alırlar. Kalsiyum, mikro besindir. Doğru cevap D seçeneğidir.
Soru 100
Aşağıdakilerden hangisi tarımı etkileyen doğal çevre koşullarından biri değildir?
Seçenekler
A
Toprak
B
Enlem
C
Kuraklık
D
Yüzey şekilleri
E
Pazar olanakları
Açıklama:
Tarımı etkileyen doğal çevre koşulları; toprak, enlem ve karasallık, yüzey şekilleri, iklim elemanları, yağış ve rüzgardır. Pazar olanakları, tarımı etkileyen beşeri koşullardandır. Doğru cevap E seçeneğidir.
Soru 101
Bir toprağın genel olarak yüzde kaçı sudur?
Seçenekler
A
%20
B
%25
C
%30
D
%35
E
%40
Açıklama:
Bir toprağın genel olarak %50’si katı madde %25’i su ve %25’i havadır. Doğru cevap B seçeneğidir.
Soru 102
Tarım için en uygun olan toprakların Ph değeri kaç olmalıdır?
Seçenekler
A
4
B
5
C
6
D
7
E
8
Açıklama:
Tarım için en uygun olan topraklar nötr karakterli olanlardır, bu ortalama bir değer olarak pH 7 kabul edilir. Doğru cevap D seçeneğidir.
Soru 103
Tarım yapılan bir bölgede iklime etki eden en önemli faktör hangisidir?
Seçenekler
A
Yer şekilleri
B
Yağış
C
Yükselti
D
Bakı
E
Eğim
Açıklama:
Bir yerin deniz seviyesinden olan yükseltisi, eğimi, yönelimi (bakı) ve şekli tarımı etkileyen faktörler arasındadır. Yükseltinin artmasına bağlı olarak pek çok doğal çevre özelliğinin değiştiği görülür. Sıcaklık değerlerinin değişmeye başlaması, yağış tutarı ve yağış rejiminde görülen dengesizlikler, kar yağışlı gün ve kar kalınlığı ile yerde kalma sürelerindeki artışlar, kış mevsiminin uzaması, rüzgârların esme süresi ve şiddetinde görülen değişmeler, güneşlenme ve donlu günler sayısı farklılıkları bunların bir kısmıdır. Tüm bunlar düşünüldüğünde bir yerin yükseltisi iklime etki eden önemli bir faktöre dönüşür. Doğru cevap C seçeneğidir.
Soru 104
Aşağıdakilerden hangisi rüzgarın olumlu özelliklerinden biridir?
Seçenekler
A
Bitkinin yetiştiği ortamdaki sıcaklığı azaltmak
B
Buharlaşmayı artırarak bitkinin su ihtiyacını çoğaltmak
C
Bitkilerin olgunlaşmadan kurumasına yol açmak
D
Bitkilerin gövde ve dallarını kırarak ürün dökülmesine yol açmak
E
Bitkilerin kurumasına, dolayısıyla rekolte kaybına yol açmak
Açıklama:
Rüzgarların etkisi rüzgarın şekli ve şiddetine göre olumlu veya olumsuz olabilir. Rüzgar sıcaklığı azaltmak, bitkide olgunlaşan erkek tohumların taşınması ve döllenmeye yardımcı olması gibi olumlu etkileri vardır. Ancak rüzgar, diğer taraftan da buharlaşmayı artırarak bitkinin su ihtiyacını çoğaltır, sıcak esen kurutucu rüzgarlar tarlalarda olgunlaşmadan kurumaya yol açabilir. Geldikleri bölgeye göre sıcak tesirli olan rüzgarlar ürünlerin erken olgunlaşmasına yahut, sararıp kurumasına dolayısıyla rekolte kaybına yol açar.Hızlı esen rüzgarlar bitkilerde gövde ve dal kırılmasına ürün dökülmesine de yol açabilir. Doğru cevap A seçeneğidir.
Soru 105
Aşağıdakilerden hangisi tarımı etkileyen beşeri faktörlerden biri değildir?
Seçenekler
A
Enlem ve karasallık
B
Teknolojik gelişmeler
C
Kültürel ve dinî kabuller
D
Tarımsal toprakların işletme biçimleri
E
Sermaye
Açıklama:
Tarımsal faaliyetleri doğal koşullarda olduğu gibi birbirinden farklı pek çok beşeri unsur etkiler. Bunlar arasında tarım sektöründe çalışan nüfus, teknolojik gelişmeler, kültürel ve dinî kabuller, sermaye, pazar olanakları, tarımsal toprakların işletme biçimleri başlıcalarını oluşturur. Enlem ve karasallık ise doğal koşullardan biridir.
Soru 106
2014 yılı TÜİK verilerine göre ülkemizde tarım sektöründe çalışan oran yüzde kaçtır?
Seçenekler
A
%15
B
%21
C
%37
D
%45
E
%50
Açıklama:
2014 yılı TÜİK verilerine göre ülkemizde 5,4 milyon kişi tarım sektöründe çalışmaktadır, toplam çalışanlar içinde bu nüfusun payı ise %21’dir. Doğru cevap B seçeneğidir.
Soru 107
Aşağıdakilerden hangisi tarımı etkileyen beşeri faktörlerden biri değildir?
Seçenekler
A
Bakı
B
Teknolojik gelişme
C
Pazar
D
Sermaye
E
Nüfus
Açıklama:
Bakı, tarımı etkileyen doğal faktörler arasında yer almaktadır.
Soru 108
Bir bölgede, o bölgenin doğal koşullarına uygun olarak gelişen her türlü bitki topluluğunun meydana getirdiği örtüye ne ad verilir?
Seçenekler
A
Vejetasyon
B
Bakı
C
Enlem
D
Rekolte
E
Fauna
Açıklama:
Vejetasyon, bir bölgede, o bölgenin doğal koşullarına uygun olarak gelişen her türlü bitki topluluğunun meydana getirdiği örtü olarak tanımlanmaktadır.
Soru 109
Aşağıdakilerden hangisi “tarımda bir yılda elde edilen ürünlerin tümünü” ifade etmektedir?
Seçenekler
A
Rekolte
B
Bakı
C
Enlem
D
Vejetasyon
E
Fauna
Açıklama:
Tarımda bir yılda elde edilen ürünlerin tümüne “rekolte” denilmektedir. Doğru cevap A'dır.
Soru 110
Nemli tropikal ve subtropikal bölgelerin bazı kesimlerinde, geniş alanlarda genellikle tek tip ürün yetiştirmeye dayanan yöntem aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Plantasyon
B
Bakı
C
Enlem
D
Vejetasyon
E
Fauna
Açıklama:
Geniş alanlarda genellikle tek tip ürün yetiştirmeye dayanan tarım yöntemi “plantasyon” olarak adlandırılır. Doğru cevap A'dır.
Soru 111
Aşağıdakilerden hangisi başlıca üretimi yapılan plantasyon ürünlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Domates
B
Kahve
C
Şeker kamışı
D
Muz
E
Çay
Açıklama:
Domates, plantasyon ürünleri arasında yer almamaktadır. Plantasyon ürünleri daha çok muz, kahve, şeker kamışı, kauçuk, çay gibi tropikal ürünlerden oluşmaktadır. Doğru cevap A'dır.
Soru 112
Organik pamuk üretiminde Dünya’da ilk sırada yer alan iki ülke aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Türkiye-ABD
B
Özbekistan-Çin
C
Mısır-İran
D
Hollanda-Almanya
E
İtalya-İspanya
Açıklama:
Türkiye ve ABD, organik pamuk üretiminde ilk sıralarda yer alan ülkelerdir. Doğru cevap A'dır.
Soru 113
2012 yılı verilerine göre açık deniz balıkçılığında ilk sırada yer alan ülke aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Çin
B
Endonezya
C
ABD
D
Peru
E
Rusya
Açıklama:
Açık deniz balıkçılığında Çin birinci sırada yer almaktadır. Çin’i sırasıyla Endonezya, ABD, Peru ve Rusya takip etmektedir. Doğru cevap A'dır.
Soru 114
Temel hedefin ürünlerin satılması olduğu, çoğunlukla ticari işletmeler tarafından az sayıda ve türde çok miktarda üretimin yapılması hedeflenen üretim türü hangisidir?
Seçenekler
A
Ticaret için bitkisel üretim
B
Geçim için bitkisel üretim
C
Akdeniz tarımı
D
Organik tarım
E
Mandıracılık
Açıklama:
Ticaret için bitkisel üretimde temel hedef gıda temini değildir, ürünlerin satılmasıdır. Genellikle geniş alanlarda, çoğunlukla ticari işletmeler tarafından, az sayıda türde fakat çok miktarda üretim yapılması söz konusudur. Doğru cevap A seçeneğidir.
Soru 115
Aşağıdaki ülkelerin hangisinde Akdeniz Tarımı yapılmaz?
Seçenekler
A
Türkiye
B
Güney Afrika
C
Avustralya
D
Şili
E
Libya
Açıklama:
Tarımsal üretimde Akdeniz ikliminin görüldüğü alanların ayrı bir yeri ve önemi vardır. Akdeniz tarımı için tanımlanacak olan alanlar, iklim özellikleriyle sınırlanırlar, bu iklim özelliklerinin dünyada görüldüğü yerler çeşitlidir. Libya ve Mısır hariç Akdeniz çevresindeki ülkelerde görülür. Doğru cevap E seçeneğidir.
Soru 116
Entansif (yoğun) geçim tarımı daha çok nüfusun kalabalık olduğu yerlerde görülür. Buna göre entansif (yoğun) geçim tarımın aşağıdaki ülkelerden hangisinde görülmesi beklenmez?
Seçenekler
A
İzlanda
B
Hindistan
C
Kamboçya
D
Çin
E
Pakistan
Açıklama:
İzlanda’da yoğun bir nufüsa sahip olmadığı için entansif geçim tarımının yapılması beklenmez. Doğru cevap A'dır.
Soru 117
Asya ülkeleri dünya su ürünleri üretiminin % kaçını gerçekleştirmektedir?
Seçenekler
A
%50
B
%60
C
%70
D
%80
E
%90
Açıklama:
Dünya su ürünleri üretiminin %90’ı Asya ülkeleri %60’ı da Çin tarafından gerçekleştirilmektedir. Doğru cevap E seçeneğidir.
Soru 118
Tarımın önemli başlangıç alanlarından biri olarak kabul edilen, Mümbit (verimli) Hilal olarak adlandırılan alan aşağıda verilen bölgelerden hangisinde yer almaktadır?
Seçenekler
A
Fırat ve Dicle nehirleri çevresi
B
Uzakdoğu
C
Nil Nehri çevresi
D
Sarıırmak ve Gökırmak çevresi
E
Ganj ve İndus nehirleri çevresi
Açıklama:
Mümbit (verimli) Hilal, Fırat ve Dicle nehirleri çevresinde bulunmaktadır. Doğru cevap A'dır.
Soru 119
Dünya su ürünleri üretiminin %90'nını gerçekleştiren ülkeler aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Avrupa Ülkeleri
B
Güney Amerika Ülkeleri
C
Kuzey Amerika Ülkeleri
D
Asya Ülkeleri
E
Afrika Ülkeleri
Açıklama:
Dünya su ürünleri üretiminin %90’ı Asya ülkeleri %60’ı da Çin tarafından gerçekleştirilmektedir. Doğru cevap D'dir.
Soru 120
Tarım faaliyetlerini etkileyen don olayları ile ilgili cümlelerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Yüksek enlemlerde don nadir rastlanan bir olaydır.
B
Bitki içindeki suyun donması sebebiyle hücre zarı patlar.
C
Meyve verme dönemindeki don olayları bitkileri etkilemez.
D
Don olayı bitkilerin sadece kök ve gövdelerini etkiler.
E
Kar yağışı don olayının tek sebebidir.
Açıklama:
Tarım ile düşük sıcaklıklar arasındaki en önemli ilişki zamansız donlardır. Don olayı aslında yeryüzündeki suyun donmasıyla başlar; toprak içinde toplanan buz, bitki köklerini hırpalar ve keser. Ayrıca bitki içindeki su donduğunda genişlediği için hücre zarı patlar, fizyolojik etkinlik sona erer ve bitkinin ölümüne yol açar. Orta ve yüksek enlemlerde kışın don olayı yaygındır. Buradaki bitkiler de kendilerini duruma göre ayarlamışlardır. Örneğin kış buğdayı filizlendikten sonra -18, -20 derecelere kadar dayanmaktadır. Fakat fazla soğuklarda donan topraklarda tohumlar ölür; bitki kökleri zarara uğrar; bitkilerin gövdesi, dalları ya da çiçekleri ve meyvesi donduğu zaman ise çoğunlukla bitki bir daha canlanamaz. Bu bakımdan don tehlikesi olan yerlerde bazı bitkiler yetiştirilemez. Ancak bitkilerin bir kısmı kış mevsiminde dona dayanabildikleri hâlde özellikle çiçeklendikleri zaman ya da meyve verdikleri sırada kısa süren donlardan bile zarar görürler. Onun için don olayının kış içindeki şiddeti kadar başlama ve bitme zamanı ile süresi de önemlidir. Örneğin genellikle ekim ayında toprağa verilen kış buğdayı yavaş yavaş havanın soğumasına ayak uydurarak ilk büyümesini tamamlar, bu devreden sonra kar örtüsünün örtmesiyle korunur. Fakat kar yağmadan ve bitki de belirli bir gelişmeye erişmeden sonbaharda sıcaklığın sıfırın altına düşmesi bitki için öldürücü olur.
Soru 121
2014 yılı verilerine göre Türkiye’de ticari amaçla en fazla beslenen hayvan türü aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Sığır
B
Koyun
C
Keçi
D
Manda
E
Deve
Açıklama:
Amerika kıtasında ticari amaçla en çok sığır beslenir, Avustralya ve Yeni Zelanda’da koyun, Çin’de ise domuz sayıca en fazla beslenen hayvandır. Ülkemizde de toplam koyun ve keçi sayısı, sığırların üç katına yakındır. 2014 yılı verilerine göre 14 milyon baştan biraz fazla sığır olan ülkemizde, 31 milyon baştan fazla koyun ve 10 milyon başı geçen sayıda keçi vardır.
Soru 122
Aşağıdakilerden hangisi mikro besinlerden birisidir?
Seçenekler
A
Karbonhidratlar
B
Vitaminler
C
Yağlar
D
Proteinler
E
Su
Açıklama:
Vitaminler ve mineraller ise mikro besinler grubunda yer alır.
Soru 123
Bir toprağın genel olarak % kaçı katı maddedir?
Seçenekler
A
% 50
B
% 60
C
% 70
D
% 80
E
% 90
Açıklama:
Bir toprağın genel olarak %50’si katı maddedir.
Soru 124
Aşağıdakilerden hangisi asitlik oranı yüksek topraklardan olan Karadeniz Bölgesinde yetişen bitkilerdendir?
Seçenekler
A
Pamuk
B
Buğday
C
Zeytin
D
Şekerpancarı
E
Çay
Açıklama:
Türkiye’de de çay Karadeniz bölgesinde asitliği yüksek olan topraklarda yetiştirilir.
Soru 125
Aşırı derecede ayrışmaya uğramış organik madde ürününe ne ad verilmektedir?
Seçenekler
A
Organik madde
B
Kimyasal gübre
C
Humus
D
Ticari gübre
E
Suni gübre
Açıklama:
Humus aşırı derecede ayrışmaya uğramış organik madde ürününe verilen isimdir.
Soru 126
Aşağıdaki derecelerden hangisi sulu tarımın üst derecesi olan eğimdir?
Seçenekler
A
6 derece
B
12 derece
C
24 derece
D
36 derece
E
48 derece
Açıklama:
Genel olarak 6 dereceye kadar olan eğimler sulu tarımın üst sınırıdır.
Soru 127
Kültür bitkilerinin büyüme ve gelişmesi için ihtiyaç duydukları sıcaklıklara ne denilmektedir?
Seçenekler
A
Minimum sıcaklık
B
Optimum sıcaklık
C
Maksimum sıcaklık
D
Vejetasyon
E
Bakı
Açıklama:
Kültür bitkilerinin büyüme ve gelişmelerini sıcaklık yönünden herhangi bir güçlük çekmeden
sürdürebilmeleri için ihtiyaç duydukları sıcaklıklara, optimum sıcaklık denir.
sürdürebilmeleri için ihtiyaç duydukları sıcaklıklara, optimum sıcaklık denir.
Soru 128
Gıda ve Tarım Örgütü'nün (FAO) merkezi nerededir?
Seçenekler
A
Roma
B
Londra
C
Brüksel
D
Berlin
E
Paris
Açıklama:
Gıda ve Tarım Örgütü (FAO) nün merkezi Roma'dır.
Soru 129
Buğday ve çavdar ne zaman ehlileştirilmiştir?
Seçenekler
A
M.Ö. 4000
B
M.Ö. 5000
C
M.Ö. 6000
D
M.Ö. 7000
E
M.Ö. 8000
Açıklama:
Buğday ve çavdar M.Ö. 7000 de ehlileştirilmiştir.
Soru 130
Ülkemizde organik tarım kanunu kaç yılında çıkarılmıştır?
Seçenekler
A
1990
B
1994
C
1998
D
2000
E
2004
Açıklama:
Ülkemizde organik tarım kanunu 2004 yılında çıkarılmıştır.
Soru 131
Aşağıdakilerden hangisi paketlenmiş sütün en fazla üretildiği ülkelerden birisidir?
Seçenekler
A
Fransa
B
Yunanistan
C
Bulgaristan
D
İran
E
Çin
Açıklama:
Paketlenmiş sütlerin %90’dan fazlası ABD, Fransa, Almanya, Avustralya ve Yeni Zelanda tarafından üretilmektedir.
Soru 132
Aşağıdakilerden hangisi mikro besinler grubunda yer alır?
Seçenekler
A
Vitaminler
B
Yağlar
C
Proteinler
D
Karbonhidratlar
E
Su
Açıklama:
Makro besinlerin başlıcaları şunlardır: Karbonhidratlar, yağlar, proteinler ve su. Vitaminler ve mineraller ise mikro besinler grubunda yer alır. Bunlara çok az miktarlarda ihtiyaç duyarız, ancak diğerleri kadar önemlidirler.
Soru 133
Aşağıda verilen durumların hangisindeki birey günlük hayatında diğerlerinden daha çok kaloriye ihtiyaç duyar?
Seçenekler
A
Marmara bölgesinde yaşayan
B
Egede yaşayan
C
Akdenizde yaşayan
D
Batı Karadenizde yaşayan
E
Doğu Anadoluda yaşayan
Açıklama:
Her yaş ve cinsteki insanın kalori gereksinimi, sıcak iklimlerden soğuk iklim bölgelerine doğru gidildikçe artar.
Soru 134
Topraklarda havalanma yetersizliği neden oluşur?
Seçenekler
A
Toprak suyunun fazla olmasından
B
Toprak boşluğunun fazlalığından
C
Kil oranının az olmasından
D
İçindeki bitkisel organizmalardan
E
İçindeki hayvansal organizmalardan
Açıklama:
Topraktaki hava ile atmosfer arasında sürekli alışveriş vardır, buna toprak solunumu denir. Bu alışverişin iyi olmadığı durumda toprak havasındaki oksijen azalır ve tükenir. Kötü havalanma toprağın zamanla asitleşmesine, toprak içindeki bitki artıklarının ayrışıp çözünmeden birikmesine yol açar. Topraklarda havalanma yetersizliği toprak suyunun fazla olmasından veya toprak boşluğunun azlığından kaynaklanır.
Soru 135
Aşağıdakilerden hangisi makro besin elementlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Fosfor
B
Potasyum
C
Kalsiyum
D
Magnezyum
E
Karbon
Açıklama:
Bitki besin maddelerinden karbon ve oksijen büyük oranda havadan, hidrojen toprak suyundan karşılanır. Bu üç element genel olarak bitki dokularının %95’ini oluşturur. Diğer elementler topraktan bitki kökleri yoluyla alınırlar. Bunlardan azot (Nitrojen), fosfor, potasyum, kalsiyum, magnezyum, kükürt fazla miktarda kullanılır ve bunlara makro besin elementleri denir, bunları bitkiler genellikle gübreler yoluyla elde eder.
Soru 136
Bakı özellikle dağlık alanlarda güneşlenmeyi önemli oranda etkileyen bir faktördür.Buna göre, aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Kuzey yarı küre için bir arazinin doğu yamacı batısına oranla daha fazla güneş ışığı alır.
B
Kuzey yarı kürede dağlık alanların kuzeye bakan yamaçlarında güneşten faydalanma güneye bakan yamaçlardan daha uzun sürelidir.
C
Kuzey yarı küre için bir arazinin güney yamacı kuzeyine oranla daha az güneş ışığı alır.
D
Aynı tür bitkiler kuzey yamaçlarda yüksek seviyelerde yetiştirilebilir.
E
Aynı tür bitkiler kuzey ve güney yamaçlarda eşit derecede yetiştirilebilir.
Açıklama:
Bakı özellikle dağlık alanlarda güneşlenmeyi önemli oranda etkileyen bir faktördür. Kuzey yarı küre için bir arazinin doğu yamacı batısına, güneyi yamacı kuzeyine oranla daha fazla güneş ışığı alır. Kuzey yarı kürede dağlık alanların kuzeye bakan yamaçlarında güneşten faydalanma güneye bakan yamaçlardan daha kısa süreli ve azdır. Bu doğal olarak yetiştirilen ürünlerin miktarı, kalitesi ve çeşitliliği ile dikey sınırı üzerinde rol oynamaktadır. Aynı tür bitki güney yamaçlarda kuzeye göre daha yüksek seviyelere kadar yetiştirilebilir.
Soru 137
1980 ve 2011 yılları arasında tarımsal nüfusun azaldığı ülkelerin ait olduğu kıtaların hangisi aşağıda doğru olarak verilmiştir?
Seçenekler
A
Kuzey Afrika
B
Asya
C
Okyanusya
D
Güney Afrika
E
Avrupa
Açıklama:
Tarımsal nüfusun dünyada dağılımı da dengeli değildir. Tarımsal nüfus 1980 ve 2011 yılları arasında dünya çapında büyümesine rağmen büyüme Afrika, Asya, Okyanusya ülkeleriyle sınırlı kalmıştır; tümüyle Amerika kıtası ile Avrupa ülkelerinde ise genellikle azalma olmuştur.
Soru 138
Aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Akdeniz iklimi bir subtropikal iklim örneğidir.
B
Nüfusun dini ve kültürel yapısı tarımsal üretimi etkilemez.
C
Türkiye'de çay üretiminde daha çok erkekler çalışır.
D
Teknolojik gelişmeler tarımsal nüfus miktarını çoğaltmaktadır.
E
Ulaşımdaki gelişmeler tarım ürünlerinin her yerde bulunabilmesine pek etki etmemiştir.
Açıklama:
Subtropikal kuşak Yengeç dönencesine kuzeyden, Oğlak dönencesine ise güneyden bitişik ve komşu olan, sıcak ve ılıman kuşak arasında özel bir iklim alanı kuşağıdır. Akdeniz iklimi, bir subtropikal iklim örneğidir.Nüfusun dinî ve kültürel yapısı da tarımsal üretimi etkileyen bir unsurdur. Musevilerin ve Müslümanların domuz eti yememesi, bunların ülke içindeki üretimini de doğal olarak sınırlandırmaktadır.Bizim ülkemizde olduğu gibi Sri Lanka’ da da çay tarımında hep kadınlar çalışırlar.
Soru 139
Akdeniz tarımında tür çeşitliliğinin fazla olmasının sebebi nedir?
Seçenekler
A
Tüm mevsimlerde yağış olması
B
Yazın kurak geçmesi
C
Kışın çok yağış alması
D
Kışın ılık ve yağışsız geçmesi
E
Yaz aylarının sıcak, kış döneminin yumuşak ve yağışlı olması
Açıklama:
Genel bir tanımlama ile Akdeniz iklimi için, yaz aylarının sıcak ve mutlak kurak, kış döneminin yumuşak, ılık ve bol yağışlı olduğu söylenebilir. Bu şartlar yetiştirilen ürünlerde de bir çeşitlenme sağlar. Diğer doğal koşulların da etkisiyle, buğday, yer fıstığı, çeşitli kök bitkileri, mısır, turunçgiller, üzüm, zeytin gibi birbirinden farklı ürünler yetiştirilebilmektedir. Yaz aylarının kurak olması, tahıl, zeytin gibi kuraklığa dayanıklı türlerin yetiştirilmesini mera alanlarında ise hayvancılığı adeta desteklemiştir. Diğer taraan da kışların ılık olması turunçgil tarımını mümkün kılmıştır.
Soru 140
Dünyada organik tarım yapılan arazi büyüklüğü bakımından birinci sırada olan ülke hangisidir?
Seçenekler
A
Arjantin
B
Avustralya
C
Çin
D
A.B.D
E
İngiltere
Açıklama:
Organik tarım günümüzde dünyada 120’den fazla ülkede ve 600.000’i aşkın işletmede yapılmaktadır. Dünyada organik tarım yapılan arazi büyüklüğü bakımından Avustralya (121.000 km2-121 milyon dekar), Arjantin (31.000 km2), Çin (23.000 km2) ve ABD (16.000 km2) ilk sıralardadır.
Soru 141
Açık deniz balıkçılığında 2012 verilerine göre milyon ton olarak avlanan balık miktarında birinci sırayı alan ülke hangisidir?
Seçenekler
A
Endonezya
B
ABD
C
Çin
D
Rusya
E
Peru
Açıklama:
Açık deniz balıkçılığında, 2012 yılı verilerine göre, milyon ton olarak, Çin (13,9), Endonezya (5,4), ABD (5,1), Peru (4,8) ve Rusya (4,0) ilk beş ülkeyi oluştururlar. Aynı yıl açık denizlerde toplam avlanan balık miktarının 79,7 milyon ton olduğu göz önüne alınırsa bu ülkeler toplam üretimin %43’ünü sağlamaktadır.
Soru 142
Aşağıdakilerden hangisi mikro besinler grubunda yer alır?
Seçenekler
A
Karbonhidratlar
B
Yağlar
C
Vitaminler
D
Proteinler
E
Su
Açıklama:
Besin maddelerini temel olarak Büyük (Makro) ve Küçük (Mikro) besinler olarak ikiye
ayırırız. Makro besinlerin başlıcaları şunlardır: Karbonhidratlar, yağlar, proteinler ve su. Biz bunlara büyük miktarlarda ihtiyaç duyarız bunların, elde edilmeleri kolaydır. Karbonhidratlar vücudun büyüyüp gelişmesi ve doku onarımı için gereklidir. Soluk alıp verme, hareket etme ve vücut sıcaklığının korunması için gerekli enerjiyi sağlarlar. Yağlar da vücuda enerji sağlarlar. Proteinler vücudun gelişmesinde, kendini yenilemesinde hücre, vücut sıvıları, antikor yapımında kullanılır ve diğer yandan da enerji verirler. Su, pek çok kimyasal işlemde kullanılır; gözyaşı, ter ve idrar gibi sıvıları oluşturur. Su aynı zamanda içerisinde çeşitli mineralleri de bulundurur.
Vitaminler ve mineraller ise mikro besinler grubunda yer alır. Bunlara çok az miktarlarda ihtiyaç duyarız, ancak diğerleri kadar önemlidirler.
ayırırız. Makro besinlerin başlıcaları şunlardır: Karbonhidratlar, yağlar, proteinler ve su. Biz bunlara büyük miktarlarda ihtiyaç duyarız bunların, elde edilmeleri kolaydır. Karbonhidratlar vücudun büyüyüp gelişmesi ve doku onarımı için gereklidir. Soluk alıp verme, hareket etme ve vücut sıcaklığının korunması için gerekli enerjiyi sağlarlar. Yağlar da vücuda enerji sağlarlar. Proteinler vücudun gelişmesinde, kendini yenilemesinde hücre, vücut sıvıları, antikor yapımında kullanılır ve diğer yandan da enerji verirler. Su, pek çok kimyasal işlemde kullanılır; gözyaşı, ter ve idrar gibi sıvıları oluşturur. Su aynı zamanda içerisinde çeşitli mineralleri de bulundurur.
Vitaminler ve mineraller ise mikro besinler grubunda yer alır. Bunlara çok az miktarlarda ihtiyaç duyarız, ancak diğerleri kadar önemlidirler.
Soru 143
Besinlerin doku içinde kullanılarak vücudumuzun sıcaklık ve enerjisini sağlama değerini gösteren ölçü birimi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Kalori
B
Isı
C
Protein
D
Yağ
E
Element
Açıklama:
Kalori: Beslenme söz konusu olduğunda kullanılan kalori kelimesi, besinlerin doku içinde kullanılarak vücudumuzun sıcaklık ve enerjisini sağlama değerini gösterir bir ölçü birimidir. 1 gr. karbonhidrat yahut protein 4 kalori, 1 gram yağ ise 9 kaloriye eşdeğerdir.
Soru 144
Dünyada tarım amaçlı kullanılan alanlarının yüzde kaçı ekilebilir alanlardan oluşmaktadır?
Seçenekler
A
3
B
15
C
20
D
28
E
50
Açıklama:
Dünyanın tarım amaçlı kullanılan alanlarının %28’i ekilebilir alanlar, %3’ü dikili alanlar
ve dünyanın en geniş üretim alanı olarak %69’u çayır-mera alanlarından oluşur.
ve dünyanın en geniş üretim alanı olarak %69’u çayır-mera alanlarından oluşur.
Soru 145
Aşağıdakilerden hangisi tarımı etkileyen doğal çevre koşullarından biridir?
Seçenekler
A
Sermaye
B
İklim
C
Pazar olanakları
D
Teknolojik gelişmeler
E
Kültürel ve dini kabuller
Açıklama:
TARIMI ETKİLEYEN DOĞAL ÇEVRE KOŞULLARI: Herhangi bir tarımsal ürünün yetiştirilebilmesi için öncelikle toprak, bitki besin maddeleri, iklim, su, gibi temel isteklerinin karşılanması gerekir.
TARIMI ETKİLEYEN BEŞERİ KOŞULLAR Tarımsal faaliyetleri doğal koşullarda olduğu gibi birbirinden farklı pek çok beşeri unsur etkiler. Bunlar arasında tarım sektöründe çalışan nüfus, teknolojik gelişmeler, kültürel ve dinî kabuller, sermaye, pazar olanakları, tarımsal toprakların işletme biçimleri başlıcalarını oluşturur.
İklim tarımı etkileyen doğal çevre faktörlerinden biridir.
TARIMI ETKİLEYEN BEŞERİ KOŞULLAR Tarımsal faaliyetleri doğal koşullarda olduğu gibi birbirinden farklı pek çok beşeri unsur etkiler. Bunlar arasında tarım sektöründe çalışan nüfus, teknolojik gelişmeler, kültürel ve dinî kabuller, sermaye, pazar olanakları, tarımsal toprakların işletme biçimleri başlıcalarını oluşturur.
İklim tarımı etkileyen doğal çevre faktörlerinden biridir.
Soru 146
Aşağıdakilerden hangisi tarımı etkileyen beşeri faktörlerden biridir?
Seçenekler
A
Toprak
B
İklim
C
Sermaye
D
Su
E
Bitki besin maddeleri
Açıklama:
TARIMI ETKİLEYEN DOĞAL ÇEVRE KOŞULLARI: Herhangi bir tarımsal ürünün yetiştirilebilmesi için öncelikle toprak, bitki besin maddeleri, iklim, su, gibi temel isteklerinin karşılanması gerekir.
TARIMI ETKİLEYEN BEŞERİ KOŞULLAR Tarımsal faaliyetleri doğal koşullarda olduğu gibi birbirinden farklı pek çok beşeri unsur etkiler. Bunlar arasında tarım sektöründe çalışan nüfus, teknolojik gelişmeler, kültürel ve dinî kabuller, sermaye, pazar olanakları, tarımsal toprakların işletme biçimleri başlıcalarını oluşturur.
TARIMI ETKİLEYEN BEŞERİ KOŞULLAR Tarımsal faaliyetleri doğal koşullarda olduğu gibi birbirinden farklı pek çok beşeri unsur etkiler. Bunlar arasında tarım sektöründe çalışan nüfus, teknolojik gelişmeler, kültürel ve dinî kabuller, sermaye, pazar olanakları, tarımsal toprakların işletme biçimleri başlıcalarını oluşturur.
Soru 147
Dünyada açlığı yok etmek ve beslenme şartlarını iyileştirmek, gıda güvenliği ile herkes için yeterli gıdaya erişimi sağlamak temel hedefleri olan ve merkezi Roma' da olan örgüt aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
FAO
B
WHO
C
UNICEF
D
FIFA
E
TPDK
Açıklama:
FAO (Food and Agriculture Organization): Birleşmiş Milletlerin alt kuruluşlarından birisidir. Açılımı Gıda ve Tarım
Örgütü’dür. 1943’de kurulmuş ancak 1945’de Birleşmiş Milletlerin uzmanlık kuruluşuna dönüşmüştür. Dünyada açlığı yok etmek ve beslenme şartlarını iyileştirmek, gıda güvenliği ile herkes için yeterli gıdaya erişimi sağlamak temel hedefleridir. Merkezi Roma’da olan örgütün pek çok ülkede bürosu vardır.
Örgütü’dür. 1943’de kurulmuş ancak 1945’de Birleşmiş Milletlerin uzmanlık kuruluşuna dönüşmüştür. Dünyada açlığı yok etmek ve beslenme şartlarını iyileştirmek, gıda güvenliği ile herkes için yeterli gıdaya erişimi sağlamak temel hedefleridir. Merkezi Roma’da olan örgütün pek çok ülkede bürosu vardır.
Soru 148
'Yengeç dönencesine kuzeyden, Oğlak dönencesine ise güneyden bitişik ve komşu olan, sıcak ve ılıman kuşak arasında özel bir iklim alanı kuşağı' aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Tropik kuşak
B
Kutup kuşağı
C
Subtropikal kuşak
D
Orta kuşak
E
Ilıman kuşak
Açıklama:
Tropik kuşak, ekvatorun her iki yanında 23°27’ paralelleri arasında, yani oğlak ve yengeç dönenceleri, arasındaki geniş ve sıcak iklim kuşağıdır.
Subtropikal kuşak ise Yengeç dönencesine kuzeyden, Oğlak dönencesine ise güneyden bitişik ve komşu olan, sıcak ve ılıman kuşak arasında özel bir iklim alanı kuşağıdır. Akdeniz iklimi, bir subtropikal iklim örneğidir.
Subtropikal kuşak ise Yengeç dönencesine kuzeyden, Oğlak dönencesine ise güneyden bitişik ve komşu olan, sıcak ve ılıman kuşak arasında özel bir iklim alanı kuşağıdır. Akdeniz iklimi, bir subtropikal iklim örneğidir.
Soru 149
'Üçüncü Tarım Devrimi' hangi yüzyılda ortaya çıkmıştır?
Seçenekler
A
16. yüzyıl
B
17. yüzyıl
C
18. yüzyıl
D
19. yüzyıl
E
20. yüzyıl
Açıklama:
Üçüncü Tarım Devrimi’nin geçmişi oldukça yenidir, yirminci yüzyılda ortaya çıkmıştır.
Bu dönem birkaç aşamadan oluşur. Önce 20. yüzyılın başlarında 1920’li yıllarda
Amerika’da başlayan ardından İkinci Dünya Savaşı sonrasında Avrupa’da da yayılan tarımda makineleşme, tarımda insan ve hayvan gücünün yerini alan önemli bir gelişmedir.
Ardından yine ABD’de 1950’li yıllarda kullanılmaya başlanan kimyasal gübreler ve tarım
ilaçları birkaç on yıl içinde dünyanın pek çok yerine yayılmıştır. Yine aynı dönemlerde
gıda maddelerinin çeşitli şekillerde işlenerek korunması ve paketlenmesi ürünlerin uzak
ülkelerde bile satışa sunulabilmesini sağlamıştır. Diğer taraftan 1960’larda Filipinler Pirinç Araştırma Enstitüsündeki bilimsel çalışmalarda taneleri çok iri ve verimi yüksek bir tür melezlenmesi yapılmıştır. Bunun ardından bu tür diğer çeltiklerle melezlenerek 90’lı yıllarda yaygın olarak üretilen dayanıklı ve verimi yüksek bir türe dönüştürülmüştür. Görülüyor ki üçüncü tarım devrimi olgusu yirminci yüzyılda 50-60 yıllık bir süreçte hızla ortaya çıkmıştır.
Bu dönem birkaç aşamadan oluşur. Önce 20. yüzyılın başlarında 1920’li yıllarda
Amerika’da başlayan ardından İkinci Dünya Savaşı sonrasında Avrupa’da da yayılan tarımda makineleşme, tarımda insan ve hayvan gücünün yerini alan önemli bir gelişmedir.
Ardından yine ABD’de 1950’li yıllarda kullanılmaya başlanan kimyasal gübreler ve tarım
ilaçları birkaç on yıl içinde dünyanın pek çok yerine yayılmıştır. Yine aynı dönemlerde
gıda maddelerinin çeşitli şekillerde işlenerek korunması ve paketlenmesi ürünlerin uzak
ülkelerde bile satışa sunulabilmesini sağlamıştır. Diğer taraftan 1960’larda Filipinler Pirinç Araştırma Enstitüsündeki bilimsel çalışmalarda taneleri çok iri ve verimi yüksek bir tür melezlenmesi yapılmıştır. Bunun ardından bu tür diğer çeltiklerle melezlenerek 90’lı yıllarda yaygın olarak üretilen dayanıklı ve verimi yüksek bir türe dönüştürülmüştür. Görülüyor ki üçüncü tarım devrimi olgusu yirminci yüzyılda 50-60 yıllık bir süreçte hızla ortaya çıkmıştır.
Soru 150
Sentetik kimyasal maddelerin tarımda yarattığı olumsuz etkilerin belirlenmeye başlamasıyla birlikte 20. yüzyılın başlarında geleneksel tarım yöntemine alternatif bazı arayışlar görülmeye başlanmıştır. Aşağıdakilerden hangisi bunlardan biridir?
Seçenekler
A
Organik tarım
B
Kimyasal tarım
C
Sentetik tarım
D
Fiziksel tarım
E
Tekno tarım
Açıklama:
Sentetik kimyasal maddelerin tarımda yarattığı olumsuz etkilerin belirlenmeye başlamasıyla birlikte 20. yüzyılın başlarında geleneksel tarım yöntemine alternatif bazı arayışlar görülmeye başlanmıştır. Bunlardan bir tanesi de organik tarımdır. 1970’li yıllara kadar devam eden çalışmalar 1972 yılında Uluslararası Organik Tarım
Hareketleri Federasyonunun (IFOAM) kurulmasıyla uluslararası nitelik kazanmıştır.
Hareketleri Federasyonunun (IFOAM) kurulmasıyla uluslararası nitelik kazanmıştır.
Soru 151
Bir canlıdaki genetik özelliklerin ayıklanarak bu niteliklere sahip olmayan başka canlılara aktarılması sonucunda üretilen yeni canlıya verilen isim aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Tundra
B
Genetiği Değiştirilmiş Organizma
C
Tarım Devrimi
D
Kimyasal Tepkime
E
Doğal Reaksiyon
Açıklama:
GDO: Bir canlıdaki genetik özelliklerin ayıklanarak bu niteliklere sahip olmayan başka
canlılara aktarılması sonucunda üretilen yeni canlıya Genetiği Değiştirilmiş Organizma (GDO) denir. Bu yöntemle elde edilen canlıların, bazı doğal koşulların olumsuz etkilerine, ilaçlara ve tarım zararlılarına karşı daha dirençli türler elde edilmektedir. GDO yoluyla elde edilen ürünlerin doğaya ve insana zararlı olduğu konusunda çalışmalar kadar yararlarını vurgulayan çalışmalar da vardır. Günümüzde üretilen mısır, patates, domates, soya, çeltik, buğday, kabak, ayçiçeği, yer fıstığı, kolza, papaya ve bazı su ürünlerinde GDO söz konusudur.
canlılara aktarılması sonucunda üretilen yeni canlıya Genetiği Değiştirilmiş Organizma (GDO) denir. Bu yöntemle elde edilen canlıların, bazı doğal koşulların olumsuz etkilerine, ilaçlara ve tarım zararlılarına karşı daha dirençli türler elde edilmektedir. GDO yoluyla elde edilen ürünlerin doğaya ve insana zararlı olduğu konusunda çalışmalar kadar yararlarını vurgulayan çalışmalar da vardır. Günümüzde üretilen mısır, patates, domates, soya, çeltik, buğday, kabak, ayçiçeği, yer fıstığı, kolza, papaya ve bazı su ürünlerinde GDO söz konusudur.
Soru 152
Aşağıdakilerden hangisi mikro besinler grubunda yer alır?
Seçenekler
A
Yağlar
B
Vitaminler
C
Karbonhidratlar
D
Proteinler
E
Su
Açıklama:
Makro besinlerin başlıcaları şunlardır: Karbonhidratlar, yağlar, proteinler ve su. Biz bunlara büyük miktarlarda ihtiyaç duyarız bunların, elde edilmeleri kolaydır. Vitaminler ve mineraller ise mikro besinler grubunda yer alır. Bunlara çok az miktarlarda ihtiyaç duyarız, ancak digerleri kadar önemlidirler.
Soru 153
Toprak içinde bulunan ve boyutu 2mm’den daha küçük olan taneciklerin yüzde cinsinden dağılımını veren kavrama ne denilmektedir?
Seçenekler
A
Otokton
B
Alüvyal
C
Humus
D
Tekstür
E
Strüktür
Açıklama:
Tekstür toprak içinde bulunan ve boyutu 2 mm’den daha küçük olan taneciklerin yüzde (%) cinsinden dağılımını veren kavramdır. Bunlar; kum, mil, kil tanecikleri gibi tekil olabilir yahut kireç, organik madde vb. Etkilerle birbirlerine bağlanarak kümeler olusturabilir.
Soru 154
Aşağıdakilerden hangisi asitli topraklar için söylenemez?
Seçenekler
A
Yağışın az olduğu kurak bölge topraklarıdır
B
Nemli ve yağışlı bölgelerin topraklarıdır ve çok güçlü bir şekilde yıkanmışlardır
C
Toprakta nitrojen ve alüminyum iyonları birikmiştir
D
Çay, kauçuk, hindistan cevizi gibi ağaçsı bitkiler asitli topraklarda iyi yetişirler
E
Toprak içindeki kalsiyum, magnezyum, potasyum, sodium gibi çözünebilir bazlar derinlere taşınmıştır
Açıklama:
Asitli topraklar daha çok nemli ve yağışlı bölgelerin topraklarıdır. Çok güçlü bir sekilde yıkanmışlardır. Toprakta nitrojen ve alüminyum iyonları birikmistir. Toprak içindeki kalsiyum, magnezyum, potasyum, sodium gibi çözünebilir bazlar derinlere taşınmıştır. Daha çok laterit ve podzol gibi yıkanmıs topraklar asitli topraklardır. Plantasyon bitkileri asitli topraklarda iyi gelişirler. Bunlara örnek; tarım ürünleri çay, kauçuk, Hindistan cevizi gibi ağaçsı ve kök sistemi derine erisen tropikal ve muson iklim bölgesi bitkileridir. Türkiye’de de çay Karadeniz bölgesinde asitliliği yüksek olan topraklarda yetiştirilir.
Soru 155
Aşağıdakilerden hangisi mikro besin elementlerinden birirdir?
Seçenekler
A
Potasyum
B
Kalsiyum
C
Kükürt
D
Magnezyum
E
Çinko
Açıklama:
Bitki besin maddelerinden karbon ve oksijen büyük oranda havadan, hidrojen toprak suyundan karşılanır. Bu üç element genel olarak bitki dokularının %95’ini olusturur. Diğer elementler topraktan bitki kökleri yoluyla alınırlar. Bunlardan azot (Nitrojen), fosfor, potasyum, kalsiyum, magnezyum, kükürt fazla miktarda kullanılır ve bunlara makro besin elementleri denir, bunları bitkiler genellikle gübreler yoluyla elde eder. Kalsiyum ve magnezyum topraktaki asitligin giderilmesi için gereklidir. Geriye kalan ve az kullanılan elementler mikro elementler olarak adlandırılır, yokluklarında bitkiler gelişme bozukluğu gösterirler ancak fazla olmaları da bitkilerde zehir etkisi yapar.
Soru 156
Bir bölgede o bölgenin doğal koşullarına uygun olarak gelişen her türlü bitki topluluğunun meydana getirdiği örtüye ne ad verilir?
Seçenekler
A
Bakı
B
Humus
C
Vejetasyon
D
Rekolte
E
Tekstür
Açıklama:
Vejetasyon: Bir bölgede, o bölgenin dogal kosullarına uygun olarak gelişen, her türlü bitki topluluğunun meydana getirdiği örtüdür.
Soru 157
Zamanında yağması koşuluyla kar yağışı tarımı nasıl etkiler?
Seçenekler
A
Tarlalarda ekili ürünleri soğuktan korur ve yavaş eridiği için toprağın suyunu arttırır
B
Toprak tarafından emilmeden akışa geçer tarım alanlarında tahribata yol açar
C
Bitkinin donarak ölmesine sebep olur
D
Toprak erozyonuna yol açtığı için zararlıdır
E
Buharlaşmayı arttırarak bitkinin su ihtiyacını çoğaltır
Açıklama:
Tarımı etkileyen bir baska yağış da kardır. Kış yağışlarının genellikle kar halinde oluşu, karın zamanında yağması koşuluyla, tarlalara ekili ürünleri soğuktan koruyan bir örtü saglar. Diğer tarafan karın yavaş yavaş erimesiyle toprak tarafından emilmesi ise toprak suyunu artırdığı için kıymetlidir. Bu sebeple özellikle kışları bol kar yağışlı geçen yıllar tahıl tarımının verimi yönünden Anadolu için bereketli yıllar olarak nitelenir.
Soru 158
Aşağıdakilerden hangisi üçüncü tarım devrimi için geçerlidir?
Seçenekler
A
Biyoteknoloji çağının bir sonucu olmakla beraber tarım tarlalardan çok laboratuvarlarda geliştirilmiştir
B
Dünya genelinde 6 farklı bölgede 10 bin ile 7 bin yıl öncesinde başlamıştır
C
Ortaçağın ikinci yarısında başlamıştır ve başlangıç yeri bilinmemektedir
D
Kuzey Avrupa’da 13. Yüzyılda üçlü rotasyon sisteminin benimsenmesi ile önemli ölçüde etkili olmuştur
E
Bu dönemde tropic ve subtropik kuşaklarda doğal olarak yetişen bitkiler ilk kez insan eliyle yetiştirilmeye başlanmıştır
Açıklama:
Üçüncü Tarım Devrimi, tarlalarda değil, genetik mühendisliğinin modern teknikleriyle laboratuvarlarda geliştirilen yeni, yüksek verimli tarım ürünü türlerine dayanan gelişmeleri ve buna ek olarak da tarım yöntem ve araçlarındaki ilerlemeleri ifade etmektedir.Üçüncü Tarım Devrimi, başka bir ifadeyle, biyoteknoloji çağının bir sonucudur.
Soru 159
Aşağıdakilerden hangisi entansif geçim tarım türünde başlıca ürünü oluşturmaktadır?
Seçenekler
A
Yam
B
Sorgum
C
Çeltik
D
Plantain
E
Tapyoka
Açıklama:
Güney ve Dogu Asya’da ilkel geçim tarımında bazı farklılıklar dikkati çeker, burada verim daha yüksek, iş gücü kullanımı daha fazladır. Bu tür entansif (yogun) geçim tarımı olarak adlandırılır. Genellikle nüfusu kalabalık yerlerde görülür. En yaygın olarak görüldüğü ülkeler Çin, Hindistan, Kamboçya, Tayland, Kore, Filipinler, Pakistan gibi ülkelerdir. Bu tarımın yapıldıgı ülkeler dünya nüfusunun yaklaşık üçte ikisini barındırır. Arazinin yoğun bir şekilde kullanıldığı bu tarım türünde, çeltik baslıca ürünü oluşturmaktadır denilebilir.
Soru 160
Aşağıdakilerden hangisi Afrika’daki önemli plantasyon alanlarını oluşturmaktadır?
Seçenekler
A
Kauçuk
B
Kakao
C
Muz
D
Çay
E
Hindistan cevizi
Açıklama:
Şeker kamışı, muz ve kahve Amerika kıtasında; çay, hndstan ceviz, bazı meyveler Asya’da; kakao Afrika’da önemli plantasyon alanları oluşturmaktadır.
Soru 161
Aşağıdakilerden hangisi akuakültür kapsamındadır?
Seçenekler
A
Göllerden su bitkilerinin toplanması
B
Akarsulardan balık avlanması
C
Okyanuslardan ahtapot avlanması
D
İç sularda ya da denizlerde oluşturulan tesislerde çeşitli su bitkilerinin yetiştirilmesi
E
Denizlerden yengeç, midye ve benzeri deniz ürünlerinin avlanması
Açıklama:
İç sularda yahut denizlerde oluşturulan tesislerde, teknolojk yöntemlerle üremelerinin sağlanması ve genellkle yemlerle beslenerek balık, yengeç, istridye gibi kabuklu canlılar ile çeşitli su bitikler gibi ürünlerin yetiştirilmesidir; buna akuakültür de denir.
Soru 162
Aşağıdakilerden hangisinin kalori ihtiyacı diğerlerinden azdır?
Seçenekler
A
20-65 yaş arasında olanlar
B
Masa başında çalışanlar
C
Sporcular
D
Hamile kadınlar
E
Çocuklar
Açıklama:
Her insanın günlük enerji ihtiyacı birbirinden farklıdır. İnsanların günlük kalori ihtiyaçları kişisel vücut metabolik yapılarına, yaş ve cinsiyetlerine, yaşam tarzlarına, fiziksel aktivitelerine ve yaşanılan yerin iklim şartlarına göre değişiklik gösterir.Hamile ve süt veren kadınların kalori ihtiyacı diğerlerinden daha fazladır. Sporcuların, güç kullanmayı gerektiren işlerde çalışanların günlük kalori ihtiyaçları, masa başında görece daha hareketsiz çalışanlardan fazladır.
Masa başında çalışanlar
Masa başında çalışanlar
Soru 163
I. Kadınların kalori ihtiyacı her yaşta erkeklerinkinden fazladır
II. Kalori ihtiyacı en fazla 15-18 yaş aralığındadır,
III. Yaşlandıkça kalori ihtiyacı azalmaktadır,
IV. 50-75 yaş aralığındaki kadınların kalori ihtiyacı aynıdır
V. Bebeklerin kalori ihtiyacı bir yaşına geldiklerinde ilk üç aylık dönemdeki ihtiyaçlarının yaklaşık iki katına çıkar
Yukarıdaki yaş ve cinsiyete göre günlük ortalama kalori ihtiyacını hakkında yapılan yorumlardan hangisi /hangileri doğrudur?
II. Kalori ihtiyacı en fazla 15-18 yaş aralığındadır,
III. Yaşlandıkça kalori ihtiyacı azalmaktadır,
IV. 50-75 yaş aralığındaki kadınların kalori ihtiyacı aynıdır
V. Bebeklerin kalori ihtiyacı bir yaşına geldiklerinde ilk üç aylık dönemdeki ihtiyaçlarının yaklaşık iki katına çıkar
Yukarıdaki yaş ve cinsiyete göre günlük ortalama kalori ihtiyacını hakkında yapılan yorumlardan hangisi /hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
I, III, V
B
II, IV
C
I, II, IV
D
III, V
E
II, III, IV, V
Açıklama:
Yaş ve cinsiyete göre günlük ortalama kalori ihtiyacını hakkında yapılan yorumlardan şunlar doğrudur:
Kalori ihtiyacı en fazla 15-18 yaş aralığındadır,
Yaşlandıkça kalori ihtiyacı azalmaktadır,
50-75 yaş aralığındaki kadınların kalori ihtiyacı aynıdır
Bebeklerin kalori ihtiyacı bir yaşına geldiklerinde yaklaşık iki katına çıkar
II, III, IV, V
Kalori ihtiyacı en fazla 15-18 yaş aralığındadır,
Yaşlandıkça kalori ihtiyacı azalmaktadır,
50-75 yaş aralığındaki kadınların kalori ihtiyacı aynıdır
Bebeklerin kalori ihtiyacı bir yaşına geldiklerinde yaklaşık iki katına çıkar
II, III, IV, V
Soru 164
I. Toprağın içinde yer alan hava atmosferdekinden 10-20 kat fazla karbondioksit taşır
II. Toprağın organik kısmı, bitki gelişimi için çok önemli bir madde olan humusu oluşturur
III. Toprağın yarıdan fazlasını su oluşturur
IV. Topraktaki suyun kaynağının büyük bölümü yağışlardır
V. Toprak içindeki karbondioksit toprak suyu ile birleşerek sülfürik asidi oluşturur
Toprak hakkında yukarıda verilenlerden hangisi/hangileri doğrudur?
II. Toprağın organik kısmı, bitki gelişimi için çok önemli bir madde olan humusu oluşturur
III. Toprağın yarıdan fazlasını su oluşturur
IV. Topraktaki suyun kaynağının büyük bölümü yağışlardır
V. Toprak içindeki karbondioksit toprak suyu ile birleşerek sülfürik asidi oluşturur
Toprak hakkında yukarıda verilenlerden hangisi/hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
I, III, V
B
II, IV
C
I, II, IV
D
III, V
E
II, III, IV, V
Açıklama:
Toprak hakkında verilenlerden şunlar doğrudur:
Toprağın içinde yer alan hava atmosferdekinden 10-20 kat fazla karbondioksit taşır
Toprağın organik kısmı, bitki gelişimi için çok önemli bir madde olan humusu oluşturur
Topraktaki suyun kaynağının büyük bölümü yağışlardır
I, II, IV
Toprağın içinde yer alan hava atmosferdekinden 10-20 kat fazla karbondioksit taşır
Toprağın organik kısmı, bitki gelişimi için çok önemli bir madde olan humusu oluşturur
Topraktaki suyun kaynağının büyük bölümü yağışlardır
I, II, IV
Soru 165
I. Kültür bitkilerinin çoğu nötr veya nötralize olmuş topraklara uymuş bitkilerdir
II. Tarım için en uygun olan topraklar asit karakterli olanlardır
III. Alkali topraklar saçak köklü yüzeye yayılan tahılların geliştiği topraklardır
IV. Asitli yahut alkali topraklara uymuş bitki sayısı çok fazladır
V. Plantasyon bitkileri asitli topraklarda iyi gelişirler
Toprak ve bitki ilişkisi hakkında yukarıda verilenlerden hangisi/hangileri doğrudur?
II. Tarım için en uygun olan topraklar asit karakterli olanlardır
III. Alkali topraklar saçak köklü yüzeye yayılan tahılların geliştiği topraklardır
IV. Asitli yahut alkali topraklara uymuş bitki sayısı çok fazladır
V. Plantasyon bitkileri asitli topraklarda iyi gelişirler
Toprak ve bitki ilişkisi hakkında yukarıda verilenlerden hangisi/hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
I, III, V
B
II, IV
C
I, II, IV
D
III, V
E
II, III, IV, V
Açıklama:
Toprak ve bitki ilişkisi hakkında verilenlerden şunlar doğrudur:
Kültür bitkilerinin çoğu nötr veya nötralize olmuş topraklara uymuş bitkilerdir
Alkali topraklar saçak köklü yüzeye yayılan tahılların geliştiği topraklardır
Plantasyon bitkileri asitli topraklarda iyi gelişirler
I, III, V
Kültür bitkilerinin çoğu nötr veya nötralize olmuş topraklara uymuş bitkilerdir
Alkali topraklar saçak köklü yüzeye yayılan tahılların geliştiği topraklardır
Plantasyon bitkileri asitli topraklarda iyi gelişirler
I, III, V
Soru 166
Bir atlasta yeryüzünde bitkisel üretim yapılabilen alanlarını gösteren haritaya bakıldığında bu alanların genel bir ifadeyle ılıman kuşak olarak adlandırılan orta enlemlerde yer alması aşağıdakilerden hangisi ile açıklanabilir?
Seçenekler
A
Yükseltinin az olması
B
Her mevsim yağış alması
C
Ticaret yollarının fazlalığı
D
İklim çeşitliliği
E
Teknolojinin gelişmiş olması
Açıklama:
Bir atlasta yeryüzünde bitkisel üretim yapılabilen alanlarını gösteren haritaya bakıldığında bu alanların genel bir ifadeyle ılıman kuşak olarak adlandırılan orta enlemlerde yer alması İklim çeşitliliği ile açıklanabilir.
Soru 167
Aşağıdaki tarım ürünlerinden hangisinin yetişme döneminde sıcaklık isteği diğerlerinden yüksektir?
Seçenekler
A
Buğday
B
Armut
C
Kakao
D
Asma
E
Patates
Açıklama:
Tarım ürünlerinden yetişme döneminde sıcaklık isteği diğerlerinden yüksek olan kakaodur.
Soru 168
I. Bitkilerin sıcaklık isteği Ekvatora yakın bölgelerden kutuplara doğru gidildikçe artar.
II. Kırağı, sebzelerde bitkinin donarak ölmesine yol açar
III. Rüzgâr, buharlaşmayı azaltarak bitkinin su ihtiyacını çoğaltır
IV. Çiy/çiğ şeklindeki yağışlar bitki su ihtiyacının bir kısmını karşılar
V. Yüksek enlemlerde gün uzunluğu sebebiyle bitkilerin yetişmesi uzun sürede olur
Yukarıda verilenlerden hangisi/hangileri tarım ve iklim elemanları arasındaki ilişkiyi doğru açıklamaktadır?
II. Kırağı, sebzelerde bitkinin donarak ölmesine yol açar
III. Rüzgâr, buharlaşmayı azaltarak bitkinin su ihtiyacını çoğaltır
IV. Çiy/çiğ şeklindeki yağışlar bitki su ihtiyacının bir kısmını karşılar
V. Yüksek enlemlerde gün uzunluğu sebebiyle bitkilerin yetişmesi uzun sürede olur
Yukarıda verilenlerden hangisi/hangileri tarım ve iklim elemanları arasındaki ilişkiyi doğru açıklamaktadır?
Seçenekler
A
I, III, V
B
II, IV
C
I, II, IV
D
III, V
E
II, III, IV, V
Açıklama:
Tarım ve iklim elemanları arasındaki ilişkiyi şunlar doğru açıklamaktadır:
Kırağı, sebzelerde bitkinin donarak ölmesine yol açar
Çiy/çiğ şeklindeki yağışlar bitki su ihtiyacının bir kısmını karşılar
Soruda verilen maddelerin doğru cevapları şunlardır.
Bitkilerin sıcaklık isteği kutuplara yakın bölgelerden Ekvatora doğru gidildikçe artar
Kırağı da özellikle sebzelerde bitkinin donarak ölmesine yol açar
Rüzgar buharlaşmayı artırarak bitkinin su ihtiyacını çoğaltır
Çiy/çiğ şeklindeki yağışlar bitki su ihtiyacının bir kısmını karşılar
Yüksek enlemlerde gün uzunluğu sebebiyle yetişme daha kısa sürede olur.
Soruda I, III ve V yanlış verilmiştir. II ve IV doğru verilmiştir.
Kırağı, sebzelerde bitkinin donarak ölmesine yol açar
Çiy/çiğ şeklindeki yağışlar bitki su ihtiyacının bir kısmını karşılar
Soruda verilen maddelerin doğru cevapları şunlardır.
Bitkilerin sıcaklık isteği kutuplara yakın bölgelerden Ekvatora doğru gidildikçe artar
Kırağı da özellikle sebzelerde bitkinin donarak ölmesine yol açar
Rüzgar buharlaşmayı artırarak bitkinin su ihtiyacını çoğaltır
Çiy/çiğ şeklindeki yağışlar bitki su ihtiyacının bir kısmını karşılar
Yüksek enlemlerde gün uzunluğu sebebiyle yetişme daha kısa sürede olur.
Soruda I, III ve V yanlış verilmiştir. II ve IV doğru verilmiştir.
Soru 169
I. Kültürel ve dinî kabuller
II. Yer şekilleri
III. Teknolojik gelişmeler
IV. Yağış
V. Sermaye
Yukarıdakilerden hangisi/hangileri tarımı etkileyen beşeri koşullardandır?
II. Yer şekilleri
III. Teknolojik gelişmeler
IV. Yağış
V. Sermaye
Yukarıdakilerden hangisi/hangileri tarımı etkileyen beşeri koşullardandır?
Seçenekler
A
I, III, V
B
II, IV
C
I, II, IV
D
III, V
E
II, III, IV, V
Açıklama:
Kültürel ve dinî kabuller, teknolojik gelişmeler ve sermaye tarımı etkileyen beşeri koşullardandır.
I, III, V
I, III, V
Soru 170
I. Teknolojideki gelişmeler tarımsal nüfus miktarını ve oranını artırmaktadır
II. Afrika’da tarımsal işgücünde erkeklerin oranı kadınlardan fazladır
III. Hindistan’da mevsimlik tarım işçilerinin büyük kısmı kadınlardır.
IV. Nüfusun dinî ve kültürel yapısı tarımsal üretimi etkilemez
V. Günümüzde dünya nüfusunun yarıdan fazlası geçimini tarım dışı bir sektörden karşılamaktadır
Tarımsal nüfus hakkında yukarıda verilenlerden hangisi/hangileri doğrudur?
II. Afrika’da tarımsal işgücünde erkeklerin oranı kadınlardan fazladır
III. Hindistan’da mevsimlik tarım işçilerinin büyük kısmı kadınlardır.
IV. Nüfusun dinî ve kültürel yapısı tarımsal üretimi etkilemez
V. Günümüzde dünya nüfusunun yarıdan fazlası geçimini tarım dışı bir sektörden karşılamaktadır
Tarımsal nüfus hakkında yukarıda verilenlerden hangisi/hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
I, III, V
B
II, IV
C
I, II, IV
D
III, V
E
II, III, IV, V
Açıklama:
Tarımsal nüfus hakkında verilenlerden şunlar doğrudur:
Hindistan’da mevsimlik tarım işçilerinin büyük kısmı kadınlardır.
Günümüzde dünya nüfusunun yarıdan fazlası geçimini tarım dışı bir sektörden karşılamaktadır.
III, V
Hindistan’da mevsimlik tarım işçilerinin büyük kısmı kadınlardır.
Günümüzde dünya nüfusunun yarıdan fazlası geçimini tarım dışı bir sektörden karşılamaktadır.
III, V
Soru 171
Dünyada hayvansal kökenli gıda maddesi üretiminde en hızlı artış aşağıdakilerden hangisinde olmuştur?
Seçenekler
A
Büyük baş hayvanlar
B
Küçükbaş hayvanlar
C
Tavuk
D
Hindi
E
Su ürünleri
Açıklama:
Dünyada hayvansal kökenli gıda maddesi üretiminde en hızlı artış su ürünleri üretiminde olmuştur. Bunda üreme ve yem teknolojisinde yaşanan gelişmeler, yeni üretme sistemlerinin tasarımı, verimliliği yüksek türlere ağırlık verilmesi ile ticaret imkânlarının etkisi
büyüktür.
büyüktür.
Soru 172
Toprağın en önemli kimyasal özelliklerinden birisi asitlik veya alkalilik derecesine ne ad verilir?
Seçenekler
A
Toprağın kalevi yapısı
B
Toprağın organik madde miktarı
C
Toprağın fiziksel özelliği
D
Toprağın reaksiyonu
E
Toprağın besin değeri
Açıklama:
Toprağın en önemli kimyasal özelliklerinden birisi asitlik veya alkalilik derecesidir. Buna toprak reaksiyonu adı verilir ve pH ile ifade edilir.
Ünite 2
Soru 1
Tahıl tanelerinde en fazla hangi bileşen yer alır?
Seçenekler
A
Nişasta
B
Protein
C
Şeker
D
Yağ
E
Mineral
Açıklama:
Tahıl daneleri, karbonhidratlar, proteinler, yağlar, mineraller ve vitaminler açısından zengindir. Cinsine göre değişmekle birlikte tahıl danelerinin bileşiminde %65-75 nişasta, %8- 15 protein, %1-5 yağ, %1,5-3 oranında şeker bulunur.
Soru 2
En geniş alanlara ekilen tahıl aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Buğday
B
Arpa
C
Mısır
D
Pirinç
E
Yulaf
Açıklama:
Genel olarak en geniş alanlara ekilen tahıl buğdaydır.
Soru 3
Aşağıdakilerden hangisi başlıca sıcak iklim tahılları arasında yer alır?
Seçenekler
A
Buğday
B
Mısır
C
Arpa
D
Çavdar
E
Mahlut
Açıklama:
Sıcak iklim tahıllarının başlıcaları, pirinç, mısır, darı ve kuşyemidir.
Soru 4
2013 yılı itibariyle dünyada en fazla tahıl üretimi hangi ülkede yapılmaktadır?
Seçenekler
A
ABD
B
Çin
C
Hindistan
D
Brezilya
E
Rusya
Açıklama:
2013 yılı itibariyle en çok tahıl üreten ülke 554.613.842 ton üretim ile Çin’dir.
Soru 5
Ekim alanı ve üretim miktarı bakımından Türkiye'de en fazla tarımı yapılan tahıl aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Arpa
B
Pirinç
C
Buğday
D
Mısır
E
Çavdar
Açıklama:
Her iki sınıflandırmada da ilk sırayı buğday alır.
Soru 6
Türkiye'de tahıl üretimi en az hangi alanda gerçekleştirilir?
Seçenekler
A
Trakya
B
Kuzey Anadolu
C
Doğu Karadeniz
D
İç Batı Anadolu
E
Güney Marmara Bölümü
Açıklama:
Türkiye’de tahıl üretimi haritası incelendiğinde; Türkiye’nin iç bölgelerinde ve Karadeniz Bölgesi kıyı kesimi hariç tüm kıyı bölgelerinde önemli tahıl ekim alanlarına sahip olduğu tespit edilmektedir.
Soru 7
Pirinç ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Çeltik bitkisinin kabuklarından ayrılmış tohumlarına verilen addır.
B
Yetişme evresinde 0-12 0C sıcaklık ister.
C
Hafif killi, kumlu, kireçli toprakları sever.
D
Bileşiminde en fazla karbonhidrat bulunur.
E
Besin değeri yüksek, hafif alkali veya nötr toprakta yetişir.
Açıklama:
Yetişme devresinde 20-25 0C sıcaklık ister. 12 0C’nin altına inen sıcaklıklarda çimlenemez. Doğru cevap B'dir.
Soru 8
Çeltik tarlalarındaki 2-15 dekar büyüklüğündeki parsellere ne ad verilir?
Seçenekler
A
Havza
B
Plato
C
Yayla
D
Tava
E
Delta
Açıklama:
Çeltik tarlalarındaki 2-15 dekar büyüklüğündeki parsellerdir. Çiftçiler suyun yüksekliğini ayarlayabilmek için bu parsellerin etrafını setlerle yükseltirler. Buna ilaveten, suyun akışını sağlayabilmek için hafif bir eğim verir ve boğazlar oluştururlar.
Soru 9
Türkiye’deki ilk Slow Food Presidia’sı aşağıdaki tahıl ürünlerinden hangisidir?
Seçenekler
A
Kinoa
B
Çavdar
C
Ruşeym
D
Sorgum
E
Siyez bulguru
Açıklama:
Siyez bulguru Türkiye’deki ilk Slow Food Presidia’sıdır. Ayrıca siyez Bulguru 2012 yılında İtalya’nın Torino kentinde gerçekleştirilen Terra Madre-Salone Del Gusto festivalinde Türkiye’yi temsil etmiştir.
Soru 10
Dünyanın en büyük tahıl ithalatı aşağıdaki ülkelerin hangisi tarafından gerçekleştirilmektedir?
Seçenekler
A
ABD
B
Hindistan
C
Brezilya
D
Rusya
E
Japonya
Açıklama:
Dünyanın en büyük tahıl ithalatçısı 24,5 milyon ton ile Japonya’dır.
Soru 11
Aşağıdakilerden hangisi harmandan sonra kavuzlu olarak elde edilen tahıl türlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Çeltik
B
Çavdar
C
Yulaf
D
Darı
E
Kuşyemi
Açıklama:
Çavdar harmandan sonra kavuzlu olarak elde edilen tahıl türlerinden biri değildir.
Soru 12
Aşağıdakilerden hangisi sıcak iklim tahıllarından biri değildir?
Seçenekler
A
Pirinç
B
Mısır
C
Darı
D
Kuşyemi
E
Mahlut
Açıklama:
Mahlut sıcak iklim tahıllarından biri değildir.
Soru 13
Aşağıdakilerden hangisi serin iklim tahıllarının özelliklerinden biri değildir?
Seçenekler
A
1-4 °C sıcaklıklarda çimlenebilir
B
Büyüme ve gelişme dönemlerinde düşük sıcaklık ister
C
8-12 °C sıcaklıklarda çimlenebilir
D
Büyüme ve gelişme dönemlerinde kapalı ve nem değeri yüksek hava şartları ister
E
Olgunlaşma döneminde sıcak ve güneşli günler ister
Açıklama:
8-12 °C sıcaklıklarda çimlenme serin iklim tahıllarının özelliklerinden biri değildir.
Soru 14
Aşağıdaki tahıllardan hangisi kutup bölgesi sınırlarına kadar yetiştirilebilir ?
Seçenekler
A
Pirinç
B
Buğday
C
Arpa
D
Yulaf
E
Mahlut
Açıklama:
Arpa kutup bölgesi sınırlarına kadar yetiştirilebilir.
Soru 15
Türkiyede tarım topraklarının yaklaşık % kaçı tahıla ayrılmıştır?
Seçenekler
A
96
B
58
C
25
D
43
E
49
Açıklama:
Türkiyede tarım topraklarının yaklaşık % 49'u tahıla ayrılmıştır.
Soru 16
FAO 2012 yılı verilerine göre dünyanın en büyük tahıl ithalatçısı kimdir?
Seçenekler
A
Endonezya
B
Japonya
C
Afrika
D
ABD
E
Türkiye
Açıklama:
FAO 2012 yılı verilerine göre dünyanın en büyük tahıl ithalatçısı Japonya'dır.
Soru 17
Aşağıdakilerden hangisi buğdayın özelliklerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Buğday serin iklim tahıllarındandır.
B
Başaklanmadan önceki zamanda, yüksek nisbi nem ve bol ışık ister.
C
Kış buğdayı 200-250 günde hasat edilebilir.
D
Ekmeklik buğdaylar -35 °C’ye kadar düşen sıcaklıklara kısa süreliğine dayanabilir.
E
Yaz buğdayının yıllık ürünü (rekoltesi) yüksektir.
Açıklama:
Yaz buğdayının yıllık ürünü (rekoltesi) yüksek değildir.
Soru 18
FAO verilerine göre 2013 yılında en çok buğday üreten ülke hangisidir?
Seçenekler
A
ABD
B
Çin
C
Japonya
D
Hindistan
E
Kanada
Açıklama:
FAO verilerine göre 2013 yılında en çok buğday üreten ülke Çin'dir.
Soru 19
Aşağıdakilerden hangisi pirincin özelliği değildir?
Seçenekler
A
Serin iklim tahılıdır
B
Buğdaygiller familyasının (gramineae) oryza türündendir
C
Hafif killi, kumlu, kireçli toprakları sever
D
Nem ve sıcaklıktan hoşlanır
E
Yetişme devresinde 20-25 0C sıcaklık ister
Açıklama:
Pirinç serin iklim tahılı değildir
Soru 20
Aşağıdaki özelliklerden hangisi mısır bitkisine aittir?
Seçenekler
A
En uygun yetişme sıcaklığı 25-30 °C arasıdır
B
Yazlık bir bitkidir
C
Nemi seven sıcak iklim tahıllarındandır
D
Koçanlılar grubundan bir buğdaygiller bitkisidir
E
Hepsi
Açıklama:
Özelliklerin hepsi mısır bitkisine aittir.
Soru 21
Aşağıdakilerden hangisi sıcak iklim tahıllarından biridir?
Seçenekler
A
Buğday
B
Arpa
C
Çavdar
D
Pirinç
E
Yulaf
Açıklama:
Sıcak iklim tahıllarının başlıcaları; pirinç, mısır, darı ve kuşyemidir. Serin iklim tahıllarının başlıcaları ise buğday, arpa, çavdar, yulaf, tritikale ve mahlut sayılabilir. Doğru cevap D seçeneğidir.
Soru 22
Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü (FAO) 2013 yılı verilerine göre Türkiye, dünya tahıl üretiminde kaçıncı sırada yer alır?
Seçenekler
A
5
B
8
C
11
D
13
E
15
Açıklama:
Türkiye, 37.475.264 ton üretim ile dünyanın on beşinci tahıl üreticisi ülkesidir. Doğru cevap E seçeneğidir.
Soru 23
2014 yılı verilerine göre Türkiye'de tarım topraklarının % kaçı tahıl üretimi için ayrılmıştır?
Seçenekler
A
%9
B
%19
C
%29
D
%39
E
%49
Açıklama:
Türkiye'de tarım topraklarının yüz ölçümü 239.412.813,6 dekardır. Tarım topraklarının toplam topraklara oranı yaklaşık %31’dir. Tarım topraklarının yaklaşık %49’u tahıla (117.265.268 dekar) ayrılmıştır. Doğru cevap E seçeneğidir.
Soru 24
Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü (FAO) 2015 yılı raporuna göre tüm dünyada en çok hem ithalatı hem de ihracatı yapılan tahıl aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Mısır
B
Arpa
C
Buğday
D
Yulaf
E
Pirinç
Açıklama:
FAO raporuna göre dünya ticaretine hem ithalat hem ihracat bakımından en çok konu olan ürün buğdaydır. Doğru cevap C seçeneğidir.
Soru 25
Dünyada üretiminin 2/3'ünden fazlasının Güney ve Güneydoğu Asya ülkeleri tarafından yapılan tahıl aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Pirinç
B
Mısır
C
Arpa
D
Yulaf
E
Buğday
Açıklama:
Dünya pirinç üretimin 2/3’den fazlası Güney ve Güneydoğu Asya ülkeleri tarafından üretilmektedir. Doğru cevap A seçeneğidir.
Soru 26
Koçanlılar grubundan bir buğdaygiller bitkisidir. Nemi seven sıcak iklim tahıllarındandır. En uygun yetişme sıcaklığı 25-30 °C arasıdır. Yüksek verim elde edebilmek için 400-750 mm su isteği karşılanmalıdır.
Yukarıda özellikleri verilen tahıl aşağıdakilerden hangisidir?
Yukarıda özellikleri verilen tahıl aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Arpa
B
Yulaf
C
Pirinç
D
Mısır
E
Buğday
Açıklama:
Mısır, koçanlılar grubundan bir buğdaygiller bitkisidir. Nemi seven sıcak iklim tahıllarındandır. Kültüre alınarak türlerinin geliştirilmiş olması, sulama ile de tarımının yapılabilmesi nedeniyle geniş bir alanda yetiştirilebilir. Yazlık bir bitkidir. 10 °C’nin altındaki düşük sıcaklıklardan zarar görür. En uygun yetişme sıcaklığı 25-30 °C arasıdır. Yüksek verim elde edebilmek için 400-750 mm su isteği karşılanmalıdır. Büyüme süresinde çok su ister, bu dönemde yağış yeterli değilse sulama zorunluluğu vardır. Doğru cevap D seçeneğidir.
Soru 27
Daha çok hayvan yemi olarak ve bira yapımında kullanılan tahıl aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Buğday
B
Darı
C
Çavdar
D
Burçak
E
Arpa
Açıklama:
Arpa daha çok hayvan yemi olarak ve bira yapımında kullanılır. Dünyanın bazı bölgelerinde insan besini olarak da tüketilir. Doğru cevap E seçeneğidir.
Soru 28
En fazla yulaf üretimi yapan ülke aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Türkiye
B
Rusya Federasyonu
C
Almanya
D
Fransa
E
Arjantin
Açıklama:
En çok yulaf üretimi yapan ülkeler sırasıyla Rusya Federasyonu, Kanada, Finlandiya, Polonya, Avusturalya, Amerika Birleşik Devletleri, İspanya, İngiltere, İsveç ve Şili’dir. Doğru cevap B seçeneğidir.
Soru 29
Buğday ve arpa tarımı yapılamayan kuzey enlemler ve yüksek yerlerde, verimsiz ve kıraç topraklarda tarımı yapılabilen, dünyada üretiminin en fazla Asya kıtasında yapıldığı tahıl aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Mahlut
B
Mısır
C
Pirinç
D
Yulaf
E
Çavdar
Açıklama:
Buğday ve arpa tarımı yapılamayan kuzey enlemler ve yüksek yerlerde, verimsiz ve kıraç topraklarda çavdar tarımı yapılabilmektedir. Çavdarın gen merkezinin Anadolu olduğu düşünülmektedir. En geç kültüre alınan bitkidir. Dünyada en çok üretim yapan kıta Asya’dır.
Soru 30
Kuş yemlerinin ana maddesi olan, boza, ve unundan ekmek yapılan tahıl aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Darı
B
Buğday
C
Arpa
D
Yulaf
E
Çavdar
Açıklama:
Darı çoğunlukla insanların beslenmesinde kullanılır. Hayvan yemi olarak kullanılması da söz konusudur. Küçük daneleri olması nedeniyle kuşyemi olarak satılır. Kuş yemlerinin ana maddelerinden birisidir. Bitkisel kısmı hayvan yemi olarak değerlendirilir. Darıdan boza, ve unundan ekmek yapılır. Doğru cevap A seçeneğidir.
Soru 31
Aşağıdakilerden hangisi buğdaygillerin başağında, başakçıkları saran kabuğa verilen isimdir?
Seçenekler
A
Oryza
B
Kavuz
C
Triticum
D
Glüten
E
Çeltik
Açıklama:
Kavuz, buğdaygillerin başağında, başakçıkları veya çiçeği saran kabuğa verilen isimdir.Doğru cevap B şıkkıdır.
Soru 32
Aşağıdakilerden hangisi genel olarak tahıl danelerinin birleşiminde bulunan şeker miktarının yüzdelik oranını göstermektedir?
Seçenekler
A
%1,5-3 oranında
B
%1-5 oranında
C
%8- 15 oranında
D
%25-35 oranında
E
%65-75 oranında
Açıklama:
Cinsine göre değişmekle birlikte tahıl danelerinin bileşiminde %65-75 nişasta, %8- 15 protein, %1-5 yağ, %1,5-3 oranında şeker bulunur. Doğru cevap A'dır.
Soru 33
Aşağıdakilerden hangisi sıcaklık şartlarının uygun olması durumunda orta iklim kuşağında da sulama ile sıcak iklim tahılları yetiştirilebilen ülkelerden biridir?
Seçenekler
A
ABD
B
Çin
C
Türkiye
D
Arjantin
E
Danimarka
Açıklama:
Sıcaklık şartlarının uygun olması durumunda orta iklim kuşağında da sulama ile sıcak iklim tahılları yetiştirilebilmektedir. Bu duruma Türkiye, İtalya, İspanya, Mısır, Türkmenistan ve Kırgızistan’da yetiştirilen pirinç örnek verilebilir. bu durumda doğru cevap C'dir.
Soru 34
Ürerim miktarlarına göre aşağıdaki ülkelerden hangisi en çok tahıl üreten ülkedir?
Seçenekler
A
Hindistan
B
Endonezya
C
ABD
D
Türkiye
E
Çin
Açıklama:
2013 yılı itibariyle en çok tahıl üreten ülke 554.613.842 ton üretim ile Çin’dir. ABD 436.553.678 ton üretim ile ikinci sırada yer almaktadır. Türkiye ise 37.475.264 ton üretim ile dünyanın on beşinci tahıl üreticisi ülkesidir. Doğru cevap E şıkkıdır.
Soru 35
Aşağıdakilerden hangisi "triticum" teriminin eş anlamısı olan kelimedir?
Seçenekler
A
Buğday
B
Pirinç
C
Çeltik
D
Glüten
E
Oryza
Açıklama:
Canlıların yaşamında önemli bir yer tutan buğdayı tanımlayan diğer bir terim "triticum"dur. Doğru cevap A'dır.
Soru 36
Türkiye'de en çok buğday yetiştirilen bölge aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Marmara Bölgesi
B
Doğu Anadolu Bölgesi
C
Güney Doğu Anadolu Bölgesi
D
İç Anadolu Bölgesi
E
Ege Bölgesi
Açıklama:
Buğday, Türkiye’de step (bozkır) bölgelerinde yaygın olarak yetiştirilmektedir. İç Anadolu, Türkiye’de en çok buğday yetiştirilen bölgedir. Doğru cevap D'dir.
Soru 37
TÜİK 2014 verilerine göre aşağıdakilerden hangisi en çok makarnalık durum buğdayının yetiştirildiği ilçelerden biri değildir?
Seçenekler
A
Çınar
B
Çumra
C
Mihallıçık
D
Afşin
E
Viranşehir
Açıklama:
TÜİK 2014 verilerine göre, 338 ilçede durum buğdayı, 860 ilçede de diğer buğday türleri yetiştirilmektedir. Makarnalık durum buğdayının en fazla yetiştirildiği 10 ilçe: Mardin Kızıltepe, Şanlıurfa Siverek, Batman Beşiri, Diyarbakır Çınar, Konya Çumra, Mardin Derik, Şanlıurfa Viranşehir, Şırnak Silopi, Kahramanmaraş Afşin ve Yozgat Boğazlıyan’dır. Doğru cevap C'dir.
Soru 38
Aşağıdakilerden hangisi buğdaygiller familyasının oryza türü olarak bilinen bir tahıldır?
Seçenekler
A
Buğday
B
Pirinç
C
Mısır
D
Siyez
E
Yulaf
Açıklama:
Pirinç, buğdaygiller familyasının (gramineae) oryza türündendir. Doğru cevap B'dir.
Soru 39
Panicum teriminin eş anlamlısı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Mısır
B
Yulaf
C
Çavdar
D
Buğday
E
Darı
Açıklama:
Darı diğer bir deyişle panicum, graminie ailesinden üç bitki cinsine verilen isimdir. Türleri sorgum, kum darı, cin darı, kocadarı olarak bilinir. Doğru cevap E şıkkıdır.
Soru 40
Aşağıdakilerden hangisi iklim ve toprak istekleri bakımından seçici olmayan, hordeum terimi ile anılan tahıl çeşitidir?
Seçenekler
A
Arpa
B
Darı
C
Mısır
D
Çavdar
E
Buğday
Açıklama:
Arpa diğer bir deyişle hordeum, iklim ve toprak istekleri bakımından seçici olmayan bir tahıldır. Doğru cevap A'dır.
Soru 41
Buğdaygillerin başağında, başakçıkları veya çiçeği saran kabuk aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
darı
B
kavuz
C
çeltik
D
kuşyemi
E
tahıl
Açıklama:
Kavuz: buğdaygillerin başağında, başakçıkları veya çiçeği saran kabuktur. Cevap B'dir.
Soru 42
Aşağıdakilerden hangisi tahıllar ile ilgili olarak söylenemez?
Seçenekler
A
Dünyada en geniş alanlarda ekilir
B
Dayanıklıdırlar
C
Uyum sağlama konusunda yeteneklidirler
D
Başka ürünlerin yetişmediği yerlerde yetişirler
E
Her zaman ucuza satılırlar
Açıklama:
Tahıllar, dünyada en geniş alanlarda ekilen tarım ürünüdür. Dayanıklı olmaları ve uyum sağlama konusundaki yetenekleri nedeniyle başka hiçbir tarım ürününün yetiştiriciliğinin yapılamadığı alanlarda yetiştirilebilir. Cevap E'dir.
Soru 43
Tahıl daneleri aşağıdakilerden hangisi bakımından zengin değildir?
Seçenekler
A
protein
B
karbonhidrat
C
yağ
D
kalsiyum
E
mineral
Açıklama:
Tahıl daneleri, karbonhidratlar, proteinler, yağlar, mineraller ve vitaminler açısından zengindir. Cevap D'dir.
Soru 44
‘Dağ veya tepelerle sınırlanmış, suları aynı denize, göle veya ırmağa akan bölge’ olarak tanımı verilen coğrafi alan aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
havza
B
vadi
C
düzlük
D
yarımada
E
sulak arazi
Açıklama:
Havza: Dağ veya tepelerle sınırlanmış, suları aynı denize, göle veya ırmağa akan bölgedir. Cevap A'dır.
Soru 45
Tahılların üretildikleri yıl içinde tüketilme zorunluluğu yoktur. Bunun nedeni aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
tarımı en kolay ürün olması
B
yetiştirilmelerinde makine kullanılması
C
saklanması ve depolanmasının kolay olması
D
dünyada birçok insanın temel besin maddesi olması
E
bazı bölgelerde yetiştirilen tek ürün olması
Açıklama:
Tahıllar, tarımı en kolay ürünler arasında yer almaktadır. Yetiştirilmelerinde tarım makineleri yoğun olarak kullanılabilmektedir. Tahıllar, saklanması ve depolanması kolay tarım ürünleridir. Bu nedenle üretildikleri yıl içinde tüketilme zorunluluğu yoktur. Dünyada milyarlarca insanın temel besin maddesi olan tahıl, bazı bölgelerde yetiştirilen tek tarımsal ürün olması nedeniyle beslenme açısından çok önemlidir. Cevap C'dir.
Soru 46
Buğdayın yetiştiği iklim türü aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
kurak ve yarı kurak
B
çok sıcak
C
soğuk
D
yağışlı ve ılıman
E
ılıman
Açıklama:
Buğday, kurak ve yarı kurak iklimlere uyum sağlamıştır. Cevap A'dır.
Soru 47
‘Karışık ekim anlamına gelmektedir. Buğday, arpa, çavdar ve darının birbirine karıştığı tohumların ekilmesiyle elde edilir. Üretimi gittikçe azalmaktadır.’ olarak tanımı verilen ürün aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
tahıl
B
mahlut
C
burçak
D
tritikale
E
siyez
Açıklama:
Mahlut; karışık ekim anlamına gelmektedir. Buğday, arpa, çavdar ve darının birbirine karıştığı tohumların ekilmesiyle elde edilir. Üretimi gittikçe azalmaktadır. Cevap B'dir.
Soru 48
Tahıl unlarından nişasta çıkarıldıktan sonra geri kalan albüminli madde aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
glüten
B
un
C
buğday
D
kepek
E
siyez
Açıklama:
Glüten: Tahıl unlarından nişasta çıkarıldıktan sonra geri kalan albüminli maddedir. Cevap A'dır.
Soru 49
Buğdayın gereksinim duyduğu toplam sıcaklığı elde etmesi aşağıdakilerden hangisini belirler?
Seçenekler
A
fiyatını
B
kalitesini
C
yetişme süresini
D
besin değerini
E
toplanma zamanını
Açıklama:
Yaz mevsiminin kurak geçmesi şartıyla çok geniş bir alanda buğday tarımı yapılabilir. Serin iklim bölgelerinde 1700-1800 m yüksekliklerde de yetiştirilebilir. Buğdayın gereksinim duyduğu toplam sıcaklığı elde etmesi yetişme süresini belirler. Cevap C'dir.
Soru 50
Çeltik bitkisinin kabuklarından ayrılmış tohumlarına ne ad verilir?
Seçenekler
A
glüten
B
pirinç
C
buğday
D
kepek
E
siyez
Açıklama:
: Çeltik bitkisinin kabuklarından ayrılmış tohumlarına pirinç denilir. Bu nedenle çeltik tarımına pirinç tarımı da denilebilir. Cevap B'dir.
Soru 51
Aşağıdaki tahıllardan hangisi sıcak iklim tahıllarına örnek gösterilebilir?
