Gastronominin Temelleri - Aşçılık | Açık Öğretim Portal

Ünite 1

Soru 1

Fransız akademisi aşağıdaki yıllardan hangisinde, “gastronomi” kelimesini sözlüğüne alarak resmileştirilmiştir?

1705

1735

1805

1835

1905

Açıklama:

GASTRONOMİ KAVRAMI
1835 yılında Fransız akademisi “gastronomi” kelimesini sözlüğüne alarak resmileştirilmiştir.

Doğru Cevap: D

Soru 2

Bir bilim olarak gastronominin duyularla ilgili boyutundan bahsedildiğinde üzerinde konuşulması gereken ilk kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Tat alma

Koku alma

İşitme

Görme

Algı

Açıklama:

GASTRONOMİDE DUYUSAL KAVRAMLAR
Bir bilim olarak gastronominin duyularla ilgili boyutundan bahsedildiğinde üzerinde konuşulması gereken ilk kavram algıdır. Algı kavramı, pozitif (beğenme) veya negatif (tiksinme) takdir ile yakından ilişkilidir. Algı, beynin ilgili tüm duyuların (esas olarak tat alma, koku alma, hissetme ve ayrıca işitme ve görme duyuları) sinyallerini kullanarak yarattığı görüntüdür.

Doğru Cevap: E

Soru 3

Klosse'a göre gastronomi biliminde kaç temel kavram vardır?

Açıklama:

GASTRONOMİDE DUYUSAL KAVRAMLAR
Klosse (2013) gastronomiyi bir lezzet ve tat bilimi olarak tanımlamaktadır.Gastronomi bilimindeki iki temel kavram lezzet ve tattır. Her ikisi de karmaşık bir şekilde ilişkili olmasına rağmen yine de birbirinden çok farklıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 4

Duyular kaç önemli vücut sistemine etki eder?

Açıklama:

GASTRONOMİDE DUYUSAL KAVRAMLAR
Beş duyunun uyarılmasının hem fiziksel hem de zihinsel sağlığımız üzerinde doğrudan bir etkisi vardır. Duyular üç önemli vücut sistemine etki eder: otonom sinir sistemi, bağışıklık sistemi ve hormonal sistem.

Doğru Cevap: B

Soru 5

Günümüzde kabul gören kaç temel tat vardır?

Açıklama:

GASTRONOMİDE DUYUSAL KAVRAMLAR
Günümüzde kabul gören beş temel tat: Tatlı, acı, ekşi, umami, tuzludur.

Doğru Cevap: D

Soru 6

Üretim ve Tüketim Boyutu ile değerlendirildiğinde gastronomi kaç başlık altında incelenebilir?

Açıklama:

GASTRONOMİYİ OLUŞTURAN KAVRAMLAR
Üretim ve Tüketim Boyutu ile değerlendirildiğinde gastronomi şu başlıkları içermektedir:
• Yiyeceklerin hazırlanması, pişirilmesi ve servis edilme süreci,
• Yemeğin uygun kurallar ve araç-gereçler kullanarak sunulup yenilmesi sanatı,
• Menüde bulunan yemeklerin ne kadar satıldığı,
• Belirli bölgelerin mutfak kültürünü içeren; iyi yemek yeme bilimi ve sanatı,
• Damak tadının ve yemek yeme zevkinin, tarihsel bilgi, kültür, alışkanlık, yetenek ve emekle beğeniye uygun şekilde bir araya getirilmesidir.

Doğru Cevap: D

Soru 7

Fine-dining (lüks) restoranlarda çalışan şarap ve içecek profesyonellerine verilen unvan aşağıdakilerden hangisidir?

Gurme

Gurman

Gusto

Foodie

Sommelier

Açıklama:

GASTRONOMİYİ OLUŞTURAN KAVRAMLAR
Sommelier: Fine-dining (lüks) restoranlarda çalışan şarap ve içecek profesyonellerine verilen unvandır.

Doğru Cevap: E

Soru 8

Hangi yemeğin yanına hangi şarabın uyacağını bilen, yemeğin lezzetine eleştiri getirebilen ve yediği yemeğin içine bir fiske bile dahi katılmış olsa baharatın adını söyleyebilen kişi aşağıdakilerden hangisidir?

Gurme

Gurman

Gusto

Foodie

Sommelier

Açıklama:

GASTRONOMİYİ OLUŞTURAN KAVRAMLAR
Gurme, hangi yemeğin yanına hangi şarabın uyacağını bilen, yemeğin lezzetine eleştiri getirebilen ve yediği yemeğin içine bir fiske bile dahi katılmış olsa baharatın adını söyleyebilen kişidir.

Doğru Cevap: A

Soru 9

Yaklaşık kaç yenilebilir tür böcek vardır?

1000

1500

2000

2500

3000

Açıklama:

GASTRONOMİYİ OLUŞTURAN KAVRAMLAR
Yaklaşık 2000 yenilebilir tür böcekler var ancak çekirge ve cırcır böcekleri en çok yenilen türlerdir

Doğru Cevap: C

Soru 10

Yeme içmeyi temel motivasyon olarak gören gastro turistin özellikleri kaç başlık altında incelenebilir?

Açıklama:

GASTRONOMİ-TURİZM İLİŞKİSİNE YÖNELİK KAVRAMLAR
Yeme içmeyi temel motivasyon olarak gören gastro turistin özellikleri aşağıdaki gibidir:
• Seyahat planından itibaren yeme içmeyi öncelik olarak düşünen,
• Yeme içme etkinliklerine katılmaya istekli,
• Eğitim ve gelir seviyesi yüksek,
• Uzun süre konaklamaya meyilli,
• Yeniliklere açık ve araştırmacı ruhlu,
• Yerel ürünlere karşı ilgili (seyahat dönüşü yerel ürünlerden çevresine getirmek isteğindedir) ve saygılıdır

Doğru Cevap: E

Soru 11

Türkçeye Fransızcadan giren "gastronomi" sözcüğünün Türk Dil Kurumu sözlüğündeki anlamı aşağıdakilerden hangisidir?

Yemeği iyi yeme merakı

İyi yemek hazırlama

Kaliteli yiyecekleri seçme

Tadını çıkarma sanatı

Yemekle ilgili sanat ve bilgi

Açıklama:

Türk Dil Kurumu sözlüğünde gastronomi; “yemeği iyi yeme merakı” ve “sağlığa uygun, iyi düzenlenmiş, hoş ve lezzetli mutfak, yemek düzeni ve sistemi” olarak tanımlamaktadır.
Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 12

Aşağıdakilerden hangisi bireylerin tat alma duyusu üzerinde farklılıkları yaratan etmenlerden biri değildir?

Cinsiyet

Yaş

Psikolojik durum

Genetik

Yaşanan bölgenin havası

Açıklama:

Kültür dışında cinsiyet(erkekler ve kadınlar), yaş (çocuklar ve yaşlılar), genetik, psikolojik durum, uyku hâli, açlık, hastalık,alışkanlıklar, hormonlar, hamilelik gibi birçok sebep bireylerin tat alma duyusu üzerinde farklılıklar yaratmaktadır.
Cinsiyet, Yaş, Genetik, Psikolojik Durum tat alma duyusu üzerinde farklılık yaratmaktadır. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 13

Aşağıdakilerden hangisi günümüzde kabul gören beş temel tattan biri değildir?

Acı

Tatlı

Ekşi

Umami

Bitter

Açıklama:

Günümüzde kabul gören beş temel tat: tuzlu, tatlı, ekşi, acı ve umamidir.
Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 14

Dünyada “Fusion Cuisine” olarak bilinen mutfak kültürü, Türkçe’ye “füzyon mutfak” olarak geçmiştir. Füzyon kelimesinin anlamı, “erime, birleşme, bir araya gelme, birleştirme” şeklinde tanımlanır.
Aşağıdakilerden hangisi füzyon mutfakla ilgilidir?

Füzyon mutfağın oluşumunu sağlayan beş farklı yöntem vardır.

Türk mutfağına rahat bir şekilde uygulanamaz.

2000’li yıllarda Batı teknikleri ile Uzak Doğu teknik ve malzemelerinin birleştirilmesi şeklinde ortaya çıkmıştır.

Farklı ülke mutfaklarına ait pişirme teknikleri ve malzemelerinin bilinçli bir şekilde aynı tabakada kullanılmasıdır.

Van Aken “Yeni Dünya Mutfağı” olarak adlandırılan bir mutfak kültürü yaratmak için Uzak Doğu ve Avustralya’ya özgü lezzetleri birleştirmiştir.

Açıklama:

Füzyon Mutfak, farklı ülke mutfaklarına ait pişirme teknikleri ve malzemelerinin bilinçli bir şekilde aynı tabakada kullanılması ve kombinasyonu anlamında kullanılmaktadır. Füzyon mutfağın oluşumunu sağlayan üç farklı yöntem vardır. 1980’li yıllarda Batı teknikleri ile Uzakdoğu teknik ve malzemelerinin birleştirilmesi şeklinde ortaya çıkmıştır. Türk mutfağının zengin yiyecek içecek çeşitliliği ve kültürü sayesinde bu üç özellik rahat bir şekilde uygulanabilir. Van Aken “Yeni Dünya Mutfağı” olarak adlandırılan bir mutfak kültürü yaratmak için Latin, Karayip, Asya, Afrika ve Amerika’ya özgü lezzetleri birleştirmiştir.
Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 15

Sommelier aşağıdakilerden hangi gastronomik kavramın karşılığıdır?

Fine-dining (lüks) restoranlarda çalışan şarap ve içecek profesyonellerine verilen unvandır.

Yaşamı güzelleştirme ve yaşamdan keyif alma sanatı olarak tanımlanan gustoya önem veren kişiler yalnızca yemekten değil, hayatın her yönünden keyif almaya çalışan bireylerdir.

Genellikle içeceklerin ve yiyeceklerin tadımı konusunda bilgili kişilerin beş duyu organını en iyi şekilde kullanarak değerlendirme yapabilmeleri için gerekli işlemler dizisini ifade etmektedir.

"Gurme”, “ağzının tadını bilen”, “yemeğe düşkün veya dünya mutfağına ilgi duyan kimse” şeklinde tanımlanmaktadır.

İtalya’da kahve barın arkasında misafirin sipariş ettiği her içeceği hazırlayan kişilerdir.

Açıklama:

Sommelier, fine-dining (lüks) restoranlarda çalışan şarap ve içecek profesyonellerine verilen unvandır. Latincede yük semeri anlamına gelen “sagma” kelimesinden gelen kelimenin kökünü oluşturmaktadır. Ortaçağ Fransızcasında yük taşıma için kullanılan hayvanların sürücülerine verilen “saumalier” adı verilmiş ve bu kişilerin taşıdığı en önemli yüklerden birinin şarap olması sebebiyle 16. Yüzyıl civarında asiller için şarap taşınması ve saklanmasından sorumlu kişiler için de aynı kavramın kullanılmasına karar verilmiştir.
Menüdeki yemeklere en uygun şarapları seçen, şarap menüsü yazabilen, şarapların uygun koşullarda saklanmasını sağlayan, şarap servis ekipmanları ve kavın düzeninden sorumlu olan sommelier tam anlamıyla şarap konusunda uzman olan kişidir

Doğru Cevap: A

Soru 16

Entomofajinin gastronomi ekosistemi içerisinde endüstri oluşturacak bir ticari büyüklüğe ulaşmasının nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

Lezzetli bir besin olması

Alternatif bir besin kaynağı olması

Kültürel bir besin olması

Popüler bir besin olması

Yöresel bir besin olması

Açıklama:

Entomofajinin gastronomi ekosistemi içerisinde endüstri oluşturacak bir ticari büyüklüğe ulaşması, alternatif bir besin kaynağı olarak çevreye sağladığı faydalar ve insan sağlığına yararları ile birlikte gelecek ortaya çıkacak büyük gıda sorununa yönelik en güçlü çözümlerden biri olarak görülmesi, onu önemli bir trend konumuna taşımıştır.
Doğru cevap B'dir. Entomofajinin gastronomi ekosistemi içerisinde endüstri oluşturacak bir ticari büyüklüğe ulaşması, alternatif bir besin kaynağı olarak çevreye sağladığı faydalar ve insan sağlığına yararları ile birlikte gelecek ortaya çıkacak büyük gıda sorununa yönelik en güçlü çözümlerden biri olarak görülmesi, onu önemli bir trend konumuna taşımıştır.

Doğru Cevap: B

Soru 17

Slow Food düşüncesi iyi, temiz ve adaletli yemek ve haz almaktan oluşmaktadır.
Aşağıdakilerden hangisi "Slow Food" hareketi ile ilgili doğru bir bilgidir?

Tek başına yenilen öğünlere odaklanır.

İtalya'da gastronomi yazarı Norman Van Aken'e tepki olarak doğmuştur.

Taze, yöresel ve mevsim ürünlerinin avantajlarını öne çıkarmak amacındadır.

Küresel sanayiyi destekler.

Çok sayıda müşteriye hizmet vermek hedefindedir.

Açıklama:

Slow Food düşüncesi iyi, temiz ve adaletli yemek ve haz almaktan oluşmaktadır. Slow Food sürdürülebilir tarım ve balıkçılık yanında sağlıklı yapılan hayvancılığı desteklemekte ve eski el sanatlarını teşvik etmektedir. Bu hareket, taze, yöresel ve mevsim ürünlerinin avantajlarını öne çıkarmak yanında aile ve arkadaşlarla birlikte yenilen öğünlerin sosyal rolüne de vurgu yapmaktadır. Slow Food hareketi tüketicileri çevre kirliliğinin ve genetiği değiştirilmiş gıdaların tehlikelerine karşı uyarmaktadır.
Slow Food, sürdürülebilir tarım ve balıkçılık yanında sağlıklı yapılan hayvancılığı desteklemekte ve eski el sanatlarını teşvik etmektedir. Bu hareket, taze, yöresel ve mevsim ürünlerinin avantajlarını öne çıkarmak yanında aile ve arkadaşlarla birlikte yenilen öğünlerin sosyal rolüne de vurgu yapmaktadır. Slow Food hareketi tüketicileri çevre kirliliğinin ve genetiği değiştirilmiş gıdaların tehlikelerine karşı uyarmaktadır.

Doğru Cevap: C

Soru 18

Aşağıdakilerden hangisi gastro turistin özelliklerinden biri değildir?

Eğitim ve gelir seviyesi yüksektir

Yeniliklere açık ve araştırmacı ruhludur

Seyahat,, yeme içmeden öncelikli olarak görür

Uzun süre konaklamaya meyillidir

Yeme içme etkinliklerine katılmaya isteklidir

Açıklama:

Yeme içmeyi temel motivasyon olarak gören gastro turistin özellikleri aşağıdaki gibidir:

Seyahat planından itibaren yeme içmeyi öncelik olarak düşünen,

Yeme içme etkinliklerine katılmaya istekli,

Eğitim ve gelir seviyesi yüksek,

Uzun süre konaklamaya meyilli,

Yeniliklere açık ve araştırmacı ruhlu,

Yerel ürünlere karşı ilgili (seyahat dönüşü yerel ürünlerden çevresine getirmek isteğindedir) ve saygılıdır.

Gastro turistin öncelikli niyeti yeme içmedir. Farklı yeme içme deneyimleri için seyahat eder, başka bir deyişle, seyahat etmeyi yeme içmeden öncelikli bir konu olarak düşünmez.

Doğru Cevap: C

Soru 19

Aşağıdakilerden hangisi gastronomi turlarındaki yapılması en çok tercih edilen etkinliklerdendir?

Yerel peynir üreticilerinin gezilmesi

Ünlü ustaların mutfaklarının gezilmesi

Popüler gastronomik restoranların gezilmesi

Farklı ulusların lezzetlerinin tanıtıldığı yerlerin gezilmesi

Yeni lezzetlerin tadıldığı mekânların gezilmesi

Açıklama:

Gastronomi turlarındaki etkinlikleri özetleyecek olursak;

Yerel peynir üreticilerinin gezilmesi,

Atölyelerde peynir çalışmaları,

Kırsal alanda yer mantarları arayıcılığı,

Yerel pazar gezintileri,

Zeytinyağı üreticilerini ziyaretler ve zeytinyağı tadımı,

Üst sınıf yemek dersleri,

Smokehouse (et ve balığın odun tütsüsü ile kurutulduğu ve saklandığı yapılar) gezileri,

Üzüm bağı gezileri, bağ bozumu etkinlikleri,

Şarap eğitimi amaçlı şarap üreticilerinin gezilmesi ve şarap tadım turları,

Yerel yiyecek ve/veya içecek festival gezileri,

Evde mutfak dersleri,

Yukarıda sıralanan etkinlikler gastronomi turlarında yapılması en çok tercih edilen etkinliklerdir.
Kitabın 21. sayfasında verilen bilgilere göre doğru cevap A'dır. Gastronomi turlarındaki başlıca etkinlikler şunlardır:
• Yerel peynir üreticilerinin gezilmesi,
• Atölyelerde peynir çalışmaları,
• Kırsal alanda yer mantarları arayıcılığı,
• Yerel pazar gezintileri,
• Zeytinyağı üreticilerini ziyaretler ve zeytinyağı tadımı,
• Üst sınıf yemek dersleri,
• Smokehouse (et ve balığın odun tütsüsü ile
kurutulduğu ve saklandığı yapılar) gezileri,
• Üzüm bağı gezileri, bağ bozumu etkinlikleri,
• Şarap eğitimi amaçlı şarap üreticilerinin gezilmesi ve şarap tadım turları,
• Yerel yiyecek ve/veya içecek festival gezileri,
• Evde mutfak dersleri,
Yukarıda sıralanan etkinlikler gastronomi turlarında yapılması en çok tercih edilen etkinliklerdir. Gastronomi turlarının bir başka çıktısı da bu
rotaların etrafında oluşturulacak artı ürün ve yeni
hizmet alanları, yerel ekonominin ve yeni girişimcilerin gelişmesine katkıda bulunmasıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 20

Yenilebilir maddelerin, hijyenik olarak azami düzeyde damak ve göz zevkini amaçlayarak yenmeye hazır hâle getirilmesine kadar olan süreç aşağıdakilerden hangisinin çalışma konusudur?

Özofagus

Epiglottis

Gastronomi

Gastro

Tonsilla

Açıklama:

Gastronomi, kültür ve yemek arasındaki ilişkiyi inceleyen bir bilim, sanat ya da iyi yeme alışkanlığıdır. Yenilebilir maddelerin, hijyenik olarak azami düzeyde damak ve göz zevkini amaçlayarak yenmeye hazır hâle getirilmesine kadar olan süreç, gastronominin çalışma konusudur. Hem fen bilimleri hem de sosyal bilimlerden yararlanan yeme ve içme bilimi olarak ifade edilen gastronomi; antropoloji, sosyoloji, ekonomi, kimya, ziraat, çevrebilim, tıp bilimleri geleneksel bilgiler ve modern teknolojileri ile yakın ilişki içerisinde olan bir bilim dalıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 21

Aşağıdakilerden hangisinin gastronomi tanımına yönelik yaptığı detaylı açıklamalar, günümüzde akademik anlamda gastronominin nasıl tanımlanması gerektiği yolunda akademisyenlere ışık tutmuştur?

Joseph Berchoux

Jean Anthelme Brillat-Savarin

Norman Van Aken

Grimod de la Reyniere

Carlo Petrini

Açıklama:

Modern gastronomi kuramcısı Jean Anthelme Brillat-Savarin (1755-1826, Fransa), 1825 yılında yayımlamış olduğu Lezzetin Fizyolojisi (The Physology of Taste) adlı kitabında gastronomiyi tüm hatlarıyla ele alarak gastronominin “gıdaların sınıflandırmasından dolayı doğa tarihiyle, bu gıdaların oluşum ve niteliklerini incelemesinden dolayı fizikle, uyguladığı çeşitli çözümlemeler ile kimyayla, yemekleri hazırlama ve lezzetli kılma sanatından dolayı mutfakla ve ekonominin bir parçası olmasından dolayı da ticaretle olan ilişkisi” nden bahsetmiştir. Brillat-Savarin’in gastronomi tanımına yönelik yaptığı bu detaylı açıklamalar, günümüzde akademik anlamda gastronominin nasıl tanımlanması gerektiği yolunda akademisyenlere ışık tutmuştur.

Doğru Cevap: B

Soru 22

Besinler yutulduğu zaman soluk borusunun açıklığı üzerine eğilerek onu kapatan telsi, kıkırdaksı hareket edebilen esnek uzantı aşağıdakilerden hangisidir?

Özofagus

Papilla

Tonsilla

Epiglottis

Tat reseptörü

Açıklama:

Epiglottis: Besinler yutulduğu zaman soluk borusunun açıklığı üzerine eğilerek onu kapatan telsi, kıkırdaksı hareket edebilen esnek uzantı; gırtlak kapağı.

Doğru Cevap: D

Soru 23

1908 yılında Japon kimya profesörü Kikunae Ikeda tarafından keşfedilen ve ‘lezzetli’, ‘hoşa giden’, ‘etli’ gibi anlamlarda kullanılan 5. temel tat aşağıdakilerden hangisidir?

Umami

Ekşi

Bitter

Tuzlu

Acı

Açıklama:

Umami, 1908 yılında Japon kimya profesörü Kikunae Ikeda tarafından keşfedilen ve ‘lezzetli’, ‘hoşa giden’, ‘etli’ gibi anlamlarda kullanılan 5. temel tattır. Umami tadının önemli bir bileşeni ise glutamik asittir. Glutamat gıdalarda çok yaygın bulunan bir amino
asittir. Umami tadı balık, et, süt, domates ve bazı sebzeler gibi glutamat bakımından zengin gıdalarda bulunmaktadır

Doğru Cevap: A

Soru 24

Aşağıdakilerden hangisi gastronominin üretim boyutu elemanlarından biri değildir?

Gastronom

Sommelier

Barista

Aşçı

Gurman

Açıklama:

Gastronominin üretim boyutu; iyi yemek hazırlama, pişirme, sunma ve masa hazırlama bilimi ve sanatı, iyi yemek yeme ile ilgili faaliyetler ve iyi yemek yeme ile ilgili bilgi birikimi, emek pişirme ve hazırlama-aşçılık ile ilgili prensip ve uygulamalarını içermektedir. Aşçı, gastronom, barista, sommelier gastronominin üretim boyutu elemanları olarak sıralanabilir.
Gurman: İyi yiyecek ve içeceklerin tüketimine ilgi duyan ve bunları tüketmekten büyük keyif alan kişi olarak ifade edilir.
Gastronominin üretim boyutu; iyi yemek hazırlama, pişirme, sunma ve masa hazırlama bilimi ve
sanatı, iyi yemek yeme ile ilgili faaliyetler ve iyi yemek yeme ile ilgili bilgi birikimi, emek pişirme ve
hazırlama-aşçılık ile ilgili prensip ve uygulamalarını içermektedir. Aşçı, gastronom, barista, sommelier gastronominin üretim boyutu elemanları olarak sıralanabilir.
Gurman, iyi yiyecek ve içeceklerin tüketimine ilgi duyan ve bunları tüketmekten büyük keyif alan kişi olarak ifade edilir.

Doğru Cevap: E

Soru 25

Aşağıdakilerden hangisi hangi yemeğin yanına hangi şarabın uyacağını bilen, yemeğin lezzetine eleştiri getirebilen ve yediği yemeğin içine bir fiske bile dahi katılmış olsa baharatın adını söyleyebilen kişidir?

Gurman

Gurme

Sommelier

Gusto

Degüstatör

Açıklama:

Gurme: Fransızca “gourmet” sözcüğünden gelmekte olan gurme kelimesi Türk Dil Kurumunda “tatbilir” olarak ifade edilmektedir. Gurme, hangi yemeğin yanına hangi şarabın uyacağını bilen, yemeğin lezzetine eleştiri getirebilen ve yediği yemeğin içine bir fiske bile dahi katılmış olsa baharatın adını söyleyebilen kişidir.

Doğru Cevap: B

Soru 26

Aşağıdakilerden hangisi "foodie" kavramının tanımıdır?

Yalnızca yemekten değil, hayatın her yönünden keyif almaya çalışan bireyler

Fine-dining (lüks) restoranlarda çalışan şarap ve içecek profesyonellerine verilen
unvan

İyi yiyecek ve içeceklerin tüketimine ilgi duyan ve bunları tüketmekten büyük keyif alan kişi

Ağzının tadını bilen, yemeğe düşkün veya dünya mutfağına ilgi duyan kimse

Yaşamı kendileri için keyifli hale getirirken, yakın çevrelerine de pozitif enerji yayan kişiler

Açıklama:

Foodie: Foodie kavramı sırasıyla “gurme”, “ağzının tadını bilen”, “yemeğe düşkün veya dünya mutfağına ilgi duyan kimse” şeklinde tanımlanmaktadır.

Doğru Cevap: D

Soru 27

Aşağıdakilerden hangisi genellikle içeceklerin ve yiyeceklerin tadımında beş duyu organını en iyi şekilde kullanarak değerlendirme yapabilen kişilere verilen isimdir?

Sommelier

Gurme

Degüstatör

Gastronom

Barista

Açıklama:

Degüstatör: Degüstasyon, genellikle içeceklerin ve yiyeceklerin tadımı konusunda bilgili kişilerin beş duyu organını en iyi şekilde kullanarak değerlendirme yapabilmeleri için gerekli işlemler dizisini ifade etmektedir. Degüstatör, degüstasyon işlemini gerçekleştiren kişi, tadım uzmanıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 28

Aşağıdakilerden hangisi böceklerin gıda olarak tüketilmesini ifade etmektedir?

Raw

Degüstasyon

Miksoloji

Füzyon

Entomofaji

Açıklama:

“Entomophagy” kelimesi böceklerin gıda olarak tüketilmesini ifade etmektedir. Bu kelime Yunancada böcek anlamına gelen “entomo” ve yemek anlamına gelen “phagein” kelimelerinden türemiştir. Bu iki kelimenin birleşimi “insect eating” diğer bir ifade ile böcek yemek anlamına gelmektedir.

Doğru Cevap: E

Soru 29

Aşağıdakilerden hangisi yeme içmeyi temel motivasyon olarak gören gastro turistin özelliklerinden biri değildir?

Yerel ürünlere karşı ilgili

Evde mutfak dersleri almış

Uzun süre konaklamaya meyilli

Eğitim ve gelir seviyesi yüksek

Yeniliklere açık ve araştırmacı ruhlu

Açıklama:

Yeme içmeyi temel motivasyon olarak gören gastro turistin özellikleri aşağıdaki gibidir:
• Seyahat planından itibaren yeme içmeyi
öncelik olarak düşünen,
• Yeme içme etkinliklerine katılmaya istekli,
• Eğitim ve gelir seviyesi yüksek,
• Uzun süre konaklamaya meyilli,
• Yeniliklere açık ve araştırmacı ruhlu,
• Yerel ürünlere karşı ilgili (seyahat dönüşü
yerel ürünlerden çevresine getirmek isteğindedir) ve saygılıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 30

Ekşi tat, insalarda duyusal olarak hangi duygunun oluşmasına neden olmaktadır?

Karasızlık

Tiksinme

İrkilme

Mutluluk

Burukluk

Açıklama:

Ekşi tadın kaynağı asitlerdir ve insanlarda duyusal olarak bir kararsızlık oluşturmaktadır. Portakal, greyfurt veya ekşi şeker gibi besinlerde hissedilen ekşi tat çekici gelirken, bozulmuş yiyeceklerde ve olgunlaşmamış meyvelerdeki ekşi tat itici gelmektedir.

Doğru Cevap: A

Ünite 2

Soru 1

“Gastronomi” sözcüğündeki “gastro” ifadesi hangi anlama gelmektedir?

Yeme-içme

Beslenme

Damak

Mide

Ağız

Açıklama:

"GASTRONOMİNİN ETİMOLOJİK YAPISI VE ANLAMI" konusunu inceleyiniz.
Mide

Doğru Cevap: D

Soru 2

Brillat Savarin’in yorumunda gastronomi ne olarak kabul edilmektedir?

Sanatsal yemek

Yaşam sanatı

Beslenme sanatı

Tadın fizyolojisi

Mantıklı anlayış

Açıklama:

"GASTRONOMİNİN ETİMOLOJİK YAPISI VE ANLAMI" konusunu inceleyiniz.
Brillat Savarin’in yorumunda gastronomi, “Kendimizi sürdürdüğümüz sürece bizi ilgilendiren her şeyin mantıklı anlayışıdır.”

Doğru Cevap: E

Soru 3

Gastronominin, mutfaktan laboratuvara ve kütüphaneye doğru ilerleyen genç bir bilim halini alması kaçıncı yüzyılda gerçekleşmiştir?

Açıklama:

"GASTRONOMİNİN ETİMOLOJİK YAPISI VE ANLAMI" konusunu inceleyiniz.
19

Doğru Cevap: D

Soru 4

“Yiyecek ve içecek kültürünün bilime ve sanata dönüşmesi” nitelemesi aşağıdakilerden hangisini ifade etmek için üretilmiştir?

Mutfak sanatları

Gastronomi

Gastroenteroloji

Yaşam sanatı

Aşçılık

Açıklama:

"GASTRONOMİ DİSİPLİNİ" konusunu inceleyiniz.

Doğru Cevap: B

Soru 5

Yemek pişirmede fizik, kimya ve biyoloji bilimlerinin prensiplerinden yararlanılmasıyla geliştirilen uygulamalara ne ad verilir?

Moleküler gastronomi

Tıbbi gastronomi

Bilimsel gastronomi

Maddi gastronomi

Dünyevi gastronomi

Açıklama:

"GASTRONOMİ DİSİPLİNİ" konusunu inceleyiniz.
Moleküler gastronomi

Doğru Cevap: A

Soru 6

“Gastronomi çalışmaları, gıda ve kültür, gıda ve toplum, gıda ve pazarlama üzerine çalışan birçok disiplin ile tamamlanan …. bir bakış açısıdır.” ifadesindeki boş yere aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?

İnterdisipliner

Multidisipliner

Transdisipliner

Multimodal

Kombinasyonel

Açıklama:

"Transdisipliner Yaklaşım" konusunu inceleyiniz.
Gastronomi çalışmaları, gıda ve kültür, gıda ve toplum, gıda ve pazarlama üzerine çalışan birçok disiplin ile tamamlanan transdisipliner bir bakış açısıdır (Scarpato, 2002c: 3). Örneğin bir mimar müşteriler açısından önemli olan restoran işletme- sinin ambiyansını yapısal olarak fiziksel özellikleri üzerinden açıklayabilir, bir müzisyen bu ambiyansı işletmede yapılan canlı müziğin ahengi üzerinden açıklayabilir, bir sosyolog bireylerin deneyimine bağlı farklı anlamlar yükleyerek ambiyansı değer- lendirebilir, bir gastronom işletmedeki menünün bu ambiyansa değer kattığını ifade edebilir.

Doğru Cevap: C

Soru 7

Multidisipliner gastronomi modelinin merkezinde aşağıdakilerden hangisi yer alır?

Mutfak

Tarım

Estetik

Gastronomi

Sağlık

Açıklama:

"Multidisipliner Yaklaşım" konusunu inceleyiniz.
Gastronomi

Doğru Cevap: D

Soru 8

Maslow’un ihtiyaçlar hiyerarşisinde insan ihtiyacının ilk sırasında aşağıdakilerden hangisi yer alır?

Din

Beslenme

Üreme

Irksal üstünlük

Eşitlik

Açıklama:

"Gastronominin Diğer Disiplinler ile İlişkileri" konusunu inceleyiniz.
Beslenme

Doğru Cevap: B

Soru 9

İnsanların beslenmesi ve buna dayalı olarak şekillenen toplumsal hayatın incelenmesi yönlerinden gastronomi ile ilişkili olan bilim dalı aşağıdakilerden hangisidir?

Turizm

Siyaset ve politika

Arkeoloji

Ekonomi

Antropoloji

Açıklama:

"Gastronominin Diğer Disiplinler ile İlişkileri" konusunu inceleyiniz.
Antropoloji çalışmalarında toplumsal hayatın şekillenmesi ile ilgili birçok yaklaşım görülmektedir. Bu çalışmalar toplumsal değişmeyi sağlayan tarım devrimi ve sanayi devrimi gibi zamanlara ait insanların beslenmesi ve buna dayalı olarak şekillenen toplumsal durumlarını esas almaktadırlar.

Doğru Cevap: E

Soru 10

Yemek pişirmede fizik, biyoloji ve kimya bilimlerinin prensiplerinden yararlanılmasıyla geliştirilen uygulamalar aşağıdakilerden hangisi ile ifade edilir?

Bilimsel gastronomi

Temel gastronomi

Moleküler gastronomi

Gelişimsel gastronomi

Fenni gastronomi

Açıklama:

"Gastronominin Diğer Disiplinler ile İlişkileri" konusunu inceleyiniz.
Moleküler gastronomi

Doğru Cevap: C

Soru 11

Gastronominin kavramsal olarak çok boyutlu olması ve bu nedenle de tek bir bilim dalı çerçevesinde incelenmesinin yeterli olmayacağı düşüncesi, aşağıdaki başlıklardan en fazla hangisiyle ilişkilidir?