Seçenekler
A
Buğday
B
Arpa
C
Pirinç
D
Tritikale
E
Mahlut
Açıklama:
Tahıllar, sıcak iklim ve serin iklim tahılları olmak üzere iki ana gruba ayrılır. Sıcak iklim tahıllarının başlıcaları, pirinç, mısır, darı ve kuşyemidir. Serin iklim tahıllarının başlıcaları ise buğday, arpa, çavdar, yulaf, tritikale ve mahlut sayılabilir. Bu nedenle verilen seçenekler arasında yalnızca pirinç sıcak iklim tahılıdır. Doğru yanıt C’dir.
Soru 52
2013 yılı verileri göz önünde bulundurulduğunda dünyada en çok tahıl üreten ülke aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
ABD
B
Çin
C
Rusya
D
Hindistan
E
Brezilya
Açıklama:
2013 yılı itibariyle en çok tahıl üreten ülke 554.613.842 ton üretim ile Çin’dir. ABD 436.553.678 ton üretim ile ikinci sırada yer almaktadır. Hindistan üçüncü, Brezilya dördüncü sırada yer almaktadır. Rusya ise tahıl üretiminde dünyada beşinci sıradadır. Türkiye ise 37.475.264 ton üretim ile dünyanın on beşinci tahıl üreticisi ülkesidir. Doğru yanıt B’dir.
Soru 53
Dünyada en geniş alanlara ekilen tahıl aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Mısır
B
Pirinç
C
Arpa
D
Buğday
E
Sorgum
Açıklama:
Dünyada en geniş alanlara buğday ekilse de mısır ve pirinç buğdaydan daha verimlidir. Bu nedenle mısır ve pirincin yetiştirildiği sahalar, asıl yetişme alanı olan sıcak bölgelerden orta iklim kuşağı’na doğru genişlemiştir. Yıllar arasında arpa, sorgum, darı, yulaf ve çavdarın ekim alanları ve üretim miktarları değişmekle birlikte sıralama değişmemektedir. Dünyada en çok üretilen tahıl mısır olmasına rağmen en geniş alanlara ekilen tahıl buğdaydır. Bu nedenle doğru yanıt D’dir.
Soru 54
Dünya tahıl ithalatı düşünüldüğünde Türkiye tahıl ithalatında kaçıncı sırada yer alır?
Seçenekler
A
19
B
20
C
22
D
24
E
25
Açıklama:
Türkiye 4,8 milyon ton toplam tahıl ithalatı ile 24. sırada yer almaktadır. Aynı zamanda Türkiye 3,2 milyon ton toplam tahıl ihracatı ile 19. sırada yer almaktadır. Bu nedenle 19 güçlü bir çeldirici olmasına rağmen seçeneklerde ithalat sıralaması aranacağı için elenmelidir. Doğru yanıt D’dir.
Soru 55
Buğday ve çavdar melezi olarak buğday ve arpanın yetiştirilemediği fakir topraklarda tarım yapılabilmesi amacıyla ıslah edilen tahılın adı nedir?
Seçenekler
A
Tritikale
B
Mahlut
C
Burçak
D
Siyez
E
Kavuz
Açıklama:
Seçeneklerde verilen tahıllara ilişkin tanımlamalar şu şekildedir. Tritikale; buğday ve çavdar melezidir. Buğday ve arpanın yetiştirilemediği fakir topraklarda tarım yapılabilmesi amacıyla ıslah edilmiştir. Mahlut; karışık ekim anlamına gelmektedir. Buğday, arpa, çavdar ve darının birbirine karıştığı tohumların ekilmesiyle Burçak; üretimi gittikçe azalan tahıllardandır. Siyez kavuzlu olması sebebiyle pirince benzeyen bir tahıldır. Kavuz ise buğdaygillerin başağında, başakçıkları veya çiçeği saran kabuktur. Bu nedenle doğru yanıt A’dır.
Soru 56
Buğdaya ilişkin aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Buğday, serin iklim tahılıdır.
B
Ekim zamanına göre yazlık ve kışlık buğday diye ikiye ayrılır.
C
Kış buğdayı 120-130 günde hasat edilir.
D
Makarnalık buğday -15 °C’nin altındaki sıcaklıklara dayanamaz.
E
Yaz buğdayının yıllık ürünü (rekoltesi) düşüktür.
Açıklama:
Buğday, serin iklim tahıllarındandır, gelişmesinin ilk devresinde serin bir iklim ister. Ekim zamanına bağlı olarak iki ana gruba ayrılır. İlkbaharda ekilen buğdaylara yazlık buğday, sonbaharda ekilenlere ise kışlık buğday denir. Kış buğdayı 200-250 günde hasat edilebilir. Yaz buğdayı ise 120-130 günde hasat edilir. Yaz buğdayının yıllık ürünü (rekoltesi) düşüktür. Buğdaylar kullanım alanlarına göre ekmeklik buğdaylar ve makarnalık buğdaylar olarak iki gruba ayrılır. Makarnalık buğdaylar, kalitesi makarna üretimindeki kalitesine bağlı olarak değişiklik gösteren durum buğdaylarıdır. Ekmeklik buğdaylar -35 °C’ye kadar düşen sıcaklıklara kısa süreliğine dayanabilir. Makarnalık buğday ise -15 °C’den düşük sıcaklıklara dayanamaz. Bu nedenle doğru yanıt C’dir.
Soru 57
I Karbonhidrat
II Mineral
III Protein
IV Vitamin
V Yağ
Yukarıdakilerden hangileri pirincin bileşiminde bulunur?
II Mineral
III Protein
IV Vitamin
V Yağ
Yukarıdakilerden hangileri pirincin bileşiminde bulunur?
Seçenekler
A
I, II, III
B
II, III, IV
C
I, IV, V
D
I, III, V
E
II, IV, V
Açıklama:
Pirincin bileşiminde %77-90 karbonhidrat, %5-8 protein ve %2-3 yağ bulunur. Pirinç, Güney Asya, Güneydoğu Asya ve Doğu Asya’da bir milyardan fazla insanın temel besin maddesini teşkil eder. Güneydoğu Asya’da birçok dilde pirinç kelimesi aynı zamanda gıda anlamını da taşır. Pirinçte mineral ve vitamin bulunmadığı için seçeneklerde karbonhidrat, protein ve yağ aranacaktır. Bu nedenle doğru yanıt D’dir.
Soru 58
Aşağıdakilerden hangisi mısırın kullanım alanlarından biri değildir?
Seçenekler
A
Kağıt ve karton yapımı
B
Sepet örme ve süsleme işleri
C
Yalıtım işleri
D
Pinpon topu üretimi
E
Boya yapımı
Açıklama:
Mısırın sap ve yaprakları yem olarak, sanayide kâğıt ve karton yapımında, koçanı ise sepet örme ve süsleme işlerinde, yem yapımında, yalıtım işlerinde ve yakacak olarak kullanılır. Diş macunlarının tatlandırılmasından pinpon toplarının üretimine kadar geniş bir alanda mısırdan yararlanılır fakat mısır boya üretiminde kullanılmaz bu nedenle doğru yanıt E’dir.
Soru 59
Yulaf üretimi açısından aşağıdaki illerimizin hangisi ön plana çıkmaz?
Seçenekler
A
Ankara
B
Çanakkale
C
Konya
D
Muş
E
Sivas
Açıklama:
Yulaf üretimi açısından Türkiye’de İç Anadolu Bölgesi’nde Sivas, Niğde, Nevşehir, Ankara, Konya, Marmara Bölgesi’nde Çanakkale, Balıkesir ve Kocaeli öne çıkmaktadır. Ege ve Akdeniz Bölgeleri ile Orta ve Batı Karadeniz bölümleri yulaf ekilen diğer alanlardır. Güneydoğu Anadolu Bölgesi’nde ve Doğu Karadeniz Bölümü’nde yetiştirilmediği, Doğu Anadolu Bölgesi’nde ise sınırlı alanlarda yulaf tarımı yapıldığı açıkça görülmektedir. Muş Doğu Anadolu bölgesinde yer alan bir ilimizdir ve Muş’ta yulaf yetiştiriciliği ön plana çıkmaz. Bunun için doğru Yanıt D’dir.
Soru 60
Siyez bulguru ile ilgili aşağıdaki bilgilerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Türkiye’deki ilk Slow Food Presidia’sıdır.
B
İtalya’da bir festivalde Türkiye’yi temsil etmiştir.
C
Tanıtmak yaygınlaştırmak amacıyla festivaller düzenlenir.
D
Coğrafi işaretli ürün olması için başvuru yapılmıştır.
E
Tarımı Türkiye’de en çok Adana ve Konya’da yapılır.
Açıklama:
Siyez bulguru Türkiye’deki ilk Slow Food Presidia’sıdır. Siyez Bulguru 2012 yılında İtalya’nın Torino kentinde gerçekleştirilen Terra Madre-Salone Del Gusto festivalinde Türkiye’yi temsil etmiştir. Ayrıca, ‘Kastamonu Siyez buğdayının coğrafi işaretli ürün olması için başvurusu yapılmış olup, inceleme süreci devam etmektedir. Siyez bulgurunu tanıtmak yaygınlaştırmak amacıyla her yıl İhsangazi Sepetçioğlu ve Siyez Bulguru Festivali düzenlenmektedir. Bilecik Pazaryeri, Kastamonu Eflani, İhsangazi ve Merkez, Sinop Gerze ve Durağan, Samsun Asarcık’ta kaplıca tarımı yapılmıştır. Adana ve Konya’da henüz üretimine başlanmamıştır. Bu nedenle doğru seçenek E’dir.
Soru 61
Aşağıdakilerden hangisi kavuzlu tahıllardan birisi değildir?
Seçenekler
A
Çeltik
B
Yulaf
C
Buğday
D
Darı
E
Kuşyemi
Açıklama:
Başlıca tahil ürünleri buğday, pirinç, mısır, darı (kocadarı/sorgum, kumdaı, cindarı), çavdar, yulaf, arpa, tritikale (buğday ve çavdar melezi) ve kuşyemidir. Tahıl daneleri, çıplak ya da kavuzludur. Harmandan sonra buğday, çavdar ve mısır daneleri çıplak; kavuzlu buğday, çeltik, yulaf, darı ve kuşyemi ise kavuzlu olarak elde edilir.
Soru 62
Aşağıdakilerden hangisi sıcak iklim tahıllarından birisidir?
Seçenekler
A
Mısır
B
Arpa
C
Buğday
D
Yulaf
E
Tritikale
Açıklama:
Sıcak iklim tahıllarının başlıcaları, pirinç, mısır, darı ve kuşyemidir. Serin iklim tahıllarının başlıcaları ise buğday, arpa, çavdar, yulaf, tritikale ve mahlut sayılabilir. Serin iklim tahılları 1-4 °C sıcaklıklarda çimlenebilirken sıcak iklim tahılları 8-12 °C’ye ihtiyaç duymaktadır. Sıcak iklim tahılları, serin iklim tahıllarından yaklaşık iki kat daha fazla toplam sıcaklık ister. Serin iklim tahılları büyüme ve gelişme dönemlerinde düşük sıcaklık, kapalı ve nem değeri yüksek hava şartları; olgunlaşma döneminde ise sıcak ve güneşli günler ister. Sıcak iklim tahılları ise tahıl türüne göre nem oranı değişmekle birlikte hem büyüme ve gelişme hem de olgunlaşma dönemlerinde yüksek sıcaklık ister. Başta pirinç sonra mısırın nem isteği oldukça yüksektir.
Soru 63
Aşağıdakilerden hangisi tahıl unlarından nişasta çıkarıldıktan sonra geri kalan albüminli maddedir?
Seçenekler
A
Darı
B
Çölyak
C
Glüten
D
Labrador
E
Çeltik
Açıklama:
Tahıl unlarından nişasta çıkarıldıktan sonra geri kalan albüminli maddeye glüten adı verilmektedir.
Soru 64
Dünya tahıl üretimi incelendiğinde 2000 ve 2013 yıllarında en çok üretilen tahıl ürünü aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Mısır
B
Arpa
C
Buğday
D
Yulaf
E
Sorgum
Açıklama:
Dünya tahıl üretimi incelendiğinde hem 2000 hem de 2013 yıllarında ilk sırayı mısır, ikinci sırayı pirinç, üçüncü sırayı buğday almaktadır.
Soru 65
Türkiye’de en çok ekim alanı ve üretimi olan tahıl aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Mısır
B
Arpa
C
Buğday
D
Yulaf
E
Pirinç
Açıklama:
TÜİK verilerine göre, Türkiye’de 2014 yılında tahıl tarımı yapılan alanların %67’si buğday, %24’ü arpa ve %6’sı mısıra ayrılmıştır. Pirinç, çavdar ve yulafın ekildiği alanların oranı %3’tür. Diğer tahılların (yulaf, kaplıca, darı, kuşyemi, mahlut, tritikale ve sorgum) toplam ekim alanı %1’e ulaşmamaktadır.
Soru 66
FAO raporuna göre dünya ticaretine hem ithalat hem ihracat bakımından en çok konu olan ürün aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Mısır
B
Arpa
C
Buğday
D
Yulaf
E
Sorgum
Açıklama:
Dünya ticaretine konu olan buğday miktarı 150 milyon tondan fazla iken dünya ticaretine konu olan pirinç miktarı ise yaklaşık 42 milyon ton civarındadır. FAO raporuna göre dünya ticaretine hem ithalat hem ihracat bakımından en çok konu olan ürün buğdaydır; buğdayı sırasıyla mısır, pirinç, arpa, sorgum, yulaf ve çavdar takip etmektedir.
Soru 67
Çölyak hastalığı olan kişiler için alternatif besin kaynağı olarak kullanılan tahıl ürünü aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Pirinç
B
Arpa
C
Buğday
D
Darı
E
Sorgum
Açıklama:
Çölyak Hastalığı öncelikle ince bağırsağı etkileyen glütene duyarlı sistematik bir hastalıktır. Buğday, arpa ve çavdarda bulunan glüten nedeniyle, bu ürünleri tüketenlerin bağırsaklarındaki besin emilimi yapılarının bozulmasına yol açarak besinlerin emilimini engelleyen ve ince bağırsağa hasar veren bir sindirim sistemi hastalığıdır. Pirinç ekmek yapımına uygun olmamasına rağmen, içerisinde gluten bulundurmamasından dolayı çölyak hastalığı olan kişiler için alternatif bir besin kaynağıdır.
Soru 68
2013 yılında mısırın en çok üretildiği ülke aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Almanya
B
Çin
C
ABD
D
Arjantin
E
Ukrayna
Açıklama:
FAO verilerine göre 2000 yılında dünyada 592.659.690 ton mısır üretilmiştir. 2013 yılında dünya mısır üretimi 1.018.248.616 tona yükselmiştir. 2013 yılında en çok mısır üreten ülkeler sırasıyla ABD, Çin, Brezilya, Arjantin, Ukrayna, Hindistan, Meksika, Endonezya, Fransa ve Kanada’dır. Sözü edilen bu 10 ülkenin toplam mısır üretimi 2000 yılında 472.787.820 ton; 2013 yılında 809.377.625 ton olmuştur. Bu durumuyla dünya mısır üretimin yaklaşık yarısı, bu ülkelerde üretilir.
Soru 69
Aşağıdaki tahıl ürünlerinden hangisi içerisinde avenin maddesi bulundurmaktadır?
Seçenekler
A
Yulaf
B
Arpa
C
Buğday
D
Darı
E
Pirinç
Açıklama:
Yulaf danesi içinde avenin maddesi bulunmaktadır. Bu nedenle bebeklerin, tayların ve çeki hayvanların beslenmesinde kullanılır. Yem olarak kullanılan yulaf, insan beslenmesi açısından da önemlidir ve kullanım alanı genişlemektedir. Yüksek alkollü içki üretiminde, hazır çorbalarda, bisküvi yapımında kullanılır.
Soru 70
Dünyanın en büyük tahıl ithalatçısı aşağıdaki ülkelerden hangisidir?
Seçenekler
A
Meksika
B
Japonya
C
Türkiye
D
ABD
E
Arjantin
Açıklama:
FAO 2012 yılı verilerine göre dünyanın en büyük tahıl ithalatçısı 24,5 milyon ton ile Japonya’dır. Japonya’nın ardından 17,7 milyon ton ithalat ile Mısır ikinci sırada yer almaktadır. Bu iki ülkeyi sırasıyla; 16,9 milyon ton ile Meksika, 14,3 milyon ton ile Güney Kore ve 14 milyon ton ile Çin Halk Cumhuriyeti izlemektedir. Türkiye 4,8 milyon ton toplam tahıl ithalatı ile 24. sırada yer almaktadır.
Soru 71
Aşağıdakilerden hangisi tahıl ürünlerinden birisi değildir?
Seçenekler
A
Buğday
B
Pirinç
C
Mısır
D
Darı
E
Domates
Açıklama:
Başlıca tahıl ürünleri buğday, pirinç, mısır, darı (kocadarı/sorgum, kumdaı, cindarı), çavdar, yulaf, arpa, tritikale (buğday ve çavdar melezi) ve kuşyemidir.
Soru 72
Aşağıdakilerden hangisi serin iklim tahıllarından birisidir?
Seçenekler
A
Pirinç
B
Mısır
C
Buğday
D
Darı
E
Kuşyemi
Açıklama:
Sıcak iklim tahıllarının başlıcaları, pirinç, mısır, darı ve kuşyemidir. Serin iklim tahıllarının başlıcaları ise buğday, arpa, çavdar, yulaf, tritikale ve mahlut sayılabilir.
Soru 73
Dünya’da 2013 verilerine göre en çok tahıl üreten ülke neresidir?
Seçenekler
A
ABD
B
Rusya
C
Çin
D
Türkiye
E
Hindistan
Açıklama:
2013 yılı itibariyle en çok tahıl üreten ülke 554.613.842 ton üretim ile Çin’dir.
Soru 74
FAO 2013 verileri dikkate alındığında dünya üzerinde aşağıdaki tahıl türlerinden hangisi diğerlerinden daha az üretilmektedir?
Seçenekler
A
Çavdar
B
Sorgum
C
Arpa
D
Pirinç
E
Darı
Açıklama:
FAO 2013 verilerine göre dünya üzerinde çavdar 16.686.795 ton, sorgum 62.295.137 ton, arpa 143.959.778 ton, pirinç 740.902.532 ton, darı 29.864.147 ton üretilmektedir.
Soru 75
Türkiye’de 2014’te en fazla üretilen tahıl türü hangisidir?
Seçenekler
A
Arpa
B
Darı
C
Mısır
D
Pirinç
E
Buğday
Açıklama:
TÜIK verilerine göre, Türkiye’de 2014 yılında tahıl tarımı yapılan alanların %67’si buğday, %24’ü arpa ve %6’sı mısıra ayrılmıştır.
Soru 76
FAO verilerine göre 2012 yıllında dünyanı en büyük tahıl ihracatçısı olan ülke hangisidir?
Seçenekler
A
Çin
B
ABD
C
Ukrayna
D
Rusya
E
Arjantin
Açıklama:
FAO 2012 yılı verilerine göre dünyanın en büyük tahıl ihracatçısı 63,3 milyon ton ile Amerika Birleşik Devletleri’dir.
Soru 77
2013 verilerine göre dünyanın en çok buğday üreten ülkesi hangisidir?
Seçenekler
A
Hindistan
B
Fransa
C
Rusya
D
ABD
E
Çin
Açıklama:
2013 yılında dünya buğday üretimi 715.909.258 tona yükselmiştir. 2013 yılında en çok buğday üreten ülkeler sırasıyla Çin, Hindistan, ABD, Rusya Federasyonu ve Fransa’dır.
Soru 78
Aşağıdaki bölgelerden hangisi Türkiye pirinç üretiminde önemli bir yer almaz?
Seçenekler
A
Edirne
B
Çanakkale
C
Bursa
D
Antalya
E
Sinop
Açıklama:
TÜIK 2014 verilerine göre, Türkiye’de en önemli çeltik tarım alanları, Trakya Yarımadası’nda Edirne, Tekirdağ ve Kırklareli; Güney Marmara’da Çanakkale ve Bursa; Orta Karadeniz Bölümü’nde Sinop, Samsun ve Çorum; Güneydoğu Anadolu Bölgesi’nde Diyarbakır’dadır.
Soru 79
Aşağıdaki tahıl ürünlerinden hangisi Amerika’nın keşfi sonrasında dünyaya yayılmıştır?
Seçenekler
A
Buğday
B
Mısır
C
Arpa
D
Çavdar
E
Darı
Açıklama:
Mısır’ın gen merkezi Amerika’dır. Amerika’nın keşfinden sonra (1492-1494) Batı toplumlarının kolonyal faaliyetleri sırasında Asya kıtasına gitmiş bir tarım ürünüdür.
Soru 80
Türkiye’nin en çok arpa yetiştiren bölgesi hangisidir?
Seçenekler
A
İç Anadolu Bölgesi
B
Ege Bölgesi
C
Doğu Anadolu Bölgesi
D
Marmara Bölgesi
E
Karadeniz Bölgesi
Açıklama:
İç Anadolu Bölgesi, Güneydoğu Anadolu Bölgesi ve İç Batı Anadolu Bölümü Türkiye’de arpa ekiminin en çok yapıldığı alanlardır.
Soru 81
Aşağıdakilerden hangisi tahıl grubuna girer?
Seçenekler
A
Üzüm
B
Domates
C
Patates
D
Buğday
E
Tere
Açıklama:
Buğday tahıl grubundaki en önemli üründür. Çeşitleriyle ve iklim şartlarına uyum sağlaması ve veriminin yüksek olması sebebiyle ekim oranı yüksektir.
Soru 82
Dağ veya tepelerle sınırlanmış, suları aynı denize, göle veya ırmağa akan bölge.
Yukarıda tanımı verilen terim aşağıdakilerden hangisidir?
Yukarıda tanımı verilen terim aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Tepe
B
Ova
C
Havza
D
Kavuz
E
Bağ
Açıklama:
Dağ veya tepelerle sınırlanmış, suları aynı denize, göle veya ırmağa akan bölgelere havza adı verilmektedir. Havzalar tahıl ekimi için önemli alanlardır.
Soru 83
FAO 2013 yılı verilerine göre aşağıdaki ülkelerden hangisinin tahıl üretimi diğerlerinden daha fazladır?
Seçenekler
A
Rusya Federasyonu
B
Endonezya
C
Fransa
D
Kanada
E
Türkiye
Açıklama:
FAO’nun 2013 yılı verilerine göre Rusya Federasyonu 90.375.448 ton, Endonezya 89.791.562 ton, Fransa 67.518.281 ton, Kanada 66.372.400 ton, Türkiye 37.475.264 ton tahıl üretmektedir.
Soru 84
Pirinç aşağıdaki ülke gruplarından hangisinin temel besinidir?
Seçenekler
A
Batı Afrika, Güney Afrika, Doğu Afrika
B
Batı Avrupa, Güney Avrupa, Doğu Avrupa
C
Güney Asya, Güneydoğu Asya, Doğu Asya
D
Güney Amerika, Kuzey Amerika
E
Avustralya
Açıklama:
Pirinç dünyanın en yoğun nüfuslu bölgesi olan Güney Asya, Güneydoğu Asya, Doğu Asya ülkelerinin temel gıdasıdır.
Soru 85
FAO raporuna göre dünya ticaretine hem ithalat hem ihracat bakımından en çok konu olan ürün aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Pirinç
B
Mısır
C
Buğday
D
Arpa
E
Yulaf
Açıklama:
FAO raporuna göre dünya ticaretine hem ithalat hem ihracat bakımından en çok konu olan ürün buğdaydır.
Soru 86
Aşağıdaki yıllardan hangisinde ülkemizde tahıl ekim alanı başına düşen tahıl üretim miktarı diğer yıllara göre daha fazladır?
Seçenekler
A
2000
B
2002
C
2004
D
2007
E
2011
Açıklama:
Seçeneklerdeki yıllar incelendiğinde 2011 yılında ülkemizde toplam tahıl alanı başına düşen tahıl üretim miktarı 2000, 2002, 2004, 2007 yıllarından daha fazladır.
Soru 87
Türkiye’de tahıl tarımı arazilerinde en geniş alanı aşağıdaki tahıl ürünlerinden hangisi kaplar?
Seçenekler
A
Pirinç
B
Çavdar
C
Buğday
D
Yulaf
E
Mısır
Açıklama:
Türkiye’de tahıl tarımı arazileri içinde en geniş alanı buğday tarım arazisi kaplar.
Soru 88
Hangi tahıl ürünü içinde gluten bulundurmadığı için çölyak hastalığı olan kişiler için alternatif besin kaynağı olarak kullanılır?
Seçenekler
A
Buğday
B
Mısır
C
Çavdar
D
Pirinç
E
Darı
Açıklama:
Pirinç içerisinde gluten bulunmadığı için çölyak hastaları tarafından alternatif bir besin olarak kullanılır.
Soru 89
FAO tarafından istatistik yayımlanmayan tahıl türü aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Mısır
B
Buğday
C
Kaplıca/ Siyez
D
Darı
E
Yulaf
Açıklama:
FAO kaplıcaya yönelik istatistik yayınlamamaktadır.
Soru 90
Türkiye’de bulunan Presidia tahıl türü aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Mısır
B
Buğday
C
Pirinç
D
Darı
E
Kaplıca/ Siyez
Açıklama:
Siyez bulguru Türkiye’de ki ilk Slow Food Presidia’sıdır. Siyez Bulguru 2012 yılında İtalya’nın Torino kentinde gerçekleştirilen Terra Madre-Salone Del Gusto festivalinde Türkiye’yi temsil etmiştir.
Soru 91
I. Buğday
II. Pirinç
III. Un
IV. Mısır Yukarıda verilenlerden hangileri tahıllar arasında yer almaktadır?
II. Pirinç
III. Un
IV. Mısır Yukarıda verilenlerden hangileri tahıllar arasında yer almaktadır?
Seçenekler
A
I-II
B
II-III
C
I-II-IV
D
II-IV
E
Hepsi
Açıklama:
Tahıllar, dünya tarım tarihinin en erken kültüre alınan bitkileridir. Daneleri insan ve hayvanların beslenmesinde ya da endüstride ham madde olarak kullanılan bitkilerdir. Başlıca tahil ürünleri buğday, pirinç, mısır, darı (kocadarı/sorgum, kumdaı, cindarı), çavdar, yulaf, arpa, tritikale (buğday ve çavdar melezi) ve kuşyemidir. Doğru cevap C'dir.
Soru 92
Tahılların beslenmedeki yeriyle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Tahıllar karbonhidrat bakımından zengin değildir.
B
Tahıllarda yaklaşık olarak %65-75 arası nişasta vardır.
C
İnsanların kalori ihtiyacının %30’unu karşılamaktadır.
D
Tahıllar içerisine her yıl en çok buğday üretimi diğerlerinden fazladır.
E
En geniş alanlara ekilen tahıl pirinçtir.
Açıklama:
Tahıl daneleri, karbonhidratlar, proteinler, yağlar, mineraller ve vitaminler açısından zengindir. Cinsine göre değişmekle birlikte tahıl danelerinin bileşiminde %65-75 nişasta, %8- 15 protein, %1-5 yağ, %1,5-3 oranında şeker bulunur. Dünyada insanların günlük kalori ihtiyaçlarının yarıdan fazlası tahıllarla karşılanmaktadır. Yaşam tarzlarına bağlı olarak, halkların toplam gıda tüketimi içindeki tahıl tüketiminin oranı değişmektedir. Bazı yıllar mısır veya pirincin üretimi buğday üretimini geçebilmektedir. Ama genel olarak en geniş alanlara ekilen tahıl buğdaydır. Doğru cevap B'dir.
Soru 93
I. Sadece sıcak iklimlerde yetişirler.
II. Farklı iklimlere uyumları zordur.
III. Dünyada en yaygın dağılış gösteren bitki grubudur.
Tahılların dünyadaki yayılışıyla ilgili olarak yukarıdakilerden hangileri doğrudur?
II. Farklı iklimlere uyumları zordur.
III. Dünyada en yaygın dağılış gösteren bitki grubudur.
Tahılların dünyadaki yayılışıyla ilgili olarak yukarıdakilerden hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
Yalnız I.
B
Yalnız III.
C
I-II.
D
II-III.
E
Hepsi.
Açıklama:
Tahıllar, dünyada en yaygın dağılış gösteren bitki grubudur. Hem sıcak iklimlerde hem de serin iklimlerde yetişen tahıl türleri bulunmaktadır. Tarla tarımının yatay ve dikey sınırlarını tahıllar oluşturur. Özellikle serin iklim tahıllarının yetiştirilemediği alanlarda başka hiçbir tarla tarım bitkisi yetiştirilemez. Tahıllar için, diğer tarımsal ürünlerle kıyaslandığında, farklı iklim özelliklerine uyum sağlama konusunda daha avantajlı oldukları söylenebilir. Doğru cevap B'dir.
Soru 94
Türkiye’de tahıl üretimiyle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Türkiye’de tahıl üretimi kısıtlı alanlara yayılmıştır.
B
Çiftçiler genellikle tahıl tarımını tercih etmektedir.
C
TÜİK verilerine göre 2000’li yıllara kadar tarım alanları büyük değişiklik göstermiştir.
D
Türkiye’nin yıllık tahıl üretimi ortalama 30.000.000 tondur.
E
Tarım alanlarının topraklara oranı ortalama %50 civarıdır.
Açıklama:
Türkiye’de geniş alanların tahıl tarımına ayrıldığı anlaşılmaktadır. Ancak çiftçilerin verimli alanlarda tahıl yetiştirmek yerine daha yüksek gelir elde ettikleri tarım ürünlerinin ziraatını tercih ettikleri de dikkate alınmalıdır. TÜİK verilerine göre, Türkiye’de 2000’li yıllara kadar tahıl tarımı için ayrılan tarım alanları büyük değişiklikler göstermemiştir. Türkiye’nin yıllık toplam tahıl üretimi 30.000.000 ton civarında seyretmiştir. Tarım topraklarının yüz ölçümü 239.412.813,6 dekardır. Tarım topraklarının toplam topraklara oranı yaklaşık %31’dir. Doğru cevap D'dir.
Soru 95
I. Ticarete konu olan buğday miktarı en az 150 milyon tondur.
II. Ticarete konu olan pirinç üretim miktarı yaklaşık 42 milyon tondur.
III. İthalat ve ihracatta en çok olan ürün buğdaydır.
Tahıl üretiminin dünya ticaretindeki önemiyle ilgili aşağıdakilerden hangisi veya hangileri doğrudur?
II. Ticarete konu olan pirinç üretim miktarı yaklaşık 42 milyon tondur.
III. İthalat ve ihracatta en çok olan ürün buğdaydır.
Tahıl üretiminin dünya ticaretindeki önemiyle ilgili aşağıdakilerden hangisi veya hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
I-II
B
II-III
C
Yalnız I
D
Yalnız III
E
Hepsi
Açıklama:
Tahılların beslenmede olduğu kadar dünya ticaretinde de önemli bir yeri bulunmaktadır. Dünya ticaretine konu olan buğday miktarı 150 milyon tondan fazla iken dünya ticaretine konu olan pirinç̧ miktarı ise yaklaşık 42 milyon ton civarındadır. FAO raporuna göre dünya ticaretine hem ithalat hem ihracat bakımından en çok konu olan ürün buğdaydır; buğdayı sırasıyla mısır, pirinç̧, arpa, sorgum, yulaf ve çavdar takip etmektedir. Verilen bilgilerin hepsi doğrudur. Doğru cevap E'dir.
Soru 96
Buğdayın yetiştirme koşullarıyla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Buğday sıcak iklim tahıllarındandır.
B
Gelişmesinin ilk devresinde sıcak ilkim ister.
C
Kışlık ve yazlık buğday olarak ikiye ayrılır.
D
Yaz buğdayının yıllık ürünü yüksektir.
E
İlkbahar ve sonbahar kurak, yazın yağışlı iklim ister.
Açıklama:
Buğday, serin iklim tahıllarındandır, gelişmesinin ilk devresinde serin bir iklim ister. Ekim zamanına bağlı olarak iki ana gruba ayrılır. İlkbaharda ekilen buğdaylara yazlık buğday, sonbaharda ekilenlere ise kışlık buğday denir. Kış buğdayı 200-250 günde hasat edilebilir. Yaz buğdayı ise 120-130 günde hasat edilir. Yaz buğdayının yıllık ürünü (rekoltesi) düşüktür. İlkbahar ve sonbaharı yağışlı, yaz mevsimi kurak iklimlerde çok verimli bir şekilde yetiştirilebilir. Doğru cevap C'dir.
Soru 97
I. Muson ülkelerinde lapa olarak tüketilir.
II. Kullanımı kültürlere göre farklılık göstermemektedir.
III. Çölyak hastaları için ekmek yapımında alternatif tahıldır.
IV. Pirincin dış katmanı çiftlik hayvanlarında yem olarak kullanılmaktadır.
Pirincin kullanım alanlarıyla ilgili yukarıda verilen bilgilerden hangileri doğrudur?
II. Kullanımı kültürlere göre farklılık göstermemektedir.
III. Çölyak hastaları için ekmek yapımında alternatif tahıldır.
IV. Pirincin dış katmanı çiftlik hayvanlarında yem olarak kullanılmaktadır.
Pirincin kullanım alanlarıyla ilgili yukarıda verilen bilgilerden hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
I-II
B
I-III-IV
C
I-III
D
II-IV
E
II-III
Açıklama:
Pirinç̧ Muson ülkelerinde lapa olarak her öğün yenilen bir temel gıda maddesidir. Pirincin kullanım alanları kültürden kültüre değişiklik göstermektedir. Pirinç̧ ekmek yapımına uygun olmamasına rağmen, içerisinde glüten bulundurmamasından dolayı çölyak hastalığı olan kişiler için alternatif bir besin kaynağıdır. Ayrıca, pirincin dış̧ katmanı olan kepeği ise özellikle çiftlik hayvanlarının beslenmesinde kullanılmaktadır. doğru cevap B'dir.
Soru 98
Türkiye’de mısırın üretim alanları ve miktarıyla ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Sadece Karadeniz bölgesinde üretimi yapılmaktadır.
B
Pamuk gibi ürünlere göre daha fazla işgücü gerekmektedir.
C
Türkiye’de mısır üretilen alanlar zamanla artmıştır.
D
Ekim alanlarının artmasına rağmen verim düşmüştür.
E
Türkiye’nin mısır üretimi 14 yıl içerişinde 2 kattan fazla azalmıştır.
Açıklama:
Genel olarak Türkiye’de mısır üretimi için ayrılan alanlar genişlemiştir. Mısır üretimindeki artış̧ ise daha dikkat çekicidir. Bu durum, mısır yetiştiriciliğindeki verim artısını gösterir. Türkiye’nin mısır üretimi 14 yıl içinde 2 kattan daha fazla artmıştır. Mısır, Türkiye’de Karadeniz ve kısmen de Marmara Bölgelerinde sulama yapmadan yetiştirilebilir. Yaz mevsiminin nemli olmasından kaynaklanan üstünlüğünün yanı sıra, mısır yemekleri ile anılan Karadeniz Bölgesi’nin, Türkiye’nin en çok mısır yetiştirilen bölgesi olduğu düşünülmektedir. Özellikle Çukurova’da pamuk tarımında bazı yıllar yaşanan isçi sıkıntısı, pahalı girdi, yüksek maliyet ve düşük taban fiyatı gibi itici nedenlerden dolayı buğday ve mısır yetiştiriciliği tercih edilmektedir. Doğru cevap C'dir.
Soru 99
I. Bira yapımı
II. Hayvan yemi
III. Çorba ve ekmek yapımı
Yukarıda verilen bilgiler göz önüne alındığında arpanın kullanım alanlarıyla ilgili hangisi veya hangileri doğrudur?
II. Hayvan yemi
III. Çorba ve ekmek yapımı
Yukarıda verilen bilgiler göz önüne alındığında arpanın kullanım alanlarıyla ilgili hangisi veya hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
I-II
B
I-III
C
II-III
D
Yalnız III
E
Hepsi
Açıklama:
İklim ve toprak istekleri bakımından seçici olmaması ve besin değerinin yüksek olması sebebiyle arpa, dünyada ve Türkiye’de yaygın olarak hayvan yemi olarak kullanılmaktadır. Arpa, bira yapımında en çok kullanılan ürün olmakla birlikte viski yapımında da en çok kullanılan tahıldır. Son yıllarda besin değerinin farkına varılmasıyla arpa, insan beslenmesinde de kullanılmaya başlanmıştır. Çorba ve ekmek yapımında arpa kullanılmaktadır. Dolayısıyla öncüllerin hepsi doğrudur. Doğru cevap E'dir.
Soru 100
Çavdarın yetiştirme koşulları ve beslenmedeki yeri düşünüldüğünde aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Sıcak iklim tahıllarındandır.
B
İklim ve toprak konusunda oldukça seçicidir.
C
8-10 derece sıcaklıkta çimlenmektedir.
D
Kar örtüsü olmadan -30 dereceye kadar dayanmaktadır.
E
Protein oranı %40 civarıdır.
Açıklama:
Çavdar serin iklim tahıllarındandır. İklim ve toprak şartları açısından en az seçici olan tahıllardandır. 1-2 °C sıcaklıkta çimlenebilir. Kıraç̧ ve verimsiz topraklarda da yetişir. Soğuk şartlarına uyum sağlamıştır. Kar örtüsü olmadan -30 °C’ye dayanabilir. Nem isteği yetişmesinin hiçbir döneminde yüksek değildir. Geniş̧ kök sistemiyle erozyonu önleyen bir bitkidir. Yetişme süresi kısadır. Çavdar danesinde %12-13 protein, %73-74 oranında karbonhidrat bulunmaktadır. Doğru cevap D'dir.
Soru 101
Sıcak iklim tahıllarının çimlenebilmesi için kaç derece sıcaklığa ihtiyaç duyulur?
Seçenekler
A
0-4 derece
B
4-8 derece
C
8-12 derece
D
12-16 derece
E
16-20 derece
Açıklama:
Sıcak iklim tahılları, serin iklim tahıllarından yaklaşık iki kat daha fazla toplam sıcaklık ister. Serin iklim tahılları 1-4 derece sıcaklıklarda çimlenebilirken sıcak iklim tahılları 8-12 dereceye ihtiyaç duymaktadır. Doğru cevap C seçeneğidir.
Soru 102
Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü 2013 yılı (FAO) verilerine göre dünyada en çok tahıl üreten ülke hangsidir?
Seçenekler
A
Almanya
B
Kanada
C
Türkiye
D
Çin
E
Fransa
Açıklama:
Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü 2013 yılı (FAO) verilerine göre dünyada en çok tahıl üreten ülke 554.613.842 ton üretim ile Çin'dir. Doğru cevap D seçeneğidir.
Soru 103
TÜİK 2014 verilerine göre Türkiye'de tarım topraklarının yaklaşık yüzde kaçı tahıla ayrılmıştır?
Seçenekler
A
% 23
B
% 38
C
% 49
D
% 55
E
% 64
Açıklama:
TÜİK 2014 verilerine göre tarım topraklarının % 49'u tahıla ayrılmıştır. Doğru cevap C seçeneğidir.
Soru 104
FAO 2015 raporuna göre, dünya ticaretine hem ithalat hem de ihracat bakımından en çok konu olan tahıl hangisidir?
Seçenekler
A
Arpa
B
Buğday
C
Mısır
D
Pirinç
E
Yulaf
Açıklama:
FAO raporuna göre dünya ticaretine hem ithalat hem de ihracat bakımından en çok konu olan tahıl buğdaydır. Buğdayı sırasıyla mısır, pirinç, arpa, sorgum, yulaf ve çavdar takip etmektedir. Doğru cevap B seçeneğidir.
Soru 105
Buğday ile ilgili verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Bitkisel protein oranı en yüksek olan tahıldır.
B
Kolay pişirilebilir.
C
Serin iklim bölgelerinde 1700-1800 m yükseklerde de yetiştirilir.
D
Yaz mevsimi yağışlı olan iklimlerde de yetiştirilir.
E
% 73-78 oranında karbonhidrat içerir.
Açıklama:
Buğday; bitkisel protein oranı en yüksek olan, kolay pişirilebilen, serin iklim bölgelerinde 1700-1800 m yükseklerde de yetiştirilen, % 73-78 oranında karbonhidrat içeren bir tahıl türüdür. Buğday, yaz mevsimi sıcak ve kurak iklimlerde yetiştirilir. Doğru cevap D seçeneğidir.
Soru 106
Türkiye'de buğday en çok hangi bölgede yetiştirilir?
Seçenekler
A
İç Anadolu Bölgesi
B
Doğu Anadolu Bölgesi
C
Marmara Bölgesi
D
Güneydoğu Anadolu Bölgesi
E
Ege Bölgesi
Açıklama:
Buğday, Türkiye'de step(bozkır) bölgelerinde yaygın olarak yetiştirilmektedir. İç Anadolu, Türkiye'de en çok buğday yetiştirilen bölgedir. Doğru cevap A seçeneğidir.
Soru 107
Aşağıdakilerden hangisi pirinç için söylenemez?
Seçenekler
A
Nem ve sıcaklıktan hoşlanır.
B
Yetişme devresinde 20-25 derece sıcaklık ister.
C
Hafif killi, kumlu, kireçli toprakları sever.
D
Tarımı kolay, az emek ve iş gücü gerektirir.
E
12 derecenin altına inen sıcaklıklarda çimlenemez.
Açıklama:
Pirinç, nem ve sıcaklıktan hoşlanır. Yetişme devresinde 20-25 derece sıcaklık ister.Hafif killi, kumlu, kireçli toprakları sever. 12 derecenin altına inen sıcaklıklarda çimlenemez. Tarımı zor, yoğun emek ve iş gücü ister. Doğru cevap D seçeneğidir.
Soru 108
Türkiye'de hangi bölgede sulama yapılmadan mısır yetiştirilebilir?
Seçenekler
A
İç Anadolu Bölgesi
B
Karadeniz Bölgesi
C
Akdeniz Bölgesi
D
Doğu Anadolu Bölgesi
E
Güneydoğu Anadolu Bölgesi
Açıklama:
Yaz mevsiminin nemli olmasından dolayı Türkiye'de Karadeniz Bölgesi ve kısmen Marmara Bölgesi'nde sulama yapmadan mısır yetiştirilebilir. Doğru cevap B seçeneğidir.
Soru 109
Selçuklu ve Osmanlı Dönemi'nde yetiştiriciliğine önem verilen, kıtlık yıllarında unundan ekmek yapılan tahıl türü hangisidir?
Seçenekler
A
Yulaf
B
Arpa
C
Mısır
D
Buğday
E
Çavdar
Açıklama:
Anadolu’da yulaf yetiştiriciliğine Selçuklu ve Osmanlı Dönemi’nde önem verilmiştir. Kıtlık yıllarında yulaf unundan ekmek yapılmıştır. Doğru cevap A seçeneğidir.
Soru 110
Türkiye'de en önemli çavdar yetiştirme alanları hangi bölgede yoğunlaşmıştır?
Seçenekler
A
Güneydoğu Anadolu Bölgesi
B
İç Anadolu Bölgesi
C
Marmara Bölgesi
D
Doğu Anadolu Bölgesi
E
Akdeniz Bölgesi
Açıklama:
Türkiye’de en önemli çavdar yetişme alanları İç Anadolu Bölgesi’nde yer alır. Nevşehir, Kayseri, Karaman, Niğde, Eskişehir, Aksaray’da çavdar üretilir. Doğru cevap B seçeneğidir.
Soru 111
2013 yılı FAO verilerine göre Dünya’da en çok tahıl üreten ülke aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Çin
B
Rusya
C
Kanada
D
Türkiye
E
ABD
Açıklama:
Dünya’da en çok tahıl üreten ülke Çin’dir. Onu sırasıyla ABD ve Hindistan takip etmektedir.
Soru 112
2013 yılı FAO verilerine göre Dünya’da üretim miktarı en çok olan tahıl aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Arpa
B
Buğday
C
Pirinç
D
Mısır
E
Yulaf
Açıklama:
Ekim alanı en geniş olan ürün buğday olmasına rağmen üretim miktarı en fazla ürün mısırdır.
Soru 113
2014 TÜİK verilerine göre Türkiye’de üretim miktarı en fazla olan tahıl aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Çeltik
B
Arpa
C
Buğday
D
Mısır
E
Yulaf
Açıklama:
Buğday, tahıl grubu içerisinde % 58’lik üretim payına sahiptir. Buğdayı, sırasıyla arpa ve mısır takip etmektedir.
Soru 114
Türkiye’de buğday ekim alanları düşünüldüğünde en az üretim yapılan bölge aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Ege
B
İç Anadolu
C
Marmara
D
Güneydoğu Anadolu
E
Karadeniz
Açıklama:
Karadeniz Bölgesi’nin genelinde yaz kuraklığı olmadığı için buğday ekim alanları kısıtlıdır.
Soru 115
FAO 2012 verilerine göre Dünya’nın en büyük tahıl ithalatçısı olan ülke aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Mısır
B
Japonya
C
Meksika
D
Rusya
E
Kanada
Açıklama:
Tahıl ithalatında Japonya birinci sıradadır. Japonya’yı sırasıyla Mısır ve Meksika izlemektedir.
Soru 116
FAO 2013 verilerine göre Dünya’da en çok pirinç (çeltik) üretimi yapan ülke aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Rusya
B
Kanada
C
Çin
D
Türkiye
E
ABD
Açıklama:
Dünya, pirinç üretiminde Çin ilk sıradadır. Çin’i sırasıyla Hindistan ve Endonezya izlemektedir.
Soru 117
FAO verilerine göre 2013 yılında en çok mısır üreten ülke aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Çin
B
Kanada
C
Rusya
D
Türkiye
E
ABD
Açıklama:
En çok mısır üretimi yapan ülkeler sırasıyla ABD, Çin ve Brezilya’dır.
Soru 118
FAO verilerine göre 2013 yılında en çok arpa üreten ülke aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Rusya
B
Kanada
C
ABD
D
Türkiye
E
Çin
Açıklama:
En çok arpa üreten ülkeler sırasıyla Rusya, Almanya ve Fransa’dır.
Soru 119
FAO verilerine göre 2013 yılında en çok yulaf üreten ülke aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Rusya
B
Kanada
C
ABD
D
Türkiye
E
Çin
Açıklama:
En çok yulaf üreten ülkeler sırasıyla Rusya, Kanada ve Finlandiya’dır.
Soru 120
Tahıllar, sıcak iklim ve serin iklim tahılları olmak üzere iki grupta toplanır. Serin iklim tahılları 1-4⁰ C sıcaklıkta çimlenebilirken, sıcak iklim tahılları 8-12⁰ C ‘ye ihtiyaç duymaktadır. Buna göre aşağıdakilerden hangisi serin iklim tahıllarından biri değildir?
Seçenekler
A
Pirinç
B
Yulaf
C
Buğday
D
Arpa
E
Çavdar
Açıklama:
Pirinç, sıcak iklim tahılları arasında yer almaktadır.
Soru 121
Yaygın olarak hayvan yemi, bira ve viski yapımında kullanılan tahıl aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Yulaf
B
Arpa
C
Buğday
D
Mısır
E
Pirinç
Açıklama:
İklim ve toprak istekleri bakımından seçici olmaması ve besin değerinin yüksek olması sebebiyle arpa, dünyada ve Türkiye’de yaygın olarak hayvan yemi olarak kullanılmaktadır. Arpa, bira yapımında en çok kullanılan ürün olmakla birlikte viski yapımında da en çok kullanılan tahıldır. Bu nedenle cevap B seçeneğidir.
Soru 122
Bir tahıl ürünün almak için Kastamonu’nun İhsangazi ilçesine giden bir kişi aşağıdaki tahıl ürünlerinden hangisini almak için bu ilçeye gitmiştir?
Seçenekler
A
Arpa
B
Buğday
C
Çavdar
D
Kaplıca/Siyez
E
Yulaf
Açıklama:
Kaplıca yani diğer adıyla Siyez özellikle Kastamonu’nun İhsangazi ilçe halkının beslenmesinde önemli yer tutmaktadır. Kaplıcanın belli işlemlerden geçirilmesiyle elde edilen Siyez bulguru bölgenin meşhur ürünlerinden birisidir. Siyez bulgurunun tanıtılması amacıyla her yıl geleneksel İhsangazi Siyez Bulguru Festivali düzenlenmektedir. Ayrıca kaplıca hayvan yemi olarak kullanılmaktadır.
Soru 123
Aşağıdakilerden hangisinden harmandan sonra çıplak tahıl danesi elde edilir?
Seçenekler
A
Çeltik
B
Çavdar
C
Yulaf
D
Darı
E
Kuşyemi
Açıklama:
Tahıl daneleri, çıplak ya da kavuzludur. Harmandan sonra buğday, çavdar ve mısır daneleri çıplak; kavuzlu buğday, çeltik, yulaf, darı ve kuşyemi ise kavuzlu olarak elde edilir. Doğru cevap B’dir.
Soru 124
Aşağıdakilerden hangisi tahılların dünyadaki yatay (enlem) ve dikey (yükseklik) dağılışını belirleyen hâkim etkendir?
Seçenekler
A
Nem oranı
B
Toprak yapısı
C
Sıcaklık
D
Bölgenin su oranı
E
Bitki örtüsü
Açıklama:
Tahılların dünyadaki yatay (enlem) ve dikey (yükseklik) dağılışını belirleyen hâkim etken sıcaklıktır. Bu nedenle tahıllar, sıcak iklim ve serin iklim tahılları olmak üzere iki ana gruba ayrılır. Doru cevap C’dir.
Soru 125
FAO verilerine göre 2000 ve 2013 yılında en geniş ekim alanı aşağıdaki tahıllardan hangisinin tarımına ayrılmıştır?
Seçenekler
A
Buğday
B
Pirinç
C
Arpa
D
Yulaf
E
Çavdar
Açıklama:
FAO verilerine göre 2000 ve 2013 yılında en geniş ekim alanı buğday tarımına ayrılmıştır. Ekim alanı bakımından 2000 yılında ikinci sırada pirinç gelmektedir. 2013 yılına gelindiğinde mısır pirince göre daha geniş sahalarda ekilmiştir. Doğru cevap A’dır.
Soru 126
Aşağıdakilerden hangisi FAO 2012 yılı verilerine göre dünyanın en büyük tahıl ithalatçısı ülkesidir?
Seçenekler
A
Mısır
B
Meksika
C
Güney Kore
D
Japonya
E
Çin Halk Cumhuriyeti
Açıklama:
FAO 2012 yılı verilerine göre dünyanın en büyük tahıl ithalatçısı 24,5 milyon ton ile Japonya’dır. Japonya’nın ardından 17,7 milyon ton ithalat ile Mısır ikinci sırada yer almak- tadır. Bu iki ülkeyi sırasıyla; 16,9 milyon ton ile Meksika, 14,3 milyon ton ile Güney Kore ve 14 milyon ton ile Çin Halk Cumhuriyeti izlemektedir. Doğru cevap D’dir.
Soru 127
Aşağıdakilerden hangisi karışık ekim anlamına gelmekte; buğday, arpa, çavdar ve darının birbirine karıştığı tohumların ekilmesiyle elde edilmektedir?
Seçenekler
A
Tritikale
B
Mahlut
C
Burçak
D
Siyez
E
Darı
Açıklama:
Mahlut; karışık ekim anlamına gelmektedir. Buğday, arpa, çavdar ve darının birbirine karıştığı tohumların ekilmesiyle elde edilir. Üretimi gittikçe azalmaktadır. Doğru cevap B’dir.
Soru 128
I- Serin iklim tahıllarındandır.
II- Ekim zamanına bağlı olarak iki ana gruba ayrılır.
III- Kullanım alanlarına göre ekmeklik ve makarnalık olarak iki gruba ayrılır.
Yukarıda verilenlerden hangisi/hangileri buğday ile ilgili doğru bilgi içermektedir?
II- Ekim zamanına bağlı olarak iki ana gruba ayrılır.
III- Kullanım alanlarına göre ekmeklik ve makarnalık olarak iki gruba ayrılır.
Yukarıda verilenlerden hangisi/hangileri buğday ile ilgili doğru bilgi içermektedir?
Seçenekler
A
Yalnız II
B
I-II
C
I-III
D
II-III
E
I-II-III
Açıklama:
Buğday, serin iklim tahıllarındandır, gelişmesinin ilk devresinde serin bir iklim ister. Ekim zamanına bağlı olarak iki ana gruba ayrılır. İlkbaharda ekilen buğdaylara yazlık buğday, sonbaharda ekilenlere ise kışlık buğday denir. Buğdaylar kullanım alanlarına göre ekmeklik buğdaylar ve makarnalık buğdaylar olarak iki gruba ayrılır. Doğru cevap E’dir.
Soru 129
Aşağıdakilerden hangisi mısırın gen merkezidir?
Seçenekler
A
Amerika
B
Asya
C
Afrika
D
Avrupa
E
Avusturalya
Açıklama:
Mısır’ın gen merkezi Amerika’dır. Amerika’nın keşfinden sonra (1492-1494) Batı toplumlarının koloniyal faaliyetleri sırasında Asya kıtasına gitmiş bir tarım ürünüdür. 16. yüzyılda Akdeniz kıyı ülkeleri, Batı Afrika ülkeleri, Hindistan, Çin ve Sri Lanka gibi ül- kelerde tarımı yapılan ürünler arasına girmiştir. Doğru cevap A’dır.
Soru 130
I- Sanayide kâğıt ve karton yapımı
II- Sepet örme ve süsleme işleri
III- Tatlandırıcı olarak
IV- Pinpon toplarının üretimi
Yukarıdakilerden hangileri mısırın kullanıldığı alanlar arasında sayılabilir?
II- Sepet örme ve süsleme işleri
III- Tatlandırıcı olarak
IV- Pinpon toplarının üretimi
Yukarıdakilerden hangileri mısırın kullanıldığı alanlar arasında sayılabilir?
Seçenekler
A
I-II-III
B
I-II-IV
C
I-III-IV
D
II-III-IV
E
I-II-III-IV
Açıklama:
Mısır lezzetli bir tahıldır. Tazesi haşlanarak beslenmede kullanılır. Sap ve yaprakları yem olarak, sanayide kâğıt ve karton yapımında, koçanı ise sepet örme ve süsleme işlerinde, yem yapımında, yalıtım işlerinde ve yakacak olarak kullanılır. Danelerinden un elde edilir ve ekmek yapılır, lapa, kuymak, mıhlama gibi yiyecekler pişirilir. Mısır patlatılır ve çerez olarak tüketilir. Yağ elde edilir, yem olarak kullanılır. Mısır gevreği, mısır konserveleri, alkol, mısır nişastası, mısır şekeri endüstriyel gıdalar arasında yer alır. Tatlandırıcı olarak mısır şurubu dünyada yaygın olarak kullanılır. Diş macunlarının tatlandırılmasından pinpon toplarının üretimine kadar geniş bir alanda mısırdan yararlanılır. Türkiye’de mumlu mısır tekstil sanayinde kullanılmak üzere yetiştirilmektedir. Mısır, birim alanda yüksek verim alınması sebebiyle hayvan yemi olarak da yaygın olarak kullanılmaktadır. Bu bilgiler doğrultusunda doğru cevap E’dir.
Soru 131
Aşağıdakilerden hangisi içinde avenin maddesi bulunması nedeniyle bebeklerin, tayların ve çeki hayvanların beslenmesinde kullanılan tahıldır?
Seçenekler
A
Buğday
B
Yulaf
C
Pirinç
D
Mısır
E
Arpa
Açıklama:
Yulaf danesi içinde avenin maddesi bulunmaktadır. Bu nedenle bebeklerin, tayların ve çeki hayvanların beslenmesinde kullanılır. Doğru cevap B’dir.
Soru 132
Türkiye’deki en önemli çavdar yetişme alanları hangi bölgede bulunmaktadır?
Seçenekler
A
Akdeniz Bölgesi
B
Ege Bölgesi
C
Karadeniz Bölgesi
D
İç Anadolu Bölgesi
E
Doğu Anadolu Bölgesi
Açıklama:
Türkiye’de en önemli çavdar yetişme alanları İç Anadolu Bölgesi’nde yer alır. Nevşehir, Kayseri, Karaman, Niğde, Eskişehir, Aksaray’da çavdar üretilir. Doğru cevap D’dir.
Soru 133
Aşağıdakilerden hangisi harmandan sonra kavuzlu olarak elde edilen tahıllardan değildir?
Seçenekler
A
Mısır
B
Çeltik
C
Yulaf
D
Darı
E
Kuşyemi
Açıklama:
Tahıl daneleri, çıplak ya da kavuzludur. Harmandan sonra buğday, çavdar ve mısır daneleri çıplak; kavuzlu buğday, çeltik, yulaf, darı ve kuşyemi ise kavuzlu olarak elde edilir.
Soru 134
Dünyanın en yoğun nüfuslu bölgesi olan Güney Asya, Güneydoğu Asya, Doğu Asya ülkelerinin temel gıdası aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Buğday
B
Arpa
C
Mısır
D
Pirinç
E
Darı
Açıklama:
Pirinç dünyanın en yogun nüfuslu bölgesi olan Güney Asya, Güneydogu Asya ve Doğu Asya ülkelerinin temel gıdasıdır.
Soru 135
2014 yılı verilerine göre Türkiye’de tahıl üretimi dağılımının %18’i hangi tahıla aittir?
Seçenekler
A
Buğday
B
Arpa
C
Mısır
D
Pirinç
E
Çavdar
Açıklama:
Türkiye’de türlerine göre tahıl ekim alanları ve üretiminin dağılımı grafikteki gibidir.Soru 136
FAO 2012 verilerine göre dünyanın en büyük tahıl ithalatçısı hangi ülkedir?
Seçenekler
A
Japonya
B
Mısır
C
Meksika
D
Güney Kore
E
Çin Halk Cumhuriyeti
Açıklama:
FAO 2012 yılı verilerine göre dünyanın en büyük tahıl ithalatçısı 24,5 milyon ton ile Japonya’dır. Japonya’nın ardından 17,7 milyon ton ithalat ile Mısır ikinci sırada yer almaktadır. Bu iki ülkeyi sırasıyla; 16,9 milyon ton ile Meksika, 14,3 milyon ton ile Güney Kore ve 14 milyon ton ile Çin Halk Cumhuriyeti izlemektedir.
Soru 137
Aşağıdakilerden hangisi buğday ve çavdar melezidir?
Seçenekler
A
Tiritikale
B
Mahlut
C
Burçak
D
Glüten
E
Siyez
Açıklama:
Tritikale; bugday ve çavdar melezidir. Buğday ve arpanın yetiştirilemediği fakir topraklarda tarım yapılabilmesi amacıyla ıslah edilmistir. Genel olarak yem amacıyla kullanılır. Özellikle daneleri kanatlıların beslenmesinde önemlidir.
Soru 138
Türkiye’de buğday ekilemeyen bölge neresidir?
Seçenekler
A
İç Anadolu Bölgesi
B
Güneydoğu Anadolu Bölgesi
C
Trakya Yarım Adası
D
Ege Bölgesi
E
Batı Karadeniz kıyı Bölgesi
Açıklama:
İç Anadolu Bölgesi, Güneydoğu Anadolu Bölgesi ve Trakya Yarımadası, Türkiye’nin başlıca buğday ekim alanlarıdır. Diğer tarafan Dogu Karadeniz Bölümü’nde ve Batı Karadeniz kıyı kesimindeki Zonguldak’ta bugday tarımı yapılamamaktadır.
Soru 139
Çeltik tarlalarındaki 2-15 dekar büyüklüğündeki parsellere ne denir?
Seçenekler
A
Tarla
B
Delta
C
Tava
D
Nötr toprak
E
Hafif killi, kumlu, kireçli toprak
Açıklama:
Tava: Çeltik tarlalarındaki 2-15 dekar büyüklüğündeki parsellerdir. Çiftçiler suyun yüksekliğini ayarlayabilmek için bu parsellerin etrafını setlerle yükseltirler. Buna ilaveten, suyun akısını sağlayabilmek için hafif bir eğim verir ve boğazlar oluştururlar.
Soru 140
İçinde gluten bulundurmamasından dolayı çölyak hastaları için alternatif bir besin kaynağı olan tahıl hangisidir?
Seçenekler
A
Buğday
B
Arpa
C
Çavdar
D
Pirinç
E
Darı
Açıklama:
Pirinç ekmek yapımına uygun olmamasına rağmen, içerisinde glüten bulundurmamasından dolayı çölyak hastalığı olan kişiler için alternatif bir besin kaynağıdır.
Soru 141
Aşağıdaki bölgelerden hangisinde yulaf yetiştirilmez?
Seçenekler
A
İç Anadolu Bölgesi
B
Marmara Bölgesi
C
Ege Bölgesi
D
Akdeniz Bölgesi
E
Güneydoğu Anadolu Bölgesi
Açıklama:
Yulaf üretimi açısından Türkiye’de İç Anadolu Bölgesi’nde Sivas, Niğde, Nevşehir, Ankara, Konya, Marmara Bölgesi’nde Çanakkale, Balıkesir ve Kocaeli öne çıkmaktadır. Ege ve Akdeniz Bölgeleri ile Orta ve Batı Karadeniz bölümleri yulaf ekilen diğer alanlardır. Güneydoğu Anadolu Bölgesi’nde ve Doğu Karadeniz Bölümü’nde yetiştirilmediği, Doğu Anadolu Bölgesi’nde ise sınırlı alanlarda yulaf tarımı yapılmaktadır.
Soru 142
Bölgenin en meşhur ürünlerinden biri olan siyez bulguru’nun tanıtılması amacıyla her yıl geleneksel Siyez Bulguru Festivali nerede yapılmaktadır?
Seçenekler
A
Kastamonu-Merkez
B
Kastamonu-İhsangazi
C
Sinop-Gerze
D
Bilecik-Pazaryeri
E
Samsun-Asarcık
Açıklama:
Siyez bulgurunun tanıtılması amacıyla her yıl geleneksel İhsangazi Siyez Bulguru Festivali düzenlenmektedir.
Soru 143
Tahılların dünyadaki yatay (enlem) ve dikey (yükseklik) dağılışını belirleyen hâkim etken aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Toprak
B
Sıcaklık
C
Su
D
Kültür
E
Ticaret
Açıklama:
Tahılların dünyadaki yatay (enlem) ve dikey (yükseklik) dağılışını belirleyen hâkim etken sıcaklıktır.
Soru 144
I. Buğday
II. Mısır
III. Çavdar
IV. Pirinç
V. Yulaf
Yukarıdakilerden hangisi /hangileri sıcak iklim tahıllarındandır?
II. Mısır
III. Çavdar
IV. Pirinç
V. Yulaf
Yukarıdakilerden hangisi /hangileri sıcak iklim tahıllarındandır?
Seçenekler
A
I, III, V
B
II, IV
C
I, II, IV
D
III, V
E
II, III, IV, V
Açıklama:
Mısır ve pirinç sıcak iklim tahıllarındandır.
II, IV
II, IV
Soru 145
Dünyada en fazla yetiştirilen tarım ürünlerinin tahıllar olmasının nedeni aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Kolay yetişmesi
B
Ticaretinin yoğun olması
C
Temel besin maddesi olması
D
Kolay taşınması
E
Çabuk pişmesi
Açıklama:
Dünyada en fazla yetiştirilen tarım ürünlerinin tahıllar olmasının nedeni temel besin maddesi olmasıdır.
Soru 146
I. Farklı hesaplama yöntemleri ile
II. Tahılları farklı sınıflandırmaları ile
III. Uluslararası Tahıl Konseyinin (IGC) rakamları olduğundan fazla göstermesi ile
IV. IGC raporlarında toplam tahıl ürünleri miktarına pirincin dâhil edilmemesi ile
V. Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütünün (FAO) verileri geç elde etmesi ile
Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü (FAO) ile Uluslararası Tahıl Konseyinin (IGC) tahıl ticaretine ilişkin farklı rakamlar açıklamalarının nedeni yukarıdakilerden hangisi/hangileri ile açıklanabilir?
II. Tahılları farklı sınıflandırmaları ile
III. Uluslararası Tahıl Konseyinin (IGC) rakamları olduğundan fazla göstermesi ile
IV. IGC raporlarında toplam tahıl ürünleri miktarına pirincin dâhil edilmemesi ile
V. Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütünün (FAO) verileri geç elde etmesi ile
Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü (FAO) ile Uluslararası Tahıl Konseyinin (IGC) tahıl ticaretine ilişkin farklı rakamlar açıklamalarının nedeni yukarıdakilerden hangisi/hangileri ile açıklanabilir?
Seçenekler
A
I, III, V
B
II, IV
C
I, II, IV
D
III, V
E
II, III, IV, V
Açıklama:
Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü (FAO) ile Uluslararası Tahıl Konseyinin (IGC) tahıl ticaretine ilişkin farklı rakamlar açıklamalarının nedenleri şöylr sıralanabilir:
Farklı hesaplama yöntemleri ile,
Tahılları farklı sınıflandırmaları ile,
IGC raporlarında toplam tahıl ürünleri miktarına pirincin dâhil edilmemesi ile.
I, II, IV
Farklı hesaplama yöntemleri ile,
Tahılları farklı sınıflandırmaları ile,
IGC raporlarında toplam tahıl ürünleri miktarına pirincin dâhil edilmemesi ile.
I, II, IV
Soru 147
I. En büyük tahıl ithalatçısı Japonya’dır
II. Dünyanın en büyük tahıl ihracatçısı Çin’dir
III. Türkiye’nin tahıl ithalatı ihracatından fazladır
IV. Dünya ticaretine hem ithalat hem ihracat bakımından en çok konu olan ürün pirinçtir
V. Tahıl ihracatında Arjantin ikinci sırada gelmektedir
FAO 2012 yılı verilerine göre dünya tahıl ticareti hakkında yukarıda verilenlerden hangisi/hangileri doğrudur?
II. Dünyanın en büyük tahıl ihracatçısı Çin’dir
III. Türkiye’nin tahıl ithalatı ihracatından fazladır
IV. Dünya ticaretine hem ithalat hem ihracat bakımından en çok konu olan ürün pirinçtir
V. Tahıl ihracatında Arjantin ikinci sırada gelmektedir
FAO 2012 yılı verilerine göre dünya tahıl ticareti hakkında yukarıda verilenlerden hangisi/hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
I, III, V
B
II, IV
C
I, II, IV
D
III, V
E
II, III, IV, V
Açıklama:
FAO 2012 yılı verilerine göre dünya tahıl ticareti hakkında şunlar doğrudur:
En büyük tahıl ithalatçısı Japonya’dır,
Türkiye’nin tahıl ithalatı ihracatından fazladır,
Tahıl ihracatında Arjantin ikinci sırada gelmektedir.
I, III, V
En büyük tahıl ithalatçısı Japonya’dır,
Türkiye’nin tahıl ithalatı ihracatından fazladır,
Tahıl ihracatında Arjantin ikinci sırada gelmektedir.
I, III, V
Soru 148
Buğday ve çavdar melezi, aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Siyez
B
Mahlut
C
Burçak
D
Tritikale
E
Yulaf
Açıklama:
Tritikale, buğday ve çavdar melezidir.
Soru 149
I. Unu, ekmek, börek, mantı yapımında kullanılır
II. Tarımı zor bir bitkidir, yoğun iş gücü ve emek ister
III. Yetişme süresi 3 ile 6 ay arasında değişmektedir
IV. Kavuzu ayrılırken oluşan un, nişasta yapımında kullanılır
V. Ana vatanı, Hindistan ve Uzak Doğu ülkeleridir
Pirinç tarımı hakkında yukarıda verilenlerden hangisi/hangileri doğru dur?
II. Tarımı zor bir bitkidir, yoğun iş gücü ve emek ister
III. Yetişme süresi 3 ile 6 ay arasında değişmektedir
IV. Kavuzu ayrılırken oluşan un, nişasta yapımında kullanılır
V. Ana vatanı, Hindistan ve Uzak Doğu ülkeleridir
Pirinç tarımı hakkında yukarıda verilenlerden hangisi/hangileri doğru dur?
Seçenekler
A
I, III, V
B
II, IV
C
I, II, IV
D
III, V
E
II, III, IV, V
Açıklama:
Pirinç tarımı hakkında şunlar doğrudur:
Tarımı zor bir bitkidir, yoğun iş gücü ve emek ister
Yetişme süresi 3 ile 6 ay arasında değişmektedir
Kavuzu ayrılırken oluşan un, nişasta yapımında kullanılır
Ana vatanı, Hindistan ve Uzak Doğu ülkeleridir
II, III, IV, V
Tarımı zor bir bitkidir, yoğun iş gücü ve emek ister
Yetişme süresi 3 ile 6 ay arasında değişmektedir
Kavuzu ayrılırken oluşan un, nişasta yapımında kullanılır
Ana vatanı, Hindistan ve Uzak Doğu ülkeleridir
II, III, IV, V
Soru 150
En çok arpa yetiştiriciliğinin yapıldığı ülkelerin çoğu Kuzey Yarım Küre’de ve Avrupa kıtasında yer almasının nedeni aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
İklim koşulları
B
Toprak özellikleri
C
Okyanusların geniş yer kaplaması
D
Ulaşım koşullarıi
E
Tüketimin fazlalığı
Açıklama:
En çok arpa yetiştiriciliğinin yapıldığı ülkelerin çoğu Kuzey Yarım Küre’de ve Avrupa kıtasında yer almasının nedeni tüketimin fazlalığıdır.
Soru 151
I. Düşük sıcaklıklara dayanıksızdır
II. Sapları ambalaj sanayinde kullanılır
III. Danesi içinde avenin maddesi bulunmaktadır
IV. Danelerinden lapa, kuymak, mıhlama gibi yiyecekler pişirilir
V. Bitkisel lif kaynağı olan ß-glucan içerir
Yulaf hakkında yukarıda verilenlerden hangisi/hangileri doğrudur?
II. Sapları ambalaj sanayinde kullanılır
III. Danesi içinde avenin maddesi bulunmaktadır
IV. Danelerinden lapa, kuymak, mıhlama gibi yiyecekler pişirilir
V. Bitkisel lif kaynağı olan ß-glucan içerir
Yulaf hakkında yukarıda verilenlerden hangisi/hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
I, III, V
B
II, IV
C
I, II, IV
D
III, V
E
II, III, IV, V
Açıklama:
Yulaf hakkında şunlari doğrudur:
Düşük sıcaklıklara dayanıksızdır
Danesi içinde avenin maddesi bulunmaktadır
Bitkisel lif kaynağı olan ß-glucan içerir
Yulaf serin iklim tahıllarındandır. Diğer serin iklim tahıllarına göre iklim istekleri biraz daha fazladır. Düşük sıcaklıklara dayanıksızdır. Kışın kar örtüsü olmayan soğuk bölgelere uyum sağlayamaz.
Yulaf danesi içinde avenin maddesi bulunmaktadır. Bu nedenle bebeklerin, tayların ve çeki hayvanların beslenmesinde kullanılır
Önemli bir bitkisel lif kaynağı olan ß-glucan, tahıllar içinde en fazla yulaf ve arpada bulunur
Düşük sıcaklıklara dayanıksızdır
Danesi içinde avenin maddesi bulunmaktadır
Bitkisel lif kaynağı olan ß-glucan içerir
Yulaf serin iklim tahıllarındandır. Diğer serin iklim tahıllarına göre iklim istekleri biraz daha fazladır. Düşük sıcaklıklara dayanıksızdır. Kışın kar örtüsü olmayan soğuk bölgelere uyum sağlayamaz.
Yulaf danesi içinde avenin maddesi bulunmaktadır. Bu nedenle bebeklerin, tayların ve çeki hayvanların beslenmesinde kullanılır
Önemli bir bitkisel lif kaynağı olan ß-glucan, tahıllar içinde en fazla yulaf ve arpada bulunur
Soru 152
I. Dünyada ve Türkiye’de yaygın olarak hayvan yemi olarak kullanılmaktadır
II. Bira ve viski yapımında da en çok kullanılan tahıldır
III. Kavuzlu olması nedeniyle pirince benzeyen bir tahıldır.
IV. Patlatılır ve çerez olarak tüketilir
V. Türkiye’de coğrafi işaretli ürün olması için başvurusu yapılmıştır
Siyez buğdayı hakkında yukarıda verilenlerden hangisi/hangileri doğrudur?
II. Bira ve viski yapımında da en çok kullanılan tahıldır
III. Kavuzlu olması nedeniyle pirince benzeyen bir tahıldır.
IV. Patlatılır ve çerez olarak tüketilir
V. Türkiye’de coğrafi işaretli ürün olması için başvurusu yapılmıştır
Siyez buğdayı hakkında yukarıda verilenlerden hangisi/hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
I, III, V
B
II, IV
C
I, II, IV
D
III, V
E
II, III, IV, V
Açıklama:
Siyez buğdayı hakkında şunlar doğrudur:
Kavuzlu olması nedeniyle pirince benzeyen bir tahıldır..
Türkiye’de coğrafi işaretli ürün olması için başvurusu yapılmıştır.
III, V
Kavuzlu olması nedeniyle pirince benzeyen bir tahıldır..
Türkiye’de coğrafi işaretli ürün olması için başvurusu yapılmıştır.
III, V
Soru 153
Aşağıda verilen tahıllardan hangisinde karbonhidrat oranı en azdır?
Seçenekler
A
Yulaf
B
Pirinç
C
Arpa
D
Darı
E
Mısır
Açıklama:
Yulaf %62-64
Pirinç % 77-90
Arpa %70-75
Darı %70-75
Mısır %70-75
Pirinç % 77-90
Arpa %70-75
Darı %70-75
Mısır %70-75
Soru 154
Dünya tarihinde en erken kültüre alınan bitki türü hangisidir?
Seçenekler
A
Baklagiller
B
Tahıllar
C
Meyveler
D
Sebzeler
E
Baharatlar
Açıklama:
Tahıllar, dünya tarım tarihinin en erken kültüre alınan bitkileridir. Daneleri insan ve hayvanların beslenmesinde ya da endüstride ham madde olarak kullanılan bitkilerdir. Başlıca tahil ürünleri buğday, pirinç, mısır, darı (kocadarı/sorgum, kumdaı, cindarı), çavdar, yulaf, arpa, tritikale (buğday ve çavdar melezi) ve kuşyemidir. Tahıl daneleri, çıplak ya da kavuzludur. Harmandan sonra buğday, çavdar ve mısır daneleri çıplak; kavuzlu buğday, çeltik, yulaf, darı ve kuşyemi ise kavuzlu olarak elde edilir
Soru 155
Dünyada en geniş alanlara buğday ekilse de ......1....... ve ......2....... buğdaydan daha verimlidir. Bu nedenle mısır ve pirincin yetiştirildiği sahalar, asıl yetişme alanı olan sıcak bölgelerden orta iklim kuşağı’na doğru genişlemiştir.
Yukarıda boş bırakılan yerleri en iyi hangisi tamamlar?
Yukarıda boş bırakılan yerleri en iyi hangisi tamamlar?
Seçenekler
A
1=mısır, 2=sorgum
B
1=mısır, 2=pirinç
C
1=arpa, 2=yulaf
D
1=arpa, 2=pirinç
E
1=arpa, 2=çavdar
Açıklama:
Dünyada en geniş alanlara buğday ekilse de mısır ve pirinç buğdaydan daha verimlidir. Bu nedenle mısır ve pirincin yetiştirildiği sahalar, asıl yetişme alanı olan sıcak bölgelerden orta iklim kuşağı’na doğru genişlemiştir.
Ünite 3
Soru 1
Aşağıdakilerden hangisi baklagillerde en fazla bulunan besin öğesidir?
Seçenekler
A
Protein
B
Karbonhidrat
C
Yağ
D
Mineral madde
E
Vitamin
Açıklama:
Baklagillerde en fazla besin öğesi olarak karbonhidrat bulunmaktadır. 66. sayfadaki tablo 3.1 e bakılabilir.
Soru 2
Sağlığı korumak veya düzeltmek amacıyla uygulanan beslenme düzenine aşağıdakilerden hangisi denilmektedir?
Seçenekler
A
Liste
B
Diyet
C
Mönü
D
Sağlıklı beslenme
E
Fermente
Açıklama:
Diyet: Sağlığı korumak veya düzeltmek amacıyla uygulanan
beslenme düzenidir.
beslenme düzenidir.
Soru 3
Aşağıdakilerden hangisi dünya genelinde ekimi ve üretimi yapılan baklagillerden biri değildir?
Seçenekler
A
Fasulye
B
Nohut
C
Pirinç
D
Bakla
E
Börülce
Açıklama:
Dünyada ekimi ve üretimi yapılan baklagiller içinde fasulye, soya, nohut, mercimek,bezelye, bakla ve börülce ön planda yer alır.
Bu durumda doğru cevap "c" seçeneğidir.
Bu durumda doğru cevap "c" seçeneğidir.
Soru 4
Protein yönünden oldukça zengin olan ve tombul, çalı ve dermason gibi çeşitleri bulunan baklagil aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Mısır
B
Nohut
C
Bezelye
D
Fasulye
E
Bakla
Açıklama:
Protein yönünden oldukça zengin olan fasulye hem kuru hem de taze şekilde tüketilir. Fasulye’nin pişme kalitesini kabuk kalınlığı belirlediği için kabuk kalınlaştıkça pişme süresi uzamakta, inceldikçe ise aksine süre kısalmaktadır. Birçok çeşidi bulunan fasulyeden Türkiye’de en fazla tombul, çalı, dermason, horoz, barbunya, şeker fasulye çeşitleri yetiştirilir.
Fasulye; Protein yönünden oldukça zengin olan ve birçok çeşidi bulunan en fazla tombul, çalı, dermason, horoz, barbunya, şeker fasulye çeşitleri yetiştirilir.
Fasulye; Protein yönünden oldukça zengin olan ve birçok çeşidi bulunan en fazla tombul, çalı, dermason, horoz, barbunya, şeker fasulye çeşitleri yetiştirilir.
Soru 5
Sıcağı seven,ana vatanı Uzak Doğu ülkeleri olan mucize bitki olarak anılan bakliyat aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Nohut
B
Börülce
C
Bakla
D
Fasulye
E
Soya
Açıklama:
Soya, sıcağı seven,ana vatanı Uzak Doğu ülkeleri olan mucize bitki olarak anılan bakliyat çeşitidir.
Soru 6
Aşağıdakilerden hangisi nohutun ana vatanı olan ülkedir?
Seçenekler
A
Türkiye
B
Norveç
C
Kanada
D
Japonya
E
Almanya
Açıklama:
Ana vatanı Türkiye olan bakliyat nohuttur.
Soru 7
Mercimeğin dünyada geniş bir sahada ekiminin yapılmasında en önemli etken aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Yüksek verim
B
Bitkinin uyumu
C
Saklama kolaylığı
D
Satışının kolaylığı
E
Yüksek gelir
Açıklama:
Mercimeğin dünyada geniş bir sahada ekiminin yapılmasında en önemli etken bitkinin geniş bir alana uyum sağlama kabiliyetinin olmasıdır.
Soru 8
Bezelye üretimi ülkemizde aşağıdaki hangi bölgede yapılmamaktadır?
Seçenekler
A
Akdeniz bölgesi
B
Ege bölgesi
C
Doğu Anadolu bölgesi
D
Marmara bölgesi
E
İç Anadolu bölgesi
Açıklama:
Bezelye üretimi, ülkemizde Akdeniz, Ege, Marmara ve İç Anadolu Bölgelerinde ekiminin yoğunlaştığı görülür.
Bu durumda doğru cevap "c" seçeneğidir.
Bu durumda doğru cevap "c" seçeneğidir.
Soru 9
Börülcenin en rahat ve en fazla yetiştiği kıta neresidir?
Seçenekler
A
Asya
B
Avrupa
C
Amerika
D
Afrika
E
Antartika
Açıklama:
Börülcenin en rahat ve en fazla yetiştiği alan Afrika kıtasıdır.
Soru 10
Afrika'daki bakla üretim miktarının düşme nedeni aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Diğer ürünlerin devreye girmesi
B
Fiyatının artış göstermesi
C
Üretimlerin yetersizliği
D
Ulaşım koşullarının uygunsuzluğu
E
Sıcaklık ve yağış faktörleri
Açıklama:
Afrika’daki sıcaklık ve yağış faktörlerinin nedeni ile bakla üretiminde düşüşler görülmektedir.
Soru 11
Bir yıllık otsu beyaz, açık mavi, mor çiçekli hayvan yemi olarak kullanılan bitki aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Burçak
B
Bezelye
C
Mürdük
D
Fiğ
E
Üçgül
Açıklama:
bir yıllık otsu beyaz, açık mavi, mor çiçekli hayvan yemi olarak kullanılan bitki, mürdüktür. Doğru cevap C'dir.
Soru 12
Aşağıdakilerden hangisi en çok protein içeren baklagildir?
Seçenekler
A
Soya
B
Börülce
C
Bezelye
D
Fasülye
E
Nohut
Açıklama:
Soya, %35 oranla en çok protein içeren baklagildir. Doğru cevap A'dır.
Soru 13
FAO (2013)'e göre baklagil üretim ve alan bakımından hangi kıta en yüksek değerlerle ilk sıradadır?
Seçenekler
A
Amerika
B
Afrika
C
Asya
D
Avrupa
E
Okyanusya
Açıklama:
Alan ve üretim bakımından Asya kıtası başta gelmekte onu Afrika, Amerika ve diğerleri izlemektedir. Doğru cevap C'dir.
Soru 14
TÜİK (2014) kaynağına göre 2002-2013 yılları arasında ülkemizde en fazla ihraç edilen bakliyat aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Bezelye
B
Mercimek
C
Bakla
D
Börülce
E
Nohut
Açıklama:
TÜİK (2014) kaynağına göre 2002-2013 yılları arasında ülkemizde en fazla ihraç edilen bakliyat, mercimektir. Doğru cevap B'dir.
Soru 15
Türkiye’de en fazla tombul, çalı, dermason, horoz, barbunya, şeker gibi çeşitleri yetiştirilen baklagil aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Börülce
B
Nohut
C
Bakla
D
Fasülye
E
Mercimek
Açıklama:
Türkiye’de fasülyenin en fazla tombul, çalı, dermason, horoz, barbunya, şeker fasulye çeşitleri yetiştirilir. Doğru cevap D'dir.
Soru 16
TÜİK (2014) kaynağına göre ülkemizde fasülye en çok hangi ilde üretilmektedir?
Seçenekler
A
Nevşehir
B
Konya
C
Karaman
D
Aksaray
E
Kütahya
Açıklama:
Ülkemizde en çok fasülye üretilen il, TÜİK (2014) kaynağına göre Konya'dır. Doğru cevap B'dir.
Soru 17
Ana vatanı Çin ve Kore gibi Uzak Doğu ülkeleri olan ve 5000 yıl önce Doğu Asya ovalarında keşfedilen bitki aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Soya
B
Fasülye
C
Börülce
D
Mercimek
E
Nohut
Açıklama:
Ana vatanı Çin ve Kore gibi Uzak Doğu ülkeleri olan soya bitkisi 5000 yıl önce Doğu Asya ovalarında keşfedilmiştir. Doğru cevap A'dır.
Soru 18
Lens culinaris olarak bilinen baklagil aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Bakla
B
Soya
C
Mercimek
D
Fasülye
E
Börülce
Açıklama:
Lens culinaris olarak bilinen bitki mercimektir. Doğru cevap C'dir.
Soru 19
Angola pea, red gram, dhal gibi birçok farklı isimle tanınan baklagil aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Bezelye
B
Soya
C
Mercimek
D
Fasülye
E
Nohut
Açıklama:
Angola pea, red gram, dhal gibi birçok farklı isimle tanınan baklagil bezelyedir. Doğru cevap A'dır.
Soru 20
Ülkemizde börülce üretimi en çok hangi bölgede yapılmaktadır?
Seçenekler
A
Karadeniz
B
Akdeniz
C
İç Anadolu
D
Ege
E
Doğu anadolu
Açıklama:
Ülkemizde börülce üretimi en çok Ege Bölgesi'nde yapılmaktadır. Doğru cevap D'dir.
Soru 21
Aşağıdakilerden hangisi dünyada alansal dağılışı etkileyen doğal faktörlerden birisi değildir?
Seçenekler
A
Topoğrafya
B
Sıcaklık
C
Yükselti
D
Ekonomik Yapı
E
Eğim
Açıklama:
Dünyadaki alansal dağılışı, sıcaklık, yağış, topografya, yükselti, eğim gibi doğal faktörler; nüfus miktarı içinde bulunduran beşeri faktörler; gelir durumu ekonomik yapı gibi özellikleri içinde bulunduran ekonomik faktörler etkilemektedir. Bunların başında sahanın iklim durumu, sahip olunan arazinin yükselti değerleri, tarıma elverişli alan miktarı, su kaynaklarına sahiplik gibi etkenler önemli ölçüde tarımsal faaliyetlerin yoğunluğunu belirlemektedir.
Soru 22
Aşağıdakilerden hangisi yemlik baklagil olarak adlandırılan baklagil türündendir ?
Seçenekler
A
Mercimek
B
Bezelye
C
Nohut
D
Bakla
E
Korunga
Açıklama:
Baklagiller insanın beslenmesinde önemli bir gıda ürünü olmasının yanı sıra, gıda ve yağ sanayinin önemli bir ham maddesidir. İlk planda yemeklik baklagiller olarak isimlendirilen mercimek, fasulye, nohut, bezelye, bakla ve börülce akla gelir. Bunları yağ ve gıda sanayinde önemli bir oranı elinde bulunduran soya bitkisi ile hayvan beslenmesindeki önemli yem bitkilerinden yonca, korunga, üçgül, fiğ, burçak, bezelye, mürdük takip eder.
Soru 23
Aşağıdakilerden hangisi baklagillerin, yeryüzünün büyük bir
kesiminde milyonlarca insanın beslenmesinde önemli bir kaynak görevi görmesinin nedenlerinden birisi değildir?
kesiminde milyonlarca insanın beslenmesinde önemli bir kaynak görevi görmesinin nedenlerinden birisi değildir?
Seçenekler
A
Hayvansal proteinlerin yerini tutması
B
Uygun şartlarda uzun süre saklanabilmesi
C
Ekim Kolaylığı
D
Farklı alanlara adaptasyon özelliği
E
Ticari teşvik kolaylığı
Açıklama:
Yeryüzünde yaşayan 2 milyardan fazla insanın en önemli besin kaynaklarından birisidir. Konserve olarak, dondurularak, kurutularak veya tanelerinden un elde edilerek de değerlendirilirler. Sonuçta baklagiller, tamamlayıcı bir protein kaynağı olması, hayvansal proteinlerin yerini tutması, birçok hayvansal ürünlerden daha ucuza temin edilebilmesi, uygun saklama şartları sağlandığında uzun süre saklanabilmesi, bazı türler dışında ekim kolaylığı, farklı alanlara adaptasyon özelliği nedeniyle yeryüzünün büyük bir kesiminde milyonlarca insanın beslenmesinde önemli bir kaynak görevini sürdürmüştür.
Soru 24
Yemek yapımında kullanıldığı gibi, ekmek mayası ve şalgam suyu yapımında, Güney ve Doğu bölgelerimizde kavrulup öğütülerek kahve benzeri ürün şeklinde tüketilen baklagil aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Soya
B
Mercimek
C
Fasulye
D
Bakla
E
Nohut
Açıklama:
Nohut yemek yapımında kullanıldığı gibi, ekmek mayası ve şalgam suyu yapımında, Güney ve Doğu bölgelerimizde kavrulup öğütülerek kahve benzeri ürün şeklinde tüketilir. Ayrıca leblebi üretiminde ve öğütülerek elde edilen unu, çeşitli pasta ve keklerin yapımında kullanılmaktadır.
Soru 25
Dünyada ekimi ve üretimi yapılan baklagillerden ilk dört sırayı alan ürünler aşağıdaki şıklardan hangisinde doğru verilmiştir?
Seçenekler
A
Fasulye-Soya-Nohut-Mercimek
B
Bezelye-Soya-Nohut-Mercimek
C
Bezelye-Bakla-Nohut-Fasyulye
D
Bezelye-Soya-Nohut-Fasulye
E
Fasulye-Soya-Mercimek-Bezelye
Açıklama:
Dünyada ekimi ve üretimi yapılan baklagiller içinde fasulye, soya, nohut, mercimek, bezelye, bakla ve börülce ön planda yer alır. Bunlardan yetişmesi için yağış, sıcaklık konusunda çok sıkıntısı bulunmayan, besleyici değerleri yüksek, saklanması kolay, talep nedeniyle ticari değeri yüksek olan fasulye, soya, nohut, mercimekten oluşan 4 ürün ilk sırada yer almaktadır. Bezelye, bakla ve börülcede bunları takip etmektedir.
Soru 26
Aşağıdaki ülkelerden hangisi fasulye üretimi ve ticaretinde 2.tip ülkeye örnektir?
Seçenekler
A
Hindistan
B
ABD
C
Çin
D
Meksika
E
Myanmar
Açıklama:
Ticarette sadece ihracat ya da ithalat, hem ihracat hem de ithalat yapan olmak üzere 3 farklı ülke tipi karşımıza çıkmaktadır. Birinci tip kendi ihtiyacının üstünde üretip satan, ikinci tip, sadece ithalat yapanlar ki bunlar ihtiyaçlarına yetecek üretim yapamayanlar veya hiç üretmeyen gruptur. Üçüncü tip hem ihracat hem de ithalat yapanlar ki bunlar da 2 gruba ayrılır: Birinci grup üretimleri kendilerine yeten ancak farklı ürün tipi alanlar, ikinci grup ise hiç ürün üretmeyip ithalatla aldıkları ürünü işledikten sonra başka ülkeye satanlar yani ihracat yapanlardır.
Fasulyede en fazla üretimi gerçekleştiren Mynmar, Hindistan, Brezilya, ABD, Meksika, Çin gibi ülkelerden Mynmar sadece satış gerçekleştirdiğinden birinci tip ülkeye; Hindistan, Brezilya dışarıya ürün satmadıkları hâlde sahip oldukları büyük nüfusları nedeniyle dışarıdan ürün aldıklarından ikinci tip ülkeye örnektir. Üçüncü tip birinci grup ülkeye hem satıcı hem de alıcı konumunda olan ülkelerden ABD, Avustralya, Pakistan; hiç ürün üretmeyip hem alıcı hem de satıcı ülkeye Hollanda ve Almanya örnek olarak verilebilir.
Fasulyede en fazla üretimi gerçekleştiren Mynmar, Hindistan, Brezilya, ABD, Meksika, Çin gibi ülkelerden Mynmar sadece satış gerçekleştirdiğinden birinci tip ülkeye; Hindistan, Brezilya dışarıya ürün satmadıkları hâlde sahip oldukları büyük nüfusları nedeniyle dışarıdan ürün aldıklarından ikinci tip ülkeye örnektir. Üçüncü tip birinci grup ülkeye hem satıcı hem de alıcı konumunda olan ülkelerden ABD, Avustralya, Pakistan; hiç ürün üretmeyip hem alıcı hem de satıcı ülkeye Hollanda ve Almanya örnek olarak verilebilir.
Soru 27
Fasulye ekim alanı açısından bakıldığında dünyada ilk sırayı alan ülke hangisidir?
Seçenekler
A
Brezilya
B
Hindistan
C
Meksika
D
Çin
E
ABD
Açıklama:
Gelişmişlik ve tarımsal verimlilik ülkelere göre ekim alanı ve üretim durumlarına bakıldığında da net şekilde ortaya çıkmaktadır. Ülkeler arasında ekim alanı açısından dünyada ilk sırayı Hindistan almakta onu Brezilya, Myanmar, Meksika, Çin, ABD takip etmektedir. Ülkeler ekilen alan üretilen ürün miktarı açısından incelendiğinde ekim alanına göre daha fazla ürün alan birinci grup ülkeler sıralamasında ABD başta gelmekte onu Çin, Mynmar takip etmektedir. İkinci grup, alan ile üretim miktarının eşit olduğu Brezilya; son grup ise alan miktarına göre üretimin düşük olduğu Hindistan, Uganda, Tanzanya gibi ülkelerdir
Soru 28
Ülkemizde fasulye ekimi yapılmayan iki il aşağıdaki şıklardan hangisinde doğru verilmiştir?
Seçenekler
A
Niğde-Burdur
B
Nevşehir-Niğde
C
Muş-Erzurum
D
Samsun-Gümüşhane
E
Kars-Ağrı
Açıklama:
Kars ve Ağrı illeri dışında, ülkemizin her yerinde fasulye’nin ekimi yapılabilmektedir.
Ekim alanları Niğde’de 1500-1550 m, Burdur’da 1100 m, Konya’da 1054 m, Giresun’da 1000m yüksekliklere kadar çıkabilmektedir. Ülkemizde fasulye ekim alanı ve üretim miktarlarında İç Anadolu Bölgesi’nde Konya, Karaman, Aksaray, Niğde, Nevşehir; Karadeniz’de Samsun, Gümüşhane, Tokat; Ege’de Kütahya, Afyon; Doğu Anadolu’da Erzincan, Muş, Erzurum; Güneydoğu Anadolu’da Kahraman Maraş; Marmara’da Balıkesir, Bursa illeri ön plana çıkmaktadır
Ekim alanları Niğde’de 1500-1550 m, Burdur’da 1100 m, Konya’da 1054 m, Giresun’da 1000m yüksekliklere kadar çıkabilmektedir. Ülkemizde fasulye ekim alanı ve üretim miktarlarında İç Anadolu Bölgesi’nde Konya, Karaman, Aksaray, Niğde, Nevşehir; Karadeniz’de Samsun, Gümüşhane, Tokat; Ege’de Kütahya, Afyon; Doğu Anadolu’da Erzincan, Muş, Erzurum; Güneydoğu Anadolu’da Kahraman Maraş; Marmara’da Balıkesir, Bursa illeri ön plana çıkmaktadır
Soru 29
Ana vatanı Çin ve Kore gibi Uzak Doğu ülkeleri olan 5000 yıl önce Doğu Asya ovalarında keşfedilen baklagil türü aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Fasulye
B
Mercimek
C
Nohut
D
Soya
E
Börülce
Açıklama:
Ana vatanı Çin ve Kore gibi Uzak Doğu ülkeleri olan soya bitkisi 5000 yıl önce Doğu Asya ovalarında keşfedilmiştir. Soya fasulyesi yüzyıllarca Çin, Japon, Kore, Mançurya, Endonezya, Filipin halklarının et, süt, peynir, ekmek, yağ ihtiyacını karşılayan en önemli ürün olmuştur
Soru 30
İklim ve toprak özellikleri açısından en az seçici bitkilerden birisi olan, kısaca baklagiller içerisinde düşük ve değişen sıcaklıklara dayanıklılık açısından ilk sırada yer alan baklagil aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Mercimek
B
Nohut
C
Fasulye
D
Soya
E
Bakla
Açıklama:
Mercimek, iklim ve toprak özellikleri açısından en az seçici olan bitkilerden birisidir. Kısaca baklagiller içerisinde düşük ve değişen sıcaklıklara dayanıklılık açısından ilk sırada yer alır. Vejetasyon süresini 90-110 günde tamamlayan bitkinin optimum sıcaklık isteği 10- 30 ⁰C’dir. Fakat yüksek ve düşük sıcaklıklara dayanabilme kabiliyetlerinden dolayı geniş bir sahada yetişebilmektedirler. Yüksekliğin artışı verimi etkilemekle birlikte 3000 m yükseklikteki alanlarda bile yetiştirilebilir. Ürün verimlerindeki düşüşlere rağmen oldukça farklı toprak grubuna adapte olur. Mercimeğin yetişmesi için en uygun toprak grubu kumlu topraklardır
Soru 31
Genel olarak baklagiller kaç derece sıcaklıklar arasında yaşayabilme kabiliyetine sahiptir?
Seçenekler
A
2 ile 20 derece
B
5 ile 38 derece
C
2 ile 40 derece
D
10 ile 38 derece
E
5 ile 20 derece
Açıklama:
Genel olarak baklagiller sıcaklığın 5 ile 38 ⁰C , yıllık yağışın 200 - 1500 mm aralığında olan sahalarda yaşayabilme kabiliyetine sahiptirler.
Soru 32
Aşağıdakilerden hangisi baklagillerden değildir?
Seçenekler
A
Nohut
B
Soya
C
Mercimek
D
Yulaf
E
Bezelye
Açıklama:
Yulaf, baklagiller ailesine ait değildir. Yulaf baklagil değil tahıldır.
Soru 33
Baklagil üretiminde hangi kıta alan ve üretim bakımından birinci sıradadır?
Seçenekler
A
Asya
B
Avrupa
C
Afrika
D
Amerika
E
Avustralya
Açıklama:
Alan ve üretim bakımından Asya kıtası başta gelmekte onu Afrika, Amerika ve diğerleri izlemektedir.
Soru 34
Aşağıdakilerden hangisi fasulyede en fazla üretimi gerçekleştiren ülkelerden biri değildir?
Seçenekler
A
Hindistan
B
Brezilya
C
Meksika
D
Hollanda
E
Mynmar
Açıklama:
Fasulyede en fazla üretimi gerçekleştiren ülkeler Mynmar, Hindistan, Brezilya, ABD, Meksika ve Çin'dir. Hollanda ve Almanya, fasülye üretmeyen ülkelerdir.
Soru 35
Fasülyenin anavatanı olarak neresi kabul edilmektedir?
Seçenekler
A
Afrika
B
Avrupa
C
Amerika
D
Avustralya
E
Asya
Açıklama:
Fasulyenin kökeni ile ilgili birçok tartışma olsa da ana vatanının Amerika olduğu ve buradan da Asya ve Avrupa’ya geldiği, ülkemizde ise yaklaşık 200 yıldır tarımının yapıldığı tahmin edilmektedir.
Soru 36
Uzak Doğu’da soya sütünden elde edilen kek benzeri soya peynirine ne ad verilir?
Seçenekler
A
Soya filizi
B
Tofu
C
Kinoa
D
Chia
E
Spirulina
Açıklama:
Soya sütü Uzak Doğu’da soya fasulyesinin su ile işlenmesi sonucunda elde edilen bir üründür. Sütün işlenilmesiyle yoğurt, peynir, krema, dondurma gibi ürünler üretilir. Uzak Doğu’da soya sütünden elde edilen kek benzeri soya peynirine Tofu adı verilmektedir.
Soru 37
Nohut yetiştirmede ideal toprak türü aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Humuslu- kumlu
B
Kireçli-tuzlu
C
Kumlu-tınlı
D
Humuslu-tınlı
E
Kiili-kireçli
Açıklama:
Nohut genelde hafif, kireçli kumlu topraklarda iyi yetişirse de en ideal nohut yetiştirme toprağı kumlu-tınlı topraklardır.
Soru 38
Dünya nohut üretiminde üretilen miktarın yaklaşık % 80-85’i sadece 4 ülke tarafından gerçekleştirilmektedir. Aşağıdaki hangisi bu ülkelerden biri değildir?
Seçenekler
A
Hindistan
B
Türkiye
C
Pakistan
D
Avustralya
E
Kanada
Açıklama:
Bugün dünya nohut üretimine baktığımızda, üretimin Asya kıtasının güney ve güney batı bölgeleri ile Avustralya kıtasında daha fazla yoğunlaştığını görebiliriz. Üretilen miktarın yaklaşık % 80-85’i sadece 4 ülke, Hindistan, Türkiye, Pakistan ve Avustralya tarafından gerçekleştirilmiştir.
Soru 39
Mercimek vejetasyon süresi kaç gündür?
Seçenekler
A
90-110
B
70-100
C
50-95
D
100-120
E
120-180
Açıklama:
Mercimek, iklim ve toprak özellikleri açısından en az seçici olan bitkilerden birisidir. Kısaca baklagiller içerisinde düşük ve değişen sıcaklıklara dayanıklılık açısından ilk sıradayer alır. Vejetasyon süresini 90-110 günde tamamlayan bitkinin optimum sıcaklık isteği 10- 30 ⁰C’dir
Soru 40
Ülkemizde yemeklik tane baklagiller içinde mercimek, nohut ve fasulyeden
sonra 4. sırada yer alan baklagil aşağıdakilerden hangisidir?
sonra 4. sırada yer alan baklagil aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Bezelye
B
Bakla
C
Börülce
D
Soya fasülyesi
E
Maş fasülyesi
Açıklama:
Ülkemizde, bakla yemeklik tane baklagiller içinde mercimek, nohut ve fasulyeden sonra 4. sırada yer alır.
Soru 41
Baklagiller ile ilgili aşağıda verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Kutuplar hariç dünyanın hemen her tarafına yayılmıştır.
B
Genellikle meyve ve tohumlar için kullanılır.
C
Olgunlaşmış ve yenilebilir bitkilerin tohumlarını ifade eder.
D
Ekonomik önem açısından tahıllardan
sonra üçüncü sırada yer alır
sonra üçüncü sırada yer alır
E
Dünyanın en geniş üç familyasından
biridir.
biridir.
Açıklama:
Bakla terimi, botanikte tohum kabuğu anlamına gelen baklagiller Kutuplar hariç dünyanın hemen her tarafına yayılmıştır. Genelde meyve ve tohum için kullanılmaktadır. Baklagil, olgunlaşmış yenilebilir bitkilerin tohumlarını ifade etmektedir. Dünyanın en geniş üç familyasından biridir.Ekonomik önemi açısından tahıllardan sonra ikinci sırada yer alır. Bu nedenle D seçeneğinde yer alan tahıllardan sonra üçüncü sırada yer alır ifadesi ikinci sırada yer alan baklagiller için yanlış bir ifadedir. Bu nedenle Doğru Yanıt D'dir.
Soru 42
Aşağıdaki baklagiller 100 gr üzerinden değerlendirildiğinde hangisinin kalorisi en yüksektir?
Seçenekler
A
Fasulye
B
Börülce
C
Nohut
D
Bakla
E
Mercimek
Açıklama:
Baklagiller kalori açısından sıralandığında sıralama şu şekildedir: Fasulye 341, Börülce 342 Bakla 343 Mercimek 346 ve Nohut 358 kaloridir. Bu nedenle kalorisi en yüksek bakliyat nohuttur. Doğru yanıt C’ dir.
Soru 43
Aşağıdakilerden hangisi baklagillerin dünyadaki yayılışını belirleyen doğal faktörlerden biri değildir?
Seçenekler
A
Sıcaklık
B
Topografya
C
Yükselti
D
Eğim
E
Nüfus
Açıklama:
Baklagillerin dünyadaki yayılışını dünyadaki alansal dağılışı, sıcaklık, yağış, topografya, yükselti, eğim gibi doğal faktörler; nüfus miktarı içinde bulunduran beşeri faktörler; gelir durumu ekonomik yapı gibi özellikleri içinde bulunduran ekonomik faktörler etkilemektedir. Bunların başında sahanın iklim durumu, sahip olunan arazinin yükselti değerleri, tarıma elverişli alan miktarı, su kaynaklarına sahiplik gibi etkenler önemli ölçüde tarımsal faaliyetlerin yoğunluğunu belirlemektedir. Nüfus baklagillerin dünyadaki yayılışını etkileyen beşeri faktörler arasında yer aldığı için yanlıştır. Bu nedenle doğru yanıt E’dir.
Soru 44
Dünya’da baklagiller alanı ve üretim bakımından değerlendirildiğinde aşağıdaki kıtalardan hangisi birinci sırada yer alır?
Seçenekler
A
Afrika
B
Amerika
C
Asya
D
Avrupa
E
Okyanusya
Açıklama:
Dünya’da baklagiller alan ve üretim bakımından değerlendirildiğinde Asya kıtası başta gelmekte onu Afrika, Amerika, Avrupa ve Okyanusya izlemektedir. Birinci sırada Asya kıtası yer almaktadır. Bu nedenle doğru yanıt C’dir.
Soru 45
Baklagillerden fasulye ticaretinde sadece ihracat ya da ithalat, hem ihracat hem de ithalat yapan olmak üzere 3 farklı ülke tipi karşımıza çıkmaktadır. Aşağıdaki ülke ve tip eleştirmesinden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Hindistan: Birinci tip
B
Mynmar: İkinci tip
C
Arjantin: Üçüncü tip
D
Avustralya: Birinci tip
E
Brezilya: İkinci tip
Açıklama:
Ticarette sadece ihracat ya da ithalat, hem ihracat hem de ithalat yapan olmak üzere 3 farklı ülke tipi karşımıza çıkmaktadır. Birinci tip kendi ihtiyacının üstünde üretip satan, ikinci tip, sadece ithalat yapanlar. Üçüncü tip hem ihracat hem de ithalat yapanlardır. Fasulyede en fazla üretimi gerçekleştiren Mynmar, Hindistan, Brezilya, ABD, Meksika, Çin gibi ülkelerden Mynmar sadece satış gerçekleştirdiğinden birinci tip ülkeye; Hindistan, Brezilya dışarıya ürün satmadıkları hâlde sahip oldukları büyük nüfusları nedeniyle dışarıdan ürün aldıklarından ikinci tip ülkeye örnektir. Üçüncü tip birinci grup ülkeye hem satıcı hem de alıcı konumunda olan ülkelerden ABD, Avustralya, Pakistan; hiç ürün üretmeyip hem alıcı hem de satıcı ülkeye Hollanda ve Almanya örnek olarak verilebilir. Yukarıdaki seçenekler incelendiğinde yalnızca Brezilya’nın ikinci tip ülkelere doğru olarak örnek verildiği görülmektedir. Bu nedenle doğru yanıt E’dir.
Soru 46
Fasulye ile ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Kazık kök sistemine sahiptir.
B
Sıcak iklim bitkisidir.
C
Alüvyal ve derin toprakları sever.
D
Tuzlu topraklarda daha çabuk yetişir.
E
Pişme kalitesini kabuk kalınlığı belirler.
Açıklama:
Kazık kök sistemine sahip olan fasulye sıcak iklim bitkisidir. Fasulyede vejetasyon süresi bitkinin özelliğine (sarılıcı, bodur) ve bölgenin ekolojik koşullarına göre de değişmekle birlikte ortalama 70-140 gündür. Alüvyal ve derin yapıdaki toprakları seven fasulye, tuzluluk ve drenaj problemi olan toprakları sevmez. Protein yönünden oldukça zengin olan fasulye hem kuru hem de taze şekilde tüketilir. Fasulyenin pişme kalitesini kabuk kalınlığı belirlediği için kabuk kalınlaştıkça pişme süresi uzamakta, inceldikçe ise aksine süre kısalmaktadır. Fasulye tuzlu ve drenaj problemli toprakları sevmediği için bu toprak da çabuk yetişmez. Bu nedenle doğru yanıt D’dir.
Soru 47
Soyanın ana vatanı aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir?
Seçenekler
A
Çin ve Japonya
B
Çin ve Kore
C
Kore ve Japonya
D
Mançurya ve Kore
E
Endonezya ve Japonya
Açıklama:
Ana vatanı Çin ve Kore gibi Uzak Doğu ülkeleri olan soya bitkisi 5000 yıl önce Doğu Asya ovalarında keşfedilmiştir. Soya fasulyesi yüzyıllarca Çin, Japon, Kore, Mançurya, Endonezya, Filipin halklarının et, süt, peynir, ekmek, yağ ihtiyacını karşılayan en önemli ürün olmuştur. Ana vatanı Çin ve Kore olan soya diğer ülkelerde de yetiştirilir, fakat seçeneklerde ana vatanı olan Çin ve Kore seçenekleri aranmalıdır. Bu nedenle doğru yanıt B’dir.
Soru 48
Baklagiller içerisinde kirece en fazla tahammül gösteren bitki aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Bakla
B
Bezelye
C
Fasulye
D
Mercimek
E
Nohut
Açıklama:
Nohut toprak isteği bakımından son derece kanaatkârdır. Baklagiller içerisinde kirece en fazla tahammül gösteren bitki olması nedeniyle topraklarda tuzluluk çıktığında ekim nöbetinde kullanılabilecek en iyi bitkilerinden biridir. Bu nedenle doğru yanıt E’dir.
Soru 49
Türkiye’de Kırmızı mercimek - Yeşil mercimek yetiştiriciliği aşağıdaki bölgelerin hangisinde doğru sırayla verilmiştir?
Seçenekler
A
Güneydoğu Anadolu - İç Anadolu
B
Ege - Marmara
C
Doğu Anadolu- Karadeniz
D
İç Anadolu- Ege
E
Karadeniz- Doğu Anadolu
Açıklama:
Türkiye’de kırmızı ve yeşil olmak üzere iki tip mercimek yetiştirilmektedir. Kırmızı mercimek %98 oranında kışlık olarak Güneydoğu Anadolu Bölgesi’nde; Yeşil mercimek ise daha çok İç Anadolu Bölgesi ve geçit bölgelerinde ekilmektedir. Bu nedenle doğru yanıt A’dır.
Soru 50
(I-Ege II-İç Anadolu III-Karadeniz IV-Akdeniz) Börülce ülkemizde yukarıdaki bölgelerin hangilerinde yetiştirilir?
Seçenekler
A
I ve II
B
II ve III
C
II ve IV
D
III ve IV
E
I ve IV
Açıklama:
Börülce daha çok Ege Bölgesinin bir ürünü olarak gözükür. Ege dışında Marmara ve Akdeniz bölgesinde ekimi yapılmaktadır. Türkiye üretimin %50 fazlasını Manisa, Uşak ve Muğla illeri karşılar. Bu nedenle doğru yanıt E’dir.
Soru 51
Botanikte tohum kabuğu anlamına gelen terim aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Tahıl
B
Bakla
C
Soya
D
Çavdar
E
Haşhaş
Açıklama:
Bakla terimi, botanikte tohum kabuğu anlamına gelmektedir. Doğru cevap B'dir.
Soru 52
Aşağıdaki hangi baklagil ayrıca bitkisel süt yapımında da kullanılmaktadır?
Seçenekler
A
Mercimek
B
Nohut
C
Bezelye
D
Soya
E
Fasülye
Açıklama:
Soya ayrıca bitkisel süt yapımında da kullanılmaktadır. Doğru cevap D'dir.
Soru 53
Baklagillerin alan ve üretimi bakımından aşağıdaki kıtalardan hangisi ilk sıradadır?
Seçenekler
A
Asya kıtası
B
Avrupa kıtası
C
Amerika kıtası
D
Afrika kıtası
E
Avustralya kıtası
Açıklama:
Baklagillerin, alan ve üretim bakımından Asya kıtası başta gelmektedir. Doğru cevap A'dır.
Soru 54
Aşağıdakilerden hangisi fasulyenin ana vatanı olan kıtadır?
Seçenekler
A
Asya
B
Avrupa
C
Afrika
D
Avustralya
E
Amerika
Açıklama:
Fasulyenin kökeninin ana vatanı Amerika'dır. Doğru cevap D'dir.
Soru 55
Dermason,çalı,horoz,tombul gibi çeşitleri bulunan bakliyat aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Mercimek
B
Nohut
C
Soya
D
Fasulye
E
Börülce
Açıklama:
Tombul, çalı, dermason, horoz, barbunya, şeker gibi fasulye çeşitleri bulunur. Doğru cevap D'dir.
Soru 56
Aşağıdakilerden hangisi ana vatanı Uzak Doğu ülkeleri olan ve mucize bitki olarak anılan bakliyat türüdür?
Seçenekler
A
Börülce
B
Bezelye
C
Mercimek
D
Nohut
E
Soya
Açıklama:
Soya, ana vatanı Uzak Doğu ülkeleri olan ve mucize bitki olarak anılan bakliyat türüdür. Doğru cevap E'dir.
Soru 57
Aşağıdaki hangi bakliyattan leblebi denilen çerez yapılmaktadır?
Seçenekler
A
Nohut
B
Fasulye
C
Bezelye
D
Soya
E
Mercimek
Açıklama:
Ayrıca nohutların sınıflandırılması, tavlanması, ısıtılması, kavrulması ve elenmesi gibi işlemlerle elde edilen leblebi çerez olarak da üretilmektedir.
Nohuttan leblebi denilen çerez yapılmaktadır. Doğru cevap A'dır.
Nohuttan leblebi denilen çerez yapılmaktadır. Doğru cevap A'dır.
Soru 58
Ülkemizde bezelye en fazla hangi ilde üretilmektedir?
Seçenekler
A
Ankara
B
Eskişehir
C
Bursa
D
Elazığ
E
Tokat
Açıklama:
Türkiye'de en fazla bezelye Bursa'da üretilmektedir. Doğru cevap C'dir.
Soru 59
Aşağıdakilerden hangisi neolitik dönemden beri insanlığın önemli bir yiyecek kaynağı olan ve ülkemizde çeşitli şekillerde ana yemek ve piyaz yapılan yoğun olarak Ege bölgesinde kullanılan bakliyat aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Bezelye
B
Mercimek
C
Bakla
D
Börülce
E
Nohut
Açıklama:
Börülce neolitik dönemden beri insanların önemli yiyecek kaynağı olmuştur.
Börülce çeşitli şekillerde ana yemek ve piyaz olarak Ege Bölgesi’nde yoğun olarak kullanılmaktadır. Doğru cevap D'dir.
Börülce çeşitli şekillerde ana yemek ve piyaz olarak Ege Bölgesi’nde yoğun olarak kullanılmaktadır. Doğru cevap D'dir.
Soru 60
Baklanın 2000 yıl önce Güney Amerika ve Avustralya'ya nereden ve hangi yolla gittiği düşünülmektedir?
Seçenekler
A
Çin üzerinden baharat yoluyla
B
Fas üzerinden ipek yoluyla
C
İran üzerinden ipek yoluyla
D
Hindistan üzerinden baharat yoluyla
E
Çin üzerinden ipek yoluyla
Açıklama:
Bakla 2000 yıl önce Çin üzerinden ipek yoluyla Güney
Amerika ve Avustralya’ya dağıldığı düşünülmektedir. Doğru cevap E'dir.
Amerika ve Avustralya’ya dağıldığı düşünülmektedir. Doğru cevap E'dir.
Soru 61
Aşağıdakilerden hangisinde baklagiller yetişmez?
Seçenekler
A
Avrupa
B
Asya
C
Amerika
D
Kutuplar
E
Avustralya
Açıklama:
Baklagiller kutuplar hariç dünyanın hemen her tarafına yayılmış bir familyadır.
Soru 62
Baklagillerin dünyadaki alansal dağılışını etkiyen doğal faktörlerden biri değildir?
Seçenekler
A
Sıcaklık
B
Yağış
C
Topoğrafya
D
Eğim
E
Nüfus yoğunluğu
Açıklama:
Nüfus yoğunluğu doğal değil beşeri bir faktördür.
Soru 63
Aşağıdakilerden hangisi baklagil türlerinden biridir?
Seçenekler
A
Yulaf
B
Buğday
C
Mercimek
D
Darı
E
Siyez
Açıklama:
Mercimek bir baklagil türüdür. Diğerleri tahıl çeşitleridir.
Soru 64
Fasulyenin ana vatanı aşağıdaki ülkelerden hangisidir?
Seçenekler
A
Fransa
B
İtalya
C
Çin
D
Amerika
E
Rusya
Açıklama:
Fasulyenin kökeni ile ilgili bir çok tartışma olsa da Ana vatanının Amerika olduğu bilinmektedir.
Soru 65
Fasulye üretiminde kıtalar dikkate alındığında, en geniş ekim alanı ile üretim değerine aşağıdaki kıtalardan hangisi sahiptir?
Seçenekler
A
Amerika
B
Avrupa
C
Asya
D
Afrika
E
Avustralya
Açıklama:
Kıtalar dikkate alındığında, en geniş ekim alanı ve üretim değerine Asya kıtası sahiptir.
Soru 66
Uzak Doğu’da Tofu adı verilen keke benzeyen peynir aşağıdaki baklagil türlerinden hangisinden üretilmektedir?
Seçenekler
A
Fasulye
B
Soya
C
Nohut
D
Mercimek
E
Bezelye
Açıklama:
Uzak Doğu’da soya sütünden elde edilen kek benzeri soya peynirine Tofu adı verilmektedir.
Soru 67
Baklagiller içerisinde kirece en fazla dayanan tür aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Mercimek
B
Fasulye
C
Nohut
D
Soya
E
Bezelye
Açıklama:
Baklagiller içerisinde kirece en fazla tahammül gösteren bitki olması nedeniyle nohut topraklarda tuzluluk çıktığında kullanılabilecek en iyi bitkidir.
Soru 68
Aşağıdakilerden hangisi baklagil çeşitlerinden biri olan mercimek’in tane renklerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Yeşil
B
Kırmızı
C
Sarı
D
Siyah
E
Mor
Açıklama:
Mor renkte bir mercimek tanesi yoktur.
Soru 69
Asya kıtasının bezelye üretiminin büyük bir çoğunluğunu yapmasına karşın ürün yetmediği için ithalat yapmasının nedenlerinden biridir?
Seçenekler
A
Nüfusun fazlalığı
B
Gelişmiş olması
C
Sanayide kullanması
D
İşleyip ticarete konu olması
E
ilaç yapımında kullanılması
Açıklama:
Asya kıtası nüfusun fazlalığı nedeniyle ürettiklerinin tüketimi karşılamadığı için ithalat yapalar.
Soru 70
Börülce üretimi ülkeler bazında incelendiğinde ilk iki sırayı hangi ülkeler alır?
Seçenekler
A
Mozambik, Somali
B
Gine, Eritre
C
Sudan,Etiyopya
D
Nijer, Nijerya
E
Kenya,Tanzanya
Açıklama:
Üretici ülkeler arasında ilk iki sırayı dünya ekim alanı ile üretiminin %70-75’lik kısmını ellerinde tutan Nijer ve Nijerya paylaşırlar.
Soru 71
Aşağıdakilerden hangisi hayvan beslenmesinde kullanılan yem bitkilerinden birisi değildir?
Seçenekler
A
Çeltik
B
Yonca
C
Üçgül
D
Bezelye
E
Fiğ
Açıklama:
Baklagiller insanın beslenmesinde önemli bir gıda ürünü olmasının yanı sıra, gıda ve yağ sanayinin önemli bir ham maddesidir. İlk planda yemeklik baklagiller olarak isimlendirilen mercimek, fasulye, nohut, bezelye, bakla ve börülce akla gelir. Bunları yağ ve gıda sanayinde önemli bir oranı elinde bulunduran soya bitkisi ile hayvan beslenmesindeki önemli yem bitkilerinden yonca, korunga, üçgül, fiğ, burçak, bezelye, mürdük takip eder.
Soru 72
I. Ucuz olması
II. Fazla protein sahip olması
III. Karbonhidrat oranının yüksek olması
Yukarıdakilerden hangileri baklagillerin kullanılmasında önemli faktördür?
II. Fazla protein sahip olması
III. Karbonhidrat oranının yüksek olması
Yukarıdakilerden hangileri baklagillerin kullanılmasında önemli faktördür?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
II
C
II ve III
D
I ve III
E
I-II ve III
Açıklama:
İnsan beslenmesinde hayvansal proteinler bitkisel proteinlerden daha uygundur. Fakat hayvansal proteinlerin sağlanamadığı ve yetersiz bulunduğu sahalarda önemli bir tamamlayıcı protein kaynağı görevini baklagiller sürdürür. Ucuz ve yüksek kaliteli bitkisel protein kaynağı özelliği ile baklagiller insanın önemli besin kaynaklarından birisi olan tahıl grubundan 2 kat fazla proteine sahiptirler. Bünyelerinde yaklaşık %20-25 oranında protein içerirler. Soya ve yer fıstığı haricinde yağ oranı düşük, karbonhidrat oranı yüksek bir besin grubu olduğu için beslenmede yoğun olarak kullanılır. Ayrıca hayvansal ve diğer gıda maddelerine göre daha düşük fiyatla elde edilebildiği için fazla nüfuslu geri kalmış ve gelişmekte olan ülkelerde besin kaynaklarının ilk sırasında bulunur.
Soru 73
I. Mercimek II. Çavdar III. NohutYukarıdakilerden hangileri Çölyak hastalarının beslenmesinde kullanılabilir?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
II
C
II ve III
D
I ve III
E
I-II ve III
Açıklama:
Glüten ve glüten benzeri proteinleri içeren tahıllar (buğday, çavdar, arpa ve yulaf) ve gruplarından üretilen ürünleri tüketmesi sakıncalı olan çölyak hastalarının diyetlerinde kullanılmaktadır. Zira soya, nohut ve mercimek gibi baklagil grubu ürünlerde glüten yer almadığından bu ürünlerden elde edilen unlarla çeşitli yiyecek maddeleri (makarna, ekmek, bisküvi vb.) üretilmektedir.
Soru 74
Baklagillerin yaşabilme kabileyeti olan sıcaklık aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
5 ile 38 derece
B
10 ile 42 derece
C
0 ile 48 derece
D
15 ile 35 derece
E
10 ile 30 derece
Açıklama:
Genel olarak baklagiller sıcaklığın 5 ile 38 derece, yıllık yağışın 200 - 1500 mm aralığında olan sahalarda yaşayabilme kabiliyetine sahiptirler. Bu nedenle farklı iklim alanlarına, sıcaklıklara (soğuk, sıcak) uyumu, kurak ve yağışlı sahalarda yetişebilme, kışlık ekim ve yazlık ekim yapılabilme, ekim nöbetine girebilme özelliği birçok türü ortaya çıkarmış ve baklagillerin kutup alanları dışında geniş bir sahaya yayılmasına imkân vermiştir.
Soru 75
Dünyada ekim alanı ve üretimi yönünden yemeklik tane baklagiller içerisinde ilk sırada yer alan baklagil aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Soya
B
Nohut
C
Fasülye
D
Mercimek
E
Bezelye
Açıklama:
Fasulye, dünyada ekim alanı ve üretimi yönünden yemeklik tane baklagiller içerisinde ilk sırada yer almakta ve günümüzde dünya genelinde 126 ülkede ekim ve üretimi gerçekleştirilmektedir. Dünyada 520 kuzey enleminden 320 güney enlemine kadar geniş bir adaptasyon alanına sahip olan fasulye bitkisinin, Amerika ve Avrupa’da deniz seviyesine yakın alanlarda, Güney Amerika’da ise 3000 m’den daha yüksek alanlarda dahi ekimi yapılabilmektedir. Kuzeyde Norveç’te Golf Stream sıcak su akıntısının etkisiyle 71- 73 kuzey enlemlerinde de yetişebilmektedir. Ayrıca Kuzey Almanya’da 850 m, Meksika’da 2000-2800 m., Kafkaslarda 1700 m. yükseklikte kültürü yapılmaktadır. Bu özelliği nedeniyle yeryüzünde geniş sahada yoğun olarak yetiştirildiği için en çok ekim ve üretim miktarına sahip olan bir bitkidir.
Soru 76
I. Van
II. Kars
III. Ağrı
Ülkemizde yukarıdaki illerden hangilerinde fasülye ekimi yapılamamaktadır?
II. Kars
III. Ağrı
Ülkemizde yukarıdaki illerden hangilerinde fasülye ekimi yapılamamaktadır?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
II ve III
C
I ve II
D
I ve III
E
I-II ve III
Açıklama:
Kars ve Ağrı illeri dışında, ülkemizin her yerinde fasulyenin ekimi yapılabilmektedir. Ekim alanları Niğde’de 1500-1550 m, Burdur’da 1100 m, Konya’da 1054 m, Giresun’da 1000 m yüksekliklere kadar çıkabilmektedir. Ülkemizde fasulye ekim alanı ve üretim miktarlarında İç Anadolu Bölgesi’nde Konya, Karaman, Aksaray, Niğde, Nevşehir; Karadeniz’de Samsun, Gümüşhane, Tokat; Ege’de Kütahya, Afyon; Doğu Anadolu’da Erzincan, Muş, Erzurum; Güneydoğu Anadolu’da Kahraman Maraş; Marmara’da Balıkesir, Bursa illeri ön plana çıkmaktadır.
Soru 77
Soya üretiminin en yüksek olduğu ilimiz aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Adana
B
Samsun
C
İstanbul
D
Osmaniye
E
Mersin
Açıklama:
Soya üretimi Türkiye’nin birçok yerinde üretilebilme imkânı olmasına rağmen bugünkü üretim Akdeniz Bölgesi’nin doğu kesimi, Güney Doğu Anadolu ve birazda Karadeniz kesimiyle sınırlı kalmıştır. İller incelendiğinde ekim alanı ile üretimin %60’ını elinde tutan Adana ilk sırada yer almakta onu Mersin, Samsun, Osmaniye illeri takip etmektedir.
Soru 78
Su ile işlenmesi sonucunda sütü elde edilen baklagil aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Mercimek
B
Fasülye
C
Nohut
D
Bezelye
E
Soya
Açıklama:
Kolay sindirilme özelliği ve yüksek protein içeriğine sahip soyadan, yağ, un, kepek, et, süt, yoğurt, peynir, krema, dondurma, çerez, sos gibi çeşitli ürünlerin elde edilmesi çok geniş bir kullanım alanını ortaya çıkarmıştır. Soya sütü Uzak Doğu’da soya fasulyesinin su ile işlenmesi sonucunda elde edilen bir üründür. Sütün işlenilmesiyle yoğurt, peynir, krema, dondurma gibi ürünler üretilir.
Soru 79
Dünyada angola pea, red gram, dhal isimleriyle tanınan baklagil aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Bezelye
B
Nohut
C
Mercimek
D
Soya
E
Fasülye
Açıklama:
Yeryüzünde çok farklı isimlerle tanınan bezelye (angola pea, red gram, dhal vb.) iklim şartlarından bilhassa sıcaklıklardan oldukça etkilenen bir bitkidir.
Soru 80
Afrika ülkesi bugün kuraklık, yağış düzensizliği, iç savaşlar nedeniyle açlıkla karşı karşıyadır. Alternatif ürün imkânı az olan ülkede en çok ekimi yapılan baklagil aşağıdaki ülkelerden hangisidir?
Seçenekler
A
Nohut
B
Mercimek
C
Börülce
D
Fasülye
E
Soya
Açıklama:
Börülcenin en rahat yetişebildiği alanlardan birisi Afrika kıtasıdır. Sudan, Etiyopya, Nijerya, Mozambik, Somali, Gine, Eritre gibi birçok Afrika ülkesi bugün kuraklık, yağış düzensizliği, iç savaşlar nedeniyle açlıkla karşı karşıyadır. Alternatif ürün imkânı az olan Afrika’nın savan alanlarında börülce büyük oranda ekilmektedir. Ekim alanı ve üretim durum kıtalar açısından incelendiğinde Afrika %85’lik oranla ilk sırada yer alır. Üretici ülkeler arasında ilk iki sırayı dünya ekim alanı ile üretiminin %70-75’lik kısmını ellerinde tutan Nijer ve Nijerya paylaşırlar.
Soru 81
Aşağıdakilerden hangisi baklagillerden birisi değildir?
Seçenekler
A
Mercimek
B
Fasulye
C
Nohut
D
Bezelye
E
Mısır
Açıklama:
İlk planda yemeklik baklagiller olarak isimlendirilen mercimek, fasulye, nohut, bezelye, bakla ve börülce akla gelir. Bunları yağ ve gıda sanayinde önemli bir oranı elinde bulunduran soya bitkisi ile hayvan beslenmesindeki önemli yem bitkilerinden yonca, korunga, üçgül, fiğ, burçak, bezelye, mürdük takip eder.
Soru 82
Aşağıdakilerden hangisi yemeklik baklagillerden birisidir?
Seçenekler
A
Yonca
B
Soya
C
Mercimek
D
Darı
E
Mürdük
Açıklama:
Yemeklik baklagiller, mercimek, fasulye, nohut, bezelye, bakla ve börülcedir.
Soru 83
Dünya’da en çok bakliyat üreten kıta hangisidir?
Seçenekler
A
Afrika
B
Amerika
C
Asya
D
Avrupa
E
Okyanusya
Açıklama:
Alan ve üretim bakımından Asya kıtası başta gelmekte onu Afrika, Amerika ve diğerleri izlemektedir.
Soru 84
Dünya bakliyat üretimi incelendiğinde en fazla üretilen bakliyat türü hangisidir?
Seçenekler
A
Nohut
B
Fasulye
C
Mercimek
D
Soya
E
Bezelye
Açıklama:
Dünya bakliyat üretimi incelendiğinde soya 276.032.000 ton ile birinci sırayı almaktadır. Bknz. Tablo3.5
Soru 85
Türkiye’de 2013’te en fazla üretilen bakliyat türü hangisidir?
Seçenekler
A
Fasulye
B
Mercimek
C
Bezelye
D
Soya
E
Nohut
Açıklama:
2013 verilerine göre Türkiye’de en çok üretilen bakliyat 506.000 ton ile nohuttur.
Soru 86
Aşağıdaki ülkelerden hangisi kendisi üretmeyip, soya ithal ve ihraç eden ülkelerden birisidir?
Seçenekler
A
Brezilya
B
Almanya
C
ABD
D
Hindistan
E
Arjantin
Açıklama:
Soyada Arjantin, Brezilya, ABD, Hindistan satıcı; alıcılar ise Hollanda, Endonezya, Almanya’dır. Üretmedikleri hâlde alım ve satım yapan ülkelere en güzel örnekler ise Hollanda ve Almanya’dır.
Soru 87
2013 verilerine göre dünyanın en çok soya üreten ülkesi hangisidir?
Seçenekler
A
Hindistan
B
Fransa
C
Rusya
D
Çin
E
ABD
Açıklama:
Bugün dünyada ekilen alan ile üretim miktarında ilk sırada ABD bulunmakta ve onu Brezilya ile Arjantin takip etmektedir. Bitkinin vatanı olan Çin ve Hindistan üretimde 5. ve 6. sırayı almaktadırlar.
Soru 88
Aşağıdaki bölgelerden hangisi Türkiye nohut üretiminde önemli bir yer almaz?
Seçenekler
A
Antalya
B
Mersin
C
Kırşehir
D
Trabzon
E
Konya
Açıklama:
Kurak ve yarı kurak alanlara uyum sağlaması nedeniyle ülkemizin tüm bölgelerinde yetişmekle birlikte en çok üretim sırasıyla Mersin, Antalya, Kırşehir, Yozgat, Karaman, Konya gibi ilerimize aittir.
Soru 89
Aşağıdaki bakliyat ürünlerinden hangisi Orta Doğu’dan dünyaya yayılmıştır?
Seçenekler
A
Mercimek
B
Bakla
C
Bezelye
D
Börülce
E
Nohut
Açıklama:
Tarih öncesi zamanlarda Orta Doğu’da bulunan baklanın buradan Avrupa, Kuzey Afrika ve Doğu Asya’ya geldiği nihayetinde 2000 yıl önce Çin üzerinden pek yoluyla Güney Amerika ve Avustralya’ya dağıldığı düşünülmektedir.
Soru 90
Türkiye’nin en çok börülce yetiştiren bölgesi hangisidir?
Seçenekler
A
Ege Bölgesi
B
İç Anadolu Bölgesi
C
Doğu Anadolu Bölgesi
D
Marmara Bölgesi
E
Karadeniz Bölgesi
Açıklama:
Börülce daha çok Ege Bölgesi’nin bir ürünü olarak gözükür. Türkiye üretimin %50 fazlasını Manisa, Uşak ve Muğla illeri karşılar.
Soru 91
I. Mercimek
II. Bezelye
III. Korunga
IV. Mısır
Yukarıda verilenlerden hangileri baklagiller arasında yer almaktadır?
II. Bezelye
III. Korunga
IV. Mısır
Yukarıda verilenlerden hangileri baklagiller arasında yer almaktadır?
Seçenekler
A
I-II
B
II-III
C
I-II-III
D
II-IV
E
Hepsi
Açıklama:
Baklagiller insanın beslenmesinde önemli bir gıda ürünü olmasının yanı sıra, gıda ve yağ sanayinin önemli bir ham maddesidir. İlk planda yemeklik baklagiller olarak isimlendirilen mercimek, fasulye, nohut, bezelye, bakla ve börülce akla gelir. Bunları yağ ve gıda sanayinde önemli bir oranı elinde bulunduran soya bitkisi ile hayvan beslenmesindeki önemli yem bitkilerinden yonca, korunga, üçgül, fiğ, burçak, bezelye, mürdük takip eder.
Soru 92
Baklagillerle ilgili olarak aşağıda verilen bilgilerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Bakla terimi meyve ve tohum için kullanılmaktadır.
B
Baklagiller olgunlaşmamış bitki tohumudur.
C
Bakliyat yaş yenilebilen fasulye, bezelye gibi tanelerdir.
D
Baklagiller ekonomik açıdan tahıllardan önce gelmektedir.
E
Kutuplar dahil dünyanın her yerinde yetişirler.
Açıklama:
Bakla terimi, botanikte tohum kabuğu anlamına gelmesine rağmen genelde meyve ve tohum için kullanılmaktadır. Baklagil, olgunlaşmış yenilebilir bitkilerin tohumlarını, kuru baklagiller veya genel anlamda bakliyat ise tohumları kurutularak yenilen bakla, fasulye, bezelye, mercimek gibi sebzelerden elde edilen aralarında şekil, büyüklük, renk gibi farklar bulunan taneleri ifade etmektedir. Ekonomik önemi açısından tahıllardan sonra ikinci sırada yer alan baklagiller (Leguminosae) dünyanın en geniş üç familyasından biridir. Genellikle tek veya çok yıllık ot, çalı ve ağaç formunda bitkileri içerirler. Kutuplar hariç dünyanın hemen her tarafına yayılmış bir familyadır.
Soru 93
I. İklim durumu en önemli etkenlerdendir.
II. Yıllık yağış miktarının 200-1500 mm aralığında olması gerekmektedir.
III. Farklı iklimlere uyumu kolaydır.
Baklagillerin dünyadaki yayılışıyla ilgili olarak yukarıdakilerden hangileri doğrudur?
II. Yıllık yağış miktarının 200-1500 mm aralığında olması gerekmektedir.
III. Farklı iklimlere uyumu kolaydır.
Baklagillerin dünyadaki yayılışıyla ilgili olarak yukarıdakilerden hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
Yalnız I.
B
Yalnız III.
C
I-II.
D
II-III.
E
Hepsi
Açıklama:
Tahıllar Baklagillerin yetişmesinde sahanın iklim durumu, sahip olunan arazinin yükselti değerleri, tarıma elverişli alan miktarı, su kaynaklarına sahiplik gibi etkenler önemli ölçüde tarımsal faaliyetlerin yoğunluğunu belirlemektedir. Genel olarak baklagiller sıcaklığın 5 ile 38 derece , yıllık yağışın 200 - 1500 mm aralığında olan sahalarda yaşayabilme kabiliyetine sahiptirler. Bu nedenle farklı iklim alanlarına, sıcaklıklara (soğuk, sıcak) uyumu, kurak ve yağışlı sahalarda yetişebilme, kışlık ekim ve yazlık ekim yapılabilme, ekim nöbetine girebilme özelliği birçok türü ortaya çıkarmış ve baklagillerin kutup alanları dışında geniş bir sahaya yayılmasına imkân vermiştir.
Soru 94
Dünya’da baklagillerden fasulye üretimiyle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Fasulyede en çok üretimi Mynmar, Hindistan ve Brezilya gerçekleştirmektedir.
B
Hindistan ve Brezilya dışarıya ürün satmaktadır.
C
Hollanda ve Almanya dışarıdan ürün almaktadır.
D
ABD ve Pakistan en çok ürün üreten ülkelerdir.
E
Meksika hiç üretim yapmamaktadır.
Açıklama:
Fasulyede en fazla üretimi gerçekleştiren Mynmar, Hindistan, Brezilya, ABD, Meksika, Çin gibi ülkelerden Mynmar sadece satış gerçekleştirdiğinden birinci tip ülkeye; Hindistan, Brezilya dışarıya ürün satmadıkları hâlde sahip oldukları büyük nüfusları nedeniyle dışarıdan ürün aldıklarından ikinci tip ülkeye örnektir. Üçüncü tip birinci grup ülkeye hem satıcı hem de alıcı konumunda olan ülkelerden ABD, Avustralya, Pakistan; hiç ürün üretmeyip hem alıcı hem de satıcı ülkeye Hollanda ve Almanya örnek olarak verilebilir.
Soru 95
I. En çok üretimi Türkiye yapmaktadır.
II. Hindistan’ın üretimi 8 milyon ton civarındadır.
III. Pakistan hiç ürün satmadan dışarıdan almaktadır.
Nohut üretiminin dünya ticaretindeki yeriyle ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi veya hangileri doğrudur?
II. Hindistan’ın üretimi 8 milyon ton civarındadır.
III. Pakistan hiç ürün satmadan dışarıdan almaktadır.
Nohut üretiminin dünya ticaretindeki yeriyle ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi veya hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
I-II
B
II-III
C
Yalnız I
D
I-II-III
E
Hepsi
Açıklama:
Nohutta Hindistan 8 milyon ton, Pakistan 751 bin ton, Türkiye 506 bin tonla önemli üreticilerdir. Hindistan 143 bin ton satmasına karşılık 471 bin ton, Pakistan hiç satmadan 215 ton ürün almıştır. Verilen bilgilerden II. ve III. öncüller doğrudur.
Soru 96
Fasulyenin yetiştirme koşullarıyla ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Fasulyenin anavatanının Asya olduğu tahmin edilmektedir.
B
Soğuk iklim bitkisidir.
C
0 derecenin altında bitki zarar görmektedir.
D
Vejetasyon süresi 20-50 gün arasıdır.
E
Tuzlu ve drenajlı toprakları sevmektedir.
Açıklama:
Kazık kök sistemine sahip olan fasulye sıcak iklim bitkisidir. Tohumu 15-20 0C’de çimlenmekte, 35 derecenin üstünde büyüme yavaşlamakta ve 0 derecenin altındaki sıcaklıklarda bitki zarar görmektedir. Fasulyede vejetasyon süresi bitkinin özelliğine (sarılıcı, bodur) ve bölgenin ekolojik koşullarına göre de değişmekle birlikte ortalama 70-140 gündür. Alüvyal ve derin yapıdaki toprakları seven fasulye, tuzluluk ve drenaj problemi olan toprakları sevmez.
Soru 97
I. Kullanın alanı dardır.
II. Soya sütünden yoğurt, peynir gibi ürünler elde edilmektedir.
III. Lesitin maddesi soya yağı ve ununun maddesi üretiminde elde edilir.
IV. Soya sütünden tofu isimli madde elde edilmektedir.
Soyanın kullanım alanlarıyla ilgili yukarıda verilen bilgilerden hangileri doğrudur?
II. Soya sütünden yoğurt, peynir gibi ürünler elde edilmektedir.
III. Lesitin maddesi soya yağı ve ununun maddesi üretiminde elde edilir.
IV. Soya sütünden tofu isimli madde elde edilmektedir.
Soyanın kullanım alanlarıyla ilgili yukarıda verilen bilgilerden hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
I-II
B
I-III-IV
C
I-III
D
II-III-IV
E
II-III
Açıklama:
Kolay sindirilme özelliği ve yüksek protein içeriğine sahip soyadan, yağ, un, kepek, et, süt, yoğurt, peynir, krema, dondurma, çerez, sos gibi çeşitli ürünlerin elde edilmesi çok geniş bir kullanım alanını ortaya çıkarmıştır. Soya sütü Uzak Doğu’da soya fasulyesinin su ile işlenmesi sonucunda elde edilen bir üründür. Sütün işlenilmesiyle yoğurt, peynir, krema, dondurma gibi ürünler üretilir. Uzak Doğu’da soya sütünden elde edilen kek benzeri soya peynirine Tofu adı verilmektedir. Soya yağı ve ununun üretimi esnasında lesitin maddesi yan ürün olarak elde edilir. Lesitin maddesi yağlar ve yağ asitlerinin karışımından oluşur.
Soru 98
Nohut üretim alanları ve miktarıyla ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Anavatanı Türkiye’nin Güneydoğu Anadolu Bölgesidir.
B
Kurağa ve sıcağa mercimekten daha fazla dayanıklıdır.
C
Yayılım alanı sınırlıdır.
D
Nemli bölgelerde yetişir.
E
Kireçli topraklarda yetiştirilemez.
Açıklama:
Genel Ana vatanı Türkiye’nin Güneydoğu Anadolu Bölgesi olarak gösterilen kurak ve yarı kurak bölge bitkisi olan nohut yemeklik tane baklagiller içerisinde mercimekten sonra kurağa ve sıcağa en dayanıklı olanıdır. Bu nedenle yeryüzünde çok geniş bir alanda yetiştirilir. Kurak ve sıcaklıklara dayanıklılık nohudun kuzey yarım kürede 50-52. paralellerine, güney yarım kürede ise 35-36. paralellerine kadar çıkmasına neden olmuştur. Kısaca Rusya ile Avustralya arasında yer alan geniş bir sahada ekilebilme imkânını doğurmuştur. Nohut genelde hafif, kireçli kumlu topraklarda iyi yetişirse de en ideal nohut yetiştirme toprağı kumlu-tınlı topraklardır.
Soru 99
I. Un yapımı II. Garnitür yapımı III. Çorba yapımı IV Köfte Yapımı V Tatlı yapımı
Yukarıda verilen bilgiler göz önüne alındığında bezelyenin kullanım alanlarıyla ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
Yukarıda verilen bilgiler göz önüne alındığında bezelyenin kullanım alanlarıyla ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
I-II-III
B
II-III-IV
C
III-IV-V
D
I-IV-V
E
II-IV-V
Açıklama:
Bünyesinde %30 protein bulunan bezelye bitkisinin taneleri hem taze hem de konserve haline getirilerek tüketilir. Garnitür tarzı kullanımın daha fazla tercih edilmesi bezelyeyi konserve sanayinin önemli ham maddelerinden biri hâline getirmiştir. Kurutulan bezelye tanelerinin öğütülmesiyle elde edilen un glüten maddesi içermediğinden çeşitli diyet ürünlerinin üretilmesinde kullanılmaktadır. Bezelye, köfte ve tatlı yapımında kullanılmaz. Dolayısıyla doğru cevap A şıkkıdır.
Soru 100
Baklayetiştirme koşulları ve beslenmedeki yeri düşünüldüğünde aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Soğuklara hiçbir zaman dayanamaz.
B
-4 dereceye direnç gösterirken, -10 derecede ölür.
C
En iyi geliştiği sıcaklık 15-20 derece arasıdır.
D
Her çeşit toprakta yetişemez.
E
Sadece yazlık yetiştirilir.
Açıklama:
Ilıman iklim bitkisi olan bakla; börülce, fasulye ve bezelyeye nazaran soğuklara biraz daha fazla dayanabilmektedir. Bu özelliği sayesinde bitki sıcaklardan korkmadığı gibi soğuklara da bir noktaya kadar dayanabilir ve -4° dereceye kadar direnç gösteren bitki -10 0C’de ölür. Vejetasyon süresi 120-200 gün arasında yer alan baklanın en iyi geliştiği sıcaklık 9-18 0C’dir. Uyum özelliği onun kışlık ve yazlık olarak yetiştirilebilmesine imkân tanımıştır. Bakla bitkisi, hemen her çeşit toprakta yetişebilmesine rağmen en uygun topraklar derin, geçirgen ve organik madde bakımından zengin tınlı topraklardır. Ayrıca diğer baklagillerde olduğu gibi bakla da iyi bir münavebe bitkisidir.
Soru 101
Protein içeriği bakımından en zengin baklagil aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Fasulye
B
Bakla
C
Nohut
D
Börülce
E
Mercimek
Açıklama:
Fasulye %22,1; bakla % 23,4; nohut %20,1; Börülce %23,4 ve mercimek % 24,2 oranında protein ihtiva etmektedir. Dolayısıyla doğru cevap E'dir.
Soru 102
2012 verilerine göre dünyada en fazla ve en az miktarda üretilen baklagiller sırasıyla aşağıdaki seçeneklerin hangisinde verilmiştir?
Seçenekler
A
Fasulye, Bezelye
B
Fasulye, Bakla
C
Soya, Bezelye
D
Soya, Bakla
E
Mercimek, Nohut
Açıklama:
2012 verilerine göre soya yılda 240 milyon ton üretimle en fazla, bezelye ise 4 milyon 238 bin tonla en az üretilen baklagil olmuştur. Doğru cevap C'dir.
Soru 103
- Kazık kök sistemine sahiptir
- 15-20 °C'de çimlenir
30 °C üzerinde büyümesi yavaşlar
0°C'nin altında bitki zarar görür
Fasulye ile ilgili olarak yukarıda verilmiş olan bilgilerden hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
I ve II
B
II ve IV
C
I,II ve III
D
I, II ve IV
E
II, III ve IV
Açıklama:
Kazık kök sistemine sahip olan fasulye sıcak iklim bitkisidir. Tohumu 15-20 ⁰C’de çimlenmekte, 35 ⁰C’nin üstünde büyüme yavaşlamakta ve 0⁰C altındaki sıcaklıklarda bitki zarar görmektedir. Fasulye bitkisinin büyümesi 35°C üzerinde yavaşlama seçeneği yanlıştır. Diğer bilgiler doğrudur. Dolayısıyla doğru cevap D'dir.
Soru 104
Aşağıdakilerden hangisi soyanın anavatanı dışındaki yerlerde de önemli miktarlarda üretilebilmesine olanak sağlamıştır?
Seçenekler
A
Küresel ısınma
B
Toprak kalitesinin artırılması
C
Gıda ihtiyacının artması
D
Seraların çoğalması
E
Gen çalışmaları
Açıklama:
Verimi artırmak için gen çalışmaları, hastalıkla mücadele gibi uygulamalar sonucunda Güneydoğu Asya ürünü olarak gözüken soya kendi doğal alanı dışındaki yerlerde de önemli ve ticari hâle gelmiştir. Doğru cevap E'dir.
Soru 105
Türkiye'de soya üretiminin en yoğun olarak gerçekleştirildiği yer neresidir?
Seçenekler
A
Adana
B
Mersin
C
Samsun
D
Osmaniye
E
Konya
Açıklama:
Adana ili toplam soya üretiminin %60'ını gerçekleştirerek Türkiye'nin en önemli soya üretim merkezi haline gelmiştir. Doğru cevap A'dır.
Soru 106
Topraklarda tuzluluk çıktığında ekim nöbetinde kullanılabilecek en iyi baklagil bitkisi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Fasulye
B
Nohut
C
Mercimek
D
Börülce
E
Bezelye
Açıklama:
Nohut toprak isteği bakımından son derece kanaatkârdır. Baklagiller içerisinde kirece en fazla tahammül gösteren bitki olması nedeniyle topraklarda tuzluluk çıktığında ekim nöbetinde kullanılabilecek en iyi bitkilerinden biridir.Dolayısıyla doğru cevap B'dir.
Soru 107
Aşağıdakilerden hangisi Türkiye'de nohut üretimindeki düşüşün sebeplerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Tarımsal desteklemenin yetersizliği
B
Hava sıcaklıklarındaki değişmeler
C
Üründeki verim azlığı
D
Üretim girdilerinin yüksekliği
E
Piyasa fiyatlarındaki oynamalar
Açıklama:
Ülkemizde nohutun hem ekim alanının hem de üretiminin azalmasının nedenleri olarak tarımsal desteklemenin yetersizliği, verim azlığı, üretim girdilerinin yüksekliği ve piyasa fiyatlarındaki oynamalar verilebilir.Dolayısıyla doğru cevap B'dir.
Soru 108
Sıcaklık değişimlerine en iyi uyum sağlayan baklagil türü aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Fasulye
B
Nohut
C
Börülce
D
Bakla
E
Mercimek
Açıklama:
Baklagiller içerisinde düşük ve değişen sıcaklıklara dayanıklılığı en fazla olan bitkilerden birisi de mercimektir. Bu özelliği ona farklı iklim şartlarına sahip alanlarda yetişebilme imkânı sağlamıştır. Baklagiller içerisinde düşük ve değişen sıcaklıklara dayanıklılık açısından ilk sırada yer alır.
Soru 109
Yeşil mercimeğin en fazla yetiştirildiği bölge aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Ege
B
Marmara
C
Akdeniz
D
İç Anadolu
E
Güneydoğu Anadolu
Açıklama:
Türkiye’de kırmızı ve yeşil olmak üzere iki tip mercimek yetiştirilmektedir. Kırmızı mercimek %98 oranında kışlık olarak Güneydoğu Anadolu Bölgesi’nde; Yeşil mercimek ise daha çok İç Anadolu Bölgesi ve geçit bölgelerinde ekilmektedir. Dolayısıyla doğru cevap D'dir.
Soru 110
Bakla üretiminin en fazla yapıldığı iki bölge aşağıdaki seçeneklerin hangisinde verilmiştir?
Seçenekler
A
Ege ve Marmara
B
Ege ve Akdeniz
C
Akdeniz ve Marmara
D
Akdeniz ve Karadeniz
E
Akdeniz ve İç Anadolu
Açıklama:
Baklanın ekim alanının büyük bir oranını Ege ve Güney Marmara elinde tutuğu için üretimin büyük bölümünü de yine burası sağlar. Toplam alan ve üretim miktarının yaklaşık %80’nini Çanakkale, Manisa, Balıkesir, Bursa illeri elinde tutar. Dolayısıyla doğru cevap A'dır.
Soru 111
Aşağıda baklagiller hakkında verilen bilgilerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Ekonomik önem açısından ilk sıradadır.
B
Hayvansal proteinlerden daha fazla protein içermektedir.
C
Bakla terimi, genelde meyve ve tohum için kullanılmaktadır.
D
Zengin ülkelerin besin kaynaklarının ilk sırasında bulunur.
E
Sadece yağ ve gıda sanayide önemli bir ham madde olarak kullanılır.
Açıklama:
Ekonomik önem açısından tahıllardan sonra gelen baklagiller, tahıllara göre 2 kat protein oranına sahip olmasına rağmen hayvansal proteinlerden daha az protein içermektedir. Ayrıca hayvansal ve diger gıda maddelerine göre daha düşük fiyatla elde ediilebildiği iiçin fazla nüfuslu geri kalmış ve gelişmekte olan ülkelerde besiin kaynaklarının iilk sırasında bulunur. Yağ ve gıda sanayide önemli bir ham madde olmasının yanı sıra yemeklik ve yemlik olarak da kullanılırlar. Bakla terimi, botanikte tohum kabuğu anlamına gelmesine rağmen genelde meyve ve tohum için kullanılmaktadır. Doğru cevap C'dir.
Soru 112
Aşağıdaki seçeneklerde verilen baklagillerden hangisi en fazla protein oranına sahiptir?
Seçenekler
A
Bezelye
B
Börülce
C
Fasülye
D
Nohut
E
Mercimek
Açıklama:
Verilen seçeneklerde %24,2 ile en fazla protein oranına sahip olan baklagil mercimektir. Doğru cevap E'dir.
Soru 113
Aşağıdakilerden hangisi hayvan beslenmesinde kullanılan yemlik baklagillerden biri değildir?
Seçenekler
A
Soya
B
Bezelye
C
Mürdük
D
Burçak
E
Korunga
Açıklama:
Soya, yağ ve gıda sanayisinde önemli br oranı elinde bulundurur ama hayvan beslenmesinde kullanılan yemlik baklagiller, yonca, korunga, üçgül, fiğ, burçak, bezelye ve mürdüktür.
Soru 114
2013 FAO verilerine göre hangi kıta en geniş fasülye ekim alanı ve üretim değerine sahiptir?
Seçenekler
A
Amerika
B
Asya
C
Avrupa
D
Afrika
E
Avustralya
Açıklama:
2013 FAO verilerine göre, kıtalar dikkate alındığında, en geniş ekim alanı ve üretim değeri ile Asya ilk sırada yeralmakta, onu Amerika ve diğerleri takip etmektedir. Doğru cevap B'dir.
Soru 115
Soyanın ana vatanı neresidir?
Seçenekler
A
Batı Avrupa
B
Kuzey Amerika
C
Güney Amerika
D
Doğu Asya
E
Doğu Afrika
Açıklama:
Ana vatanı Çin ve Kore gibi Uzak Dogu ülkeler olan soya bitkisi 5000 yıl önce Doğu Asya ovalarında keşfedilmiştir. Doğru cevap D'dir.
Soru 116
Aşağıdakilerden hangisi kirece en dayanıklı baklagildir?
Seçenekler
A
Fasülye
B
Soya
C
Nohut
D
Mercimek
E
Bakla
Açıklama:
Nohut, baklagiller içerisinde kirece en fazla tahammül gösteren bitki olması nedeniyle topraklarda tuzluluk çıktığında ekim nöbetinde kullanılabilecek en iyi bitkilerden biridir. Doğru cevap C'dir.
Soru 117
"İklim ve toprak özellikleri açısından en az seçici olan bitkilerden birisidir. Vejetasyon süresini 90-110 günde tamamlayan bu bitkinin optimum sıcaklık isteği 10-30 C'dir. Yüksekliğin artışı verimi etkilemekle birlikte 3000 m yükseklikteki alanlarda bile yetişebilir. Bu bitkinin yetişmesi için en uygun toprak grubu kumlu topraklardır."
Yukarıda verilen açıklamadaki özellikleri taşıyan baklagil aşağıdakilerden hangisidir?
Yukarıda verilen açıklamadaki özellikleri taşıyan baklagil aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Fasülye
B
Börülce
C
Bezelye
D
Mercimek
E
Nohut
Açıklama:
Soruda verilen açıklamadaki özellikleri taşıyan baklagil mercimektir. Doğru cevap D'dir.
Soru 118
Dünyada angola pea, red gram gibi isimlerle de tanınan baklagil aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Bezelye
B
Bakla
C
Börülce
D
Fasülye
E
Soya
Açıklama:
Dünyada angola pea, red gram gibi isimlerle de tanınan baklagil, bezelyedir. Doğru cevap A'dır.
Soru 119
Aşağıdakilerden hangisi ülkemizde börülce ekim alanının az olmasının nedenlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
İnsan gıdası olarak pek fazla tanınmaması
B
Soğuk iklimlerde yetişmesi
C
Birim alandaki verim miktarının düşük oluşu
D
Yurt içi talep azlığı
E
İhracat olacağının azlığı
Açıklama:
Sıcak iklim bitkisi olan börülcenin ülkemizde ekim alanının az olmasına neden olarak; bu bitkinin insan gıdası olarak memleketimizde pek fazla tanınmaması (nohut, fasulye, mercimek gibi alternatif baklagil ürünlerinin bulunması), birim alandaki verim miktarının düşük oluşu (Türkiye ortalaması dekara 103-104 kg, Manisa ili için 94 kg), yurt içi talep azlığı nedeniyle fiyatının düşmesi, köylünün bu bitkinin ekiminden vazgeçerek daha kârlı bitkilere yönelmesi ve ihracat olanağının azlığı gösterilebilir. Doğru cevap B'dir.
Soru 120
2014 TÜİK verilerine göre ülkemizde en fazla bakla üretilen il hangisidir?
Seçenekler
A
Manisa
B
Zonguldak
C
Muğla
D
Çanakkale
E
Antalya
Açıklama:
2014 TÜİK verilerine göre ülkemizde en fazla bakla üretilen il 2690 tonla Çanakkale'dir. Doğru cevap D'dir.
Soru 121
I- Ülkelerin nüfus miktarı
II- Rakip ülkelerdeki tarımın niteliği
III- Ürün rekoltesindeki artma ve azalmalar
IV- Alıcı ülkelerin ekonomik yapısı
Yukarıdakilerden hangileri baklagillerin ithalat ve ihracattaki talep miktarını ve fiyatlarını etkileyen faktörleri arasında sayılmaktadır?
II- Rakip ülkelerdeki tarımın niteliği
III- Ürün rekoltesindeki artma ve azalmalar
IV- Alıcı ülkelerin ekonomik yapısı
Yukarıdakilerden hangileri baklagillerin ithalat ve ihracattaki talep miktarını ve fiyatlarını etkileyen faktörleri arasında sayılmaktadır?
Seçenekler
A
I-II-III
B
I-II-IV
C
I-III-IV
D
II-III-IV
E
I-II-III-IV
Açıklama:
İthalat ve ihracattaki talep miktarını ve fiyatları etkileyen faktörler bulunmaktadır. Bunlara örnek olarak, ülkelerin nüfus miktarı, rakip ülkelerdeki tarımın niteliği, ürün rekoltesindeki artma ve azalmalar, alıcı ülkelerin ekonomik yapısı (gelişmekte, geri kalmış), kısaca alım gücü, ayrıca alternatif ürün ve hayvansal ürün fiyatlarındaki oynamalar, dünya piyasasındaki diğer alternatif ürünlerin fiyatlarını verebiliriz. Bu bilgi doğrultusunda doğru cevap E’dir.
Soru 122
Aşağıda verilenlerden hangisi fasulye için söylenemez?
Seçenekler
A
Kazık kök sistemine sahiptir.
B
Soğuk iklim bitkisidir.
C
Alüvyal ve derin yapıdaki toprakları sever.
D
Protein yönünden oldukça zengindir.
E
Hem kuru hem de taze şekilde tüketilir.
Açıklama:
Kazık kök sistemine sahip olan fasulye alüvyal ve derin yapıdaki toprakları sever. Protein yönünden oldukça zengin olup, hem kuru hem de taze şekilde tüketilir. Ancak fasülye sıcak iklim bitkisidir. Doğru cevap B’dir.
Soru 123
Aşağıdakilerden hangisi dünyada ekim alanı ve üretimi yönünden yemeklik tane baklagillerden içerisinde ilk sırada yer almaktadır?
Seçenekler
A
Fasulye
B
Nohut
C
Mercimek
D
Börülce
E
Bakla
Açıklama:
Fasulye, dünyada ekim alanı ve üretimi yönünden yemeklik tane baklagiller içerisinde ilk sırada yer almakta ve günümüzde dünya genelinde 126 ülkede ekim ve üretimi gerçekleştirilmektedir. Doğru cevap A’dır.
Soru 124
Aşağıdakilerden hangisi soyanın ana vatanı olarak kabul edilir?
Seçenekler
A
Amerika
B
Avrupa
C
Rusya
D
ABD
E
Uzak Doğu
Açıklama:
Ana vatanı Çin ve Kore gibi Uzak Doğu ülkeleri olan soya bitkisi 5000 yıl önce Doğu Asya ovalarında keşfedilmiştir. Soya fasulyesi yüzyıllarca Çin, Japon, Kore, Mançurya, Endonezya, Filipin halklarının et, süt, peynir, ekmek, yağ ihtiyacını karşılayan en önemli ürün olmuştur.
Soru 125
Ana vatanı Türkiye’nin Güneydoğu Anadolu Bölgesi olarak gösterilen baklagil aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Mercimek
B
Fasulye
C
Nohut
D
Pirinç
E
Bakla
Açıklama:
Kurak ve yarı kurak bölge bitkisi olan nohut yemeklik tane baklagiller içerisinde mercimekten sonra kurağa ve sıcağa en dayanıklı olan nohutun ana vatanı Türkiye’nin Güneydoğu Anadolu Bölgesi olarak gösterilir. Doğru cevap C ‘dir.
Soru 126
Aşağıdakilerden hangisi ülkemizde börülce ekim alanının az olmasının nedenlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Börülcenin pek fazla tanınmaması
B
Birim alandaki verim miktarının düşük oluşu
C
Yurt içi talep azlığı
D
Fiyatının düşüklüğü
E
İklimin uygun olmaması
Açıklama:
Ülkemizde börülce ekim alanının az olmasına neden olarak; bu bitkinin insan gıdası olarak memleketimizde pek fazla tanınmaması (nohut, fasulye, mercimek gibi alternatif baklagil ürünlerin bulunması), birim alandaki verim miktarının düşük oluşu (Türkiye ortalaması dekara 103-104 kg, Manisa ili için 94 kg), yurt içi talep azlığı nedeniyle fiyatının düşmesi, köylünün bu bitkinin ekiminden vazgeçerek daha kârlı bitkilere yönelmesi ve ihracat olanağının azlığı gösterilebilir. Bu nedenlerden dolayı börülce daha çok Ege Bölgesi’nin bir ürünü olarak gözükür. Doğru cevap E’dir.
Soru 127
Aşağıdakilerden hangisi ülkemizdeki bakla üretiminin büyük bölümünü sağlayan bölgelerden biridir?
Seçenekler
A
Ege Bölgesi
B
Akdeniz Bölgesi
C
Karadeniz Bölgesi
D
İç Anadolu Bölgesi
E
Doğu Anadolu Bölgesi
Açıklama:
Ülkemizde, bakla yemeklik tane baklagiller içinde mercimek, nohut ve fasulyeden sonra 4. sırada yer alır. Gelir getirdiği, rotasyonla ekimi yapılabildiği, yaş ve kuru tüketilebilme özelliği oldukça geniş bir alanda yetişme imkânı vermektedir. Kısaca Akdeniz’den Karadeniz’e kadar bütün sahil kesiminde yetişme özelliğine sahiptir. Ekim alanının büyük bir oranını Ege ve Güney Marmara elinde tutuğu için üretimin büyük bölümünü de yine burası sağlar. Toplam alan ve üretim miktarının yaklaşık %80’nini Çanakkale, Manisa, Balıkesir, Bursa illeri elinde tutar. Doğru cevap A’dır.
Soru 128
Aşağıdakilerden hangisi baklagiller içerisinde kirece en fazla tahammül gösteren bitkidir?
Seçenekler
A
Mercimek
B
Fasulye
C
Nohut
D
Bakla
E
Soya
Açıklama:
Nohut, baklagiller içerisinde kirece en fazla tahammül gösteren bitkidir. Bu nedenle topraklarda tuzluluk çıktığında ekim nöbetinde kullanılabilecek en iyi bitkilerinden biridir. Doğru cevap C’dir.
Soru 129
Aşağıdaki illerden hangisi ülkemizde en fazla soya üretiminin sağlandığı ildir?
Seçenekler
A
Adana
B
Mersin
C
Samsun
D
Osmaniye
E
Çorum
Açıklama:
Soya üretimi Türkiye’nin birçok yerinde üretilebilme imkânı olmasına rağmen bugünkü üretim Akdeniz Bölgesi’nin doğu kesimi, Güney Doğu Anadolu ve biraz da Karadeniz kesimiyle sınırlı kalmıştır. İller incelendiğinde ekim alanı ile üretimin %60’ını elinde tutan Adana ilk sırada yer almakta onu Mersin, Samsun, Osmaniye illeri takip etmektedir. Doğru cevap A’dır.
Soru 130
Aşağıdaki baklagillerden hangisi protein bakımından daha zengindir?
Seçenekler
A
Fasulye
B
Bakla
C
Nohut
D
Soya
E
Mercimek
Açıklama:
Seçeneklerde verilen baklagillerden soya %35 protein içerdiği için diğer baklagillerden protein bakımından daha zengindir. Diğer baklagillerdeki protein oranı ise %20 ila 25 arasında değişmektedir. Doğru cevap D’dir.
Soru 131
Protein miktarı en yüksekten en düşüğe baklagillerin doğru sıralanışı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Mercimek, nohut, fasulye, soya, bakla
B
Soya, mercimek, bakla, fasulye, nohut
C
Nohut, fasulye, mercimek, soya, bakla
D
Mercimek, soya, bakla, nohut, fasulye
E
Soya, nohut, bakla, fasulye, mercimek
Açıklama:
Baklagillerin protein miktarı en yüksekten en düşüğe doğru sıralanışı; soya, mercimek, bakla, fasulye, nohut biçimindedir.
Soya, mercimek, bakla, fasulye, nohut. Doğru cevap 66. sayfadaki tablo üzerinde görülebilir.
Soya, mercimek, bakla, fasulye, nohut. Doğru cevap 66. sayfadaki tablo üzerinde görülebilir.
Soru 132
Aşağıdaki ülkelerden hangisinde toplam protein ihtiyaçlarının bakliyatla karşılanma oranı en yüksektir?
Seçenekler
A
Kenya
B
Bostwana
C
Kamerun
D
Nijer
E
Burundi
Açıklama:
Toplam protein ihtiyaçlarının bakliyatla karşılanma oranı en yüksek olan ülke Burundi'dir.
Burundi . Doğru cevap 67. sayfadaki tablo üzerinde görülebilir.
Burundi . Doğru cevap 67. sayfadaki tablo üzerinde görülebilir.
Soru 133
Dünyada bakliyat alanları ile üretim miktarları arasında ilişki olduğu ve yıllara göre genelde bir artış yaşandığı görülmektedir. 2010 yılı ile 2013 yılındaki üretimler incelendiğinde bu durumun bozulduğu ve üretimde azalışın yaşandığı kıta aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Asya
B
Amerika
C
Avrupa
D
Afrika
E
Okyanusya
Açıklama:
Dünyada bakliyat alanları ile üretim miktarları arasında ilişki olduğu ve yıllara göre genelde bir artış yaşandığı görülmektedir. 2010 yılı ile 2013 yılındaki üretimler incelendiğinde bu durumun bozulduğu ve üretimde azalışın yaşandığı kıta Avrupa'dır.
Soru 134
I. Asya-Fasulye
II. Amerika-Soya
III. Avrupa-Nohut
IV. Afrika-Börülce
V. Okyanusya-Mercimek
Ürün ölçeğinde incelendiğinde bazı ürünlerin belirli kıtalarda daha geniş sahalarda ekimi yapıldığı için büyük miktarlarda üretimin gerçekleştiği görülür. Yukarıda verilenlerden hangisi/hangileri bu duruma örnek oluşturmaktadır?
II. Amerika-Soya
III. Avrupa-Nohut
IV. Afrika-Börülce
V. Okyanusya-Mercimek
Ürün ölçeğinde incelendiğinde bazı ürünlerin belirli kıtalarda daha geniş sahalarda ekimi yapıldığı için büyük miktarlarda üretimin gerçekleştiği görülür. Yukarıda verilenlerden hangisi/hangileri bu duruma örnek oluşturmaktadır?
Seçenekler
A
I, III, V
B
II, IV
C
I, II, IV
D
III, V
E
II, III, IV, V
Açıklama:
Ürün ölçeğinde incelendiğinde bazı ürünlerin belirli kıtalarda daha geniş sahalarda ekimi yapıldığı için büyük miktarlarda üretimin gerçekleştiği görülür. Bu duruma şunlar örnek oluşturmaktadır:
Asya-Fasulye,
Amerika-Soya,
Afrika-Börülce.
I, II, IV
Asya-Fasulye,
Amerika-Soya,
Afrika-Börülce.
I, II, IV
Soru 135
I. Amerika
II. Arjantin
III. Almanya
IV. Hindistan
V. Hollanda
Yukarıda yer alan ülkelerden hangileri üretmedikleri halde soya alımı ve satımı yapan ülkelere örnek oluşturmaktadır?
II. Arjantin
III. Almanya
IV. Hindistan
V. Hollanda
Yukarıda yer alan ülkelerden hangileri üretmedikleri halde soya alımı ve satımı yapan ülkelere örnek oluşturmaktadır?
Seçenekler
A
I, III, V
B
II, IV
C
I, II, IV
D
III, V
E
II, III, IV, V
Açıklama:
Üretmedikleri halde soya alımı ve satımı yapan ülkelere Almanya ve Hollanda örnek oluşturmaktadır.
III, V
III, V
Soru 136
I. Soyada ihtiyacın çok altında üretim olmuştur
II. Bakla ihracatı genel olarak artmıştır
III. Fasulye ekim alanı ve üretimi genel olarak düşmüştür
IV. Baklagil üretim alanları genişlemiştir
V. Fasulye, nohut ve mercimek ithalatı ihracatından fazla gerçekleşmiştir
Türkiye’nin 2002-2013 yılları arasında baklagil üretimi ve ticareti hakkında yukarıda verilenlerden hangisi/hangileri doğrudur?
II. Bakla ihracatı genel olarak artmıştır
III. Fasulye ekim alanı ve üretimi genel olarak düşmüştür
IV. Baklagil üretim alanları genişlemiştir
V. Fasulye, nohut ve mercimek ithalatı ihracatından fazla gerçekleşmiştir
Türkiye’nin 2002-2013 yılları arasında baklagil üretimi ve ticareti hakkında yukarıda verilenlerden hangisi/hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
I, III, V
B
II, IV
C
I, II, IV
D
III, V
E
II, III, IV, V
Açıklama:
Türkiye’nin 2002-2013 yılları arasında baklagil üretimi ve ticareti hakkında şunlar doğrudur:
Soyada ihtiyacın çok altında üretim olmuştur,
Fasulye ekim alanı ve üretimi genel olarak düşmüştür,
Fasulye, nohut ve mercimek ithalatı ihracatından fazla gerçekleşmiştir.
I, III, V
Soyada ihtiyacın çok altında üretim olmuştur,
Fasulye ekim alanı ve üretimi genel olarak düşmüştür,
Fasulye, nohut ve mercimek ithalatı ihracatından fazla gerçekleşmiştir.
I, III, V
Soru 137
Tombul, çalı, dermason, horoz gibi çeşitleri olan baklagil aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Mercimek
B
Nohut
C
Bakla
D
Bezelye
E
Fasulye
Açıklama:
Tombul, çalı, dermason, horoz gibi çeşitleri olan fasulyedir.
Soru 138
I. Üretim alanlarının sınırlı olması
II. Uygulanan tarımsal politikalar
III. Ekonomik değerinin düşük olması
IV. Gelir getiren farklı ürünlerin yetiştirilmesi
V. Fiyatlardaki istikrarsızlık
Türkiye’de soya üretiminin 1990 yılından 2014 yılına kadar sürekli düşüş göstermesinin nedenleri hakkında yukarıda verilenlerden hangisi/hangileri doğrudur?
II. Uygulanan tarımsal politikalar
III. Ekonomik değerinin düşük olması
IV. Gelir getiren farklı ürünlerin yetiştirilmesi
V. Fiyatlardaki istikrarsızlık
Türkiye’de soya üretiminin 1990 yılından 2014 yılına kadar sürekli düşüş göstermesinin nedenleri hakkında yukarıda verilenlerden hangisi/hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
I, III, V
B
II, IV
C
I, II, III
D
II, IV, V
E
II, III, IV, V
Açıklama:
Türkiye’de soya üretiminin 1990 yılından 2014 yılına kadar sürekli düşüş göstermesinin nedenleri şunlardır:
Uygulanan tarımsal politikalar,
Gelir getiren farklı ürünlerin yetiştirilmesi,
Fiyatlardaki istikrarsızlık.
II, IV, V
Uygulanan tarımsal politikalar,
Gelir getiren farklı ürünlerin yetiştirilmesi,
Fiyatlardaki istikrarsızlık.
II, IV, V
Soru 139
I. Şalgam suyu yapımında katkı maddesi olarak kullanılır
II. Sütünden kek benzeri peynir elde edilir
III. Kavrulup öğütülerek kahve benzeri ürün üretilir
IV. Lesitilen denilen maddesi ile kimya ve ilaç sanayinde kullanılır
V. Ekmek yapımında katkı maddesi olarak kullanılır
Yukarıda verilenlerden hangisi/hangileri nohutun kullanım alanlarındandır?
II. Sütünden kek benzeri peynir elde edilir
III. Kavrulup öğütülerek kahve benzeri ürün üretilir
IV. Lesitilen denilen maddesi ile kimya ve ilaç sanayinde kullanılır
V. Ekmek yapımında katkı maddesi olarak kullanılır
Yukarıda verilenlerden hangisi/hangileri nohutun kullanım alanlarındandır?
Seçenekler
A
I, III, V
B
II, IV
C
I, II, IV
D
III, V
E
II, III, IV, V
Açıklama:
Nohutun kullanım alanları arasında şunlar sayılabilir:
Şalgam yapımında katkı maddesi olarak kullanılır,
Kavrulup öğütülerek kahve benzeri ürün üretilir,
Ekmek yapımında katkı maddesi olarak kullanılır.
I, III, V
Şalgam yapımında katkı maddesi olarak kullanılır,
Kavrulup öğütülerek kahve benzeri ürün üretilir,
Ekmek yapımında katkı maddesi olarak kullanılır.
I, III, V
Soru 140
Türkiye’de kırmızı mercimek en fazla aşağıdaki bölgelerden hangisinde yetiştirilmektedir?
Seçenekler
A
Karadeniz
B
Güneydoğu Anadolu
C
Marmara
D
Ege
E
İç Anadolu
Açıklama:
Türkiye’de kırmızı mercimek en fazla Güneydoğu Anadolu bölgesinde yetiştirilmektedir.
Soru 141
Aşağıdakilerden hangisi Türkiye'de üretimi azalmakta olan ve ithal ettiğimiz baklagillerden biridir?
Seçenekler
A
Bakla
B
Mercimek
C
Yer fıstığı
D
Bezelye
E
Börülce
Açıklama:
Ülkemizde fasulye, nohut, mercimekten oluşan 3 ürün grubunda da ekim alanı ve
üretim miktarları düşmektedir. Nitekim 3 üründe de üretimimiz kendi ihtiyacımızı karşılayamadığından dışarıdan mal aldığımızdan ihracattan ziyade ithalat miktarları daha
yüksektir
üretim miktarları düşmektedir. Nitekim 3 üründe de üretimimiz kendi ihtiyacımızı karşılayamadığından dışarıdan mal aldığımızdan ihracattan ziyade ithalat miktarları daha
yüksektir
Soru 142
30⁰ kuzey, 35⁰ güney paralelleri arası yetişmesi için en uygun alanlardır. Asya, Afrika ve Orta Amerika’nın Tropik ve Subtropik, ılık Ekvatoral bölgelerinde yoğun şekilde yetişir. Ekim alanının ve üretilen ürün miktarının yaklaşık %85’lik kısmı Asya kıtasından elde edilir. Ekvatoral alanda sıcaklık ve yağış miktarlarında dönemsel farklılıklar olmaktadır. Bu dengesizlik bitkinin yazlık ve kışlık ekim yapılabilme özelliği ile bertaraf edilmektedir. Hem Asya’da hem de Afrika’da nüfusu fazla ekonomisi gelişmemiş ülkelerde alternatif besin kaynaklarının yetersizliği nedeniyle yoğun olarak ekilmektedir. Hindistan, Mynmar, Kenya, Malavi, Uganda, Tanzanya gibi ülkeler için önemli bir baklagildir.
Yukarıda bilgi verilen baklagil hangisidir?
Yukarıda bilgi verilen baklagil hangisidir?
Seçenekler
A
Nohut
B
Mercimek
C
Börülce
D
Bakla
E
Bezelye
Açıklama:
30⁰ kuzey, 35⁰ güney paralelleri arası yetişmesi için en uygun alanlardır. Kısaca Asya, Afrika ve Orta Amerika’nın Tropik ve Subtropik, ılık Ekvatoral bölgelerinde yoğun şekilde yetişir. Nitekim, ekim alanının ve üretilen ürün miktarının yaklaşık %85’lik kısmı Asya kıtasından elde edilir. Ekvatoral alanda sıcaklık ve yağış miktarlarında dönemsel farklılıklar olmaktadır. Bu dengesizlik bitkinin yazlık ve kışlık ekim yapılabilme özelliği ile bertaraf edildiği için Asya ve Afrika kıtalarında ekim alanları artmaktadır. Dikkat çeken özellik hem Asya’da hem de Afrika’da nüfusu fazla ekonomisi gelişmemiş ülkelerin yer alması, alternatif besin kaynaklarının yetersizliği tek bir ürünün yoğun ekilmesine neden olmuştur. Nitekim bezelye ekim alanları ve üretim miktarları incelendiğinde Hindistan, Mynmar, Kenya, Malavi, Uganda, Tanzanya gibi ülkelerin sıralandıkları görülür
Ünite 4
Soru 1
Slow food hareketi hangi ülkede başlatılmıştır?