Gastronomiyle İlgili Temel Kavramlar

Gastronomi Disiplini ve İlişkileri

Gastronomi ve Din

Gastronomi ve Tarım

Gastronomi ve Coğrafya

Açıklama:

Gastronomi, kavramsal olarak çok boyutludur ve bu nedenle de tek bir bilim dalı çerçevesinde incelenmesine olanak sağlamak için sınırları kesin olarak belirlenebilecek bir özellik taşımamaktadır. Tarımdan hizmet sektörüne, ekonomiden sanata, tarihten doğa bilimlerine, turizmden psikolojiye, tıp alanından aşçılığa kadar birbirinden oldukça ayrı alanların konusu olabilmektedir. Dolayısıyla her çalışmada, ilgili disiplinin konusuna göre bu boyutlardan birinin veya birkaçının ele alındığı saptanmıştır. Kimi çalışmalarda ürün çeşitliliği ve üretim yöntemleri bakımından kapsamı; kimi çalışmalarda kültürle ve yaşanan bölgeyle olan ilişkisi; bazılarında ekonomik, psikolojik ve sosyolojik boyutları; bazılarında sanatsal, estetik veya beslenme boyutları; kimilerinde mühendislik ve fiziko kimyasal boyutları; bazılarında hazırlık, sunum/servis ve tüketim şekilleri yönünde incelemeler öne çıkmaktadır Çeşitli disiplinlerden beslenen gastronominin ortak noktada birleştiği bir diğer unsur da tanımlarında sıklıkla ifade edilen bilim, sanat ve kültür ile olan ilişkisidir.
Bu açıklamalar ışığında yukarıdaki seçenekler incelendiğinde, gastronominin kavramsal olarak çok boyutlu olması ve bu nedenle de tek bir bilim dalı çerçevesinde incelenmesinin yeterli olmayacağı düşüncesi en fazla gastronomi disiplini ve ilişkileri başlığıyla ilişkili olduğundan bu sorunun doğru yanıtı B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 12

Brillat Savarin'e göre kendimizi sürdürdüğümüz sürece bizi ilgilendiren her şeyin mantıklı anlayışı yorumu, aşağıdaki kavramlardan hangisiyle ilişkilidir?

Astronomi

Taksonomi

Gastronomi

Ergonomi

Otonomi

Açıklama:

Gastronominin teorileri Brillant Savarin tarafından aforizma (özdeyiş) olarak aktarılan aksiyomlar olarak belirtilmektedir. Mutfak sanatları, mutfak bilimi ve teknolojisi ve gastronomi disiplini, alandaki araştırmalar yoluyla açıklamalara ulaşmayı amaçlamaktadır 19.ve 20. yüzyıllarda gastronomi Brillant Savarin’in tanımladığı şekliyle üzerinde düşünülen yazılan önemli bir alan hâline gelmiştir. Brillat Savarin’in yorumunda gastronomi, “Kendimizi sürdürdüğümüz sürece bizi ilgilendiren her şeyin mantıklı anlayışıdır.” ifadesi bulunmaktadır. Gastronomiyi “mantıklı anlayış” olarak kabul ederek yiyecekleri seçmenin ve hazırlamanın, yeme ve içmenin, entelektüel faaliyetler, seçimlerimiz, yeme ve içme alışkanlığımız, bilinçli bir tepki veya analizle birlikte olması gerektiği sonucuna varır. Bu açıklamalardan hareketle yukarıdaki seçenekler incelendiğinde, Brillat Savarin'e göre kendimizi sürdürdüğümüz sürece bizi ilgilendiren her şeyin mantıklı anlayışı yorumu en fazla gastronomiyle ilişkili olduğundan bu sorunun doğru yanıtı C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 13

Gastronomi kelimesini eserlerinde ilk defa kullanan filozof, aşağıdaki seçeneklerden hangisinde belirtilmiştir?

Sokrates

Platon

Thales

Archestratus

Demokritos

Açıklama:

Archestratus, Sicilya'da MÖ 4. yüzyılın ortalarında bir süre yazan ve "lezzetli yemeklerin Daedalusu" olarak bilinen, Gela veya Syracuse'nin eski bir Yunan şairiydi. Gastronominin ilk olarak 1623’te Epikürcü bir filozof ve mutfak bilgesi olan Archestratus’un (kayıp) şiirinin Yunanca’sından bir çeviri kelimesi olarak ortaya çıkmıştır. Bu sebeple yukarıdaki seçenekler incelendiğinde gastronomi kelimesini eserlerinde ilk defa kullanan filozof Archestratus olarak kabul edildiğinden bu sorunun doğru yanıtı D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 14

Aşağıdaki seçeneklerden hangisi multidisipliner gastronomi modelinde yer alan uzmanlık alanlarından birisi değildir?

İletişim

Tarih

Mutfak

Ticaret

Kozmoloji

Açıklama:

Multidisipliner yaklaşım bir problemin üzerine birden çok disiplinin entegrasyon amacı taşımadan beraber odaklanması olarak ifade edilebilir. Yani birkaç disiplin alanı yan yana yerleştirilerek, doğrudan bir bütünleştirme çabası olmadan bir soruna odaklanarak farklı disiplinlere ait öğretiler çerçevesinde ortak bir tema etrafında birleşirler. Multidisipliner bir yaklaşımda amaç esas olarak farklı disiplinlere ait teorik modellerin bir araya getirilmesidir. Multidisipliner gastronomi modeli şu alanlardan oluşmaktadır:

Edebiyat

Tarih

İletişim

Mutfak

Tarım

Coğrafya

Ekonomi

Ticaret

Teknoloji

Tıp

Politika

Hukuk

Etik

Felsefe

Yukarıdaki seçenekler incelendiğinde, Kozmoloji (bir bütün olarak evreni konu alan bilim dalı olduğundan dolayı) multidisipliner gastronomi modelini oluşturan uzmanlık alanlarından birisi olmadığından bu sorunun doğru yanıtı E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 15

Belirli bir alanda çalışan bilim adamlarının paylaştığı ortak değerler ve anlayışlar dizisi, aşağıdaki kavramlardan hangisiyle ilişkilidir?

Paradigma

Paradoks

Pozitivizm

Pragmatizm

Postmodernizm

Açıklama:

Araştırma alanlarının disiplin olarak görülebilmesi için belirlenen çeşitli ölçütlere bakıldığında gastronominin çeşitli araştırma konularına ve araştırma sorularına sahip olduğu söylenebilir. Gastronominin ve bağlantılı çeşitli disiplinlerin birikmiş uzmanlık bilgisi ile gastronomi disiplinine ait her geçen gün artan teori ve kavramları da beraberinde getirmektedir. Bu teoriler gastronomi araştırmalarındaki yöntemleri zenginleştirmekte ve çeşitli yaklaşımlarla ele alınmasını sağlamaktadır. Bütün bu alt yapı ile ilerleyen gastronomi disiplini günümüzdeki üniversite eğitimi ve çeşitli kuruluşların oluşmasıyla kurumsal kimlik kazanarak güncel yapısını korumaktadır. Teorinin pratikte uygulandığı bir araştırma alanına sahip olan gastronomi mantıksal bir yapıda artarak devam eden bilgi birikimine sahip bir özellik sergilemektedir. Bu özelliğiyle oluşan akademik yapı fikir birliği içerisinde gastronominin kelime kökeni ile bağlantılı bir şekilde paradigma ve kuramsal alt yapısının oluşmasını sağlamaktadır. Bahsi geçen çeşitli ölçütler kapsamında gastronominin bir disiplin olduğu gerçeği doğrulanmaktadır. Bu bağlam yukarıdaki seçenekler incelendiğinde, paradigma belirli bir alanda çalışan bilim adamlarının paylaştığı ortak değerler ve anlayışlar dizisini tanımladığından bu sorunun doğru yanıtı A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 16

Gastronomi çalışmalarının çok disiplinli bir perspektif olarak adlandırılması, aşağıdaki seçeneklerden hangisiyle gastronomi arasındaki ilişkiye vurgu yapmaktadır?

Ekonomi

Bilim

Eğitim

Hukuk

Siyaset

Açıklama:

Gastronomi gıdanın en ham hâlinden dönüştürülüp tüketim için hazır bir ürün haline getirilen ve hatta tüketimden sonraki süreci de kapsayan gastronomi; tarım, ziraat, ekonomi, sanayi, aşçılık, duyusal analiz kapsamında gıda bilimi, tüketim şekilleri ve zihinsel algılar bağlamında psikoloji, tarih ve antropoloji gibi birçok pozitif ve sosyal bilimden beslenen bir disiplindir. Bu kapsamda gastronomi çalışmaları çeşitli disiplinleri yani bilim dallarını içerdiğinden yukarıdaki seçenekler incelendiğinde gastronomi çalışmalarının çok disiplinli bir perspektif olarak adlandırılması, onun en fazla bilimle olan ilişkisine vurgu yaptığından bu sorunun doğru yanıtı B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 17

Richard Sennett’in zanaatkârlığı ustalıklı bir hüner olarak tanımlaması, gastronominin aşağıdaki seçeneklerde belirtilen alanlardan hangisiyle ilişkisine en fazla vurgu yapmaktadır?

Kültür

Hukuk

Sanat

Siyaset

Psikoloji

Açıklama:

Gastronomi araştırmacılar tarafından yazında sıklıkla kullanılmakta ve yaşamın sanatı olarak bilinmektedir. Birçok kişi için gastronomi, yaşamın mutluluğa açılan penceresi olarak görülmekte; bazıları içinse insanlığın vazgeçilmezi olan sağlık unsurunun temel taşı olarak kabul edilmektedir. Gastronominin bu hayati unsurların giriş kapısı olması; onu insanlık tarihi için nesilden nesile aktarılacak bir bilim dalı haline getirmiştir. bu açıklamalardan hareketle yukarıdaki seçenekler incelendiğinde, Richard Sennett’in belirttiği gibi zanaatkârlık “ustalıklı bir hüner”dir ve “zanaatkârlık bir şeyi o şeyin kendisi için iyi yapmak”tır cümlesi, gastronomi ile sanat arasındaki ilişkiye en fazla vurgu yaptığından bu sorunun doğru yanıtı C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 18

Yemeğin bir zamanlar tüm insanlık adına yaşam için nasıl bir temel gereklilik olduğunu göstermesi, gastronominin aşağıdaki alanlardan hangisiyle ilişkisine vurgu yapmaktadır?

İstatistik

Sosyoloji

Hukuk

Tarih

Coğrafya

Açıklama:

Tarih, toplumları, geçmiş olayları zaman ve yer göstererek anlatan, bu olaylar arasındaki ilişkileri, etkilerini ve her milletin kurduğu medeniyeti inceleyen bilimdir. Tarihimiz kolektif hafızadır, bireylerin sosyal kimlikleri ve nihai beklentilerini geliştirebilecekleri deneyimler deposudur. Tarihsel kaynaklar, bireylerin geçmiş faaliyetlerinden bıraktıkları her türlü kanıtı kapsar (çağlar boyunca aktarılan sözlü geleneğin kayıtları, yazılı kaynaklar, teknolojiler, maddi eserler, sanat, fotoğraf, film ve video vb.). Tarihçiler sıklıkla arkeolog, antropolog ve sanat tarihçisi gibi diğer uzmanlardan yararlanırlar. Tarih içerisinde incelenen bir gastronomi ise yemeğin bir zamanlar tüm insanlık için nasıl yaşamın sürekliliği için temel bir gereklilik olduğunu göstermektedir. bu açıklamalardan hareketle yukarıdaki seçenekler incelendiğinde, yemeğin bir zamanlar tüm insanlık adına yaşam için nasıl bir temel gereklilik olduğunu göstermesi, gastronominin tarihle etkileşimine vurgu yaptığından bu sorunun doğru yanıtı D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 19

Dünyanın fiziksel özelliklerinin ve bitki örtüsünün mutfağa yansıması, gastronomiyle aşağıdaki alanlardan hangisinin etkileşimine vurgu yapmaktadır?

Felsefe

Sosyoloji

Tarih

Fizik

Coğrafya

Açıklama:

Coğrafya, dünyanın fiziksel özelliklerini, bitki örtüsünü, iklimi ve halklarını incelemeyi içeren, dünya yüzeyini tanımlayan araştırma ortamı olarak yorumlanabilir. Bütün bu inceleme alanları mutfak kültürüne dolayısıyla gastronomiye etki eden temel kaynakları oluşturur. bu açıklamalardan hareketle dünyanın fiziksel özelliklerinin ve bitki örtüsünün mutfağa yansıması, gastronomiyle coğrafyanın etkileşimine vurgu yaptığından bu sorunun doğru yanıtı E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 20

Bilimsel kazı yöntemleriyle ortaya çıkarılan tarihi eserlerin yemek kültürüne etkilerinin incelenmesi, gastronomi alanıyla aşağıdaki disiplinlerden hangisi arasındaki etkileşime vurgu yapmaktadır?

Arkeoloji

Hukuk

Psikoloji

Din

Antropoloji

Açıklama:

Arkeoloji, bilimsel kazı yöntemleriyle ortaya çıkarılan tarihi eserlerin kültürel, sanatsal ve tarihsel yönden incelenerek geçmişin aydınlatılmaya çalışıldığı bir bilimdir. Arkeolojik kalıntılar geçmiş hakkında yorumlar yapılmasına imkân sağlayacak ipuçları sunması ve dolayısıyla günümüzün anlaşılmasını sağlamaktadır. Arkeolojik kalıntılar vasıtasıyla yemek pişirme işiyle uğraşanların ya da o yemeği tüketenlerin kafalarını ve yüreklerini saran çevreyi araştırmak, bir dönemin sanatına ilişkin yapılan çözümleme ister istemez o çağın “yeme içme kodlarını” aydınlatan minyatür bir sanat tarihi olacaktır. Gastronomiyi oluşturan bu unsurlar disiplinler ötesi keşif yolculuğunda temel verilerdir. Tarihin her döneminde yeme içme, insan deneyiminin dinsel, kişisel, siyasal, efsanelere dayanan, bilimsel çok sayıda yüzünü incelemede bir şablon görevi yapar. bu açıklamalardan hareketle yukarıdaki seçenekler incelendiğinde, bilimsel kazı yöntemleriyle ortaya çıkarılan tarihi eserlerin yemek kültürüne etkilerinin incelenmesi, gastronomi alanıyla arkeolojinin etkileşimine vurgu yaptığından bu sorunun doğru yanıtı A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 21

Gastronominin teorileri Brillant Savarin tarafından aforizma (özdeyiş) olarak aktarılan ......................... olarak belirtilmektedir.
Yukarıda boş bırakılan alanı hangisi doğru olarak tamamlar?

Aksiyomlar

Tarifler

Yemekler

Soslar

Neuvelle cuisine

Açıklama:

Gastronominin teorileri Brillant Savarin tarafından aforizma (özdeyiş) olarak aktarılan aksiyomlar olarak belirtilmektedir.

Doğru Cevap: A

Soru 22

Bütünün, kendisini oluşturan parçaların toplamından daha fazla olduğunu savunan felsefi görüşe ne denir?

Polizm

Holizm

Turizm

Gastroizm

Hedonizm

Açıklama:

Holizm: Bütünün, kendisini oluşturan parçaların toplamından daha fazla olduğunu savunan felsefe görüşüdür.

Doğru Cevap: B

Soru 23

Gastronomi, “..............................................” olarak ifade edilmektedir.
Yukarıda boş bırakılan alanı aşağıdakilerden hangisi doğru olarak tamamlar.

yemek pişirme

yemek yeme

iyi yemek yemenin bilimi ve sanatı

içecek tüketme

sanatsal üretim

Açıklama:

Gastronomi, “iyi yemek yemenin bilimi ve sanatı” olarak ifade edilmektedir. Bu tanımda etimolojik ya da tarihî ve kültürel bir bakış açısı yoktur. Sadece yemeğin tüketimine odaklanmış yalın bir tanım vardır.

Doğru Cevap: C

Soru 24

Etimolojik olarak incelendiğinde gastronomi, Yunanca mide anlamına gelen “...........” kelimesinden ve bilgi veya düzenlemeyi ifade eden “.................” kelimesinden türemiştir.
Yukarıda boş bırakılan alanları aşağıdakilerden hangisi sırasıyla doğru olarak tamamlar?

gastro-sauce

nomia-fond

glaze-nomos

gastro-nomos

aksiyom-norm

Açıklama:

Etimolojik olarak incelendiğinde gastronomi, Yunanca mide anlamına gelen “gastro” kelimesinden ve bilgi veya düzenlemeyi ifade eden “nomos” kelimesinden türemiştir. Daha açık ifade etmek gerekirse gastro, mide ve uzatma ile ağızdan başlayarak tüm sindirim sistemi ile ilgilidir, nomos, kural veya düzenleme anlamına gelir.

Doğru Cevap: D

Soru 25

Neyin yenilebilir olarak kabul edildiğini, neyin gıda olarak sayıldığını ve nasıl yenmesi gerektiğini etkileyen ve gastronomi ile ilişkili olan kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Arkeoloji

Ekonomi

Coğrafya

Antropoloji

Din

Açıklama:

Din, yenilebilir olarak kabul edilenleri, neyin gıda olarak sayıldığını ve nasıl yenmesi gerektiğini etkiler veya etkileyebilir. Birçok toplumda nelerin yenilip yenilmeyeceğini değişik ölçülerde dinler belirlemiştir. Bu tek tanrılı dinlerde olduğu kadar çok tanrılı dinlerde de söz konusudur.