Seçenekler
A
İtalya
B
Fransa
C
.almanya
D
İsviçre
E
Danimarka
Açıklama:
Uluslararası Slow food İtalya'da başlatılmıştır.
Soru 2
Tarım ürünlerine zarar veren böcekleri ortadan kaldırmak için kullanılan bileşiklerin genel adı nedir?
Seçenekler
A
Pestisit
B
Nematisit
C
Akarisit
D
Herbisit
E
fungısit
Açıklama:
Tarım ürünlerine zarar veren böcekleri ortadan kaldırmak için kullanılan bileşiklerin genel adı pestisid'tir.
Soru 3
Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü'nün kısaltması hangisidir?
Seçenekler
A
FAO
B
WHO
C
UNCTAD
D
UNEP
E
WFP
Açıklama:
Birleşmiş Milletler gıda ve tarım örgütünün kısaltması FAO dur.
Soru 4
Dünya yaş sebze üretiminin yarısından fazlasını tek başına gerçekleştiren ülke hangisidir?
Seçenekler
A
Çin
B
Mısır
C
Türkiye
D
Meksika
E
Hindistan
Açıklama:
Dünya yaş sebze üretiminin yarısından fazlasını tek başına gerçekleştiren ülke Çin'dir.
Soru 5
Ülkemizde sebze yetiştiriciliği en fazla hangi bölgede gelişmiştir?
Seçenekler
A
Akdeniz Bölgesi
B
Ege Bölgesi
C
Marmara Bölgesi
D
Doğu Anadolu Bölgesi
E
İç Anadolu Bölgesi
Açıklama:
Ülkemizde sebze yetiştiriciliği en fazla Akdeniz Bölgesinde gelişmiştir.
Soru 6
domatesin ana vatanı neresidir?
Seçenekler
A
ABD
B
Çin
C
Hollanda
D
Türkiye
E
Mısır
Açıklama:
domatesin ana vatanı ABD dir.
Soru 7
Bamyanın ana vatanı neresidir?
Seçenekler
A
Afrika kıtası
B
Mısır
C
Çin
D
Endonezya
E
Türkiye
Açıklama:
Bamyanın ana vatanı Afrika kıtasıdır.
Soru 8
Aşağıdakilerden hangisi yazlık kavunlar arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Topatan
B
Mollaköy
C
Sındırgı
D
Van
E
Yuva
Açıklama:
Yuva kavunu yazlık kavunlar arasında yer almaz.
Soru 9
Aşağıdakilerden hangisi sebzelerin insan sağlığı ve beslenmesine sağladığı faydalardan biri değildir?
Seçenekler
A
Sindirimi kolaylaştırması
B
Vitamin içerikleri bakımından zengin olması
C
Az kalorili olması
D
Tedavi edici fonksiyonları olması
E
Kilo aldırması
Açıklama:
Kilo aldırması sebzelerin insan sağlığı ve beslenmesine sağladığı faydalardan biri değildir.
Soru 10
Hangisi sebzelerin kullanım alanlarından biri değildir?
Seçenekler
A
Turşu
B
Hayvansal gıda sanayi
C
Kozmetik
D
İlaç
E
Konserve
Açıklama:
Hayvansal gıda sanayi sebzelerin kullanım alanlarından biri değildir.
Soru 11
Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütünün (FAO) 2012 yılı verilerine göre; dünyada sebzeler içerisinde en fazla üretim hangi sebzeye aittir?
Seçenekler
A
Biber
B
Patlıcan
C
Domates
D
Marul
E
Fasülye
Açıklama:
Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütünün (FAO) 2012 yılı verilerine göre; dünyada sebzeler içerisinde en fazla üretim domatese aittir.
Soru 12
2012 yılı FAO verilerine göre dünyada en fazla yaş sebze üreten ülkeler sıralamasında Türkiye kaçıncı sıradadır ?
Seçenekler
A
Beşinci
B
Dördüncü
C
Üçüncü
D
Altıncı
E
Birinci
Açıklama:
2012 yılı FAO verilerine göre dünyada en fazla yaş sebze üreten ülkeler sıralamasında Türkiye 4. sıradadır.
Soru 13
Hangisi Türkiye kıyı şeridinde bulunan önemli tarım alanlarından biri değildir?
Seçenekler
A
Çarşamba Ovası
B
Bafra Ovası
C
Silifke Ovası
D
Konya Ovası
E
Çukurova
Açıklama:
Konya Ovası Türkiye kıyı şeridinde bulunan önemli tarım alanlarından biri değildir.
Soru 14
Aşağıdakilerden hangisi meyvesi yenen türde sebzelerden değildir?
Seçenekler
A
Domates
B
Hıyar
C
Bamya
D
Kuşkonmaz
E
Kabak
Açıklama:
Kuşkonmaz meyvesi yenen türde sebzelerden değildir.
Soru 15
Aşağıdakilerden hangisi domates bitkisinin özelliklerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Ana yurdu Amerika kıtasıdır.
B
Domates bitkisi patlıcangiller familyası içerinde yer almaktadır.
C
Domates bol güneş ve sıcak iklim isteyen bir bitkidir.
D
Dondan çabuk etkilenmez.
E
İlk gelişme döneminde çok fazla su istemez.
Açıklama:
Dondan çabuk etkilenmemek domates bitkisinin özelliklerinden biri değildir.
Soru 16
Hıyar bitkisiyle ilgili hangisi doğrudur ?
Seçenekler
A
Ana yurdu Hindistan’dır
B
Kış sebzesidir
C
Sulama düzenli yapılırsa acı olur
D
Sıcağı seven bir sebze değildir
E
Hıyar patlıcangiller familyası içerisinde yer almaktadır.
Açıklama:
Hıyarın ana yurdu Hindistan’dır.
Soru 17
Aşağıdaki özelliklerden hangisi enginar bitkisine ait değildir ?
Seçenekler
A
Ana yurdu Akdeniz çevresidir
B
Türkiye’de yerli, bayrampaşa, sakız, şıra ve darıca gibi enginar türleri bulunmaktadır
C
Ana yurdu Hindistan'dır
D
Humusça zengin, derin ve tınlı topraklarda iyi yetişir
E
Enginar papatyagiller familyasından bir bitkidir
Açıklama:
Ana yurdu Hindistan'dır enginara ait bir özellik değildir.
Soru 18
Aşağıdakilerden hangisi yer elmasının özelliklerinden biridir ?
Seçenekler
A
Ana yurdu Kuzey Amerika'dır
B
Ana yurdu Kamboçya'dır
C
Yer elması patlıcangiller familyasındandır
D
Soğuğa karşı dayanıksızdır
E
Toprak bakımından fazla seçicidir
Açıklama:
Yer elmasının ana yurdu Kuzey Amerika'dır.
Soru 19
Kök, gövde, sürgün, yaprak, çiçek, meyve ve tohumlarından gıda olarak faydalanılan bitkilere ne ad verilir ?
Seçenekler
A
Sebze
B
Meyve
C
Tahıl
D
Vitamin
E
Mineral
Açıklama:
Kök, gövde, sürgün, yaprak, çiçek, meyve ve tohumlarından gıda olarak faydalanılan bitkilere sebze denilmektedir.
Soru 20
Aşağıdakilerden hangisi 2012 yılı FAO verilerine göre dünyada en fazla yaş sebze üreten ülkelerden biridir ?
Seçenekler
A
Avusturya
B
Kanada
C
Türkiye
D
Japonya
E
Norveç
Açıklama:
2012 yılı FAO verilerine göre dünyada en fazla yaş sebze üreten ülkeler sırasıyla; Çin Halk Cumhuriyeti, Hindistan, ABD, Türkiye, İran, Mısır, Rusya Federasyonu, Meksika, İspanya ve İtalya’dır. Doğru cevap C şıkkıdır.
Soru 21
Ülkemizde sebze yetiştiriciliği en fazla hangi bölgede yapılmaktadır ?
Seçenekler
A
Karadeniz
B
İç Anadolu
C
Doğu Anadolu
D
Akdeniz
E
Güney Doğu Anadolu
Açıklama:
Ülkemizde sebze yetiştiriciliği en fazla Akdeniz Bölgesi’nde gelişmiştir. Doğru cevap D şıkkıdır.
Soru 22
Türkiye’nin en fazla ihraç ettiği yaş sebze hangisidir ?
Seçenekler
A
Biber
B
Domates
C
Soğan
D
Hıyar
E
Karpuz
Açıklama:
Türkiye’nin en fazla ihraç ettiği yaş sebze 391 milyon ABD doları ile domates olmuştur.nDoğru cevap B şıkkıdır.
Soru 23
Ülkemizde adı salatalık olarak da bilinen hıyarın ana yurdu neresidir ?
Seçenekler
A
Hindistan
B
Almanya
C
Amerika
D
Afrika
E
Mısır
Açıklama:
Ülkemizde adı salatalık olarak da bilinen hıyarın, ana yurdu Hindistandır. Doğru Cevap A şıkkıdır.
Soru 24
Aşağıdakilerden hangisi ülkemizde yetişen bamya türlerinden biri değildir ?
Seçenekler
A
Amasya
B
Sultani
C
Çarliston
D
Bornova
E
Balıkesir
Açıklama:
Çeşitli vitaminler ve besin maddeleri yönünden zengin olan bamyanın sindirimi de kolaydır. Bundan dolayı diyetlerde sıklıkla önerilmektedir. Ülkemizde Amasya (çiçek), Sultani, Bornova (kınalı) ve Balıkesir (tombul) bamyası gibi türleri yetiştirilmektedir. Doğru cevap C şıkkıdır.
Soru 25
Kabak hangi vitamin bakımından zengin bir bitkidir ?
Seçenekler
A
A vitamini
B
C vitamini
C
D vitamini
D
E vitamini
E
B vitamini
Açıklama:
Kabak çok dallanan ve meyve verdiği zaman eğilen bir bitki olduğundan dik durması için çitlerle desteklenmesi gerekir. A vitamini ve karbonhidratlar bakımından zengindir. Doğru cevap A şıkkıdır.
Soru 26
Aşağıdakilerden hangisi kışlık kavun türlerinen biridir ?
Seçenekler
A
Van
B
Topatan
C
Sındırgı
D
Mollaköy
E
Kırkağaç
Açıklama:
Türkiye’de yetiştirilen kavunlar yazlık ve kışlık olarak iki ana başlıkta ele alınabilir. Yaz- lık kavunlar; Van (cep), topatan, Mollaköy, Sındırgı ve Muğla kavunlarıdır. Kışlık kavunlar ise Kırkağaç, Hasanbey, Altınbaş ve Yuva kavunlarıdır. Doğru cevap E şıkkıdır.
Soru 27
Yaprağı ve sürgünleri yenen sebzeler grubunda yer alır. Yazın düzenli sulanması gereken ve sulama yapılmaz ise tadı acılaşan sebze aşağıdakilerden hangisidir ?
Seçenekler
A
Hıyar
B
Domates
C
Marul
D
Biber
E
Patlıcan
Açıklama:
Dünyanın çeşitli bölgelerinde ve yılın her mevsiminde yetiştirilir. Salatalarda ve çiğ olarak tüketilir. İştah açıcı özelliği vardır. Suyu çok seven marul en iyi ılıman iklim bölgelerinde yetiştirilir. Yazın düzenli sulanması gerekmektedir. Sulama yapılmaz ise tadı acılaşmaktadır. Doğru cevap C şıkkıdır.
Soru 28
Ana yurdu Kuzey Amerika olan yer elması hangi familya grubuna aittir ?
Seçenekler
A
Patlıcangiller
B
Papatyagiller
C
Ispanakgiller
D
Maydonozgiller
E
Turpgiller
Açıklama:
Ana yurdu Kuzey Amerika olan yer elması papatyagiller familyasındandır. Doğru cevap B şıkkıdır.
Soru 29
Uluslararası slow food hareketi ilk olarak hangi yıl başlamıştır?
Seçenekler
A
1975
B
1980
C
1983
D
1986
E
1992
Açıklama:
Uluslararası slow food hareketi ilk olarak 1986 yılında başlamıştır.
Soru 30
Uluslararası slow food hareketi ilk olarak hangi ülkede başlamıştır?
Seçenekler
A
İtalya
B
Fransa
C
Almanya
D
İsviçre
E
Danimarka
Açıklama:
Uluslararası slow food hareketi ilk olarak İtalya da başlamıştır.
Soru 31
Tarım ürünlerine zarar veren böcekleri ortadan kaldırmak için kullanılan bileşiklerin genel adı nedir?
Seçenekler
A
Pestisit
B
Nematisid
C
Akarisid
D
Herbisid
E
Fungusid
Açıklama:
Tarım ürünlerine zarar veren böcekleri ortadan kaldırmak için kullanılan bileşiklerin genel adı pestisit dir
Soru 32
Birleşmiş milletler Gıda ve tarım örgütünün kısaltması hangisidir?
Seçenekler
A
FAO
B
WHO
C
UNHTAD
D
UNEP
E
WFP
Açıklama:
Birleşmiş milletler Gıda ve tarım örgütünün kısaltması FAO dur.
Soru 33
Dünya yaş sebze üretiminin yarısından fazlasını tek başına gerçekleştiren ülke hangisidir?
Seçenekler
A
Çin
B
Mısır
C
Türkiye
D
Meksika
E
Hindistan
Açıklama:
Dünya yaş sebze üretiminin yarısından fazlasını tek başına gerçekleştiren ülke Çin dir.
Soru 34
Ülkemizde sebze yetiştiriciliği en fazla hangi bölgemizde gelişmiştir?
Seçenekler
A
Akdeniz
B
Ege
C
Marmara
D
Doğu anadolu
E
İç anadolu
Açıklama:
Ülkemizde sebze yetiştiriciliği en fazla Akdeniz bölgemizde gelişmiştir.
Soru 35
Sera alanlarımızın % kaçında meyve yetiştirilmektedir?
Seçenekler
A
%1
B
%4
C
%15
D
%60
E
%95
Açıklama:
Sera alanlarımızın % 4 'ünde meyve yetiştirilmektedir.
Soru 36
Domatesin ana vatanı neresidir?
Seçenekler
A
ABD
B
Çin
C
Hollanda
D
Türkiye
E
Mısır
Açıklama:
Domatesin ana vatanı ABD dir.
Soru 37
Bamyanın ana vatanı neresidir?
Seçenekler
A
Afrika
B
Mısır
C
Çin
D
Endonezya
E
Türkiye
Açıklama:
Bamyanın ana vatanı Afrika dır.
Soru 38
Havucun ana vatanı neresidir?
Seçenekler
A
Afganistan
B
Mısır
C
Çin
D
Türkiye
E
Güney amerika
Açıklama:
Havucun ana vatanı Afganistan dır.
Soru 39
Sebzelerle ilgili olarak aşağıda verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Kilo aldırmaması
B
Sindirimi kolaylaştırması
C
Protein kaynağı olması
D
Vücudun direncini artırması
E
Tedavi edici olması
Açıklama:
Sebzeler; vitamin içeriği bakımından zengin olması, madensel maddeler yönünden vücudun gereksinimini karşılaması, kalorisi az olduğundan kilo aldırmaması, iştah açıcı olması, sindirimi kolaylaştırması ve tedavi edici fonksiyonlarının olması gibi özelliklere sahiptir. Sebzeler protein kaynağı değildir. Doğru cevap C seçeneğidir.
Soru 40
Birleşmiş Millerler Gıda ve Tarım Örgütü'nün 2012 yılı verilerine göre dünyada üretimi en çok yapılan sebze hangisidir?
Seçenekler
A
Domates
B
Fasulye
C
Biber
D
Patlıcan
E
Lahana
Açıklama:
Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü'nün 2012 yılı verilerine göre, dünyada sebzeler içerisinde en fazla üretim yaklaşık 162 milyon ton ile domatese aittir. Doğru cevap A seçeneğidir.
Soru 41
Dünya yaş sebze ihracatında ilk sırada hangi ülke yer alır?
Seçenekler
A
Fransa
B
Hollanda
C
İtalya
D
Çin
E
ABD
Açıklama:
Hollanda, domateste %23, biberde %26.9 ve soğanda %18.8 ile dünya yaş sebze ihracatında ilk sırada yer alır. Doğru cevap B seçeneğidir.
Soru 42
Türkiye'de sebze üretimi en az hangi bölgede yapılmaktadır?
Seçenekler
A
Marmara Bölgesi
B
Karadeniz Bölgesi
C
Doğu Anadolu Bölgesi
D
Güneydoğu Anadolu Bölgesi
E
İç Anadolu Bölgesi
Açıklama:
Türkiye'de sebze yetiştiriciliği en fazla Akdeniz Bölgesi'nde gelişmiştir. Bu bölgeyi Ege ve Marmara Bölgeleri takip eder. Yaz mevsiminin kısa sürdüğü Doğu Anadolu Bölgesi'nde ise sebze üretimi çok azdır. Doğru cevap C seçeneğidir.
Soru 43
İç Anadolu Bölgesi'nde sebze tarımının gelişmemesinin temel sebebi nedir?
Seçenekler
A
Tarım topraklarının verimsizliği
B
Nüfusun hayvancılıkla uğraşması
C
Tarım alanlarının dar oluşu
D
Sulama imkanlarının yetersizliği
E
Güneşli gün sayısının az oluşu
Açıklama:
Sebzeler bol su isteyen bitkiler olduğundan, sulama imkanlarının yetersiz kaldığı İç Anadolu Bölgesi'nde sebze tarımı gelişmemiştir. Doğru cevap C seçeneğidir.
Soru 44
Seçeneklerden hangisinde; "yaprağı ve sürgünleri yenen sebze" ve "yumru ve kökleri yenen sebze" eşleştirmesi sırasıyla doğru olarak verilmiştir?
Seçenekler
A
Soğan-Biber
B
Semizotu-Bamya
C
Domates-Roka
D
Marul-Sarımsak
E
Havuç-Kavun
Açıklama:
Yaprağı ve sürgünleri yenen sebzeler; lahana, marul, enginar, ıspanak, pazı, semizotu, maydanoz, roka, tere, nane, dereotu, karnabahar, brokoli ve kuşkonmazdır. Yumru ve kökleri yenen sebzeler ise soğan, sarımsak, pırasa, havuç, turp, şalgam, kereviz, pancar, patates ve yerelmasıdır. Marul yaprağı ve sürgünleri yenen, sarımsak ise yumru ve kökleri yenen sebzelerdir. Doğru cevap D seçeneğidir.
Soru 45
Aşağıdakilerden hangisi meyvesi yenen sebzelerden biri değildir?
Seçenekler
A
Domates
B
Biber
C
Bamya
D
Patlıcan
E
Enginar
Açıklama:
Meyvesi yenen sebzeler; domates, hıyar, acur, biber, bamya, patlıcan, kabak, karpuz ve kavundur. Enginar ise yaprağı ve sürgünleri yenen sebzelerdendir. Doğru cevap E seçeneğidir.
Soru 46
Kornişon, çıtır, Çengelköy, langa gibi türleri de bulunan sebze hangisidir?
Seçenekler
A
Acur
B
Hıyar
C
Biber
D
Kabak
E
Bamya
Açıklama:
Kornişon, çıtır, Çengelköy, langa gibi türleri bulunan sebze hıyardır. Doğru cevap B seçeneğidir.
Soru 47
Anayurdu Akdeniz Bölgesi olan, soğuklardan çabuk etkilenen, yaprakları yemeklerde ve salatalarda çeşni olarak kullanılan sebze hangisidir?
Seçenekler
A
Tere
B
Ispanak
C
Maydanoz
D
Nane
E
Semizotu
Açıklama:
Terenin anayurdu Kuzey Afrika, ıspanağın anayurdu Asya kıtası, nanenin anayurdu Asya ve Avrupa kıtası, semizotunun anayurdu Asya kıtasıdır. Maydanozun anayurdu Akdeniz Bölgesi'dir.Yemeklerde ve salatalarda kullanılır. Daha çok salatalarda olmak üzere çeşitli şekillerde tüketilirler. Doğru cevap C seçeneğidir.
Soru 48
Dünya kuru soğan üretiminde ilk sırada hangi ülke yer alır?
Seçenekler
A
Çin
B
Fransa
C
İngiltere
D
Türkiye
E
Almanya
Açıklama:
Dünya kuru soğan üretiminde ilk beş sırada Çin, Hindistan, ABD, İran ve Rusya Federasyonu yer alır. Doğru cevap A seçeneğidir.
Soru 49
Kök, gövde, sürgün, yaprak, çiçek, meyve ve tohumlarından gıda olarak faydalanılan bitkiler aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Sebze
B
Tahıl
C
Baklagil
D
Baharat
E
Fiğ
Açıklama:
Kök, gövde, sürgün, yaprak, çiçek, meyve ve tohumlarından gıda olarak faydalanılan bitkilere sebze denilmektedir. Sebzeler insan beslenmesinde önemli bir yer tutar. Dünya nüfusunun hızla artması ancak tarım topraklarının sınırlı olması yeterli ve dengeli beslenme sorununu ortaya çıkarmaktadır. Dünya nüfusunun yeterli ve dengeli beslenmesi ancak besin kaynaklarının çeşitlendirilmesi ile mümkündür. Besin kaynaklarının çeşitlendirilmesinde ise sebzeler önemli bir rol oynar.
Soru 50
Aşağıdakilerden hangisinde Türkiye’de en fazla ve en az sebze üretiminin yapıldığı bölgeler sırasıyla verilmiştir?
Seçenekler
A
Karadeniz - Güneydoğu Anadolu
B
Akdeniz - Doğu Anadolu
C
Marmara- Ege
D
Akdeniz- Karadeniz
E
Ege - Karadeniz
Açıklama:
Ülkemizde sebze yetiştiriciliği en fazla Akdeniz Bölgesi’nde gelişmiştir. Bu bölgeyi Ege ve Marmara Bölgeleri takip etmektedir. Yaz mevsiminin kısa sürdüğü Doğu Anadolu Bölgesi’nde ise sebze üretimi çok azdır. Sebzeler bol su isteyen bitkiler olduğundan, sulama imkânlarının yetersiz kaldığı İç Anadolu Bölgesi’nde sebze tarımı gelişmemiştir. Akdeniz ikliminin etkilerinden dolayı kışların ılık geçtiği ve güneşlenmenin fazla olduğu Akdeniz ve Ege Bölgelerinde ise seracılıkta çok gelişmiştir. Bu sayede sebze üretimi bütün yıl yapılabilmektedir.
Soru 51
I. İştah açar.
II. Kilo aldırmaz.
III. Mineral ihtiyacını karşılar.
IV. Sindirimi kolaylaştırır.
V. Tedavi edici fonksiyonu vardır.
Yukarıdakilerden hangileri sebze tüketiminin faydaları arasında sayılabilir?
II. Kilo aldırmaz.
III. Mineral ihtiyacını karşılar.
IV. Sindirimi kolaylaştırır.
V. Tedavi edici fonksiyonu vardır.
Yukarıdakilerden hangileri sebze tüketiminin faydaları arasında sayılabilir?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I ve II
C
II ve III
D
I, IV ve V
E
I, II, III, IV ve V
Açıklama:
Sebzelerin, vitamin içerikleri bakımından zengin olması, madensel (mineral) maddeler yönünden vücudun gereksinim karşılaması, kalorisi az olduğundan kilo aldırmaması, iştah açıcı olmaları, sindirimi kolaylaştırmaları ve tedavi edici fonksiyonları sebebiyle insan sağlığı ve beslenmesi yönünden önemi büyüktür.
Soru 52
Dünya yaş sebze ihracatında ilk sırayı alan ülke aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Hollanda
B
ABD
C
Almanya
D
Türkiye
E
Kanada
Açıklama:
Dünya yaş sebze üretimde ilk ona giremeyen bazı ülkelerin ihracatta ilk sıralarda yer aldıkları görülmektedir. Bu ülkelerden en önemlisi Hollanda’dır. Hollanda domateste %23, biberde %26,9 ve soğanda %18,8 ile dünyada ilk sırada yer almaktadır. Fransa, Belçika, Kanada ve Fas’ta yaş sebze ihracatında önde gelen ülkeler arasındadır. Fransa ve Belçika modern tarım yöntemleri sayesinde birim alandan alınan verimin yüksek ve pazar için üretim yapan ülkeler olduğu görülmektedir. Kanada ise çok geniş topraklara sahip olmasına rağmen nüfusu az olan bir ülkedir. Fas’ın ise Akdeniz kıyı şeridi ticari tarım yapılması bakımından önemlidir. Domates ihracatında Hollanda’yı %21,4’lük pay ile Meksika, %15,1’lik pay ile İspanya ve %5,1’lik pay ile Fas izlemektedir. Biber ihracatında ise Hollanda’yı İspanya ve Meksika izlemektedir. Soğan ihracatında ise Hollanda’dan sonra Meksika, Hindistan, Çin ve ABD gelmektedir.
Soru 53
Ülkemizde adı salatalık olarak da bilinen hıyarın ana yurdu hangi ülkedir?
Seçenekler
A
ABD
B
Türkiye
C
Hindistan
D
Kanada
E
Belçika
Açıklama:
Ülkemizde adı salatalık olarak da bilinen hıyarın, ana yurdu Hindistan’dır. Hıyar kabakgiller familyası içerisinde yer almakta ve kornişon, çıtır, çengelköy ve langa gibi birçok türü bulunmaktadır.
Soru 54
Aşağıdakilerden hangisi yaprağı ve sürgünleri yenen sebzelerden değildir?
Seçenekler
A
Roka
B
Semizotu
C
Patates
D
Nane
E
Karnabahar
Açıklama:
Yaprağı ve sürgünleri yenen başlıca sebzeler olan; lahana, marul, enginar, ıspanak, pazı, semizotu, maydanoz, roka, tere, nane, dereotu, karnabahar, kuşkonmaz ve brokolidir.
Soru 55
Ülkemizde en çok yetiştirilen sebze aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Hıyar
B
Biber
C
Domates
D
Soğan
E
Patates
Açıklama:
Türkiye dünyanın önemli sebze üreticisi ülkelerinden birisidir. Üretilen sebzelerin bir kısmı yurt içinde tüketilmekte bir kısmı da ihraç edilmektedir. Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verilerine göre 2014 yılında ülkemizde 27,5 milyon ton sebze (baklagil sebzeleri hariç) üretilmiştir. TÜİK’in 2014 yılı verilerine göre Türkiye’de ekili dikili alanların toplamı 239.440.000 dekardır. Bu alanın 8.040.000 dekarı sebze üretimine ayrılmıştır. Bu rakamlara göre Türkiye tarım arazisinin yaklaşık %3,4’ü sebze bahçelerine ayrılmıştır. Türkiye’de 2013 yılında yetiştirilen sebzelerin ürün deseni incelendiğinde domates, hıyar, biber, patlıcan ve karpuz gibi meyvesi için yetiştirilen sebze grubunun toplam sebze üretiminin %83’ünü oluşturduğu görülmektedir. Yaklaşık 12 milyon tonluk üretimi ile domates ülkemizde en çok yetiştirilen sebzedir ve toplam sebze üretiminin yaklaşık %42’sini meydana getirmektedir. Domatesi, 3,9 milyon tonluk üretimi ile karpuz ve 2,2 milyon ton ile biber ve 1,9 milyon tonluk üretimi ile kuru soğan izlemektedir. Türkiye’nin en fazla ihraç ettiği yaş sebze 391 milyon ABD doları ile domates olmuştur. Domatesi, biber ve hıyar ihracatı izlemiştir. Yaş sebze ve meyve ihracatımızın en fazla olduğu ülkeler ise Rusya, Irak, Ukrayna, Almanya ve Bulgaristan’dır. Türkiye’de meyve ve sebze üretiminin illere göre dağılımına bakıldığında ise Antalya, Bursa, İzmir, Mersin ve Samsun sebze üretiminde toplam üretimin %38,7’sini vermektedir.
Soru 56
I. Karpuz
II. Bamya
III. Kabak
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri kabakgiller familyasındandır?
II. Bamya
III. Kabak
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri kabakgiller familyasındandır?
Seçenekler
A
I
B
I ve II
C
II ve III
D
I ve III
E
I-II ve III
Açıklama:
Ana yurdu Afrika kıtası olan bamya ebegümecigiller familyasındandır. Ana yurdu Amerika ve Asya kıtası olan kabak, kabakgiller familyasından bir bitkidir. Ana yurdu Afrika kıtası olan Karpuz, kabakgiller familyasındandır.
Soru 57
Yazlık ve kışlık olarak iki ana başlığa ayrılan bitki aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Kavun
B
Karpuz
C
Patlıcan
D
Bamya
E
Patates
Açıklama:
Türkiye’de yetiştirilen kavunlar yazlık ve kışlık olarak iki ana başlıkta ele alınabilir. Yazlık kavunlar; Van (cep), topatan, Mollaköy, Sındırgı ve Muğla kavunlarıdır. Kışlık kavunlar ise Kırkağaç, Hasanbey, Altınbaş ve Yuva kavunlarıdır. Yazlık kavunlara göre kabukları daha kalın ve sert olan kışlık kavunların büyüklükleri de yazlık çeşitlere göre daha fazladır. Kışlık kavunlar daha uzun süre saklanabilir.
Soru 58
I. Maydonozgiller familyasındadır
II. Mor, beyaz ve sarı renklerde bulunabilir.
III. Yemek ve salatalarda çiğ olarak tüketilebilir.
IV. Suyu sıkılabilir
Yukarıda özellikleri verilen bitki aşağıdakilerden hangisidir?
II. Mor, beyaz ve sarı renklerde bulunabilir.
III. Yemek ve salatalarda çiğ olarak tüketilebilir.
IV. Suyu sıkılabilir
Yukarıda özellikleri verilen bitki aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Pırasa
B
Patates
C
Marul
D
Havuç
E
Sarımsak
Açıklama:
Ana yurdu Afganistan olan havuç maydanozgiller familyasındandır. Havucun kökleri sebze olarak değerlendirilir. Havucun beyaz, sarı ve mor renkli olanları vardır. Havuç serin iklim bitkisidir. Güneşlenmenin az, nemin yüksek ve nispeten düşük sıcaklık koşullarında iyi yetişir. Ilıman iklimlerde de yetiştirilen havuç, derin ve gevşek toprakları sever. Ülkemizde daha çok kış sebzesi olarak tüketilir. Yemeklerde, salatalarda, çiğ olarak, suyu çıkarılarak ve turşularda kullanılır. Havuç, A, B1, B2 ve C vitaminlerince zengindir. Gaz söktürücü özelliği vardır.
Soru 59
Aşağıdakilerden hangisi sebzelerden birisi değildir?
Seçenekler
A
Domates
B
Patlıcan
C
Soğan
D
Lahana
E
Nohut
Açıklama:
Nohut diğerlerinin tersine baklagillerden birisidir.
Soru 60
Aşağıdakilerden hangisi 2012 verilerine göre dünyada en çok üretilen sebzedir?
Seçenekler
A
Karpuz
B
Hıyar
C
Domates
D
Soğan
E
Lahana
Açıklama:
Sebzeler içerisinde en fazla üretim yaklaşık 162 milyon ton ile domatese aittir.
Soru 61
Dünya’da 2012 verilerine göre en fazla yaş sebze üreten ülke hangisidir?
Seçenekler
A
ABD
B
Hindistan
C
Çin
D
Rusya
E
Türkiye
Açıklama:
2012 yılı FAO verilerine göre dünyada en fazla yaş sebze üreten ülkeler sırasıyla; Çin Halk Cumhuriyeti, Hindistan, ABD, Türkiye, İran, Mısır, Rusya Federasyonu, Meksika, İspanya ve İtalya’dır.
Soru 62
2012 yılı dünya sebze ihracatı incelendiğinde en fazla ihraç edilen sebze türü hangisidir?
Seçenekler
A
Biber
B
Soğan
C
Hıyar
D
Domates
E
Sarımsak
Açıklama:
2012 yılı verilerine göre dünyada en fazla ihracatı yapılan ilk beş ürün; domates, biber, soğan, patates ve hıyardır.
Soru 63
Aşağıdakilerden hangisi 2013 yıllında Türkiye’nin yaş meyve sebze ihracatının en fazla olduğu ülkeler arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Bulgaristan
B
Almanya
C
Ukrayna
D
Rusya
E
Çin
Açıklama:
2013 verilerine göre yaş sebze ve meyve ihracatımızın en fazla olduğu ülkeler Rusya, Irak, Ukrayna, Almanya ve Bulgaristan’dır.
Soru 64
Aşağıdakilerden hangisi meyvesi yenen sebze türlerinden birisidir?
Seçenekler
A
Lahana
B
Biber
C
Marul
D
Ispanak
E
Pazı
Açıklama:
Biber dışındaki diğer sebzeler yaprağı ve sürgünleri yenilen sebzeler sınıfına girerler.
Soru 65
2013 verilerine göre dünyanın en çok lahana üreten ülkesi hangisidir?
Seçenekler
A
Hindistan
B
Fransa
C
Rusya
D
ABD
E
Çin
Açıklama:
Dünya lahana üretiminde ilk beş sırada Çin, Hindistan, Rusya, Güney Kore ve Japonya yer almaktadır.
Soru 66
Aşağıdaki bölgelerden hangisi Türkiye kuru soğan üretiminde önemli bir yer almaz?
Seçenekler
A
Amasya
B
Çorum
C
Ankara
D
Trabzon
E
Eskişehir
Açıklama:
Türkiye’de kuru soğan en çok Amasya, Çorum, Tokat, Ankara, Eskişehir, Hatay, Adana ve Bursa illerinde yetiştirilmektedir.
Soru 67
Aşağıdaki hangisinin ana vatanı Afganistan’dır dünyaya yayılmıştır?
Seçenekler
A
Domates
B
Havuç
C
Soğan
D
Biber
E
Karpuz
Açıklama:
Ana yurdu Afganistan olan havuç maydanozgiller familyasındandır.
Soru 68
Aşağıdaki bölgelerden hangisi Türkiye’nin en çok karpuz yetiştirilen bölgeleri arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Karadeniz Bölgesi
B
Akdeniz
C
Güneydoğu Anadolu Bölgesi
D
Marmara Bölgesi
E
Ege Bölgesi
Açıklama:
Karpuz Türkiye’de en çok Akdeniz, Marmara, Ege ve Güneydoğu Anadolu Bölgesi’nin sulanan arazilerinde yetiştirilir.
Soru 69
Slow food hareketinin tarihi ve başlatan kişi aşağıdaki şıkların hangisinde doğru bir şekilde verilmiştir?
Seçenekler
A
1917 Guglielmo Marconi
B
1986 Carlo Petrini
C
1950 Enrico Fermi
D
1900 Camillo Golgi
E
1937 Emilio Gino
Açıklama:
1986 yılında İtalya’da Carlo Petrini tarafından başlatılan uluslararası bir harekettir.
Soru 70
Nüfusun ihtiyacını karşılamak için üretilen tarımsal ürünlerde kullanılan zirai ilaçlara ne ad verilir?
Seçenekler
A
Gübre
B
Thiram
C
Biyosit
D
Pestisit
E
Antibiyotik
Açıklama:
Nüfusun ihtiyacını karşılamak için üretilen tarımsal ürünlerde kullanılan zirai ilaçlara Pestisit adı verilir.
Soru 71
Sebzelerin yetiştirilmesinde aşağıdaki faktörlerden hangisi etkili değildir?
Seçenekler
A
İklim koşulları
B
Toprak
C
Sulama
D
Gübreleme
E
Dağlar
Açıklama:
Sebzelerin yetiştirilmesinde dağlar etkili faktör değildir.
Soru 72
FAO’nun 2012 yılı raporuna göre üretilen en fazla sebze aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Biber
B
Hıyar
C
Domates
D
Patlıcan
E
Havuç
Açıklama:
FAO’nun 2012 yılı raporuna göre üretilen en fazla sebze domatestir.
Soru 73
İklim faktörlerinin etkisinin azaltılarak özel çevre koşullarının yaratılması ile yapılan sebze, meyve ve süs bitkileri yetiştiriciliğine verilen addır. Tanımı verilen yetiştirme şekli aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Turfanda
B
Tarla
C
Seracılık
D
Hasat
E
Organik Tarım
Açıklama:
Tanımı verilen sebze yetiştiricilik şekli seracılıktır.
Soru 74
Biberin ana yurdu neresidir?
Seçenekler
A
Asya
B
Mısır
C
Amerika
D
Rusya
E
Avusturalya
Açıklama:
Biberin ana yurdu Amerika kıtasıdır.
Soru 75
Enginar üretiminde birinci sırada yer alan ülke aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Çin
B
Amerika
C
Arjantin
D
İtalya
E
Kanada
Açıklama:
Enginar üretiminde İtalya birinci sırada yer alır.
Soru 76
Aşağıdakilerden hangisi yaprağı ve sürgünleri yenen sebzeler arasında değildir?
Seçenekler
A
Lahana
B
Enginar
C
Marul
D
Karnabahar
E
Pırasa
Açıklama:
Pırasa yumru ve kök sebzeler grubuna girmektedir.
Soru 77
Türkiye’de soğan üretiminde en önde gelen il aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Adana
B
Urfa
C
Konya
D
Amasya
E
Ankara
Açıklama:
Türkiye’de soğan üretiminde en önde gelen il Amasya’dır.
Soru 78
Türkiye’de patates üretimi yıllara göre incelendiğinde düşüş göstermesinin sebebi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Sulama
B
İklim
C
Üst üste ekim
D
Pazarlama
E
İlaçlama
Açıklama:
Patates üretimindeki azalış, aynı tarlaya üst üste patates ekilmesidir.
Soru 79
1986 yılında İtalya'da Carlo Petini tarafından “fast food”a karşı yerel mutfakların zenginliğini ve önemini vurgulamak amacıyla başlatılan uluslararası hareketin adı nedir?
Seçenekler
A
Pestisit
B
İyi tarım
C
Yavaş yemek
D
Günde beş defa
E
Dengeli beslenme
Açıklama:
Beslenmemizde yerel olarak ve mevsiminde üretilmiş güvenilir gıdalara özellikle seb- zelere daha fazla yer ayırmak gerekmektedir. Dünyada bu konuda atılmış önemli adımlar- dan biri, 1986 yılında İtalya’da Carlo Petrini tarafından başlatılan uluslararası “slow food” hareketidir. Türkçeye yavaş yemek olarak çevirebileceğimiz bu hareketin temel amacı “fast food”a karşı yerel mutfakların zenginliğini ve önemini vurgulamaktır. Doğru cevap C'dir.
Soru 80
Ülkemizde sebze yetiştiriciliği en fazla hangi bölgede gelişmiştir?
Seçenekler
A
Akdeniz
B
Ege
C
Karadeniz
D
Doğu
E
Güneydoğu
Açıklama:
Türkiye’de topografya, iklim ve toprak koşullarındaki bu çeşitlilik tarıma ürünlerine de yansımıştır. Türkiye’de yetiştirilen tarım ürünleri büyük bir çeşitlilik gösterir. Bu durum Türkiye’de farklı tarım bölgelerinin ortaya çıkmasına sebep olmuştur. Fakat, ülkemizde sebze yetiştiriciliği en fazla Akdeniz Bölgesi’nde gelişmiştir. Doğru cevap A'dır.
Soru 81
Uluslararası Ticaret Merkezi'nin 2012 verilerine göre küresel yaş sebze ihracatında en büyük paya sahip olan sebze hangisidir?
Seçenekler
A
Patates
B
Soğan
C
Biber
D
Hıyar
E
Domates
Açıklama:
2012 yılı verilerine göre dünyada en fazla ihracatı yapılan ilk beş ürün; domates, biber, soğan, patates ve hıyardır. Domatesin küresel yaş sebze ihracatındaki payı %24,8 olarak gerçekleşmiştir. Doğru cevap E'dir.
Soru 82
Kabakgiller familyasından olan acurun ana yurdu hangi kıtadır?
Seçenekler
A
Amerika
B
Asya
C
Afrika
D
Avrupa
E
Okyanusya
Açıklama:
Acurun ana yurdu Asya'dır. Doğru cevap B'dir.
Soru 83
Aşağıdaki sebzelerden hangisi ebegümecigiller familyasındandır?
Seçenekler
A
Biber
B
Patlıcan
C
Acur
D
Domates
E
Bamya
Açıklama:
Domates, patlıcan ve biber patlıcangiller, acur kabakgiller ve bamya da ebegümecigiller familyasındandır. Doğru cevap E'dir.
Soru 84
Aşağıda lahana ile ilgili verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Kış sebzesidir ve dona karşı dayanıklıdır.
B
C vitamini, kalsiyum, fosfor ve potasyum açısından zengindir.
C
Kalorisi yüksek olduğu için diyetlerde kullanılmaz.
D
Toprak bakımından pek seçici değildir.
E
Samsun ve Niğde illeri lahana üretiminde önemlidir.
Açıklama:
Bir kış sebzesi olan lahana dona karşı dayanıklıdır, toprak ayırt etmez, C vitamini ile kalsiyum, fosfor ve potasyum mineralleri bakımından zengindir. Kalorisi düşük olduğundan diyetlerde sıklıkla kullanılır. Türkiye’de lahana en çok Karadeniz, Marmara ve Ege Bölgelerinde yetiştiri- lir. Samsun ve Niğde illeri lahana üretiminde önemlidir. Doğru cevap C'dir.
Soru 85
"Ana yurdu Akdeniz ülkeleri ve Orta Doğu olan bu sebze ıspanakgiller familyasındandır. Kökleri değil yaprakları sebze olarak değerlendirilir. Uzun saplı ve iri yapraklarının rengi, açık yeşilden koyu yeşile doğru değişir. A, B ve C vitaminleri ve kalsiyum minerali bakımından zengindir. Türkiye’de en çok Hatay, Trabzon, Kahramanmaraş, Mersin, Samsun, Sakarya, İzmir ve Aydın’da yetiştirilir."
Yukarıda verilen bilgiler hangi sebze içindir?
Yukarıda verilen bilgiler hangi sebze içindir?
Seçenekler
A
Marul
B
Ispanak
C
Semizotu
D
Pazı
E
Tere
Açıklama:
Soru kökünde verilen bilgiler, pazı sebzesi içindir. Doğru cevap D'dir.
Soru 86
Kuşkonmaz hangi familyaya aittir?
Seçenekler
A
Zambakgiller
B
Papatyagiller
C
Ebegümecigiller
D
Patlıcangiller
E
Turpgiller
Açıklama:
Ana yurdu eski dünya karaları olan kuşkonmaz zambakgiller familyasındandır. Doğru cevap A'dır.
Soru 87
Türkiye'de havuç en çok hangi bölgede üretilmektedir?
Seçenekler
A
Akdeniz
B
Ege
C
Güneydoğu
D
İç Anadolu
E
Doğu
Açıklama:
Türkiye’de havuç en çok İç Anadolu Bölgesi’nde üretilmektedir. Havuç üretiminde Ankara, Konya, Karaman, Antalya, Burdur, Mersin, Ha- tay, Kahramanmaraş, İzmir, Aydın, Muğla, Manisa, Denizli, Bursa, Balıkesir, Edirne, Kırkla- reli, Diyarbakır, Adıyaman ve Gaziantep illeri ön plana çıkmaktadır. Doğru cevap D'dir.
Soru 88
Sanayide, nişasta, ispirto ve glikoz üretmede kullanılan sebze aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Kabak
B
Patates
C
Havuç
D
Turp
E
Hıyar
Açıklama:
Patates, sanayide, nişasta, ispirto ve glikoz üretmede kullanılır. Doğru cevap B'dir.
Soru 89
Dünyada en fazla üretimi yapılan sebze hangisidir?
Seçenekler
A
Domates
B
Lahana
C
Hıyar
D
Patlıcan
E
Biber
Açıklama:
162 milyon ton ile domates birinci sırada yer alır. Cevap A şıkkıdır.
Soru 90
Yaş sebze üretiminde Türkiye dünyada kaçıncı sırada yer alır?
Seçenekler
A
1
B
2
C
3
D
4
E
5
Açıklama:
Çin 1.; Hindistan 2.; ABD 3.; TÜrkiye 4. sırada yer alır. Cevap D şıkkıdır.
Soru 91
Dünyada en fazla ihracatı yapılan ilk beş ürün hangisidir?
Seçenekler
A
Domates, biber, soğan, patates, hıyar
B
Domates, sarımsak, havuç, soğan, patates
C
Patates, havuç, brokoli, domates, mantar
D
Soğan, hıyar, biber, brokoli,karnıbahar
E
Brokoli,patates, domates,karnıbahar, mantar
Açıklama:
İlk beşte a şıkkı yer alır; sonra sırasıyla sarımsak, havuç, karnıbahar, brokoli, kuşkonmaz ve mantar gelir. Cevap a şıkkıdır.
Soru 92
Hangisi dünya yaş sebze ihracatında önde gelen ülkelerden değildir?
Seçenekler
A
Türkiye
B
Hollanda
C
İspanya
D
Meksika
E
Çin
Açıklama:
b,c,d ve e şıkları ilk dört arasında yer alır. Türkiye ilk onda bile değildir. Cevap a şıkkıdır.
Soru 93
Hangisi dünya domates üretiminde ilk beş sırada yer alan ülkelerden biridir?
Seçenekler
A
Çin
B
Pakistan
C
İspanya
D
Meksika
E
Brezilya
Açıklama:
İlk beşte yer alan ülkeler: Çin, Hindistan, ABD,Türkiye ve Mısır'dır. Cevap A şıkkıdır.
Soru 94
Anayurdu Afrika kıtası olan sebze hangisidir?
Seçenekler
A
Bamya
B
Hıyar
C
Patlıcan
D
Biber
E
Acur
Açıklama:
Hıyar, Hİndistan; Patlıcan,Asyanın doğu ve güneyi; biber Amerika; Acur, Asya'ya aittir. Cevap A şıkkıdır.
Soru 95
Hangisi dünya kabak üretiminde ilk beş sırada yer alan ülkelerdir?
Seçenekler
A
Çin, Hİndistan, Rusya, İran, ABD
B
Çin, İran, Türkiye, Brezilya, Mısır
C
Çin, Hindistan, Rusya, Güney Kore, Japonya
D
Çin, ABD, Hindistan, İspanya, İtalya
E
İtalya, Mısır, İspanya, Peru, Arjantin
Açıklama:
B şıkkı, karpuz; c şıkkı, lahana; d şıkkı,marul; e şıkkı, enginar üretiminde ilk beşte yer alır. Cevap A şıkkıdır.
Soru 96
Türkiya dünya lahana üretiminin yüzde kaçını vermektedir?
Seçenekler
A
%1
B
%5
C
%7
D
%9
E
%10
Açıklama:
Türkiye %1'ini vermektedir. Cevap A şıkkıdır.
Soru 97
Hangisi dünya enginar üretiminde ilk beş sırada yer alan ülkelerden değildir?
Seçenekler
A
Brezilya
B
İtalya
C
Mısır
D
İspanya
E
Peru
Açıklama:
İlk beşte b, c, d, e şıkları ve Arjantin yer alır. Cevap A şıkkıdır.
Soru 98
Kuşkonmazın ticari anlamda üretildiği şehrimiz hangisidir?
Seçenekler
A
Balıkesir
B
Urfa
C
Erzurum
D
Antalya
E
Ankara
Açıklama:
Ülkemizde Güney Marmara'da özellikle Balıkesir'de ticari anlamda üretilmektedir. Cevap A şıkkıdır.
Soru 99
Kök, gövde, sürgün, yaprak, çiçek, meyve ve tohumlarından gıda olarak faydalanılan bitkilere ne ad verilmektedir?
Seçenekler
A
Sebze
B
Tahıl
C
Kurubaklagil
D
Ağaç
E
Turunçgiller
Açıklama:
Kök, gövde, sürgün, yaprak, çiçek, meyve ve tohumlarından gıda olarak faydalanılan bitkilere sebze denilmektedir. Sebzeler insan beslenmesinde önemli bir yer tutar.
Soru 100
Tarımsal üretim sistemini sosyal açıdan yaşanabilir, ekonomik açıdan kârlı ve verimli, insan sağlığını koruyan, hayvan sağlığı ve refahı ile çevreye önem veren bir hâle getirmek için uygulanması gereken işlemler aşağıdakilerden hangisi ile ifade edilir?
Seçenekler
A
İyi sosyal uygulamaları
B
İyi tarım uygulamaları
C
İyi tüketim uygulamaları
D
İyi beslenme uygulamaları
E
İyi ekonomik uygulamalar
Açıklama:
İyi Tarım Uygulamaları: Tarımsal üretim sistemini sosyal açıdan yaşanabilir, ekonomik
açıdan kârlı ve verimli, insan sağlığını koruyan, hayvan sağlığı ve refahı ile çevreye önem veren bir hâle getirmek için uygulanması gereken işlemleri ifade eder.
açıdan kârlı ve verimli, insan sağlığını koruyan, hayvan sağlığı ve refahı ile çevreye önem veren bir hâle getirmek için uygulanması gereken işlemleri ifade eder.
Soru 101
Beslenmemizde yerel olarak ve mevsiminde üretilmiş güvenilir gıdalara özellikle sebzelere daha fazla yer ayrılmasını savunan ve yerel mutfakların önemini vurgulayan hareketin adı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Fast Food
B
Füzyon Mutfak
C
Slow Food
D
Moleküler Mutfak
E
Fine Dining
Açıklama:
Beslenmemizde yerel olarak ve mevsiminde üretilmiş güvenilir gıdalara özellikle sebzelere
daha fazla yer ayırmak gerekmektedir. Dünyada bu konuda atılmış önemli adımlardan
biri, 1986 yılında İtalya’da Carlo Petrini tarafından başlatılan uluslararası “slow food”
hareketidir. Türkçeye yavaş yemek olarak çevirebileceğimiz bu hareketin temel amacı “fast
food”a karşı yerel mutfakların zenginliğini ve önemini vurgulamaktır
daha fazla yer ayırmak gerekmektedir. Dünyada bu konuda atılmış önemli adımlardan
biri, 1986 yılında İtalya’da Carlo Petrini tarafından başlatılan uluslararası “slow food”
hareketidir. Türkçeye yavaş yemek olarak çevirebileceğimiz bu hareketin temel amacı “fast
food”a karşı yerel mutfakların zenginliğini ve önemini vurgulamaktır
Soru 102
Tarım ürünlerine zarar veren böcekleri ortadan kaldırmak için kullanılan kimyasal madde ya da bileşimler aşağıdakilerden hangisi ile ifade edilir?
Seçenekler
A
Nadas
B
Pestisid
C
Erozyon
D
Slow Food
E
Pazarlama
Açıklama:
Pestisid: Tarım ürünlerine zarar veren böcekleri ortadan kaldırmak için kullanılan kimyasal madde ya da bileşimler. Tarımsal faaliyetlerde aşırı pestisid kullanımı, havaya, toprağa, yer üstü ve yer altı sularına zarar verir.
Soru 103
Dünya genelinde üretimi en fazla yapılan sebze aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Lahana
B
Hacuç
C
Biber
D
Domates
E
Patlıcan
Açıklama:
Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütünün (FAO) 2012 yılı verilerine göre; dünyada
572 milyon dekar alanda yaş sebze üretimi yapılmıştır. Bu alanda üretilen toplam yaş
sebze miktarı 1,1 milyar tondur. Sebzeler içerisinde en fazla üretim yaklaşık 162 milyon
ton ile domatese aittir. Domates üretiminden sonra en fazla üretimi yapılan sebzeler;
karpuz, kuru soğan, lahana, hıyar, patlıcan, havuç, biber, marul ve sarımsaktır.
572 milyon dekar alanda yaş sebze üretimi yapılmıştır. Bu alanda üretilen toplam yaş
sebze miktarı 1,1 milyar tondur. Sebzeler içerisinde en fazla üretim yaklaşık 162 milyon
ton ile domatese aittir. Domates üretiminden sonra en fazla üretimi yapılan sebzeler;
karpuz, kuru soğan, lahana, hıyar, patlıcan, havuç, biber, marul ve sarımsaktır.
Soru 104
Türkiye'de sebze yetiştiriciliği en fazla hangi bölgede gelişmiştir?
Seçenekler
A
Doğu Anadolu Bölgesi
B
Marmara Bölgesi
C
Karadeniz Bölgesi
D
Ege Bölgesi
E
Akdeniz Bölgesi
Açıklama:
Ülkemizde sebze yetiştiriciliği en fazla Akdeniz Bölgesi’nde gelişmiştir. Bu bölgeyi
Ege ve Marmara Bölgeleri takip etmektedir. Yaz mevsiminin kısa sürdüğü Doğu Anadolu
Bölgesi’nde ise sebze üretimi çok azdır. Sebzeler bol su isteyen bitkiler olduğundan,
sulama imkânlarının yetersiz kaldığı İç Anadolu Bölgesi’nde sebze tarımı gelişmemiştir.
Akdeniz ikliminin etkilerinden dolayı kışların ılık geçtiği ve güneşlenmenin fazla olduğu
Akdeniz ve Ege Bölgelerinde ise seracılıkta çok gelişmiştir. Bu sayede sebze üretimi bütün yıl yapılabilmektedir.
Ege ve Marmara Bölgeleri takip etmektedir. Yaz mevsiminin kısa sürdüğü Doğu Anadolu
Bölgesi’nde ise sebze üretimi çok azdır. Sebzeler bol su isteyen bitkiler olduğundan,
sulama imkânlarının yetersiz kaldığı İç Anadolu Bölgesi’nde sebze tarımı gelişmemiştir.
Akdeniz ikliminin etkilerinden dolayı kışların ılık geçtiği ve güneşlenmenin fazla olduğu
Akdeniz ve Ege Bölgelerinde ise seracılıkta çok gelişmiştir. Bu sayede sebze üretimi bütün yıl yapılabilmektedir.
Soru 105
İklim faktörlerinin etkisinin azaltılarak özel çevre koşullarının yaratılması ile yapılan sebze, meyve ve süs bitkileri yetiştiriciliğine verilen ad aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Rafine üretim
B
Örtü altı üretim
C
Kimyasal üretim
D
Makineli tarım
E
Slow Food
Açıklama:
Örtü Altı Üretim (Seracılık): İklim faktörlerinin etkisinin azaltılarak özel çevre koşullarının yaratılması ile yapılan sebze, meyve ve süs bitkileri yetiştiriciliğine verilen addır. İklim faktörlerinin etkisini azaltmak için genellikle cam, plastik ve
naylonlardan yararlanılır. Bu yapılara ise sera adı verilmektedir.
naylonlardan yararlanılır. Bu yapılara ise sera adı verilmektedir.
Soru 106
Sebzeler yenilebilen kısımlarına göre kaç gruba ayrılmaktadır?
Seçenekler
A
İki
B
Üç
C
Dört
D
Beş
E
Altı
Açıklama:
Yenilen kısımlarına göre sebzeleri; meyvesi yenen sebzeler, yaprağı ve sürgünleri yenen sebzeler, yumru ve kökleri yenen sebzeler olmak üzere üçe ayırmak mümkündür.
Soru 107
'Ana yurdu Asya ve Avrupa kıtası olan ballıbabagiller familyasından bir bitkidir. Ilıman ve nemli iklimlerde iyi yetişir. Bahçe toprağı da denen tınlı toprakları sever. Kıvırcık, su, yarpuz ve tüylü gibi türleri vardır. ' Açıklamaya uyan sebze aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Roka
B
Pazı
C
Dereotu
D
Karnabahar
E
Nane
Açıklama:
Ana yurdu Asya ve Avrupa kıtası olan nane ballıbabagiller familyasından bir bitkidir. Ilıman ve nemli iklimlerde iyi yetişir. Bahçe toprağı da denen tınlı toprakları sever. Bahçe, kıvırcık, su, yarpuz ve tüylü nane gibi türleri vardır. Yemek, salata ve çorbalara tat vermesi için kullanılır. Nane aynı zamanda baharat ve şifalı ot olarak da kullanılır.
Soru 108
Aşağıdakilerden hangisi yumru ve kökleri yenen sebzeler grubuna girer?
Seçenekler
A
Soğan
B
Kuşkonmaz
C
Brokoli
D
Karnabahar
E
Dereotu
Açıklama:
Yumru ve kökleri yenen başlıca sebzeler soğan, sarımsak, pırasa, havuç, turp, şalgam, kırmızı pancar, kök kereviz, patates ve yer elmasıdır. Ana yurdu Orta Doğu ve Hindistan olan soğan, zambakgiller familyasından olup sarımsak ile yakın akrabadır. Kışlık ve yazlık çeşitleri bulunur. Soğan serin iklim sebzesi olmakla birlikte değişik iklimlerde yetiştirilmektedir.
Soru 109
I- Değişik iklim koşulları altında yetiştirilebilirler.
II- Toprak bakımından fazla seçici değillerdir.
III- Sulama ve gübreleme önemlidir.
Yukarıda verilenlerden hangisi/hangileri sebze üretimi ile ilgili doğru bilgi içermektedir?
II- Toprak bakımından fazla seçici değillerdir.
III- Sulama ve gübreleme önemlidir.
Yukarıda verilenlerden hangisi/hangileri sebze üretimi ile ilgili doğru bilgi içermektedir?
Seçenekler
A
Yalnız III
B
I-II
C
I-III
D
II-III
E
I-II-III
Açıklama:
Sebzeler değişik iklim koşulları altında yetiştirilebilen bitkilerdir. Sebzelerin yetiştirilmesinde iklim koşullarının yanı sıra toprak, sulama, gübreleme, kaliteli tohum, makineleşme, pazarlama, tarımsal kuruluşlar ve uygulanan tarım politikaları gibi faktörler de önemlidir. Sebzeler toprak bakımından fazla seçici değildir. Ancak istedikleri toprak şartlarında yetiştirilmeleri, ürünün zamanında ve verimli bir şekilde alınmasını etkiler. Sebze yetiştirmede sulama ve gübreleme önemlidir. Yetiştirilecek sebzelerin zamanında, yeterince sulanması ve gübrelenmesi gerekmektedir. Mahsulün bol olması için de kaliteli ve yöreye uygun tohumların seçilmesi gerekmektedir. Bu bilgiler doğrultusunda doğru cevap E’dir.
Soru 110
2012 verilerine göre aşağıdakilerden hangisi dünyada en fazla üretilen yaş sebzedir?
Seçenekler
A
Domates
B
Biber
C
Karpuz
D
Patlıcan
E
Marul
Açıklama:
Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütünün (FAO) 2012 yılı verilerine göre; dünyada 572 milyon dekar alanda yaş sebze üretimi yapılmıştır. Bu alanda üretilen toplam yaş sebze miktarı 1,1 milyar tondur. Sebzeler içerisinde en fazla üretim yaklaşık 162 milyon ton ile domatese aittir. Domates üretiminden sonra en fazla üretimi yapılan sebzeler; karpuz, kuru soğan, lahana, hıyar, patlıcan, havuç, biber, marul ve sarımsaktır. Doğru cevap A’dır.
Soru 111
Aşağıdaki bölgelerden hangisi Türkiye’de sebze yetiştiriciliğinin en fazla olduğu bölgedir?
Seçenekler
A
Ege Bölgesi
B
Marmara Bölgesi
C
Akdeniz Bölgesi
D
İç Anadolu Bölgesi
E
Karadeniz Bölgesi
Açıklama:
Ülkemizde sebze yetiştiriciliği en fazla Akdeniz Bölgesi’nde gelişmiştir. Bu bölgeyi Ege ve Marmara Bölgeleri takip etmektedir. Yaz mevsiminin kısa sürdüğü Doğu Anadolu Bölgesi’nde ise sebze üretimi çok azdır. Doğru cevap C’dir.
Soru 112
Aşağıdakilerden hangisi meyvesi yenen sebzelerden biri değildir?
Seçenekler
A
Domates
B
Enginar
C
Kavun
D
Acur
E
Kabak
Açıklama:
Meyvesi yenen başlıca sebzeler domates, hıyar, acur, biber, bamya, patlıcan, kabak, kavun ve karpuzdur. Enginar ise yaprağı ve sürgünleri yenen sebzeler arasındadır. Doğru cevap B’dir.
Soru 113
Aşağıdakilerden hangisi domatesin içerdiği vitamin veya minarellerden biri değildir?
Seçenekler
A
A vitamini
B
Fosfor
C
C vitamini
D
D vitamini
E
Potasyum
Açıklama:
Domates, A, B1, B2 ve C vitaminlerinin yanı sıra fosfor, kalsiyum, potasyum ve demir mineralleri içerir. Besin değeri yüksek olduğundan sağlık için yararlıdır. Doğru cevap D’dir.
Soru 114
Aşağıdakilerden hangisi Türkiye’de lahana üretiminde önemli illerden biridir?
Seçenekler
A
Antalya
B
Burdur
C
Muğla
D
Sinop
E
Samsun
Açıklama:
Türkiye’de lahana en çok Karadeniz, Marmara ve Ege Bölgelerinde yetiştirilir. Samsun ve Niğde illeri lahana üretiminde önemlidir. Doğru cevap E’dir.
Soru 115
Aşağıdaki bölgelerden hangisi Türkiye’de roka üretiminde ilk sırada yer alır?
Seçenekler
A
Akdeniz Bölgesi
B
Karadeniz Bölgesi
C
Ege Bölgesi
D
İç Anadolu Bölgesi
E
Marmara Bölgesi
Açıklama:
Ana vatanı Akdeniz olan roka turpgiller familyasındandır. Bitkinin taze yaprakları sebze olarak yenir. Ülkemizde roka üretiminde Akdeniz Bölgesi ilk sırada yer alır. Doğru cevap A’dır.
Soru 116
Aşağıdakilerden hangisi Türkiye’de kuşkonmazın ticari olarak üretiminin yapıldığı ildir?
Seçenekler
A
Adana
B
Balıkesir
C
Çanakkale
D
Denizli
E
Edirne
Açıklama:
Dünyada kuşkonmaz en çok Akdeniz ülkelerinde ve ABD’de üretilir. Sağlık açısından son derece yararlı olmasına karşın Türkiye’de üretimi azdır. Ülkemizde Güney Marmara’da özellikle Balıkesir’de ticari anlamda kuşkonmaz üretilir. Doğru cevap B’dir.
Soru 117
Aşağıdakilerden hangisi yumru ve kökleri yenen sebzeler arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Soğan
B
Pırasa
C
Kuşkonmaz
D
Havuç
E
Şalgam
Açıklama:
Yumru ve kökleri yenen başlıca sebzeler olan soğan, sarımsak, pırasa, havuç, turp, şalgam, kırmızı pancar, kök kereviz, patatestir. Kuşkonmaz ise yaprağı ve sürgünleri yenen bir sebzedir. Doğru cevap C’dir.
Soru 118
Aşağıdakilerden hangisi Türkiye’de kuru soğan en çok üretildiği bölgedir?
Seçenekler
A
Akdeniz Bölgesi
B
Ege Bölgesi
C
Marmara Bölgesi
D
İç Anadolu Bölgesi
E
Doğu Anadolu Bölümü
Açıklama:
Türkiye’de kuru soğan en çok Orta Karadeniz Bölümü’nde ve İç Anadolu’da yetiştirilir. Türkiye’de kuru soğan en çok Amasya, Çorum, Tokat, Ankara, Eskişehir, Hatay, Adana ve Bursa illerinde yetiştirilmektedir. Doğru cevap D’dir.
Soru 119
“Slow food” hareketi aşağıdakilerden hangisini ifade etmektedir?
Seçenekler
A
Az yer kaplayan besinlerle beslenme
B
Yerel mutfak ürünleriyle beslenme
C
Et yemekleri ile ağır beslenme
D
Kahvaltı yapma
E
İki öğün beslenme
Açıklama:
Türkçeye yavaş yemek olarak çevirebilecek hareketin temel amacı “fast food”a karşı yerel mutfakların zenginliğini ve önemini vurgulamaktır. Bu sayede yerel üretim ile tüketim desteklenmiş olacak ve daha sağlıklı bir beslenme ortaya çıkacaktır.
Yerel mutfak ürünleriyle beslenme
Yerel mutfak ürünleriyle beslenme
Soru 120
I. Vitamin içerikleri bakımından zengin olması
II. İştah açıcı olmaları
III. Kalorisinin çok olması
IV. Sindirimi kolaylaştırmaları
V. Uzun ömürlü olması
Yukarıda verilen özelliklerden hangisi/hangileri nedeniyle sebzeler beslenmede önem taşımaktadır?
II. İştah açıcı olmaları
III. Kalorisinin çok olması
IV. Sindirimi kolaylaştırmaları
V. Uzun ömürlü olması
Yukarıda verilen özelliklerden hangisi/hangileri nedeniyle sebzeler beslenmede önem taşımaktadır?
Seçenekler
A
I, III, V
B
II, IV
C
I, II, IV
D
III, V
E
II, III, IV, V
Açıklama:
Sebzeler beslenmede şu nedenlerden önem taşımaktadır:
Vitamin içerikleri bakımından zengin olması,
İştah açıcı olmaları,
Sindirimi kolaylaştırmaları.
I, II, IV
Vitamin içerikleri bakımından zengin olması,
İştah açıcı olmaları,
Sindirimi kolaylaştırmaları.
I, II, IV
Soru 121
Sebze yetiştirilmesine en uygun topraklar aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Kireçli topraklar
B
Taşlı topraklar
C
Killi topraklar
D
Turba topraklar
E
Kumlu-tınlı (balçık) topraklar
Açıklama:
Sebze yetiştirilmesine en uygun topraklar, kumlu-tınlı (balçık) topraklardır.
Soru 122
I. Brokoli
II. Kuşkonmaz
III. Sarımsak
IV. Yer elması
V. Domates
Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütünün (FAO) 2012 yılı verilerine göre dünyada en fazla üretimi yapılan sebzeler yukarıdakilerden hangisi/hangileridir?
II. Kuşkonmaz
III. Sarımsak
IV. Yer elması
V. Domates
Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütünün (FAO) 2012 yılı verilerine göre dünyada en fazla üretimi yapılan sebzeler yukarıdakilerden hangisi/hangileridir?
Seçenekler
A
I, III, V
B
II, IV
C
I, II, IV
D
III, V
E
II, III, IV, V
Açıklama:
Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütünün (FAO) 2012 yılı verilerine göre dünyada en fazla üretimi yapılan sebzeler, sarımsak, domatestir.
III, V
III, V
Soru 123
Dünya yaş sebze üretimde ilk ona giremeyen bazı ülkelerin ihracatta ilk sıralarda yer aldıkları görülmektedir. Aşağıdaki ülkelerden hangisi buna örnek oluşturmaktadır?
Seçenekler
A
Çin
B
Türkiye
C
Hollanda
D
Meksika
E
Rusya
Açıklama:
Dünya yaş sebze üretimde ilk ona giremeyen bazı ülkelerin ihracatta ilk sıralarda yer aldıkları görülmektedir. Bu ülkelere Hollanda örnek verilebilir.
Soru 124
I. Rusya
II. Çin
III. Irak
IV. İsrail
V. Bulgaristan
Türkiye’de yaş sebze ve meyve ihracatının en fazla olduğu ülkeler yukarıda verilenlerden hangisi/hangileridir?
II. Çin
III. Irak
IV. İsrail
V. Bulgaristan
Türkiye’de yaş sebze ve meyve ihracatının en fazla olduğu ülkeler yukarıda verilenlerden hangisi/hangileridir?
Seçenekler
A
I, III, V
B
II, IV
C
I, II, IV
D
III, V
E
II, III, IV, V
Açıklama:
Türkiye’de yaş sebze ve meyve ihracatının en fazla olduğu ülkeler; Rusya, Irak ve Bulgaristan'dır.
I, III, V
I, III, V
Soru 125
I. Ana yurdu Asya kıtasıdır
II. Patlıcangiller familyası içerinde yer almaktadır
III. Bitki ilk gelişme döneminde çok fazla su ister
IV. Üretiminde Türkiye ilk beş ülke içinde yer alır
V. Olgunlaşmamış olanlarından turşu ve reçel yapılır
Domates hakkında yukarıda verilenlerden hangisi/hangileri doğrudur?
II. Patlıcangiller familyası içerinde yer almaktadır
III. Bitki ilk gelişme döneminde çok fazla su ister
IV. Üretiminde Türkiye ilk beş ülke içinde yer alır
V. Olgunlaşmamış olanlarından turşu ve reçel yapılır
Domates hakkında yukarıda verilenlerden hangisi/hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
I, III, V
B
II, IV
C
I, II, III
D
II, IV, V
E
II, III, IV, V
Açıklama:
Domates hakkında verilenlerden şunlar doğrudur:
Patlıcangiller familyası içerinde yer almaktadır,
Üretiminde Türkiye ilk beş ülke içinde yer alır,
Olgunlaşmamış olanlarından turşu ve reçel yapılır.
II, IV, V
Patlıcangiller familyası içerinde yer almaktadır,
Üretiminde Türkiye ilk beş ülke içinde yer alır,
Olgunlaşmamış olanlarından turşu ve reçel yapılır.
II, IV, V
Soru 126
Türkiye’de halkapınar, bostan, Kemalpaşa, yamula gibi yöresel türleri de yetiştirilen sebze aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Karpuz
B
Patlıcan
C
Kabak
D
Yer elması
E
Patates
Açıklama:
Türkiye’de halkapınar, bostan, Kemalpaşa, yamula gibi yöresel türleri de yetiştirilen sebze, patlıcandır.
Soru 127
Vücutta iyot emilimini azalttığından çok tüketildiğinde iyotlu besinler ya da tuz almaya özen göstermek gereken sebze aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Domates
B
Kuşkonmaz
C
Pırasa
D
Kırmızı pancar
E
Karnabahar
Açıklama:
Vücutta iyot emilimini azalttığından çok tüketildiğinde iyotlu besinler ya da tuz almaya özen göstermek gereken sebze, karnabahardır.
Soru 128
I. Türkiye’de en çok İç Anadolu ve Ege Bölgelerinde yetiştirilmektedir
II. Turpgiller familyasındandır
III. Ilıman ve serin iklim bitkisidir
IV. Ana yurdu Orta Doğu ve Hindistan’dır.
V. Sanayide, nişasta, ispirto ve glikoz üretmede kullanılır
Patates hakkında yukarıda verilenlerden hangisi/hangileri doğrudur?
II. Turpgiller familyasındandır
III. Ilıman ve serin iklim bitkisidir
IV. Ana yurdu Orta Doğu ve Hindistan’dır.
V. Sanayide, nişasta, ispirto ve glikoz üretmede kullanılır
Patates hakkında yukarıda verilenlerden hangisi/hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
I, III, V
B
II, IV
C
I, II, IV
D
III, V
E
II, III, IV, V
Açıklama:
Patates hakkında verilenlerden şunlar doğrudur:
Türkiye’de en çok İç Anadolu ve Ege Bölgelerinde yetiştirilmektedir,
Ilıman ve serin iklim bitkisidir,
Sanayide, nişasta, ispirto ve glikoz üretmede kullanılır.
I, III, V
Türkiye’de en çok İç Anadolu ve Ege Bölgelerinde yetiştirilmektedir,
Ilıman ve serin iklim bitkisidir,
Sanayide, nişasta, ispirto ve glikoz üretmede kullanılır.
I, III, V
Soru 129
Domatesin ana vatanı hangi seçenekte doğru verilmiştir?
Seçenekler
A
Amerika kıtası
B
Uzakdoğu
C
Mezapotamya
D
Kafkaslar
E
Güney Avrupa
Açıklama:
Ana yurdu Amerika kıtası olan domates tüm dünyada ve yurdumuzda yaygın olarak yetiştirilmektedir.
Ünite 5
Soru 1
I. Kafkas Dağları
II. Kaşmir Dağı etekleri
III. Endonezya
IV. Çin
V. Orta Amerika
Yukarıdaki bölgelerden hangisi ya da hangileri meyvelerin ana vatanı olarak bilinmektedir?
II. Kaşmir Dağı etekleri
III. Endonezya
IV. Çin
V. Orta Amerika
Yukarıdaki bölgelerden hangisi ya da hangileri meyvelerin ana vatanı olarak bilinmektedir?
Seçenekler
A
I, II, III, IV, V
B
I, II ,III, IV
C
I, II, III
D
I, II
E
III, IV, V
Açıklama:
Bitki bilimcilere göre dünyada meyvelerin ana vatanı olan başlıca beş bölge bulunmaktadır. Bunlar; Karadeniz ve Hazar Denizi arasında yer alan Kafkas Dağları, Hindistan ve Pakistan arasında yer alan Kaşmir Dağı etekleri, Endonezya, Orta Amerika ve Çin’in değişik bölgeleridir. Doğru cevap A'dır.
Soru 2
Aşağıdakilerden hangisi ılıman iklim meyvelerindendir?
Seçenekler
A
Limon
B
Kayısı
C
Zeytin
D
Kuşburnu
E
Yemişen
Açıklama:
Elma. armut, ayva, erik, kiraz , vişne, şeftali, kayısı, zerdali, badem, üzüm, antepfıstığı, iğde, dut, muşmula, ceviz, fındık, kestane gibi meyveler ılıman iklim meyveleridir. Doğru cevap B'dir.
Soru 3
Aşağıdakilerden hangisi meyvelerin yetişmesini etkileyen koşullardan değildir?
Seçenekler
A
İklim
B
Gübreleme
C
Soğutma
D
Sulama
E
İlaçlama
Açıklama:
Meyvelerin yetişmesini etkileyen koşulları; iklim, toprak özellikleri, yeryüzü şekilleri, sulama, gübreleme, budama, hastalıklarla savaş ve ilaçlama, teknolojik olanaklar, pazarlanma koşulları, ülkelerin kredi ve teşvik politikaları vb. olarak sıralamak mümkündür. Doğru cevap C'dir.
Soru 4
Dünyada yaş meyve üretiminde ilk sırada hangi ülke yer almaktadır?
Seçenekler
A
Türkiye
B
Endonezya
C
Brezilya
D
Çin
E
Hindistan
Açıklama:
Yaş meyve üretiminde Çin ilk sırada yer alırken bu ülkeyi sırasıyla Hindistan, Brezilya ve ABD izlemektedir. Doğru cevap D'dir.
Soru 5
Aşağıdakilerden hangisi karbonhidrat yönünden zengin meyvelerdendir?
Seçenekler
A
Antepfıstığı
B
Badem
C
Fındık
D
Ceviz
E
Hurma
Açıklama:
Karbonhidratça zengin olan meyvelere; kuru üzüm (%76), kuru incir (%74), kestane (%72), muz (%21), erik (%20), incir (%18), hurma (%16,5), taze kayısı (%13,4), elma (%13) ve armut (%11,4) örnek olarak verilebilir. Doğru cevap E'dir.
Soru 6
FAO ve WHO'nun tavsiye ettiği günlük sebze ve meyve tüketim miktarı ne kadardır?
Seçenekler
A
400gr
B
500gr
C
300gr
D
250gr
E
150gr
Açıklama:
Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü (FAO) ve Dünya Sağlık Örgütünün (WHO) ortak yayınladığı bir raporda kalp hastalıkları, kanser, diyabet ve obezite gibi kronik hastalıkların önüne geçilebilmesi için günde en az 400 gram sebze ve meyve tüketilmesi tavsiye edilmektedir. Doğru cevap A'dır.
Soru 7
I. Derin bünyeli, humusça zengin ve iyi drene edilmiş topraklardan hoşlanmaktadır.
II. Toprakta pH’ın 5,5-6,0 ve organik madde miktarının ise %2 civarında olması gerekmektedir.
III. Çok iyi sulama yapılması gerekmektedir.
IV. İyi bir verim elde etmek için, yüksek yoğunluklu dikim, iyi bir bakım, zamanında doğru gübreleme ve ilaçlama yapılmaktadır.
Yukarıdaki ifadelerden hangi/ hangileri ananasın yetişme koşullarındandır?
II. Toprakta pH’ın 5,5-6,0 ve organik madde miktarının ise %2 civarında olması gerekmektedir.
III. Çok iyi sulama yapılması gerekmektedir.
IV. İyi bir verim elde etmek için, yüksek yoğunluklu dikim, iyi bir bakım, zamanında doğru gübreleme ve ilaçlama yapılmaktadır.
Yukarıdaki ifadelerden hangi/ hangileri ananasın yetişme koşullarındandır?
Seçenekler
A
I,III
B
I, IV
C
I, II, III
D
I, II
E
I, II, III, IV
Açıklama:
Ananas dış görünüş olarak tıknaz, sert, mumsu, yapraklara sahip olup ortalama 1-1,5 metre boyundadır. Çok yıllık bir bitki olması nedeniyle derin bünyeli, humusça zengin ve iyi drene edilmiş topraklardan hoşlanmaktadır. Ananasın iyi yetişmesi için toprakta pH’ın 5,5-6,0 ve organik madde miktarının ise %2 civarında olması gerekmektedir. Hafif kumlu topraklarda, iyi gelişmemesi ve verimin azalması nedeniyle çok iyi sulama yapılması gerekmektedir. İyi bir verim elde etmek için, yüksek yoğunluklu dikim, iyi bir bakım, zamanında doğru gübreleme ve ilaçlama yapılmaktadır. Doğru cevap E'dir.
Soru 8
Asmanın ve bağcılık kültürünün ana vatanı hangi ülkedir?
Seçenekler
A
Çin
B
Türkiye
C
ABD
D
Pakistan
E
Endonezya
Açıklama:
Çok yıllık bahçe bitkileri arasında bulunan asmanın ve bağcılık kültürünün ana vatanı Türkiye olup aynı zamanda Türkiye dünyada bağcılık açısından en elverişli kuşakta yer almaktadır. Çeşit ve tip zenginliği sonucu oluşan bağcılık potansiyeli ile Türkiye dünya bağcılığında önemli bir yere sahiptir. Doğru cevap B'dir.
Soru 9
Aşağıdaki meyvelerden hangisinin "Amasya, ferik, hüryemez" gibi türleri bulunmaktadır?
Seçenekler
A
Portakal
B
Muz
C
Üzüm
D
Elma
E
Armut
Açıklama:
Ticaret amaçlı yetiştirilen elma çeşitlerini; Amasya, ferik, golden, hüryemez, kırmızı, delicious, demir, janathan, gravenstein oluşturmaktadır. Doğru cevap D'dir.
Soru 10
Şeftali hangi familyadandır?
Seçenekler
A
Asma
B
Üzümsü meyveler
C
Gülgiller
D
Baklagiller
E
Turunçgiller
Açıklama:
Gülgiller familyasından olan şeftalinin ana vatanının Kuzey Çin olduğu düşünülmektedir. Doğru cevap C' dir.
Soru 11
Dünya meyve üretiminde lider olan ülke aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
ABD
B
Brezilya
C
İran
D
Çin
E
İspanya
Açıklama:
Bugün dünya meyve üretiminde başlıca söz sahibi ülkeler, Çin, Hindistan, Brezilya, ABD, İtalya, İspanya, Meksika, Endonezya, İran, Filipinler, Fransa ve Türkiye’dir. Çin dünya meyve üretiminde lider konumdadır (Gül ve Akpınar, 2006). Çin’in dünya meyve üretiminde lider konumunda olmasında, bir yandan sahip olduğu iklim farklılığının birçok meyve türünün yetiştirilmesine imkan tanıması, diğer yandan da ülkede gerçekleşen ekonomik reform ile üreticilere üretim kararını almada özgürlük sağlanmasıyla meyve üretiminin özellikle dağlık bölgelerde en popüler üretim dalı olması etkili olmuştur (Shi ve Wahl, 1996). Doğru cevap D'dir.
Soru 12
Aşağıdakilerden hangisi unlu meyveler kategorisinde yer alır?
Seçenekler
A
Muz
B
Ceviz
C
Badem
D
Fıstık
E
Zeytin
Açıklama:
Ceviz, badem, fıstık, zeytin, yağlı meyveler kategorisine girerken muz ise unlu meyveler kategorisinde yer alır. Doğru cevap A'dır.
Soru 13
Aşağıdakilerden hangisi tropikal meyvelerden değildir?
Seçenekler
A
Mango
B
Guava
C
Ananas
D
Muz
E
Ahududu
Açıklama:
Mango, guava, ananas, muz tropikal meyvelerdendir. Ahududu ise ılıman iklim meyvelerden biridir (Bkz. Tablo 5.1). Doğru cevap E'dir.
Soru 14
Aşağıdakilerden hangisi yumuşak çekirdekli bir meyvedir?
Seçenekler
A
Erik
B
Şeftali
C
Elma
D
Vişne
E
Kayısı
Açıklama:
Erik, şeftali, vişne kayısı sert (taş) çekirdekli meyvelerdendir. Elma ise yumuşak çekirdekli meyvelerdendir (Bkz. Tablo 5.1). Doğru cevap C'dir.
Soru 15
Muzun üretimini en fazla yapan ülkeler hangi kıtada yer almaktadır?
Seçenekler
A
Güney Amerika
B
Avrupa
C
Asya
D
Kuzey Amerika
E
Afrika
Açıklama:
Muzun üretimi en fazla Asya ülkelerinde yapılmakta ve bu kıtayı sırasıyla Güney Amerika, Orta ve Kuzey Amerika, Afrika, Okyanusya ve Avrupa ülkeleri izlemektedir.
Soru 16
2012 yılı itibarıyla dünyada ihracatı en çok yapılan yaş meyve aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Elma
B
Üzüm
C
Çilek
D
Şeftali
E
Muz
Açıklama:
2012 yılı itibarıyla dünyada ihracatı en çok yapılan yaş meyve muz olmuş, söz konusu ürünün ihracatı yaklaşık olarak 8,7 milyar dolar dolayında gerçekleşmiş ve muzun yaş meyve ihracatındaki payı %14,3 olmuştur. Doğru cevap E'dir.
Soru 17
Muz ihracatında 2,1 milyar dolarlık ihracat ve %22,8 pay ile dünya lideri konumunda olan ülke hangisidir?
Seçenekler
A
Belçika
B
Ekvador
C
Kolombiya
D
İspanya
E
Filipinler
Açıklama:
Orta ve Güney Amerika’da bazı ülkeler muz üretiminde ve ticaretinde dünya sıralamasında önlerde yer almaktadır. Muz ihracatında Ekvador 2,1 milyar dolarlık ihracat ve %22,8 pay ile dünya lideri konumundadır. Bu ülkeyi 1,3 milyar dolar ve %14,1’lik pay ile Belçika, 822 milyon dolar ve %9 pay ile Kolombiya izlemektedir. Bunları 707 milyon dolar ve %7,7 pay ile Kosta Rika ve 648 milyon dolar ve %7,1’lik payla Filipinler takip etmektedir (TMMOB Ziraat Mühendisleri Odası, 2015).
Soru 18
- Üzüm
- Muz
- Elma
Seçenekler
A
I, II ve III
B
III, II ve I
C
II, III ve I
D
I, III ve II
E
II, I ve III
Açıklama:
Muz ihracatında Ekvador 2,1 milyar dolarlık ihracat ve %22,8 pay ile dünya lideri konumundadır. Dünya yaş meyve ihracatında ikinci sırada 7,1 milyar dolarlık ihracat hacmiyle üzüm gelmektedir. Elma 7,1 milyar dolarlık ihracat ve %11,5’lik pay ile dünya yaş meyve ihracatında üçüncü sırada yer almaktadır. Doğru cevap E'dir.
Soru 19
Muzun anavatanı aşağıdakilerden hangidir?
Seçenekler
A
Avrupa
B
Güney Amerika
C
Afrika
D
Güneydoğu Asya
E
Kuzey Amerika
Açıklama:
Muz, Güneydoğu Asya kökenli bir meyvedir. Ana vatanı Güney Çin, Hindistan, Hindistan ile Avustralya arasında kalan adalardır. Buna karşın ana vatanından çok uzaklara götürülerek dünyanın çeşitli bölgelerinde muz üretimi yapılmaya başlanmıştır. Doğru cevap D'dir.
Soru 20
Ceviz üretiminde dünya lideri olan ülke aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Türkiye
B
İran
C
ABD
D
Çin
E
Meksika
Açıklama:
Dünya ceviz üretiminin yarısını Çin tek başına karşılamaktadır. Üretimde birinci olan Çin, 4,25 milyon dekarda 1,7 milyon ceviz üretmektedir. İkinci sırayı %13,2 üretim payı ve 450 bin ton üretimle İran, %12,5 pay ve 425 bin ton üretimle ABD izlemektedir. Türkiye, %5,7 üretim payıyla dördüncü, Meksika %3,2 payla beşinci, Ukrayna %2,8 payla altıncı, Hindistan %1,2 payla yedinci, Şili ise %1,1 payla sekizinci sırada bulunmaktadır. 8 ülke, dünya ceviz üretimindeki payını 1995-2012 döneminde %74’den %89’a çıkarmıştır (Türkiye Ziraat Odaları Birliği, 2015). Doğru cevap D'dir.
Soru 21
Hangi ülke dünya meyve üretiminde lider konumundadır?
Seçenekler
A
ABD
B
Brezilya
C
Türkiye
D
Çin
E
Filipinler
Açıklama:
Bugün dünya meyve üretiminde başlıca söz sahibi ülkeler, Çin, Hindistan, Brezilya, ABD, İtalya, İspanya, Meksika, Endonezya, İran, Filipinler, Fransa ve Türkiye’dir. Çin dünya meyve üretiminde lider konumdadır.
Soru 22
Aşağıdakilerden hangisi ılıman iklim meyvelerindendir?
Seçenekler
A
Kızılcık
B
Keçiboynuzu
C
Tatlı limon
D
İncir
E
Nar
Açıklama:
Ilıman İklim Meyveleri: Elma, Armut, Ayva, Erik, Kiraz, Vişne, Şeftali, Kayısı, Zerdali, Badem, Üzüm, Antep fıstığı, İğde, Dut, Muşmula, Ceviz, Fındık, Kestane, Kızılcık, Ahududu vb. Diğer seçenekler subtropik meyvelerdir.
Soru 23
Aşağıdakilerden hangisi bir meyve sınıflandırması değildir?
Seçenekler
A
Üzümsü Meyveler
B
Yumuşak Çekirdekli Meyveler
C
Sert (Taş) Çekirdekli Meyveler
D
Sert Kabuklu Meyveler
E
Yumuşak Kabuklu Meyveler
Açıklama:
Ilıman iklim meyvelerinin aynı zamanda sert (taş) çekirdekli, yumuşak çekirdekli, sert kabuklu ve üzümsü meyveler gruplarına da girebildiği görülmektedir.
Soru 24
Aşağıdakilerden hangisi subtropika meyvelerdendir?
Seçenekler
A
Elma
B
Limon
C
Ayva
D
Ceviz
E
Hurma
Açıklama:
Subtropik Meyveler Limon, Portakal, Mandarin, Altıntop(Greyfurt), Turunç, Şadok, Laym, Bergamot, Kamkat, Kırmızı limon, Tatlı limon, Nar, Trabzon hurması, İncir, Kivi, Pikan, Artvin hurması, Zeytin, Yenidünya, Avokado, Fejoa, Hint inciri, Ağaç kavunu, Keçiboynuzu vb.
Elma, ayva ve ceviz ılıman iklim meyveleri, hurma ise tropik meyvelerdendir.
Elma, ayva ve ceviz ılıman iklim meyveleri, hurma ise tropik meyvelerdendir.
Soru 25
Aşağıdakilerden hangisi Birleşmiş Millet Gıda ve Tarım Örgütü verilerine göre 2010 ve 2012 yıllarında dünyada en çok yetiştirilen meyvedir?
Seçenekler
A
Muz
B
Portakal
C
Elma
D
Kiraz
E
Çilek
Açıklama:
Söz konusu alanda yaklaşık 102 milyon tonluk üretim miktarı ile muz, dünya meyve üretiminin %16’sını oluşturarak ilk sırada yer almaktadır.
Soru 26
Aşağıdaki meyvelerden hangisi karbonhidratça diğerlerine göre zengindir?
Seçenekler
A
Kuru üzüm
B
Elma
C
Hurma
D
Fındık
E
Badem
Açıklama:
Karbonhidratça zengin olan meyvelere; kuru üzüm (%76), kuru incir (%74), kestane (%72), muz (%21), erik (%20), incir (%18), hurma (%16,5), taze kayısı (%13,4), elma (%13) ve armut (%11,4) örnek olarak verilebilir.