Doğru Cevap: E

Soru 26

''Örneğin, insan plasentası genellikle yenilebilir olarak kabul edilmez çünkü yemek yeme eylemi birçok toplum tarafından yamyamlığı sınırlayan bir şekilde oluşturulmuştur.''
Yukarıda bahsedilen kavram gastronomik açıdan hangisi ile ilgilidir?

Etik

Tıp

Coğrafya

Pazarlama

Hukuk

Açıklama:

Etik, uyulması veya kaçınılması gereken davranışları belirlemektedir. Etik gıda olarak neyin uygun olduğuna dair fikirleri de etkiler. Örneğin, insan plasentası genellikle yenilebilir olarak kabul edilmez çünkü yemek yeme eylemi birçok toplum tarafından yamyamlığı sınırlayan bir şekilde oluşturulmuştur. Bununla birlikte kafeste tutulan tavukların yumurtalarının tüketilmemesine yönelik boykot çağrısı da tüketime neyin uygun olduğuna dair etik görüşleri yansıtmaktadır.

Doğru Cevap: A

Soru 27

Brillat Savarin'in 1825’te yayımladığı meşhur kitabının adı nedir?

Yemeğin Fizyolojisi

Tadın Fizyolojisi

Gıdanın Fizyolojisi

Tadın Kimyası

Lezzet

Açıklama:

18. yüzyılda yaşamış olan Fransız hukukçu ve politikacı Brillat Savarin (1755-1826) ölümünden iki ay önce 1825’te yayımladığı meşhur Physiologie du Goût (Tadın Fizyolojisi) adlı kitabında gastronomi kelimesini uzun uzun tanımlayarak açıklamıştır.

Doğru Cevap: B

Soru 28

Belirli bir alanda çalışan bilim adamlarının paylaştığı ortak değerler ve anlayışlar dizisine ne denir?

Holizm

Ütopya

Paradigma

Disiplin

Aksiyom

Açıklama:

Paradigma: Belirli bir alanda çalışan bilim adamlarının paylaştığı ortak değerler anlayışlar dizisi.

Doğru Cevap: C

Soru 29

Bir problemin üzerine birden çok disiplinin entegrasyon amacı taşımadan beraber odaklanması olarak ifade edilen kavram hangisidir?

Transdisipliner Yaklaşım

İnterdisipliner Yaklaşım

Tema

Multidisipliner Yaklaşım

Gastronom

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 30

Tarihsel, toplumsal gelişme süreci içinde yaratılan bütün maddi ve manevi değerler ile bunları yaratmada, sonraki nesillere iletmede kullanılan, insanın doğal ve toplumsal çevresine egemenliğinin ölçüsünü gösteren araçların bütünü aşağıdakilerden hangisi ile ifade edilir?

Tarih

Sanat

Turizm

Mutfak

Kültür

Açıklama:

Kültür: “Tarihsel, toplumsal gelişme süreci içinde yaratılan bütün maddi ve manevi değerler ile bunları yaratmada, sonraki nesillere iletmede kullanılan, insanın doğal ve toplumsal çevresine egemenliğinin ölçüsünü gösteren araçların bütünü… Bir topluma veya halk topluluğuna özgü düşünce ve sanat eserlerinin bütünü… Muhakeme, zevk ve eleştirme yeteneklerinin öğrenim ve yaşantılar yoluyla geliştirilmiş olan biçimi…

Doğru Cevap: E

Ünite 3

Soru 1

Hangi dinde güzel ahlaklı
olmanın yolu olarak kabul edilen beş emirden ikisi beslenme ile ilgilidir?

Musevilik

Hristiyanlık

İslamiyet

Budizim

Hinduzim

Açıklama:

Budizim

Doğru Cevap: D

Soru 2

Zevk için yenilen yemeğin ızdırap vereceğine olan inanç aşağıdakilerden hangisinde geçer?

Budizm

Hinduzim

Taoizm

Şintoizm

İlkel Kabileler

Açıklama:

Budizm

Doğru Cevap: A

Soru 3

Canlıcılık ve doğanın bir bütün olarak ve her varlığın teker teker maddi varlığının ötesinde bir de ruha sahip
olduğunu kabul eden görüş aşağıdakilerden hangisidir?

Animizm

Ahimsa

Politeist

Kaşerut

Yin Yang

Açıklama:

Animizm: Canlıcılık ve doğanın bir bütün olarak ve her varlığın teker teker maddi varlığının ötesinde bir de ruha sahip olduğunu kabul eden görüş” anlamlarına gelmektedir (Türk Dil Kurumu, 2020).

Doğru Cevap: A

Soru 4

İslamiyet’te belli günlerde ve aylarda komşuların, eş, dost, akrabanın birbirlerine ikram ettiği, sosyal bağın kuvvetlenmesi, yardımlaşmanın gerçekleşmesi amaçlanan ikramın adı nedir?

Sütlaç

Muhallebi

Aşure

Lokma

Baklava

Açıklama:

Aşure: İslamiyet’te dinî günlerde ve aylarda
özellikle yiyecekler ile ilgili hazırlıklar yapılmaktadır. Bunlar arasında Aşure ayı da almaktadır. Aşure
ayı, komşuların, eş, dost, akrabanın birbirlerine bir
kase aşure ikram etmesi ile başlar ve biter. Buradaki amaç aşurenin yenip yenmemesi değil, sosyal
bağın kuvvetlenmesi, yardımlaşmanın gerçekleşmesi ve bunun için de yemek ile iletişim sağlanmasıdır (Önçel ve Göde, 2016: 110). A

Doğru Cevap: C

Soru 5

Aşağıdakilerden hangisi dinin belirlediği beslenme örüntülerinin oluşumu sürecinde etkili olmayan kaynaklardandır?

Kutsal Metinler

Mitler

Dini tarih

Dini önderlerin davranışları

Hekim görüşü

Açıklama:

Hekim Görüşü

Doğru Cevap: E

Soru 6

Tarçın, badem, şarapla hazırlanan ve yemekten önce sembolik olarak yenilen tatlının adı aşağıdakilerden hangisidir?

Korban

Haroset

Seder

Matzah

Karpas

Açıklama:

Haroset

Doğru Cevap: B

Soru 7

Hz. İsa’nın ölümünden sonra yeniden dirilmesine, ruhunun göğe yükselişinin kutlanmasına ne ad verilmiştir?

Yortu

Paskalya

Noel

Ash Günü

Kutsal Cuma

Açıklama:

Paskalya (Easter): Katolikler, her yıl 21 Mart’ı
takip eden ilk dolunaydan sonraki ilk Pazar gününü Paskalya (Easter) olarak kutlarlar. Ortodoks
kilisesi Jülyen takvimini kullandığı için Paskalya’yı
Katoliklerden birkaç gün sonra kutlar. Paskalya,
en büyük Hristiyan bayramı olarak kabul edilmektedir. Paskalya, Hz. İsa’nın ölümünden sonra
yeniden dirilmesini, ruhunun göğe yükselişinin
kutlanmasını ifade etmektedir

Doğru Cevap: B

Soru 8

Aşağıdaki özel günlerden hangisinde Hristiyanların etten uzak durmasını gerektiren bir perhiz yapılmaz?

Paskalya

Noel

Kutsal Cuma

Lent

Ash günü

Açıklama:

Hristiyanlıkta belirli dönemlerde belirli yiyeceklerden uzak durma ile temsil edilir, örneğin, Kutsal Paskalyadan önceki dönem olan Lent sürecinde, çarşamba Ash günü ve Kutsal Cuma’daki oruçta etten uzak durma vb. gıda ve beslenme konularında etkili dinî kısıtlamaları temsil etmektedir. Paskalya öncesinde Hristiyanlar perhiz yapmaktadırlar (bazı Hristiyanlar yedi hafta, bazıları ise yedi gün). Yaptıkları
bu perhizde hayvansal besinler yemezler.

Doğru Cevap: B

Soru 9

Tüm insanlara ulaşmayı amaçlayan din sınıfı aşağıdakilerden hangisidir?

Evrensel

Hak

Milli

İlahi

Batıl

Açıklama:

Temsil ettiği mesajın evrenselliği de dinlerin sınıflandırılmasında kullanılan bir diğer kriterdir. Bu bakımdan dinler “evrensel dinler” ve “millî dinler” şeklinde ikiye ayrılmaktadır. Evrensel dinler, sahip olduğu inanç yapısını evrensel anlamda yayma amacında olan, başka bir ifadeyle tüm insanlara ulaşmayı amaçlayan dinlerdir. Millî dinler ise inanç sistemini sadece bir millet, soy, klan ya da kabile ile sınırlandıran dinler olmaktadır.

Doğru Cevap: A

Soru 10

Aşağıdakilerden hangisi tanrının bilinip kavranması açısından sınıflandırılan dinlerdendir?

Panteist

Gnostik

Kristosentrik

Henoteist

Düalist

Açıklama:

İnanılan tanrının tekliği ya da çokluğu açısından “monoteist”, “düalist”, “henoteist” ve “politeist” dinler; tanrının bilinip kavranması açısından “agnostik” ve “gnostik” dinler ve inanılan tanrının evrenle ve insanla ilişkileri açısından “panteist” ve “deist” dinler gibi kimi sınıflamalara da rastlamak mümkündür.

Doğru Cevap: B

Soru 11

“Âdet haline gelmiş” ve “ayin” tanımı aşağıdakilerden hangisine ait olabilir?

Din

İnanç

Ritüel

Kutsal

Öğreti

Açıklama:

Ritüel: “Âdet hâaline gelmiş” ve “ayin” anlamları bulunmaktadır

Doğru Cevap: C

Soru 12

Aşağıdakilerden hangisi İslamiyet ile ilgilidir?

Politeist

Kristosentrik

Animistik

Teosentrik

Etnosentrik

Açıklama:

inanç ve öğretilerinin merkezinde yer alan ana kavramlar ve değerler bakımından dinleri tasnif edilmektedir. Bu bağlamda örneğin Hıristiyanlık tüm inanç ve değerlerinde Mesih inancına ağırlıkla yer verdiği için “Kristosentrik” bir dindir. Yahudilik İsrailoğullarının seçilmişliği inancını merkeze koyan “etnosentrik” bir din, İslam ise taviz vermez tek tanrıcılığı merkeze alan “teosentrik” bir din olarak ifade edilmektedir
İslam taviz vermez tek tanrıcılığı merkeze alan “teosentrik” bir din olarak ifade edilmektedir.

Doğru Cevap: D

Soru 13

Aşağıdakilerden hangisi ilkel dinlerle ilgili olarak yanlış verilmiştir?

Büyücülükle ilgili olaylara inanç düzeyleri de yüksektir

Dinin adı ile kabilelerinin ismi ortak olabilmektedir

Yüce bir tanrı anlayışı hâkimdir

Yazılı kaynakları yoktur

Ahiret inançları belirgindir

Açıklama:

Geçimlerini ağırlıklı olarak avcılık, balıkçılık ve toplayıcılık gibi faaliyetlerle sağlamaktadırlar. Yazısız ve doğal yaşayan küçük topluluklar olarak tanımlanmaktadırlar. Günümüzde varlığını sürdürmekte olan kabilelerin Afrika ve Brezilya gibi ülkelerde yaşadıkları bilinmektedir. Bu kabilelerin inandıkları dinleri kendilerine özgüdür. Her bir kabilenin inanış sistem ve değerleri birbirinden farklı olsa da ortak bir takım özellikleri olduğu bilinmektedir. Örneğin, inandıkları dinin adı ile kabilelerinin ismi ortak olabilmektedir ve yazılı kaynakları yoktur. Bu kabilelerde inanç sistemleri doğrultusunda yüce bir Tanrı anlayışı hâkimdir. Ahiret inançları belirsizdir ve büyücülükle ilgili olaylara inanç düzeyleri de yüksektir.
inandıkları dinin adı ile kabilelerinin ismi ortak olabilmektedir ve yazılı kaynakları yoktur. Bu kabilelerde
inanç sistemleri doğrultusunda yüce bir Tanrı anlayışı hâkimdir. Ahiret inançları belirsizdir ve büyücülükle ilgili olaylara inanç düzeyleri de yüksektir
(Közleme, 2012: 93)

Doğru Cevap: E

Soru 14

Yağ ve balın özel bir anlamı ola Tanrıların kızgınlığını gideceği inancıyla tanrı heykellerinin ağzına bal ve yağ sürülen toplum aşağıdakilerden hangisi olabilir?

Hititler

Yunanlılar

Çinliler

Hintliler

Japonlar

Açıklama:

Hititler (M.Ö. 2000-1180) döneminde yağ ve balın özel bir anlamı vardı. Tanrıların kızgınlığını gideceği inancıyla tanrı heykellerinin ağzına bal ve yağ sürülürdü.

Doğru Cevap: A

Soru 15

Hint alt kıtası halkları arasında en yaygın inanç olan Hinduizm ne zaman ortaya çıkmıştır?

M.Ö. 1180

M.Ö. 1500

M.Ö. 4000

M.Ö. 1000

M.Ö. 7000

Açıklama:

Hint alt kıtası halkları arasında en yaygın inanç olan Hinduizm M.Ö. 1500 civarında ortaya çıkmış, gelenek üzerine inşa edilen ve bağlılarının Hindu olarak isimlendirildiği Güney Asya dinidir.

Doğru Cevap: B

Soru 16

Din adamlarının otoritesine ve kast sistemine bir tepki olarak ortaya çıkmış olan din aşağıdakilerden hangisidir?

Hinduizm

Konfüçyanizm

Budizm

Şintoizm

Taoizm

Açıklama:

Budizm; Hindistan’da Hinduizm’in politeist anlayışına, din adamlarının otoritesine ve kast sistemine bir tepki olarak ortaya çıkmıştır.

Doğru Cevap: C

Soru 17

Aşağıdakilerden hangisi Taoizm ile ilgilidir?

Kainatı kimin yarattığından çok ahlaki değerlere yönelmiştir.

Din adamlarının otoritesine tepki olarak ortaya çıkmıştır.

Gıda, Tanrı’nın bir parçası olarak kabul edilir.

Tabiat odaklı bir anlayışa sahiptir.

Dini hayat, kurban etrafında toplanmıştır.

Açıklama:

Çin’in millî dinlerinden biri Taoizm’dir. Taoizmin temel felsefesi, hayat biçimi ve olayların tabii akışını önlemeye çalışmama ilkesidir. Lau-Tzu (Lao-Tse) Taoizm İn kurucusu olarak kabul edilir. Taoizm, evrenin yolu, özü anlamına gelen “Tao” kavramı üzerine kurulmuştur. Taoizm, tabiat odaklı bir anlayışa sahiptir ve bu anlayış beslenme ile ilgili kurallara da yansımaktadır.
Tabiat odaklı bir anlayışa sahiptir.

Doğru Cevap: D

Soru 18

Musevilik inancına göre yenilmeye uygun yani helal anlamına gelen sözcük aşağıdakilerden hangisidir?

Korban

Kaşerut

Sebt

Sèder

Koşer

Açıklama:

Koşer: Yenilmeye uygun yani helal anlamına gelmektedir.
Korban, tapınakta kurban olarak sunulan kuzuyu simgeler ve pişirilmiş kemikli kuzu eti parçasıdır
Kaşerut: Yahudilikte dinî açıdan tüketilmesi uygun gıdalarla ilgili kurallardır.
Sèder terimi İbranice “düzen” anlamına gelen bir kökten türetilmiştir.
Sebt günü, Tanrı’nın varlığının ve nimetinin haftalık sembolü olarak kabul edilmektedir.
Koşer: Yenilmeye uygun yani helal anlamına gelmektedir. Doğru yanıttır.

Doğru Cevap: E

Soru 19

Kültürel bir unsur olarak gastronomi ile etkileşim içinde olan ...............; hangi yiyeceklerin yenilip yenilmeyeceği, yılın hangi zamanlarında hangi günlerinde neler yenilebileceği, insanların kutsal kabul ettiği yiyecekler, kutsala ait olarak ifade edilen gastronomik semboller, ritüeller vb. gibi pek çok uygulama için belirleyicidir.
Yukarıda boş bırakılan yeri hangisi doğru olarak tamamlar?

Din

Sosyoloji

Gastronomi

Toplum sözleşmesi

Adil ticaret

Açıklama:

Kültürel bir unsur olarak gastronomi ile etkileşim içinde olan din; hangi yiyeceklerin yenilip yenilmeyeceği, yılın hangi zamanlarında hangi günlerinde neler yenilebileceği, insanların kutsal kabul ettiği yiyecekler, kutsala ait olarak ifade edilen gastronomik semboller, ritüeller vb. gibi pek çok uygulama için belirleyicidir.

Doğru Cevap: A

Soru 20

“Âdet hâaline gelmiş” ve “ayin” anlamları bulunan kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Din

Ritüel

Mevsim

Artizan

İnanç

Açıklama:

Ritüel: “Âdet hâaline gelmiş” ve “ayin” anlamları bulunmaktadır.

Doğru Cevap: B

Soru 21

Birbiriyle tutarlılık gösteren tutumların oluşturduğu davranış kalıplarına ne denir?