Soru 27
Aşağıdakilerden hangisi dünyada keçiboynuzu üretiminin azalmasının nedenlerindendir?
Seçenekler
A
Dünyada keçiboynuzuna olan talebin azalması.
B
Dünya ikliminin değişimi.
C
Dalara vurulup filizlerin kırılması suretiyle toplanması.
D
Üretiminin zor olması.
E
Sağlığa zararlı birtakım zararlarının görülmesi.
Açıklama:
Dünyada keçiboynuzuna olan talep artmasına rağmen üretimi azalmaktadır. Bu azalma ve aynı zamanda üretimde meydana gelen dalgalanmaların büyük ölçüde meyvenin toplanması sırasında verilen zararla ilgili olduğu düşünülmektedir. Keçiboynuzu da zeytin toplayıcılığında olduğu gibi dallara vurulup filizlerin kırılması suretiyle toplanmaktadır. Bu da ertesi yıl genç sürgünlerden meyve alınamamasına neden olmaktadır.
Soru 28
Aşağıdakilerden hangisi güller familyasından bir meyve değildir?
Seçenekler
A
Armut
B
Kayısı
C
Elma
D
Şeftali
E
Keçiboynuzu
Açıklama:
Dünyanın en eski ağaçlarından biri olan keçiboynuzu, baklagillerden bir ağacın ve meyvesinin adıdır.
Soru 29
Fındık ülkemizde en iyi hangi bölgede yetişmektedir?
Seçenekler
A
Akdeniz Bölgesi
B
Doğu Anadolu Bölgesi
C
Karadeniz Bölgesi
D
İç Anadolu Bölgesi
E
Güneydoğu Bölgesi
Açıklama:
Fındık kışları serin, yazları orta derecede sıcak ve nemli Karadeniz ikliminde iyi yetişmektedir.
Soru 30
Ülkemiz hangi meyvenin üretimi ve ihracatı bakımından dünyada ilk sırada yer almakadır?
Seçenekler
A
Üzüm
B
Fındık
C
Ceviz
D
Portakal
E
Elma
Açıklama:
Dünya fındık üretiminde %72’lik payla Türkiye birinci sırada yer almaktadır.
Soru 31
Aşağıdakilerden hangisi bitki bilimcilere göre dünyada meyvelerin ana vatanı olan başlıca bölgeler arasında değildir?
Seçenekler
A
Toros Dağları
B
Kafkas Dağları
C
Kaşmir Dağı
D
Endonezya
E
Orta Amerika
Açıklama:
Bitki bilimcilere göre dünyada meyvelerin ana vatanı olan başlıca beş bölge bulunmaktadır. Bunlar; Karadeniz ve Hazar Denizi arasında yer alan Kafkas Dağları, Hindistan ve Pakistan arasında yer alan Kaşmir Dağı etekleri, Endonezya, Orta Amerika ve Çin’in değişik bölgeleridir. Doğru cevap A’dır.
Soru 32
Aşağıdaki ülkelerden hangisi dünya meyve üretiminde lider konumdadır?
Seçenekler
A
Hindistan
B
Brezilya
C
İtalya
D
Çin
E
Endonezya
Açıklama:
Bugün dünya meyve üretiminde başlıca söz sahibi ülkeler, Çin, Hindistan, Brezilya, ABD, İtalya, İspanya, Meksika, Endonezya, İran, Filipinler, Fransa ve Türkiye’dir. Çin dünya meyve üretiminde lider konumdadır. Çin’in dünya meyve üretiminde lider konumunda olmasında, bir yandan sahip olduğu iklim farklılığının birçok meyve türünün yetiştirilmesine imkân tanıması, diğer yandan da ülkede gerçekleşen ekonomik reform ile üreticilere üretim kararını almada özgürlük sağlanmasıyla meyve üretiminin özellikle dağlık bölgelerde en popüler üretim dalı olması etkili olmuştur. Doğru cevap D’dir.
Soru 33
Aşağıdaki meyvelerden hangisi subtropik meyvelerdendir?
Seçenekler
A
Mango
B
Papaya
C
Limon
D
Ananas
E
Hurma
Açıklama:
Subtropikal iklim meyvelerinin başında turunçgiller gelmektedir. Avokado, Trabzon hurması, yenidünya, incir, keçiboynuzu, gibi meyveler bu grupta yer almaktadır. Portakal, mandalina, altıntop (greyfurt), turunç, limon ve ağaç kavunu (avokado) bitkilerinin genel adı turunçgillerdir. Doğru cevap C’dir.
Soru 34
Aşağıdakilerden hangisi sert (taş) çekirdekli meyveler arasında değildir?
Seçenekler
A
Şeftali
B
Erik
C
Kiraz
D
Kayısı
E
Muşmula
Açıklama:
Şeftali, kayısı, erik, kiraz, vişne, karayemiş, kızılcık, iğde, yemişen, kuşburnu gibi meyveler sert çekirdekli meyveler grubunda bulunmaktadır. Doğru cevap E’dir.
Soru 35
Aşağıdakilerden hangisi Türkiye’de 2000 yılı verilerine göre meyve üretiminde en yüksek paya sahiptir?
Seçenekler
A
Üzümsü meyveler
B
Yumuşak çekirdekliler
C
Sert (taş) çekirdekliler
D
Turunçgiller
E
Sert kabuklular
Açıklama:
Türkiye’de 2000 yılı verilerine göre meyve üretiminden en yüksek payı üzümsü meyveler (%38,61) almış olup bu grupta yer alan önemli meyve çeşitlerini üzüm (%26,82) ve incir oluşturmuştur (%1,79). Bu meyve grubunu yumuşak çekirdekliler (%21,62), sert (taş) çekirdekliler (%17,56), turunçgiller (%16,56) ve sert kabuklular izlemiştir. Doğru cevap A’dır.
Soru 36
Aşağıdakilerden hangisi karbonhidratça zengin olan meyvelerden biri değildir?
Seçenekler
A
Kuru üzüm
B
Kestane
C
Erik
D
Elma
E
Badem
Açıklama:
Karbonhidratça zengin olan meyvelere; kuru üzüm (%76), kuru incir (%74), kestane (%72), muz (%21), erik (%20), incir (%18), hurma (%16,5), taze kayısı (%13,4), elma (%13) ve armut (%11,4) örnek olarak verilebilir. Doğru cevap E’dir.
Soru 37
I- Zengin miktarda kalori, protein, sodyum, potasyum, magnezyum, A, E, K ve C vitaminlerini içermektedir.
II- Çeşitli hastalıkların tedavisi için cilde dışarıdan uygulanmaktadır.
III- Çocuk maması olarak kullanılmaktadır.
Yukarıdakilerden hangisi/hangileri muzun beslenmedeki yeri ve kullanım alanları ile ilgili olarak doğru bilgiler içermektedir?
II- Çeşitli hastalıkların tedavisi için cilde dışarıdan uygulanmaktadır.
III- Çocuk maması olarak kullanılmaktadır.
Yukarıdakilerden hangisi/hangileri muzun beslenmedeki yeri ve kullanım alanları ile ilgili olarak doğru bilgiler içermektedir?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I-II
C
I-III
D
II-III
E
I-II-III
Açıklama:
Muz zengin miktarda kalori, protein, sodyum, potasyum, magnezyum, A, E, K ve C vitaminlerini içermektedir. Kabuğunun da faydalı olduğu düşünülmekte ve çeşitli hastalıkların tedavisi için cilde dışarıdan uygulandığı bilinmektedir. Güney Amerika’da United Fruit Company ve diğer Amerikan muz ihracat şirketleri tarafından pazarlanan ve dünya piyasalarına sevk edilen Gros Michel ismindeki muz çeşidi, Cava’da çocuk maması olarak kullanılmaktadır. Doğru cevap E’dir.
Soru 38
Aşağıdakilerden hangisi ilk defa Kristof Kolomb tarafından Orta ve Güney Amerika’da yetiştirilmiş ve daha sonra Avrupa’ya tanıtılmış olan meyvedir?
Seçenekler
A
Muz
B
Ananas
C
Papaya
D
Kivi
E
Yenidünya
Açıklama:
Ananas ilk defa Kristof Kolomb tarafından Orta ve Güney Amerika’da yetiştirilmiş ve daha sonra Avrupa’ya tanıtılmıştır. İspanyollar ise bu meyveyi ilk defa o dönem ticaret yaptıkları Filipin, Hawai ve Guam halklarından öğrenmişlerdir. Doğru cevap B’dir.
Soru 39
Aşağıdakilerden hangisi Türkiye’de yetişen çekirdeksiz portakalların en iyi cinsi olarak bilinmektedir?
Seçenekler
A
Washington
B
Alanya dilimlisi
C
Yafa
D
Valansia
E
Kan
Açıklama:
Portakallar çekirdekli ve çekirdeksiz olarak ayrılmaktadır. Türkiye’de yetişen çekirdeksiz portakalların en iyi cinsi “yafa portakalıdır”. Doğru cevap C’dir.
Soru 40
Aşağıdaki ülkelerden hangisi Dünyada yaş kayısı üretiminde 1. sıradadır?
Seçenekler
A
Almanya
B
Rusya
C
İtalya
D
Türkiye
E
İspanya
Açıklama:
Dünyada yılda toplam yaklaşık 3.500.000 ton taze kayısı üretilmekte olup bu miktarın yaklaşık 700.000 tonu Türkiye tarafından üretilmektedir. Bu üretim miktarıyla Türkiye, dünya kayısı üretiminde yaklaşık %20’lik payla 1. sıradadır. Türkiye’yi Pakistan, İran, Özbekistan ve İtalya takip etmektedir. Doğru cevap D’dir.
Soru 41
Dünyada meyve üretiminde lider konumda bulunan ülke hangisidir?
Seçenekler
A
ABD
B
Çin
C
İtalya
D
Endenozya
E
Brezilya
Açıklama:
Çin dünya meyve üretiminde lider konumdadır. Çin’in dünya meyve üretiminde lider konumunda olmasında, bir yandan sahip olduğu iklim farklılığının birçok meyve türünün yetiştirilmesine imkân tanıması, diğer yandan da ülkede gerçekleşen ekonomik reform ile üreticilere üretim kararını almada özgürlük sağlanmasıyla meyve üretiminin özellikle dağlık bölgelerde en popüler üretim dalı olması etkili olmuştur.
Bu nedenle doğru yanıt B'dir.
Bu nedenle doğru yanıt B'dir.
Soru 42
Aşağıdakilerden hangisi unlu meyveler gurubundandır?
Seçenekler
A
elma
B
incir
C
fındık
D
zeytin
E
muz
Açıklama:
Unlu meyveler; muz, kestane gibi besin değerleri yüksek meyvelerdir.
Bu nedenle doğru yanıt E'dir.
Bu nedenle doğru yanıt E'dir.
Soru 43
Aşağıdakilerden hangisi yağlı bir meyvedir?
Seçenekler
A
ceviz
B
erik
C
şeftali
D
armut
E
muz
Açıklama:
Yağlı meyveler; fıstık, fındık, badem, ceviz, zeytin gibi meyvelerdir. Bileşimlerinde %50-60 oranında hazmı kolay yağ bulunmaktadır. Ayrıca bu meyveler proteince çok zengin (%10-30) olup potasyum, magnezyum, kireç, kükürt ve fosfor ihtiva etmektedirler.
Bu nedenle doğru yanıt A'dır.
Bu nedenle doğru yanıt A'dır.
Soru 44
Aşağıdakilerden hangisi subtropikal bir meyve çeşididir?
Seçenekler
A
elma
B
üzüm
C
kiraz
D
limon
E
muşmula
Açıklama:
Subtropik Meyveler:
Limon, Portakal, Mandarin, Altıntop(Greyfurt), Turunç, Şadok, Laym, Bergamot, Kamkat, Kırmızı limon, Tatlı limon, Nar, Trabzon hurması, İncir, Kivi, Pikan, Artvin hurması, Zeytin, Yenidünya, Avokado, Fejoa, Hint inciri, Ağaç kavunu, Keçiboynuzu vb.
Ilıman İklim Meyveleri:
Elma, Armut, Ayva, Erik, Kiraz, Vişne, Şeftali, Kayısı, Zerdali, Badem, Üzüm, Antep fıstığı, İğde, Dut, Muşmula, Ceviz, Fındık, Kestane, Kızılcık, Ahududu vb.
Bu nedenle doğru yanıt D'dir.
Limon, Portakal, Mandarin, Altıntop(Greyfurt), Turunç, Şadok, Laym, Bergamot, Kamkat, Kırmızı limon, Tatlı limon, Nar, Trabzon hurması, İncir, Kivi, Pikan, Artvin hurması, Zeytin, Yenidünya, Avokado, Fejoa, Hint inciri, Ağaç kavunu, Keçiboynuzu vb.
Ilıman İklim Meyveleri:
Elma, Armut, Ayva, Erik, Kiraz, Vişne, Şeftali, Kayısı, Zerdali, Badem, Üzüm, Antep fıstığı, İğde, Dut, Muşmula, Ceviz, Fındık, Kestane, Kızılcık, Ahududu vb.
Bu nedenle doğru yanıt D'dir.
Soru 45
Meyvelerin yetişmesini etkileyen en önemli faktör hangisidir?
Seçenekler
A
sulama
B
toprak özellikleri
C
iklim
D
gübreleme
E
yeryüzü şekilleri
Açıklama:
Meyvelerin yetişmesini etkileyen koşulları; iklim, toprak özellikleri, yeryüzü şekilleri, sulama, gübreleme, budama, hastalıklarla savaş ve ilaçlama, teknolojik olanaklar, pazarlanma koşulları, ülkelerin kredi ve teşvik politikaları vb. olarak sıralamak mümkündür. Ancak bunlar içinde meyvelerin yetişmesini etkileyen en önemli faktör iklimdir.
Bu nedenle doğru yanıt C'dir.
Bu nedenle doğru yanıt C'dir.
Soru 46
Dünyada en çok üretilen meyve hangisidir?
Seçenekler
A
elma
B
mango
C
üzüm
D
erik
E
muz
Açıklama:
Birleşmiş Millet Gıda ve Tarım Örgütü (FAO) verilerine göre 2010 ve 2012 yıllarında dünyada en çok yetiştirilen meyveler; muz, elma, portakal, üzüm ve mango olmuştur. 2012 yılı verilerine göre dünyada toplam 565 milyon dekar arazide 637 milyon ton yaş meyve üretimi yapılmıştır. Söz konusu alanda yaklaşık 102 milyon tonluk üretim miktarı ile muz, dünya meyve üretiminin %16’sını oluşturarak ilk sırada yer almaktadır.
Bu nedenle doğru yanıt E'dir.
Bu nedenle doğru yanıt E'dir.
Soru 47
Dünyada yaş meyve ihracatında lider ülke hangisidir?
Seçenekler
A
Brezilya
B
Çin
C
İspanya
D
ABD
E
Güney Afrika
Açıklama:
Dünyada toplam yaş meyve ihracatı 2012 yılı itibarıyla 61,8 milyar dolar düzeyindedir. Önde gelen ihracatçı ülkeler İspanya (7,4 milyar $), ABD (6,2 milyar $), Şili (4 milyar $), Hollanda (3,8 milyar $) ve İtalya’dır (3,3 milyar $). Türkiye 1,7 milyar dolarlık ihracat hacmiyle 2012 yılı itibarıyla dünya yaş meyve ihracatından %2,7’lik pay almakta ve 12’inci sırada yer almaktadır.
Bu nedenle doğru yanıt C'dir.
Bu nedenle doğru yanıt C'dir.
Soru 48
Aşağıdakilerden hangisi karbonhidrat bakımından zengin bir meyvedir?
Seçenekler
A
limon
B
fındık
C
badem
D
hurma
E
çam fıstığı
Açıklama:
Karbonhidratça zengin olan meyvelere; kuru üzüm (%76), kuru incir (%74), kestane (%72), muz (%21), erik (%20), incir (%18), hurma (%16,5), taze kayısı (%13,4), elma (%13) ve armut (%11,4) örnek olarak verilebilir. Yağca zengin olan meyveleri; ceviz (%65-75), fındık (%65), Antep fıstığı (%55), çam fıstığı (%50), badem (%55) gibi meyveler oluşturmaktadır. Proteince zengin olan meyveler içinde ise ceviz (%16-25), badem (%21), Antep fıstığı (%22), çamfıstığı (%34), fındık (%16) ve kestane (%6) sayılabilir.
Bu nedenle doğru yanıt D'dir.
Bu nedenle doğru yanıt D'dir.
Soru 49
Aşağıdaki meyvelerden hangisi potasyum bakımından oldukça zengindir?
Seçenekler
A
şeftali
B
erik
C
nar
D
portakal
E
keçiboynuzu
Açıklama:
Şeftali, potasyum deposudur. A, B ve C vitaminleri ve mineraller bakımından da oldukça zengindir. Özellikle yazın tüketilen meyve, bol sulu ve tatlı olması nedeniyle önemli bir gıda maddesidir.
Bu nedenle doğru yanıt A'dır.
Bu nedenle doğru yanıt A'dır.
Soru 50
Aşağıdakilerden hangisi gümüş içeren tek meyvedir?
Seçenekler
A
kayısı
B
badem
C
muz
D
ceviz
E
keçiboynuzu
Açıklama:
Ceviz gümüş içeren tek meyve türüdür. Cevizdeki gümüşün beyin sağlığı açısından önemli olduğu ve öğrenme üzerinde etkili olduğu bilinmektedir. Ayrıca önemli bir antioksidan olan selenyum içeren ender gıdalar arasında bulunmaktadır.
Bu nedenle doğru yanıt D'dir.
Bu nedenle doğru yanıt D'dir.
Soru 51
Bitki bilimcilere göre dünyada meyvelerin ana vatanı olan başlıca beş bölge bulunmaktadır, aşağıdakilerden hangisi bu bölgelerden biri değildir?
Seçenekler
A
Kuzey Amerika
B
Karadeniz ve Hazar Denizi arasında yer alan Kafkas Dağları
C
Çin
D
Hindistan ve Pakistan arasında yer alan Kaşmir Dağı etekleri
E
Endonezya
Açıklama:
Bitki bilimcilere göre dünyada meyvelerin ana vatanı olan başlıca beş bölge bulunmaktadır. Bunlar; Karadeniz ve Hazar Denizi arasında yer alan Kafkas Dağları, Hindistan ve Pakistan arasında yer alan Kaşmir Dağı etekleri, Endonezya, Orta Amerika ve Çin’in değişik bölgeleridir. Görüldüğü üzere Kuzey Amerika bu bölgelerden biri değildir. Doğru cevap A'dır.
Soru 52
Aşağıdakilerden hangisi yumuşak çekirdekli meyvelere örnek olarak gösterilebilir?
Seçenekler
A
Erik
B
Alıç
C
Kuşburnu
D
Ceviz
E
Kestane
Açıklama:
Aşağıda başlıca meyve türlerine işikin tablo verilmiştir;
Yukarıdaki tablodan da görüldüğü gibi alıç yumuşak çekirdekli bir meyvedir. Doğru cevap B'dir.
Yukarıdaki tablodan da görüldüğü gibi alıç yumuşak çekirdekli bir meyvedir. Doğru cevap B'dir.Soru 53
Dünyada en çok üretilen yaş meyve aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Armut
B
Portakal
C
Üzüm
D
Elma
E
Muz
Açıklama:
Dünya Yaş Meyve Üretiminde Önemli Ürünler ve Üretim Miktarı (Ton)
Yukarıdaki, tablodan da görülebileceği gibi, dünyada en çok üretilen yaş meyve muzdur. Doğru cevap E'dir.
Yukarıdaki, tablodan da görülebileceği gibi, dünyada en çok üretilen yaş meyve muzdur. Doğru cevap E'dir.Soru 54
Dünyada parasal açıdan yaş meyve ihracatında ilk sırayı alan ülke aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
ABD
B
Şili
C
Çin
D
İspanya
E
Türkiye
Açıklama:
Ülkelere Göre Dünya Yaş Meyve İhracatı (Bin $)

Yukarıdaki tabloya göre dünyada yaş meyve ihracatında önde gelen ülke İspanyadır.Doğru cevap D'dir.

Yukarıdaki tabloya göre dünyada yaş meyve ihracatında önde gelen ülke İspanyadır.Doğru cevap D'dir.
Soru 55
Aşağıdaki meyvelerden hangisi diğerlerine göre protein açısından en zengin meyvedir?
Seçenekler
A
Antep fıstığı
B
Badem
C
Çam fıstığı
D
Fındık
E
Kestane
Açıklama:
Meyveler, vitamin ve mineral depoları olduğu gibi içerdikleri lif, madensel tuz, karbonhidrat, yağ ve proteinlerle de sağlıklı beslenmenin vazgeçilmez ögelerindendir.
Karbonhidratça zengin olan meyvelere; kuru üzüm (%76), kuru incir (%74), kestane (%72), muz (%21), erik (%20), incir (%18), hurma (%16,5), taze kayısı (%13,4), elma (%13) ve armut (%11,4) örnek olarak verilebilir.
Yağca zengin olan meyveleri; ceviz (%65-75), fındık (%65), Antep fıstığı (%55), çam fıstığı (%50), badem (%55) gibi meyveler oluşturmaktadır.
Proteince zengin olan meyveler içinde ise ceviz (%16-25), badem (%21), Antep fıstığı (%22), çam fıstığı (%34), fındık (%16) ve kestane (%6) sayılabilir.
Bilindiği gibi proteinler hücrelerin yapısını oluştururlar. Karbonhidratlar, vücut sıcaklığını ve adale gücünü; yağlar ise vücudun enerji ihtiyacını sağlarlar. Doğru cevap C'dir.
Karbonhidratça zengin olan meyvelere; kuru üzüm (%76), kuru incir (%74), kestane (%72), muz (%21), erik (%20), incir (%18), hurma (%16,5), taze kayısı (%13,4), elma (%13) ve armut (%11,4) örnek olarak verilebilir.
Yağca zengin olan meyveleri; ceviz (%65-75), fındık (%65), Antep fıstığı (%55), çam fıstığı (%50), badem (%55) gibi meyveler oluşturmaktadır.
Proteince zengin olan meyveler içinde ise ceviz (%16-25), badem (%21), Antep fıstığı (%22), çam fıstığı (%34), fındık (%16) ve kestane (%6) sayılabilir.
Bilindiği gibi proteinler hücrelerin yapısını oluştururlar. Karbonhidratlar, vücut sıcaklığını ve adale gücünü; yağlar ise vücudun enerji ihtiyacını sağlarlar. Doğru cevap C'dir.
Soru 56
Muz meyvesi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Ilıman iklim meyvesidir.
B
Yıllık ortalama sıcaklığı 27 derece ve üstü bölgelerde yetiştirilir.
C
700 metre ve altı rakımlarda yetişebilir.
D
4 derece sıcaklığa kadar bitki zarar görmeden dayanabilir.
E
İdeal yıllık yağış ortalaması 1.500 - 2.000mm arasıdır.
Açıklama:
Muz ağacı genellikle ziraatı 25 derece sıcaklığa sahip yerlerde yapılmaktadır. Sıcak iklim bölgelerinde 1.000 metrenin altında yetiştirilmektedir. Fakat bazı türleri, 1.500 metreye hatta Himalaya Dağlarının güney yamaçlarında 2000 metreye kadar yükseltilerde görülebilmektedir. 20 dereceden daha aşağıdaki sıcaklık değerlerinde muz bitkisinin gelişmesi yavaşlamakta, 12 derecenin altına inen sıcaklıklarda ise meyveler zarar görmektedir. Muz bitkisi özellikle yaz mevsimi sıcak, kış mevsimi ılıman geçen yerlerde iyi yetişmektedir. Sıcaklıkların 35 derecenin üzerine çıktığı alanlarda muz ağacının yapraklarında su kaybı arttığından ağacın yetiştirilmesinde sulama önem kazanmaktadır.
Muz ağacının iyi yetişmesi için yıllık yağış ortalamasının 1.500-2.000 mm arasında olması gereklidir. Yağış miktarının aylık 500 mm’nin altına düştüğü dönemlerde bitkinin su ihtiyacı, sulama ile karşılanmaktadır. Türkiye’de muzun yetiştiği alanlarda, yıllık yağışlar 600 mm ile 1.000 mm arasında değişmekte olup yağışlar genellikle yılın ilk üç ayı ile son üç ayında yoğunlaşmaktadır. Kurak aylarda bu sahalarda sulama yapılmaktadır. Şiddetli rüzgâr, fırtına ve hortumlar muz bahçelerine zarar vermektedir. Doğru cevap E'dir.
Muz ağacının iyi yetişmesi için yıllık yağış ortalamasının 1.500-2.000 mm arasında olması gereklidir. Yağış miktarının aylık 500 mm’nin altına düştüğü dönemlerde bitkinin su ihtiyacı, sulama ile karşılanmaktadır. Türkiye’de muzun yetiştiği alanlarda, yıllık yağışlar 600 mm ile 1.000 mm arasında değişmekte olup yağışlar genellikle yılın ilk üç ayı ile son üç ayında yoğunlaşmaktadır. Kurak aylarda bu sahalarda sulama yapılmaktadır. Şiddetli rüzgâr, fırtına ve hortumlar muz bahçelerine zarar vermektedir. Doğru cevap E'dir.
Soru 57
Portakal meyvesinin optimum sıcaklık isteği aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
20-26
B
24-28
C
26-28
D
25-30
E
28-30
Açıklama:
Portakal Akdeniz iklimi bitkisidir. Turunçgillerde genelde minimum gelişme sıcaklığı 12,8 °C’dir. Optimum sıcaklık isteği ise 26-28 °C’dir. Doğru cevap C'dir.
Soru 58
Ağacın boyu 8-10 metreye kadar ulaşabilmektedir. Ana yurdu Anadolu, Kafkasya ve Orta Asya’dır.
Ilıman iklim meyvesidir. Gövde ve yaşlı dallar -25 °C ve -30 °C’ye kadar dayanabilmesine karşın açılmış çiçekler -2,2 °C, küçük meyveler ise -1,1 °C’ye ancak yarım saat dayanabilmektedirler.
Yukarıda tanımlanan meyve aşağıdakilerden hangisidir?
Ilıman iklim meyvesidir. Gövde ve yaşlı dallar -25 °C ve -30 °C’ye kadar dayanabilmesine karşın açılmış çiçekler -2,2 °C, küçük meyveler ise -1,1 °C’ye ancak yarım saat dayanabilmektedirler.
Yukarıda tanımlanan meyve aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Elma
B
İncir
C
Armut
D
Kestane
E
Üzüm
Açıklama:
Armut, gülgiller familyasından bir meyve ağacıdır. Ağacın boyu 8-10 metreye kadar ulaşabilmektedir. Ana yurdu Anadolu, Kafkasya ve Orta Asya’dır. Anadolu’da Etiler zamanından beri yetiştirilmektedir. Dünya’da 5.000’in üzerinde Türkiye’de 600’e yakın armut türü bulunmaktadır.
Elmaya göre soğuklara dayanımı daha düşüktür. Ilıman iklim meyvesidir. Gövde ve yaşlı dallar -25 °C ve -30 °C’ye kadar dayanabilmesine karşın açılmış çiçekler -2,2 °C, küçük meyveler ise -1,1 °C’ye ancak yarım saat dayanabilmektedirler.
Armut gelişme döneminde elmaya göre daha yüksek bir sıcaklık toplamı ve daha düşük nispi nem istemektedir. Soğuklama isteği 1.000-2.300 saattir. Kil, kum ve kireci yeterli, derin ve sıcak topraklarda elmaya göre daha iyi yetişmektedir. İri meyve elde edebilmek için derin, sıcak, organik maddece zengin alüvyonlu topraklarda yetiştirilmesi gerekmektedir. Doğru cevap C'dir.
Elmaya göre soğuklara dayanımı daha düşüktür. Ilıman iklim meyvesidir. Gövde ve yaşlı dallar -25 °C ve -30 °C’ye kadar dayanabilmesine karşın açılmış çiçekler -2,2 °C, küçük meyveler ise -1,1 °C’ye ancak yarım saat dayanabilmektedirler.
Armut gelişme döneminde elmaya göre daha yüksek bir sıcaklık toplamı ve daha düşük nispi nem istemektedir. Soğuklama isteği 1.000-2.300 saattir. Kil, kum ve kireci yeterli, derin ve sıcak topraklarda elmaya göre daha iyi yetişmektedir. İri meyve elde edebilmek için derin, sıcak, organik maddece zengin alüvyonlu topraklarda yetiştirilmesi gerekmektedir. Doğru cevap C'dir.
Soru 59
İlgili meyve beslenmedeki yeri ve kullanım alanına bakıldığında aşağıdaki özellikleri taşımaktadır:
Potasyum deposudur. A, B ve C vitaminleri ve mineraller bakımından da oldukça zengindir. Özellikle yazın tüketilen meyve, bol sulu ve tatlı olması nedeniyle önemli bir gıda maddesidir. Tatlı, pasta, dondurma yapımında kullanılan meyve, kışın reçel, marmelat, hoşaf, meyve suyu kurutulmuş meyve hâline getirerek farklı biçimlerde tüketilebilmektedir. Kurutulmuş meyve, tatlı, puding ve çikolata içerisinde kullanılmakta, ayrıca atıştırmalık olarak yenmektedir.
Yukarıda tanımı yapılan meyve aşağıdakilerden hangisidir?
Potasyum deposudur. A, B ve C vitaminleri ve mineraller bakımından da oldukça zengindir. Özellikle yazın tüketilen meyve, bol sulu ve tatlı olması nedeniyle önemli bir gıda maddesidir. Tatlı, pasta, dondurma yapımında kullanılan meyve, kışın reçel, marmelat, hoşaf, meyve suyu kurutulmuş meyve hâline getirerek farklı biçimlerde tüketilebilmektedir. Kurutulmuş meyve, tatlı, puding ve çikolata içerisinde kullanılmakta, ayrıca atıştırmalık olarak yenmektedir.
Yukarıda tanımı yapılan meyve aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Kayısı
B
Şeftali
C
Vişne
D
Armut
E
İncir
Açıklama:
Şeftali, potasyum deposudur. A, B ve C vitaminleri ve mineraller bakımından da oldukça zengindir. Özellikle yazın tüketilen meyve, bol sulu ve tatlı olması nedeniyle önemli bir gıda maddesidir. Tatlı, pasta, dondurma yapımında kullanılan meyve, kışın reçel, marmelat, hoşaf, meyve suyu kurutulmuş meyve hâline getirerek farklı biçimlerde tüketilebilmektedir. Kurutulmuş şeftali tatlı, puding ve çikolata içerisinde kullanılmakta, ayrıca atıştırmalık olarak yenmektedir. Doğru cevap B'dir.
Soru 60
Günümüzde ceviz üretiminin yarısını tek başına karşılayan, dolayısıyla dünya ceviz üretiminin lider ülkesi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
İran
B
Arjantin
C
Ukranya
D
Çin
E
ABD
Açıklama:
Yakın bir geçmişe kadar ceviz yetiştiriciliğinde Türkiye söz sahibi olup bunu Yunanistan, İtalya, Fransa gibi ülkeler takip etmekteydi. Fakat ceviz yetiştiriciliğine 1867’de başlayan ABD, bütün bu ülkeleri geride bırakarak hem ceviz yetiştiriciliğinde hem de dış satımında en önemli ülke konumuna gelmiştir. Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü (FAO) verilerine göre, 1995-2012 döneminde kabuklu ceviz üretimi, 3,2 katına çıkarak 1,06 milyon tondan 3,41 milyon tona yükselmiştir. Dünyada ceviz yetiştiriciliği yapılan üretim alanı bu dönemde %89,2 artışla 5,26 milyon dekardan 9,95 milyon dekara çıkmıştır. Ceviz üretiminin yarısını Çin tek başına karşılamaktadır. Üretimde birinci olan Çin, 4,25 milyon dekarda 1,7 milyon ceviz üretmektedir. İkinci sırayı %13,2 üretim payı ve 450 bin ton üretimle İran, %12,5 pay ve 425 bin ton üretimle ABD izlemektedir. Türkiye, %5,7 üretim payıyla dördüncü, Meksika %3,2 payla beşinci, Ukrayna %2,8 payla altıncı, Hindistan %1,2 payla yedinci, Şili ise %1,1 payla sekizinci sırada bulunmaktadır. 8 ülke, dünya ceviz üretimindeki payını 1995-2012 döneminde %74’den %89’a çıkarmıştır. Doğru cevap D'dir.
Soru 61
Aşağıdakilerden hangisi dünya meyve üretiminde başlıca söz sahibi ülkelerden biri sayılmaz?
Seçenekler
A
Çin
B
Hindistan
C
İran
D
Fransa
E
Rusya
Açıklama:
Dünya meyve üretiminde başlıca söz sahibi ülkeler, Çin, Hindistan, Brezilya ABD, İtalya, İspanya, Meksika, Endonezya, İran, Filipinler, Fransa ve Türkiye’dir. Doğru cevap E'dir.
Soru 62
Aşağıdaki ülkelerden hangisi meyve üretiminde lider konumundadır?
Seçenekler
A
ABD
B
İtalya
C
İspanya
D
Çin
E
Türkiye
Açıklama:
Çin dünya meyve üretiminde lider konumdadır. Çin’in dünya meyve üretiminde lider konumunda olmasında, bir yandan sahip olduğu iklim farklılığının birçok meyve türünün yetiştirilmesine imkân tanıması, diğer yandan da ülkede gerçekleşen ekonomik reform ile üreticilere üretim kararını almada özgürlük sağlanmasıyla meyve üretiminin özellikle dağlık bölgelerde en popüler üretim dalı olması etkili olmuştur. Doğru cevap D'dir.
Soru 63
Aşağıdakilerden hangisi unlu meyve kategorisindedir?
Seçenekler
A
Muz
B
Fıstık
C
Fındık
D
Zeytin
E
Ceviz
Açıklama:
Unlu meyveler; muz, kestane gibi besin değerleri yüksek meyvelerdir. Yağlı meyveler; fıstık, fındık, badem, ceviz, zeytin gibi meyvelerdir. Doğru cevap A'dır.
Soru 64
Aşağıdakilerden hangisi subtropik meyvelerden biridir?
Seçenekler
A
Çilek
B
Limon
C
Zerdali
D
Ceviz
E
Kiraz
Açıklama:
Subtropik meyveler: Limon, Portakal, Mandarin, Altıntop(Greyfurt), Turunç, Şadok, Laym, Bergamot, Kamkat, Kırmızı limon, Tatlı limon, Nar, Trabzon hurması, İncir, Kivi, Pikan, Artvin hurması, Zeytin, Yenidünya, Avokado, Fejoa, Hint inciri, Ağaç kavunu, Keçiboynuzu vb. Doğru cevap B'dir.
Soru 65
Aşağıdakilerden hangisi Birleşmiş Millet Gıda ve Tarım Örgütü (FAO) verilerine göre 2010 ve 2012 yıllarında dünyada en çok yetiştirilen meyvelerden biri değildir?
Seçenekler
A
Muz
B
Elma
C
Portakal
D
Karadut
E
Üzüm
Açıklama:
Birleşmiş Millet Gıda ve Tarım Örgütü (FAO) verilerine göre 2010 ve 2012 yıllarında dünyada en çok yetiştirilen meyveler; muz, elma, portakal, üzüm ve mango olmuştur. Doğru cevap D'dir.
Soru 66
2012 yılı verilerine göre dünyada yaş meyve ihracatında lider konumunda olan ülke aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
ABD
B
Şili
C
İspanya
D
İtalya
E
Çin
Açıklama:
Dünyada toplam yaş meyve ihracatı 2012 yılı itibarıyla 61,8 milyar dolar düzeyindedir. Önde gelen ihracatçı ülkeler İspanya (7,4 milyar $), ABD (6,2 milyar $), Şili (4 milyar $), Hollanda (3,8 milyar $) ve İtalya’dır (3,3 milyar $). Türkiye 1,7 milyar dolarlık ihracat hacmiyle 2012 yılı itibarıyla dünya yaş meyve ihracatından %2,7’lik pay almakta ve 12’inci sırada yer almaktadır. Doğru cevap C'dir.
Soru 67
Aşağıdakilerden hangisi konserve yapımında en çok aranan meyvelerden biri değildir?
Seçenekler
A
Şeftali
B
Armut
C
Kivi
D
Kayısı
E
Çilektir
Açıklama:
Konserve yapımında en çok aranan meyveler, şeftali, armut, kayısı ve çilektir. Doğru cevap C'dir.
Soru 68
Aşağıdaki hangisi muz yetiştiriciliğinde doğru bir bilgidir?
Seçenekler
A
Muz ağacı genellikle ziraatı 40 derece sıcaklığa sahip yerlerde yapılmaktadır
B
Sıcak iklim bölgelerinde 1.000 metrenin altında yetiştirilmektedir.
C
30 dereceden daha aşağıdaki sıcaklık değerlerinde muz bitkisinin gelişmesi yavaşlamaktadır.
D
22 derecenin altına inen sıcaklıklarda ise meyveler zarar görmektedir.
E
Muz bitkisi özellikle yaz - kış ılıman geçen yerlerde iyi yetişmektedir.
Açıklama:
Muz ağacı genellikle ziraatı 25 derece sıcaklığa sahip yerlerde yapılmaktadır. Sıcak iklim bölgelerinde 1.000 metrenin altında yetiştirilmektedir. Fakat bazı türleri, 1.500 metreye hatta Himalaya Dağlarının güney yamaçlarında 2000 metreye kadar yükseltilerde görülebilmektedir. 20 dereceden daha aşağıdaki sıcaklık değerlerinde muz bitkisinin gelişmesi yavaşlamakta,
12 derecenin altına inen sıcaklıklarda ise meyveler zarar görmektedir. Muz bitkisi özellikle yaz mevsimi sıcak, kış mevsimi ılıman geçen yerlerde iyi yetişmektedir. Doğru cevap B'dir.
12 derecenin altına inen sıcaklıklarda ise meyveler zarar görmektedir. Muz bitkisi özellikle yaz mevsimi sıcak, kış mevsimi ılıman geçen yerlerde iyi yetişmektedir. Doğru cevap B'dir.
Soru 69
Ananas meyvesini Avrupa'ya tanıtan gezgin aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Kristof Kolomb
B
Marco Polo
C
Amerigo Vespucci
D
Thomas Cook
E
Ferdinand Macellan
Açıklama:
Ananas ilk defa Kristof Kolomb tarafından Orta ve Güney Amerika’da yetiştirilmiş ve daha sonra Avrupa’ya tanıtılmıştır. Doğru cevap A'dır.
Soru 70
Aşağıdaki meyvelerden hangisi turunçgillerden sayılmaz?
Seçenekler
A
Portakal
B
Altıntop (greyfurt)
C
Turunç
D
Ağaç kavunu (avokado)
E
Ananas
Açıklama:
Portakal, mandalina, altıntop (greyfurt), turunç, limon ve ağaç kavunu (avokado) bitkilerinin genel adı turunçgillerdir. Doğru cevap E'dir.
Soru 71
Meyvelerin yetiştirilmesindeki en önemli etken nedir?
Seçenekler
A
İklim
B
Toprak
C
Ekonomi
D
İlaçlama
E
Sulama
Açıklama:
Meyvelerin yetiştirilmesinde en önemli faktör iklimdir.
Soru 72
Meyveler, gıda değerlerine ve beslenmedeki özelliklerine göre gruplara ayrılmaktadır. Aşağıdakilerden hangisi bu grup içerisinde yer almaz?
Seçenekler
A
Sulu taze meyveler
B
Çekirdekli meyveler
C
Unlu meyveler
D
Kuru meyveler
E
Yağlı meyveler
Açıklama:
Meyveler, gıda değerlerine ve beslenmedeki özelliklerine göre sulu taze meyveler, unlu meyveler, kuru meyveler, yağlı meyveler olmak üzere gruplara ayrılmaktadır
Soru 73
Aşağıdakilerden hangisi subtropik meyvelerdendir?
Seçenekler
A
Mango
B
Papaya
C
Hint incir
D
Ananas
E
Muz
Açıklama:
Subtropik meyveler: Limon, Portakal, Mandarin, Altıntop(Greyfurt), Turunç, Şadok, Laym, Bergamot, Kamkat, Kırmızı limon, Tatlı limon, Nar, Trabzon hurması, İncir, Kivi, Pikan, Artvin hurması, Zeytin, Yenidünya, Avokado, Fejoa, Hint inciri, Ağaç kavunu, Keçiboynuzu vb.
Soru 74
Aşağıdakilerden hangisi diğerlerine göre karbonhidratça daha zengin bir meyvedir?
Seçenekler
A
Muz
B
Kivi
C
Mandalina
D
Ceviz
E
Kestane
Açıklama:
Karbonhidratça zengin olan meyvelere; kuru üzüm (%76), kuru incir (%74), kestane (%72), muz (%21), erik (%20), incir (%18), hurma (%16,5), taze kayısı (%13,4), elma (%13) ve armut (%11,4) örnek olarak verilebilir
Soru 75
Muz ağacı hangi topraklarda yetişmektedir?
Seçenekler
A
Kireci az gevşek, Alüvyal
B
Humusça zengin
C
Kumlu, killi
D
Tuzlu, kumlu ve alüvyal
E
Derin kumlu
Açıklama:
Yeraltı su seviyesi yüksekte olmamak koşuluyla muz ağacı genellikle derin, kireci az olan gevşek yapıdaki topraklarda iyi yetiştirilmektedir. En iyi yetiştiği ve en yüksek verimin elde edildiği topraklar ise alüvyal topraklardır.
Soru 76
İçerisinde bulunan bromelain ile iltihabı önlemekte, vücudun su tutmasına bağlı şişliği azaltmakta, gut hastalığının tedavisine yardımcı olman ve proteinlerin sindirimini hızlandırarak sindirim sistemine katkıda bulunan meyve aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Papaya
B
Muz
C
Kivi
D
Mango
E
Ananas
Açıklama:
Ananasta bulunan bromelain iltihabı önlemekte, vücudun su tutmasına bağlı şişliği azaltmakta, gut hastalığının tedavisine yardımcı olmaktadır. Proteinlerin sindirimini hızlandırarak sindirim sistemine katkıda
bulunmaktadır.
bulunmaktadır.
Soru 77
Aşağıdaki meyvelerden hangisi kış aylarında -30 dereceye kadar dayanmaktadır?
Seçenekler
A
Anans
B
Elma
C
Portakal
D
Hurma
E
Şeftali
Açıklama:
Elma ve armutlar dinlenme döneminde bulundukları kış aylarında sıcaklığın -30 °C’ye kadar düşmesinden zarar görmezken şeftali -20 °C’ye kadar dayanabilmektedir.
Soru 78
Aşağıdakilerden hangisi dünya sert kabuklu meyve artışı üzerinde etkili olmuştur?
Seçenekler
A
Sulama
B
Verimlilik
C
İklim
D
Dikili alanların artışı
E
Kullanım alanları
Açıklama:
Dünya sert kabuklu meyve üretim artışı üzerinde ise verimlikten ziyade dikili olanlardaki genişleme belirleyici olmuştur.
Soru 79
Aşağıdakilerden hangisi turunçgillerden değildir?
Seçenekler
A
Portakal
B
Avokado
C
Altıntop
D
Fejoa
E
Limon
Açıklama:
Portakal, mandalina, altıntop (greyfurt), turunç, limon ve ağaç kavunu (avokado) bitkilerinin genel adı turunçgillerdir.
Soru 80
“Fuerte, Hass, Bacan ve Zutano” gibi türleri alan meyve aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Yeni dünya
B
Avokado
C
Elma
D
Armut
E
Şeftali
Açıklama:
Kaliforniya’dan getirilen “Fuerte, Hass, Bacan ve Zutano” avokado çeşitleri de Türkiye’de Akdeniz sahil kuşağındaki bazı
alanlarda yetiştirilebilmektedir.
alanlarda yetiştirilebilmektedir.
Soru 81
Aşağıdakilerden hangisi üzümsü meyvelerden biri değildir?
Seçenekler
A
Çilek
B
Ahududu
C
Ünnap
D
Mersin
E
Gilaboru
Açıklama:
Üzüm, Çilek, Dut, Karadut, Ahududu, Böğürtlen, Frenk üzümü, Bektaşi üzümü, Mersin, Gilaboru, Kırmızı dal çileği vb. meyveler üzümsü meyveler sınıfındadır. Ünnap ise yumuşak çekirdekli meyveler grubunda olduğundan cevap C seçenğidir.
Soru 82
Meyvelerin yetişmesini etkileyen en önemli faktör aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
İklim
B
Sulama
C
Toprak özellikleri
D
Gübreleme
E
Yeryüzü şekilleri
Açıklama:
Meyvelerin yetişmesini etkileyen koşulları; iklim, toprak özellikleri, yeryüzü şekilleri, sulama, gübreleme, budama, hastalıklarla savaş ve ilaçlama, teknolojik olanaklar, pazarlanma koşulları, ülkelerin kredi ve teşvik politikaları vb. olarak sıralamak mümkündür. Ancak bunlar içinde meyvelerin yetişmesini etkileyen en önemli faktör iklimdir. Doğru cevap A seçeneğidir.
Soru 83
Aşağıdaki hangi iki bölge Türkiye toplam meyve üretiminin yarısından fazlasını karşılamaktadır?
Seçenekler
A
Karadeniz - Ege
B
İç Anadolu - Marmara
C
Doğu Anadolu - Ege
D
Akdeniz - Ege
E
Akdeniz - İç Anadolu
Açıklama:
Türkiye meyve üretiminde Akdeniz Bölgesi %28,02, Ege Bölgesi %26,08, İç Anadolu Bölgesi %12,75, Karadeniz Bölgesi %12,39, Marmara Bölgesi %11,69, Güneydoğu Anadolu Bölgesi %4,82 ve Doğu Anadolu Bölgesi %4,57 paya sahiptir. Akdeniz ve Ege Bölgesi Türkiye toplam meyve üretiminin %54’ünü karşılamaktadır. Doğru cevap D seçeneğinde verilmiştir.
Soru 84
2012 yılı itibarıyla dünyada ihracatı en çok yapılan yaş meyve aşağıdakilerden hangisi olmuştur?
Seçenekler
A
Üzüm
B
Muz
C
Elma
D
Portakal
E
Çilek
Açıklama:
2012 yılı itibarıyla dünyada ihracatı en çok yapılan yaş meyve muz olmuş, söz konusu ürünün ihracatı yaklaşık olarak 8,7 milyar dolar dolayında gerçekleşmiş ve muzun yaş meyve ihracatındaki payı %14,3 olmuştur. Doğru cevap B seçeneğinde verilmiştir.
Soru 85
En büyük ananas yetiştiricisi ülke aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Hindistan
B
Kanada
C
Portekiz
D
Pakistan
E
Gana
Açıklama:
En büyük ananas yetiştiricisi Hindistan’dır. Hindistan, dünya toplam ananas üretiminin %8 den fazlasını üretmektedir. Doğru cevap A seçeneğidir.
Soru 86
Aşağıdaki meyvelerden hangisinin suyunun kırmızı et ile birlikte tüketilmesi, etteki demir, çinko, A ve B vitaminlerinin vücutta daha iyi kullanılmasını sağlamaktadır?
Seçenekler
A
Armut
B
Kayısı
C
Şeftali
D
Elma
E
Portakal
Açıklama:
Sıkılarak tüketilen taze portakal suyu bağışıklık sistemini diri ve güçlü tutmakta, böylece kışın sıkça yakalanılan grip ve soğuk algınlığı rahatsızlıklarının daha çabuk geçmesini sağlamaktadır. Kırmızı etin portakal suyu ile birlikte tüketilmesi, etteki demir, çinko, A ve B vitaminlerinin vücutta daha iyi kullanılmasını sağlamaktadır. Doğru cevap E seçeneğinde verilmiştir.
Soru 87
Aşağıdakilerden hangisinde üzümün yetiştirme koşulları ile ilgili doğru bilgi verilmemiştir?
Seçenekler
A
Asma gelişme devresi oldukça uzun olan bir bitkidir.
B
Bağ kurulacak bölgenin yıllık aktif sıcaklık toplamının en az 1600 derece olması gerekir.
C
Asma, günlük ısı ortalaması 25 dereceyi bulunca gelişmeye başlamaktadır.
D
Asmanın kökleri diğer bitkilere oranla daha az yağış alan yerlerde de yetişebilmektedir.
E
Daha sıcak ve daha soğuk iklim şartlarına adaptasyon yeteneği yüksektir.
Açıklama:
Üzüm meyvesinin bitkisi olan asma, sıcak ılıman iklim bitkisi olmasına karşın daha sıcak ve daha soğuk iklim şartlarına adaptasyon yeteneği yüksektir. Doğu Anadolu’nun yüksek kesimleri ile yıllık toplam yağışın 1.000 mm’nin üzerinde olduğu Doğu Karadeniz sahil şeridi dışında kalan bütün tarım bölgelerimizde ekonomik olarak bağcılık yapılmaktadır. Bağ kurulacak bölgenin yıllık aktif sıcaklık toplamının en az 1600 derece olması gerekir. Asmanın kökleri derinlere gittiği için diğer bitkilere oranla daha az yağış alan yerlerde de yetişebilmektedir. Asma gelişme devresi oldukça uzun olan bir bitkidir. Günlük ısı ortalaması 10 dereceyi bulunca gelişmeye başlamakta ve sonbaharda ısı ortalaması bu derecenin altına düşünceye kadar gelişmesini sürdürmektedir. C seçeneği son ifade ile çeliştiğinden sorunun cevabı bu seçenektir.
Soru 88
-Gülgiller familyasından olan bu meyvenin dünyada 6.500 çeşidi bulunmaktadır.
-Soğuklama isteği 7 °C’nin altında olup 2.300- 2.700 saattir.
-Soğuğa dayanıklı olduğu için Türkiye’nin birçok yerinde yetiştirilmektedir
Yukarıda verilen özellikler aşağıdaki meyvelerden hangisine aittir?
-Soğuklama isteği 7 °C’nin altında olup 2.300- 2.700 saattir.
-Soğuğa dayanıklı olduğu için Türkiye’nin birçok yerinde yetiştirilmektedir
Yukarıda verilen özellikler aşağıdaki meyvelerden hangisine aittir?
Seçenekler
A
Üzüm
B
Armut
C
Şeftali
D
Portakal
E
Elma
Açıklama:
Verilen bilgiler yumuşak çekirdekli meyvelerden biri olan elmaya aittir. Doğru cevap E seçeneğinde verilmiştir.
Soru 89
Aşağıdakilerden hangisinde ceviz ile ilgili yanlış bir bilgi verilmiştir?
Seçenekler
A
Dünyada ceviz üretiminin yarısını Çin tek başına karşılamaktadır.
B
Üretimin yoğun olduğu alanların başında Marmara ile Ege Bölgeleri gelmektedir.
C
Ceviz ağaçları -25 °C’ye kadar olan kış soğuklarına dayanabilmektedir.
D
100 gr cevizden yaklaşık 700 kalori enerji sağlanmaktadır.
E
Cevizdeki gümüşün öğrenme üzerinde etkili olduğu bilinmektedir.
Açıklama:
A, C, D ve E seçeneklerinde ceviz ile ilgili verilen bilgiler doğrudur. Fakat B seçeneğinin aksine üretimin yoğun olduğu alanların başında Batı Karadeniz ile Orta Karadeniz Bölümleri gelmektedir. Bu sebeple sorunun cevabı B seçeneğidir.
Soru 90
Aşağıdakilerden hangisinin dünya üretiminde Türkiye birinci sırada yer almaktadır?
Seçenekler
A
Ceviz
B
Elma
C
Muz
D
Fındık
E
Şeftali
Açıklama:
Dünya fındık üretiminde %72’lik payla Türkiye birinci sırada yer almaktadır. Bunu; %9 pay ile İtalya, %3’er pay ile ABD, Azerbaycan ve Gürcistan, %2’lik pay ile İspanya karşılamaktadır. Kalan %8’lik üretim ise dünyanın çeşitli bölgelerinden elde edilmektedir. Doğru cevap D seçeneğinde verilmiştir.
Soru 91
Aşağıdaki meyvelerden hangisi hem karbonhidratça hem de proteince zengin sayılabilir?
Seçenekler
A
Hurma
B
Kestane
C
Badem
D
Fındık
E
Ceviz
Açıklama:
SAYFA 130
AÇIKLAMA
Karbonhidratça zengin olan meyvelere; kuru üzüm (%76), kuru incir (%74), kestane (%72), muz (%21), erik (%20), incir (%18), hurma (%16,5), taze kayısı (%13,4), elma (%13) ve armut (%11,4) örnek olarak verilebilir.
Yağca zengin olan meyveleri; ceviz (%65-75), fındık (%65), Antep fıstığı (%55), çam fıstığı (%50), badem (%55) gibi meyveler oluşturmaktadır.
Proteince zengin olan meyveler içinde ise ceviz (%16-25), badem (%21), Antep fıstığı (%22), çamfıstığı (%34), fındık (%16) ve kestane (%6) sayılabilir.
AÇIKLAMA
Karbonhidratça zengin olan meyvelere; kuru üzüm (%76), kuru incir (%74), kestane (%72), muz (%21), erik (%20), incir (%18), hurma (%16,5), taze kayısı (%13,4), elma (%13) ve armut (%11,4) örnek olarak verilebilir.
Yağca zengin olan meyveleri; ceviz (%65-75), fındık (%65), Antep fıstığı (%55), çam fıstığı (%50), badem (%55) gibi meyveler oluşturmaktadır.
Proteince zengin olan meyveler içinde ise ceviz (%16-25), badem (%21), Antep fıstığı (%22), çamfıstığı (%34), fındık (%16) ve kestane (%6) sayılabilir.
Soru 92
Türkiye meyve üretiminde hangi bölge %11,69 paya sahiptir?
Seçenekler
A
İç Anadolu Bölgesi
B
Karadeniz Bölgesi
C
Marmara Bölgesi
D
Güneydoğu Anadolu Bölgesi
E
Doğu Anadolu Bölgesi
Açıklama:
Türkiye meyve üretiminde Akdeniz Bölgesi %28,02, Ege Bölgesi %26,08, İç Anadolu Bölgesi %12,75, Karadeniz Bölgesi %12,39, Marmara Bölgesi %11,69, Güneydoğu Anadolu Bölgesi %4,82 ve Doğu Anadolu Bölgesi %4,57 paya sahiptir. Akdeniz ve Ege Bölgesi Türkiye toplam meyve üretiminin %54’ünü karşılamaktadır
Soru 93
Aşağıdaki meyvelerden hangisi -20 °C’ye kadar dayanabilmektedir?
Seçenekler
A
Elma
B
Armut
C
İncir
D
Şeftali
E
Zeytin
Açıklama:
Tropikal iklim meyveleri, kış sıcaklığının 0 °C’ye düşmesi hâlinde donarken subtropikal iklim meyveleri 0 °C’nin altındaki sıcaklıklara bir ölçüde dayanabilmektedir. Turunçgil meyveleri -2 °C’de donmakta, zeytin ve incirler ise -10 °C’ye kadar direnç gösterebilmektedir. Ilıman iklim meyveleri, daha düşük sıcaklıklara dayanabilmektedir. Elma ve armutlar dinlenme döneminde bulundukları kış aylarında sıcaklığın -30 °C’ye kadar düşmesinden zarar görmezken şeftali -20 °C’ye kadar dayanabilmektedir.
Soru 94
Şeftali ile aşağıdaki meyvelerden hangisinin bağırsaklara etkisi aynıdır?
Seçenekler
A
Kayısı
B
Erik
C
İncir
D
Üzüm
E
Elma
Açıklama:
Genellikle kabuklu meyveler, kayısı, erik, üzüm, incir ile bunlardan yapılan marmelat ve reçeller bağırsak hareketlerini artırdığından kabızlıktan koruyucu bir etkiye sahip iken elma, muz ve şeftali ishal için iyi bir besin oluşturmaktadır.
Soru 95
Aşağıdaki meyvelerden hangisi subtropikaldir?
Seçenekler
A
Papaya
B
Mambo
C
Mango
D
Avokado
E
Pepino
Açıklama:
Subtropikal iklim meyvelerinin başında turunçgiller gelmektedir. Avokado, Trabzon hurması, yenidünya, incir, keçiboynuzu, gibi meyveler bu grupta yer almaktadır. Portakal, mandalina, altıntop (greyfurt), turunç, limon ve ağaç kavunu (avokado) bitkilerinin genel adı turunçgillerdir.
Soru 96
Aşağıdaki meyvelerden hangisi tropiktir?
Seçenekler
A
Avokado
B
Trabzon hurması
C
Mango
D
Yenidünya
E
Keçiboynuzu
Açıklama:
Muz, guava, papaya, karambola, mambo, mango ve pepino gibi çok sayıda tropik meyve türü bulunmaktadır. Kivi ve avokado gibi bazı tropik meyvelerin subtropikal iklim koşullarında yetiştirilen çeşitleri bulunmaktadır.
Soru 97
Aşağıdaki meyvelerden hangisi içerdiği mineral maddeler ile kemiklerin ve dişlerin büyümesine yardımcı olur ve kana uygun pH kazandırır?
Seçenekler
A
Üzüm
B
Elma
C
Armut
D
Kayısı
E
Şeftali
Açıklama:
Üzüm içerdiği mineral maddeler ile kemiklerin ve dişlerin büyümesine yardımcı olan ve kana uygun pH kazandıran bir besindir.
Soru 98
Aşağıdaki bilgilerden hangisi cevizin besleyici değeri için geçerlidir?
Seçenekler
A
Kolesterol içermemektedir.
B
Kabuğundan, boya sanayiinde yararlanılmaktadır.
C
Yağı kurutucu olarak koruyucu boya endüstrisinde kullanılmaktadır.
D
Yaprakları, kabukları ve kökleri tanin ve boya sanayinde kullanılmaktadır
E
Hücre membran bütünlüğünün korunmasını sağlayarak yaraların iyileşmesini olumlu etkilemektedir.
Açıklama:
Ceviz, hayvansal protein kaynağı yerine geçebilen ve yüksek oranda doymamış yağ asitleri içeren değerli bir besin kaynağıdır. Thiamin, vitamin B6, folacin içeren birçok vitamin ile demir, çinko, bakır, magnezyum, fosfor ve potasyum açısından oldukça zengindir. Gümüş içeren tek meyve türüdür. Ayrıca önemli bir antioksidan olan selenyum içeren ender gıdalar arasında bulunmaktadır. Ceviz kolesterol içermemektedir.
Soru 99
Aşağıdaki bilgilerden hangisi fındık için geçerlidir?
Seçenekler
A
Gluten içeren gıdalardan biridir.
B
Gümüş içeren tek meyve türüdür.
C
Avenin bakımından zengindir.
D
Arjinin bakımından zengindir.
E
100 gramından yaklaşık 700 kalori enerji sağlanmaktadır.
Açıklama:
Fındık içerdiği E vitamini, bakır ve magnezyum mineralleri ve protein ile beslenmede önemli bir yere sahiptir. Hücre bölünmesi, yara iyileşmesi, bağışıklık ve vücuttan amonyağın atılması gibi birtakım vücut fonksiyonlarında önemli rolü olan arjinin bakımından zengindir.
Soru 100
Meyvelerin yetişmesini etkileyen en önemli faktör aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
İklim
B
Yeryüzü şekilleri
C
Toprak özellikleri
D
Sulama
E
Gübreleme
Açıklama:
Ancak bunlar içinde meyvelerin yetişmesini etkileyen en önemli faktör iklimdir.
Soru 101
Aşağıdakilerden hangisi başlıca meyve türlerinden biri değilidir?
Seçenekler
A
Tropik Meyveler
B
Ilıman İklim Meyveleri
C
Subtropik Meyveler
D
Sert Kabuklu Meyveler
E
Sulu meyveler
Açıklama:
Meyvelerin yetişmesinde iklim çok önemli olduğu için tropik iklim meyveleri,
subtropikal iklim meyveleri ve ılıman iklim meyveleri sınıflaması, meyvelerin gruplandırılmasında en sık karşılaşılan sınıflamadır. Meyveler ile ilgili farklı bir sınıflandırma ise sert (taş) çekirdekli meyveler, yumuşak çekirdekli meyveler,
sert kabuklu meyveler, üzümsü meyveler biçimindedir. Ilıman iklim meyvelerinin aynı zamanda sert (taş) çekirdekli, yumuşak çekirdekli, sert kabuklu ve üzümsü meyveler gruplarına da girebildiği görülmektedir.
subtropikal iklim meyveleri ve ılıman iklim meyveleri sınıflaması, meyvelerin gruplandırılmasında en sık karşılaşılan sınıflamadır. Meyveler ile ilgili farklı bir sınıflandırma ise sert (taş) çekirdekli meyveler, yumuşak çekirdekli meyveler,
sert kabuklu meyveler, üzümsü meyveler biçimindedir. Ilıman iklim meyvelerinin aynı zamanda sert (taş) çekirdekli, yumuşak çekirdekli, sert kabuklu ve üzümsü meyveler gruplarına da girebildiği görülmektedir.
Soru 102
Türkiye, dünya meyve üretimine en büyük katkıyı aşağıdaki hangi meyve üretimi ile gerçekleştirmiştir?
Seçenekler
A
İncir
B
Kiraz
C
Fındık
D
Üzüm
E
Muz
Açıklama:
Türkiye, dünya meyve üretimine en büyük katkıyı fındık üretimi ile gerçekleştirmiştir.
Soru 103
Çilek aşağıdaki hangi vitamin yönünden oldukça zengindir?
Seçenekler
A
A vitamini
B
B vitamini
C
C vitamini
D
D vitamini
E
E vitamini
Açıklama:
Turunçgiller ve çilek C vitamini, kayısı ise A vitamini yönünden oldukça zengindir.
Soru 104
Avokado, Trabzon hurması, yenidünya, incir, keçiboynuzu, gibi meyveler aşağıdaki hangi meyve türü içinde yer almaktadır?
Seçenekler
A
Tropik Meyveler
B
Subtropik Meyveler
C
Ilıman İklim Meyveleri
D
Üzümsü Meyveler
E
Sert Kabuklu Meyveler
Açıklama:
Subtropikal iklim meyvelerinin başında turunçgiller gelmektedir. Avokado, Trabzon hurması, yenidünya, incir, keçiboynuzu, gibi meyveler bu grupta yer almaktadır. Portakal, mandalina, altıntop (greyfurt), turunç, limon ve ağaç kavunu (avokado) bitkilerinin genel adı turunçgillerdir
Soru 105
Aşağıdaki meyvelerden hangisi kakaonun alternatifi olarak kullanılabilmektedir?
Seçenekler
A
Fındık
B
Mango
C
Ceviz
D
Keçiboynuzu
E
Siyah üzüm
Açıklama:
Kakaonun alternatifi olarak tercih edilmesinde keçiboynuzunun kakao kadar yağ içermemesi önem taşımaktadır
Soru 106
Dünyada yaş meyve ihracatında önde gelen meyve aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Şeftali
B
Kivi
C
Elma
D
Mandarin
E
Muz
Açıklama:
Birleşmiş Millet Gıda ve Tarım Örgütü (FAO) verilerine göre 2010 ve 2012 yıllarında dünyada en çok yetiştirilen meyveler; muz, elma, portakal, üzüm ve mango olmuştur.
Soru 107
Aşağıdakilerden hangisi karbonhidratça zengin olan meyvelerden biri değildir?
Seçenekler
A
Kuru üzüm
B
Kuru incir
C
Kestane
D
Muz
E
Antep fıstığı
Açıklama:
Karbonhidratça zengin olan meyvelere; kuru üzüm (%76), kuru incir (%74), kestane (%72), muz (%21), erik (%20), incir (%18), hurma (%16,5), taze kayısı (%13,4), elma (%13) ve armut (%11,4) örnek olarak verilebilir.
Soru 108
Gümüş içeren tek meyve türü aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Ceviz
B
Fındık
C
Antep fıstığı
D
Avakado
E
Mango
Açıklama:
Gümüş içeren tek meyve türüdür. Cevizdeki gümüşün beyin sağlığı açısından
önemli olduğu ve öğrenme üzerinde etkili olduğu bilinmektedir.
önemli olduğu ve öğrenme üzerinde etkili olduğu bilinmektedir.
Soru 109
Hücre bölünmesi, yara iyileşmesi, bağışıklık ve vücuttan amonyağın atılması gibi birtakım vücut fonksiyonlarında önemli rolü olan arjinin bakımından zengin olan meyve türü aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Ceviz
B
Fındık
C
Ananas
D
Mango
E
Antep Fıstığı
Açıklama:
Fındık içerdiği E vitamini, bakır ve magnezyum mineralleri ve protein ile beslenmede önemli bir yere sahiptir. Hücre bölünmesi, yara iyileşmesi, bağışıklık ve vücuttan amonyağın atılması gibi birtakım vücut fonksiyonlarında önemli rolü olan arjinin bakımından zengindir
Soru 110
Aşağıdakilerden hangisi üzümsü meyvelerden biridir?
Seçenekler
A
İğde
B
Mersin
C
Şadok
D
Papaya
E
Laym
Açıklama:
Üzümsü meyveler: Üzüm, Çilek, Dut, Karadut, Ahududu, Böğürtlen, Frenk üzümü, Bektaşi üzümü, Mersin, Gilaboru, Kırmızı dal çileği vb.
Soru 111
Meyvelerin yetişmesini etkileyen en önemli etmen hangisidir?
Seçenekler
A
Toprak Özellikleri
B
Sulama
C
Yeryüzü şekilleri
D
İklim
E
Gübreleme
Açıklama:
Meyvelerin yetişmesini etkileyen koşulları; iklim, toprak özellikleri, yeryüzü şekilleri, sulama, gübreleme, budama, hastalıklarla savaş ve ilaçlama, teknolojik olanaklar, pazarlanma koşulları, ülkelerin kredi ve teşvik politikaları vb. olarak sıralamak mümkündür. Ancak bunlar içinde meyvelerin yetişmesini etkileyen en önemli faktör iklimdir. Tropikal iklim meyveleri, kış sıcaklığının 0 °C’ye düşmesi hâlinde donarken subtropikal iklim meyveleri 0 °C’nin altındaki sıcaklıklara bir ölçüde dayanabilmektedir. Turunçgil meyveleri -2 °C’de donmakta, zeytin ve incirler ise -10 °C’ye kadar direnç gösterebilmektedir. Ilıman iklim meyveleri, daha düşük sıcaklıklara dayanabilmektedir. Elma ve armutlar dinlenme döneminde bulundukları kış aylarında sıcaklığın -30 °C’ye kadar düşmesinden zarar görmezken şeftali -20 °C’ye kadar dayanabilmektedir.
Soru 112
1961-2004 yılları arasında Türkiye’de meyve üretimindeki artışı sağlayan en önemli etken nedir?
Seçenekler
A
Verimde yaşanan artış
B
Devlet kredisi ve teşviki
C
Pazarlama olanakları
D
Üretici sayısında artış
E
İklimsel değişiklikler
Açıklama:
Dünya meyve üretiminde gerçekleşen artışın paralelinde Türkiye meyve üretiminde de önemli artışlar olmuştur. Meyvecilikteki üretim artışı, 1961-2004 yılları arasında dünya ortalamasının üzerinde gerçekleşmiştir. Bu süreçte Türkiye birincil meyve dikili alanlarında azalma görülmesine karşın sağlanan verim artışı beraberinde üretim artışını getirmiştir. Konu sert kabuklu meyveler açısından değerlendirildiğinde ise üretimde kaydedilen gelişme üzerinde verimin yanı sıra özellikle fındık, Antep fıstığı dikili alanlarındaki hızlı artış etkili olmuştur.
Soru 113
Türkiye, dünya meyve üretimine en büyük katkıyı hangi meyve ile yapmaktadır?
Seçenekler
A
İncir
B
Kayısı
C
Fındık
D
Antep fıstığı
E
Kiraz
Açıklama:
Türkiye, dünya meyve üretimine en büyük katkıyı fındık üretimi ile gerçekleştirmiştir. Dünya meyve üretiminde önemli payı olan meyveler içerisinde ayva, incir, kayısı, kiraz, vişne ve Antep fıstığı bir anlamda Türkiye ile özdeşleşmiştir.
Soru 114
İltihabı önlemekte, vücudun su tutmasına bağlı şişliği azaltmakta, gut hastalığının tedavisine yardımcı olan bromelain maddesi hangi meyvede bulunur?
Seçenekler
A
Badem
B
Muz
C
Üzüm
D
Portakal
E
Ananas
Açıklama:
Ananasta bulunan bromelain iltihabı önlemekte, vücudun su tutmasına bağlı şişliği azaltmakta, gut hastalığının tedavisine yardımcı olmaktadır. Proteinlerin sindirimini hızlandırarak sindirim sistemine katkıda bulunmaktadır.
Soru 115
Gümüş içeren tek meyve aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Fındık
B
Keçiboynuzu
C
Badem
D
Kestane
E
Ceviz
Açıklama:
Ceviz, hayvansal protein kaynağı yerine geçebilen ve yüksek oranda doymamış yağ asitleri içeren değerli bir besin kaynağıdır. Enerji kaynağı yüksek bir meyve türü olup 100 gr cevizden yaklaşık 700 kalori enerji sağlanmaktadır. Thiamin, vitamin B6, folacin içeren birçok vitamin ile demir, çinko, bakır, magnezyum, fosfor ve potasyum açısından oldukça zengindir. Gümüş içeren tek meyve türüdür. Cevizdeki gümüşün beyin sağlığı açısından önemli olduğu ve öğrenme üzerinde etkili olduğu bilinmektedir.
Soru 116
Aşağıdakilerden hangisi üzümün insan sağlığı üzerindeki etkilerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Dişlerin büyümesine yardımcı olur.
B
Kana uygun pH kazandırır.
C
İştah açıcı özelliğe sahiptir.
D
Zihinsel yaşlanmayı geciktirir.
E
Yaraların iyileşmesini kolaylaştırır.
Açıklama:
Üzüm içerdiği mineral maddeler ile kemiklerin ve dişlerin büyümesine yardımcı olan ve kana uygun pH kazandıran bir besindir. İçindeki aroma maddeleri ve meyve asitleri ise iştah açıcı özelliğe sahiptir. Bu maddeler salgı bezlerinin daha iyi çalışmasını sağlayarak hazmı kolaylaştırıcı rol oynamaktadır. Fenolik bileşiklerce çok zengin olması ve insan sağlığı açısından önemli bioaktif özellikleri nedeniyle günlük beslenmede önemli bir yere sahiptir. Yapılan araştırmalarda üzüm suyunun zihinsel ve fiziksel yaşlanmayı geciktirebileceği tespit edilmiştir.
Soru 117
Aşağıdakilerden hangisi dünyadaki en büyük ananas yetiştiricisidir?
Seçenekler
A
Hawai Adaları
B
Tayland
C
Filipinler
D
Hindistan
E
Brezilya
Açıklama:
Ananas, ticari bir meyve olarak tropikal ve subtropikal bölgeler boyunca yayılım göstermektedir. Dünyanın önemli ananas yetiştiricisi ülkeleri Hawai Adaları, Filipinler, Malezya, Tayland, Brezilya, Gana, Kenya, Meksika, Tayvan, Güney Afrika, Avustralya, Porto Riko ve Hindistan’dır. En büyük ananas yetiştiricisi Hindistan’dır. Hindistan, dünya toplam ananas üretiminin %8 den fazlasını üretmektedir.
Soru 118
Türkiye’de yetişen en kaliteli çekirdeksiz portakal cinsi hangisidir?
Seçenekler
A
Washington
B
Yafa
C
Valansia
D
Kan
E
Finike
Açıklama:
Portakallar çekirdekli ve çekirdeksiz olarak ayrılmaktadır. Türkiye’de yetişen çekirdeksiz portakalların en iyi cinsi “yafa portakalıdır”. En kaliteli portakal meyvesi Antalya ili bahçelerinden sağlanmakta olup Washington, yafa, Alanya dilimlisi, valansia, kan, Finike gibi türleri bulunmaktadır.
Soru 119
Keçiboynuzu çekirdeğinden elde edilen ve eritme/krem peynir, jöle, balık konserveleri ve dondurulmuş gıdalarda kullanılan maddenin adı nedir?
Seçenekler
A
Gam
B
Bal
C
Selenyum
D
Arjinin
E
Tanen
Açıklama:
Keçiboynuzu çekirdeğinden elde edilen “gam” ise eritme/krem peynirlerde, jölede, balık konservelerinde, ketçap, salça, mayonez üretiminde ve dondurulmuş gıdalarda kullanılmaktadır. Bununla birlikte özellikle beyaz toz hâlindeki keçiboynuzu zamkı (keçiboynuzu gamı) kimya ve kozmetik sanayi ile kâğıt ve tekstil sektöründe tercih edilmektedir.
Soru 120
I. Badem
II. Kestane
III. Keçiboynuzu
IV. Antep fıstığı
V. İğde
Yukarıdaki meyvelerden hangisi ılıman iklim bölgesinde yetişen sert kabuklu meyvelerdendir?
II. Kestane
III. Keçiboynuzu
IV. Antep fıstığı
V. İğde
Yukarıdaki meyvelerden hangisi ılıman iklim bölgesinde yetişen sert kabuklu meyvelerdendir?
Seçenekler
A
I, III, V
B
II, IV
C
I, II, IV
D
III, V
E
II, III, IV, V
Açıklama:
Badem, kestane ve antep fıstığı ılıman iklim bölgesinde yetişen sert kabuklu meyvelerdendir.
I, II, IV
I, II, IV
Soru 121
I. 1961-2004 yılları arasındaki dünya birincil meyve üretimindeki artışın nedeni dikili alanlar ile verimdeki artıştır
II. 1961-2004 yılları arasında dünya sert kabuklu meyve üretim artışını verimlikten ziyade dikili olanlardaki genişleme belirleyici olmuştur
III. Türkiye’de 1961-2004 yılları arasındaki meyve üretim artışı dünya ortalamasının altındadır
IV. Dünya meyve üretim miktarındaki mutlak artışla birlikte yıllık artışta göreceli olarak düşüşler olmuştur
V. Türkiye’de 2000 yılı verilerine göre meyve üretiminden en yüksek pay yumuşak çekirdeklilerde olmuştur
Dünyada ve Türkiye’de meyve üretimi hakkında yukarıda verilenlerden hangisi/hangileri doğrudur?
II. 1961-2004 yılları arasında dünya sert kabuklu meyve üretim artışını verimlikten ziyade dikili olanlardaki genişleme belirleyici olmuştur
III. Türkiye’de 1961-2004 yılları arasındaki meyve üretim artışı dünya ortalamasının altındadır
IV. Dünya meyve üretim miktarındaki mutlak artışla birlikte yıllık artışta göreceli olarak düşüşler olmuştur
V. Türkiye’de 2000 yılı verilerine göre meyve üretiminden en yüksek pay yumuşak çekirdeklilerde olmuştur
Dünyada ve Türkiye’de meyve üretimi hakkında yukarıda verilenlerden hangisi/hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
I, III, V
B
II, IV
C
III, V
D
I, II, IV
E
II, III, IV, V
Açıklama:
Dünyada ve Türkiye’de meyve üretimi hakkında şunlar doğrudur:
1961-2004 yılları arasındaki dünya birincil meyve üretimindeki artışın nedeni dikili alanlar ile verimdeki artıştır.
1961-2004 yılları arasında dünya sert kabuklu meyve üretim artışını verimlikten ziyade dikili olanlardaki genişleme belirleyici olmuştur.
Dünya meyve üretim miktarındaki mutlak artışla birlikte yıllık artışta göreceli olarak düşüşler olmuştur.
I, II, IV
1961-2004 yılları arasındaki dünya birincil meyve üretimindeki artışın nedeni dikili alanlar ile verimdeki artıştır.
1961-2004 yılları arasında dünya sert kabuklu meyve üretim artışını verimlikten ziyade dikili olanlardaki genişleme belirleyici olmuştur.
Dünya meyve üretim miktarındaki mutlak artışla birlikte yıllık artışta göreceli olarak düşüşler olmuştur.
I, II, IV
Soru 122
Aşağıdaki meyvelerden hangisi karbonhidrat bakımından diğerlerinden zengindir?
Seçenekler
A
Hurma
B
Badem
C
Erik
D
Ceviz
E
Kestane
Açıklama:
Kestane, karbonhidrat bakımından seçeneklerdekilerden daha zengindir.
Karbonhidratça zengin olan meyvelere; kuru üzüm (%76), kuru incir (%74), kestane (%72), muz (%21), erik (%20), incir (%18), hurma (%16,5), taze kayısı (%13,4), elma (%13) ve armut (%11,4) örnek olarak verilebilir. Yağca zengin olan meyveleri; ceviz (%65-75), fındık (%65), Antep fıstığı (%55), çam fıstığı (%50), badem (%55) gibi meyveler oluşturmakta
Karbonhidratça zengin olan meyvelere; kuru üzüm (%76), kuru incir (%74), kestane (%72), muz (%21), erik (%20), incir (%18), hurma (%16,5), taze kayısı (%13,4), elma (%13) ve armut (%11,4) örnek olarak verilebilir. Yağca zengin olan meyveleri; ceviz (%65-75), fındık (%65), Antep fıstığı (%55), çam fıstığı (%50), badem (%55) gibi meyveler oluşturmakta
Soru 123
I. Meyveler günlük enerji ve protein gereksinimine büyük oranda katkıda bulunmaktadır
II. Meyvelerdeki çözülebilir lifler, yağların vücut tarafından emilmesini kolaylaştırmakta, kandaki kolesterol düzeyini düşürmektedir
III. Elma, muz ve şeftali gibi meyveler kabızlık sorununun çözümü için iyi besinleri oluşturmaktadır
IV. Meyveler içerdikleri mineraller ve vitaminler ile hücreleri oksidasyondan koruyan antioksidanlar bakımından zengindir
V. Meyvelerdeki çözülemeyen lifler sindirilmiş olan yiyeceklerin kalın bağırsaktan geçişini hızlandırmakta, bağırsağın toksik maddelere maruz kalışını önlemektedir
Meyvelerin insan sağlığına etkileri konusunda yukarıda verilenlerden hangisi/hangileri doğrudur?
II. Meyvelerdeki çözülebilir lifler, yağların vücut tarafından emilmesini kolaylaştırmakta, kandaki kolesterol düzeyini düşürmektedir
III. Elma, muz ve şeftali gibi meyveler kabızlık sorununun çözümü için iyi besinleri oluşturmaktadır
IV. Meyveler içerdikleri mineraller ve vitaminler ile hücreleri oksidasyondan koruyan antioksidanlar bakımından zengindir
V. Meyvelerdeki çözülemeyen lifler sindirilmiş olan yiyeceklerin kalın bağırsaktan geçişini hızlandırmakta, bağırsağın toksik maddelere maruz kalışını önlemektedir
Meyvelerin insan sağlığına etkileri konusunda yukarıda verilenlerden hangisi/hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
I, III, V
B
II, IV, V
C
I, II, IV
D
III, V
E
II, III, IV, V
Açıklama:
Meyvelerin insan sağlığına etkileri konusunda şunlar doğrudur:
Meyvelerdeki çözülebilir lifler, yağların vücut tarafından emilmesini kolaylaştırmakta, kandaki kolesterol düzeyini düşürmektedir
Meyveler içerdikleri mineraller ve vitaminler ile hücreleri oksidasyondan koruyan antioksidanlar bakımından zengindir
Meyvelerdeki çözülemeyen lifler sindirilmiş olan yiyeceklerin kalın bağırsaktan geçişini hızlandırmakta, bağırsağın toksik maddelere maruz kalışını önlemektedir
II, IV, V
Meyvelerdeki çözülebilir lifler, yağların vücut tarafından emilmesini kolaylaştırmakta, kandaki kolesterol düzeyini düşürmektedir
Meyveler içerdikleri mineraller ve vitaminler ile hücreleri oksidasyondan koruyan antioksidanlar bakımından zengindir
Meyvelerdeki çözülemeyen lifler sindirilmiş olan yiyeceklerin kalın bağırsaktan geçişini hızlandırmakta, bağırsağın toksik maddelere maruz kalışını önlemektedir
II, IV, V
Soru 124
I. Derin, kireci az olan gevşek yapıdaki topraklarda iyi yetiştirilmektedir
II. Avrupa’da muz, yağda kızartılmakta, daha sonra balla karıştırılarak yemeklerden sonra tatlı olarak yenmektedir
III. Zengin miktarda kalori, protein, sodyum, potasyum, magnezyum, A, E, K ve C vitaminlerini içermektedir
IV. Afrika kökenli bir meyvedir
V. Genellikle ziraatı 25 santigrat derece sıcaklığa sahip yerlerde yapılmaktadır
Muz hakkında yukarıda verilenlerden hangisi/hangileri doğrudur?
II. Avrupa’da muz, yağda kızartılmakta, daha sonra balla karıştırılarak yemeklerden sonra tatlı olarak yenmektedir
III. Zengin miktarda kalori, protein, sodyum, potasyum, magnezyum, A, E, K ve C vitaminlerini içermektedir
IV. Afrika kökenli bir meyvedir
V. Genellikle ziraatı 25 santigrat derece sıcaklığa sahip yerlerde yapılmaktadır
Muz hakkında yukarıda verilenlerden hangisi/hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
I, III, V
B
II, IV, V
C
I, II, IV
D
III, V
E
II, III, IV, V
Açıklama:
Muz hakkında verilenlerden şunlar doğrudur:
Derin, kireci az olan gevşek yapıdaki topraklarda iyi yetiştirilmektedir.
Zengin miktarda kalori, protein, sodyum, potasyum, magnezyum, A, E, K ve C vitaminlerini içermektedir.
Genellikle ziraatı 25 santigrat derece sıcaklığa sahip yerlerde yapılmaktadır.
I, III, V
Derin, kireci az olan gevşek yapıdaki topraklarda iyi yetiştirilmektedir.
Zengin miktarda kalori, protein, sodyum, potasyum, magnezyum, A, E, K ve C vitaminlerini içermektedir.
Genellikle ziraatı 25 santigrat derece sıcaklığa sahip yerlerde yapılmaktadır.
I, III, V
Soru 125
İlk defa Kristof Kolomb tarafından Orta ve Güney Amerika’da yetiştirilen ve daha sonra Avrupa’ya tanıtılan meyve aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Keçiboynuzu
B
Papaya
C
Ananas
D
Mango
E
Ünnap
Açıklama:
Kristof Kolomb tarafından Orta ve Güney Amerika’da yetiştirilen ve daha sonra Avrupa’ya tanıtılan meyve ananastır.
Soru 126
I. Tropik bir meyve olan kivinin Harward ve Bruno çeşitleri Türkiye’de Ordu ve Doğu Karadeniz ekolojisinde yetiştirilmektedir
II. Trabzon hurması, yenidünya, incir, keçiboynuzu, gibi meyvelerin genel adı turunçgillerdir
III. Kaliforniya’dan getirilen “Fuerte, Hass, Bacan ve Zutano” avokado çeşitleri Türkiye’de Akdeniz sahil kuşağındaki bazı alanlarda yetiştirilmektedir
IV. Guava, papaya, karambola, mambo, mango ve pepino, subtropik meyvelerdir
V. Ananas, ticari bir meyve olarak tropikal ve subtropikal bölgeler boyunca yayılım göstermektedir
Tropik ve subtropik meyveler hakkında yukarıda verilenlerden hangisi/hangileri doğrudur?
II. Trabzon hurması, yenidünya, incir, keçiboynuzu, gibi meyvelerin genel adı turunçgillerdir
III. Kaliforniya’dan getirilen “Fuerte, Hass, Bacan ve Zutano” avokado çeşitleri Türkiye’de Akdeniz sahil kuşağındaki bazı alanlarda yetiştirilmektedir
IV. Guava, papaya, karambola, mambo, mango ve pepino, subtropik meyvelerdir
V. Ananas, ticari bir meyve olarak tropikal ve subtropikal bölgeler boyunca yayılım göstermektedir
Tropik ve subtropik meyveler hakkında yukarıda verilenlerden hangisi/hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
I, III, V
B
II, IV
C
I, II, IV
D
III, V
E
II, III, IV, V
Açıklama:
Tropik ve subtropik meyveler hakkında verilenlerden şunlar doğrudur:
Tropik bir meyve olan kivinin Harward ve Bruno çeşitleri Türkiye’de Ordu ve Doğu Karadeniz ekolojisinde yetiştirilmektedir.
Kaliforniya’dan getirilen “Fuerte, Hass, Bacan ve Zutano” avokado çeşitleri Türkiye’de Akdeniz sahil kuşağındaki bazı alanlarda yetiştirilmektedir.
Ananas, ticari bir meyve olarak tropikal ve subtropikal bölgeler boyunca yayılım göstermektedir.
I, III, V
Tropik bir meyve olan kivinin Harward ve Bruno çeşitleri Türkiye’de Ordu ve Doğu Karadeniz ekolojisinde yetiştirilmektedir.
Kaliforniya’dan getirilen “Fuerte, Hass, Bacan ve Zutano” avokado çeşitleri Türkiye’de Akdeniz sahil kuşağındaki bazı alanlarda yetiştirilmektedir.
Ananas, ticari bir meyve olarak tropikal ve subtropikal bölgeler boyunca yayılım göstermektedir.
I, III, V
Soru 127
I. Ana vatanının Anadolu ve Kuzey Kafkasya olduğu düşünülmektedir
II. Makilerin en tipik örneklerinden birisini oluşturan bitkinin doğal yetişme alanı Akdeniz havzasının doğusudur
III. Gülgiller familyasından bir meyve ağacıdır
IV. Türkiye’de en geniş yayılma alanı Antalya-Silifke ve Antalya-Alanya arasındaki kuşaktır
V. Doymamış yağ oranı yüksek ve sağlıklı bir yaşam için gerekli olan linoleik (linoleic) asit ve linolenik (linolenic) asit yönünden oldukça zengindir
Keçiboynuzu hakkında yukarıda verilenlerden hangisi/hangileri doğrudur?
II. Makilerin en tipik örneklerinden birisini oluşturan bitkinin doğal yetişme alanı Akdeniz havzasının doğusudur
III. Gülgiller familyasından bir meyve ağacıdır
IV. Türkiye’de en geniş yayılma alanı Antalya-Silifke ve Antalya-Alanya arasındaki kuşaktır
V. Doymamış yağ oranı yüksek ve sağlıklı bir yaşam için gerekli olan linoleik (linoleic) asit ve linolenik (linolenic) asit yönünden oldukça zengindir
Keçiboynuzu hakkında yukarıda verilenlerden hangisi/hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
I, III, V
B
II, IV
C
I, II, III
D
I, IV, V
E
II, III, IV, V
Açıklama:
Keçiboynuzu hakkında verilenlerden şunlar doğrudur:
Makilerin en tipik örneklerinden birisini oluşturan bitkinin doğal yetişme alanı Akdeniz havzasının doğusudur.
Türkiye’de en geniş yayılma alanı Antalya-Silifke ve Antalya-Alanya arasındaki kuşaktır.
II, IV
Makilerin en tipik örneklerinden birisini oluşturan bitkinin doğal yetişme alanı Akdeniz havzasının doğusudur.
Türkiye’de en geniş yayılma alanı Antalya-Silifke ve Antalya-Alanya arasındaki kuşaktır.
II, IV
Soru 128
I. Hayvansal protein kaynağı yerine geçebilen ve yüksek oranda doymamış yağ asitleri içeren değerli bir besin kaynağıdır
II. Gümüş içeren tek meyve türüdür
III. Jöle, dondurma, lokum, bisküvi dolgu maddesi, çiklet, pestil ve benzeri ürünlerin yapımında kullanılmaktadır
IV. Vücut fonksiyonlarında önemli rolü olan arjinin bakımından zengindir.
V. Çekirdeği yağ, kozmetik ve ilaç sanayilerinde ve pastacılık sektöründe değerlendirilmektedir
Kayısının beslenmedeki yeri ve kullanım alanları hakkında yukarıda verilenlerden hangisi/hangileri doğrudur?
II. Gümüş içeren tek meyve türüdür
III. Jöle, dondurma, lokum, bisküvi dolgu maddesi, çiklet, pestil ve benzeri ürünlerin yapımında kullanılmaktadır
IV. Vücut fonksiyonlarında önemli rolü olan arjinin bakımından zengindir.
V. Çekirdeği yağ, kozmetik ve ilaç sanayilerinde ve pastacılık sektöründe değerlendirilmektedir
Kayısının beslenmedeki yeri ve kullanım alanları hakkında yukarıda verilenlerden hangisi/hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
I, III, V
B
II, IV
C
I, II, IV
D
III, V
E
II, III, IV, V
Açıklama:
Kayısının beslenmedeki yeri ve kullanım alanları hakkında verilenlerden şunlar doğrudur:
Jöle, dondurma, lokum, bisküvi dolgu maddesi, çiklet, pestil ve benzeri ürünlerin yapımında kullanılmaktadır.
Çekirdeği yağ, kozmetik ve ilaç sanayilerinde ve pastacılık sektöründe değerlendirilmektedir.
III, V
Jöle, dondurma, lokum, bisküvi dolgu maddesi, çiklet, pestil ve benzeri ürünlerin yapımında kullanılmaktadır.
Çekirdeği yağ, kozmetik ve ilaç sanayilerinde ve pastacılık sektöründe değerlendirilmektedir.
III, V
Soru 129
I. Bağırsak kurtlarının giderilmesinde
II. Kurutucu olarak koruyucu boya endüstrisinde
III. Katalizör olarak kimyasal tepkimelerde
IV. Asfalt plaka üretiminde
V. El ve lastik eldivenlerin dezenfeksiyonunda
Fındık yağının kullanım alanları hakkında yukarıda verilenlerden hangisi/hangileri doğrudur?
II. Kurutucu olarak koruyucu boya endüstrisinde
III. Katalizör olarak kimyasal tepkimelerde
IV. Asfalt plaka üretiminde
V. El ve lastik eldivenlerin dezenfeksiyonunda
Fındık yağının kullanım alanları hakkında yukarıda verilenlerden hangisi/hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
I, III, V
B
II, IV
C
I, II, IV
D
III, V
E
II, III, IV, V
Açıklama:
Fındık yağı; kurutucu olarak koruyucu boya endüstrisinde, katalizör olarak kimyasal tepkimelerde, asfalt plaka üretiminde, el ve lastik eldivenlerin dezenfeksiyonunda kullanılmaktadır.
II, III, IV, V
II, III, IV, V
Soru 130
2012 yılı istatistiklerine göre dünyada ihracatı en çok yapılan yaş meyve hangisidir?
Seçenekler
A
Muz
B
Elma
C
Mango
D
Üzüm
E
Ananas
Açıklama:
2012 yılı itibarıyla dünyada ihracatı en çok yapılan yaş meyve muz olmuş, söz konusu ürünün ihracatı yaklaşık olarak 8,7 milyar dolar dolayında gerçekleşmiş ve muzun yaş meyve ihracatındaki payı %14,3 olmuştur.
Soru 131
Fındığın besleyici değeri hakkında verilen ifadelerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Arjinin bakımından zengindir.
B
E vitamini yönünden zengindir.
C
Bakır ve magnezyum minerali içerir
D
Yağı rafine edilerek yemeklik yağ olarak kullanılır.
E
Diyabet hastalarının insülin miktarını dengeler.
Açıklama:
Fındık içerdiği E vitamini, bakır ve magnezyum mineralleri ve protein ile beslenmede önemli bir yere sahiptir. Hücre bölünmesi, yara iyileşmesi, bağışıklık ve vücuttan amonyağın atılması gibi birtakım vücut fonksiyonlarında önemli rolü olan arjinin bakımından zengindir.
Fındıktan elde edilen ham yağ, rafine edilerek yemeklik yağ olarak kullanıldığı gibi temizleyici, nemlendirici ve dağıtıcı olarak ya da gres yağı üretiminde de
kullanılmaktadır
Fındıktan elde edilen ham yağ, rafine edilerek yemeklik yağ olarak kullanıldığı gibi temizleyici, nemlendirici ve dağıtıcı olarak ya da gres yağı üretiminde de
kullanılmaktadır
Soru 132
- subtropikal iklim meyvesi
- ılıman iklim meyvesi
- üzümsü meyve
- yumuşak çekirdekli meyve
Muşmula hangi meyve sınıflamalarında yer alır?
Seçenekler
A
I ve II
B
I ve III
C
II ve III
D
II ve IV
E
III ve IV
Açıklama:
Muşmula hem ılıman iklim meyvesi hem de yumuşak çekirdekli meyvedir. Bakınız Tablo 5.1
Ünite 6
Soru 1
Gıda ve Tarım Örgütü (FAO) verilerine göre, 1970-2014 döneminde dünya hayvan varlığında en çok artış görülen iki kara hayvan varlığı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Manda - Kanatlı
B
Sığır - Kanatlı
C
Manda - Keçi
D
Koyun - Kanatlı
E
Keçi - Koyun
Açıklama:
Geçmişten bu yana dünya hayvan varlığı önemli ölçüde artmıştır. 1970-2014 döneminde dünya hayvan varlığı, sığırda %37, mandada %86, koyun ve keçide %54, domuzda %80, kanatlıda %308 artış göstermiştir.
Soru 2
Büyükbaş/sığır eti üretiminin ülkelere göre dağılımında aşağıdaki hangi ülke diğerlerine göre oldukça fazla üretimi ile birinci sırada yer almaktadır?
Seçenekler
A
Çin
B
Brezilya
C
ABD
D
Fransa
E
İtalya
Açıklama:
Dünya kırmızı et üretiminin %33’ünü oluşturan (67,7 milyon ton) büyükbaş/sığır eti üretiminin ülkelere göre dağılımında ABD 11.698.479 ton ve %17’si pay ile önemli bir yer tutar.
Soru 3
Dünya'da kişi başı et tüketiminin karşılandığı et türleri oranlarının ülkelere göre farklılık gösterdiği nedenlerden değildir?
Seçenekler
A
Ülkelerin doğal çevre şartları
B
Hayvancılık politikaları
C
Beslenme alışkanlıkları
D
Kültürel özelliklerine
E
Eğitim düzeyine
Açıklama:
Kişi başı et tüketiminin karşılandığı et türleri oranları; ülkelerin doğal çevre şartları, hayvancılık politikaları, beslenme alışkanlıkları ve kültürel özelliklerine bağlı olarak oldukça farklılık göstermektedir. Kişi başı et tüketimi gelişmiş ülkelerde, gelişmekte olan ülkelere göre fazladır.
Soru 4
Gıda ve Tarım Örgütü (FAO) verilerine göre, 2013 yılında kişi başı et tüketiminin en çok yapıldığı ülke aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Çin
B
Türkiye
C
Avustralya
D
Rusya
E
Hindistan
Açıklama:
2013 yılında Avustralya’da 91,6 kg olan kişi başı et tüketimi, Hindistan’da 4,1 kg olarak hesaplanmıştır. Aynı yıl dünya kişi başı yıllık et tüketimi 33,8 kg olarak gerçekleşmiştir. Et
tüketimi gelişmiş ülkelerde ve önemli et üreticisi ülkelerde dünya ortalamasının üstünde iken gelişmekte olan ülkelerde dünya ortalamasında ya da ortalamanın altındadır. Avustralya, ABD, Arjantin, Brezilya, Y. Zelanda, Kanada ve AB-28 gibi ülkelerde kişi başı et tüketimi yüksek iken Mısır, Gana, Hindistan gibi ülkelerde oldukça düşüktür.
tüketimi gelişmiş ülkelerde ve önemli et üreticisi ülkelerde dünya ortalamasının üstünde iken gelişmekte olan ülkelerde dünya ortalamasında ya da ortalamanın altındadır. Avustralya, ABD, Arjantin, Brezilya, Y. Zelanda, Kanada ve AB-28 gibi ülkelerde kişi başı et tüketimi yüksek iken Mısır, Gana, Hindistan gibi ülkelerde oldukça düşüktür.
Soru 5
Dünya et ticaretinde ülkeler arasında en çok alınıp satılan et türleri aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Domuz eti-Tavuk eti
B
Sığır eti-Manda eti
C
Koyun eti-Sığır eti
D
Sığır eti- Tavuk eti
E
Manda eti - Keçi eti
Açıklama:
Dünya et ticaretinde daha çok kanatlı (özellikle tavuk) eti ve sığır eti ülkeler arasında alınıp satılmaktadır. Domuz, koyun ve keçi etleri daha çok üretildiği ülkelerde tüketildiğinden ticaret oranları düşüktür. Dünya et ticaretinin %42’sini (12,4 milyon ton) kanatlı eti, %30 kadarını (8,9 milyon ton) büyükbaş eti, %24’ünü (7,1 milyon ton) domuz eti, %3,4’ünü (1 milyon ton) küçükbaş eti oluşturmaktadır.
Soru 6
Aşağıdakilerden hangisi iki uluslararası küçükbaş hayvan eti ihracatçısıdır?
Seçenekler
A
Avustralya - Yeni Zelanda
B
Avustralya - Uruguay
C
Uruguay - Yeni Zelanda
D
Avustralya - Hollanda
E
Hollanda - Yeni Zelanda
Açıklama:
Uluslararası küçükbaş hayvan eti ticaretinde Avustralya, Yeni Zelanda, Birleşik Krallık, İrlanda, İspanya, Hollanda, Hindistan, Uruguay, Namibya ve Etiyopya başlıca ihracatçı
ülkelerdir. Avustralya ve Yeni Zelanda en büyük ihracatçı ülkelerdir. İki ülke toplam ihracatın %70’ini karşılamaktadır. Küçükbaş hayvan eti ticaretinde Çin en büyük ithalatçı ülkedir.
ülkelerdir. Avustralya ve Yeni Zelanda en büyük ihracatçı ülkelerdir. İki ülke toplam ihracatın %70’ini karşılamaktadır. Küçükbaş hayvan eti ticaretinde Çin en büyük ithalatçı ülkedir.
Soru 7
Dünya tavuk eti ticaretinde en büyük ihracatçı iki ülke aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Brezilya ve ABD
B
Brezilya ve Türkiye
C
Türkiye ve ABD
D
Japonya ve ABD
E
Brezilya ve Japonya
Açıklama:
Dünya tavuk eti ticaretinde, Brezilya ve ABD en büyük ihracatçı ülkelerdir. 2013 yılında Brezilya 3,5 milyon ton tavuk eti ihracatı gerçekleştirerek dünya ihracatının %35’ini karşılamıştır. Brezilya’nın tavuk eti ihracatında başta gelmesinde, en düşük fiyata sahip olması etkilidir. ABD ise 3,3 milyon ton ihracatı ile %34’lük paya sahiptir.
Soru 8
Dünya süt üretiminin yarıdan fazlasının üretildiği iki kıta aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Asya ve Amerika
B
Asya ve Avrupa
C
Amerika ve Avrupa
D
Afrika ve Avrupa
E
Asya ve Afrika
Açıklama:
Süt üretimi dünyanın hemen her bölgesinde yer almakla birlikte dünya süt üretiminin yarıdan fazlası Asya ve Avrupa kıtasında gerçekleşmektedir. Dünyada inek sütü üretiminde başta gelen ülkeler ABD, Hindistan, Çin, Brezilya, Almanya, Rusya, Fransa, Yeni Zelanda, Birleşik Krallık, Türkiye, Pakistan, Polonya, Hollanda, Arjantin ve Ukrayna’dır.
Soru 9
Türkiye’de kaz yetiştiriciliğinin yapıldığı bölge aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Güney Anadolu Bölgesi
B
Marmara Bölgesi
C
İç Anadolu Bölgesi
D
Karadeniz Bölgesi
E
Doğu Anadolu Bölgesi
Açıklama:
Türkiye’de kaz yetiştiriciliği daha çok kırlarda ailelerin kendi ihtiyaçlarına yönelik geleneksel tarzda yapılmaktadır. Türkiye’de kaz yetiştiriciliği daha çok Kars, Erzurum, Ağrı ve Van illerinde yani Doğu Anadolu Bölgesi’nde yapılmaktadır.
Soru 10
Türkiye’nin en çok kanatlı et ihraçatı yaptığı ülke aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Almanya
B
Irak
C
Rusya
D
Fransa
E
ABD
Açıklama:
Türkiye önemli bir kanatlı eti üreticisi ve ihracatçısıdır. Bu ihracatın büyük bölümü tavuk etidir. Kanatlı eti ihracatında en büyük pazar Orta Doğu ülkeleri olup 2013 yılı ihracatının (303 bin ton) %65’i Irak varışlıdır. En büyük alıcı ülke olan Irak’ın Türkiye’yi tercih etmesinde coğrafi yakınlık ve Müslüman ülke olması gibi nedenler etkilidir. Türkiye’nin diğer önemli pazarları Libya, Suriye, Tacikistan, Gürcistan ve İran’dır. Ayrıca, Uzak Doğu’ya tavukayağı ihracatı da giderek artmaktadır.
Soru 11
Aşağıdakilerden hangisi hayvancılık faaliyetlerinin yapılış şekline örnektir?
Seçenekler
A
Mera hayvancılığı
B
Süt sığırcılığı
C
Küçükbaş hayvancılığı
D
Kaz yetiştiriciliği
E
Manda yetiştiriciliği
Açıklama:
Mera hayvancılığı hayvancılık faaliyetlerinin yapılış şekline örnektir
Soru 12
Modern kümes hayvancılığında en çok yetiştirilen hayvan türü hangisidir?
Seçenekler
A
Tavuk
B
Hindi
C
Kaz
D
Ördek
E
Keklik
Açıklama:
Modern kümes hayvancılığında en çok yetiştirilen hayvan türü tavuktur.
Soru 13
1970 - 2014 döneminde dünya hayvan varlığı koyun ve keçide yüzde ne kadar artış göstermiştir?
Seçenekler
A
% 37
B
% 54
C
% 80
D
% 86
E
% 89
Açıklama:
1970 - 2014 döneminde dünya hayvan varlığı koyun ve keçide % 54 artış göstermiştir.
Soru 14
WHO verilerine göre bir kişinin alması gereken günlük protein miktarının % ne kadarı hayvansal kökenli olmalıdır?
Seçenekler
A
% 10
B
% 18
C
%22
D
% 32
E
% 42
Açıklama:
WHO verilerine göre bir kişinin alması gereken günlük protein miktarının % 42 kadarı hayvansal kökenli olmalıdır.
Soru 15
Son yarım yüzyılda gelişmiş ülkelerde süt tüketimi kaç kat artmıştır?
Seçenekler
A
2
B
3
C
4
D
5
E
6
Açıklama:
Son yarım yüzyılda gelişmiş ülkelerde süt tüketimi 4 kat artmıştır.
Soru 16
Etin bileşimindeki su oranı % kaçtır?
Seçenekler
A
% 75
B
% 50
C
% 30
D
% 15
E
% 5
Açıklama:
Etin bileşimindeki su oranı %75tir.
Soru 17
Dünya domuz eti üretiminin % 47'sini hangi ülke karşılamaktadır?
Seçenekler
A
Çin
B
ABD
C
Rusya
D
Brezilya
E
Kanada
Açıklama:
Dünya domuz eti üretiminin % 47'sini Çin karşılamaktadır.
Soru 18
Dünyada toplam et üretiminde domuz etinden sonra en büyük paya sahip olan hayvan türü hangisidir?
Seçenekler
A
Kanatlı hayvanlar
B
Koyun
C
Manda
D
Deve
E
Sığır
Açıklama:
Dünyada toplam et üretiminde domuz etinden sonra en büyük paya sahip olan hayvan türü kanatlı hayvanlardır.
Soru 19
Dünya et ticaretinin yüzde kaçını büyükbaş eti oluşturmaktadır?
Seçenekler
A
% 42
B
% 30
C
% 24
D
% 15
E
% 4
Açıklama:
Dünya et ticaretinin % 30u kadarını büyük baş eti oluşturmaktadır.
Soru 20
Türkiye bal üretiminde kaçıncı sırada yer almaktadır?
Seçenekler
A
Birinci
B
İkinci
C
Üçüncü
D
Dördüncü
E
Beşinci
Açıklama:
Türkiye bal üretiminde 2. sırada yer almaktadır.
Soru 21
Aşağıdakilerden hangisi geleneksel mera hayvancılığının özelliklerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Hayvanların otlaklarda otlatılarak beslenmesi söz konusudur.
B
Hayvanlardan elde edilen et ve süt verimi yüksektir.
C
Modern ahır hayvancılığına göre daha az emek ve para harcanarak yapılır.
D
İklim şartlarına bağlı olduğu için hayvanların et ve süt verimi yıldan yıla değişebilmektedir.
E
Dünyada geleneksel mera hayvancılığı giderek azalmaktadır.
Açıklama:
Geleneksel mera hayvancılığında, hayvanların otlaklarda otlatılarak beslenmesi söz konusudur. Ayrıca, iklim şartlarına bağlı olduğu için hayvanların et ve süt verimi yıldan yıla değişebilmektedir. Yağışın fazla olduğu yıllarda otlakların gürleşmesiyle iyi beslenen hayvanların et ve süt verimi artmaktadır. Dünyada, geleneksel mera hayvancılığı giderek azalmakla birlikte, doğal çevre şartları, ekonomik ve kültürel nedenlere bağlı olarak belirli bölgelerde varlığını sürdürmektedir. Modern ahır hayvancılığına göre daha az emek ve para harcanarak yapılan mera hayvancılığında, hayvanlardan elde edilen et ve süt verimi düşüktür. Doğru cevap B seçeneğidir.
Soru 22
Dünya Gıda ve Tarım Örgütü (FAO) 2013 verilerine göre, dünya toplam et üretiminde kanatlı eti üretimi % kaçtır?
Seçenekler
A
%20
B
%25
C
%30
D
%35
E
%40
Açıklama:
Dünya Gıda ve Tarım Örgütü (FAO) 2013 verilerine göre, dünya toplam et üretiminin %36,4’ünü domuz eti (113 milyon ton), %35’ini kanatlı eti (108,7 milyon ton), %20,6’sını büyükbaş eti (64,2 milyon ton), ve %4’ünü küçükbaş eti (14 milyon ton) oluşturmaktadır. Doğru cevap D seçeneğidir.
Soru 23
Dünya Gıda ve Tarım Örgütü (FAO) 2013 verilerine göre, kişi başı et tüketim miktarı en fazla olan ülke aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Avustralya
B
Kanada
C
Rusya
D
Japonya
E
Mısır
Açıklama:
2013 yılında kişi başı et tüketimi Kanada'da 69,4 kg, Rusya'da 59,8kg, Japonya 35,6 kg, Mısır'da 18,8kg'dır. Avustralya’da kişi başı et tüketimi 91,6 kg'dır ve dünyada kişi başı et tüketiminin en fazla olduğu ülkedir. Doğru cevap A seçeneğidir.
Soru 24
Dünya Gıda ve Tarım Örgütü (FAO)2013 verilerine göre aşağıdakilerden hangisi ticaret oranı en düşük et türüdür?
Seçenekler
A
Sığır eti
B
Tavuk eti
C
Keçi eti
D
Hindi eti
E
Manda eti
Açıklama:
Dünya et ticaretinde daha çok kanatlı (özellikle tavuk) eti ve sığır eti ülkeler arasında alınıp satılmaktadır. Domuz, koyun ve keçi etleri daha çok üretildiği ülkelerde tüketildiğinden ticaret oranları düşüktür. Dünya et ticaretinin %42’sini (12,4 milyon ton) kanatlı eti, %30 kadarını (8,9 milyon ton) büyükbaş eti, %24’ünü (7,1 milyon ton) domuz eti, %3,4’ünü (1 milyon ton) küçükbaş eti oluşturmaktadır. Doğru cevap C seçeneğidir.
Soru 25
Dünya Gıda ve Tarım Örgütü (FAO)2013 verilerine göre, dünya süt üretiminin %82'si hangi hayvandan elde edilmektedir?
Seçenekler
A
İnek
B
Manda
C
Keçi
D
Koyun
E
Deve
Açıklama:
Dünya süt üretiminin %82’sini inek sütü (625,7 milyon ton), %12,7’sini manda sütü (97,4 milyon ton), %2,3’ünü keçi sütü (17,8 milyon ton) ve %1,3’ünü koyun sütü (10,1 milyon ton) %0,4’ünü deve sütü oluşturmaktadır. Doğru cevap A seçeneğidir.
Soru 26
Tarımsal Ekonomi ve Politika Geliştirme Enstitüsü (TEPGE) 2014 yılı verilerine göre, 475 bin ton ile %60’lık tereyağı ihracat payı ile dünya pazarında lider konumunda olan ülke aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Brezilya
B
Arjantin
C
Fransa
D
Yeni Zelanda
E
Çin
Açıklama:
Tarımsal Ekonomi ve Politika Geliştirme Enstitüsü (TEPGE) 2014 yılı verilerine göre, dünya tereyağı ihracatı 782 bin ton olarak gerçekleşmiştir. Yeni Zelanda 475 bin ton ile %60’lık tereyağı ihracat payı ile dünya pazarında lider konumundadır. Doğru cevap D seçeneğidir.
Soru 27
Dünya Gıda ve Tarım Örgütü (FAO) 2013 verilerine göre, dünyada en fazla yumurta üreten birinci ve ikinci ülkeler aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak verilmiştir?
Seçenekler
A
Fransa-Nijerya
B
İtalya-Brezilya
C
Meksika-Hindistan
D
Çin-ABD
E
Rusya-Türkiye
Açıklama:
2013 yılı itibarıyla dünya yumurta üretiminin %39’unu karşılayan Çin, en önemli yumurta üreticisidir. ABD ise toplam üretimin %7’lik kısmını oluşturarak, ikinci büyük üretici konumundadır. Hindistan, Meksika, Brezilya, Japonya, Rusya, Endonezya, Ukrayna ve Türkiye diğer önemli yumurta üreticisi ülkelerdir. Doğru cevap D seçeneğidir.
Soru 28
Dünya Gıda ve Tarım Örgütü (FAO) 2013 verilerine göre, aşağıdaki seçeneklerden hangisinde en çok bal ihracatı ve ithalatı yapan ülkeler doğru olarak verilmiştir?
Seçenekler
A
Çin-ABD
B
İran-İspanya
C
Japonya-Arjantin
D
Fransa-İtalya
E
İngiltere-Vietnam
Açıklama:
Başlıca bal ihracatçısı ülkeler; Çin, Arjantin, Yeni Zelanda, Almanya, Meksika, Vietnam, İspanya, Brezilya, Macaristan ve Ukrayna’dır. Dünyada en çok bal ithal eden ülkeler; ABD, Japonya, İngiltere, Fransa, Belçika, Endonezya, İtalya, Suudi Arabistan ve diğer Avrupa ülkeleridir. Doğru cevap A seçeneğidir.
Soru 29
TÜİK 2014 yılı verilerine göre, Türkiye'de en büyük paya sahip hayvan türü aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Manda
B
Keçi
C
Koyun
D
Sığır
E
Tiftik keçisi
Açıklama:
Manda 123.609 baş, keçi 10.186.222 baş, sığır 14.774.924 baş, tiftik keçisi 176.456 baştır. 32.186.210 baş ile en fazla koyun bulunmaktadır. Doğru cevap C seçeneğidir.
Soru 30
Türkiye'de bal üretimi en fazla hangi bölgemizde yapılmaktadır?
Seçenekler
A
Ege Bölgesi
B
Marmara Bölgesi
C
Karadeniz Bölgesi
D
Akdeniz Bölgesi
E
Doğu Anadolu Bölgesi
Açıklama:
Türkiye bal üretiminde dünyada,Çin’den sonra, ikinci sırada yer almaktadır. Bal üretimi her bölgede yer almakla birlikte, daha çok Ege (%22), Akdeniz (%20), Doğu Karadeniz (%17) ve Doğu Anadolu Bölgeleri’nde üretilmektedir. Doğru cevap A seçeneğidir.
Soru 31
FAO verilerine göre 1970-2014 döneminde dünya hayvan varlığı aşağıdakilerden hangisinde en fazla artış göstermiştir?
Seçenekler
A
Sığır
B
Manda
C
Koyun ve Keçi
D
Domuz
E
Kanatlı
Açıklama:
FAO verilerine göre 1970-2014 döneminde dünya hayvan varlığı, sığırda %37, mandada %86, koyun ve keçide %54, domuzda
%80, kanatlıda %308 artış göstermiştir. Buna göre hayvan varlığında en fazla artış kanatlıda göstermiştir. Doğru cevap E'dir.
%80, kanatlıda %308 artış göstermiştir. Buna göre hayvan varlığında en fazla artış kanatlıda göstermiştir. Doğru cevap E'dir.
Soru 32
FAO 2014 Gıda Görünüm Raporu verilerine göre aşağıdaki ülkelerden hangisinin 2013 yılında büyükbaş et ticaretindeki rolü diğerlerine göre farklıdır?
Seçenekler
A
Japonya
B
Avusturalya
C
İrlanda
D
Hindistan
E
Brezilya
Açıklama:
FAO 2014 Gıda Görünüm Raporu verilerine göre 2013 yılında büyükbaş et ticaretinde başlıca satıcı ülkeler Brezilya, Hindistan, Avustralya, ABD, Yeni Zelanda, İrlanda, Almanya, Polonya, Hollanda ve Uruguay olurken başlıca alıcı ülkeler ABD, Rusya, Japonya, Hong Kong, Vietnam, İtalya, Hollanda, Birleşik Krallık, Fransa ve Almanya olmuştur. Buna göre Japonya alıcı ülkeler arasında yer alırken; Brezilya, Hindistan, İrlanda ve Avusturalya satıcı ülkeler arasında yer almaktadır. Doğru cevap A'dır.
Soru 33
Uluslararası küçükbaş hayvan eti ticaretindeki en büyük ihracatçı iki ülke aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Namibya-Etiyopya
B
Birleşik Krallık-İrlanda
C
Avustralya-Yeni Zelanda
D
İspanya-Hollanda
E
Hindistan-Uruguay
Açıklama:
Uluslararası küçükbaş hayvan eti ticaretinde Avustralya, Yeni Zelanda, Birleşik Krallık, İrlanda, İspanya, Hollanda, Hindistan, Uruguay, Namibya ve Etiyopya başlıca ihracatçı ülkelerdir. Avustralya ve Yeni Zelanda en büyük ihracatçı ülkelerdir. İki ülke toplam ihracatın %70’ini karşılamaktadır. Doğru cevap C'dir.
Soru 34
2013 verilerine göre en önemli yumurta üreticisi aşağıdaki ülkelerden hangisidir?
Seçenekler
A
ABD
B
Japonya
C
Hindistan
D
Çin
E
Türkiye
Açıklama:
2013 verilerine göre en önemli yumurta üreticisi Çin'dir ve dünya yumurta üretiminin %39’unu karşılamaktadır. ABD ise toplam üretimin %7’lik kısmını oluşturarak, ikinci büyük üretici konumundadır. Hindistan, Meksika, Brezilya, Japonya, Rusya, Endonezya, Ukrayna ve Türkiye diğer önemli yumurta üreticisi ülkelerdir. Doğru cevap D'dir.
Soru 35
2013 yılına ait verilere göre aşağıdaki gıdaların hangilerinin üretiminde Çin ilk sırada yer almaktadır?
- Yumurta
- İnek sütü
- Tereyağ
- Bal
Seçenekler
A
I-III
B
II-III
C
I-IV
D
I-II
E
III-IV
Açıklama:
2013 yılı itibarıyla Çin en önemli yumurta ve bal üreticisidir. Tereyağı üretiminde Hindistan, AB-28, Yeni Zelanda, ABD, Pakistan, Avustralya önemli üreticilerdir. Dünyada inek sütü üretiminde ise başta gelen ülkeler ABD, Hindistan, Çin, Brezilya, Almanya, Rusya, Fransa, Yeni Zelanda, Birleşik Krallık, Türkiye, Pakistan, Polonya, Hollanda, Arjantin ve Ukrayna’dır. Bunlardan ABD, Hindistan, Çin, Brezilya, Almanya, Rusya, Fransa büyük üreticilerdir. Doğru cevap C'dir.
Soru 36
Türkiye aşağıdaki gıdalardan hangisinin üretiminde Çin'den sonra ikinci sırada yer almaktadır?
Seçenekler
A
Yumurta
B
Bal
C
Tereyağı
D
İnek sütü
E
Yağlı süt tozu
Açıklama:
Türkiye bal üretiminde dünyada Çin’den sonra ikinci sırada yer almaktadır. Doğru cevap B'dir.
Soru 37
Türkiye'de üretilen hangi bal çeşidinin %95'i ihraç edilmektedir?
Seçenekler
A
Kestane balı
B
Çam balı
C
Kekik balı
D
Pamuk balı
E
Yayla balı
Açıklama:
Türkiye’de genel olarak arının bal özü topladığı bitkilere göre, çam balı, yayla balı, narenciye balı, kekik balı, kestane balı,
ıhlamur ağacı balı, pamuk balı ve ayçiçeği balı üretilmektedir. Türkiye’de üretilen çam balı dünyada aranan bir gıda olup üretimin %95’i ihraç edilmektedir.Doğru cevap B'dir.
ıhlamur ağacı balı, pamuk balı ve ayçiçeği balı üretilmektedir. Türkiye’de üretilen çam balı dünyada aranan bir gıda olup üretimin %95’i ihraç edilmektedir.Doğru cevap B'dir.
Soru 38
2014 yılı verilerine göre Türkiye'de et üretiminin türlere göre dağılımında oransal olarak en düşük olan tür aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Kanatlı Eti
B
Manda Eti
C
Sığır Eti
D
Keçi Eti
E
Koyun Eti
Açıklama:
2014 yılı verilerine göre Türkiye'de et üretiminin türlere göre dağılımında % 65'i kanatlı eti, % 30'u sığır eti, % 3,4'ü koyun eti, %1'i keçi eti ve yüzde 0, 01'i se manda eti oluşturmaktadır. Buna göre oransal olarak en az paya sahip et türü manda etidir. Doğru cevap B'dir.
Soru 39
Türkiye'de hayvancılık faaliyetlerine ilişkin aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
Seçenekler
A
Türkiye’de özellikle sığır cinsinde kültür ve kültür melezi ırkların oranı yüksektir.
B
Türkiye'de küçükbaş hayvancılıkta yerli ırklar hâkimdir.
C
Türkiye'de koyun ve keçi varlığının %90'dan fazlası yerli ırklardan oluşmaktadır.
D
Yerli ırklarda et ve süt verimi kültür ırklarına göre yüksektir.
E
Yerli ırklar çevre şartlarına iyi uyum sağlamaktadırlar.
Açıklama:
Türkiye’de gerek büyükbaş gerekse küçükbaş hayvancılıkta, verimi yüksek kültür ırklarının oranı giderek artmaktadır. Özellikle sığır cinsinde kültür ve kültür melezi ırkların oranı yüksektir (%85). Küçükbaş hayvancılıkta ise yerli ırklar hâkimdir. Türkiye koyun varlığının %93’ü, keçi varlığının %98’i yerli ırklardan oluşmaktadır. Yerli ırklarda et ve süt verimi kültür ırklarına göre düşüktür. Ancak, çevre şartlarına iyi uyum sağlamaları nedeniyle tercih edilmektedirler. Otlak hayvancılığı açık alanda yapıldığı için hayvanın çevre şartlarına uyumu önem taşımaktadır. Bu yüzden verim artırmada ve damızlık hayvan temininde saf kültür ırkı yerine, yerli ırkların melezlenmesi yoluna gidilmektedir. Koyun ve keçi yetiştiriciliğinde de et ve süt verimi yüksek kültür ve kültür melezi ırklar geliştirilmeye çalışılmaktadır. Buna göre Türkiye'de koyun ve keçi cinsinde yerli ırklarda et ve süt verimi kültür ırklarına göre yüksek olduğu söylenemez. Doğru cevap D'dir.
Soru 40
Aşağıdaki ülkelerden hangisinde kişi başı yıllık peynir tüketimi (2014) en düşüktür?
Seçenekler
A
İsveç
B
İsviçre
C
Almanya
D
Yeni Zelanda
E
Japonya
Açıklama:
2014 verilerine göre kişi başı yıllık peynir tüketimi; İsveç'te 25,8 kg, Almanya'da 24,6 kg, İsviçre'de 21,6 kg, Yeni Zelanda'da 8,6 kg ve Japonya' da 2,2 kg olarak belirlenmiştir. Buna göre kişi başı yıllık peynir tüketimi (2014) en düşük olan ülke Japonya'dır. Doğru cevap E'dir.
Soru 41
Aşağıdakilerden hangisi modern ahır hayvancılığının özelliklerindendir?
Seçenekler
A
Az para ve emek harcanır.
B
Et ve süt verimi yıldan yıla değişebilir.
C
Verim yağış miktarı ile doğru orantılıdır.
D
Otlakların dağılışı ile hayvancılık faaliyetleri ilişkilidir.
E
Et ve süt verimi mera havyancılığına göre yüksektir.
Açıklama:
Bilimsel yöntemlerle yapılan bu hayvancılıkta, teknolojiden yararlanılmakta, elde edilen et ve süt verimi mera hayvancılığına göre oldukça yüksek olmaktadır.
Soru 42
Mera hayvancılığında verim neye bağlıdır?
Seçenekler
A
Harcanan paraya
B
Harcanan zamana
C
Kullanılan teknolojik imkanlara
D
Endüstriyel üretime uygunluğuna
E
Doğal çevre şartlarına
Açıklama:
Mera hayvancılığında yağış şartları ve otlakların dağılışı ile hayvancılık faaliyetleri arasında ilişki vardır. Yağışın fazla olduğu yıllarda otlakların gürleşmesiyle iyi beslenen hayvanların et ve süt verimi artmaktadır.
Soru 43
Dünya Sağlık Örgütü verilerine göre, sağlıklı bir insanın vücut ağırlığının her kilogramı için günde tüketmesi gereken protein miktarı ne kadardır?
Seçenekler
A
1 gram
B
2 gram
C
3 gram
D
4 gram
E
5 gram
Açıklama:
Dünya Sağlık Örgütü (WHO) verilerine göre, sağlıklı bir insanın vücut ağırlığının her kilogramı için günde 1 gr. protein tüketmesi ve bunun da %42’sinin et, süt ve yumurta gibi hayvansal kökenli olması gerekmektedir.
Soru 44
Dünyada en fazla üretilen ve tüketilen hayvansal protein kaynağı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Domuz
B
Sığır
C
Tavuk
D
Koyun
E
Hindi
Açıklama:
Dünyada kırmızı et üretiminin büyük bölümü domuz etidir. Domuz eti üretiminde Çin başta olmak üzere, ABD, ve AB-28 büyük üretici ülkelerdir.
Soru 45
En fazla bal üretimi hangi ülkede gerçekleştirilir?
Seçenekler
A
Hindistan
B
Çin
C
Rusya
D
Türkiye
E
Kanada
Açıklama:
Ülkeler düzeyinde Çin, en çok bal üreten ülke olup, 2013 yılında 450 bin ton bal üretmiştir. Çin dünyanın toplam bal üretiminin yaklaşık %25’ini tek başına karşılamaktadır.
Soru 46
Türkiye'de hayvancılık faaliyetleri ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Otlak alanlarının dağılımı ile hayvancılık faaliyetlerinin dağılımı arasında yakın ilişki vardır
B
Türkiye hayvan varlığında en büyük paya sahip olan hayvan sığırdır.
C
Verimi yüksek kültür ve kültür melezi koyun ırkları oranı oldukça azdır.
D
Koyun yetiştiriciliği büyük oranda meraya dayalı otlak hayvancılığı şeklindedir.
E
Kıyı bölgelerinin alçak ve yüksek çayır alanları daha çok büyükbaş hayvan yetiştirme alanlarıdır.
Açıklama:
Türkiye hayvan varlığında en büyük paya sahip olan hayvan koyundur. Türkiye’nin hemen her bölgesinde yetiştirilmekle birlikte, en çok Trakya kesimi, İç Anadolu, İç batı Anadolu, Doğu ve Güneydoğu Anadolu Bölgeler’inde yaygındır.
Soru 47
Türkiye’de et tavukçuluğu en fazla hangi bölgede görülür?
Seçenekler
A
Orta Karadeniz
B
Batı Trakya
C
Marmara
D
İç Batı Anadolu
E
Akdeniz
Açıklama:
Türkiye’de et tavukçuluğu çiftlikleri pazar alanlarına yakın olarak daha çok Marmara bölgesi ve buna komşu olan Kuzey Ege ve Batı Karadeniz’de yoğunluk göstermektedir.
Soru 48
Türkiye'de gezici arıcıların en çok rağbet gösterdiği bölge aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Marmara
B
İç Anadolu
C
Ege
D
Doğu Anadolu
E
Güneydoğu Anadolu
Açıklama:
Ege Bölgesi, gezici arıcıların en çok rağbet gösterdiği bölgedir.
Soru 49
Türkiye'de kaz yetiştiriciliği en fazla hangi bölgede yapılmaktadır?
Seçenekler
A
Güneydoğu Anadolu
B
İç Anadolu
C
Ege
D
Doğu Anadolu
E
Akdeniz
Açıklama:
Türkiye’de kaz yetiştiriciliği daha çok Kars, Erzurum, Ağrı ve Van illerinde yani Doğu Anadolu Bölgesi’nde yapılmaktadır.
Soru 50
Kanatlı et ihracatında Türkiye'nin en büyük pazarı neresidir?
Seçenekler
A
Doğu Avrupa
B
Orta Asya
C
Kuzey Afrika
D
Orta Doğu
E
Uzak Doğu
Açıklama:
Türkiye önemli bir kanatlı eti üreticisi ve ihracatçısıdır. Bu ihracatın büyük bölümü tavuk etidir. Kanatlı eti ihracatında en büyük pazar Orta Doğu ülkeleri olup 2013 yılı ihracatının (303 bin ton) %65’i Irak varışlıdır. En büyük alıcı ülke olan Irak’ın Türkiye’yi tercih etmesinde coğrafi yakınlık ve Müslüman ülke olması gibi nedenler etkilidir.
Soru 51
Sağlıklı bir insanın günde tüketmesi gereken protein miktarının yüzde kaçlık bölümü hayvansal kökenli olmalıdır?
Seçenekler
A
% 17
B
% 29
C
% 42
D
% 55
E
% 63
Açıklama:
İnsanların sağlıklı ve dengeli beslenmesi için bitkisel ve hayvansal gıdaları yeterli miktarlarda tüketmeleri gerekmektedir. Dünya Sağlık Örgütü (WHO) verilerine göre, sağlıklı bir insanın vücut ağırlığının her kilogramı için günde 1 gr. protein tüketmesi ve bunun da %42’sinin et, süt ve yumurta gibi hayvansal kökenli olması gerekmektedir.
Soru 52
Manda yetiştiriciliği için uygun alanlar aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Bozkırlar
B
Gür otlaklar
C
Dik araziler
D
Orman köyleri
E
Sulak alanlar
Açıklama:
Mera hayvancılığında yağış şartları ve otlakların dağılışı ile hayvancılık faaliyetleri arasında ilişki vardır. Örneğin, gür otlakların (çayırların) geniş yer kapladığı alanlarda büyükbaş hayvancılık, bozkırların (zayıf otlakların) bulunduğu alanlarda küçükbaş hayvancılık yaygındır. Yine, manda sulak alanlarda, keçi özellikle koyunun uyum sağlayamadığı engebeli, dik arazilerde, dağ ve orman köylerinde yetiştirilmektedir.
Soru 53
FAO verilerine göre 1970’ten 2014 yılına kadar dünya hayvan varlığında en büyük artış hangi türde olmuştur?
Seçenekler
A
Sığır
B
Kanatlı
C
Koyun
D
Domuz
E
Manda
Açıklama:
Geçmişten bu yana dünya hayvan varlığı önemli ölçüde artmıştır. 1970-2014 döneminde dünya hayvan varlığı, sığırda %37, mandada %86, koyun ve keçide %54, domuzda %80, kanatlıda %308 artış göstermiştir.
Soru 54
Et ve et üretimi ile ilgili verilen cümlelerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Amino asitler açısından zengin bir kaynaktır.
B
En fazla domuz eti üretimi yapılan ülke Çin'dir.
C
B grubu vitaminler için iyi bir kaynaktır.
D
En fazla üretimi yapılan kırmızı et sığır etidir.
E
Kanatlı etinin kalori değeri daha düşüktür.
Açıklama:
Et, insan vücudunun protein yapılandırmasında temel olan amino asitlerce zengin, bünyenin kolay kabul ettiği ve her türlü güçlendirici rejimde yer alan hücre yapıcı ve onarıcı değerli bir gıdadır. Önemli bir protein kaynağı olan et, B grubu vitaminler ve demir bakımından da zengindir. Etin bileşimini yaklaşık %75 su, %20 protein, %2-%3 lipit oluşturmaktadır. Etin su olmayan kısımları çoğunlukla protein ve yağdan ibaret olduğundan, aynı zamanda enerji kaynağıdır. Yağlı etlerin kalori değeri yüksek, yağsız etlerin kalori değeri düşüktür. Kanatlı hayvan etleri ise, protein, B grubu vitaminleri, çinko ve demir bakımından zengindir. Sığır ve koyun etine göre daha az yağ içeren kanatlı etinin (özellikle tavuk ve hindi) kalorisi düşüktür. Dünyada kırmızı et üretiminin büyük bölümü domuz etidir. Domuz eti üretiminde Çin başta olmak üzere, ABD, ve AB-28 büyük üretici ülkelerdir. Bunların yanı sıra Brezilya, Rusya, Vietnam, Kanada, Filipinler, Japonya ve Meksika önemli üreticilerdir. En büyük üretici olan Çin, dünya domuz eti üretiminin %47’sini karşılamaktadır.
Soru 55
Dünyada en çok ticareti yapılan et türü hangisidir?
Seçenekler
A
Kanatlı eti
B
Domuz eti
C
Koyun eti
D
Sığır eti
E
Keçi eti
Açıklama:
Dünya et ticaretinde daha çok kanatlı (özellikle tavuk) eti ve sığır eti ülkeler arasında alınıp satılmaktadır. Domuz, koyun ve keçi etleri daha çok üretildiği ülkelerde tüketildiğinden ticaret oranları düşüktür. Dünya et ticaretinin %42’sini (12,4 milyon ton) kanatlı eti, %30 kadarını (8,9 milyon ton) büyükbaş eti, %24’ünü (7,1 milyon ton) domuz eti, %3,4’ünü (1 milyon ton) küçükbaş eti oluşturmaktadır.
Soru 56
Yeni Zelanda hangi hayvansal ürünün ihracatında dünya pazarında lider konumundadır?
Seçenekler
A
Peynir
B
Tereyağı
C
Süt tozu
D
İçme sütü
E
Krema
Açıklama:
Dünya tereyağı ihracatı 782 bin ton olarak gerçekleşmiştir. Yeni Zelanda 475 bin ton ile %60’lık tereyağı ihracat payı ile dünya pazarında lider konumundadır. Tereyağının büyük kısmı Asya ve Orta Doğu’ya ihraç edilmektedir. İthalatçı ülkeler arasında ilk sırayı Rusya almaktadır. Kişi başına düşen en yüksek tereyağı tüketimi Batı Avrupa ülkelerindedir.
Soru 57
2013 yılındaki veriler doğrultusunda, en çok yumurta üretimi yapan ilk üç ülke hangileridir?
Seçenekler
A
Rusya, Meksika, ABD
B
Hindistan, Japonya, Çin
C
Türkiye, Meksika, ABD
D
Brezilya, Türkiye, Fransa
E
Çin, ABD, Hindistan
Açıklama:
2013 yılı itibarıyla dünya yumurta üretiminin %39’unu karşılayan Çin, en önemli yumurta üreticisidir. ABD ise toplam üretimin %7’lik kısmını oluşturarak, ikinci büyük üretici konumundadır. Hindistan, Meksika, Brezilya, Japonya, Rusya, Endonezya, Ukrayna ve Türkiye diğer önemli yumurta üreticisi ülkelerdir.
| Ülkeler | Yumurta Sayısı (Bin Adet) |
| Çin | 488.920.000 |
| ABD | 95.176.000 |
| Hindistan | 69.731.000 |
| Meksika | 50.316.920 |
| Brezilya | 43.430.604 |
| Japonya | 42.032.900 |
| Rusya | 40.778.968 |
| Endonezya | 27.194.000 |
| Ukrayna | 19.418.800 |
| Türkiye | 16.523.180 |
| Fransa | 15.749.808 |
| Nijerya | 14.444.000 |
| İtalya | 13.839.000 |
| Pakistan | 13.813.000 |
| Almanya | 13.736.000 |
| Diğer | 319.344.834 |
| Toplam | 1.284.449.014 |
Soru 58
Aşağıdakilerden hangisi koyun yetiştiriciliğinin yaygın olduğu bölgelerden biri değildir?
Seçenekler
A
Trakya
B
İç Anadolu
C
Akdeniz
D
İç Batı Anadolu
E
Doğu Anadolu
Açıklama:
Türkiye hayvan varlığında en büyük paya sahip olan koyun, Türkiye’nin hemen her bölgesinde yetiştirilmekle birlikte, en çok Trakya kesimi, İç Anadolu, İç batı Anadolu, Doğu ve Güneydoğu Anadolu Bölgeler’inde yaygındır. Doğu ve Batı Karadeniz ile Akdeniz Bölgeler’inde az yetiştirilmektedir.
Soru 59
Aşağıdakilerden hangisi Türkiye’de manda yetiştiriciliğinde yaşanan azalmanın en önemli sebebidir?
Seçenekler
A
Süt veriminin az olması
B
Yetişme şartlarının yok olması
C
Yem maliyetlerinin artması
D
Et veriminin düşük olması
E
Talepte azalma yaşanması
Açıklama:
Mandanın et verimi yanında süt verimi de önem taşır. Manda sütü çok yağlıdır. Krema, kaymak ve yoğurt üretiminde diğer sütlere tercih edilmektedir. Sütünün rengi beyaz olduğundan, süt mamullerinde sıkça kullanılmaktadır. Türkiye’deki manda sayısı geçmişten bu yana giderek azalmıştır. Bunda en önemli faktör yetişme şartlarının ortadan kalkmasıdır.
Soru 60
Türkiye aşağıdakilerden hangisinin üretiminde dünyada ikinci sıradadır?
Seçenekler
A
Yumurta
B
Tavuk eti
C
Tereyağı
D
Peynir
E
Bal
Açıklama:
Bal üretimi bakımından büyük bir potansiyele sahip olan Türkiye, dünyada önemli bir bal üreticisidir. Türkiye’de bal üretimi geçmişten bu yana yıldan yıla dalgalanmalar göstermekle birlikte, uzun dönem içinde artış göstermektedir. 1992 yılında 60 bin ton olan bal üretimi, 2002 yılında 74 bin tona, 2014 yılında 102 bin tona yükselmiştir. Son beş yıl içerisinde toplam bal üretimi miktarı sürekli artmıştır. Türkiye bal üretiminde dünyada -Çin’den sonra- ikinci sırada yer almaktadır. Bal üretimi her bölgede yer almakla birlikte, daha çok Ege (%22), Akdeniz (%20), Doğu Karadeniz (%17) ve Doğu Anadolu Bölgeleri’nde üretilmektedir.
Soru 61
Geleneksel mera hayvancılığı ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Geleneksel mera hayvancılığında, hayvanlar otlaklarda otlatılarak beslenir.
B
Modern ahır hayvancılığına göre daha az emek ve para harcanarak
yapılır.
yapılır.
C
Hayvanlardan elde edilen et ve süt verimi yüksektir.
D
İklim şartlarına bağlı olarak hayvanların et ve süt verimi yıldan yıla değişebilir.
E
Geleneksel mera hayvancılığı dünyada giderek azalmaktadır.
Açıklama:
Mera hayvancılığında, hayvanlardan elde edilen et ve süt verimi düşüktür.
Soru 62
Modern kümes hayvancılığında en çok yetiştirilen hayvan hangisidir?
Seçenekler
A
Tavuk
B
Hindi
C
Kaz
D
Ördek
E
Bıldırcın
Açıklama:
Modern kümes hayvancılığında en çok yetiştirilen hayvan tavuktur. Tavukçuluk,
tavuktan elde edilen iki önemli gıdaya göre, yumurta ve et tavukçuluğu olarak iki şekilde yapılmaktadır.
tavuktan elde edilen iki önemli gıdaya göre, yumurta ve et tavukçuluğu olarak iki şekilde yapılmaktadır.
Soru 63
Dünya genelinde kişi başına ortalama günlük protein tüketimi kaç gramdır?
Seçenekler
A
20
B
40
C
60
D
80
E
100
Açıklama:
Dünya genelinde kişi başına ortalama günlük protein tüketimi 80 gram olup, bunun 32 gramı hayvansal kaynaklı proteinlerden karşılanmaktadır
Soru 64
Dünyada kırmızı et üretiminin büyük bölümü hangi hayvandan sağlanmaktadır?
Seçenekler
A
Sığır
B
Manda
C
Domuz
D
Keçi
E
Koyun
Açıklama:
Dünyada kırmızı et üretiminin büyük bölümü domuz etidir. Domuz eti üretiminde
Çin başta olmak üzere, ABD, ve AB-28 büyük üretici ülkelerdir
Çin başta olmak üzere, ABD, ve AB-28 büyük üretici ülkelerdir
Soru 65
Dünya kişi başı et tüketimini en yüksek oranda karşılayan et türü hangisidir?
Seçenekler
A
Kanatlı eti
B
Sığır eti
C
Koyun eti
D
Balık eti
E
Deve eti
Açıklama:
Dünya kişi başı et tüketiminin karşılandığı et türlerine bakıldığında, büyük
oranda kanatlı eti (%39,4) ve domuz etinden (%36,1) karşılandığı görülmektedir. Daha sonra sırasıyla sığır eti (%19,5) ve koyun eti (%5) gelmektedir.
oranda kanatlı eti (%39,4) ve domuz etinden (%36,1) karşılandığı görülmektedir. Daha sonra sırasıyla sığır eti (%19,5) ve koyun eti (%5) gelmektedir.
Soru 66
Aşağıdaki ülkelerden hangisinde kişi başı et tüketimi düşüktür?
Seçenekler
A
Brezilya
B
ABD
C
Kanada
D
Avustralya
E
Hindistan
Açıklama:
Et tüketimi gelişmiş ülkelerde ve önemli et üreticisi ülkelerde dünya ortalamasının üstünde iken gelişmekte olan ülkelerde dünya ortalamasında ya da ortalamanın altındadır. Avustralya, ABD, Arjantin, Brezilya, Y. Zelanda, Kanada ve AB-28 gibi ülkelerde kişi başı et tüketimi yüksek iken Mısır, Gana, Hindistan gibi ülkelerde oldukça düşüktür.
Soru 67
FAO 2014 Gıda Görünüm Raporu verilerine göre aşağıdakilerden hangisi 2013 yılında büyükbaş et ticaretinde başlıca satıcı ülkeler arasındadır?
Seçenekler
A
Rusya
B
Vietnam
C
Yeni Zelenda
D
Japonya
E
İtalya
Açıklama:
FAO 2014 Gıda Görünüm Raporu verilerine göre 2013 yılında büyükbaş et ticaretinde başlıca satıcı ülkeler Brezilya, Hindistan, Avustralya, ABD, Yeni Zelanda, İrlanda, Almanya, Polonya, Hollanda ve Uruguay olmuştur.
Soru 68
Küçükbaş hayvan eti ticaretinde en büyük paya sahip ihracatçı ülkeler hangileridir?
Seçenekler
A
Çin/Fransa
B
Avustralya/Yeni Zelanda
C
Avustralya/Birleşik Krallık
D
Almanya/Hollanda
E
İspanya/Etiyopya
Açıklama:
Uluslararası küçükbaş hayvan eti ticaretinde Avustralya ve Yeni Zelanda en büyük ihracatçı ülkelerdir.
Soru 69
Aşağıdakilerden hangisi dünyada kişi başı süt tüketiminin en yüksek olduğu ülkelerden biri değildir?
Seçenekler
A
Danimarka
B
Norveç
C
İrlanda
D
Pakistan
E
İspanya
Açıklama:
Dünyada Finlandiya, Danimarka, Norveç, İrlanda, Avustralya, İspanya, Kanada ve ABD kişi başı süt tüketiminin en yüksek olduğu ülkelerdir.
Soru 70
Türkiye hayvan varlığında en büyük paya sahip hayvan hangisidir?
Seçenekler
A
Sığır
B
Manda
C
Keçi
D
Koyun
E
Deve
Açıklama:
Türkiye hayvan varlığında en büyük paya sahip olan koyun, Türkiye’nin hemen her bölgesinde yetiştirilmektedir.
Soru 71
FAO verilerine göre 2014 yılında dünyada en çok bulunan hayvan türü aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Baş sığır
B
Baş koyun
C
Baş keçi
D
Baş deve
E
Kanatlı
Açıklama:
Dünya hayvan varlığı, hayvansal gıda tüketimini karşılamak için sürekli artmaktadır. FAO verilerine göre 2014 yılında dünyada 1,5 milyar baş sığır, 2,2 milyar baş koyun ve keçi, 195 milyon baş manda, 28 milyon baş deve, 987 milyon baş domuz ve 23 milyar adet kanatlı varlığı bulunmaktadır.
Soru 72
Geçmişten bu yana dünya hayvan varlığında en çok artış gösteren hayvan aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Kanatlı
B
Baş koyun
C
Baş keçi
D
Baş deve
E
Baş sığır
Açıklama:
Geçmişten bu yana dünya hayvan varlığı önemli ölçüde artmıştır. 1970-2014 döneminde dünya hayvan varlığı, sığırda %37, mandada %86, koyun ve keçide %54, domuzda %80, kanatlıda %308 artış göstermiştir.
Soru 73
Dünya Sağlık Örgütü (WHO) verilerine göre, sağlıklı bir insanın vücut ağırlığının her kilogramı için günde kaç gram protein tüketmesi gerekmektedir?
Seçenekler
A
2 gram
B
3 gram
C
5 gram
D
15 gram
E
1 gram
Açıklama:
İnsanların sağlıklı ve dengeli beslenmesi için bitkisel ve hayvansal gıdaları yeterli miktarlarda tüketmeleri gerekmektedir. Dünya Sağlık Örgütü (WHO) verilerine göre, sağlıklı bir insanın vücut ağırlığının her kilogramı için günde 1 gr. protein tüketmesi ve bunun da %42’sinin et, süt ve yumurta gibi hayvansal kökenli olması gerekmektedir.
Soru 74
Dünyada kırmızı et üretiminin büyük bölümünü aşağıdakilerden hangisi karşılamaktadır?
Seçenekler
A
Sığır
B
Deve
C
Domuz
D
Koyun
E
Manda
Açıklama:
Dünya et üretiminin %65 kadarını (yaklaşık 200 milyon ton) sığır, domuz, koyun, keçi vs. hayvanlardan elde edilen kırmızı et oluşturmaktadır. Kırmızı et üretiminin türlere göre oranlarına bakıldığında, domuz eti %58’lik pay ile dünyada kırmızı et üretiminin büyük bölümünü karşılamaktadır.
Soru 75
Dünyada domuz eti üretiminin en çok yapıldığı ülke aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
ABD
B
Vietnam
C
Çin
D
Japonya
E
Meksika
Açıklama:
Dünyada kırmızı et üretiminin büyük bölümü domuz etidir. Domuz eti üretiminde Çin başta olmak üzere, ABD, ve AB-28 büyük üretici ülkelerdir. En büyük üretici olan Çin, dünya domuz eti üretiminin %47’sini karşılamaktadır.
Soru 76
Dünyada küçükbaş hayvan eti üretiminin en çok yapıldığı ülke aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Çin
B
Okyanusya
C
Hindistan
D
Kanada
E
Belçika
Açıklama:
Dünya küçükbaş hayvan eti üretiminde Çin, Hindistan, Okyanusya ve AB-28 en önemli üreticilerdir. Çin bu ülkeler içinde 4.081.000 ton küçükbaş hayvan eti üretimi ve %29’luk payla en çok üretimin yapıldığı ülkedir.
Soru 77
2013 verileri göz önüne alındığında en çok yumurta ihraç eden ülke aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Türkiye
B
Çin
C
Polonya
D
Hollanda
E
ABD
Açıklama:
2013 verilerine göre en çok yumurta ihraç eden ülke Hollanda’dır. Hollanda’yı Türkiye, Polonya ve ABD izlemektedir.
Soru 78
2013 yılı itibarıyla dünya yumurta üretiminin %39’unu karşılayan ülke aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Çin
B
ABD
C
Hindistan
D
Meksika
E
Brezilya
Açıklama:
2013 yılı itibarıyla 1.284.449.014.000 adet olan dünya yumurta üretiminin 488.920.000 adet ile %39’unu karşılayan Çin, en önemli yumurta üreticisidir.
Soru 79
Dünyanın toplam bal üretiminin yaklaşık %25’ini tek başına karşılayan ülke aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Türkiye
B
ABD
C
Çin
D
Meksika
E
Brezilya
Açıklama:
FAO’nun verilerine göre dünya genelinde yıllık ortalama olarak 1,5-1,7 milyon ton bal üretimi yapılmaktadır. Ülkeler düzeyinde Çin, en çok bal üreten ülke olup, 2013 yılında 450 bin ton bal üretmiştir. Çin dünyanın toplam bal üretiminin yaklaşık %25’ini tek başına karşılamaktadır.
Soru 80
Türkiye hayvan varlığında en büyük paya sahip olan hayvan aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Sığır
B
Manda
C
Koyun
D
İnek
E
Kaz
Açıklama:
Türkiye’nin hemen her bölgesinde yetiştirilen koyun, Türkiye hayvan varlığında en büyük paya sahip olan hayvandır.
Soru 81
Aşağıdakilerden hangisi kırmızı et veren kasaplık hayvanlardan birisi değildir?
Seçenekler
A
Koyun
B
Deve
C
Sığır
D
Manda
E
Hindi
Açıklama:
Sığır, manda, koyun, keçi, deve, domuz gibi kasaplık hayvanlardan elde edilen etlere kırmızı et; tavuk, hindi, kaz, gibi kanatlı hayvanlardan elde edilen etlere beyaz et ya da kanatlı et denilmektedir.
Soru 82
Dünya’da en fazla ticareti yapılan et türü hangisidir?
Seçenekler
A
Domuz Eti
B
Büyükbaş Eti
C
Kanatlı Eti
D
Küçükbaş Eti
E
Manda Eti
Açıklama:
Dünya et ticaretinin %42’sini (12,4 milyon ton) kanatlı et, %30 kadarını (8,9 milyon ton) büyükbaş et, %24’ünü (7,1 milyon ton) domuz et, %3,4’ünü (1 milyon ton) küçükbaş et oluşturmaktadır.
Soru 83
2013 verilerine göre Dünya’da büyükbaş eti üretiminde lider konumda olan ülke hangisidir?
Seçenekler
A
Çin
B
Hindistan
C
ABD
D
Rusya
E
Türkiye
Açıklama:
ABD 11.698.479 ton ile bu alanda lider konumdadır.
Soru 84
2014 yılı dünya hayvan varlığı incelendiğinde en fazla bulunan hayvan türü hangisidir?
Seçenekler
A
Sığırlar
B
Koyun-Keçi
C
Domuz
D
Manda
E
Kanatlı
Açıklama:
FAO verilerine göre 2014 yılında dünyada 1,5 milyar baş sığır, 2,2 milyar baş koyun ve keçi, 195 milyon baş manda, 28 milyon baş deve, 987 milyon baş domuz ve 23 milyar adet kanatlı varlığı bulunmaktadır.
Soru 85
2014 yılı verilerine göre Türkiye’de et üretimi ne kadardır?
Seçenekler
A
3.564.342 ton
B
2.345.235 ton
C
1.345.533 ton
D
4.302.402 ton
E
2.902.941 ton
Açıklama:
2014 yılı Türkiye toplam et üretimi 2.902.941 tondur. Bunun %35’ini kırmızı et, %65’ini kanatlı eti (beyaz et) oluşturmaktadır.
Soru 86
2013 verilerine göre Dünya’da büyükbaş ihracatında lider konumda olan ülke hangisidir?
Seçenekler
A
ABD
B
Brezilya
C
Hindistan
D
Avustralya
E
Yeni Zelanda
Açıklama:
FAO 2014 Gıda Görünüm Raporu verilerine göre 2013 yılında büyükbaş et ticaretinde başlıca satıcı ülkeler Brezilya, Hindistan, Avustralya, ABD, Yeni Zelanda, İrlanda, Almanya, Polonya, Hollanda ve Uruguay olmuştur. Brezilya 1.677.580 ton ile lider konumdadır.
Soru 87
2013 verilerine göre dünyanın en çok yumurta üreten ülkesi hangisidir?
Seçenekler
A
Hindistan
B
Türkiye
C
Rusya
D
ABD
E
Çin
Açıklama:
2013 yılı itibarıyla dünya yumurta üretiminin %39’unu karşılayan Çin, en önemli yumurta üreticisidir.
Soru 88
Dünya’da en fazla üretilen süt türü hangisidir?
Seçenekler
A
Koyun Sütü
B
Keçi Sütü
C
Manda Sütü
D
İnek Sütü
E
Deve Sütü
Açıklama:
Dünya süt üretiminin %82’sini inek sütü (625,7 milyon ton), %12,7’sini manda sütü (97,4 milyon ton), %2,3’ünü keçi sütü (17,8 milyon ton) ve %1,3’ünü koyun sütü (10,1 milyon ton) %0,4’ünü deve sütü oluşturmaktadır.
Soru 89
Yeni Zelanda’nın 475 bin ton le %60’lık pazar payı ile lider olduğu hayvansal ürün hangisidir?
Seçenekler
A
Peynir
B
Tereyağı
C
İnek sütü
D
Süt tozu
E
Bal
Açıklama:
Yeni Zelanda 475 bin ton le %60’lık tereyağı ihracat payı le dünya pazarında lider konumundadır.
Soru 90
Türkiye’de gerçekleşen çam balı üretiminin ne kadarı ihraç edilmektedir?
Seçenekler
A
% 80
B
% 95
C
% 55
D
% 60
E
% 75
Açıklama:
Türkiye’de üretilen çam balının % 95’i ihraç edilmektedir.
Soru 91
Aşağıdakilerden hangisi modern ahır hayvancılığını gerekli kılan nedenlerden biri değildir?
Seçenekler
A
Nüfus artışı
B
Otlakların azalması
C
Şehirleşme
D
Dengesiz beslenme
E
Mera hayvancılığının yetersiz kalması
Açıklama:
Dünyada otlakların hızla azalması, diğer taraftan nüfus artışı ve şehirleşmeye bağlı olarak hayvansal gıda talebinin artması, modern ahır hayvancılığını gerekli kılmakta, gelişmesine neden olmaktadır. Dengesiz beslenme bu nedenlerden biri değildir.
Soru 92
Dünya genelinde kişi başına düşen ortalama günlük protein tüketim miktarı aşağıdaki şıklardan hangisinde doğru verilmiştir?
Seçenekler
A
50 gr
B
70gr
C
80gr
D
100gr
E
120gr
Açıklama:
Dünya genelinde kişi başına düşen ortalama günlük protein tüketimi 80 gram olup bunun 32 gramı hayvansal kaynaklı proteinlerden karşılanmaktadır. Kişi başına günlük hayvansal ve bitkisel protein tüketim oranları ülkelerin gelişmişlik düzeylerine göre farklılık göstermektedir.
Soru 93
Dünya kırmızı et üretimin büyük çoğunluğu aşağıdaki hayvanlardan hangisinden sağlanmaktadır?
Seçenekler
A
Sığır
B
Manda
C
Koyun
D
Domuz
E
Keçi
Açıklama:
Dünya kırmızı et üretiminin büyük kısmı (%58) oranla domuzdan karşılanmaktadır.
Soru 94
Domuz üretiminde dünyada birinci sırada yer alan ülke aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Rusya
B
Fransa
C
İngiltere
D
Çin
E
Avustralya
Açıklama:
Dünya domuz üretiminde Çin başta olmak üzere, ABD, ve AB-28 büyük üretici ülkelerdir.
Soru 95
Uluslararası küçükbaş hayvan ticaretinde önde gelen ülke aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
İtalya
B
Mısır
C
Avustralya
D
ABD
E
Rusya
Açıklama:
Uluslararası küçükbaş hayvan eti ticaretinde Avustralya, Yeni Zelanda, Birleşik Krallık, İrlanda, İspanya, Hollanda, Hindistan, Uruguay, Namibya ve Etiyopya başlıca ihracatçı ülkelerdir. Avustralya 449.705 ton ve % 37,25 pay ile uluslararası küçükbaş hayvan ticaretinde önde gelen ülkedir.
Soru 96
Domuz eti ihracatında önde olan ülke aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Almanya
B
Çin
C
Brezilya
D
Yeni Zellanda
E
ABD
Açıklama:
2013 verilerine göre domuz ihraç eden ülkelerin başında 2.212.641 ton ile Almanya gelmektedir.
Soru 97
Dünya inek sütü üretiminde aşağıdaki ülkelerden hangisi birinci sırada yer almaktadır?
Seçenekler
A
İspanya
B
Ukrayna
C
Türkiye
D
ABD
E
Arjantin
Açıklama:
ABD, 91.271.058 ton üretim miktarı ile dünya inek sütü üretiminde birinci sırada yer almaktadır.
Soru 98
2013 yılındaki verilere göre dünyada bir yıllık kişi başına düşen süt tüketimi miktarı ne kadardır?
Seçenekler
A
100 litre
B
102 litre
C
107,2 litre
D
105,5 litre
E
108,3 litre
Açıklama:
2013 yılı verilerine göre kişi başına düşen süt tüketimi 107,2 litredir.
Soru 99
Yumurta üretiminde dünyada birinci sırada yer alan ülke aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Mısır
B
Türkiye
C
Almanya
D
Rusya
E
Çin
Açıklama:
2013 yılı verilene göre dünya yumurta üretiminin %39'luk kısmını karşılayan Çin birinci sırada yer alır.
Soru 100
Türkiye aşağıda yer alan ürünlerin hangisinin üretiminde dünyada ikinci sırada yer almaktadır?
Seçenekler
A
Bal
B
Süt ve süt ürünleri
C
Yumurta
D
Kırmızı et
E
Beyaz et
Açıklama:
Türkiye bal üretiminde Çin’den sonra dünyada ikinci sırada yer almaktadır.
Soru 101
Dünya Sağlık Örgütü (WHO) verilerine göre, bir insanın vücut ağılığının her kilogramı için günde kaç gramr protein tüketilmesi önerilir?
Seçenekler
A
1
B
2
C
3
D
4
E
5
Açıklama:
Dünya Sağlık Örgütü (WHO) verilerine göre, bir insanın vücut ağılığının her kilogramı için günde 1 gr protein tüketilmesi önerilir? Doğru cevap A'dır.
Soru 102
Hücrelerin temel taşı nedir?
Seçenekler
A
Yağlar
B
Karbonhidralar
C
Protein
D
Mineral
E
Oksijen
Açıklama:
Hücrelerin temel taşı proteindir. Doğru cevap C'dir.
Soru 103
Etin bileşiminde su oranı % ne kadardır?
Seçenekler
A
75
B
65
C
55
D
45
E
35
Açıklama:
Etin bileşiminde su oranı %75 dir. Doğru cevap A'dır.
Soru 104
Kırmızı et de aşağıdakilerden hangisi bulunmaz?
Seçenekler
A
B12 vitamini
B
Çinko
C
Demir
D
Lipit
E
C vitamini
Açıklama:
Kırmızı et de C vitamini bulunmaz. Doğru cevap E'dir.
Soru 105
Uluslararası küçükbaş hayvan eti ticaretinde en büyük ihracatcı ülke hangisidir?
Seçenekler
A
Hollanda
B
İrlanda
C
Avusturalya
D
İspanya
E
Hindistan
Açıklama:
Uluslararası küçükbaş hayvan eti ticaretinde Avustralya, Yeni Zelanda, Birleşik Krallık, İrlanda, İspanya, Hollanda, Hindistan, Uruguay, Namibya ve Etiyopya başlıca ihracatçı
ülkelerdir. Avustralya ve Yeni Zelanda en büyük ihracatçı ülkelerdir. İki ülke toplam ihracatın %70’ini karşılamaktadır. Doğru cevap C'dir.
ülkelerdir. Avustralya ve Yeni Zelanda en büyük ihracatçı ülkelerdir. İki ülke toplam ihracatın %70’ini karşılamaktadır. Doğru cevap C'dir.
Soru 106
Dünya tavuk eti ticaretinde en büyük ihracatcı ülke hangisidir?
Seçenekler
A
Brezilya
B
Arjantin
C
Türkiye
D
Çin
E
Tayland
Açıklama:
Dünya tavuk eti ticaretinde, Brezilya ve ABD en büyük ihracatçı ülkelerdir. 2013 yılında Brezilya 3,5 milyon ton tavuk eti ihracatı gerçekleştirerek dünya ihracatının %35’ini
karşılamıştır. Brezilya’nın tavuk eti ihracatında başta gelmesinde, en düşük fiyata sahip olması etkilidir. Doğru cevap A'dır.
karşılamıştır. Brezilya’nın tavuk eti ihracatında başta gelmesinde, en düşük fiyata sahip olması etkilidir. Doğru cevap A'dır.
Soru 107
Dünya süt üretiminin % ne kadarını inek sütü oluşturmaktadır?
Seçenekler
A
82
B
12.7
C
2.3
D
1.3
E
0.4
Açıklama:
Dünya süt üretiminin %82’sini inek sütü (625,7 milyon ton), %12,7’sini manda sütü (97,4 milyon ton), %2,3’ünü keçi sütü (17,8 milyon ton) ve %1,3’ünü koyun sütü (10,1
milyon ton) %0,4’ünü deve sütü oluşturmaktadır. Doğru cevap A'dır.
milyon ton) %0,4’ünü deve sütü oluşturmaktadır. Doğru cevap A'dır.
Soru 108
Dünya toplam süt kullanımının % ne kadarı içme sütü olarak kullanılmaktadır?
Seçenekler
A
22
B
32
C
42
D
52
E
62
Açıklama:
Dünya toplam süt kullanımının %1’i hayvan beslenmesinde kullanılırken %67’si sanayide, %32’si ise içme sütü olarak kullanılmaktadır. Doğru cevap B'dir.
Soru 109
Süt ürünleri içinde en çok üretimi ve tüketimi yapılan ürün hangisidir?
Seçenekler
A
yoğurt
B
Peynir
C
Kefir
D
Süt
E
Kaymak
Açıklama:
Süt ürünleri içinde en çok üretimi ve tüketimi yapılan ürün peynirdir. Doğru cevap B'dir.
Soru 110
2013 yılı itibarıyla dünya yumurta üretimini en fazla karşılayan ülke hangisidir?
Seçenekler
A
Çin
B
türkiye
C
Almanya
D
Nijerya
E
Endonezyz
Açıklama:
2013 yılı itibarıyla dünya yumurta üretimini en fazla karşılayan ülke Çin dir. Doğru cevap A'dır.
Soru 111
TİGEM 2014 yılı verilerine göre, gelişmekte olan ülkelerde protein ihtiyacının hayvansal gıdalardan karşılanma oranı yüzde kaçtır?
Seçenekler
A
10
B
20
C
30
D
40
E
50
Açıklama:
Kişi başına günlük hayvansal ve bitkisel protein tüketim oranları ülkelerin gelişmişlik düzeylerine göre farklılık göstermektedir. Gelişmekte olan ülkelerde protein ihtiyacının hayvansal gıdalardan karşılanma oranı %20 civarında iken bu oran gelişmiş ülkelerde %65’lere kadar çıkmaktadır. Doğru cevap B seçeneğidir.
Soru 112
Dünya domuz eti üretiminde ilk sırada hangi ülke yer alır?
Seçenekler
A
Rusya
B
Vietnam
C
Çin
D
Kanada
E
Japonya
Açıklama:
Dünyada kırmızı et üretiminin büyük bölümü domuz etidir. Domuz eti üretiminde Çin başta olmak üzere, ABD, ve AB-28 büyük üretici ülkelerdir. Bunların yanı sıra Brezilya, Rusya, Vietnam, Kanada, Filipinler, Japonya ve Meksika önemli üreticilerdir. En büyük üretici olan Çin, dünya domuz eti üretiminin %47’sini karşılamaktadır. Doğru cevap C seçeneğidir.
Soru 113
Dünya süt üretiminde % 82'lik paya sahip olan süt üretimi hangi hayvana aittir?
Seçenekler
A
Manda
B
Keçi
C
İnek
D
Koyun
E
Deve
Açıklama:
Dünya süt üretiminin %82’sini inek sütü (625,7 milyon ton), %12,7’sini manda sütü (97,4 milyon ton), %2,3’ünü keçi sütü (17,8 milyon ton) ve %1,3’ünü koyun sütü (10,1 milyon ton) %0,4’ünü deve sütü oluşturmaktadır. Doğru cevap C seçeneğidir.
Soru 114
Çin'den sonra yıllık 94 bin ton bal üretimi ile ikinci sırada yer alan ülke hangisidir?
Seçenekler
A
Türkiye
B
Hindistan
C
Meksika
D
Rusya
E
ABD
Açıklama:
Ülkeler düzeyinde Çin, en çok bal üreten ülke olup, 2013 yılında 450 bin ton bal üretmiştir. Çin dünyanın toplam bal üretiminin yaklaşık %25’ini tek başına karşılamaktadır. Çin’den sonra Türkiye yıllık 94 bin ton üretimi ile ikinci sıradadır, daha sonra sırasıyla Arjantin, Ukrayna, Rusya, ABD, Hindistan ve Meksika gelmektedir. Doğru cevap A seçeneğidir.
Soru 115
Türkiye'de sayıca en fazla hangi tür hayvan bulunmaktadır?
Seçenekler
A
Sığır
B
Deve
C
Koyun
D
Keçi
E
İnek
Açıklama:
Türkiye, koyun varlığı açısından dünyanın önde gelen ülkelerinden biridir. Türkiye hayvan varlığında en büyük paya sahip olan hayvan türü koyundur. Doğru cevap C seçeneğidir.
Soru 116
Türkiye'de Toroslar başta olmak üzere, engebeli arazilerde, özellikle dağ ve ormanlarda yetiştirilen hayvan türü hangisidir?
Seçenekler
A
İnek
B
Sığır
C
Koyun
D
Hindi
E
Kıl keçisi
Açıklama:
Türkiye'de en çok yetiştirilen keçi türü olan Kıl keçisi, koyunun uyum sağlayamadığı engebeli arazilerde özellikle dağ ve orman köylerinde yetiştirilmektedir. Türkiye'de Toroslar başta olmak üzere dağlık kıyı bölgelerde yaygın olarak yetiştirilmektedir. Doğru cevap E seçeneğidir.
Soru 117
Aşağıdakilerden hangisi ülkemizde hindi etine olan talebin artmasının sebeplerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Kolesterol oranının düşük olması
B
Hindi üretim çiftliklerinin sayıca fazla olması
C
Bol protein içermesi
D
Kırmızı et lezzetinde olması
E
Fiyatının düşük olması
Açıklama:
Kanatlı eti üretim ve tüketiminde tavuk eti çok yaygın olmakla birlikte son dönemde hindi eti tüketimindeki artış dikkati çekmektedir. Hindi etinin düşük kolesterol ve bol protein içermesi, kırmızı et lezzetinde olması ve fiyatının da kırmızı etten düşük olması hindi etine talebi artırmaktadır. Doğru cevap B seçeneğidir.
Soru 118
TÜİK 2013 verilerine göre Türkiye'de kişi başı et tüketimi kaç kg'dır?
Seçenekler
A
25
B
27,5
C
30
D
32,5
E
35
Açıklama:
Türkiye'de kişi başı et tüketimi, TÜİK verilerine göre 2013 yılında 32,5 Kg olmuştur. Bu tüketimin % 60'ı kanatlı eti % 35'i büyükbaş eti % 5'i küçükbaş etidir. Doğru cevap D seçeneğidir.
Soru 119
Türkiye tavuk yumurtası ihracatında en önemli alıcı ülke hangisidir?
Seçenekler
A
İran
B
Almanya
C
Irak
D
Yunanistan
E
Fransa
Açıklama:
Türkiye'nin tavuk yumurtası ihracatında en önemli alıcı ülke % 92,5'la Irak'a yapılmıştır. Doğru cevap C seçeneğidir.
Soru 120
Türkiye'de üretilen çam balının yüzde kaçı ihraç edilmektedir?
Seçenekler
A
% 70
B
% 75
C
% 80
D
% 90
E
% 95
Açıklama:
Türkiye'de üretilen çam balı dünyada aranan bir gıda olup üretiminin % 95'i ihraç edilmektedir. Doğru cevap E seçeneğidir.
Soru 121
Büyük ve küçükbaş hayvancılık faaliyetlerini yapılış şekillerine göre hayvanların otlaklarda otlatılarak beslenlenmesine ne ad verilir ?
Seçenekler
A
Geleneksel mera hayvancılığı
B
Modern ahır hayvancılığı
C
Kümes hayvancılığı
D
Domuz yetiştiriciliği
E
Yumurta tavukçuluğu
Açıklama:
Büyük ve küçükbaş hayvancılık faaliyetlerini yapılış şekillerine bağlı olarak, gelenek- sel mera (otlak) hayvancılığı ve modern ahır hayvancılığı (besicilik) olarak ikiye ayırmak mümkündür. Geleneksel mera hayvancılığında, hayvanların otlaklarda otlatılarak beslen- mesi söz konusudur. Doğru cevap A şıkkıdır.
Soru 122
Modern kümes hayvancılığında en çok yetiştirilen hayvan aşağıdakilerden hangisidir ?
Seçenekler
A
Kaz
B
Hindi
C
Tavuk
D
Ördek
E
Keçi
Açıklama:
Modern kümes hayvancılığında en çok yetiştirilen hayvan tavuktur. Doğru cevap C şıkkıdır.
Soru 123
Dünya genelinde kişi başına ortalama günlük protein tüketimi kaç gram olarak belirlenmiştir ?
Seçenekler
A
30 gr
B
10 gr
C
50 gr
D
5 gr
E
80 gr
Açıklama:
Dünya genelinde kişi başına ortalama günlük protein tüketimi 80 gr'dır. Doğru cevap E şıkkıdır.
Soru 124
Aşağıdakilerden hangisi kara hayvanlarından elde edilen başlıca gıda maddelerinden biri değildir ?
Seçenekler
A
Et
B
Süt
C
Yumurta
D
Reçel
E
Bal
Açıklama:
Kara hayvanlarından elde edilen başlıca gıda maddeleri et, süt, yumurta ve baldır. Doğru cevap D şıkkıdır.
Soru 125
Dünyada kırmızı et üretiminin büyük bölümü hangi hayvandan elde edilmektedir ?
Seçenekler
A
Keçi
B
Domuz
C
Koyun
D
Tavuk
E
Sığır
Açıklama:
Dünyada kırmızı et üretiminin büyük bölümü domuz etidir. Doğru cevap B şıkkıdır.
Soru 126
Aşağıdakilerden hangisi dünyada en büyük domuz eti üretimini gerçekleştiren ülkedir ?
Seçenekler
A
Filipinler
B
Rusya
C
ABD
D
Çin
E
Vietnam
Açıklama:
En büyük üretici olan Çin, dünya domuz eti üretiminin %47’sini karşılamaktadır. Doğru cevap D şıkkıdır.
Soru 127
Dünya et ticaretinin %42’sini hangi et çeşidi oluşturmaktadır ?
Seçenekler
A
Büyükbaş eti
B
Kanatlı eti
C
Domuz eti
D
Küçükbaş eti
E
Balık
Açıklama:
Dünya et ticaretinin %42’sini kanatlı eti oluşturmaktadır. Doğru cevap B şıkkıdır.
Soru 128
Aşağıdakilerden hangisi dünyada inek sütü üretiminde başta gelen ülkelerden biri değildir ?
Seçenekler
A
Japonya
B
Türkiye
C
ABD
D
Hindistan
E
Çin
Açıklama:
Dünyada inek sütü üretiminde başta gelen ülkeler ABD, Hindistan, Çin, Brezilya, Almanya, Rusya, Fransa, Yeni Zelan- da, Birleşik Krallık, Türkiye, Pakistan, Polonya, Hollanda, Arjantin ve Ukrayna’dır. Doğru cevap A şıkkıdır.
Soru 129
Aşağıdakilerden hangisi Türkiye'nin hayvan varlığında en büyük paya sahip olduğu hayvan türüdür ?
Seçenekler
A
Manda
B
Keçi
C
Tavuk
D
İnek
E
Sığır
Açıklama:
Türkiye hayvan varlığında en büyük paya sahip olan tür tavuktur. Doğru cevap C şıkkıdır.
Soru 130
Aşağıdaki illerden hangisi Türkiye'deki bal üretiminde en fazla bal üreten illerden biridir ?
Seçenekler
A
Eskişehir
B
Konya
C
Yozgat
D
Malatya
E
Muğla
Açıklama:
İl ölçeğinde ise, Muğla, Ordu, Adana, Aydın, Sivas, İçel, İzmir, Antalya, Balıkesir, Siirt, Van, Diyarbakır, Bitlis en çok bal üretimi yapılan illerdir. Doğru cevap E şıkkıdır.
Soru 131
Dünya et üretiminde birinci sırada yer alan hayvan hangisidir?
Seçenekler
A
Domuz
B
Sığır
C
Koyun
D
Manda
E
Keçi
Açıklama:
113 milyon ton ile domuz 1. sırada yer alır.Diğerleri ondan sonra gelir. Cevap A şıkkıdır.
Soru 132
Dünya tavuk üretiminde lider olan ülke hangisidir?
Seçenekler
A
ABD
B
Çin
C
Brezilya
D
Rusya
E
Meksika
Açıklama:
ABD %8'lik payla birinci sırada yer alır.Diğerleri sırayla onu takip eder. Cevap A şıkkıdır.
Soru 133
Dünyada kişi başına et tüketiminde lider olan et türü hangisidir?
Seçenekler
A
Kanatlı eti
B
Domuz eti
C
Sığır eti
D
Koyun eti
E
Keçi eti
Açıklama:
%39.4 ile kanatlı eti birinci sırada yer alır, diğerleri ondan sonra gelir. Cevap A şıkkıdır.
Soru 134
Hangisi inek sütü üretiminde "büyük üretici" konumunda olan ülkelerden biridir?
Seçenekler
A
Hindistan
B
Türkiye
C
Hollanda
D
Polonya
E
Ukrayna
Açıklama:
Diğerleri de inek sütü üretiminde önemli ülkeler arasında yer alır. Ama büyük üretici konumunda olan ülke Hindistandır. Cevap a şıkkıdır.
Soru 135
Dünya çapında en önemli yumurta üreticisi ülke hangisidir?
Seçenekler
A
Çin
B
ABD
C
Hindistan
D
Meksika
E
Brezilya
Açıklama:
Dünya çapında Çin birinci; ABD ikinci; Hindistan üçüncü; Meksika dördüncü; Brezilya beşinci sıradadır. Cevap A şıkkıdır.
Soru 136
Dünya bal üretiminde Türkiye kaçıncı sırada yer alır?
Seçenekler
A
1
B
2
C
3
D
4
E
5
Açıklama:
Birinci sırada Çin; ikinci sırada Türkiye yer alır. Cevap b şıkkıdır.
Soru 137
Türkiye'de diğer bölgelere oranla daha az koyunun yetiştirildiği bölge hangisidir?
Seçenekler
A
Doğu Karadeniz
B
Trakya
C
İç Anadolu
D
İçbatı Anadolu
E
Doğu anadolu
Açıklama:
Diğer bölgeler koyun yetiştiriciliğinin fazla olduğu bölgelerdir. Az diye sorulduğu için cevap A şıkkıdır.
Soru 138
Türkiye'de en çok yetiştirilen hayvan hangisidir?
Seçenekler
A
Koyun
B
Sığır
C
Manda
D
Keçi
E
Deve
Açıklama:
32 milyon başı geçen sayıyla koyun birinci sırada yer alır. Cevap A şıkkıdır.
Soru 139
Türkiye bal üretiminde birinci sırada yer alan bölge hangisidir?
Seçenekler
A
Ege Bölgesi
B
Akdeniz Bölgesi
C
Doğu Karadeniz Bölgesi
D
Doğu Anadolu Bölgesi
E
İç Anadolu Bölgesi
Açıklama:
%22 ile Ege bölgesi birinci sıradadır. Cevap A şıkkıdır.
Soru 140
Türkiye'de en çok tüketilen et türü hangisidir?
Seçenekler
A
Kanatlı eti
B
Sığır eti
C
Koyun eti
D
Keçi eti
E
Kuzu eti
Açıklama:
%60'lık tüketimle kanatlı eti birinci sıradadır. Cevap A şıkkıdır.
Soru 141
I. Doğal çevre şartları
II. Beslenme alışkanlıkları
III. Nüfus politikaları
IV. Hayvancılık politikaları
V. Kültür-inanç
Kara hayvanları yetiştiriciliğinde yetiştirilen hayvan türü ve yetiştirme şekli bölgeden bölgeye değişmekte, belirli hayvancılık faaliyetleri belirli bölgelerde yaygınlık göstermektedir. Bu durumun ortaya çıkmasında yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri etkilidir?
II. Beslenme alışkanlıkları
III. Nüfus politikaları
IV. Hayvancılık politikaları
V. Kültür-inanç
Kara hayvanları yetiştiriciliğinde yetiştirilen hayvan türü ve yetiştirme şekli bölgeden bölgeye değişmekte, belirli hayvancılık faaliyetleri belirli bölgelerde yaygınlık göstermektedir. Bu durumun ortaya çıkmasında yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri etkilidir?
Seçenekler
A
I, III, V
B
II, IV
C
I, II, IV
D
III, V
E
I, II, IV, V
Açıklama:
Kara hayvanları yetiştiriciliğinde yetiştirilen hayvan türü ve yetiştirme şekli bölgeden bölgeye değişmekte, belirli hayvancılık faaliyetleri belirli bölgelerde yaygınlık göstermektedir. Bu durumun ortaya çıkmasında şunlar etkilidir:
Doğal çevre şartları,
Beslenme alışkanlıkları,
Hayvancılık politikaları,
Kültür-inanç.
I, II, IV, V
Doğal çevre şartları,
Beslenme alışkanlıkları,
Hayvancılık politikaları,
Kültür-inanç.
I, II, IV, V
Soru 142
I. Sulak alanlarda büyükbaş hayvan yetiştiriciliği
II. Dağ ve orman köylerinde keçi yetiştiriciliği
III. Gür otlakların (çayırların) geniş yer kapladığı alanlarda manda yetiştiriciliği
IV. Bozkırların (zayıf otlakların) bulunduğu alanlarda küçükbaş hayvan yetiştiriciliği
V. Engebeli, dik arazilerde koyun yetiştiriciliği
Kara hayvanları yetiştiriciliği hakkında yukarıda verilenlerden hangisi/hangileri doğrudur?
II. Dağ ve orman köylerinde keçi yetiştiriciliği
III. Gür otlakların (çayırların) geniş yer kapladığı alanlarda manda yetiştiriciliği
IV. Bozkırların (zayıf otlakların) bulunduğu alanlarda küçükbaş hayvan yetiştiriciliği
V. Engebeli, dik arazilerde koyun yetiştiriciliği
Kara hayvanları yetiştiriciliği hakkında yukarıda verilenlerden hangisi/hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
I, III, V
B
II, IV
C
III, V
D
I, II, IV
E
II, III, IV, V
Açıklama:
Kara hayvanları yetiştiriciliği hakkında verilenlerden şunlar doğrudur:
Dağ ve orman köylerinde keçi yetiştiriciliği yapılır.