Din

Hipotez

Kültür

Örf

İnanç

Açıklama:

Kültür: Birbiriyle tutarlılık gösteren tutumların oluşturduğu davranış kalıplarıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 22

Politeist kavramı ne anlama gelmektedir?

Tek tanrıcı

Hristiyan

Müslüman

Çok tanrıcı

Sungu

Açıklama:

Politeist: Çok tanrıcı anlamına gelmektedir.

Doğru Cevap: D

Soru 23

Hint geleneğinin önemli bir boyutunu oluşturan öldürmeme ve zarar vermeme ilkesine ne denir?

Fetiş

Politeist

Sungu

Koşer

Ahimsa

Açıklama:

Ahimsa: Hint geleneğinin önemli bir boyutunu oluşturan öldürmeme ve zarar vermeme ilkesidir. Bugün hayvan olanın bir sonraki hayatında insan olacağına, insanın ise hayvan olarak can bulacağına inanılır. Bu nedenle hayvanın kanı dökülmemeli ve ona zarar verilmemelidir. Bu anlayıştan hareketle bazı Budistler vejeteryandır, olmayanlar ise hayvanları Budist olmayanların kesmesi şartıyla yenilebileceklerini kabul ederler.

Doğru Cevap: E

Soru 24

Yahudilikte dinî açıdan tüketilmesi uygun gıdalarla ilgili kurallara ne denir?

Kaşerut

Amelut

Sungu

Sebt

Seder

Açıklama:

Kaşerut: Yahudilikte dinî açıdan tüketilmesi uygun gıdalarla ilgili kurallardır.

Doğru Cevap: A

Soru 25

Yahudilikte, dinsel yılbaşı olarak kutlanan ...................sofrası zengin et yemekleri ile kutlanır.
Yukarıda boş bırakılan alanı hangisi doğru olarak tamamlar?

Sebt

Roş Aşana

Boş Haşlama

İftar

Fısıh

Açıklama:

Roş Aşana Sofrası: Yahudilikte, dinsel yılbaşı olarak kutlanan Roş Aşana sofrası zengin et yemekleri ile kutlanır. Yemek iki bütün beyaz somun ekmek ve şarap eşliğinde yapılan Kiduş Duası ile başlar. Diğer bir gelenek de ekmeğin üzerine tuz serpmek yerine onu bala batırarak yemektir. Bunun anlamı yeni yılın bal kadar tatlı geçmesini dilemektir.

Doğru Cevap: B

Soru 26

Katoliklerin her yıl 21 Mart’ı takip eden ilk dolunaydan sonraki Pazar günü kutladıkları bayramın adı nedir?

Sungu

Kurban

Paskalya

Aşure

İftar

Açıklama:

Paskalya (Easter): Katolikler, her yıl 21 Mart’ı takip eden ilk dolunaydan sonraki ilk Pazar gününü Paskalya (Easter) olarak kutlarlar. Ortodoks kilisesi Jülyen takvimini kullandığı için Paskalya’yı Katoliklerden birkaç gün sonra kutlar. Paskalya, en büyük Hristiyan bayramı olarak kabul edilmektedir. Paskalya, Hz. İsa’nın ölümünden sonra yeniden dirilmesini, ruhunun göğe yükselişinin kutlanmasını ifade etmektedir.

Doğru Cevap: C

Soru 27

Müslüman’ın öldükten sonraki hayatında onu cennete taşıyacak, günahlarının affı için sunulan, Allah’ın rızasını kazanmak için akıtılan kanı ifade eden kavrama ne denir?

İftar

Oruç

Noel

Kurban

Fitre

Açıklama:

Kurban: Kurban Müslüman’ın öldükten sonraki hayatında onu cennete taşıyacak, günahlarının affı için sunulan, Allah’ın rızasını kazanmak için akıtılan kanı ifade etmektedir. İslam dininde “Allah adına kurban etme” katı kurallarla sınırları çizilmiş bir ritüeldir.

Doğru Cevap: D

Soru 28

Müslümanlıkta Ramazan ayı boyunca gün batımında orucu açmak için yenilen yemeğe ne denir?

Sahur

Kuşluk

Aşure

Koşer

İftar

Açıklama:

Oruç İslam dininin beş şartından biridir. Ramazan ayı boyunca sabaha karşı sahur ve gün batımında da orucu açmak için iftar yemeği yenilir. İslam dininde Ramazan ayı, dinin temelini teşkil eden beş ibadetten biri olan oruç ibadetinin gerçekleştirildiği yirmi dokuz veya otuz günlük süreyi ifade etmektedir. Bu ayda beslenme ile ilgili ritüeller yoğun bir şekilde görülmektedir.

Doğru Cevap: E

Ünite 4

Soru 1

Aşağıdakilerden hangisinin resmedilmesi, sanat tarihindeki ilk yemek resmi olarak düşünülmektedir?

Ekmek

Meyve

Hayvan

Fasulye

Pırasa

Açıklama:

SANATTA GASTRONOMİ ÖGELERİNİN KULLANIMI
Avcılık ve toplayıcılıkla yaşamını sürdüren insanlar duvarlarına avlanmak
istedikleri hayvanların resmini çizerek sanat tarihindeki ilk yemek resmine imza
attıkları düşünülmektedir.

Doğru Cevap: C

Soru 2

Klasik sınıflandırmaya göre aşağıdakilerden hangisi İşitsel (Fonetik) Sanatlar grubuna girer?

Sinema

Edebiyat

Tiyatro

Heykel

Resim

Açıklama:

GASTRONOMİ VE SANAT İLİŞKİSİNİN TANIMLANMASI
Edebiyat Müzik işitsel (Fonetik) Sanat alanlarıdır. Doğru cevap B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 3

Modern (çağdaş) sınıflandırmaya göre aşağıdakilerden hangisi "dil sanatları" grubuna girmez?

Hikaye

Roman

Şiir

Müzik

Film senaryosu

Açıklama:

GASTRONOMİ VE SANAT İLİŞKİSİNİN TANIMLANMASI
Dil Sanatları
Roman
Hikaye
Şiir
Film senaryosudur.
Müzik ise ses sanatlarına girer
Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 4

Hz. İsa’nın son akşam yemeğini betimleyen “Son Akşam Yemeği” resimlerinden en çok bilineni aşağıdakilerden hangisine aittir?

Pablo Picasso

Vincent Van Gogh

Paul Cezanne

Diego Valezquez

Leonardo da Vinci

Açıklama:

SANATTA GASTRONOMİ ÖGELERİNİN KULLANIMI
Doğru cevap E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 5

Paris’teki ünlü Louvre Müzesi’nde sergilenen ve meyve ve sebze figürlerinin tasvir edildiği meşhur “Four Seasons” (4 Mevsim) tablosu kimindir?

Leonardo da Vinci

Giuseppe Arcimboldo

Pablo Picasso

Vincent Van Gogh

Paul Cezanne

Açıklama:

SANATTA GASTRONOMİ ÖGELERİNİN KULLANIMI
Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 6

Sözlük anlamı "ölü doğa" olan ve konusu cansız varlıklar olan sanat eseri türü aşağıdakilerden hangisidir?

Natürmort

Peyzaj

Portre

Enteriyör

Soyut resim

Açıklama:

SANATTA GASTRONOMİ ÖGELERİNİN KULLANIMI
Doğru cevap A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 7

Louvre Müzesine hayattayken eseri kabul edilen ilk Türk ve Osmanlı Dönemi ressamıdır.

“Narlar ve Ayvalar” konulu resmi başyapıtı olarak kabul edilir.

Yukarıda hakkında bilgi verilen ressam kimdir?

Osman Hamdi Bey

Ahmet Cevdet Paşa

Abidin Dino

Bedri Rahmi Eyüboğlu

Şeker Ahmet Paşa

Açıklama:

SANATTA GASTRONOMİ ÖGELERİNİN KULLANIMI
Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 8

Şeker Ahmet Paşa ile dönemin ressamları ve öğrencileri tarafından, 27 Nisan 1873’te açılan ilk Osmanlı resim sergisi nerede açılmıştır?

Darülfünun

Mektep-i Sanayi

Mektep-i Sultânî

Mektep-i Tıbbiye

Galatasaray Lisesi

Açıklama:

SANATTA GASTRONOMİ ÖGELERİNİN KULLANIMI
Doğru cevap B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 9

Modern dönem eserlerinden olan Henri Matisse’in “Tatlı: Kırmızıda Uyum” adlı çalışması aşağıdakilerden hangisini resmetmiştir?

Nar bahçesi

Karpuz bostanı

Şömine başında yemek

Yemek odası

Kurumaya bırakılan biberler

Açıklama:

SANATTA GASTRONOMİ ÖGELERİNİN KULLANIMI
Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 10

Aşağıdakilerden hangisi gastronomide tabak sunumunda sıkça kullanılan temel tasarım ögelerinden değildir?

Ritim

Renk

Nokta

Doku

Çizgi

Açıklama:

GASTRONOMİDE TASARIM VE TABAK SUNUMU
Doğru cevap A seçeneğidir. Ritim tasarım ilkesidir, temel tasarım ögesi değildir.

Doğru Cevap: A

Soru 11

Sanatın modern sınıflandırmasına dayalı olarak aşağıdakilerden hangisi dramatik sanatlar arasında yer almaz?

Pandomim

Gölge oyunu

Kukla

Müzikal

Opera

Açıklama:

Modern sınıflandırma şekil 4.2 de verilmiştir.
Pandomim, hareket sanatlarında yer almaktadır.

Doğru Cevap: A

Soru 12

Sanatın modern sınıflandırmasına dayalı olarak aşağıdakilerden hangisi yüzey sanatları arasında yer alır?

Seramik

Minyatür

Peyzaj

Kukla

Kabartma

Açıklama:

Şekil 4.2 de modern sınıflandırma verilmiştir.
Yüzey Sanatları: Kâğıt, tuval, cam, deri, kumaş gibi iki boyutlu yüzeyler üzerine uygulanan sanatlardır.
Resim, afiş, grafik, karikatür, fotoğraf, hat, minyatür.

Doğru Cevap: B

Soru 13

İsviçreli sanatçı Dieter Roth, “A Race” isimli eserinde sanat malzemesi olarak kullandığı gerçek yiyecek aşağıdakilerden hangisidir?

Portakal

Elma

Peynir

Zeytin

Ayva

Açıklama:

Gerçek yiyeceklerin sanat malzemesi olarak kullanılmasına 1970’li yıllarda rastlanılmaktadır. Bu eser, Görsel 4.7 de verilmektedir.
İsviçreli sanatçı Dieter Roth, “A Race” isimli eserinde içi peynirle dolu 37 valiz sergilemiştir.

Doğru Cevap: C

Soru 14

Louvre Müzesine hayattayken eseri kabul edilen ilk Türk ve Osmanlı Dönemi ressamlarından Şeker Ahmet Paşa’nın başyapıtı olarak nitelendirilen “……………….” konulu natürmort gıda sanat ilişkisine bir örnektir.
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru şekilde tamamlar?

Yaz

Tatlı: Kırmızıda Uyum

Narlar ve Ayvalar

Son Akşam Yemeği

Dört Mevsim

Açıklama:

Gastronomi açısından bakıldığında, Şeker Ahmet Paşa tarafından yapılmış meyve temalı resimdir.
Louvre Müzesine hayattayken eseri kabul edilen ilk Türk ve Osmanlı Dönemi ressamlarından Şeker Ahmet Paşa’nın başyapıtı olarak nitelendirilen “Narlar ve Ayvalar” konulu natürmort gıda sanat ilişkisine bir örnektir.

Doğru Cevap: C

Soru 15

Görsel anlatımın temel öğelerinden biri olarak, bulunduğu yere göre küçük ve merkezi nitelik gösteren dairesel benek veya leke olarak tanımlanan tasarım öğesi aşağıdakilerden hangisidir?

Form

Çizgi

Doku

Renk

Nokta

Açıklama:

Temel tasarım öğelerinden biri olan nokta, sayfa 98 de verilmektedir.
Nokta: Görsel anlatımın temel öğelerinden biri olarak, bulunduğu yere göre küçük ve merkezi nitelik gösteren dairesel benek veya leke olarak tanımlanır.

Doğru Cevap: E

Soru 16

Tasarım öğelerinin ortak bir merkezden yayılmasıyla ortaya çıkan denge türü aşağıdakilerden hangisidir?

Simetrik denge

Dairesel denge

Ritimli denge

Asimetrik denge

Mozaik denge

Açıklama:

Bir tasarım dört farklı denge sistemi içinde düzenlenebilir. Dairesel dengede bunlardan biridir.
Dairesel (radyal) denge: Dairesel denge ögelerin ortak bir merkezden yayılmasıyla ortaya çıkar.

Doğru Cevap: B

Soru 17

Aşağıdakilerden hangisi tabak sunumunda kullanılan tasarım ilkelerinden biri değildir?

Yön

Denge

Bütünlük

Form

Ritim

Açıklama:

Temel tasarım ilkeleri ayrıntılı olarak sayfa 99 ve 100 de verilmektedir.
Tasarım sürecinde yer alan tasarım ilkeleri tabak sunumunda da sıklıkla kullanılan ilkelerdir. Bu ilkeler yön, boşluk, denge, orantı, hiyerarşi, vurgulama, bütünlük, ritim ve zıtlıktır. Form ise Gastronomide tabak sunumunda kullanılan temel tasarım öğeleri arasındadır.

Doğru Cevap: D

Soru 18

Aşağıdakilerden hangisi yaratıcılığa etki eden iç etmenlerden biri değildir?

Yetenek

Bellek

İlgi

Çevre

Zeka

Açıklama:

Yaratıcılığın ortaya çıkarılmasını ya da olumlu bir şekilde yönlendirilmesini sağlayan bazı etmenler bulunmaktadır. Bunlar iç ve dış etmenler olarak ikiye ayrılmaktadır.
Yaratıcılığa etki eden iç etmenler zekâ, algı, ilgi, bellek, yeti, yetenek ve yeterlikten oluşur. Çevre ise dış etmenler arasındadır.

Doğru Cevap: D

Soru 19

Mutfakta yaratıcılık sürecinin ilk aşaması aşağıdakilerden hangisidir?

Fikir geliştirme

Fikri tasarlama

Mutfak performansı

Fikri değerlendirme

Yeni fikirlere hazırlık

Açıklama:

Mutfakta yaratıcılık süreci sayfa 105 de şekil 4.7 de verilmektedir.
Mutfakta yaratıcılık sürecinin aşamaları sırasıyla şu şekildedir: Yeni fikirlere hazırlık- Fikri tasarlama- Fikir geliştirme- Fikri değerlendirme- Mutfak performansı

Doğru Cevap: E

Ünite 5

Soru 1

Aşağıdakilerden hangisi tarımsal faaliyet alanına girmez?

Bitkisel ürün üretimi

Hayvansal ürün üretimi

Tarım arazi mülkiyeti

Su ürünüleri üretimi

Orman ürünleri üretimi

Açıklama:

TARIM
Tarım arazi mülkiyeti

Doğru Cevap: C

Soru 2

İklim elemanlarının tarımsal üretim üzerine etkisi büyüktür. İklim etkisi olmasa sonuç aşağıdakilerden hangisi olur?

Üretim maliyeti azalır

Ürün çeşitliliği olmaz

Her bölgede farklı ürün yetişir

Gıda bolluğu sağlanır

Ürün miktarı ve kalitesi artar

Açıklama:

TARIM
Farklı hava koşulları farklı bitkiler için yaşam alanı sağlar. Bu nedenle iklim çeşitliliği olmazsa ürün çeşitliliği olmaz

Doğru Cevap: B

Soru 3

Dengeli beslenmede toplam günlük proteinin .....(1) bitkisel, ..... (2) hayvansal kaynaklı olması gereklidir.
Yukarıdaki boşlukları aşağıdakilerden hangisi doğru tamamlar?

1) %50, 2) %50

1) %40, 2) %60

1) %60, 2) %40

1) %70, 2) %30

1) %30, 2) %70

Açıklama:

TARIM
Dengeli beslenmede bitkisel kaynaklı proteinin daha fazla olması önerilir. %60 bitkisel, %40 hayvansal kaynaklı protein olmalıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 4

Arkeobotanik çalışmalara göre aşağıdakilerden hangisi ilk tarıma alınan bitkilerden biri değildir?

Arpa

Mercimek

Bezelye

Fasulye

Kenevir

Açıklama:

Tarımın gelişimi
Fasulye ilk kez tarıma alınan birkilerden değildir.

Doğru Cevap: D

Soru 5

Arkeozoolojik çalışmalara göre aşağıdakilerden hangisi evcilleştirilen ilk hayvanlardan biridir?

İnek

Keçi

Kedi

Öküz

Açıklama:

Tarımın gelişimi
Keçi ilk evcilleştirilen hayvanlardandır.

Doğru Cevap: C

Soru 6

Dijital devrim ya da makinelerin bilgisayar kontrolünde çalışmaya başlaması hangi endüstriyel tarihsel süreç de yer alır?

Endüstri 1.0

Endüstri 2.0

Endüstri 3.0

Endüstri 4.0

Toplum 5.0

Açıklama:

Tarımın Gelişimi
Endüstri 3.0 otomasyona dayalı üretimi dijital makineler ve bilgisayarlı üretimi ifade eder. Buna yapay zeka gibi düşünen sistemlerin eklenmesi Endüstri 4.0 olarak adlandırılır.

Doğru Cevap: C

Soru 7

Tarımsal destekleme politikalarının en temel amacı nedir?

Sanayi ve hizmetler sektörüne hammadde sağlanması

Sosyal dayanışmanın sağlanması

Ülkeye döviz girdisi sağlaması

Ekonominin gelişmesini sağlaması

Toplumun beslenme ihtiyacının karşılanması

Açıklama:

Tarımın Ekonomi ve Politika ile İlişkisi
Toplumun beslenme ihtiyacının karşılanması tarım destek programlarının en temel amacıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 8

Açlığı yok etmek ve beslenme şartlarını iyileştirmek amacıyla kurulan, merkezi Roma'da bulunan ve tarımsal ürünlerin üretimi, tüketimi, ticareti ve depolanması, tabii kaynakların geliştirilmesi, ağaçlandırma gibi konularda ülkelere danışmanlık yapan örgüt aşağıdakilerden hangisidir?

Dünya Ticaret Örgütü

Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü

Uluslararası Tarımsal Araştırmalar Danışma Grubu

Asya-Pasifik Ekonomi İşbirliği

Dünya Bankası Grubu

Açıklama:

Tarımın Ekonomi ve Politika ile İlişkisi
Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü açlığı yok etmek ve beslenme şartlarını iyileştirmek amacıyla 1943 yılında kuruldu. Merkezi Roma’dır.

Doğru Cevap: B

Soru 9

............tarım ve yemeğin üretim, satış ve tüketimini içeren tüm sosyal, psikolojik, kültürel ve politik öğelerle ilişkili bir süreç olarak açıklanmaktadır.
Yukarıdaki boşluğu aşağıdakilerden hangisi doğru tamamlar?

Gastronomi turizmi

Sürdürülebilir tarım

Organik tarım programları

Yavaş yemek hareketi

Eko-gastronomi

Açıklama:

Eko-gastronomi tarım ve yemeğin üretim, satış ve tüketimini içeren tüm sosyal, psikolojik, kültürel ve politik öğelerle ilişkili bir süreç olarak açıklanmaktadır.

Doğru Cevap: E

Soru 10

....................ekonomik yönden kabul edilebilen, gelecek kuşaklar için çevre kalitesi ve doğal kaynakları koruyarak bugünkü kuşağın güvenli ve yeterli gıda gereksinimlerini karşılayabilen yaklaşımlardır.
Yukarıdaki boşluğu aşağıdakilerden hangisi doğru tamamlar?

Sürdürülebilir tarım sistemleri

Entansif Tarım sistemleri

Ekstansif Tarım sistemleri

Yavaş yemek hareketi

Eko-gastronomi

Açıklama:

Gıda ve Tarım
Sürdürülebilir tarım sistemleri, sürdürülebilirliğin temel ilkesi olarak gelecek kuşakları dikkate alarak, ekonomik yönden kabul edilebilen, gelecek kuşaklar için çevre kalitesi ve doğal kaynakları koruyarak bugünkü kuşağın güvenli ve yeterli gıda gereksinimlerini karşılayabilen yaklaşımlardır.

Doğru Cevap: A

Soru 11

Toprağı ve tohumu kullanarak, bitkisel ve hayvansal hammaddeleri üretmek ve üretilen malları yarı mamul veya mamul hâline getirmek aşağıdakilerden hangisinin tanımıdır?

Su Ürünleri Üretimi

Seracılık

Besicilik

Orman Ürünleri Üretimi

Tarımsal Faaliyet

Açıklama:

Tarımsal faaliyet, toprağı ve tohumu kullanarak, bitkisel ve hayvansal hammaddeleri üretmek ve üretilen malları yarı mamul veya mamul hâline getirmek olarak tanımlamaktadır.

Doğru Cevap: E

Soru 12

Yeryüzündeki kara parçalarının yüzde kaçında tarım yapılmaktadır?

%27

%37

%47

%57

%67

Açıklama:

Yeryüzündeki kara parçalarının % 27’sinde tarım yapılmaktadır.

Doğru Cevap: A

Soru 13

Türkiye’nin iklim bölgelerinin tarımsal açıdan belirlenmesi çalışması ilk olarak kim tarafından başlatılmıştır?

Celal Bayar

İsmet İnönü

Mustafa Kemal Atatürk

Turgut Özal

Süleyman Demirel

Açıklama:

Türkiye’nin iklim bölgelerinin tarımsal açıdan belirlenmesi konusu ilk kez 1937 yılında Atatürk tarafından iklim, su ve toprak verimliliği açısından tarım bölgelerinin belirlenmesi çalışmaları ile başlatılmıştır.

Doğru Cevap: C

Soru 14

Sümer Mitolojisinde ekinlerin çıkmasını sağlayan ana güç aşağıdakilerden hangisidir?

Demeter

Kybele

Athena

Dummuzi

Isis

Açıklama:

Sümer Mitolojisindeki Dummuzi’nin hem öte dünyanın önemli bir figürü, hem de ekinlerin çıkmasını sağlayan ana güç olarak tasvir edilmesi, besinin toplumların kültürlerini nasıl etkilediğinin örnekleri arasında gösterilebilir.

Doğru Cevap: D

Soru 15

Geçmişten günümüze kadar gelişmişlik düzeyine göre sıralandığında, toplumlardan ilki aşağıdakilerden hangisidir?

Avcı Toplum

Tarım Toplumu

Endüstriyel Toplum

Bilgi Toplumu

Akıllı Toplum

Açıklama:

Toplum 1.0 (Avcı Toplum) doğa ile uyumlu bir arada bir arada avlanan ve toplanan insan
gruplarıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 16

Refah içinde insan merkezli bir toplumu hedefleyen toplum aşağıdakilerden hangisidir?

Tarım Toplumu

Endüstriyel Toplum

Bilgi Toplumu

Akıllı Toplum

Avcı Toplum

Açıklama:

Toplum 5.0 (Akıllı Toplum) refah içinde insan merkezli bir toplumu hedefleyen Toplum
4.0 üzerine kurulmuş bir bilgi toplumu olarak açıklamıştır.

Doğru Cevap: D

Soru 17

"Dijital Devrim" olarak adlandırılan endüstri devrimi aşağıdakilerden hangisidir?

Birinci Endüstri Devrimi

İkinci Endüstri Devrimi

Üçüncü Endüstri Devrimi

Dördüncü Endüstri Devrimi

Beşinci Endüstri Devrimi

Açıklama:

Endüstri 3.0 (Üçüncü endüstri devrimi) ise elektronik ve bilgi teknolojilerinin kullanımının
gelişmesi ile üretim daha da otomatikleştirilmiştir. “Dijital devrim” olarak da adlandırılabilir.

Doğru Cevap: C

Soru 18

"Akıllı Tarım" terimi aşağıdakilerden hangi endüstri devriminde ortaya çıkmıştır?

Birinci endüstri devrimi

İkinci endüstri devrimi

Üçüncü endüstri devrimi

Dördüncü endüstri devrimi

Beşinci endüstri devrimi

Açıklama:

Endüstri 4.0 (Dördüncü endüstri devrimi) gelişen bilim ve teknoloji sayesinde sanayideki
mevcut üretim anlayışının yeniden şekillenmesi anlamına gelmektedir. Nesnelerin
interneti, akıllı makineler, büyük veri, bulut teknolojileri, veri madenciliği, yapay zekâ, karanlık fabrikalar, siber sistemler, otonom robotlar gibi kavramlar Endüstri 4.0 ile birlikte günlük yaşamımızda yer etmeye başlamıştır. Bu anlamda tarım endüstrisi de Endüstri 4.0 kapsamında değişen dünya şartlarına ayak uydurmakta ve “akıllı tarım” terimi ortaya çıkmaktadır.

Doğru Cevap: D

Soru 19

Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü'nün kısaltması aşağıdakilerden hangisidir?

IMF

FAO

UNCTAD

WFP

WBG

Açıklama:

Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü (FAO, Food and Agriculture Organisation)

Doğru Cevap: B

Soru 20

Bitkisel üretim ve hayvansal üretimde birim alan ve birim hayvandan en yüksek
verimin elde edilmesi esasına bağlı olarak uygulanan tarım aşağıdakilerden hangisdir?

Ekstansif Tarım

Mevsimsel Tarım

Organik Tarım

Entansif Tarım

Sürdürülebilir Tarım

Açıklama:

Entansif Tarım: Bitkisel üretim ve hayvansal üretimde birim alan ve birim hayvandan en yüksek verimin elde edilmesi esasına bağlı olarak uygulanmaktadır. Genel olarak en ileri yöntemler ve teknolojilerden yararlanılmaktadır.

Doğru Cevap: D

Ünite 6

Soru 1

"..., insanın biyolojik ve kültürel çeşitliliğini ve bu çeşitliliklerin işleyiş biçimlerini inceleyen bir bilim dalıdır" tanımında yer alan boşluğa gelmesi en uygun seçenek aşağıdakilereden hangisidir?

Antropoloji

Arkeoloji

Psikoloji

Sosyoloji

Biyoloji

Açıklama:

Antropoloji, insanın biyolojik ve kültürel çeşitliliğini ve bu çeşitliliklerin işleyiş biçimlerini inceleyen bir bilim dalıdır.
Antropoloji, insanın biyolojik ve kültürel çeşitliliğini ve bu çeşitliliklerin işleyiş biçimlerini inceleyen bir bilim dalıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 2

'İnsanın yeryüzünde yaşayan tüm canlılar gibi, içinde bulundukları çevrenin baskısı altında olduğunu' ifade eden antropoloji ilkesi aşağıdakilerden hangisidir?

Bütüncülük

Evrensellik

Uyarlanma

Bütünleşme

Kültürel görecilik

Açıklama:

Uyarlanma: Uyarlanma ilkesi, insanın yeryüzünde yaşayan tüm canlılar gibi, içinde bulundukları çevrenin baskısı altında olduğunu ifade etmektedir.
Uyarlanma: Uyarlanma ilkesi, insanın yeryüzünde yaşayan tüm canlılar gibi, içinde bulundukları çevrenin baskısı altında olduğunu ifade etmektedir.

Doğru Cevap: C

Soru 3

Çeşitli toplulukların besin gereksinimini nasıl karşıladığını, nasıl giyindiğini, nasıl barındığını, günlük yaşamda kullandıkları araç-gereçleri nasıl yaptığını, politik, ekonomik ve dini açıdan nasıl örgütlendiğini araştıran antropoloji alanı aşağıdakilerden hangisidir?

Etnoloji

Sosyo-kültürel antropoloji

Biyolojik antropoloji

Fizyoloji

Genetik

Açıklama:

Sosyo-kültürel antropoloji, çeşitli toplulukların besin gereksinimini nasıl karşıladığını, nasıl giyindiğini, nasıl barındığını, günlük yaşamda kullandıkları araç-gereçleri nasıl yaptığını, politik, ekonomik ve dini açıdan nasıl örgütlendiğini araştırır.
Sosyo-kültürel antropoloji, çeşitli toplulukların besin gereksinimini nasıl karşıladığını, nasıl giyindiğini, nasıl barındığını, günlük yaşamda kullandıkları araç-gereçleri nasıl yaptığını, politik, ekonomik ve dini açıdan nasıl örgütlendiğini araştırır.

Doğru Cevap: B

Soru 4

Biyolojik antropoloji disiplini aşağıdaki seçeneklerden hangisiyle örtüşmektedir?

Toplumsallaşma, kültürel süreçler, cinsiyet rolleri, geçim etkinlikleri, aile-akrabalık sistemleri, gelenek-görenekler, inanç sistemleri, beslenme ve sağlık uygulamaları vb. gibi çok geniş çeşitlilikte toplumsal ve kültürel olgu bu alanın kapsamına girmektedir.

Maddi buluntular arasında hiçbir ayrım yapmadan insan toplumlarının ve kültürlerinin o maddi kalıntılar üzerinden özgün zamanlarındaki hâllerini ve değişimini izlemeyi öngören bir disiplindir.

Dillerin yapısal özelliklerini ve konuşma biçimlerini inceleyen bir disiplindir.

İnsanların dik durmaya ne zaman başladıkları, iki ayakları üzerinde yürümeyi ne zaman gerçekleştirdikleri, insanın beyninin bugünkü yapı ve hacme ulaşıncaya kadar hangi evrelerden geçtiğinin vb. araştırılması bu disiplinin görevidir.

Fonetik, dilbilgisi gibi farklı unsurların uyumlu bir iletişim yapısının oluşturulmasında nasıl kullanıldıkları bu disiplinin konusunu oluşturur.

Açıklama:

Biyolojik antropolojinin bir diğer ismi “fiziksel antropoloji”dir. Örneğin; insanların dik durmaya ne zaman başladıkları, iki ayakları üzerinde yürümeyi ne zaman gerçekleştirdikleri, insanın beyninin bugünkü yapı ve hacme ulaşıncaya kadar hangi evrelerden geçtiğinin vb. araştırılması bu disiplinin görevidir.

Doğru Cevap: D

Soru 5

Temel olarak toplumların besin tüketim ve beslenme durumlarını etkileyen biyolojik, psikolojik, coğrafik, sosyal, ekonomik, teknolojik, geleneksel, eğitimsel, politik ve benzeri faktörleri ortaya çıkarmayı hedef alan bilim dalı aşağıdakilerden hangisidir?

Gastronomi

İletişim

Tıbbi antropoloji

İdeoloji

Beslenme antropolojisi

Açıklama:

Beslenme antropolojisi, temel olarak toplumların besin tüketim ve beslenme durumlarını etkileyen biyolojik, psikolojik, coğrafik, sosyal, ekonomik, teknolojik, geleneksel, eğitimsel, politik ve benzeri faktörleri ortaya çıkarmayı hedef alan bir bilim dalıdır.
Beslenme antropolojisi, temel olarak toplumların besin tüketim ve beslenme durumlarını etkileyen biyolojik, psikolojik, coğrafik, sosyal, ekonomik, teknolojik, geleneksel, eğitimsel, politik ve benzeri faktörleri ortaya çıkarmayı hedef alan bir bilim dalıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 6

Aşağıdaki seçeneklerden hangisi doğrudur?

İnsanın kültürel gelişimde önemli bir dönüm noktası olan Neolitik Çağ, yemek pişirme için de bir dönüm noktası olmuştur.

Domates ve patates Asya kökenlidir.

Buğday, arpa, çavdar ve yulafın anavatanı Amerika'dır.

İnsanların yerleşik hayata geçmelerinde beslenme ihtiyaçları etkili olmamıştır.

Sürü hayvanlarının tüketilmesi, yoğun bir şekilde bitki yetiştirilen kıyı ovalarına ve nehirlere çekmiştir.

Açıklama:

İnsanlar mutfaklarındaki tecrübelerini Neolitik Dönem’de kazanmışlardır. Bu dönemde insanlar sadece et ağırlıklı beslenmeyi bırakıp değişik bitkileri, hayvansal ürünleri ve baharatları karıştırarak yemek yapmaya başlamışlardır. İnsanın kültürel gelişimde önemli bir dönüm noktası olan Neolitik Çağ, yemek pişirme için de bir dönüm noktası olmuştur.

Doğru Cevap: A

Soru 7

"İnsan ihtiyaçlarının sınıflandırılmasında ilk sırada açlık, susuzluğu vb. ifade eden fiziksel ihtiyaçlar yer alsa da “tadına bakma” gereksinimi de bir ihtiyaç olarak ortaya çıkmaktadır. ..., seçme, hazırlama, sunum ve yemek sanatı olarak tanımlanması nedeniyle bu dönüşümün en iyi örneğidir" anlatımında yer alan boşluğa gelmesi en uygun seçenek aşağıdakilerden hangisidir?

Antropoloji

Arkeoloji

Gastronomi

Sosyoloji

Etimoloji

Açıklama:

İnsan ihtiyaçlarının sınıflandırılmasında ilk sırada açlık, susuzluğu vb. ifade eden fiziksel ihtiyaçlar yer alsa da “tadına bakma” gereksinimi de bir ihtiyaç olarak ortaya çıkmaktadır. Gastronomi, seçme, hazırlama, sunum ve yemek sanatı olarak tanımlanması nedeniyle bu dönüşümün en iyi örneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 8

Aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Antropologlar yiyecekleri aynı perspektiflerden incelemektedirler.

Yemek, sadece yaşamın devamını sağlayan besinsel bir ihtiyaçtır.

Gastronomi, kimliği destekleyen ve oluşturan bir araçtır.

Gastronominin kimlik ile ilişkisinde bir aidiyet duygusu yoktur.

Gastronomi, toplumsal izleri ve toplumsal değişimleri izlemek ve anlamaktan uzak bir alandır.