Bozkırların (zayıf otlakların) bulunduğu alanlarda küçükbaş hayvan yetiştiriciliği yapılır.
II, IV
Dağ ve orman köylerinde keçi yetiştiriciliği yapılır.
Bozkırların (zayıf otlakların) bulunduğu alanlarda küçükbaş hayvan yetiştiriciliği yapılır.
II, IV
Soru 143
Dünya Gıda ve Tarım Örgütü (FAO) verilerine göre 1970-2014 yılları arasında dünyadaki hayvan varlığı aşağıdakilerden hangisi için en fazla artmıştır?
Seçenekler
A
Sığır
B
Domuz
C
Deve
D
Koyun
E
Kanatlılar
Açıklama:
Dünya Gıda ve Tarım Örgütü (FAO) verilerine göre 1970-2014 yılları arasında dünyadaki hayvan varlığı açısından en fazla kanatlılar artmıştır.
Soru 144
I. Sığır
II. Domuz
III. Keçi
IV. Kanatlı
V. Koyun
Yukarıda verilen Dünya Gıda ve Tarım Örgütü (FAO) 2014 verilerine göre dünya kişi başı et tüketiminin karşılandığı et türlerinin en çoktan en aza doğru doğru sıralaması hangisidir?
II. Domuz
III. Keçi
IV. Kanatlı
V. Koyun
Yukarıda verilen Dünya Gıda ve Tarım Örgütü (FAO) 2014 verilerine göre dünya kişi başı et tüketiminin karşılandığı et türlerinin en çoktan en aza doğru doğru sıralaması hangisidir?
Seçenekler
A
I, II, III, IV, V
B
II, IV, V, III, I
C
IV, II, I, V, III
D
III, V, II, I, IV
E
V, IV, II, I, III
Açıklama:
Dünya Gıda ve Tarım Örgütü (FAO) 2014 verilerine göre dünya kişi başı et tüketiminin karşılandığı et türlerinin en çoktan en aza doğru; kanatlı, domuz, sığır, koyun ve keçi olarak sıralanmaktadır.
IV, II, I, V, III
IV, II, I, V, III
Soru 145
I. Meksika
II. AB
III. Kanada
IV. Brezilya
V. ABD
2013 yılında dünya toplam hindi eti tüketimi fazla olan ülkelerin doğru sıralaması aşağıdakilerden hangisidir?
II. AB
III. Kanada
IV. Brezilya
V. ABD
2013 yılında dünya toplam hindi eti tüketimi fazla olan ülkelerin doğru sıralaması aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
I, II, III, IV, V
B
II, IV, V, III, I
C
IV, II, I, III, V
D
V, II, IV, I, III
E
III, IV, V, I, II
Açıklama:
2013 yılında dünya toplam hindi eti tüketimi fazla olan ülkelerin doğru sıralaması şöyledir: ABD, AB, Brezilya, Meksika, Kanada.
V, II, IV, I, III
V, II, IV, I, III
Soru 146
I. Domuz, koyun ve keçi etleri daha çok üretildiği ülkelerde tüketildiğinden ticaret oranları düşüktür
II. Dünya et ticaretinde küçükbaş et yer almamaktadır
III. Dünya et ticaretinde kanatlı eti ilk sırada yer almaktadır
IV. Dünya et ticaretinde ABD, Rusya, Japonya, Hollanda başlıca satıcı ülkelerdendir
V. Dünya et ticaretinde kanatlı etten sonra büyükbaş eti ticareti gelmektedir
Dünya et ticareti hakkında yukarıda verilenlerden hangisi/hangileri doğrudur?
II. Dünya et ticaretinde küçükbaş et yer almamaktadır
III. Dünya et ticaretinde kanatlı eti ilk sırada yer almaktadır
IV. Dünya et ticaretinde ABD, Rusya, Japonya, Hollanda başlıca satıcı ülkelerdendir
V. Dünya et ticaretinde kanatlı etten sonra büyükbaş eti ticareti gelmektedir
Dünya et ticareti hakkında yukarıda verilenlerden hangisi/hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
I, III, V
B
II, IV
C
I, II, IV
D
III, V
E
II, III, IV, V
Açıklama:
Dünya et ticareti hakkında şunlar doğrudur:
Domuz, koyun ve keçi etleri daha çok üretildiği ülkelerde tüketildiğinden ticaret oranları düşüktür,
Dünya et ticaretinde kanatlı eti ilk sırada yer almaktadır,
Dünya et ticaretinde kanatlı etten sonra büyükbaş eti ticareti gelmektedir.
I, III, V
Domuz, koyun ve keçi etleri daha çok üretildiği ülkelerde tüketildiğinden ticaret oranları düşüktür,
Dünya et ticaretinde kanatlı eti ilk sırada yer almaktadır,
Dünya et ticaretinde kanatlı etten sonra büyükbaş eti ticareti gelmektedir.
I, III, V
Soru 147
Dünya Gıda ve Tarım Örgütü (FAO) 2014 verilerine göre büyükbaş et ticaretinde hem ihracat hem de ithalatta önemli paya sahip olan ülke aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Hindistan
B
Polonya
C
Almanya
D
Birleşik Krallık
E
Japonya
Açıklama:
Dünya Gıda ve Tarım Örgütü (FAO) 2014 verilerine göre büyükbaş et ticaretinde hem ihracat hem de ithalatta önemli paya sahip olan ülke Almanya'dır.
Soru 148
Brezilya’nın tavuk eti ihracatında başta gelmesinin nedeni aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
En kaliteli tavuk etine sahip olması
B
En düşük fiyata sahip olması
C
En iyi saklama koşullarına sahip olması
D
En iyi pazarlama koşullarına sahip olması
E
En iyi ulaşım olanaklarına sahip olması
Açıklama:
Brezilya’nın tavuk eti ihracatında başta gelmesinin nedeni en düşük fiyata sahip olmasıdır.
Soru 149
I. Dünya süt üretiminin yarıdan fazlası Asya ve Avrupa kıtasında gerçekleşmektedir
II. İnek sütü üretiminde başta gelen ülkeler Mısır, Çin, Türkiye, İran ve İtalya’dır
III. Manda sütünün büyük bölümü Hindistan ve Pakistan’da üretilmektedir
IV. Koyun sütü en çok Amerika’da üretilmektedir
V. Deve sütü daha çok Afrika’da üretilmektedir
Dünya süt üretimi hakkında yukarıda verilenlerden hangisi/hangileri doğrudur?
II. İnek sütü üretiminde başta gelen ülkeler Mısır, Çin, Türkiye, İran ve İtalya’dır
III. Manda sütünün büyük bölümü Hindistan ve Pakistan’da üretilmektedir
IV. Koyun sütü en çok Amerika’da üretilmektedir
V. Deve sütü daha çok Afrika’da üretilmektedir
Dünya süt üretimi hakkında yukarıda verilenlerden hangisi/hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
I, III
B
II, IV
C
I, II, IV
D
I, III, V
E
III, IV, V
Açıklama:
Dünya süt üretimi hakkında verilenlerden şunlar doğrudur:
Dünya süt üretiminin yarıdan fazlası Asya ve Avrupa kıtasında gerçekleşmektedir,
Manda sütünün büyük bölümü Hindistan ve Pakistan’da üretilmektedir,
Deve sütü daha çok Afrika’da üretilmektedir.
I, III, V
Dünya süt üretiminin yarıdan fazlası Asya ve Avrupa kıtasında gerçekleşmektedir,
Manda sütünün büyük bölümü Hindistan ve Pakistan’da üretilmektedir,
Deve sütü daha çok Afrika’da üretilmektedir.
I, III, V
Soru 150
I. Türkiye’nin işlenmemiş kırmızı et ithalatının hemen tamamı sığır etidir
II. Türkiye’nin kanatlı et ihracatında en büyük Pazar Avrupa ülkeleridir
III. Türkiye et ithalat ve ihracatının önemli bir bölümü canlı hayvan ithalat ve ihracatı şeklindedir
IV. Türkiye’den İhraç edilen büyükbaş hayvanlar çok damızlıktan çok kasaplık vasfındadır
V. Türkiye’nin kırmızı et ithalatlarının büyük çoğunluğu Polonya’dan yapılmaktadır
Türkiye et ticareti hakkında yukarıda verilenlerden hangisi/hangileri doğrudur?
II. Türkiye’nin kanatlı et ihracatında en büyük Pazar Avrupa ülkeleridir
III. Türkiye et ithalat ve ihracatının önemli bir bölümü canlı hayvan ithalat ve ihracatı şeklindedir
IV. Türkiye’den İhraç edilen büyükbaş hayvanlar çok damızlıktan çok kasaplık vasfındadır
V. Türkiye’nin kırmızı et ithalatlarının büyük çoğunluğu Polonya’dan yapılmaktadır
Türkiye et ticareti hakkında yukarıda verilenlerden hangisi/hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
I, III, V
B
II, IV
C
I, II, IV
D
III, V
E
II, III, IV, V
Açıklama:
Türkiye et ticareti hakkında verilenlerden şunlar doğrudur:
Türkiye’nin işlenmemiş kırmızı et ithalatının hemen tamamı sığır etidir,
Türkiye et ithalat ve ihracatının önemli bir bölümü canlı hayvan ithalat ve ihracatı şeklindedir,
Türkiye’nin kırmızı et ithalatlarının büyük çoğunluğu Polonya’dan yapılmaktadır.
I, III, V
Türkiye’nin işlenmemiş kırmızı et ithalatının hemen tamamı sığır etidir,
Türkiye et ithalat ve ihracatının önemli bir bölümü canlı hayvan ithalat ve ihracatı şeklindedir,
Türkiye’nin kırmızı et ithalatlarının büyük çoğunluğu Polonya’dan yapılmaktadır.
I, III, V
Soru 151
Dünya et ticareti ile ilgili olarak aşağıda verilen ifadelerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
üretilen büyükbaş eti ticarete konu olmaz
B
üretilen küçükbaş etinin büyük kısmı ihraç edilir
C
üretime oranlandığında büyükbaş eti en fazla ihraç edilen et türüdür.
D
üretime oranlandığında domuz eti en fazla ihraç edilen et türüdür.
E
üretilen küçük baş eti ihraca konu olmaz
Açıklama:
Ticaret/Üretim ilişkisine bakıldığında 2013 yılında üretilen büyükbaş etinin %13,2’si, küçükbaş etinin %7,2’si, domuz etinin %6,3’ü, kanatlı etinin %11,4’ü uluslararası ticarete konu olmuştur.
Ünite 7
Soru 1
Deniz ve iç sulardaki bitkisel ve hayvansal organizmaların oluşturdukları topluluklara aşağıdakilerden hangisi denilmektedir?
Seçenekler
A
Su ürünleri
B
Balıklar
C
Kabuklu ürünler
D
Algler
E
Yumuşakçalar
Açıklama:
Su ürünleri, deniz ve iç sulardaki bitkisel ve hayvansal organizmaların oluşturdukları topluluklardır.
Soru 2
Aşağıdakilerden hangisi yumuşakçalara örnektir?
Seçenekler
A
Somon balığı
B
Mürekkep balığı
C
Lüfer balığı
D
Midye
E
Karides
Açıklama:
Yumuşakçalar arasında da ahtapot, kalamar ve mürekkep balığı önemli yer tutmaktadır.
Soru 3
Aşağıdaki vitamin çeşitlerinden hangisi balıklarda bulunmaz?
Seçenekler
A
A vitamini
B
B vitamini
C
C vitamini
D
D vitamini
E
E vitamini
Açıklama:
Balıkta özellikle; A, D, E, K ve B grubu vitaminleri vardır.
Bu durumda doğru cevap (c) seçeneğidir.
Bu durumda doğru cevap (c) seçeneğidir.
Soru 4
"Canlıların büyümeleri,gelişmeleri ve yaşamlarını sürdürebilmeleri için gerekli olan gıdaları dış ortamdan alıp kullanmaları süreci" aşağıdakilerden hangisi ile tanımlanmaktadır?
Seçenekler
A
Sağlıklı beslenme
B
Yeterli beslenme
C
Dengeli beslenme
D
Beslenme
E
Diyet
Açıklama:
Beslenme, canlıların büyümeleri, gelişmeleri ve yaşamlarını sürdürebilmeleri için gerekli olan gıdaları dış ortamdan alıp kullanmaları süreci olarak tanımlanabilir.
Soru 5
İnsanlarda kalp krizi ve bir çok hastalık riskini azaltmada etkili olan yağ asidi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Temel yağ asidi
B
Omega
C
Omega-1
D
Omega-2
E
Omega-3
Açıklama:
İnsanlarda kalp krizi ve birçok hastalık riskini azaltmada yalnızca tuzlu su hayvanlarında ve bazı bitkilerde bulunan Omega-3 yağ asitlerinin etkili olduğu bilinmektedir.
Soru 6
Aşağıdakilerden hangisi Omega-3 açısından zengin bir balık türüdür?
Seçenekler
A
Somon
B
Mezgit
C
Yengeç
D
Karides
E
Kefal
Açıklama:
Tür olarak somon, sardalya, uskumru, orkinos gibi balıkların Omega-3 açısından oldukça zengin oldukları bilinmektedir.
Soru 7
Aşağıdakilerden hangisi tropikal iklim kuşağı balıklarındandır?
Seçenekler
A
Balina
B
Mercan alabalığı
C
Halibut
D
Alaska mezgiti
E
Kalamar
Açıklama:
Tropikal iklim kuşağı ve sularında yaşayan balıklara ise mercan alabalığı, altın şeritli balık, karagöz, morina, kırmızı imparator örnek olarak gösterilebilir.
Soru 8
Balık üretiminin önemli bir bölümü hangi denizde gerçekleşmektedir?
Seçenekler
A
Okyanus
B
Kızıldeniz
C
Açık deniz
D
Soğuk deniz
E
İç deniz
Açıklama:
Balık üretiminin önemli bir bölümü de açık denizlerde gerçekleştirilmektedir.
Soru 9
Aşağıdakilerden hangisi dünya su ürünleri ithalatçısı ülkelerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Japonya
B
İspanya
C
Fransa
D
Almanya
E
İtalya
Açıklama:
En önemli ithalatçı ülkeler ise ABD, Japonya, İspanya, Fransa ve İtalya’dır.
Bu durumda doğru cevap (d) seçeneğidir.
Bu durumda doğru cevap (d) seçeneğidir.
Soru 10
Aşağıdakilerden hangisi Türkiye'nin su potansiyeli açısından dünyanın şanslı ülkelerinin arasında gösterilmesinin nedenidir?
Seçenekler
A
Halkın su ürünlerini severek tüketmesi
B
Deniz ürünlerinin bol olması
C
Değişik su ürünleri türlerinin bulunması
D
Su ürünlerinin daha ucuz olması
E
Üç tarafının denizlerle çevrili olması
Açıklama:
Türkiye su potansiyeli açısından dünyanın şanslı ülkeleri arasında gösterilmektedir.
Soru 11
Hangisi diğerlerine göre en fazla yağ içeren deniz ürünüdür?
Seçenekler
A
Uskumru
B
Karides
C
Ringa
D
Morina
E
Yengeç
Açıklama:
Uskumru 13,0 gr/100 gr ile en fazla yağı içerir. B şıkkı, 1,1, c şıkkı, 9.0, d şıkkı 0.7, e şıkkı, 1.3 gr/100 gr dır. Cevap A şıkkıdır.
Soru 12
Amerikan Sağlık Örgütü tarafından beslenme ihtiyacını karşılamak için insanların her öğünde ...............ile.............. gr arasında Omege-3 almaları gerektiği belirtilmektedir.
Boşluklara gelmesi gereken ifadeler aşağıdakilerden hangisidir?
Boşluklara gelmesi gereken ifadeler aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
1.5-4 gr
B
2-6 gr
C
2.7-7.5 gr
D
3.5-8 gr
E
5-10 gr
Açıklama:
2.7 ile 7.5 gr arasında Omega-3 alınmalıdır. Cevap C şıkkıdır.
Soru 13
Hangisi Omega-3 PUFA'larca en zengin balık türüdür?
Seçenekler
A
Sardalya
B
Sazan
C
Kefal
D
Morina
E
Berlam
Açıklama:
En zengin olanlar, Sardalya, Uskumru türü, Rİnga türü, Somon, Lüfer gibi balıklardır. A şıkkı hariç diğerleri bu kategoride yer almamaktadır. Cevap a şıkkıdır.
Soru 14
Hem soğuk hem de sıcak iklim kuşağı ve sularında yaşayabilen türü olan balık aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Morina
B
Mercan alabalığı
C
Şeritli balık
D
Karagöz
E
Kırmızı imparator
Açıklama:
Diğerleri sadece tropikal iklim kuşağında yaşar. Cevap a şıkkıdır.
Soru 15
Denizlerdeki avcılık ve balık üretimi en yüksek olan ülke hangisidir?
Seçenekler
A
Çin
B
Endonezya
C
ABD
D
Peru
E
Japonya
Açıklama:
Diğerleri Çin'den sonra gelir. Cevap a şıkkıdır.
Soru 16
Kültür balıkçılığına dayalı üretimin en fazla olduğu kıta hangisidir?
Seçenekler
A
Asya
B
Avrupa
C
Afrika
D
Avustralya
E
Antarktika
Açıklama:
%88 ile Asya en başta yer alır. Cevap A şıkkıdır.
Soru 17
Kişi başı su ürünleri tüketimi dünya ortalaması aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
5 kg/yıl
B
10 kg/yıl
C
16.3 kg/yıl
D
20.5 kg/yıl
E
30 kg/yıl
Açıklama:
Ortalama 16.3 kg/yıl ile cevap c şıkkıdır.
Soru 18
Türkiye, su ürünleri üretimi bakımından dünyada kaçıncı sırada yer almaktadır?
Seçenekler
A
10
B
25
C
35
D
42
E
50
Açıklama:
Türkiye 35. sırada yer alır. Cevap c şıkkıdır.
Soru 19
Türkiye'de en fazla su ürünleri avlanan kıyı bölgemiz aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Akdeniz
B
Doğu Karadeniz
C
Batı Karadeniz
D
Marmara
E
Ege
Açıklama:
En fazla Karadeniz'in doğu kesiminde avlanır. Cevap B şıkkıdır.
Soru 20
Türkiye'de en düşük balık tüketimi olan bölgemiz hangisidir?
Seçenekler
A
Güneydoğu Anadolu Bölgesi
B
Ege Bölgesi
C
Doğu Anadolu Bölgesi
D
İç Anadolu Bölgesi
E
Marmara Bölgesi
Açıklama:
En yüksek Karadeniz, en düşük Güneydoğu Anadolu Bölgesidir. Cevap A şıkkıdır.
Soru 21
Aşağıdaki su ürünlerinden hangisi yumuşakçalar grubunda yer alır?
Seçenekler
A
Ahtapot
B
Midye
C
Orkinos
D
Karides
E
Morina
Açıklama:
Yumuşakçalar arasında da ahtapot, kalamar ve mürekkep balığı önemli yer tutmaktadır. Doğru cevap A'dır.
Soru 22
Aşağıdaki su ürünlerinden hangisi amfibi grubunda yer alır?
Seçenekler
A
İstiridye
B
Deniz hıyarı
C
Istakoz
D
Mürekkep balığı
E
Salyangoz
Açıklama:
Deniz hıyarı, amfibi grubundandır. Doğru cevap B'dir.
Soru 23
Aşağıdaki balık türlerinden yağ oranı en fazla olan balık hangisidir?
Seçenekler
A
Hamsi
B
Yengeç
C
Karides
D
Sazan
E
Uskumru
Açıklama:
Uskumru 13/100 gr. yağ oranıyla verilen seçenekler arasında en fazla yağ oranına sahip balık türüdür. Doğru cevap E'dir.
Soru 24
Aşağıdakilerden hangisi ropikal iklim kuşağı ve sularında yaşayan balık türlerindendir?
Seçenekler
A
Alaska mezgiti
B
Haliput
C
Kırmızı imparator
D
Ringa
E
Gümüş
Açıklama:
Tropikal iklim kuşağı ve sularında yaşayan balıklara ise mercan alabalığı, altın şeritli balık, karagöz, morina, kırmızı imparator örnek olarak gösterilebilir. Doğru cevap C'dir.
Soru 25
FAO, 2014 kaynağına göre denizlerdeki avcılıkla balık üretimi en yüksek olan ülke aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Japonya
B
Kanada
C
ABD
D
Çin
E
Rusya
Açıklama:
Denizlerdeki avcılıkla balık üretimi en yüksek olan ülke, Çin Halk Cumhuriyetidir. 2012 yılı üretimleri göz önüne alındığında Çin’i izleyen ilk 10 ülke, Endonezya, ABD, Peru, Rusya Federasyonu, Japonya, Hindistan, Şili, Vietnam, Myanmar ve Norveç’tir (FAO, 2014, s. 10). Doğru cevap D'dir.
Soru 26
1986 yılından beri Karadeniz ve Marmara Denizi’nde orkinos avcılığı yapılamamasının birincil sebebi nedir?
Seçenekler
A
Gemi trafiğinin artması sonucu deniz kirliliği
B
Küresel ısınma
C
Avcılık sonucu nesillerinin tükenmesi
D
Orkinosun beslendiği türlerin artması
E
Orkinosla beslenen türlerin artması
Açıklama:
1986 yılından beri Karadeniz ve Marmara Denizi’nde orkinos avcılığı yapılamamaktadır. Çünkü orkinosun beslendiği türler bu denizlerde yok olmuş, gemi trafiği artmış ve deniz kirlenmiştir. Doğru cevap A'dır.
Soru 27
Kültür balıkçılığında en büyük üretimi, 2012’de hangi kıta yapmıştır?
Seçenekler
A
Afrika
B
Okyanusya
C
Amerika
D
Avrupa
E
Asya
Açıklama:
Kültür balıkçılığında en büyük üretimi, 2012’de Çin’in öncülüğü ve etkisiyle Asya kıtası (58,9 milyon ton) yapmıştır. Doğru cevap E'dir.
Soru 28
Türkiye'de 2014'te su ürünleri avcılığı ile yapılan üretimde ilk sırayı hangi bölge almaktadır?
Seçenekler
A
Akdeniz
B
Marmara
C
Karadeniz
D
Ege
E
Güneydoğu Anadolu
Açıklama:
2014'te su ürünleri avcılığı ile yapılan üretimde ilk sırayı %48,6’lık oran ile Karadeniz almıştır. Doğru cevap C'dir.
Soru 29
Ülkemizde en düşük balık tüketimi hangi bölgededir?
Seçenekler
A
Doğu Anadolu
B
Güneydoğu Anadolu
C
İç Anadolu
D
Karadeniz
E
Akdeniz
Açıklama:
Ülkemizde en düşük balık tüketimi, Güneydoğu Anadolu Bölgesindedir.
Soru 30
Aşağıdaki balık türlerinin hangisinin doymuş yağ oranı en düşüktür?
Seçenekler
A
Orkinoz
B
Morina
C
Sazan
D
Ringa
E
Uskumru
Açıklama:
0,1/100 gr. oranıyla verilen seçenekler arasında en düşük doymuş yağ oranına morina sahiptir. Doğru cevap B'dir.
Soru 31
Aşağıdakilerden hangisi balık türleri arasında yer almaktadır?
Seçenekler
A
Ringa
B
Yengeç
C
Ahtapot
D
Istakoz
E
Kalamar
Açıklama:
Su ürünleri arasında beslenme tercihi ve üretim açısından balıklar öncü konumundadır. Balık türleri arasında hamsi, morina, orkinos, sardalya, mezgit, levrek, lüfer, istavrit, kefal, ringa ve uskumru sayılabilir. Doğru cevap A'dır.
Soru 32
Aşağıdakilerden hangisi yumuşakçalar arasında yer almaktadır?
Seçenekler
A
Salyangoz
B
Uskumru
C
Hamsi
D
Mürekkep balığı
E
Yengeç
Açıklama:
Yumuşakçalar arasında da ahtapot, kalamar ve mürekkep balığı önemli yer tutmaktadır. Doğru cevap D'dir
Soru 33
Kabuklu deniz ürünlerinden bir tanesi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Ahtapot
B
Karides
C
Kalamar
D
Orkinos
E
Mezgit
Açıklama:
Kabuklular arasında öne çıkan su ürünleri karides, istiridye, salyangoz ve midyedir. Bunlara yengeç, böcek ve ıstakozları da eklemek yerinde olur. Doğru cevap B'dir.
Soru 34
Balık etinde aşağıdakilerden hangisi bulunmamaktadır?
Seçenekler
A
Çinko
B
A Vitamini
C
Protein
D
B Vitamini
E
Magnezyum
Açıklama:
Balık eti, proteinden başka B grubu vitamin- leri olan B1, B2, B6 de bulundurmaktadır. Özellikle yağda eriyen vitaminler (A, D, E, K) yönünden balık yağlarının oldukça zengin olduğu saptanmıştır. Ayrıca balık etinde iyot, fosfor ve çinkonun, diğer minerallere göre daha fazla oranda bulunduğu belirlenmiştir. Doğru cevap E'dir.
Soru 35
Dünyada avlanarak işlenen balıkların yüzde kaçı balık unu ve yağı üretiminde kullanılmaktadır?
Seçenekler
A
%25
B
%33
C
%40
D
%60
E
%75
Açıklama:
Dünyada avlanan balıkların yalnızca %25’i taze olarak pazarlanmakta, %75’i ise işlenmektedir. İşlenen balıkların %40’ı balık unu ve balık yağı üretiminde kullanılmaktadır. Doğru cevap C'dir.
Soru 36
Aşağıdakilerden hangisi yağ asidi oranı en yüksek balık türüdür?
Seçenekler
A
Hamsi
B
Uskumru
C
Morina
D
Gökkuşağı alası
E
Sazan
Açıklama:
İçerdiği yağ asidi oranı açısından en yüksek değere sahip balık çeşidi uskumrudur. Doğru cevap B'dir.
Soru 37
Yağ asidi oranı en az olan balık çeşidi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Morina
B
Uskumru
C
Kefal
D
Sazan
E
Hamsi
Açıklama:
İçerdiği yağ asidi oranı bakımından en düşük değere sahip balık morinadır. Doğru cevap A'dır.
Soru 38
Aşağıdakilerden hangisi tropikal iklim kuşağı sularında yetişen balıklardan bir tanesidir?
Seçenekler
A
Balina
B
Halibut
C
Fener
D
Ringa
E
Karagöz
Açıklama:
Tropikal iklim kuşağı ve sularında yaşayan balıklara ise mercan alabalığı, altın şeritli balık, karagöz, morina, kırmızı imparator örnek olarak gösterilebilir. Doğru cevap E'dir. Doğru cevap E şıkkıdır.
Soru 39
Kutup ve kutupaltı bölgelerde görülen balık aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Mercan alabalığı
B
Karagöz
C
Halibut
D
Altın şeritli balık
E
Kırmızı imparator
Açıklama:
Kutup ve kutupaltı bölgelerde balina, morina, halibut, ringa, gümüş, fener ve Alaska mezgiti gibi balıklar yaşamaktadır. Doğru cevap C'dir.
Soru 40
Aşağıdakilerden hangisi Türkiye'de avcılıkla üretilen balık oranın en yüksek olduğu tarihtir?
Seçenekler
A
2000
B
2002
C
2006
D
2007
E
2012
Açıklama:
Türkiye'de avcılıkla üretilen balık oranın en yüksek olduğu tarih 2007 senesidir. Doğru cevap D'dir.
Soru 41
Aşağıdakilerden hangisi gıda dışı su ürünleri arasında yer almaktadır?
Seçenekler
A
Kestane
B
Deniz üzümü
C
Denizanaları
D
Deniz kabuğu
E
Deniz salatalıkları
Açıklama:
Su ürünleri arasında, gıda olarak kullanılan balıklar, kabuklu hayvanlar ve yumuşakçalar yer almaktadır. Ayrıca amfibi hayvanlardan olan tatlı su kaplumbağaları ve deniz salatalıkları gibi diğer su hayvanları da bulunmaktadır. Gıda kullanımı için üretilen kestane, deniz üzümü ve denizanaları da bunlara eklenebilir. Süs ve dekoratif malzemeler olan inci ve deniz kabuğu, gıda dışı su ürünlerindendir.
Soru 42
Aşağıdakilerden hangisi kutup ve kutupaltı bölgelerde yaşayan balıklar arasında yer almaktadır?
Seçenekler
A
Mercan alabalığı
B
Altın şeritli balık
C
Halibut
D
Karagöz
E
Kırmızı imparator
Açıklama:
Kutup ve kutupaltı bölgelerde balina, morina, halibut, ringa, gümüş, fener ve Alaska mezgit gibi balıklar yaşamaktadır. Tropikal iklim kuşağı ve sularında yaşayan balıklara ise mercan alabalığı, altın şeritli balık, karagöz, morina, kırmızı imparator örnek olarak gösterilebilir.
Soru 43
Aşağıdaki bilgilerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Kumul, mağara, delta gibi sığ alanlar, kıta sahanlığı olarak nitelendirilip 150 m. derine kadar sürer.
B
Sığ bölgelerde ışığın suya etkisi, yüzey sularının sadece dalgalı oluşu gibi koşullara göre değişir.
C
Kıyılarda fotosenteze yetecek orandaki ışık, yaklaşık 35-50 m kadar derinliğe ulaşmaktadır.
D
Kıyılarda besin fazla olmadığından ortalama bir balık faunası bu bölgelerde bulunmaktadır.
E
Işık balıkların hem hareketlerini ve göçlerini düzenlemekte, hem de üreme zamanlarını ve büyüme oranlarını etkilemektedir.
Açıklama:
Kıyı, kara ve denizin kesiştiği önemli geçiş bölgesi olması nedeniyle oldukça özel bir ekosistemdir. Yer kabuğu hareketleri ve dağların denize iniş biçimi, çeşitli kıyı şekillerinin oluşmasına yol açmıştır. Böylece kumul, mağara, delta, lagün, dalyan ve kalkerli teraslar gibi çeşitli kıyı ekosistemleri ortaya çıkmıştır. Bu sığ alanlar, kıta sahanlığı olarak nitelendirilip 200 m. derine kadar sürer. Sığ bölgelerde ışığın suya etkisi, yer, zaman ve suyun saydamlık derecesiyle yüzey sularının durgun ya da dalgalı oluşu gibi koşullara göre değişir. Işık, su canlılarının yaşamı için önemli bir etmendir. Bu nedenle ışığın olduğu alanlarda canlıların arttıkları görülür. Kıyılarda fotosenteze yetecek orandaki ışık, yaklaşık 25-50 m kadar derinliğe ulaşmakta ve zemine bağlı bitkiler de bu derinliğe kadar bulunmaktadır. Işık aynı zamanda balıkların hareketlerini ve göçlerini düzenlemektedir. Ayrıca üreme zamanlarını ve büyüme oranlarını etkilemektedir. Kıyılarda besin fazla olduğundan en zengin balık faunası yine bu bölgelerde bulunmaktadır. Çünkü rüzgâr, yağış, akarsu vb. güçler karalardaki besin ve mineralleri sulara taşımaktadır.
Soru 44
Aşağıdakilerden hangisi iç su balıkçılığının en çok gelişmiş olduğu bölgeler arasında yer almaktadır?
Seçenekler
A
Laos
B
Sarı deniz
C
Kanada kıyıları
D
Bering denizi
E
Ohotsk denizi
Açıklama:
İç su balıkçılığının en çok gelişmiş olduğu bölgeler Doğu ve Güneydoğu Asya’dır. Bu bölgedeki Çin Halk Cumhuriyeti, Hindistan, Endonezya, Tayvan, Malezya, Tayland, Laos, Kamboçya ve Pakistan önemli üretici ülkelerdendir. Buraların da temel ortak özelliğinin, nüfusu yoğun alanlar olduğu söylenebilir.
Soru 45
Aşağıdakilerden hangisi açık deniz balıkçılığının en yoğun olarak yapıldığı yerler arasında yer almaktadır?
Seçenekler
A
Malezya
B
Sarı deniz
C
Tayland
D
Endonezya
E
Hindistan
Açıklama:
Açık deniz balıkçılığının en yoğun olarak yapıldığı yerler arasında; Ohotsk denizi, Bering denizi, Japon denizi, Sarı deniz ve Çin denizini kapsayan Doğu Asya denizleri ve Pasifik Okyanusu yer almaktadır. Buraların aynı zamanda başta Çin’in doğusu olmak üzere dünyanın en kalabalık alanlarına yakın oldukları dikkat çekmektedir. Bunları Kuzey Buz Denizi, Kuzey Atlantik ve Baltık Denizi izlemektedir.
Soru 46
Aşağıdakilerden hangisi Dünya su ürünleri ticaretinde en önemli ihracatçı ülkeler arasında yer almaktadır?
Seçenekler
A
Danimarka
B
Japonya
C
İspanya
D
Fransa
E
İtalya
Açıklama:
Dünya su ürünleri ticaretinde en önemli ihracatçı ülkeler; Çin, Norveç ve Danimarka’dır. En önemli ithalatçı ülkeler ise ABD, Japonya, İspanya, Fransa ve İtalya’dır. FAO verilerine göre çok üreten gelişmiş ülkelerin aynı zamanda alıcı da oldukları anlaşılmaktadır.
Soru 47
Taze, soğutulmuş, dondurulmuş ve su buharında pişirilmiş olarak Almanya, İtalya, İspanya, Fransa ve Yunanistan gibi ülkelere ihraç edilen su ürünü aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Istakoz
B
Çalı karidesi
C
İstiridye
D
Akdeniz midyesi
E
Deniz salyangozu
Açıklama:
Karides türleri arasında pembe derin su karidesi ve çalı karidesi bulunmaktadır. Bunlar taze, soğutulmuş, dondurulmuş ve su buharında pişirilmiş olarak Almanya, İtalya, İspanya, Fransa ve Yunanistan gibi ülkelere ihraç edilmektedir.
Soru 48
Aşağıdaki bilgilerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Türkiye’de iç sularda 194 balık yaşamaktadır.
B
Türkiye denizlerinde yetiştirilen en önemli balıklar %26 ile çipura ve %18 ile levrektir.
C
Türkiye’de iç sularda 18 kurbağa türü yaşamaktadır.
D
İç sulardaki çiftliklerdeyse %50 ile en çok alabalığın yetiştirildiği görülmektedir.
E
Akarsularda turna türlerinin en yaygın avlanan balık türü olduğu görülmektedir.
Açıklama:
Türkiye’de iç sularda 192 balık, 18 kurbağa türü yaşamaktadır. Balıklar arasında alabalık, sazan, kefal, gümüş, kızılkanat, levrek gibi türler yer almaktadır. Kültür balıkçılığının iç tüketime yönelik olarak şekillendiği görülmektedir. Türkiye denizlerinde yetiştirilen en önemli balıklar %26 ile levrek ve %18 ile çipuradır. İç sulardaki çiftliklerdeyse %60 ile en çok alabalığın yetiştirildiği görülmektedir. Akarsularda sazan türlerinin en yaygın avlanan balık türü olduğu görülmektedir.
Soru 49
Aşağıdaki Türk mutfağı ile ilgili bilgilerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Türk mutfağında Orta Asya’nın tahılları ve Mezopotamya’nın et ve mayalanmış süt ürünleri ile birleşerek zengin bir yemek kültürü oluşmuştur.
B
Yakutlardan uzaklaşan Anadolu Türklerinin ortak kültürel öğeleri de buna zıt olarak artmıştır.
C
Coğrafi yakınlık farklılaşmayı uzaklık ise benzeşmeyi artırmaktadır.
D
Akdeniz çevresinin sebze ve meyveleri ve Güney Asya’nın baharatı ile birleşerek zengin bir yemek kültürü oluşmuştur.
E
Günümüz Türkiye’sinde tahıl ve ürünleri ikinci sırada tüketilmektedir.
Açıklama:
Türk mutfağında Orta Asya’nın et ve mayalanmış süt ürünleri, Mezopotamya’nın tahılları, Akdeniz çevresinin sebze ve meyveleri, Güney Asya’nın baharatı ile birleşerek zengin bir yemek kültürü oluşmuştur. Coğrafi yakınlık benzeşmeyi, uzaklık ise farklılaşmayı artırmaktadır. Buna en güzel örnek Yakutlardan uzaklaşan Anadolu Türklerinin ortak kültürel öğelerinin de buna paralel olarak azalmasıdır. Günümüz Türkiye’sinde tahıl ve ürünleri ilk sırada, sebze ise ikinci sırada tüketilmektedir. En yüksek balık tüketimi Karadeniz bölgesindedir. İç Anadolu’da kümes hayvanlarıyla balıkların tüketimi eşittir.
Soru 50
Aşağıdaki Akdeniz ile ilgili bilgilerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Akdeniz su ürünleri yönünden verimliliği yüksek bir su kütlesidir.
B
Doğu Akdeniz’e doğru gidildikçe balık avı alanlarının arttığı görülmektedir.
C
Akdeniz mutfağında et yemeklerinin etkisiyle kebap ve pidelerin de egemen olduğu gözlenmektedir.
D
Salda Gölü’nde dişli, sıraz, sazan gibi balıklar avlanmaktadır.
E
Türkiye’de Batı Akdeniz’deki Antalya’nın güneyinde göller yöresinin iç su balıkçılığı açısından önemli bir yeri bulunmaktadır.
Açıklama:
Geleneksel subtropikal (Akdeniz) beslenme sistemi, çok genel olarak tahıl (özellikle buğday), zeytinyağı, sebze-meyve, su ürünleri, süt türevleri, baharat ve şaraba dayandırılmaktadır. Akdeniz beslenme sisteminin diğer bir karakteristik yönünü deniz ürünleri oluşturmaktadır. Ancak Akdeniz ne yazık ki su ürünleri yönünden verimliliği düşük bir su kütlesidir. Ayrıca Doğu Akdenize doğru gidildikçe balık avı alanlarının da azaldığı görülmektedir. Bu nedenle, Akdeniz mutfağında et yemeklerinin etkisiyle kebap ve pidelerin de egemen olduğu gözlenmektedir. Türkiye’de Batı Akdeniz’deki Antalya’nın kuzeyinde göller yöresinin iç su balıkçılığı açısından önemli bir yeri bulunmaktadır. Eğirdir Gölü’nden dişli, sıraz, sazan gibi balıklar avlanmaktadır.
Soru 51
Dünyada avlanan balıkların taze olarak pazarlanma yüzdesi kaçtır?
Seçenekler
A
%13
B
%25
C
%40
D
%60
E
%75
Açıklama:
Dünyada avlanan balıkların yalnızca %25’i taze olarak pazarlanmaktadır.
Soru 52
265.000 kişinin incelendiği, 17 yıl süren ve sonucuna göre ise her gün balık tüketen insanlarda hiçbir intihar vakası yaşanmadığı araştırma nerede yapılmıştır?
Seçenekler
A
Finlandiya
B
Norveç
C
Japonya
D
Hollanda
E
ABD
Açıklama:
Japonya’da 265.000 kişinin incelendiği 17 yıl süren bir araştırmanın sonucuna göre ise her gün balık tüketen insanlarda hiçbir intihar vakası yaşanmamıştır.
Soru 53
Denizlerdeki avcılıkla balık üretimi en yüksek olan ülke aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Çin Halk Cumhuriyeti
B
Endonezya
C
Japonya
D
Norveç
E
Rusya Federasyonu
Açıklama:
Denizlerdeki avcılıkla balık üretimi en yüksek olan ülke, Çin Halk Cumhuriyetidir.
Soru 54
Asağıdakilerden hangisi dünya su ürünleri ticaretinde en önemli ihracatçı ülkelerden biridir?
Seçenekler
A
İspanya
B
Japonya
C
Fransa
D
İtalya
E
Danimarka
Açıklama:
Dünya su ürünleri ticaretinde en önemli ihracatçı ülkeler; Çin, Norveç ve Danimarka’dır. En önemli ithalatçı ülkeler ise ABD, Japonya, İspanya, Fransa ve İtalya’dır.
Soru 55
Türkiye su ürünleri üretimi bakımından dünya’da kaçıncı sıradadır?
Seçenekler
A
26
B
35
C
47
D
61
E
79
Açıklama:
Türkiye su ürünleri üretimi bakımından dünya’da 35. sıradadır
Soru 56
Türkiye'de su ürünleri avcılığı ile yapılan üretimde ilk sırayı %48,6’lık oran ile aşağıdakilerden hangisi almıştır?
Seçenekler
A
Doğu Karadeniz bölümü
B
Batı Karadeniz bölümü
C
Ege bölgesi
D
Marmara bölgesi
E
Akdeniz bölgesi
Açıklama:
Su ürünleri avcılığı ile yapılan üretimde ilk sırayı %48,6’lık oran ile Karadeniz Bölgesi’nin Doğu Karadeniz bölümü almıştır. Burayı %22 ile Batı Karadeniz bölümü, %12,6 oranları ile Ege ve Marmara, %4,2 ile Akdeniz Bölgeleri izlemiştir.
Soru 57
Türkiye’de su ürünlerinden yapılmış hazır yemeklerin tüketim ve satışı çok yaygın olmamakla birlikte, hazır yemekler arasından en fazla tercih edilen su ürünü aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Balık gevreği
B
Balık böreği
C
Balık cipsi
D
Midye dolma
E
Fishburger
Açıklama:
Hazır yemekler arasında; balık gevreği, balık böreği, midye dolma, deniz ürünleri salatası, balık cipsi, fishfinger, fishpate, fishburger de sayılabilir. Bunlardan midye
dolması Türkiye’de en fazla tercih edilen su ürünü olarak ortaya çıkmaktadır.
dolması Türkiye’de en fazla tercih edilen su ürünü olarak ortaya çıkmaktadır.
Soru 58
Balık yağları, yağda eriyen vitaminler yönünden oldukça zengindir. Aşağıdakilerden hangisi yağda eriyen vitaminlerden biri değildir?
Seçenekler
A
A
B
B
C
D
D
E
E
K
Açıklama:
Yağda eriyen vitaminler (A, D, E, K) yönünden balık yağlarının oldukça zengin olduğu saptanmıştır
Soru 59
Aşağıdakilerden hangisi 2012 verilerine göre denizlerdeki avcılıkla balık üretimi en yüksek olan 10 ülke arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Endonezya
B
Rusya Federasyonu
C
Peru
D
Güney Kore
E
Vietnam
Açıklama:
Denizlerdeki avcılıkla balık üretimi en yüksek olan ülke, Çin Halk Cumhuriyetidir. 2012 yılı üretimleri göz önüne alındığında Çin’i izleyen ilk 10 ülke, Endonezya, ABD, Peru, Rusya Federasyonu, Japonya, Hindistan, Şili, Vietnam, Myanmar ve Norveç’tir.
Soru 60
Aşağıdakilerden hangisi su ürünleri arasında bulunan "yumuşakçalar" sınıfına girer?
Seçenekler
A
Karides
B
İstiridye
C
Ahtapot
D
Lüfer
E
Levrek
Açıklama:
A ve B şıkkı su ürünleri arasında bulunan "kabuklular" sınıfına, D ve E şıkkı su ürünleri arasında beslenme tercihi ve üretim açısından öncü olan "balık" sınıfına, C şıkkı ise su ürünleri arasında bulunan "yumuşakçalar " sınıfına girer.
Soru 61
Besleyici özelliklerinden dolayı su ürünleri, hazır yemek teknolojisinde büyük önem taşımaktadır. Balık ürünleri aşağıdaki tekniklerden hangisi kullanılarak salamura edilldikten sonra başka bir hazırlama işlemi gerektirmeksizin tüketilmeye hazır hale getirilir?
Seçenekler
A
Dumanlanarak
B
Konserve olarak
C
Lakerda
D
Marinata
E
Hepsi
Açıklama:
Besleyici özelliklerinden dolayı su ürünleri, hazır yemek teknolojisinde büyük önem taşımaktadır. Dumanlanmış, konserve edilmiş, lakerda ve marinata gibi tekniklerle salamura edilerek işlenmiş balık ürünleri başka bir hazırlama işlemi gerektirmeksizin tüketilmeye hazır hale getirilir. Doğru cevap E' dir.
Soru 62
Yağ oranı, balık türlerinde farklılık gösterebilmektedir. Aşağıdaki balık türlerinin hangisinin yağ oranı diğerlerine göre daha fazladır?
Seçenekler
A
Hamsi
B
Uskumru
C
Orkinoz
D
Ringa
E
Kefal
Açıklama:
A şıkkındaki Hamsinin yağ oranı (g/100g) 4,8, B şıkkındaki Uskumrunun yağ oranı 13,0, C şıkkındaki Orkinozun yağ oranı 6,6, D şıkkındaki Ringanın yağ oranı 9,0, E şıkkındaki Kefalin yağ oranı ise 8, 4 dür. En fazla yağ oranı B şıkkındaki Uskumruda bulunmaktadır.
Soru 63
I. İnsan vücudunda kan basıncını düzenledikleri trigliserid ve kolesterol seviyesini düşürdükleri düşünülmektedir
II. Kalp krizi riskini azalttıkları ileri sürülmektedir.
III. Beyin fonksiyonlarında önemli rol oynadıkları bildirilmiştir.
IV. Sinir hücrelerindeki uyarıların iletilmesinde önemli işlev gördükleri saptanmıştır.
Balık yağında önemli olan çoklu doymamış yağ asitleri PUFA' larla ilgili olarak yukarıdakilerden hangileri doğrudur?
II. Kalp krizi riskini azalttıkları ileri sürülmektedir.
III. Beyin fonksiyonlarında önemli rol oynadıkları bildirilmiştir.
IV. Sinir hücrelerindeki uyarıların iletilmesinde önemli işlev gördükleri saptanmıştır.
Balık yağında önemli olan çoklu doymamış yağ asitleri PUFA' larla ilgili olarak yukarıdakilerden hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
Yalnızca I
B
I ve II
C
I, II, III
D
I, II,IV
E
I, II, III, IV
Açıklama:
Bağışıklık sistemini güçlendiren balık yağlarının kalp hastalıkları, kanser, alzaymır, astım vb. birçok hastalığa yakalanma riskini azalttıkları belirtilmektedir. Aynı zamanda bu yağların sözü edilen hastalıklara yakalananlara da tedavi edici nitelikte katkılar getirebildiği anlaşılmaktadır. PUFA’ların insan vücudunda kan basıncını düzenledikleri, trigliserid ve kolesterol seviyesini düşürdükleri düşünülmektedir. Bu nedenle kalp krizi riskini azalttıkları ileri sürülmektedir. İnsan vücudunda yağ asitleri bakımından en zengin organ beyindir. Bu nedenle PUFA’ların beyin fonksiyonlarında önemli rol oynadıkları bildirilmiştir. Sinir hücrelerindeki uyarıların iletilmesinde önemli işlev gördükleri saptanmıştır. Doğru cevap E' dir.
Soru 64
Aşağıdakilerden hangisi soğuk iklim ve su koşullarında yaşayan türleri olabildiği gibi daha sıcak iklim ve su koşullarında yaşayan türleri olan balık türlerinden biridir?
Seçenekler
A
Morina balığı
B
Kalamar
C
Balina
D
Mercan alabalığı
E
Alaska mezgiti
Açıklama:
Morina balığının daha soğuk iklim ve su koşullarında yaşayan türleri olabildiği gibi daha sıcak iklim ve su koşullarında yaşayan türleri de vardır. Kutup ve kutupaltı alanlardaki sularda çeşitli su ürünleri yaşamaktadır. Kutup bölgelerindeki denizlerde yaşayan pek çok hayvan vardır. Kalamar hem Antarktika hem de Arktika çevresinde görülür. Bunların yanında kutup ve kutupaltı bölgelerde balina, morina, halibut, ringa, gümüş, fener ve Alaska mezgiti gibi balıklar yaşamaktadır (Fog, 1998, s. 204). Tropikal iklim kuşağı ve sularında yaşayan balıklara ise mercan alabalığı, altın şeritli balık, karagöz, morina, kırmızı imparator örnek olarak gösterilebilir . Doğru cevap A' dır.
Soru 65
Aşağıdakilerden hangisi Kültür balıkçılığında dünyanin en gelişmiş ülkelerinden biri değildir?
Seçenekler
A
ABD
B
İspanya
C
Türkiye
D
Fransa
E
Güney Kore
Açıklama:
Kültür balıkçılığında da en büyük üreticilerin sanayide gelişmiş ülkeler oldukları gözlenmektedir. Bunlar arasında ABD, İspanya, Fransa, İtalya, Japonya ve Güney Kore yer almaktadır (FAO, 2014, s. 18). Aşağıdaki kültür balıkçılığıyla yetiştirilen su ürünlerinin dağılışı haritasına bakıldığında avcılıktaki yoğunluğa benzer bir şekilde Doğu Asya’da kültür balıkçılığına dayalı üretimin arttığı görülmektedir. Bunu Güney Asya ülkeleriyle yine Pasifik ülkelerinin takip ettiği anlaşılmaktadır. A, B, D, E şıkları Kültür balıkçılığında dünyanin en gelişmiş ülkeleri arasındadır. Doğru cevap C' dir.
Soru 66
Türkiye su ürünleri üretimi bakımından dünyada kaçıncı sırada yer alır?
Seçenekler
A
25
B
35
C
40
D
42
E
45
Açıklama:
Su ürünleri açısından doğal kaynakları bol olan Türkiye’nin gıda ve süs eşyası temini vb. nedenlerle de turizmini destekleyen bir varlığa sahip olduğu söylenebilir. Türkiye su ürünleri üretimi bakımından dünya’da 35. sıradadır. Doğru cevap B' dir.
Soru 67
Su ürünleri üretiminin yaklaşık %10’unu kabuklu ve yumuşakçalar oluşturur. Üretim miktarına göre 12.600 ton' la ilk sırada yer alan kabuklu ve yumuşakçalardan oluşan su ürünü aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Midye, deniz salyangozu
B
Akdeniz karidesi
C
Mürekkepbalığı
D
Ahtopot
E
İstiridye ve istakoz
Açıklama:
Su ürünleri üretiminin yaklaşık %10’unu kabuklu ve yumuşakçalar oluşturmuştur. Bunlar arasında salyangoz, midye, karides, istiridye, ıstakoz, mürekkep balığı ve ahtapot bulunmaktadır. Üretim miktarına göre sıralama; midye, deniz salyangozu (12.600 ton), Akdeniz karidesi (6.339 ton), mürekkepbalığı (1.221 ton), ahtopot (876 ton), istiridye (105 ton) ve ıstakoz (13 ton) şeklindedir. Doğru cevap A' dır.
Soru 68
I. Bilinçsiz avlanma biçimi, kirlilik
II. Zaman
III. Trol avcılığı
Yukarıdaki şıklardan hangisi balıkların üremelerine zarar veren etkenlerden biridir?
II. Zaman
III. Trol avcılığı
Yukarıdaki şıklardan hangisi balıkların üremelerine zarar veren etkenlerden biridir?
Seçenekler
A
Yalnızca I
B
I ve II
C
I ve III
D
II ve III
E
I, II, III
Açıklama:
1950’de 22,5 milyon ton olan dünya toplam üretimi günümüzde 6 katına ulaşmıştır. Bundaki temel neden nüfusun hızla artması yanında modern teknolojilerin avcılıkta kullanılır hâle gelmesidir. Üretiminde artış görülmesine karşın aşırı avlanma ve kirlilik, su ürünlerini tehdit eder boyutlara ulaşmıştır. Bunun yanında bilinçsiz avlanma biçimi, zamanı ve trol avcılığı gibi teknikler balıkların üremelerine zarar vermektedir. Doğru cevap E' dir.
Soru 69
Aşağıdakilerden hangisi su ürünlerinden yapılmış hazır yemeklerden biridir?
Seçenekler
A
Balık gevreği
B
Midye dolma
C
Fishburger
D
Balık cips
E
Hepsi
Açıklama:
Su ürünlerinden yapılmış olan hazır yemeklere kızartmalık sosis, dilim sosis, dumanlanmış sosis, frankfurter ve kipper sosisinden oluşan balık sosisleri örnek verilebilir. Diğer hazır yemekler arasında; balık gevreği, balık böreği, midye dolma, deniz ürünleri salatası, balık cipsi, fishfinger, fishpate, fishburger de sayılabilir. Doğru cevap E' dir.
Soru 70
Aşağıdaki su ürünlerinden hangisi süs ve dekoratif amaçlı kullanılmaktadır?
Seçenekler
A
Orkinos
B
İnci
C
Sardalya
D
Ahtapot
E
Karides
Açıklama:
Süs ve dekoratif malzemeler olan inci ve deniz kabuğu, gıda dışı su ürünlerindendir.
Soru 71
Dünyada avlanan balıkların taze olarak pazarlanma oranı nedir
Seçenekler
A
%15
B
%20
C
%25
D
%30
E
%35
Açıklama:
Dünyada avlanan balıkların yalnızca %25’i taze olarak pazarlanmakta, %75’i ise işlenmektedir. İşlenenlerin %40’ı balık unu ve balık yağı üretiminde kullanılmaktadır. %60’ı ise gıda olarak değerlendirilmektedir.
Soru 72
Aşağıdakilerden hangisi başlıca balık pişirme yöntemlerinden değildir?
Seçenekler
A
Izgara
B
Yağda pişirme
C
Tavada pişirme
D
Fırınlama
E
Tütsüleme
Açıklama:
Balık, işlenmesinin yanında taze olarak da tüketime sunulabilen bir gıdadır. Balıklar herhangi bir işleme tabi tutulmaksızın tüketiciye sunulacağı zaman ya dikine dilimlenmiş olarak ya da filetosu çıkarılmış biçimde hazırlanmaktadır. Ayrıca baş, yüzgeç, kuyruk ve iç organları ayıklanmaktadır. Balıkların pişirilme biçimleri önemli ölçüde türlerine bağlıdır. Başlıca pişirme biçimleri ise fırınlama, ızgara, torba içinde pişirme, tavada ve derin yağda kızartmadır.
Soru 73
Aşağıdaki ülkelerden hangisi sağlıksız beslenme sıralamasında ilk sırada yer almaktadır?
Seçenekler
A
Türkiye
B
Çin
C
ABD
D
Hindistan
E
Fransa
Açıklama:
Sağlıklı beslenme ise besinlerin yeterli ve dengeli olarak alınması şeklinde ortaya konulabilir. Sağlıksız beslenme olarak nitelenebilecek yetersiz ve dengesiz beslenmeye çoğunlukla üçüncü dünya ülkelerinde rastlanmaktadır. Ancak ABD başta olmak üzere bazı batı ülkeleriyle Türkiye’de de sağlıksız beslenme görüldüğüne tanık olunmaktadır. Bunun sonucunda çeşitli sağlık problemleri yaşanmaktadır. Bununla birlikte son yıllarda yeterli ve dengeli beslenmenin önemine ilişkin birçok çalışmanın yapıldığı görülmektedir.
Soru 74
I. Midye
II. Mürekkepbalığı
III. Akdeniz karidesi
IV. Istakoz
V. İstiridye
Yukarıda verilen kabuklu ve yumuşakçaların Türkiye’de en çok yetiştirilenden en az yetiştirilene doğru sıralanışı aşağıdakilerin hangisinde verilmiştir?
II. Mürekkepbalığı
III. Akdeniz karidesi
IV. Istakoz
V. İstiridye
Yukarıda verilen kabuklu ve yumuşakçaların Türkiye’de en çok yetiştirilenden en az yetiştirilene doğru sıralanışı aşağıdakilerin hangisinde verilmiştir?
Seçenekler
A
I-III-II-V-IV
B
II-I-III-V-IV
C
III-V-I-IV-II
D
IV-V-I-III-II
E
V-III-I-IV-II
Açıklama:
Su ürünleri üretiminin yaklaşık %10’unu kabuklu ve yumuşakçalar oluşturmuştur. Bunlar arasında salyangoz, midye, karides, istiridye, ıstakoz, mürekkep balığı ve ahtapot bulunmaktadır. Üretim miktarına göre sıralama; midye, deniz salyangozu (12.600 ton), Akdeniz karidesi (6.339 ton), mürekkepbalığı (1.221 ton), ahtopot (876 ton), istiridye (105 ton) ve ıstakoz (13 ton) şeklindedir.
Soru 75
I. Ohotsk denizi
II. Bering denizi
III. Japon denizi
Açık deniz balıkçılığının en yoğun olarak yapıldığı denizler yukarıdakilerden hangisidir?
II. Bering denizi
III. Japon denizi
Açık deniz balıkçılığının en yoğun olarak yapıldığı denizler yukarıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
II
C
II ve III
D
I ve III
E
I-II ve III
Açıklama:
Açık deniz balıkçılığının en yoğun olarak yapıldığı yerler arasında; Ohotsk denizi, Bering denizi, Japon denizi, Sarı deniz ve Çin denizini kapsayan Doğu Asya denizleri ve Pasifik Okyanusu yer almaktadır. Buraların aynı zamanda başta Çin’in doğusu olmak üzere dünyanın en kalabalık alanlarına yakın oldukları dikkat çekmektedir. Bunları Kuzey Buz Denizi, Kuzey Atlantik ve Baltık Denizi izlemektedir. Aynı zamanda bu alanların kıyıları da yoğun balıkçılık alanları arasında yer alır. Atlantik okyanusunun kuzeyindeki Batı Avrupa kıyıları, ABD, Kanada kıyıları bunlara dahil edilebilir. Güney Amerika’da Peru, Şili, Uzakdoğu’da Japonya, Güney Kore ve Rusya Federasyonu balıkçılıkta gelişmiş ülkeler olup yoğun kıyı kullanımına sahiplerdir. İç su balıkçılığının en çok gelişmiş olduğu bölgeler ise Doğu ve Güneydoğu Asya’dır. Bu bölgedeki Çin Halk Cumhuriyeti, Hindistan, Endonezya, Tayvan, Malezya, Tayland, Laos, Kamboçya ve Pakistan önemli üretici ülkelerdendir.
Soru 76
Dünyanın en büyük balık üretici ülkesi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Çin
B
İspanya
C
Fransa
D
ABD
E
Güney Kore
Açıklama:
FAO’nun 2013 verilerine göre dünya kültür balığı yetiştiriciliği 70,5 milyon tonu bulmuştur. Balık çiftlikleri için su bitkilerinin üretimi (çoğunlukla deniz yosunu) 26,1 milyon tona ulaşmıştır. Dünyanın en büyük balık üretici ülkesi olan Çin Halk Cumhuriyeti 2013’te tek başına 43,5 milyon ton balık ve 13,5 milyon ton yosun üretmiştir. Çiftliklerdeki kültür balıkçılığıyla elde edilen üretim 2012’de toplam dünya üretiminin %40’ına ulaşmıştır.
Soru 77
Ülkemizde balık tüketiminin en az olduğu bölge aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Marmara Bölgesi
B
Karadeniz Bölgesi
C
Doğu Anadolu Bölgesi
D
Güneydoğu Anadolu Bölgesi
E
Ege Bölgesi
Açıklama:
Türkiye’de bölgelere göre besin tüketim durumu ve 2010 yılında yapılan Türkiye Beslenme ve Sağlık Araştırması raporu incelendiğinde bazı öngörülere ulaşılmaktadır. Türkiye’de balık pişirme yöntemleri arasında yağda kızartma (%59,5) ve fırınlama, ızgara, yağsız olarak teflon tavada (%38) pişirme yer almaktadır. Türkiye nüfusunun %39,1’nin hiç balık tüketmediği bilinmektedir. Kadınlarda hiç balık tüketmeme oranının %42,1 erkeklerde ise %36,5 olduğu saptanmıştır. Kırsalda hiç balık tüketmeme oranının (%52,7) kente göre (%48,4) daha yüksek olduğu belirlenmiştir. Böylece erkeklere oranla kadınların, kentlere oranla kırsal alanların Omega-3’ten daha çok mağdur oldukları görülmektedir. Bu da toplumsal sağlık açısından önemlidir. En yüksek balık tüketimi Karadeniz, en düşük Güneydoğu Anadolu Bölgelerindedir. Balık yağı kullanımı en yüksek olan bölge Batı Marmara (%3,0), en az olan bölge ise Kuzeydoğu Anadolu (%0,3) bölgesidir.
Soru 78
Dünya su ürünleri ticaretinde en önemli ihracatçı ülke aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Türkiye
B
ABD
C
Çin
D
Meksika
E
Brezilya
Açıklama:
Balıkçılığın beslenme ve ticarette artan önemi ülkelerin jeopolitik önemlerini de olumlu yönde etkilemeye başlamıştır. Özellikle gelişmekte olan ülkelerin ekonomilerinde balıkçılık önemli bir sektör hâline gelmiştir. Dünya su ürünleri ticaretinde en önemli ihracatçı ülkeler; Çin, Norveç ve Danimarka’dır. En önemli ithalatçı ülkeler ise ABD, Japonya, İspanya, Fransa ve İtalya’dır. FAO verilerine göre çok üreten gelişmiş ülkelerin aynı zamanda alıcı da oldukları anlaşılmaktadır.
Soru 79
Kültür balıkçılığında en büyük üretimi yapılan ülke aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Çin
B
Kamboçya
C
Uganda
D
Endonezya
E
Nijerya
Açıklama:
Kültür balıkçılığında en büyük üretimi, 2012’de Çin’in öncülüğü ve etkisiyle Asya kı- tası (58,9 milyon ton) yapmıştır. Böylece en büyük üretim alanları, kıtanın doğu ve güney kısımlarda yer almıştır. Asyayı toplamda 3 milyon tonla Kuzey ve Güney Amerika kıtaları izlemektedir. Güney Amerika bu bölgenin sürükleyicisi konumundadır. Bu kıtaları Avrupa (2,9 milyon ton), Afrika (1,5 milyon ton) ve Okyanusya (184 bin ton) izlemektedir. Görüldüğü gibi balık yetiştiriciliğine dayalı üretim oranları açısından Asya ve diğer kıtalar arasında büyük bir uçurum bulunmaktadır. Dünyada su ürünleri yetiştiriciliğine dayalı üretimde bir dengesizlik olduğu gibi ürünlerin dağıtımında da aynı dengesizlik sürmektedir. Kültür balıkçılığına dayalı üretimin %88’ini Asya kıtası gerçekleştirmektedir. Dünya çapında 15 ülkenin kültür balığı üretimi 2012 yılında dünya toplamının %92,7’sini bulmuştur. Yukarıda sıralanan ülkelere 1 milyon tonu bulan üretimleriyle Şili, Brezilya, Tayland ve Mısır da eklenmiştir. Kültür balıkçılığıyla 2012’de en fazla üretim yapan on ülke; Çin, Hindistan, Myanmar, Bangladeş, Kamboçya, Uganda, Endonezya, Tanzanya, Nijerya ve Brezilya olmuştur.
Soru 80
Aşağıdakilerden hangisi yumuşakçalara örnektir?
Seçenekler
A
Lüfer
B
Mezgit
C
Karides
D
Midye
E
Kalamar
Açıklama:
Yumuşakçalara ahtapot, kalamar ve mürekkep balığı örnek verilebilir.
Soru 81
Yağlı balıkların sahip oldukları doymamış yağ asit türü hangisidir?
Seçenekler
A
Omega 5
B
Omega 4
C
Omega 3
D
Omega 2
E
Omega 6
Açıklama:
Temel yağ asitlerinden olan doymamış yağ asitleri iki gruba ayrılırlar. Bunlar Omega 6, Omega 3’tür. Mısır ve soya fasulyesinde bol oranda Omega-6 bulunur. Planktonlar ile yağlı balıklar ise bol miktarda Omega-3 içerir.
Soru 82
Aşağıdakilerden hangisi tropikal iklim kuşağında yaşayan balıklardan birisidir?
Seçenekler
A
Mezgit
B
Balina
C
Mercan
D
Hamsi
E
Kalamar
Açıklama:
Tropikal iklim kuşağı ve sularında yaşayan balıklara mercan alabalığı, altın şeritli balık, karagöz, morina, kırmızı imparator örnek olarak gösterilebilir.
Soru 83
2012 verilerine göre denizlerdeki avcılıkla balık üretimi en yüksek olan ülke hangisidir?
Seçenekler
A
Rusya
B
Japonya
C
Norveç
D
Çin
E
ABD
Açıklama:
2012 verilerine göre denizlerdeki avcılıkla balık üretimi en yüksek olan ülke, Çin Halk Cumhuriyettir. 2012 yılı üretimleri göz önüne alındığında Çin’i izleyen ilk 10 ülke, Endonezya, ABD, Peru, Rusya Federasyonu, Japonya, Hindistan, Şili, Vietnam, Myanmar ve Norveç’tir.
Soru 84
Aşağıdakilerden hangisi açık deniz balıkçılığının en yoğun olarak yapıldığı yerler arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Bering denizi
B
Japon denizi
C
Sarı deniz
D
Pasifik okyanusu
E
Akdeniz
Açıklama:
Açık deniz balıkçılığının en yoğun olarak yapıldığı yerler arasında; Ohotsk denizi, Bering denizi, Japon denizi, Sarı deniz ve Çin denizini kapsayan Doğu Asya denizleri ve Pasifik Okyanusu yer almaktadır.
Soru 85
Üretilen su ürünleri bakımında dünya toplamının üçte ikisine sahip olan kıta hangisidir?
Seçenekler
A
Amerika
B
Asya
C
Afrika
D
Avrupa
E
Okyanusya
Açıklama:
2012 verilerine göre Asya’da üretilen su ürünleri, dünya toplamının üçte ikisine karşılık gelmektedir.
Soru 86
Dünya’da 2012 verilerine göre kişi başı su ürünleri tüketimi ortalama ne kadardır?
Seçenekler
A
9,7 kg/yıl
B
10,2 kg/yıl
C
13,3 kg/yıl
D
15,4 kg/yıl
E
16,3 kg/yıl
Açıklama:
Dünya’da kişi başı su ürünler tüketim, ortalama 16,3 kg/yıl olarak gerçekleşmektedir. Bu oran gelişmiş ülkelerde 23,8 kg/yıl iken gelişmekte olan ülkelerde 14,3 kg/yıldır.
Soru 87
2014 verilerine göre Türkiye’de en çok su ürünleri avlanan bölgesi neresidir?
Seçenekler
A
Akdeniz
B
Ege
C
Batı Karadeniz
D
Doğu Karadeniz
E
Marmara
Açıklama:
Su ürünler avcılığı ile yapılan üretimde ilk sırayı %48,6’lık oran ile Karadeniz Bölgesi’nin Doğu Karadeniz bölümü almıştır. Burayı %22 ile Batı Karadeniz bölümü, %12,6 oranları ile Ege ve Marmara, %4,2 ile Akdeniz Bölgeler izlemiştir.
Soru 88
En fazla balık türüne rastlanan denizimiz hangisidir?
Seçenekler
A
Adriyatik
B
Akdeniz
C
Marmara
D
Ege
E
Karadeniz
Açıklama:
Akdeniz’de 500, Ege Denizi’nde 300, Karadeniz’de 247, Marmara Denizi’nde 200 dolayında balık türüne rastlanmaktadır.
Soru 89
2014 verilerine göre aşağıdaki ülkelerden hangisinin kişi başına düşen yıllık ortalama su ürünleri tüketimi en azdır?
Seçenekler
A
Türkiye
B
İspanya
C
Yunanistan
D
Fas
E
Mısır
Açıklama:
Türkiye’de su ürünler tüketimi 2014’de kişi başına yıllık ortalama 5,4 kg olmuştur. Diğer Akdeniz ülkelerinde bu oran İspanya (40 kg), Yunanistan (23,1 kg), Fas (28 kg), Mısır (11,2 kg), Tunus (9,3 kg) olarak ölçülmüştür.
Soru 90
Aşağıdakilerden hangisi kabuklu deniz ürünleri arasında değildir?
Seçenekler
A
Karides
B
İstiridye
C
Salyangoz
D
Midye
E
Kalamar
Açıklama:
Hamsi, morina, orkinos, sardalya, mezgit, levrek, lüfer, istavrit, kefal, ringa ve uskumru balık türleri arasında sayılabilir. Kabuklular arasında öne çıkan su ürünleri karides, istiridye, salyangoz ve midyedir. Bunlara yengeç, böcek ve ıstakozları da eklemek yerinde olur. Yumuşakçalar arasında da ahtapot, kalamar ve mürekkep balığı önemli yer tutmaktadır. Bunlardan bazıları canlı, taze, soğutulmuş, kurutulmuş, dondurulmuş, tuzlanmış ve konserve edilmiş hâlde tüketime sunulmaktadır.
Soru 91
Aşağıdakilerden hangisi su ürünlerinden elde edilmiş hazır yemeklerden değildir?
Seçenekler
A
Kipper sosisi
B
Fishfinger
C
Çiroz pate
D
Frankfutter
E
Nugget
Açıklama:
Dünyada avlanan balıkların yalnızca %25’i taze olarak pazarlanmakta, %75’i ise işlenmektedir. İşlenenlerin %40’ı balık unu ve balık yağı üretiminde kullanılmaktadır. %60’ı ise gıda olarak değerlendirilmektedir. Beslenmede öneminin anlaşılmasıyla su ürünlerinden, işlenme yoluyla daha uzun süre yararlanılır duruma gelmesi sağlanmıştır. Gelişen teknoloji ile beraber günümüzde su ürünleri çeşitli şekillerde işlenip ambalajlanarak tüketime sunulmaktadır. Bunun sonucunda da hazır yemek teknolojisinde su ürünlerine dayalı gıdaların önemi artmıştır. Bunlardan yapılmış olan hazır yemeklere; balık sosisleri (kızartmalık sosis, dilim sosis, dumanlanmış sosis, frankfurter, kipper sosisi) ve balık gevreği, balık cipsi, fishfinger, balık böreği, çiroz pate gibi ürünler örnek olarak gösterilebilir. Nugget ise tavuk ürünlerinden üretilmiş bir hazır yemektir.
Soru 92
Aşağıdakilerden hangisi balık ürünlerinin salamura edilme yöntemlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Dumanlama
B
konserve yapma
C
Kızartma
D
Lakerda
E
Marinata
Açıklama:
Besleyici özelliklerinden dolayı su ürünleri, hazır yemek teknolojisinde büyük önem taşımaktadır. Dumanlanmış, konserve edilmiş, lakerda ve marinata gibi tekniklerle salamura edilerek işlenmiş balık ürünleri ve kızartılmış, pişirilmiş balık ürünleri başka bir hazırlama işlemi gerektirmeksizin tüketilmeye hazır ürünlerdir.
Soru 93
Aşağıdaki su ürünlerinden hangisi balıklar türleri içerisinde yer almaz?
Seçenekler
A
Orkinos
B
Sardalya
C
Ringa
D
Mürekkep balığı
E
Morina
Açıklama:
Bazı balık türleri arasında hamsi, morina, orkinos, sardalya, mezgit, levrek, lüfer, istavrit, kefal, ringa ve uskumru sayılabilir. Kabuklular arasında öne çıkan su ürünleri karides, istiridye, salyangoz ve midyedir. Bunlara yengeç, böcek ve ıstakozları da eklemek yerinde olur. Yumuşakçalar arasında da ahtapot, kalamar ve mürekkep balığı önemli yer tutmaktadır.
Soru 94
Aşağıdakilerden hangisi balık türlerindeki yağ oranının farklılık göstermesinin sebeplerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Vücut bölgeleri
B
Beslenme biçimi
C
Avlanma mevsimi
D
Cinsiyet
E
İklim
Açıklama:
Yağ oranı, balık türlerinde farklılık gösterebilmektedir. Bunu vücut bölgeleri, beslenme biçimi, avlanma mevsimi ve cinsiyet gibi diğer etmenler de etkileyebilmektedir. İklim balıklardaki yağ oranını etkileyen etmenlerden biri değildir.
Soru 95
Balık ve balık yağı ile ilgili eskimolar üzerinde yapılan araştırmalara sonuçlarına göre bu ürünlerin aşağıdaki hastalıklardan hangisine iyi geldiği belirlenmiştir?
Seçenekler
A
Kalp krizi ve rtim bozukluğu
B
Kanser
C
Egzama
D
Astım
E
Hepatit B
Açıklama:
Balık ve diğer su ürünlerinde bulunan iki baskın Omega-3 yağ asidi EPA ve DHA’nın tedavi edici özelliği ile ilgili çeşitli iddialar ortaya atılmıştır. Bunlar üzerine çeşitli araştırmalar yapılmaktadır. Omega-3 yağ asitlerinin yararlı olduğu, ilk olarak Eskimolar üzerinde yapılan araştırmalarda bulunmuştur. Çeşitli çalışmalarda Grönland Eskimolarının tükettikleri yağlı balıklardan dolayı kalp krizi risklerinin çok düşük olduğu bilgisine yer verilmiştir. Eskimolar üzerinde yapılan araştırmalarda balık ağırlıklı beslenen insanların kalp-damar rahatsızlıkları ve hipertansiyona, çarpıntıya, kalp ritmi bozukluğuna dirençli oldukları belirlenmiştir.
Soru 96
Dünya sağlık örgütüne göre bebeklere ağırlıklarının her kilosu için kaç gram DHA verilmelidir?
Seçenekler
A
19 mg
B
25mg
C
37mg
D
40mg
E
50mg
Açıklama:
Dünya sağlık örgütüne göre bebeklere ağırlıklarının her kilosu için 40mg DHA verilmelidir.
Soru 97
Aşağıda verilen su ürünlerinden hangisinin yağ asidi oranı en yüksektir?
Seçenekler
A
Uskumru
B
Kefal
C
Mezgit
D
Orkinos
E
Yengeç
Açıklama:
Aşağıda yer alan tablo incelendiğinde su ürünleri içerisinde en yüksek yağ asidi oranının uskumruda olduğu görülmektedir.


Soru 98
Aşağıdakilerin hangisi balıkların beslenmeye yarar sağlayan özellikleri arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Proteinler
B
Omega-6
C
PUFA
D
Mineral maddeler
E
Vitaminler
Açıklama:
Balıkla beslenmenin yararı sahip oldukları proteinler, PUFA, mineral madde ve vitaminlerin etkisinden kaynaklanmaktadır. Balık ve balık yağlarının sağlığa yararları da protein miktarının yüksek olması; PUFA, demir, selenyum, çinko ve A, B3, B6, B12, D ve E vitaminlerini içermesi ile önem kazanmıştır. Balık yağlarındaki en büyük yararı, PUFA’lardan Omega-3 yağ asitleri sağlamaktadır. Omega-6 ise mısır ve soya fasülyesinden elde edilen bir yağ asididir.
Soru 99
Aşağıdakilerden hangisi Türkiye’deki en yüksek balık pişirme oranına sahip pişirme yöntemidir?
Seçenekler
A
Yağda kızartma
B
Fırınlama
C
Izgarada pişirme
D
Yağsız olarak pişirme
E
Tütsüleme
Açıklama:
Türkiye’de balık pişirme yöntemleri arasında yağda kızartma (%59,5) ve fırınlama, ızgara, yağsız olarak teflon tavada (%38) pişirme yer almaktadır.
Soru 100
Su ürünleri ile ilgili aşağıda verilen ifadelerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Su ürünleri denizlerdeki bitkisel ve hayvansal organizmaların oluşturduğu topluluktur.
B
Su ürünleri iç sulardaki bitkisel ve hayvansal organizmaların oluşturdukları topluluktur.
C
Organik olmayan ürünler su ürünleri kapsamında yer almaz
D
Tuz, magnezyum ve sülfat gibi bileşikler su ürünleri kapsamında yer alır.
E
Su ürünleri birçok canlı grubundan oluşmaktadır
Açıklama:
Su ürünleri, deniz ve iç sulardaki bitkisel ve hayvansal organizmaların oluşturdukları topluluklardır (Çelik, 2008). Bununla birlikte organik olmayan ürünler de bazen su ürünleri kapsamında değerlendirilmektedir. Bunlar arasında tuz, magnezyum, sülfat gibi bileşiklerle altın, gümüş, uranyum gibi mineraller ve petrol, doğal gaz gibi enerji kaynakları da sayılabilmektedir. Beslenme için önemli bir kaynak olan tuz; okyanus, deniz ve göllerden elde edilmektedir (Doğanay, Özdemir ve Şahin, 2011, s. 260). Son yıllarda özellikle okyanuslardan elde edilen tuzları tüketmenin daha sağlıklı bir yöntem olduğu yönünde bir görüşün yaygınlaştığına tanık olunmaktadır. Su ürünleri gibi büyük çoğunluğu deniz ve iç sulardan avlanma ile elde edilen önemli bir ürünün birçok canlı grubundan oluştuğu görülmektedir.
Soru 101
Aşağıdakilerden hangisi kabuklu deniz ürünlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Karides
B
İstiridye
C
Salyangoz
D
Midye
E
Ringa
Açıklama:
Kabuklular arasında öne çıkan su ürünleri karides, istiridye, salyangoz ve midyedir. Ringa kabuklu deniz ürünlerinden biri değildir. Bu nedenle cevap E seçeneğidir.
Soru 102
Aşağıdakilerden hangisi yumuşakçalara örnektir?
Seçenekler
A
Ahtapot
B
Yengeç
C
İstakoz
D
Salyangoz
E
Böcek
Açıklama:
Yumuşakçalar arasında da ahtapot, kalamar ve mürekkep balığı önemli yer tutmaktadır.
Soru 103
Aşağıdakilerden hangisi iç sular arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Lagün
B
Baraj
C
Deniz
D
Bent
E
Regülator
Açıklama:
Deniz iç sular sınıflaması içinde yer almaz
Soru 104
Dünyada avlanan balıkların yüzde ne kadarı işlenmektedir?
Seçenekler
A
75
B
55
C
45
D
30
E
25
Açıklama:
Dünyada avlanan balıkların yalnızca %25’i taze olarak pazarlanmakta, %75’i ise işlenmektedir.
Soru 105
Aşağıda verilen su ürünleri arasından Eikosapentaenoik asit (EPA) ve Dekosahegzaenoik asit (DHA) oranları en yüksek olan ürün hangisidir?
Seçenekler
A
Hamsi
B
Sazan
C
Yayın
D
Uskumru
E
Ringa
Açıklama:
Uskumru EPA ve DHA sı en fazla olan balık türüdür
Soru 106
Amerikan Kalp Birliği, kronik kalp hastası olan kişilere günde ne kadar balık yağı tüketilmesini önermektedir?
Seçenekler
A
1 gr
B
2 gr
C
3 gr
D
4 gr
E
5 gr
Açıklama:
Amerikan Kalp Birliği, kronik kalp hastası olan kişilere günde 1 gr balık yağı tüketilmesini önermektedir.
Soru 107
Aşağıdakilerden hangisi tropikal iklim kuşağında ve sularında yaşayan balıklara örnektir?
Seçenekler
A
Ringa
B
Mercan alabalığı
C
Gümüş
D
Fener
E
Alaska mezgiti
Açıklama:
Tropikal iklim kuşağı ve sularında yaşayan balıklara ise mercan alabalığı, altın şeritli balık, karagöz, morina, kırmızı imparator örnek olarak gösterilebilir. Bu nedenle cevap B seçeneğidir.
Soru 108
Türkiye su ürünleri üretimi bakımından dünyada kaçıncı sırada yer almaktadır?
Seçenekler
A
80
B
75
C
55
D
35
E
25
Açıklama:
Türkiye su ürünleri üretimi bakımından dünyada 35. sırada yer almaktadır.
Soru 109
Türkiye'de en yüksek balık tüketimi hangi bölgemizdedir?
Seçenekler
A
Akdeniz
B
Karadeniz
C
Ege
D
Doğu Anadolu
E
Güneydoğu Anadolu
Açıklama:
En yüksek balık tüketimi Karadeniz, en düşük Güneydoğu Anadolu Bölgelerindedir (Ertaş ve Gezmen-Karadağ, 2013, s.123).
Soru 110
I. Protein
II. B grubu vitaminler
III. C vitamini
IV. İyot
V. Fosfor
Balıketi yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri bakımından zengindir?
II. B grubu vitaminler
III. C vitamini
IV. İyot
V. Fosfor
Balıketi yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri bakımından zengindir?
Seçenekler
A
I, III, V
B
II, IV
C
I, II, IV
D
III, V
E
I, II, IV, V
Açıklama:
Balıketi; protein, B grubu vitaminler, iyot ve fosfor bakımından zengindir.
I, II, IV, V
I, II, IV, V
Soru 111
Aşağıdaki balık türlerinden hangisinin 15 gramında yer alan PUFA miktarı diğerlerinden fazladır?
Seçenekler
A
Levrek
B
Mezgit
C
Pisi
D
Uskumru
E
Dil balığı
Açıklama:
Levrek, pisi, mezgit gibi balıkların 15 gramında PUFA miktarı 50 mg civarındadır. Buna karşın uskumru, ringa, yılan balığı gibi yağlı balıkların 15 gramında
400 mg PUFA bulunmaktadır
400 mg PUFA bulunmaktadır
Soru 112
I. DHA azlığı, hiperaktiflik ve dikkat eksikliğine yol açmaktadır
II. DHA azlığı, beyindeki serotonin seviyesinin yükselmesine yol açmaktadır
III. DHA, bağışıklık sistemini güçlendirmektedir
IV. DHA, depresyon, intihar ve şiddet olaylarının artmasına yol açmaktadır
V. DHA, kronik kalp hastalığı riskine yol açmaktadır
Balık ve diğer su ürünlerinde bulunan iki baskın Omega-3 yağ asidinden biri olan DHA hakkında yukarıda verilenlerden hangisi/hangileri doğrudur?
II. DHA azlığı, beyindeki serotonin seviyesinin yükselmesine yol açmaktadır
III. DHA, bağışıklık sistemini güçlendirmektedir
IV. DHA, depresyon, intihar ve şiddet olaylarının artmasına yol açmaktadır
V. DHA, kronik kalp hastalığı riskine yol açmaktadır
Balık ve diğer su ürünlerinde bulunan iki baskın Omega-3 yağ asidinden biri olan DHA hakkında yukarıda verilenlerden hangisi/hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
I, II, III
B
IV, V
C
I, III
D
II, IV, V
E
I, III, IV
Açıklama:
Balık ve diğer su ürünlerinde bulunan iki baskın Omega-3 yağ asidinden biri olan DHA hakkında verilenlerden şunlar doğrudur:
DHA azlığı, hiperaktiflik ve dikkat eksikliğine yol açmaktadır.
DHA, bağışıklık sistemini güçlendirmektedir.
I, III
DHA azlığı, hiperaktiflik ve dikkat eksikliğine yol açmaktadır.
DHA, bağışıklık sistemini güçlendirmektedir.
I, III
Soru 113
I. Ringa
II. Mercan alabalığı
III. Balina
IV. Altın şeritli balık
V. Alaska mezgidi
Yukarıda verilenlerden hangisi ya da hangileri kutup ve kutupaltı bölgelerde yaşamaktadır?
II. Mercan alabalığı
III. Balina
IV. Altın şeritli balık
V. Alaska mezgidi
Yukarıda verilenlerden hangisi ya da hangileri kutup ve kutupaltı bölgelerde yaşamaktadır?
Seçenekler
A
I, III, V
B
II, IV
C
I, II, IV
D
III, V
E
II, III, IV, V
Açıklama:
Ringa, balina, Alaska mezgidi, kutup ve kutupaltı bölgelerde yaşamaktadır.
I, III, V
I, III, V
Soru 114
I. Avustralya
II. Hindistan
III. Kanada
IV. Rusya
V. Türkiye
Yukarıda verilenlerden hangisi ya da hangileri 2013 yılında avcılıkla elde edilen su ürünleri bakımından 3.600 000 -16.300.000 ton arasındaki üretimle dünyada en fazla üretime sahiptirler?
II. Hindistan
III. Kanada
IV. Rusya
V. Türkiye
Yukarıda verilenlerden hangisi ya da hangileri 2013 yılında avcılıkla elde edilen su ürünleri bakımından 3.600 000 -16.300.000 ton arasındaki üretimle dünyada en fazla üretime sahiptirler?
Seçenekler
A
I, III, V
B
II, IV
C
III, IV
D
I, II, V
E
II, III, IV, V
Açıklama:
2013 yılında avcılıkla elde edilen su ürünleri bakımından 3.600 000 -16.300.000 ton arasındaki üretimle dünyada en fazla üretime sahip ülkeler; Hindistan ve Rusya'dır.
II, IV
II, IV
Soru 115
I. Brezilya
II. Avustralya
III. Şili
IV. Finlandiya
V. Endonezya
Yukarıda verilenlerden hangisi ya da hangileri 2013 yılında kültür balıkçılığıyla yetiştirilen su ürünleri bakımından 400.000 -43.600.000 ton arasındaki üretimle dünyada en fazla üretime sahiptirler?
II. Avustralya
III. Şili
IV. Finlandiya
V. Endonezya
Yukarıda verilenlerden hangisi ya da hangileri 2013 yılında kültür balıkçılığıyla yetiştirilen su ürünleri bakımından 400.000 -43.600.000 ton arasındaki üretimle dünyada en fazla üretime sahiptirler?
Seçenekler
A
I, III, V
B
II, IV
C
I, II, IV
D
III, V
E
II, III, IV, V
Açıklama:
2013 yılında kültür balıkçılığıyla yetiştirilen su ürünleri bakımından 400.000 -43.600.000 ton arasındaki üretimle dünyada en fazla üretime sahip ülkeler; Brezilya, Şili ve Endonezya'dır.
I, III, V
I, III, V
Soru 116
I. Orkinos
II. Ringa
III. Somon
IV. Midye
V. Karides
Dünyada en fazla dış ticarete konu olan su ürünleri yukarıda verilenlerden hangisi ya da hangileridir?
II. Ringa
III. Somon
IV. Midye
V. Karides
Dünyada en fazla dış ticarete konu olan su ürünleri yukarıda verilenlerden hangisi ya da hangileridir?
Seçenekler
A
I, III
B
II, IV
C
I, II, IV
D
I, III, V
E
III, IV, V
Açıklama:
Dünyada en fazla dış ticarete konu olan su ürünleri; orkinos, somon ve karidestir.
I, III, V
I, III, V
Soru 117
I. Su ürünleri üretiminde uygulanan politikalar
II. Su kaynaklarının üretime elverişli olmaması
III. Çevre kirliliği nedeniyle su ürünlerindeki azalma
IV. Yıllara göre toplam su ürünleri üretiminde avcılıkla üretimin yetiştiricilikten fazla olması
V. Su ürünleri kaynaklarının planlı bir şekilde kullanılmaması
Türkiye’nin su ürünleri üretimi bakımından Dünya’da 35. sırada yer almasının nedenleri hakkında yukarıda verilenlerden hangisi ya da hangileri doğrudur?
II. Su kaynaklarının üretime elverişli olmaması
III. Çevre kirliliği nedeniyle su ürünlerindeki azalma
IV. Yıllara göre toplam su ürünleri üretiminde avcılıkla üretimin yetiştiricilikten fazla olması
V. Su ürünleri kaynaklarının planlı bir şekilde kullanılmaması
Türkiye’nin su ürünleri üretimi bakımından Dünya’da 35. sırada yer almasının nedenleri hakkında yukarıda verilenlerden hangisi ya da hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
I, II, IV
B
III, V
C
I, III, V
D
II, IV
E
II, III, IV, V
Açıklama:
Türkiye’nin su ürünleri üretimi bakımından Dünya’da 35. sırada yer almasının nedenlerinden bazıları şunlardır:
Su ürünleri üretiminde uygulanan politikalar,
Çevre kirliliği nedeniyle su ürünlerindeki azalma,
Su ürünleri kaynaklarının planlı bir şekilde kullanılmaması.