Açıklama:

İnsanlar yedikleri ile bütünleşerek aslında bir kimlik oluşturmaktadırlar. Gastronomi, kimliği destekleyen ve oluşturan bir araçtır.

Doğru Cevap: C

Soru 9

"... birbiriyle tutarlılık gösteren tutumların oluşturduğu davranış kalıplarıdır" ifadesinde yer alan boşluğa gelmesi en uygun seçenek aşağıdakilerden hangisidir?

Yemek sistemi

Beslenme

Barınma

Hiyerarşi

Kültür

Açıklama:

Kültür: Birbiriyle tutarlılık gösteren tutumların oluşturduğu davranış kalıplarıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 10

Eğlenceler, dost sohbetleri, misafir ağırlama, düğün, nişan, adak, bayram ritüelleri, dinsel törenler gibi toplumsal ve kültürel olgular, gastronominin hangi özelliği ile ilişkilendirilebilir?

Gastronomi ve kişilik

Gastronomi ve tarih

Gastronomi ve sanatsal görüntü

Gastronomi ve toplumsal bütünleşme / dayanışma

Gastronomi ve güç

Açıklama:

Gastronomi, törenlerin, dinsel merasimlerin, düğünlerin, eğlencelerin, ölümlerin, festivallerin ve pek çok toplumsal davranışın temel olguları ile ilişkilidir. Gastronomi aynı zamanda toplumsal bütünleşmenin ve dayanışmanın da aracı olarak kabul edilmektedir. Eğlenceler, dost sohbetleri, misafir ağırlama, düğün, nişan, adak, bayram ritüelleri, dinsel törenler gibi toplumsal ve kültürel olgular gastronomi ile etkileşim içerisindedir.
Gastronomi, törenlerin, dinsel merasimlerin, düğünlerin, eğlencelerin, ölümlerin, festivallerin ve pek çok toplumsal davranışın temel olguları ile ilişkilidir. Gastronomi aynı zamanda toplumsal bütünleşmenin ve dayanışmanın da aracı olarak kabul edilmektedir. Eğlenceler, dost sohbetleri, misafir ağırlama, düğün, nişan, adak, bayram ritüelleri, dinsel törenler gibi toplumsal ve kültürel olgular gastronomi ile etkileşim içerisindedir

Doğru Cevap: D

Soru 11

Aşağıdakilerden hangisi antropolojinin temel ilkelerinden biri olan uyarlanma ilkesini tanımlar?

Toplumlar arasında kültürel farklılıklar vardır.

Bütün insani olgular bir bütün olarak algılanır.

İnsan içinde yaşadığı çevrenin baskısı altındadır.

Kültürü oluşturan öğeler birbirini destekler.

İnsanın evrensel bir varlıktır.

Açıklama:

Uyarlanma ilkesi, insanın yeryüzünde yaşayan tüm canlılar gibi, içinde bulundukları çevrenin baskısı altında olduğunu ifade etmektedir.

Doğru Cevap: C

Soru 12

Aşağıdakilerden hangisi antropolojinin temel ilkeleri arasında değildir?

Karşılaştırmacılık

İnandırıcılık

Evrensellik

Bütüncülük

Kültürel görecilik

Açıklama:

Antropolojinin altı temel ilkesi vardır. Bu ilkeler, bütüncülük, evrensellik, uyarlanma, bütünleşme, kültürel görecelik ve karşılaştırmacılık olarak sıralanır.

Doğru Cevap: B

Soru 13

Etnoloji antropolojinin hangi alt dalı altında incelenen bilim dalıdır?

Sosyal- kültürel antropoloji

Biyolojik antropoloji

Arkeolojik antropoloji

Dil antropoloji

Beslenme antropolojisi

Açıklama:

Sosyal-kültürel antropolojinin altında incelenen etnoloji ise etnografların belli topluluklardan topladıkları verileri inceleyerek karşılaştırma yapma imkanı sağlar.

Doğru Cevap: A

Soru 14

Çiğ yemek tüketiminden pişmiş yemek tüketimine geçiş Beslenme Antropolojisi'nin hangi çalışma grubunda yer alır?

Kültürel farklılıklar

Modernizasyon ve değişim

Din

Sosyal düzen

Kimlik

Açıklama:

Moderizasyon ve değişim ile tarihin ilk dönemlerinden beri çiğ yiyecekler tüketen insanlar, pişirme yöntemlerinde ustalaşmayla birlikte pişmiş yemeklere bağımlı hale gelmişlerdir. Pişirme yöntemlerinin keşfi ve gelişimi, insanların zamanlarını kullanma şeklini ve sosyal yaşantısını değiştirmiştir.

Doğru Cevap: B

Soru 15

Aşağıdakilerden hangisi Beslenme Antropolojisi'nin çalışma alanlarından biri değildir?

Kimlik

Sosyal düzen

İletişim

Din

Felsefe

Açıklama:

Felsefe , Beslenme Antropolojisi'nin çalışma alanlarından biri değildir.

Doğru Cevap: E

Soru 16

Aşağıdakilerden hangisi insan beslenmesini diğer türlerden farklı kılan özelliklerden biri değildir?

Lezzet değişiklikleri ile pişirme

Yemek pişirmek için daha fazla zaman harcama

Olağanüstü hepçil beslenme

Gelişmiş tat alma duyusu

Ayrıntılı gıda dagitım sistemleri

Açıklama:

İnsan beslenmesini diğer türlerden farklı kılan özellikler şu şekilde sıralandırılabilir
1. Olağanüstü omnivori
2. Lezzet değişiklikleri (tuz vb.) ile pişirme (kaynatma, kavurma, kızartma, buharda pişirme)
3. Yemek pişirmek ve hazırlamak için diğer hayvanlardan daha fazla zaman harcama
4. Ayrıntılı gıda dağıtımı, paylaşımı ve değişimi sistemleri
5. İdeoloji yoluyla inanç sistemlerine ve sosyal düzenlemelere bağlı olan ve beslenmeyi etkileyen gıda tercihleri ve yasakları sistemleri.

Doğru Cevap: D

Soru 17

Yemek yeme ihtiyacının nerede, ne zaman ve nasıl giderileceği beslenmenin hangi boyutuyla bire bir ilişkilidir?

Siyasi

Ekolojik

Fizyolojik

Psikolojik

Kültürel

Açıklama:

Bireylerin acıkması ve buna bağlı olarak yiyecek ve içecek tüketmesi tamamen biyolojik bir ihtiyaçtan kaynaklanırken bu ihtiyacın nerede, ne zaman ve nasıl giderileceği kültürel bir olgu ile açıklanabilir.

Doğru Cevap: E

Soru 18

Aşağıdakilerden hangisi gastronomiyi tanımlayan bir kavram değildir?

Seçme

Sunum

Değerlendirme

Yemek sanatı

Hazırlama

Açıklama:

Gastronomi, seçme, hazırlama, sunum ve yemek sanatı olarak tanımlanır.

Doğru Cevap: C

Soru 19

Gastronomi kapsamında yer alan olgular aşağıdaki hangi durumdam etkilenerek
değişim geçirmektedir?

Ekonomik paradigmalar

Sosyal düzenin değişimi

Kültürel farklılıklar

İklim ve coğrafi koşullar

Din ve inançlar

Açıklama:

Gastronomi kapsamında yer alan olgular; ekonomik paradigmalardan, milenyum kuşağının ivmelendirildiği tüketici algısından, nesnelerin internet çatısında toplanan büyük bilişim evrilmesinden ve yiyecek-içecek ekosisteminin bizzat kendi içindeki dinamiklerden etkilenerek değişim geçirmektedir

Doğru Cevap: A

Soru 20

Aşağıdaki bilim dallarından hangisi "insan çeşitliliğinin bilimi" olarak tanımlanır?

Sosyoloji

Psikoloji

Etnoloji

Antropoloji

Biyoloji

Açıklama:

Antropoloji en basit ifadeyle, “insan çeşitliliğinin bilimi”dir.

Doğru Cevap: D

Ünite 7

Soru 1

Latince refakatçı anlamına gelen socius kelimesinden aşağıdakilerden hangisi türetilmiştir?

Psikoloji

Sosyoloji

Biyoloji

Tipoloji

Sismoloji

Açıklama:

Sözlüklerde, sosyoloji toplumlara yönelik sistematik çalışmalar ve sosyal etkileşim olarak tanımlanmaktadır. Kelime anlamı olarak “sosyoloji”, Latince socius (refakatçi) kelimesinden ve Yunanca logos (çalışma) kelimesinden türetilmiştir. “Arka- daşlık çalışmaları” anlamına gelen sosyoloji farklı yöntemlerle bu disiplin içine giren çeşitli konuları incelemekte ve sonuçları gerçek dünyada uygulamaktadır.

Doğru Cevap: B

Soru 2

Sosyolojik araştırmalar yapılırken istatistik analizleri ve yüksek sayıda katılımcıya uygulanan anket analizlerinin uygulandığı teknik hangisidir?

Kantitatif

Kalitatif

Çatışma

Etkileşim

Politika

Açıklama:

Yapılan sosyolojik araştırmalar kantitatif veya kalitatif olabilmektedirler. Kantitatif teknikler içeriğinde istatistik analizlerini bulundurmakta, yüksek sayıda katılımcıya uygulanan anket analizlerini içermektedir. Kalitatif araştırmalar ise derinlemesine görüşmeler, odak grup çalışmaları ve ikincil verilerin analizleriyle insan davranışlarını ve değişimlerini anlamaya yönelik yapılmaktadır.
Yapılan sosyolojik araştırmalar kantitatif veya kalitatif olabilmektedirler. Kantitatif teknikler içeriğinde istatistik analizlerini bulundurmakta, yüksek sayıda katılımcıya uygulanan anket analizlerini içermektedir. Kalitatif araştırmalar ise derinlemesine görüşmeler, odak grup çalışmaları ve ikincil verilerin analizleriyle insan davranışlarını ve değişimlerini anlamaya yönelik yapılmaktadır (Rice University, 2013).

Doğru Cevap: A

Soru 3

Topluma sınırlı kaynaklar açısından bir rekabet alanı olarak bakan teori hangisidir?

İşlevsellik teorisi

Sembolik teorisi

Çatışma teorisi

Tümdengelim teorisi

Etkileşim teorisi

Açıklama:

Çatışma Teorisi: Çatışma teorisi adı verilen, makro düzeyde görüşe sahip ikinci teori, topluma sınırlı kaynaklar açısından bir rekabet alanı olarak bakar. Çatışma teorisi, toplumu siyasi güç, boş zaman, para, barınma ve eğlence gibi sosyal, politik ve maddi kaynaklar için rekabet etmesi gereken bireylerden oluşuyor olarak görmektedir.
Çatışma Teorisi: Çatışma teorisi adı verilen, makro düzeyde görüşe sahip ikinci teori, topluma sınırlı kaynaklar açısından bir rekabet alanı olarak bakar. Çatışma teorisi, toplumu siyasi güç, boş zaman, para, barınma ve eğlence gibi sosyal, politik ve maddi kaynaklar için rekabet etmesi gereken bireylerden oluşuyor olarak görmektedir

Doğru Cevap: C

Soru 4

Sosyoloji tarihinde hangisi sosyolog faktörlerden yana değildir?

Comte

Durkheim

Marx

Fendal

Weber

Açıklama:

Sosyoloji tarihinde sosyologların çoğunun faktörlerden yana olduğunu görülmektedir. Örneğin, sosyolojinin kurucusu olan İbn Haldun faktörler tarafındadır. Comte, Durkheim, Marx, Weber gibi diğer kurucu isimlerin de faktörleri öne çıkardıkları bilinmektedir. Bu isimlere göre iklim, ekonomi, coğrafya, din, teknoloji, ideoloji, işbölümü, asabiyet (grup dayanışması), rasyonalizasyon, zihniyet gibi pek çok faktör toplumu şekillendirmektedir.
Fendal

Doğru Cevap: D

Soru 5

Günümüzde küreselleşmenin bir sonucu olarak ne ortaya çıkmıştır?

Yeni çeşit yemekler

Tüketim artışı

Enflasyon

Doğal çevrenin tahribatı

Sentez mutfaklar

Açıklama:

Günümüzde küreselleşmenin sonucu olarak sentez mutfaklar söz konusu olmuştur. Yemeğin sosyolojisi, küreselleşmenin her alanda getirdiği değişimleri mutfak kültürüne de yansıtması bakımından bu alanı da inceleme konusu yapmalıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 6

Gıda yetersizliği, gıda bolluğu, yiyeceklerin kalitesi, aile içi beslenme gibi konular hangi bilim dalında yer almaktadır?

Yemek sosyolojisi

Kültür sosyolojisi

Örgüt sosyolojisi

Köy sosyolojisi

Göç sosyolojisi

Açıklama:

Gıda yetersizliği, gıda bolluğu, yiyeceklerin kalitesi, aile içi beslenme, gıda güvenliği veya yemeğe yüklenen sembolik anlamlar gibi konular yemek sosyolojisi içinde yer almaktadır. Tüm canlıların hayatta kalmak için yemeğe ihtiyaç duyduğu bir gerçektir. Sosyologlar bu temel fiziksel ihtiyacın önünde ve arkasındaki toplumsal sorunlar ve deği- şimlerle ilgilenmektedirler.

Doğru Cevap: A

Soru 7

Aşure yapılması ve dağıtılması hangi konuya örnektir?

Ekonomi ve toplum

Ticaret ve toplum

Sağlık ve toplum

Gastronomi ve toplum

Eğitim ve toplum

Açıklama:

Müslüman toplumlarda aşure ayında aşure yapılması ve çevreye dağıtılması, bayramlarda veya adak gereği kurban kesilmesi vs. aslında yemeğin kendisinden çok daha büyük ve anlamlı bir göstergeye işaret etmektedir. İçerisinde barındırdığı anlam ve kodlar yemeğin fiziksel anlamından çok daha öte kültürel ve dini anlam içeren kodlar olup belli toplumlarca algılanmaktadır. Dolayısıyla gastronomi, bir toplumda bir özü temsil eden, kültürel değişimlere aracılık eden ve toplumsal bir kimlik oluşturma görevi üstlendiği söylenebilir.
Gastronomi ve toplum

Doğru Cevap: D

Soru 8

Bir bölgede yetişen zehirli ve ölümcül mantarların hangileri olduğu o bölgede yaşayan insanlar tarafından bilinmesinin nedeni nedir?

Eğitim

Deneme yanılma

Kültürel aktarım

Tavsiye

Ticaret

Açıklama:

Sosyologlar kültürü, insan yaşamının tüm yönlerini içerecek şekilde tanımlarlar. Kültür, bir toplumun üyeleri tarafından öğrenilir ve paylaşılır (Riddell, 1989). Kültür beraberinde nesilden nesile aktarılarak öğrenmeyi de getirir. Örneğin bir bölgede yetişen zehirli ve ölümcül mantarların hangileri olduğu o bölgede yaşayan toplumun kültürel aktarımları ve paylaşımlarıyla öğrenilebilmektedir. Kısacası, insan türünün yenilebilir olduğunu düşündüğü gıdalar, doğuştan gelen doğasının bir yansıması değil, kültürel şartlanmasının bir sonucudur.
Sosyologlar kültürü, insan yaşamının tüm yönlerini içerecek şekilde tanımlarlar. Kültür, bir toplumun üyeleri tarafından öğrenilir ve paylaşılır (Riddell, 1989). Kültür beraberinde nesilden nesile aktarılarak öğrenmeyi de getirir. Örneğin bir bölgede yetişen zehirli ve ölümcül mantarların hangileri olduğu o bölgede yaşayan toplumun kültürel aktarımları ve paylaşımlarıyla öğrenilebilmektedir. Kısacası, insan türünün yenilebilir olduğunu düşündüğü gıdalar, doğuştan gelen doğasının bir yansıması değil, kültürel şartlanmasının bir sonucudur

Doğru Cevap: C

Soru 9

Fast food akımına karşıt olarak gelişen slow food yemek yemek hareketi ilk olarak hangi ülkede ortaya çıkmıştır?

Amerika

İngiltere

Fransa

İtalya

İspanya

Açıklama:

Yemek alışkanlıklarındaki değişime kimi toplumlar direnç gösterebilmiştir. Fast Food akımına karşıt olarak gelişen, Slow Food da denilen yavaş yemek hareketi ilk olarak İtalya’da ortaya çıkmıştır. Roma’da McDonalds’ın ilk şubesini açmasıyla birlikte biyolojik çeşitliliği ve kültürel mirası korumak için yavaş yemek hareketi başlatılmıştır. Yerel ve or- ganik gıdaların tercihine yapılan vurgu ve geleneksel bir şekilde üretilen yemeğe önem verilmesi bu hareketin temel prensipleridir.