I, III, V
Su ürünleri üretiminde uygulanan politikalar,
Çevre kirliliği nedeniyle su ürünlerindeki azalma,
Su ürünleri kaynaklarının planlı bir şekilde kullanılmaması.
I, III, V
Soru 118
Türkiye’de balık türü bakımından en zengin deniz aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Karadeniz
B
Akdeniz
C
Ege
D
Marmara
E
Doğu Karadeniz
Açıklama:
Türkiye’de balık türü bakımından en zengin deniz Akdeniz'dir.
Soru 119
Kabuklu ve yumuşakçalar Türkiye’den en fazla nereye ihraç edilmektedir?
Seçenekler
A
Güneydoğu Asya
B
Amerika
C
Ortadoğu
D
Çin
E
Avrupa
Açıklama:
Kabuklu ve yumuşakçalar Türkiye’den en fazla Avrupa'ya ihraç edilmektedir.
Soru 120
Türkiye'deki balık yetiştiriciliğiyle ilişkili olarak aşağıda verilen ifadelerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Türkiye denizlerinde yetiştirilen en önemli balık levrektir.
B
İç sulardaki çiftliklerde %60 ile en çok alabalık yetiştirilir.
C
Akarsularda sazan türleri en yaygın avlanan balıktır.
D
Kültür balıkçılığı iç tüketime yönelik olarak şekillenir.
E
Türkiye denizlerinde yetiştirilen en önemli balık hamsidir.
Açıklama:
Kültür balıkçılığının iç tüketime yönelik olarak şekillendiği görülmektedir. Türkiye denizlerinde yetiştirilen en önemli balıklar %26 ile levrek ve %18 ile çipuradır. İç sulardaki çiftliklerdeyse %60 ile en çok alabalığın yetiştirildiği görülmektedir. Akarsularda sazan türlerinin en yaygın avlanan balık türü olduğu görülmektedir
Soru 121
I. Protein miktarı balık türüne göre değişmektedir.
II. Balık etindeki aminoasitler sağlıklı beslenme için önemlidir.
III. Balık etinde B1, B2, B6 bulunmaktadır.
IV. Yağda eriyen vitaminler açısından zengindir.
V. İyot, fosfor ve çinko gibi minareller bulunur.
Yukarıda verilen maddelerden hangileri balıkların besin değerini doğru şekilde açıklamaktadır.
II. Balık etindeki aminoasitler sağlıklı beslenme için önemlidir.
III. Balık etinde B1, B2, B6 bulunmaktadır.
IV. Yağda eriyen vitaminler açısından zengindir.
V. İyot, fosfor ve çinko gibi minareller bulunur.
Yukarıda verilen maddelerden hangileri balıkların besin değerini doğru şekilde açıklamaktadır.
Seçenekler
A
I, II, III, IV, V
B
II, III, IV, V
C
I, II, III
D
III, IV, V
E
I, II, III, IV
Açıklama:
Bileşenleri yönünden en değerli besin maddelerinden birisi olan balık etindeki protein miktarı, türlere göre farklılık göstermektedir. Balıkların temel amino asitleri de sağlıklı beslenme için gereken düzeyde içerdiği belirtilmektedir. Balık eti, proteinden başka B grubu vitaminleri olan B1, B2, B6 de bulundurmaktadır. Özellikle yağda eriyen vitaminler (A, D, E, K) yönünden balık yağlarının oldukça zengin olduğu saptanmıştır. Ayrıca balık etinde iyot, fosfor ve çinkonun, diğer minerallere göre daha fazla oranda bulunduğu belirlenmişti
Ünite 8
Soru 1
I. Sap
II. Meyve
III. Soğan
IV. Kök
V. Yaprak
Baharatlar bitkilerin yukarıda verilen hangi kısımlarından elde edilir?
II. Meyve
III. Soğan
IV. Kök
V. Yaprak
Baharatlar bitkilerin yukarıda verilen hangi kısımlarından elde edilir?
Seçenekler
A
I, II, III, IV, V
B
I, II, III, IV
C
I, II, III
D
I, II
E
III, IV, V
Açıklama:
Çeşitli bitkilerin tomurcuk, çiçek, tepecik (stigma), meyve, çekirdek, tohum, soğan, yumru, rizom (kök-sap), sap, kök, kabuk, gövde, gövde kabuğu ve yaprak gibi kısımlarının kurutulup bütün hâlde ya da ufalanması/öğütülmesi ile elde edilen doğal bileşiklere ya da bunların karışımlarına baharat denir. Doğru cevap A'dır.
Soru 2
Aşağıdakilerden hangisi oksitlenmeyi engelleyici baharatlardan değildir?
Seçenekler
A
Biberiye
B
Karanfil
C
Zencefil
D
Yeni bahar
E
Adaçayı
Açıklama:
Baharatlarda bulunan biyoaktif maddeler çoğunlukla mantar, bakteri ve mikroplara karşı etkili olduğundan gıda ürünlerinin bozulmasını önlerler veya en azından geciktirirler. Ayrıca biberiye, ada çayı, zencefil ve yenibahar gibi bazı baharatların oksitlenmeyi engelleyici (antioksidan) etkileri vardır. Bu nedenlerle baharatların pek çoğu aynı zamanda değerli birer tıbbi ve aromatik bitkidir. Doğru cevap B'dir.
Soru 3
Sarımsak uçucu yağında bulunan bileşik aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Cinnemaldehyde
B
Eugenol
C
Allisin
D
Carvacrol
E
Thymol
Açıklama:
Baharatlar içerdikleri farklı kimyasal bileşiklere göre bazı özelliklere sahiptirler. Mesela, sarımsak uçucu yağında allisin, tarçın uçucu yağında cinnamaldehyde, karanfil uçucu yağında eugenol, ada çayı uçucu yağında thujone ve kekik uçucu yağında carvacrol ve thymol, güçlü antimikrobiyal bileşiklerden sadece bir kaçıdır. Doğru cevap C'dir.
Soru 4
I. Isıl işlem
II. Fümigasyon
III. Işınlama
IV. Buhar sterilizasyonu
Yukarıdaki ifadelerden hangi/hangileri baharatların sterelizasyonunda kullanılan yöntemlerdendir?
II. Fümigasyon
III. Işınlama
IV. Buhar sterilizasyonu
Yukarıdaki ifadelerden hangi/hangileri baharatların sterelizasyonunda kullanılan yöntemlerdendir?
Seçenekler
A
I, II, III
B
II, III
C
III, IV
D
I, II, III, IV
E
I, IV
Açıklama:
Baharatlarda olası bakteriyel ve fungal mikroorganizmaların öldürülmesi, böcekler ve parazitler ile bunların larva ve yumurtalarının zararsız hâle getirilmesi için sterilizasyon gereklidir. Baharatların sterilizasyonunda ise ısıl işlem, fümigasyon, ışınlama ve buhar sterilizasyonu gibi değişik yöntemlere başvurulur. Doğru cevap D'dir.
Soru 5
Zencefilgiller ailesinden sarı çiçekli, büyük yapraklı, yaprakları sivri uçlu, çok yıllık otsu bitki cinsi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Karanfil
B
Havlıcan
C
Kakule
D
Zencefil
E
Zerdeçal
Açıklama:
Zencefilgiller (Zingiberaceae) ailesinden sarı çiçekli, büyük yapraklı, yaprakları sivri uçlu, çok yıllık otsu bir bitki cinsidir. Hint safranı olarak da bilinir. Diğer isimleri zerdeçöp, safran kökü, sarıboya, zerdeçavdır. Ana vatanı Güney Asya’dır. Doğru cevap E'dir.
Soru 6
Aşağıdakilerden hangisi ılıman iklim bölgelerinde yetişen bitkilerden değildir?
Seçenekler
A
Vanilya
B
Kekik
C
Biberiye
D
Kırmızıbiber
E
Kimyon
Açıklama:
Vanilya sıcak bölgelerde yetişen baharatlardandır. Doğru cevap A'dır.
Soru 7
Aşağıdakilerden hangisi baharat olarak değerlendirilen sebzelerdendir?
Seçenekler
A
Tarçın
B
Fesleğen
C
Kimyon
D
Kakule
E
Susam
Açıklama:
Sadece baharat olarak kullanılan türler yanında, sebze olarak tüketilen ancak aslında baharat olan bazı sebze türleri bulunmaktadır. Fesleğen bunlardan biridir. Doğru cevap B'dir.
Soru 8
Aşağıdakilerden hangisi baharat olarak kullanılan yağ bitkilerindendir?
Seçenekler
A
Fesleğen
B
Karabiber
C
Susam
D
Kişniş
E
Defne yaprağı
Açıklama:
Susam, haşhaş gibi hem yağ bitkisi hem de baharat olan bitkilerdir. Doğru cevap C' dir.
Soru 9
I. Çay
II. Kahve
III. Ihlamur
IV. Ada çayı
V. Kuşburnu
Yukarıdakilerden hangi/hangileri içecek olarak değerlendirilen bitkilerdendir?
II. Kahve
III. Ihlamur
IV. Ada çayı
V. Kuşburnu
Yukarıdakilerden hangi/hangileri içecek olarak değerlendirilen bitkilerdendir?
Seçenekler
A
I, II
B
I, II, III
C
I, III, IV
D
I, II, III, IV
E
I, II, III, IV, V
Açıklama:
İfadelerin tamamı içecek olarak değerlendirilen bitkilerdendir. Doğru cevap E'dir.
Soru 10
Öğütülmüş zerdeçalın ORAC miktarı nedir?
Seçenekler
A
175.295
B
48.554
C
290.283
D
127.068
E
122.400
Açıklama:
ABD Tarım Bakanlığı, Tarımsal Araştırma Merkezindeki araştırmacılar, 2010 yılında, sebze ve meyvelerin antioksidan kapasitelerini ölçüp, ORAC (Oxygen Radical Absorbance Capacity-Serbest Radikalleri Emme Yeteneği) değerlerini belirlemişlerdir. Öğütülmüş zerdeçalın ORAC miktarı 127.068'dir. Doğru cevap D'dir.
Soru 11
Aşağıdakilerden hangisi tat,koku ve renk maddelerince zengin olan bitkilerdir?
Seçenekler
A
Baharatlar
B
Otlar
C
Yeşillikler
D
Tohumlar
E
Ağaçlar
Açıklama:
Baharatlar tat, koku ve renk maddelerince zengin olan
bitkilerdir.
bitkilerdir.
Soru 12
Böcekleri ve diğer zararlı etmenleri öldürmek amacıyla, kapalı bir ortamda gaz hâlinde kimyasal bir madde
vermek ve belirli bir süre gazı bu ortamda tutma işlemine aşağıdakilerden hangisi denilmektedir?
vermek ve belirli bir süre gazı bu ortamda tutma işlemine aşağıdakilerden hangisi denilmektedir?
Seçenekler
A
Kurutma
B
Fumigasyon
C
Fenolik
D
Antitrombotik
E
Triploit
Açıklama:
Fumigasyon: Böcekleri ve diğer zararlı etmenleri öldürmek amacıyla, kapalı bir ortamda gaz hâlinde kimyasal bir madde vermek ve belirli bir süre gazı bu
ortamda tutma işlemidir.
ortamda tutma işlemidir.
Soru 13
Aşağıdakilerden hangisi sıcak iklim bölgelerinde yetişen baharatlardandır?
Seçenekler
A
Kekik
B
Biberiye
C
Yenibahar
D
Tarhun
E
Kimyon
Açıklama:
Sıcak İklim Bölgelerinde Yetişen Baharatları;Karabibe-Akbiber, Yenibahar, Zencefil, Zerdeçal, Kakule, Havlıcan, Karanfil, Tarçın, Hindistan Cevizi, Muskat, Kakao, Vanilyadır.
Soru 14
Zerdeçalın anavatanı neresidir?
Seçenekler
A
Güney Afrika
B
Orta Doğu
C
Kuzey Amerika
D
Güney Asya
E
Uzak Doğu
Açıklama:
Zerdeçalı ana vatanı Güney Asya’dır.
Soru 15
Anasonun, rezenenin ve diğer birçok bitkinin uçucu
yağında bulunan, tıpta ve parfüm üretiminde kullanılan kimyasal madde aşağıdakilerden hangisidir?
yağında bulunan, tıpta ve parfüm üretiminde kullanılan kimyasal madde aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Parenkima
B
Triploit
C
Mutant
D
Endosperm
E
Anethol
Açıklama:
Anethol: Anasonun, rezenenin ve diğer birçok bitkinin uçucu yağında bulunan, tıpta ve parfüm üretiminde kullanılan kimyasal madde.
Soru 16
Aşağıdakilerden hangisi turpgiller ailesinden tohumları baharat olarak kullanılan sarı çiçekli tek yıllık otsu bir bitkidir?
Seçenekler
A
Hardal
B
Safran
C
Kişniş
D
Tarhun
E
Sumak
Açıklama:
Hardal; Turpgiller ailesinden tohumları baharat olarak kullanılan sarı çiçekli tek yıllık otsu bir bitkidir.
Soru 17
Ana yurdu Avustralya olan ve sıtma ağacı olarak da bilinen bitki aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Defne
B
Okaliptüs
C
Ardıç
D
Çam fıstığı
E
Tarhun
Açıklama:
Ana yurdu Avustralya olan ve sıtma ağacı olarak da bilinen bitki Okaliptüs'tür.
Soru 18
Afrika kökenli olan ve Eski Mısırlılara kadar dayanan yağ bitkisi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Haşhaş
B
Zeytin
C
Susam
D
Çörtlük otu
E
Ardıç
Açıklama:
Afrika kökenli olan ve Eski Mısırlılara kadar dayanan yağ bitkisi susam'dır.
Soru 19
Aşağıdakilerden hangisi içecek olarak değerlendirilen bitkilerden biri değildir?
Seçenekler
A
Çay
B
Kahve
C
Demirhindi
D
Sumak
E
Papatya
Açıklama:
İçecek Olarak Değerlendirilen Bitkiler; Çay, Kahve, Ihlamur, Kola, Demirhindi, Ada Çayı, Kuşburnu, Papatya, Ekinezya, Oğulotu-Melisa, Meyankökü, Salep, Mahlep'tir.
Bu durumda doğru cevap "d" seçeneğidir.
Bu durumda doğru cevap "d" seçeneğidir.
Soru 20
Mahlep ağacının dal ve kabukları neden hoş kokuludur?
Seçenekler
A
Pulp nedeniyle
B
Enfüzyon nedeniyle
C
Distilasyon nedeniyle
D
Anethol nedeniyle
E
Kumarin nedeniyle
Açıklama:
Mahlep ağacı, dal ve kabukları içerdiği kumarin
nedeniyle hoş kokuludur.
nedeniyle hoş kokuludur.
Soru 21
Tarçın uçucu yağında hangi antimikrobiyal bileşik bulunur?
Seçenekler
A
Cinnamaldehyde
B
Allisin
C
Eugenol
D
Thujone
E
Carvacrol
Açıklama:
Konu başlıkları kesin hatlarla çizilmediğinden amaçlardan hem 1, hem de 3'e uyuyor. Sadece 1 amaç istendiğinden 3'e yazıldı.
B şıkkı, sarımsak; c şıkkı, karanfil; d şıkkı, ada çayı; e şıkı kekikte bulunur. Cevap A şıkkıdır.
B şıkkı, sarımsak; c şıkkı, karanfil; d şıkkı, ada çayı; e şıkı kekikte bulunur. Cevap A şıkkıdır.
Soru 22
Türkiye'nin en çok ihraç ettiği baharat hangisidir?
Seçenekler
A
Kekik
B
Defne yaprağı
C
Ada çayı
D
Anason
E
Kİmyon
Açıklama:
Kekik 30 milyon dolar ile birinci sıradadır. Cevap a şıkkıdır.
Soru 23
Türkiye'nin ithal ettiği baharatlar ve ülkeleri eşleştirmesinde hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Karanfil-Sİngapur
B
Çörekotu-Endonezya
C
Tarçın-Suriye
D
Zencefil-Brezilya
E
Zerdeçal-Vietnam
Açıklama:
Karanfil-Singapur eşleştirmesi doğrudur. Cevap a şıkkıdır.
Soru 24
Tropik bir ağacın çiçek tomurcukları olan baharat aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Karanfil
B
Çemen
C
Susam
D
Haşhaş
E
Keten
Açıklama:
Diğerleri tohumdur. Cevap a şıkkıdır.
Soru 25
Aşağıdakilerden hangisi ılıman iklim bölgesinde yetişen baharatlardan biridir?
Seçenekler
A
Kekik
B
Zencefil
C
Zerdeçal
D
Kakule
E
Karanfil
Açıklama:
Diğerleri sıcak iklim bölgesinde yetişir. Cevap A şıkkıdır.
Soru 26
Dünya karabiber üretiminin 1/3'ünü karşılayan ülke hangisidir?
Seçenekler
A
Vietnam
B
Endonezya
C
Hindistan
D
Brezilya
E
Çin
Açıklama:
Diğerleri de önemli üreticilerdir ama en çoğu sorulduğundan cevap a şıkıdır.
Soru 27
-3 m boyundadır
-Beyaz-pembe çiçekleri vardır
-Otsu bir bitkidir
-Anavatanı Hindistan ve Güneydoğu Asya'dır
-Kökü meşrubat ve çikolatada kullanılır
-Yukarıda bazı özellikleri verilen baharat hangisidir?
-Beyaz-pembe çiçekleri vardır
-Otsu bir bitkidir
-Anavatanı Hindistan ve Güneydoğu Asya'dır
-Kökü meşrubat ve çikolatada kullanılır
-Yukarıda bazı özellikleri verilen baharat hangisidir?
Seçenekler
A
Havlıcan
B
Karanfil
C
Tarçın
D
Kakule
E
Zerdeçal
Açıklama:
Belirtilen özellikler havlıcan baharatına aittir. Cevap A şıkkıdır.
Soru 28
Muskat ile ilgili olarak söylenen hangi ifade yanlıştır?
Seçenekler
A
Tatlımsı bir tadı vardır
B
Ağacı portakal ağacına benzer
C
Anavatanı Banda Adaları'dır
D
Beşamel sos yapımında da kullanılır
E
Tohumları uçucu yağ ve nişasta içerir
Açıklama:
Acımsı bir tadı vardır. Cevap a şıkkıdır
Soru 29
Aşağıdaki şehirlerden hangisi kırmızı biber üretiminde diğerlerine göre en az üretime sahiptir?
Seçenekler
A
Bursa
B
Gaziantep
C
Maraş
D
Kilis
E
Hatay
Açıklama:
Diğer iller üretimin %85'ini karşılayan illerdir. Cevap a şıkkıdır.
Soru 30
İran, İspanya, Hindistan, Yunanistan, Azerbaycan, Fas ve İtalya önemli ölçüde ....................üreten ülkelerdir.
Boşluğa gelmesi gereken baharat hangisidir?
Boşluğa gelmesi gereken baharat hangisidir?
Seçenekler
A
Safran
B
Hardal
C
Buy
D
Sumak
E
Tarhun
Açıklama:
Bahsedilen ülkeler safran konusunda büyük öneme sahip ülkelerdir. Cevap A şıkkıdır
Soru 31
Gıdalara tat, lezzet, koku ve renk verici olarak ya da gıdaları daha iyi saklayabilmek için gıdalara katılan maddelere ne ad verilir?
Seçenekler
A
Baharat
B
Antioksidant
C
Marinasyon
D
Füme
E
Probiyotik
Açıklama:
Gıdalara tat, lezzet, koku ve renk verici olarak ya da gıdaları daha iyi saklayabilmek için
gıdalara katılan; çeşitli bitkilerin tomurcuk, çiçek, tepecik (stigma), meyve, çekirdek, tohum, soğan, yumru, rizom (kök-sap), sap, kök, kabuk, gövde, gövde kabuğu ve yaprak gibi kısımlarının kurutulup bütün hâlde ya da ufalanması/öğütülmesi ile elde edilen doğal bileşiklere ya da bunların karışımlarına baharat denir.
gıdalara katılan; çeşitli bitkilerin tomurcuk, çiçek, tepecik (stigma), meyve, çekirdek, tohum, soğan, yumru, rizom (kök-sap), sap, kök, kabuk, gövde, gövde kabuğu ve yaprak gibi kısımlarının kurutulup bütün hâlde ya da ufalanması/öğütülmesi ile elde edilen doğal bileşiklere ya da bunların karışımlarına baharat denir.
Soru 32
Jamaika biberi olarak da adlandırılan baharatın adı nedir?
Seçenekler
A
Karabiber
B
Yenibahar
C
Akbiber
D
Zencefil
E
Zerdeçal
Açıklama:
Mersingiller (Myrtaceae) ailesinden, ana vatanı Jamaika olan ve Amerika’nın sıcak bölgelerinde yetişen bir ağaç türüdür. Jamaika biberi de denilmektedir. Bitkinin küçük, koyu kahverengi ve kokulu meyvelerinin olgunlaştıktan sonra kurutulmuş taneleri veya bunların öğütülmüş hâli baharat olarak kullanılmaktadır.
Soru 33
Güneydoğu Asya’nın sıcak bölgelerinde özellikle Batı ve Güney Hindistan’ın bataklık ormanlarında yabani olarak yetişen ve yetiştiği yere göre Seylan, Malabar, Siyam gibi isimler alan baharatın adı nedir?
Seçenekler
A
Zerdeçal
B
Havlıcan
C
Kakule
D
Sarımsak
E
Karanfil
Açıklama:
Zencefilgiller (Zingiberaceae) ailesinden sıcak iklimlerde yetişen, 4-5 m boyunda, büyük yapraklı çok yıllık bir bitki cinsidir. Güneydoğu Asya’nın sıcak bölgelerinde özellikle Batı ve Güney Hindistan’ın bataklık ormanlarında yabani olarak yetişir. Kakule yetiştiği yere göre Seylan, Malabar, Siyam kakulesi gibi isimler alır.
Soru 34
Anasonun, rezenenin ve diğer birçok bitkinin uçucu yağında bulunan, tıpta ve parfüm üretiminde kullanılan kimyasal madde aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Flavonoid
B
Fenolik
C
Eugenol
D
Anethol
E
Polifenolik
Açıklama:
Anethol: Anasonun, rezenenin ve diğer birçok bitkinin uçucu yağında bulunan, tıpta ve parfüm üretiminde kullanılan kimyasal madde.
Soru 35
Aşağıdakilerden hangisi baharatların sterilizasyonunda kullanılan yöntemlerden biri değildir?
Seçenekler
A
Isıl işlem
B
Fumigasyon
C
Işınlama
D
Buhar sterilizasyonu
E
Dondurma
Açıklama:
Baharatlar kurutulduktan sonra çoğunlukla öğütülür. Ancak öğütme işleminden önce
baharatların yabancı maddelerden temizlenmesi ve sınıflandırılması büyük önem taşır.
Öğütülmüş baharatlar kalite özelliklerini en iyi koruyacakları malzemelerden yapılmış
değişik büyüklüklerde ve şekillerde paketlere konularak pazarlanır. Ancak paketlenme işleminden önce sterilizasyon uygulanmalıdır. Baharatlarda olası bakteriyel ve fungal mikroorganizmaların öldürülmesi, böcekler ve parazitler ile bunların larva ve yumurtalarının zararsız hâle getirilmesi için sterilizasyon gereklidir. Baharatların sterilizasyonunda ise ısıl işlem, fümigasyon, ışınlama ve buhar sterilizasyonu gibi değişik yöntemlere başvurulur.
baharatların yabancı maddelerden temizlenmesi ve sınıflandırılması büyük önem taşır.
Öğütülmüş baharatlar kalite özelliklerini en iyi koruyacakları malzemelerden yapılmış
değişik büyüklüklerde ve şekillerde paketlere konularak pazarlanır. Ancak paketlenme işleminden önce sterilizasyon uygulanmalıdır. Baharatlarda olası bakteriyel ve fungal mikroorganizmaların öldürülmesi, böcekler ve parazitler ile bunların larva ve yumurtalarının zararsız hâle getirilmesi için sterilizasyon gereklidir. Baharatların sterilizasyonunda ise ısıl işlem, fümigasyon, ışınlama ve buhar sterilizasyonu gibi değişik yöntemlere başvurulur.
Soru 36
Aşağıdaki dönemlerden hangisi ile birlikte baharat kullanımının yaygın bir uygulama biçimi aldığı görülür?
Seçenekler
A
Amerika'nın keşfi
B
Eski Yunan ve Roma dönemi
C
Tarım toplumuna geçiş
D
Kavimler göçü
E
Orta çağ
Açıklama:
Antik uygarlıklarda çok sayıda baharatın bilindiği, üretildiği ve çeşitli amaçlarla kullanıldığı bilinmektedir. Eski Yunan ve Roma dönemiyle birlikte baharatların kullanılmasının yaygın bir uygulama biçimi aldığı görülür.
Soru 37
Baharatların temel besin ögelerinden sayılmamasının nedeni aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Aromatik olmaları
B
İçerdikleri farklı kimyasal bileşikler
C
Tıbbi amaçla kullanılmaları
D
Çoğu kimsenin satın alma gücünü aşması
E
Çok az miktarlarda kullanılmaları
Açıklama:
Baharatların kullanım amacı sadece beslenme değildir. Genellikle bir kaç gram gibi çok az miktarlarda kullanıldıkları için temel besin ögelerinden sayılmazlar.
Soru 38
Aşağıdakilerden hangisi böcekleri ve diğer zararlı etmenleri öldürmek amacıyla, kapalı bir ortamda gaz hâlinde kimyasal bir madde vermek ve belirli bir süre gazı bu ortamda tutma işlemidir?
Seçenekler
A
Kurutma
B
Yıkama
C
Fumigasyon
D
Fenolik
E
Polifenolik
Açıklama:
Baharatlarda olası bakteriyel ve fungal mikroorganizmaların öldürülmesi, böcekler ve parazitler ile bunların larva ve yumurtalarının zararsız hâle getirilmesi için sterilizasyon gereklidir. Baharatların sterilizasyonunda ise ısıl işlem, fümigasyon, ışınlama ve buhar sterilizasyonu gibi değişik yöntemlere başvurulur.
Fumigasyon: Böcekleri ve diğer zararlı etmenleri öldürmek amacıyla, kapalı bir ortamda gaz hâlinde kimyasal bir madde vermek ve belirli bir süre gazı bu ortamda tutma işlemidir.
Fumigasyon: Böcekleri ve diğer zararlı etmenleri öldürmek amacıyla, kapalı bir ortamda gaz hâlinde kimyasal bir madde vermek ve belirli bir süre gazı bu ortamda tutma işlemidir.
Soru 39
Aşağıdaki baharatlardan hangisinin köksapları kullanılmaktadır?
Seçenekler
A
Karanfil
B
Safran
C
Tarçın
D
Zencefil
E
Defne
Açıklama:
Zencefilin, 20 mm’den daha uzun şekilsiz, parçalar hâlinde bulunan, kabuğu soyulmuş veya soyulmamış olarak, yıkanıp tekniğine uygun şekilde kurutulmuş köksapları ve bunların parça veya öğütülmüş hâli dünyanın birçok mutfağında baharat olarak kullanılır.
Soru 40
Aşağıdakilerden hangisi ılıman iklim bölgelerinde yetişen baharatlardan biridir?
Seçenekler
A
Kekik
B
Yenibahar
C
Zencefil
D
Havlıcan
E
Karanfil
Açıklama:
Ilıman İklim Bölgelerinde Yetişen Baharatlar
Bu grupta yer alan baharatlar, sıcak kuşak yanında ılıman bölgelerde de yetiştirilebilen ve pek çoğu tek veya iki yıllık otsu ya da çalımsı bitkilerdir. Bunların önemli bir kısmı ülkemizde de yetiştirilen ve dış satımı yapılan bitkilerdir.
Kekik (Thymus)
Ballıbabagiller (Lamiaceae) ailesinden Thymus, Thymbra, Origanum, Coridothymus, Satureja ve Majorana cinslerinden bitkilerin ortak adıdır. Türkiye’de daha çok doğada kendiliğinden yetişmiş cinslerin toplanmasıyla elde edilmekte olan kekik, son zamanlarda kültüre alınarak, tarlada da üretilmeye başlanmıştır. Çalı ya da çalımsı görünümde, tipik bir Akdeniz bitkisi olan kekik; sıcağa ve kuraklığa oldukça dayanıklı, toprak seçiciliği en az olan bitkilerdendir. En sarp ve en kayalık alanlarda bile başarıyla yetişir.
Bu grupta yer alan baharatlar, sıcak kuşak yanında ılıman bölgelerde de yetiştirilebilen ve pek çoğu tek veya iki yıllık otsu ya da çalımsı bitkilerdir. Bunların önemli bir kısmı ülkemizde de yetiştirilen ve dış satımı yapılan bitkilerdir.
Kekik (Thymus)
Ballıbabagiller (Lamiaceae) ailesinden Thymus, Thymbra, Origanum, Coridothymus, Satureja ve Majorana cinslerinden bitkilerin ortak adıdır. Türkiye’de daha çok doğada kendiliğinden yetişmiş cinslerin toplanmasıyla elde edilmekte olan kekik, son zamanlarda kültüre alınarak, tarlada da üretilmeye başlanmıştır. Çalı ya da çalımsı görünümde, tipik bir Akdeniz bitkisi olan kekik; sıcağa ve kuraklığa oldukça dayanıklı, toprak seçiciliği en az olan bitkilerdendir. En sarp ve en kayalık alanlarda bile başarıyla yetişir.
Soru 41
Aşağıdakilerden hangisi baharat olarak değerlendirilen sebzelerden biridir?
Seçenekler
A
Kekik
B
Fesleğen
C
Ardıç
D
Kuş üzümü
E
Tarhun
Açıklama:
Fesleğen (Ocimum Basilicum)
Ballıbabagiller (Lamiaceae) ailesinden tek yıllık ve genellikle ılıman bölgelerde yetişen bir bitki türüdür. Kökeni Asya’nın dönenceler arasında kalan bölgelerine dayansa da, günümüzde yeryüzünün öteki ılıman bölgelerine de yayılmıştır.
Ballıbabagiller (Lamiaceae) ailesinden tek yıllık ve genellikle ılıman bölgelerde yetişen bir bitki türüdür. Kökeni Asya’nın dönenceler arasında kalan bölgelerine dayansa da, günümüzde yeryüzünün öteki ılıman bölgelerine de yayılmıştır.
Soru 42
Aşağıdakilerden hangisi içecek olarak değerlendirilen bitkilerden biridir?
Seçenekler
A
Susam
B
Haşhaş
C
Ihlamur
D
Kimyon
E
Sarımsak
Açıklama:
Ihlamur (Tilia)
Ebegümecigiller (Malvaceae) ailesinin, ıhlamurgiller (Tiliaceae) alt ailesinden 20-30 m’ye kadar boylanabilen, geniş yapraklı, kışın yapraklarını döken ağaç türleridir. 25 kadar türü bulunan ıhlamurun Türkiye’de yetişen türleri; gümüş ıhlamur (Tilia tomentosa), büyük yapraklı ıhlamur (Tilia platyphyllos) ve Kafkas ıhlamurudur (Tilia rubra). Ana vatanı Güneydoğu Avrupa ve Batı Asya’dır. Bir ılıman iklim ağacı olan ıhlamur, güneşi sever, ancak yarı gölgeye de dayanıklıdır. Yarı nemli, ya da vejetasyon devresinde sık sulanan topraklarda yetişir. Kuraklığa da dayanıklıdır. Türkiye’de çok geniş bir yayılış alanı vardır.
Marmara, Batı Karadeniz, Orta Toroslar ve Kuzey Anadolu’da yayılış gösterir. Özellikle
kuzey ve batı bölgelerimizdeki ormanlarda sık rastlanır. Ormanlarda doğal olarak bulunan ağaçlardan başka, park ve bahçelerde süs ağacı olarak da yetiştirilmektedir. Bazı yörelerde felenbur ve süğnük şeklinde de adlandırılır. Büyüklüğü 5-10 cm arasında değişen yaprakları genellikle yürek şeklinde ve çarpık, kenarları dişli ve uzun saplıdır. Sarkık çiçek demetleri sarımsı bir renge ve karakteristik bir kokuya sahiptir. Çok geç açan bu çiçekler haziran-temmuz aylarında kurutularak çay gibi içilir. Çiçeklerin bileşiminde; uçucu yağ, manganez, tanen, ossidaz, saponin, glusid, strol ve C vitamini vardır. Türkiye’de en çok, Doğu Marmara ve Batı Karadeniz bölgelerinde ıhlamur yetiştiriciliği yapılır. Türkiye toplam üretimi yıllar arasında çok büyük farklılıklar oluşturmaktadır. Öyle ki 3-5 ton üretildiği yıllar olduğu gibi 200 tona yaklaşan yıllarda vardır. Uzun yıllar ortalaması 30 ton kadardır. Bunun önemli bir miktarı ihraç edilmektedir. Ancak üretimin az olduğu yıllarda ithalat ihracatın önüne geçmektedir.
Ebegümecigiller (Malvaceae) ailesinin, ıhlamurgiller (Tiliaceae) alt ailesinden 20-30 m’ye kadar boylanabilen, geniş yapraklı, kışın yapraklarını döken ağaç türleridir. 25 kadar türü bulunan ıhlamurun Türkiye’de yetişen türleri; gümüş ıhlamur (Tilia tomentosa), büyük yapraklı ıhlamur (Tilia platyphyllos) ve Kafkas ıhlamurudur (Tilia rubra). Ana vatanı Güneydoğu Avrupa ve Batı Asya’dır. Bir ılıman iklim ağacı olan ıhlamur, güneşi sever, ancak yarı gölgeye de dayanıklıdır. Yarı nemli, ya da vejetasyon devresinde sık sulanan topraklarda yetişir. Kuraklığa da dayanıklıdır. Türkiye’de çok geniş bir yayılış alanı vardır.
Marmara, Batı Karadeniz, Orta Toroslar ve Kuzey Anadolu’da yayılış gösterir. Özellikle
kuzey ve batı bölgelerimizdeki ormanlarda sık rastlanır. Ormanlarda doğal olarak bulunan ağaçlardan başka, park ve bahçelerde süs ağacı olarak da yetiştirilmektedir. Bazı yörelerde felenbur ve süğnük şeklinde de adlandırılır. Büyüklüğü 5-10 cm arasında değişen yaprakları genellikle yürek şeklinde ve çarpık, kenarları dişli ve uzun saplıdır. Sarkık çiçek demetleri sarımsı bir renge ve karakteristik bir kokuya sahiptir. Çok geç açan bu çiçekler haziran-temmuz aylarında kurutularak çay gibi içilir. Çiçeklerin bileşiminde; uçucu yağ, manganez, tanen, ossidaz, saponin, glusid, strol ve C vitamini vardır. Türkiye’de en çok, Doğu Marmara ve Batı Karadeniz bölgelerinde ıhlamur yetiştiriciliği yapılır. Türkiye toplam üretimi yıllar arasında çok büyük farklılıklar oluşturmaktadır. Öyle ki 3-5 ton üretildiği yıllar olduğu gibi 200 tona yaklaşan yıllarda vardır. Uzun yıllar ortalaması 30 ton kadardır. Bunun önemli bir miktarı ihraç edilmektedir. Ancak üretimin az olduğu yıllarda ithalat ihracatın önüne geçmektedir.
Soru 43
Meyvelerin kabuk, zar, tohum, küçük çekirden vb. kısımlarından uzaklaştırılmış dilimlenmiş ya da püre hâline getirilmeden ezilmiş yenilebilir kısmına ne denir?
Seçenekler
A
Enfüzyon
B
Distilasyon
C
Sineol
D
Pulp
E
Endosperm
Açıklama:
Pulp: Meyvelerin kabuk, zar, tohum, küçük çekirden vb. kısımlarından uzaklaştırılmış
dilimlenmiş ya da püre hâline getirilmeden ezilmiş yenilebilir kısmına denir.
dilimlenmiş ya da püre hâline getirilmeden ezilmiş yenilebilir kısmına denir.
Soru 44
Tarhana otu ve turşu otu olarak da adlandırılan baharat aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Susam
B
Zencefil
C
Tarçın
D
Akbiber
E
Çörtük Otu
Açıklama:
Çörtük Otu (Echinophora Tenuifolia)
Maydanozgiller (Apiaceae) ailesinden 20-50 cm boylarında, türüne göre dikensiz ya da
dikenli, yumuşak tüylü, sarı çiçekli ve güçlü kokulu, iki ya da çok yıllık, çalı görünümlü
bitkidir. Bitkinin kurutulmuş yaprağı baharat olarak kullanılır. Tarhana otu ve turşu otu
olarak da adlandırılan çörtük otunun, yaprakları ve çiçekli dalları turşulara ve tarhanaya
lezzet ve koku vermesi için katılır. Etli yemeklere ve balığa da eklenir. Çiçekleriyle salatalar süslenir. Bileşiminde uçucu yağ bulunur. Kurutulmuş yaprakları ve çiçekli dallarının yara iyileştirici etkisi vardır. Mide ülserine de iyi gelir.
Maydanozgiller (Apiaceae) ailesinden 20-50 cm boylarında, türüne göre dikensiz ya da
dikenli, yumuşak tüylü, sarı çiçekli ve güçlü kokulu, iki ya da çok yıllık, çalı görünümlü
bitkidir. Bitkinin kurutulmuş yaprağı baharat olarak kullanılır. Tarhana otu ve turşu otu
olarak da adlandırılan çörtük otunun, yaprakları ve çiçekli dalları turşulara ve tarhanaya
lezzet ve koku vermesi için katılır. Etli yemeklere ve balığa da eklenir. Çiçekleriyle salatalar süslenir. Bileşiminde uçucu yağ bulunur. Kurutulmuş yaprakları ve çiçekli dallarının yara iyileştirici etkisi vardır. Mide ülserine de iyi gelir.
Soru 45
Geleneksel olarak Aztekler tarafından su ve baharatla karıştırılarak tüketilen ve İspanyol istilasından sonra Avrupa’ya getirilen bitki aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Kakao
B
Vanilya
C
Muskat
D
Zencefil
E
Zerdeçal
Açıklama:
Kakao geleneksel olarak Aztekler tarafından su ve baharatla karıştırılarak, çikolata yapımında kullanılmıştır. İspanyol istilasından sonra Avrupa’ya getirilen kakao, süt ile karıştırılarak kullanılmaya başlanmış ve kısa sürede popüler olmuştur.
Soru 46
Aşağıdaki ürünlerin hangisinin üretimi ve ihracatında Türkiye, dünya ülkeleri arasında ilk sırada yer alır?
Seçenekler
A
Kırmızıbiber
B
Karabiber
C
Kekik
D
Çörekotu
E
Hardal
Açıklama:
Türkiye, kekik üretimi ve ihracatında dünya ülkeleri arasında ilk sırada yer alır.
Soru 47
Aşağıdakilerden hangisi sebze olarak tüketilen ancak aslında baharat olan bir sebze türüdür?
Seçenekler
A
Susam
B
Fesleğen
C
Anason
D
Kimyon
E
Biberiye
Açıklama:
Sadece baharat olarak kullanılan türler yanında, sebze olarak tüketilen ancak aslında baharat olan bazı sebze türleri bulunmaktadır. Bunlar üretim sezonu içerisinde taze olarak değerlendirilirken, yetiştiriciliği yapılmayan dönemler için kurutularak saklanırlar. Yani yeşilken yemeklere ve özellikle salatalara katılırlar. Kurutulmuş olanları da baharat olarak kullanılır. Bu türlerin başında, ülkemizde de yaygın yetiştiriciliği yapılan, nane ile dereotu ve maydanoz gelmektedir. Fesleğen ve Çörtük Otu da bu sınıfta yer alır.
Soru 48
Aşağıdakilerden hangisi sert kabukların kırılması sonucu elde edilen tohumlarının kabuğu sıyrılmış ve zarından temizlenmiş, embriyosu da bulunan endosperm kısmıdır?
Seçenekler
A
Çam Fıstığı
B
Karanfil
C
Tarçın
D
Okaliptüs
E
Safran
Açıklama:
Çam Fıstığı (Pinus Pinea):
Çamgiller (Pinaceae) ailesinden Akdeniz ikliminin hakim olduğu ülkelerde yayılış gösteren bir ağaç türü olan fıstık çamının kozalaklarından çıkarılan sert kabukların kırılması sonucu elde edilen tohumlarının kabuğu sıyrılmış ve zarından temizlenmiş, embriyosu da bulunan endosperm kısmıdır.
Çamgiller (Pinaceae) ailesinden Akdeniz ikliminin hakim olduğu ülkelerde yayılış gösteren bir ağaç türü olan fıstık çamının kozalaklarından çıkarılan sert kabukların kırılması sonucu elde edilen tohumlarının kabuğu sıyrılmış ve zarından temizlenmiş, embriyosu da bulunan endosperm kısmıdır.
Soru 49
Aşağıdaki bitkilerden hangisinin Orta Anadolu’da Hititler döneminde ekildiği bilinmektedir?
Seçenekler
A
Kimyon (Cuminum Cyminum)
B
Çörekotu (Nigella Sativa)
C
Defne Yaprağı (Laurus Nobilis)
D
Susam (Sesamum İndicum) Tohumu
E
Haşhaş (Papaver Somniferum) Tohumu
Açıklama:
Ülkemizde çok eski dönemlerden beri yetiştirilmekte olan haşhaşın, Orta Anadolu’da Hititler döneminde ekildiği bilinmektedir. Aslında Doğu Karadeniz kıyıları hariç bütün bölgelerimizde tarımı yapılabilir.
Soru 50
Meyvelerin kabuk, zar, tohum, küçük çekirden vb. kısımlarından uzaklaştırılmış dilimlenmiş ya da püre hâline getirilmeden ezilmiş yenilebilir kısmına ne ad verilir?
Seçenekler
A
Stigma
B
Rizom
C
Eugenol
D
Pulp
E
Mutant
Açıklama:
Pulp: Meyvelerin kabuk, zar, tohum, küçük çekirden vb. kısımlarından uzaklaştırılmış dilimlenmiş ya da püre hâline getirilmeden ezilmiş yenilebilir kısmına denir.
Soru 51
- E vitamini
- C vitamini
- D vitamini
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
Yalnız III
D
I ve II
E
II ve III
Açıklama:
Vücudumuza aldığımız besin maddeleri, hücrelerimizde oksijenle birlikte yakılarak enerjiye dönüşür. Ancak bu yanma işlemi sırasında ‘oksidan’ adı verilen moleküller ortaya çıkar. Oksidanlar; kanser, damarlarda yapı bozuklukları ve erken yaşlanmaya sebep olur. Bu oksidanlarla savaşıp onları etkisiz hâle getiren ve vücuttan atılmasını sağlayan kimyasal maddelere ‘antioksidan’ adı verilir (http://www.monthlyfitness. com). Antioksidanlar vücut hücreleri tarafından üretildiği gibi, gıdalarla da alınırlar. Gıdalarla alınan en önemli antioksidanlar, betakaroten, E ve C vitaminleridir.
Soru 52
Aşağıdakilerden hangisi kanın pıhtılaşmasını engelleyen anlamına gelir?
Seçenekler
A
Antialerjik
B
Antiviral
C
Antitrombotik
D
Antienflamatuvar
E
Antimikrobiyal
Açıklama:
- Antialerjik: Alerjiye neden olmayan;
- Antiviral: Virüslerin zararlı etkilerini önleyen;
- Antienflamatuvar: Yangı önleyici. Herhangi bir maddenin iltihap azaltıcı özelliğine atfen verilebilecek isim.
- Antimikrobiyal: Bakteriler ve küfler gibi mikropların varlığını azaltma gücüne sahip maddelere denir.
- Antitrombotik: Kanın pıhtılaşmasını engelleyen demektir.
Soru 53
Böcekleri ve diğer zararlı etmenleri öldürmek amacıyla, kapalı bir ortamda gaz hâlinde kimyasal bir madde vermek ve belirli bir süre gazı bu ortamda tutma işlemine verilen isim aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Antioksidan
B
Fumigasyon
C
Eugenol
D
Antiviral
E
Antialerjik
Açıklama:
- Oksidanlar; kanser, damarlarda yapı bozuklukları ve erken yaşlanmaya sebep olur. Bu oksidanlarla savaşıp onları etkisiz hâle getiren ve vücuttan atılmasını sağlayan kimyasal maddelere ‘antioksidan’ adı verilir.
- Eugenol: karanfil ve bazı diğer baharatlarda bulunan bir lezzet bileşenidir. Eugenol karanfilin karakteristik kokusuna sahiptir. Antiseptik ve lokal anestezik olarak kullanılan bir fenoldür. Kozmetikte, eczacılıkta kullanılır.
- Antiviral: Virüslerin zararlı etkilerini önleyen demektir.
- Antialerjik:Alerjiye neden olmayan;
- Fumigasyon: Böcekleri ve diğer zararlı etmenleri öldürmek amacıyla, kapalı bir ortamda gaz hâlinde kimyasal bir madde vermek ve belirli bir süre gazı bu ortamda tutma işlemidir. Doğru cevap B'dir.
Soru 54
Jamaika biberi olarak da bilinen baharat aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Yenibahar
B
Zencefil
C
Zerdeçal
D
Kakule
E
Karanfil
Açıklama:
Yenibahar (Pimenta Racemosa) Mersingiller (Myrtaceae) ailesinden, ana vatanı Jamaika olan ve Amerika’nın sıcak bölgelerinde yetişen bir ağaç türüdür. Jamaika biberi de denilmektedir. Doğru cevap A'dır.
Soru 55
Hint safranı olarak da bilinen baharat aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Zencefil
B
Zerdeçal
C
Kakule
D
Tarçın
E
Hindistan cevizi
Açıklama:
Zerdeçal, zencefilgiller (Zingiberaceae) ailesinden sarı çiçekli, büyük yapraklı, yaprakları sivri uçlu, çok yıllık otsu bir bitki cinsidir. Hint safranı olarak da bilinir. Diğer isimleri zerdeçöp, safran kökü, sarıboya, zerdeçavdır. Doğru cevap B'dir.
Soru 56
Küçük Hindistancevizi ya da hintcevizi adıyla da bilinen baharat aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Kakao
B
Vanilya
C
Anason
D
Safran
E
Muskat
Açıklama:
Muskat, küçük Hindistancevizigiller (Myristicaceae) ailesinden portakal ağacına benzeyen, tropik bir ağaç cinsidir. Küçük Hindistancevizi ya da Hintcevizi adıyla da bilinir. Doğru cevap E'dir.
Soru 57
Anasonun, rezenenin ve diğer birçok bitkinin uçucu yağında bulunan, tıpta ve parfüm üretiminde kullanılan kimyasal madde aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Anethol
B
Eugenol
C
Flavonoidler
D
Triploit
E
Sineol
Açıklama:
- Eugenol: karanfil ve bazı diğer baharatlarda bulunan bir lezzet bileşenidir. Eugenol karanfilin karakteristik kokusuna sahiptir. Antiseptik ve lokal anestezik olarak kullanılan bir fenoldür. Kozmetikte, eczacılıkta kullanılır.
- Flavonoidler: P vitaminine benzeyen ve kanamaya karşı kullanılabilen maddelerdir.
- Triploit: Tek bir kromozom takımını kapsayan kromozom sayısına üç takım hâlinde (3n) sahip olan organizma.
- Sineol: Okaliptüs ağacı tohumlarından elde edilen farmasi, gıda ve parfümeri endüstrisinde kullanımı olan bir esansiyel yağ türü, okaliptol (TDK - Veteriner Hekimliği Terimleri Sözlüğü).
- Anethol: Anasonun, rezenenin ve diğer birçok bitkinin uçucu yağında bulunan, tıpta ve parfüm üretiminde kullanılan kimyasal madde. Doğru cevap A'dır.
Soru 58
Tohumlarının renkli şekerle kaplanması ile “buhur şekeri” adı verilen şekerlemenin yapımında kullanılan baharat aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Rezene
B
Hardal
C
Kişniş
D
Çörekotu
E
Safran
Açıklama:
Kişniş tohumları pastacılıkta, baharat olarak çorbalardan dolmalara, deniz ürünlerinden pilavlara kadar, Türk mutfağında sıklıkla kullanılır. Ayrıca içki endüstrisinde ve kişniş tohumlarının renkli şekerle kaplanması ile “buhur şekeri” adı verilen şekerlemenin yapımında kullanılır. Doğru cevap C'dir.
Soru 59
Ana kullanım yeri et yemekleri olan, Hollanda ve İngiltere’de damıtılmış içkilerin elde edilmesinde de kullanılan Servigiller (Cupressaceae) ailesine ait baharat aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Tarhun
B
Buy (Çemen otu)
C
Kuş üzümü
D
Ardıç
E
Çam fıstığı
Açıklama:
Ardıç, Servigiller (Cupressaceae) ailesinden, yaz kış yapraklarını dökmeyen, güzel kokulu siyahımsı mor yuvarlak yemişleri bulunan bir ağaççıktır. Ardıcın ana kullanım yeri et yemekleridir. Geyik eti için vazgeçilmezdir. Ardıç, Hollanda ve İngiltere’de damıtılmış içkilerin elde edilmesinde de kullanılır. Doğru cevap D'dir.
Soru 60
Bitki ya da bitki karışımının kaynamakta olan suya ilave edilerek, 5-10 dakika beklenmesiyle, bir başka ifade ile demlenmeyle, bitkideki etken maddenin suya geçmesine verilen ad aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Distilasyon
B
Fumigasyon
C
Sepicilik
D
Enfüzyon
E
Mutant
Açıklama:
- Distilasyon (Damıtma): Aromatik bitkilerden uçucu yağ üretiminde başvurulan en yaygın yöntemdir. Su distilasyonunda suyla birlikte kaynatılan ya da buhar distilasyonunda direkt sıcak su buharından geçirilen aromatik materyallerin taşıdıkları uçucu yağlar su buharı ile sürüklenerek yoğunlaştırılır.
- Fumigasyon: Böcekleri ve diğer zararlı etmenleri öldürmek amacıyla, kapalı bir ortamda gaz hâlinde kimyasal bir madde vermek ve belirli bir süre gazı bu ortamda tutma işlemidir.
- Sepicilik: hayvan derilerini kullanılacak hâle getirmek için yapılan işlemler, debbağ=tabak, sepici=deri terbiye eden
- Mutant: Genetik materyalin değişmesi sebebiyle bazı fiziksel ve biyokimyasal özellikler açısından ana babasından ya da bir önceki öncü hücreden farklı olan, mutasyona uğramış birey ya da hücre (TDK Biyoloji Terimleri Sözlüğü 1998).
- Enfüzyon (infusion, demleme): Bitki ya da bitki karışımının kaynamakta olan suya ilave edilerek, 5-10 dakika beklenmesiyle, bir başka ifade ile demlenmeyle, bitkideki etken maddenin suya geçmesine verilen addır. Doğru cevap D'dir.
Soru 61
Aşağıdakilerden hangisi baharatların vücudumuza yarattığı etkilerden birisidir?
Seçenekler
A
İştah kapatır
B
İştah açar
C
Uyku hali yapar
D
Dinç tutar
E
Zeka açar
Açıklama:
Katıldıkları gıda maddelerine
çeşni ve tat katarak iştah açarlar.
çeşni ve tat katarak iştah açarlar.
Soru 62
Aşağıdaki baharatlardan hangisi Mezopotamya'da bulunan tarihi kayıtlarda yer almaktadır?
Seçenekler
A
Karabiber
B
Kakule
C
Hardal
D
Tarçın
E
Kişniş
Açıklama:
Mezopotamya’da bulunan tarihî kayıtlarda hardal, rezene, kekik ve safran gibi baharatların adı geçmektedir.
Soru 63
Böcekleri ve diğer zararlı maddeleri öldürmek için kapalı ortamda gaz halinde kimyasal madde uygulanması işlemine ne ad verilir?
Seçenekler
A
Filitrasyon
B
Olgunlaştırma
C
Işınlama
D
Isıl işlem
E
Fumigasyon
Açıklama:
Fumigasyon: Böcekleri ve diğer zararlı etmenleri öldürmek amacıyla, kapalı bir ortamda gaz hâlinde kimyasal bir madde vermek ve belirli bir süre gazı bu ortamda tutma işlemidir.
Soru 64
Aşağıdakilerden hangisi Jamaika biberinin diğer adıdır?
Seçenekler
A
Yenibahar
B
Kimyon
C
Kekik
D
Zencefil
E
Akbiber
Açıklama:
Yenibahar (Pimenta Racemosa)
Mersingiller (Myrtaceae) ailesinden, ana vatanı Jamaika olan ve Amerika’nın sıcak bölgelerinde yetişen bir ağaç türüdür. Jamaika biberi de denilmektedir.
Jamaika biberinin diğer adı yenibahardır.
Mersingiller (Myrtaceae) ailesinden, ana vatanı Jamaika olan ve Amerika’nın sıcak bölgelerinde yetişen bir ağaç türüdür. Jamaika biberi de denilmektedir.
Jamaika biberinin diğer adı yenibahardır.
Soru 65
Aşağıdaki ülkelerden hangisi kekik üretiminde ve ihracatında ilk sırada yer almaktadır?
Seçenekler
A
Türkiye
B
Meksika
C
Çin
D
Hindistan
E
İran
Açıklama:
Türkiye, kekik üretimi ve ihracatında dünya ülkeleri arasında ilk sırada yer alır.
Soru 66
Zerde tatlısı yapılırken aşağıdaki hangi baharat kullanılmaktadır?
Seçenekler
A
Zencefil
B
Zerdeçal
C
Safran
D
Hardal
E
Rezene
Açıklama:
Safrandan zerde adı verilen bir tatlı da yapılır.
Soru 67
En eski tohumlardan biri olan susamın kökeni hangi döneme kadar dayanmaktadır?
Seçenekler
A
Eski Yunan
B
Selçuklular
C
Roma İmparatorluğu
D
Eski Mısır
E
Persler
Açıklama:
Susam,en eski tohumlardan biridir. Kökeni Eski Mısırlılara kadar dayanır.
Soru 68
Kahve günümüzde en çok hangi ülkede üretilmektedir?
Seçenekler
A
Brezilya
B
Şili
C
Kolombiya
D
Amerika Birleşik Devletleri
E
Endonezya
Açıklama:
Ana vatanı Habeşistan (Etiyopya) olan kahve, bugün en çok Brezilya’da üretilir. 1960’lı yıllarda 4-5 milyon ton civarında seyreden kahve üretimi 2000’li yıllarda 7 milyon tonu aşmış günümüzde 9 milyon tona ulaşmıştır. Dünya toplam üretiminin 1/3’ini Brezilya, 1/6’ini de Vietnam sağlamaktadır. Daha sonra Kolombiya ve Endonezya gelmektedir.
Soru 69
Aşağıdakilerden hangisi bağışıklık sistemini kuvvetlendiren bir bitkidir?
Seçenekler
A
Ada Çayı
B
Papatya
C
Maydanoz
D
Ekinezya
E
Kuşburnu
Açıklama:
Bu sebeple soğuk algınlığı ve gribal enfeksiyonların tedavisinde oldukça etkilidir.
Ekinezya'nın bağışıklık sitemi üzerinde etkili olduğu tespit edilmiştir.
Ekinezya'nın bağışıklık sitemi üzerinde etkili olduğu tespit edilmiştir.
Soru 70
Türkiye'de yöresel olarak yabani kiraz, taş kirazı, kokulu kiraz, meltem gibi adlar verilen bitki aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Melisa
B
Mahlep
C
Papatya
D
Ekinezya
E
Sahlep
Açıklama:
Mahlep; Yöresel olarak yabani kiraz, taş kirazı, kokulu kiraz, idris, endülüs, endirez, kentro, melem ve meltem gibi isimlerle anılmaktadır.
Soru 71
Aşağıdakilerden hangisi baharatların kullanım alanı değildir?
Seçenekler
A
Yiyecek olarak
B
İlaç yapımında
C
Kutsal yağ
D
Aromatik maddelerin hazırlanmasında
E
Otomotiv sektöründe
Açıklama:
Baharatlar yiyecek olarak, ilaç endüstrisinde, kutsal yağ olarak ve aromatik maddelerin hazırlanmasında kullanılmakta iken, otomotiv sektöründe kullanılmaz.
Soru 72
Aşağıda baharatların sahip oldukları uçucu yağlarıyla eşleştirilmeleri verilmiştir. Buna göre aşağıdaki eşleşmelerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Sarımsak-Allisin
B
Kekik-Carvacrol
C
Karanfil-Eugenol
D
Soğan-Fenolik
E
Ada çayı-Thujone
Açıklama:
Fenolik ve polifenolik terimi kimyasal olarak kısaca, sahip olduğu aromatik halkada çeşitli fonksiyonel grupları (ester, metil esteri, glukozid vb.) taşıyan, ek olarak hidroksil grubu bulunduran maddeler olarak tanımlanırlar ve soğan bu gruba girmemektedir.
Soru 73
ABD Tarım Bakanlığı Tarımsal Araştırma Merkezindeki araştırmacıların ölçütlerine göre bir insanın günlük alması gereken ORAC birimi en az kaç olmalıdır?
Seçenekler
A
1000
B
2000
C
3000
D
6000
E
7000
Açıklama:
ABD Tarım Bakanlığı Tarımsal Araştırma Merkezindeki araştırmacıların 2010 yılında sebze ve meyvelerin antioksidan kapasiteleri üzerinde yaptıkları ölçümlere göre bir insanın, vücudunu erken yaşlanmaya, kansere ve diğer hastalıklara karşı koruyabilmesi için günde en az 3000 ORAC birimi vitamin ve mineral alması gerekmektedir. Doğru yanı "C" şıkkıdır.
Soru 74
Türkiye’nin ihracatında birinci olduğu baharatlar aşağıdaki şıklardan hangisinde doğru bir şekilde verilmiştir?
Seçenekler
A
Kekik, Defne yaprağı, Ada çayı
B
Köri Tozu, Akbiber, Kakule
C
Kekik, Ada Çayı, Köri Tozu
D
Sarımsak Tozu, Defne Yaprağı, Kekik
E
Zencefil, Akbiber, Kekik
Açıklama:
Türkiye, kekik, defne yaprağı ve ada çayı üretim ve ihracatında dünya birincisidir.
Soru 75
Türkiye’nin ithal ettiği en önemli baharatlar aşağıdaki şıklardan hangisinde doğru bir şekilde verilmiştir?
Seçenekler
A
Çörekotu, Tarçın, Zencefil, Zerdeçal
B
Çörekotu, Kekik, Zencefil, Soğan Tozu
C
Kekik, Nane, Zerdeçal, Tarçın
D
Sarımsak, Zencefil, Nane, Zerdeçal
E
Kekik, Nane, Karanfil, Tarçın
Açıklama:
Türkiye’nin ithal ettiği en önemli baharatlar çörekotu, tarçın, zencefil, zerdeçaldır.
Soru 76
“Böcekleri ve diğer zararlı etmenleri öldürmek amacıyla, kapalı bir ortamda gaz halinde kimyasal bir madde vermek ve belirli bir süre gazı bu ortamda tutma işlemidir.”
Yukarıda tanımı verilen işlem aşağıdakilerden hangisidir?
Yukarıda tanımı verilen işlem aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Antibiyotik
B
Pestisit
C
Biyosit
D
Fumigasyon
E
Thiram
Açıklama:
Antibiyotik çeşitli bakteriyel hastalıkların tedavisinde, pestisit zirai ilaçlamalarda, biyosit mikroorganizmaları kontrol etmede veya öldürmede, thiram ise yine zirai ilaçlamalarda kullanılmaktadır. Yukarıda tanımı verilen işlem ise fumigasyondur.
Soru 77
Türkiye’de baharatların kalite kontrolünü, fiziksel, kimyasal ve biyolojik vb. kontrolünü yapan en yetkili kuruluş aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
ISO
B
WHO
C
TSE
D
FAO
E
AET
Açıklama:
Türkiye’de baharatların kalite kontrolünü, fiziksel, kimyasal ve biyolojik vb. kontrolünü yapan en yetkili kuruluş TSE’dir.
Soru 78
Karabiber’in kökeni neresidir?
Seçenekler
A
Mısır
B
Amerika
C
Çin
D
Hindistan
E
Türkiye
Açıklama:
Karabiber’in kökeni Hindistan’dır.
Soru 79
Yenibaharın diğer ismi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Jamaika biberi
B
Akbiber
C
Beyaz toz biber
D
Arillus
E
Mercanköşk
Açıklama:
Yenibaharın diğer adı Jamaika Biberidir.
Soru 80
Aşağıdakilerden hangisi ılıman iklim bölgelerinde yetişen baharatlardan biridir?
Seçenekler
A
Karabiber
B
Yenibahar
C
Vanilya
D
Kakao
E
Kekik
Açıklama:
Kekik ılıman iklim bölgelerinde yetişen baharatlar grubuna girer.
Soru 81
I. Çin
II. Kenya
III. Türkiye
IV. Amerika
Yukarıdakilerden hangisi çay üretiminin en çok yapıldığı ülkelerdir?
II. Kenya
III. Türkiye
IV. Amerika
Yukarıdakilerden hangisi çay üretiminin en çok yapıldığı ülkelerdir?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
II ve III
D
I-III ve IV
E
I-II ve III
Açıklama:
Çin, Kenya ve Türkiye çay üretiminin en çok yapıldığı ülkeler arasında yer almaktadır.
Soru 82
Aşağıdakilerden hangisi karanfil uçucu yağında bulunan güçlü antimikrobiyal bileşiklerdendir?
Seçenekler
A
Thujone
B
Eugenol
C
Allisin
D
Carvacrol
E
Thymol
Açıklama:
Eugenol, karanfil ve bazı diğer baharatlarda bulunan bir lezzet bileşenidir. Eugenol karanfilin karakteristik kokusuna sahiptir. Antiseptik ve lokal anestezik olarak kullanılan bir fenoldür. Kozmetikte, eczacılıkta kullanılır. Sarımsak uçucu yağında allisin, tarçın uçucu yağında cinnamaldehyde, karanfil uçucu yağında eugenol, ada çayı uçucu yağında thujone ve kekik uçucu yağında carvacrol ve thymol, güçlü antimikrobiyal bileşiklerden sadece bir kaçıdır.
Soru 83
Aşağıdakilerden hangisi ılıman iklim bölgesinde yetişen baharatlardandır?
Seçenekler
A
Karabiber
B
Yenibahar
C
Zencefil
D
Zerdeçal
E
Kekik
Açıklama:
Sıcak kuşak yanında ılıman bölgelerde de yetiştirilebilen ve pek çoğu tek veya iki yıllık otsu ya da çalımsı bitkilerdir. Bunların önemli bir kısmı ülkemizde de yetiştirilen ve dış satımı yapılan bitkilerdir. Kekik de ılıman iklim bölgesinde yetiştirilen bitkilerden birisidir. Sıcak bölgelerde yetişen ve çok eskiden beri bilinen, kullanılan ve dünyada ticarette de eskiden beri önemli bir yeri olan baharatlardır. Bu baharatlarda etkin maddeler yoğun olarak bulunduklarından antioksidan ve antimikrobiyal özellikler bakımından en yüksek değerlere sahiptirler. Karabiber, yenibahar, zerdeçal ve zencefil sıcak iklim bölgesinde yetişen bitkilerdendir.
Soru 84
Jamaika biberi olarak da bilinen ve bir ağaç türü olan bitki aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Kakao
B
Zencefil
C
Yenibahar
D
Zerdeçal
E
Karabiber
Açıklama:
Mersingiller (Myrtaceae) ailesinden, ana vatanı Jamaika olan ve Amerika’nın sıcak bölgelerinde yetişen bir ağaç türüdür. Jamaika biberi de denilmektedir. Bitkinin küçük, koyu kahverengi ve kokulu meyvelerinin olgunlaştıktan sonra kurutulmuş taneleri veya bunların öğütülmüş hâli baharat olarak kullanılmaktadır. Hindistan cevizi, tarçın, zencefil ve karanfil gibi baharatların kokusunu bir arada içermesinden dolayı İngilizcede tüm baharatlar anlamına gelen “allspice” ismi kullanılır. İştah açıcı, gaz söktürücü ve kabızlığa karşı etkili, kokulu ve hafif acı bir baharattır. Yemeklere özel bir tat katar, özellikle köfte harcına katılır. Çorbalarda, etlerde, dolma içlerinde, iç pilavlarda, sucuk içlerinde, çemen yapımında, turşularda, konservelerde, kek ve bisküvilerde, pudinglerde ve baharatlı jölelerde kullanılır. Yılda 500 ton tüketilen bir baharattır. Endonezya, Batı Hindistan, Jamaika, Porto Riko, Venezuela, Guyana ve Kamerun’da üretimi yapılmaktadır.
Soru 85
Karanfil üretiminin en yüksek olduğu ülke aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Madagaskar
B
Kenya
C
Endonezya
D
Çin
E
Komor Adaları
Açıklama:
Dünya karanfil üretiminde yıllar arasında önemli dalgalanmalar görülmekle birlikte sürekli bir artış olmaktadır. 1960’lı yıllarda 20-40 bin ton arasında olan üretim, 1980’li yıllarda 50-100 bin ton, son yıllarda da 110-140 bin ton arasında gerçekleşmektedir. Bu üretimin %70’den fazlasını Endonezya, %15’ten fazlasını Madagaskar ve %5’ini de Tanzanya gerçekleştirmektedir. Geri kalanı da Sri Lanka, Komor Adaları, Kenya ve Çin’de üretilmektedir.
Soru 86
Küçük Hindistan cevizi adıyla bilinen bitki aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Karabiber
B
Kekik
C
Karanfil
D
Kakao
E
Muskat
Açıklama:
Küçük Hindistancevizigiller (Myristicaceae) ailesinden portakal ağacına benzeyen, tropik bir ağaç cinsidir. Küçük Hindistancevizi ya da Hintcevizi adıyla da bilinir. Ana vatanı Banda Adaları olan küçük hindistancevizi, Karayipler bölgesinde ve özellikle de Grenada’da yetişir. Bitkinin, 2-3 cm uzunlukta, 1-2 cm çapta, oval, cevize benzer tohumları vardır. Bitkinin olgun meyvelerinin etli dokusu ve sert kabuğu ayrılmış iç kısmı baharat olarak kullanılır.
Soru 87
Günümüzde süt ile birlikte tüketilebilen ve çikolata ile birlikte yağı ve tozu faydalı olan bitki aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Kakao
B
Muskat
C
Kekik
D
Karabiber
E
Biberiye
Açıklama:
Kakao geleneksel olarak Aztekler tarafından su ve baharatla karıştırılarak, çikolata yapımında kullanılmıştır. İspanyol istilasından sonra Avrupa’ya getirilen kakao, süt ile karıştırılarak kullanılmaya başlanmış ve kısa sürede popüler olmuştur. Kakao tozu zamanla kakao yağı ile karıştırılarak bugünkü çikolata ortaya çıkmıştır. Günümüzde çikolata ile birlikte kakao tozu ve yağı en faydalı besinlerdendir.
Soru 88
Türkiye’de biberin ekim alanı ve üretim miktarı en fazla olduğu ilimiz aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Kilis
B
Adıyaman
C
Maraş
D
Gaziantep
E
Hatay
Açıklama:
Dünya’da en çok biber üreten ülkeler Çin, Meksika, Türkiye, Nijerya, İspanya, İtalya ve Romanya’dır. Türkiye’de ekim alanı ve üretim miktarı çok hızlı bir şekilde artan bir üründür. Kırmızıbiber üretiminin %85’i Gaziantep, Şanlıurfa, Maraş, Kilis, Adıyaman ve Hatay illerinden, geri kalanı da Antalya, Aydın, Bursa ve Bilecik illerinden sağlanmaktadır.
Soru 89
Türkiye’den en fazla kimyon alan ülke aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Singapur
B
ABD
C
Çin
D
Meksika
E
Brezilya
Açıklama:
Dünya kimyon üretimi 100-200 bin ton arasında değişmektedir. Bunun yaklaşık %70’ini Hindistan, %12’sini Suriye, %8’ini İran, %6’sını da Türkiye gerçekleştirmektedir. Kimyon Türkiye’nin dış satımında önemli bir yere sahiptir. Yıllık 15-20 milyon $ civarında döviz girdisi sağlanmaktadır. ABD, Bangladeş, Singapur ve Brezilya Türkiye’den en fazla kimyon satın alan ülkelerdir.
Soru 90
I. Çay
II. Kahve
III. Kekik
IV. Demirhindi
Yukarıdakilerden hangileri içecek olarak tüketilen bitkilerdendir?
II. Kahve
III. Kekik
IV. Demirhindi
Yukarıdakilerden hangileri içecek olarak tüketilen bitkilerdendir?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
II ve IV
C
II ve III
D
I-II ve IV
E
I-II ve III
Açıklama:
Bitkilerden yararlanma yollarından biri de onlardan çeşitli içecekler üretmektir. Bitkilerden elde edilen içecekler çoğu zaman demleme yöntemiyle elde edildiklerinden bunlara bitkisel çaylar da denilmektedir. Bitkilerden elde edilen içecekler vücudun sıvı ihtiyacını karşıladığı gibi, serinletici ya da iç ısıtıcı olarak da değerlendirilmektedirler. Ayrıca bu içecekler, koruyucu ve tedavi amaçlı olarak da tüketilmektedir. Günümüzde yapay maddeler katılarak üretilen içeceklere alternatif olarak, bitkilerden hazırlanan doğal içecekler daha çok tercih edilmeye başlanmıştır. Çay, kahve ve demirhindi de içecek olarak tüketilen bitkilerdendir. Kekik ise yaygın olarak baharat olarak kullanılmaktadır.
Soru 91
Vücuttaki kanser yapıcılarla savaşıp vücuttan atan kimyasallara ne ad verilir?
Seçenekler
A
Antidote
B
Antioksidan
C
Oksidan
D
Antişok
E
Şok
Açıklama:
Vücudumuza aldığımız besin maddeleri, hücrelerimizde oksijenle birlikte yakılarak enerjiye dönüşür. Ancak bu yanma işlemi sırasında ‘oksidan’ adı verilen moleküller ortaya çıkar. Oksidanlar; kanser, damarlarda yapı bozuklukları ve erken yaşlanmaya sebep olur. Bu oksidanlarla savaşıp onları etkisiz hâle getiren ve vücuttan atılmasını sağlayan kimyasal maddelere ‘antioksidan’ adı verilir.
Soru 92
Eterik yağ elde edilen bitkiler hangi isimle anılır?
Seçenekler
A
Aromatik
B
Tıbbi
C
Kimyevi
D
Tarımsal
E
Yapay
Açıklama:
Aromatik (kokulu, ıtri ya da ıtırlı) bitkiler: Çiçek, yaprak, tohum, meyve, kök, soğan, yumru, rizom ve kabuk gibi organların birisinden, bir kaçından veya tümünden uçucu yağ (eterik yağ ya da esans) elde edilen bitkilerdir.
Soru 93
Eugenol en yaygın olarak aşağıdakilerin hangisinde görülür?
Seçenekler
A
Sarımsak
B
Soğan
C
Karabiber
D
Fesleğen
E
Karanfil
Açıklama:
Eugenol: karanfil ve bazı diğer baharatlarda bulunan bir lezzet bileşenidir. Eugenol karanfilin karakteristik kokusuna sahiptir. Antiseptik ve lokal anestezik olarak kullanılan bir fenoldür. Kozmetikte, eczacılıkta kullanılır.
Soru 94
Ülkemizin en çok ihraç ettiği baharat türü hangisidir?
Seçenekler
A
Pul biber
B
Kekik
C
Haşhaş
D
Kantaron
E
Nane
Açıklama:
Türkiye’nin baharat ihracatı giderek artış göstermektedir. 2000’li yıllarda 50 milyon $’ı bulmayan baharat ihracat değeri 2010’dan itibaren 100 milyon $’ın üzerine çıkmıştır. Son yıllarda yaklaşık 100-120 milyon $ civarında baharat ihracatı, 10-15 milyon $ arasında da ithalatı vardır. İhraç ettiği en önemli baharatlar ve yaklaşık (milyon $) olarak miktarı şöyledir: Kekik (30), defne yaprağı (25), kimyon (20), ada çayı (5), anason (3), sumak ve rezene (2,5), biberiye ve nane (1)dir. Türkiye, kekik, defne yaprağı, ada çayı üretim ve ihracatında dünya birincisidir.
Soru 95
Baharatları böceklerden arındırmak için aşağıdaki yöntemlerden hangisi kullanılmaktadır?
Seçenekler
A
Fumigasyon
B
Sterilizasyon
C
Işınlama
D
Isıl İşlem
E
Kurutma
Açıklama:
Fumigasyon: Böcekleri ve diğer zararlı etmenleri öldürmek amacıyla, kapalı bir ortamda gaz hâlinde kimyasal bir madde vermek ve belirli bir süre gazı bu ortamda tutma işlemidir.
Soru 96
Baharatı daha uzun sure saklayabilmek için hangi yöntem uygulanır?
Seçenekler
A
Fumigasyon
B
Sterilizasyon
C
Işınlama
D
Isıl işlem
E
Kurutma
Açıklama:
Kurutma: Saklanma süresini uzatmak amacıyla üründeki suyun önemli bir bölümünün buharlaştırılarak uzaklaştırılması/ uçurulması işlemi. Böylece ürünün taşınması ve depolanması kolaylaşır. Suyun uçurulması su aktivitesini azalttığından kimyasal ve mikrobiyolojik bozulma riski de azalır.
Soru 97
Genellikle olgunlaşmadan toplanıp kurutulmuş olan gri, kahve, yeşil ya da siyah renkli, yüzeyleri buruşuk meyveleri olan baharat türü hangisidir?
Seçenekler
A
Kahve
B
Karabiber
C
Kakule
D
Çini biberi
E
Karanfil
Açıklama:
Karabibergiller (Piperaceae) ailesine ait sert yapraklı, 8-10 m kadar boylanabilen, çevresindeki ağaçlara sarılarak büyüyen, çok yıllık odunsu asma bitkisidir. Bu bitkinin genellikle olgunlaşmadan toplanıp kurutulmuş olan gri, kahve, yeşil ya da siyah renkli, yüzeyleri buruşuk meyvelerinin tane veya öğütülmüş hâline karabiber; aynı bitkinin, olgunlaştıktan sonra toplanıp kurutulmuş ve dış kabukları soyulmuş meyvelerinin tane ya da öğütülmüş hâline de beyaz toz biber veya akbiber denir.
Soru 98
Jamaika biberi olarak da bilinen baharat çeşidi hangisidir?
Seçenekler
A
İsot
B
Pul biber
C
Maraş biberi
D
Karabiber
E
Yenibahar
Açıklama:
Mersingiller (Myrtaceae) ailesinden olan yenibahar, ana vatanı Jamaika olan ve Amerika’nın sıcak bölgelerinde yetişen bir ağaç türüdür. Jamaika biberi de denilmektedir. Bitkinin küçük, koyu kahverengi ve kokulu meyvelerinin olgunlaştıktan sonra kurutulmuş taneleri veya bunların öğütülmüş hâli baharat olarak kullanılmaktadır.
Soru 99
Hint safranı olarak da adlandırılan baharat çeşidi hangisidir?
Seçenekler
A
Tarçın
B
Kakule
C
Zerdeçal
D
Köri
E
Hardal
Açıklama:
Zerdeçal; Zencefilgiller (Zingiberaceae) ailesinden sarı çiçekli, büyük yapraklı, yaprakları sivri uçlu, çok yıllık otsu bir bitki cinsidir. Hint safranı olarak da bilinir. Diğer isimleri zerdeçöp, safran kökü, sarıboya, zerdeçavdır. Ana vatanı Güney Asya’dır. Başta Hindistan, Pakistan, Bangladeş ve Çin olmak üzere Asya’nın tropik bölgelerinde yetişir.
Soru 100
Ebegümecigiller ailesinden gelen bitki çeşidi hangisidir?
Seçenekler
A
Kakule
B
Kakao
C
Capone
D
Kekik
E
Köri
Açıklama:
Kakao: Ebegümecigiller (Malvaceae) ailesinden 4-8 metre boyunda, geniş yapraklı tropik bir ağaç türüdür. Genellikle uzun boylu ağaçların gölgesinde yakıcı güneşten ve güçlü rüzgarlardan korunarak gelişir. Doğal yetişme alanı Güney Amerika, Batı Afrika, Batı Hint adaları olmakla beraber, düzenli yağmur alan, verimli topraklara sahip tropikal bölgelerin genelinde yetiştirilmektedir. Kakao ağacının küçük bir topatan kavunu şeklindeki meyvesinin içinde bulunan tohumları ya hemen ya da bir süre mayalandırıldıktan sonra kurutulur.
Soru 101
Avrupa'da baharatlar ve kokulu otların sadece zenginler tarafından değil yoksullar tarafından da kullanılmaya başlamasına kim olanak sağlamıştır?
Seçenekler
A
Hindistan
B
Uzak Doğu ülkeleri
C
Batı Avrupa ülkeleri
D
Rusya
E
Türkiye
Açıklama:
Doğu’dan gelen baharatlar, çoğu kimsenin satın alma gücünü aşıyordu. Baharatlar ve kokulu otları bütün dünyada yalnızca zenginler kullanabiliyordu. Ama Batı Avrupa ülkeleri zamanla baharat ticaretinde üstünlüğü ele geçirince, bu durum yavaş yavaş değişti ve baharat türleri sonunda zengin, yoksul herkes tarafından kullanılacak kadar bollaşmıştır. Doğru yanıt C seçeneğidir.
Soru 102
Aşağıdakilerden hangisi eski çağlarda Avrupa ve Asya arasındaki ticaret kervanlarında en yaygın olan baharat türlerinden biridir?
Seçenekler
A
Kakule
B
Zerdeçal
C
Hindistan cevizi
D
Kekik
E
Pulbiber
Açıklama:
Eski Çağlarda Asya ve Avrupa’nın birçok bölgesinde yoğun olarak baharat kullanılması büyük bir ticaret potansiyeli oluşturmuş, ticaret kervanları ile Avrupa’dan Doğu Asya’ya kadar birçok ülkeye ulaşmıştır. Ticarette en yaygın olanları karanfil, tarçın, kakule, zencefil ve karabiberdir. Doğru yanıt A seçeneğidir.
Soru 103
En az bir aromatik halka ve halkada çok miktarda hidroksil grupları bulunduran bileşiklerin tümüne ne ad verilir?
Seçenekler
A
Flavonoid
B
Fenolik
C
Farmakolojik
D
Antienflamatuvar
E
Eugenol
Açıklama:
Fenolik maddeler, bitkisel doğal bileşiklerin geniş bir kısmını kapsar, en az bir aromatik halka ve halkada çok miktarda hidroksil grupları bulunduran bileşiklerin tümüne denir. Doğru yanıt B seçeneğidir.
Soru 104
Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü'nün sistematiğinde hangi baharatlar aynı grupta yer almaktadır?
Seçenekler
A
Kırmızı biber - safran
B
Defne yaprağı - muskat
C
Vanilya - zencefil
D
Kakule - kekik
E
Karanfil - yenibahar
Açıklama:
Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü'nün sistematiğinde karabiber, vanilya, tarçın, karanfil ve zencefil tek olarak; kırmızı biber, çili biberi ve yenibahar bir grup olarak; muskat, kakule ve Malagueta biberi bir grup olarak; anason, kimyon, kişniş, rezene ve ardıç tohumu bir grup olarak; defne yaprağı, dereotu, çemen, safran, kekik ve zerdeçal da diğer baharatlar adı altında bir grup olarak verilmiştir. Doğru yanıt C seçeneğidir.
Soru 105
Aşağıdakilerden hangisi Türkiye'nin ithal ettiği en önemli baharatlardan biridir?
Seçenekler
A
Rezene
B
Biberiye
C
Anason
D
Kimyon
E
Karanfil
Açıklama:
Türkiye'nin ihraç ettiği en önemli baharatlar ve yaklaşık (milyon $) olarak miktarı şöyledir: Kekik (30), defne yaprağı (25), kimyon (20), ada çayı (5), anason (3), sumak ve rezene (2,5), biberiye ve nane (1)dir. İthal ettiği en önemli baharatlar; çörekotu, tarçın, zencefil, zerdeçal ve karanfildir. Doğru yanıt E seçeneğidir.
Soru 106
Aşağıdakilerden hangisi Türkiye'nin ihraç ettiği en önemli baharatlardan biridir?
Seçenekler
A
Çörekotu
B
Tarçın
C
Zencefil
D
Kimyon
E
Zerdeçal
Açıklama:
Türkiye'nin ihraç ettiği en önemli baharatlar kekik, defne yaprağı, kimyon, ada çayı, anason, sumak, rezene, biberiye ve nanedir. İthal ettiği en önemli baharatlar; çörekotu, tarçın, zencefil, zerdeçal ve karanfildir. Doğru yanıt D seçeneğidir.
Soru 107
Aşağıdakilerden hangisi ılıman iklim bölgelerinde yetişen baharatlardandır?
Seçenekler
A
Havlıcan
B
Kişniş
C
Tarçın
D
Kakao
E
Vanilya
Açıklama:
Havlıcan, tarçın, vanilya ve kakao sıcak iklim bölgelerinde yetişen baharatlar iken, kişniş ılıman iklim bölgelerinde yetişen bir baharattır. Doğru yanıt B seçeneğidir.
Soru 108
I. Yiyeceklere lezzet katmaları
II. Tıbbi amaçlarla kullanılmaları
III. Gıdaların bozulmasını geciktirmeleri
IV. Aromatik olmaları
V. İştahı kapatarak kilo vermeyi sağlamaları
Yukarıdakilerden hangileri baharatların başlıca özellikleri arasındadır?
II. Tıbbi amaçlarla kullanılmaları
III. Gıdaların bozulmasını geciktirmeleri
IV. Aromatik olmaları
V. İştahı kapatarak kilo vermeyi sağlamaları
Yukarıdakilerden hangileri baharatların başlıca özellikleri arasındadır?
Seçenekler
A
I, III ve IV
B
I ve IV
C
I, II, III ve IV
D
I, III, IV ve V
E
II, III ve V
Açıklama:
Baharatlar, katıldıkları gıda maddelerine çeşni ve tat katarak iştah açarlar. Baharatlar tat, koku ve renk maddelerince zengin olan bitkilerdir. Baharatlarda bulunan biyoaktif maddeler çoğunlukla mantar, bakteri ve mikroplara karşı etkili olduğundan gıda ürünlerinin bozulmasını önlerler veya en azından geciktirirler. Ayrıca biberiye, ada çayı, zencefil ve yenibahar gibi bazı baharatların oksitlenmeyi engelleyici (antioksidan) etkileri vardır. Bu nedenlerle baharatların pek çoğu aynı zamanda değerli birer tıbbi ve aromatik bitkidir. Doğru yanıt C seçeneğidir.
Soru 109
Böcekleri ve diğer zararlı etmenleri öldürmek amacıyla, kapalı bir ortamda gaz halinde kimyasal bir madde vermek ve belirli bir süre gazı bu ortamda tutma işlemine ne ad verilir?
Seçenekler
A
Fümigasyon
B
Distilasyon
C
Sterilizasyon
D
Dezenfeksiyon
E
Dekonteminasyon
Açıklama:
Böcekleri ve diğer zararlı etmenleri öldürmek amacıyla, kapalı bir ortamda gaz hâlinde kimyasal bir madde vermek ve belirli bir süre gazı bu ortamda tutma işlemine fümigasyon denir. Doğru yanıt A seçeneğidir.
Soru 110
Aşağıdakilerden hangisi baharat olarak değerlendirilen bir sebzedir?
Seçenekler
A
Kuş üzümü
B
Çam fıstığı
C
Ardıç tohumu
D
Okaliptüs yaprağı
E
Çörtük otu
Açıklama:
Sebze olarak tüketilen ancak aslında baharat olan bazı sebze türleri bulunmaktadır. Bunlar üretim sezonu içerisinde taze olarak değerlendirilirken, yetiştiriciliği yapılmayan dönemler için kurutularak saklanırlar. Yani yeşilken yemeklere ve özellikle salatalara katılırlar. Kurutulmuş olanları da baharat olarak kullanılır. Baharat olarak değerlendirilen sebzeler; fesleğen ve çörtük otudur. Doğru yanıt E seçeneğidir.
Soru 111
Sumak, adını aldığı bitkinin hangi kısmından elde edilir?
Seçenekler
A
Meyve
B
Tohum
C
Kök
D
Yaprak
E
Tomurcuk
Açıklama:
Baharatları kullanılan bitki organlarına göre sınıflandırmak mümkündür. Örneğin tarçın Uzak Doğu Asya’da yetişen bir ağacın kurutulmuş gövde kabuğudur. Anason, dereotu, kakule, karabiber, kırmızıbiber, kimyon, kişniş, muskat, rezene, sumak, vanilya ve yenibahar aynı adı taşıyan bitkilerin kurutulmuş meyveleridir. Çemen, çörekotu, hardal, haşhaş, keten ve susam tohumdur. Karanfil, tropik bir ağacın çiçek tomurcuklarıdır. Safran, safran bitkisinin çiçeklerindeki dişi organın tepeciğidir. Zencefil ve zerdeçal, aynı adla anılan bitkilerin toprak altındaki rizomlarıdır. Ada çayı, biberiye, defne, fesleğen, kekik, nane, mercanköşk, oğulotu, sater, tarhun gibi kokulu ve ıtri otların da yaprakları baharat olarak kullanılır.
Soru 112
Biberiye, ada çayı, zencefil ve yenibahar gibi baharatlarda bolca bulunan flavonoidlerin antitrombotik özelliği aşağıdakilerden hangisini gerçekleştirir?
Seçenekler
A
İltihabı azaltır.
B
Kanın pıhtılaşmasını engeller.
C
Yangıyı engeller.
D
Virüslerin zararlı etkilerini önler.
E
Oksitlenmeyi önler.
Açıklama:
Biberiye, ada çayı, zencefil ve yenibahar gibi fenolik ve flavonoidlerce zengin baharatların güçlü antioksidan (oksitlenmeyi engelleyici) etkileri vardır. Flavonoidler, P vitaminine benzeyen ve kanamaya karşı kullanılabilen maddelerdir. Antioksidan özelliklerinin yanında antienflamatuvar, antiviral, antialerjik, antitrombotik ve diğer özellikleri de bulunur. Antienflamatuvar, yangı önleyici anlamındadır ve herhangi bir maddenin iltihap azaltıcı özelliğine atfen verilebilecek isimdir. Antialerjik, alerjiye neden olmayan; antitrombotik ise kanın pıhtılaşmasını engelleyen demektir. Antiviral özelliği ise virüslerin zararlı etkilerini önlemesidir.
Soru 113
Anavatanı Avustralya olan, çayı, yağı, tentürü, ekstresi, macunu ve losyonu üretilen bitki aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Defne
B
Ardıç
C
Okaliptüs
D
Mahlep
E
Tarçın
Açıklama:
Ana yurdu Avustralya olan ve 600 civarında türü bulunan, sıtma ağacı olarak da bilinen okaliptüs (eucalyptus), bol güneşli ve sulak yerlerde, bataklıkları kurutmak ve odunundan yararlanılmak üzere yetiştirilir. Okaliptüs bitkisinin; çayı, yağı, tentürü, ekstresi, macunu ve losyonu üretilir. İçeriğindeki uçucu yağların, minerallerin ve vitaminlerin zenginliğiyle çok çeşitli ilaçların muhteviyatına girmiştir.
Soru 114
I. Çin
II. Türkiye
III. Kenya
IV. Amerika
Yukarıdakilerden hangileri çay üretiminin en çok yapıldığı ülkelerdir?
II. Türkiye
III. Kenya
IV. Amerika
Yukarıdakilerden hangileri çay üretiminin en çok yapıldığı ülkelerdir?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I ve II
C
II ve III
D
II ve IV
E
I, II ve III
Açıklama:
En önemli çay üreten ülkeler Çin, Hindistan, Kenya, Sri Lanka ve Türkiye’dir.