Doğru Cevap: D

Soru 10

C. Wright Mills'in bireylerin kendi geçmişlerini ve başkalarının geçmişlerini tarih ve sosyal yapı ile ilişkili olarak nasıl anladıklarını tanımladığı kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Sosyolojik hayal gücü

Sosyolojik düşünce

Sosyolojik düşünmek

Sosyolojik tasavvur

Sosyolojik içgörü

Açıklama:

C. Wright Mills’in sosyolojik hayal gücü olarak adlandırdığı, bazen sosyolojik mercek veya sosyolojik perspektif olarak da adlandırılan kavramı kullanarak toplumlara bakmaktadır. Mills, sosyolojik hayal gücünü, bireylerin kendi geçmişlerini ve başkalarının geçmişlerini tarih ve sosyal yapı ile ilişkili olarak nasıl anladıklarını tanımlamıştır.

Doğru Cevap: A

Soru 11

Aşağıdakilerden hangisi klasik sosyologlardan biri değildir?

Emile Durkheim

Pierre Bourdeiu

Max Weber

Georg Simmel

Karl Marks

Açıklama:

Sosyoloji teorilerinin oluşmasında Emile Durkheim, Karl Marks, Max Weber ve Georg Simmel’den oluşan dört klasik sosyoloğun önemli etkileri bulunmaktadır.

Doğru Cevap: B

Soru 12

Aşağıdaki ifadelerden hangisi işlevselcilik yaklaşımının özelliklerinden biridir?

İletişimin, dil ve semboller yoluyla anlam alışverişinin insanların sosyal dünyalarının nasıl anlamlandırdıkları fikrine odaklanır.

Anlamlar, kişinin karşılaştığı şeylerle uğraşırken kullandığı yorumlayıcı bir süreçte ele alınır ve değiştirilebilmektedir.

Nesnelerin anlamı, kişinin başkalarıyla ve toplumla olan sosyal etkileşiminden kaynaklanmaktadır.

İnsanlar nesnelere yükledikleri anlamlar temelinde hareket ederler.

Toplumu, o toplumu oluşturan bireylerin biyolojik ve sosyal ihtiyaçlarını karşılamak için tasarlanmış birbiriyle ilişkili parçalara sahip bir yapı olarak görür.

Açıklama:

İşlevselcilik toplumu, o toplumu oluşturan bireylerin biyolojik ve sosyal ihtiyaçlarını karşılamak için tasarlanmış birbiriyle ilişkili parçalara sahip bir yapı olarak görür.
E seçeneğindeki ifade işlevselciliğin özelliklerinden biri iken, diğer seçeneklerde verilen ifadeler sembolik etkileşimciliğin özelliklerini yansıtmaktadır.

Doğru Cevap: E

Soru 13

Aşağıdaki ifadelerden hangisi gastronomi, yemek ve sosyoloji ilişkisine bakılabilecek temel konulardan biri değildir?

Yemeğin sosyolojisi, küreselleşmenin her alanda getirdiği değişimleri mutfak kültürüne de yansıtması bakımından bu alanı da inceleme konusu yapmalıdır.

Yemek sosyolojisi, bir alışkanlık olarak yemek yemenin niteliklerini, değişen ve değişmeyen yönleriyle çözümlemelidir.

Yemek sosyolojisi mutfak kültürleri içerisinde en iyi olan mutfağın hangisi olduğunu belirlemeye dönük çalışmalar yapmalıdır.

Turizm, kültürel değişimlerin merkezinde olmakla birlikte, yemek kültürünün de ön plana çıktığı görülmektedir; yemek sosyolojisi bu bağlamda bu konuyla da yakından ilişkilidir.

Sofra düzeni, oturma, kalkma, ritüeller, sofradaki giyim gibi konular yemek sosyolojisinin odaklanabileceği noktalardır.

Açıklama:

C seçeneği dışındaki ifadeler yemek sosyolojisi, gastronomi ve sosyoloji arasındaki ilişkiye dair belirlenmiş olası çalışma konuları ve temel konular olarak belirlemiştir. Oysa hangi mutfak kültürünün daha iyi olduğu bu alan içerisinde çalışılabilecek alanlardan biri olarak belirlenmemiştir.

Doğru Cevap: C

Soru 14

Aşağıdakilerden hangisi gastronominin sosyolojik boyutları arasında yer alır?

Gastronomi ve tarihsel bağlam

Gastronomi ve psikoloji

Gastronomi ve teknoloji

Gastronomi ve toplumsal değişim

Gastronomi ve turizm

Açıklama:

Gastronominin sosyolojik boyutları kapsamında gastronomi, toplum, kültür ve sosyal değişim başlıklarında ele alınmaktadır.

Doğru Cevap: D

Soru 15

Aşağıdaki ifadelerden hangisi gastronomi ve kültür ilişkisi içerisinde ele alınabilir?

Bir toplumun içinde bulunduğu dönemdeki kültürel ve ekonomik değişimler yemek kültürünü etkilemektedir.

İnsanların yeme içme alışkanlıkları konusunda muhafazakâr, değişime kapalı oldukları varsayılmaktadır.

İnsanların yemek alışkanlıklarının zaman içerisinde değişime dayanma güçlerinin oldukça yüksek olduğu söylenebilir

Sosyal değişimler genellikle yemeğin tüketim aşamasında meydana gelmektedir.

Yemek kültüründeki sosyal değişimden yemeğin sunumu, sofra kuralları ve yemek yeme stilleri kastetmektedir.

Açıklama:

A seçeneğindeki ifade gastronomi ve kültür ilişkisini ortaya koyarken, diğer seçeneklerde verilen ifadeler gastronomi ve sosyal değişim arasındaki ilişkiyi açıklamaktadır.

Doğru Cevap: A

Soru 16

Toplumun McDonaldlaştırılması adlı çalışmasında Amerika'daki hazır yiyecek restoranlarından geçerli olan ilkelerin toplumun diğer kurumlarına ve hatta dünyayı etkilediğini belirten sosyolog aşağıdakilerden hangisidir?

C. Wright Mills

Jack Goody

Michael Pollan

George Ritzer

Talcott Parsons

Açıklama:

Ritzer’in Toplumun McDonaldlaştırılması adlı çalışmasında Amerika’daki hazır yiyecek restoranlarında geçerli olan ilkelerin toplumun diğer kurumlarına ve hatta dünyayı etkilediği belirtilmektedir (Ritzer, 2016: 16-17).

Doğru Cevap: D

Soru 17

İlk sosyoloji bölümü aşağıdaki kim tarafından hangi üniversitede kurulmuştur?

Ziya Gökalp - İstanbul Üniversitesi

Emile Durkheim - Bordeaux Üniversitesi

Max Weber - Frankfurt Üniversitesi

Karl Marx - Oxford Üniversitesi

Georg Simmel - Berlin Üniversitesi

Açıklama:

Avrupa’da ilk sosyoloji bölümü, Durkheim tarafından 1895 yılında Fransa’da, Bordeaux Üniversitesinde kurulmuştur.

Doğru Cevap: B

Soru 18

Çatışma teorisi içinde farklı sosyal sınıflar arasındaki ekonomik çatışmalara odaklanarak, bu teori ile en yakından özdeşleşen isim aşağıdakilerden hangisidir?

Karl Marx

Georg Simmel

Max Weber

Emile Durkheim

Auguste Comte

Açıklama:

Sosyolojinin ilk kurucularından Karl Marx, farklı sosyal sınıflar arasındaki ekonomik çatışmalara odaklanarak, bu teori ile en yakından özdeşleşen isimdir.

Doğru Cevap: A

Soru 19

Durkheim, bireylerin toplumu oluşturabileceğine inanıyordu, ancak toplumu incelemek için sosyologların bireylerin ötesine sosyal gerçeklere bakmaları gerekmekteydi.
Aşağıdakilerden hangisi Durkheim'ın kastettiği sosyal gerçeklerden biri değildir?

Kanun

Ahlâk

Değerler

Dini inançlar

Mekanik enerji

Açıklama:

Durkheim, bireylerin toplumu oluşturabileceğine inanıyordu, ancak toplumu incelemek için sosyologların bireylerin ötesine sosyal gerçeklere bakmaları gerekmekteydi. Sosyal gerçeklerden kastedilen; sosyal yaşamı yöneten kanunlar, ahlaklar, değerler, dini inançlar, gelenekler, modalar, ritüeller ve tüm kültürel kurallardır.

Doğru Cevap: E

Soru 20

Amerika’daki fast food yiyecek restoranlarında geçerli olan ilkelerin toplumun diğer kurumlarını ve hatta dünyayı etkilediği vurgulanan "Toplumun McDonaldlaştırılması" kitabı aşağıdakilerden hangisine aittir?

Ritzer

Weber

Durkheim

Simmel

Blumer

Açıklama:

Değişim söz konusu olduğunda tek yönlü bir değişimden söz edilemez. Toplumsal değişmenin yemek kültürünü etkilediği ve değiştirdiği kadar gastronomide meydana gelen değişimler de toplumun sosyal yapısını değiştirebilmektedir. Bu konuda Ritzer’in Toplumun McDonaldlaştırılması adlı çalışmasında Amerika’daki hazır yiyecek restoranlarında geçerli olan ilkelerin toplumun diğer kurumlarına ve hatta dünyayı etkilediği belirtilmektedir.

Doğru Cevap: A

Ünite 8

Soru 1

I- sanat
II- tıp
III- tarih
IV- antropoloji
V- fizik
VI- kimya
Gastronomi yukarıdaki disiplin alanlarından hangileriyle ilişki içindedir?

I, II, III, V,VI

II, III, IV, VI

II, III, IV, V, VI

I, II, III, IV, V, VI

III, IV, V, VI

Açıklama:

GİRİŞ
Bilim ve yemek arasında ilişki kuran gastronomi; sanat, tıp, tarih, antropoloji, fizik, kimya, biyoloji, coğrafya, ekonomi hatta mühendislik gibi birçok bilim dalı ile ilişki içerisinde bulunan çok disiplinli bir alandır.

Doğru Cevap: D

Soru 2

I- pişirmenin icat edilmesi
II- hayvanların evcilleştirilmesi
III- yemeğin sosyal bir olgu hâline getirilerek içselleştirilmesi
IV- insanlığın tarımın başlaması
V- gıdanın endüstriyel ürün haline gelmesi
VI- yemeğin sosyal farklılaşmanın bir aracı olarak görülmesi
VII- Amerika kıtasının keşfiyle ekolojik devrim
VIII- ulaşım faaliyetleriyle yemeğin kültürel alışveriş olgusu haline gelmesi
İnsan ve yemek ilişkisinin tarihsel sürecindeki devrimler sırasıyla hangi şıkta doğru olarak verilmiştir?

I, II, III, IV, V, VI, VII, VIII

II, III, VI, V, I, IV, VIII, VII

I, III, II, IV, VI, VIII, VII, V

II, I, IV, III, VIII, V, VII, VI

VIII, II, I, III, IV, VI, VII, V

Açıklama:

GASTRONOMİ VE COĞRAFYA İLİŞKİSİ- Tarihsel Süreçte Yaşanılan Coğrafyanın Yemek Kültürlerinde Yarattığı Değişim
Tarihçi Felipe Fernandez-Armesto, insan ve yemek ilişkisinin tarihsel sürecini sekiz önemli devrimle açıklamaktadır:
1. devrim, pişirmenin icat edilmesidir.
2. devrim, yemeğin sosyal bir olgu hâline getirilerek içselleştirilmesi,
3. devrim, hayvanların evcilleştirilmesi,
4. devrim, insanlığın tarıma başlaması,
5.devrim, yemeğin sosyal farklılaşmanın bir aracı olarak görülmesi,
6. devrim, ulaşım faaliyetleriyle yemeğin kültürel alışveriş olgusu haline gelmesi,
7. devrim, Amerika kıtasının keşfiyle ekolojik devrim,
8. devrim, gıdanın endüstriyel ürün hâline gelmesi
Yani doğru sıralama C şıkkında yer almaktadır: I, III, II, IV, VI, VIII, VII, V

Doğru Cevap: C

Soru 3

I- Bir ülkeye, belli bir bölgeye ya da döneme özgü hayvanların tümü, bir yerin hayvansal doğasını ifade etmektedir. II- Bir bölgedeki bitki topluluğunun meydana getirdiği örtü. Bitki örtüsü. Orman, bozkır, çayırlık birer bitki örtüsüdür. III- Bir ülkede ya da bir bölgede yetişen bitkilerin tür olarak tümünü ifade etmektedir. IV- İnsanın da içinde bulunduğu yerkürenin iklim elemanlarını ve iklim etmenlerini içine alan ve bunların karşılıklı etkilerini inceleyen bir bilim dalıdır. Yukarıda tanımları verilen kavramlar aşağıdaki seçeneklerden hangisinde doğru şekilde sıralanmıştır?

I- fauna
II- flora
III- vejetasyon
IV- klimatoloji

I- klimatoloji
II- vegetasyon
III- fauna
IV- flora

I- flora
II- vejetasyon
III- fauna
IV- klimatolog

I- vejetasyon
II- flora
III- fauna
IV- klimatolog

I- fauna
II- vejetasyon
III- flora
IV- klimatoloji

Açıklama:

GASTRONOMİ VE COĞRAFYA İLİŞKİSİ
I- Bir ülkeye, belli bir bölgeye ya da döneme özgü hayvanların tümü, bir yerin hayvansal doğasını ifade etmektedir. "fauna"
II- Bir bölgedeki bitki topluluğunun meydana getirdiği örtü. Bitki örtüsü. Orman, bozkır, çayırlık birer bitki örtüsüdür. "vejetasyon"
III- Bir ülkede ya da bir bölgede yetişen bitkilerin tür olarak tümünü ifade etmektedir. "flora"
IV- İnsanın da içinde bulunduğu yerkürenin iklim elemanlarını ve iklim etmenlerini içine alan ve bunların karşılıklı etkilerini inceleyen bir bilim dalıdır. Temel amacı yerküre iklimlerini belirleyerek, bu iklimlerin özelliklerini açıklamaktır. "klimatoloji"

Doğru Cevap: E

Soru 4

Yaşanılan coğrafyada görülen iklimin insan beslenmesi ve kıtaların, ülkelerin, bölgelerin yeme içme kültürü üzerinde belirleyici bir etkisi vardır. İnsanoğlunun en önemli besin kaynaklarından biri tahıldır. Dünyada önemli buğday üretim alanları biri aşağıdaki ülkelerden hangisidir?

Moritanya

Avustralya

Malezya

İrlanda

Polonya

Açıklama:

FİZİKİ COĞRAFYA VE GASTRONOMİ- İklim
Dünyada buğday tarımının dağılışını gösteren bir haritaya bakıldığında, Avustralya’da önemli buğday üretim alanları görülürken, Afrika’da bu alanları görmek mümkün değildir; A.B.D.’nde geniş buğday kuşakları varken, Venezuela’da daha dar bir kuşakta görülür; Çin’de varken, Güneydoğu Asya’da yoktur. Bunun nedeni büyük oranda iklim olmak üzere yer şekilleri ve toprak gibi fiziki coğrafyanın bileşenleridir.

Doğru Cevap: B

Soru 5

Aşağıdakilerden hangisi göçebe toplulukların besin kaynaklarına ilişkin özelliklerden biri değildir?

Göçebe toplumların ekonomik faaliyetlerini hayvancılık oluşturmuştur.

Göçebe topluluklar koyun, keçi gibi hızlı hareket kabiliyeti olan hayvanları beslemişlerdir.

Göçebe topluluklar soğuğa dayanıklı oldukları için küçükbaş hayvanları beslemişlerdir.

Göçebe topluluklar küçükbaş hayvanları birçok otu yedikleri ve karın 15 cm. altından ot çıkarıp yiyebildikleri için tercih etmişlerdir.

Göçebe topluluklar sığır ve dana gibi büyükbaş hayvanların etinden ve sütünden yararlanmışlardır.

Açıklama:

BEŞERİ COĞRAFYA VE GASTRONOMİ- Göç
Göçebe toplumların ekonomik faaliyetlerini hayvancılık oluşturmaktadır. Daha çok koyun, keçi gibi hızlı hareket kabiliyeti olan, soğuğa dayanıklı, büyükbaş hayvanların yemedikleri otları yiyebilen, karın 15 cm. kadar altından dahi ot çıkarabilen, etinden, sütünden, kemiğinden, yününden yararlanabildikleri
küçükbaş hayvanları beslemektedir. Sığır ve dana gibi büyükbaş hayvanlar hantal olmalarının yanı sıra sadece etinden ve sütünden yararlanılabiliyor olması sebebiyle göçebe yaşamda tercih edilmemektedir. Göçebe toplumlar et tüketiminde de besledikleri küçükbaş hayvanları tercih etmektedirler.

Doğru Cevap: E

Soru 6

Amerika kıtasının keşfi Avrupa mutfağında ve Doğu mutfağında büyük bir devrimin yaşanmasına neden olmuştur. Çünkü bu kıtadan dünyaya yayılan meyve ve sebzeler günümüz mutfaklarının vazgeçilmez besinleri hâline gelmiştir. Aşağıdakilerden hangisi anavatanı Amerika olan bir besin değildir?

avokado

yeşil biber

domates,

patlıcan

fasulye

Açıklama:

BEŞERİ COĞRAFYA VE GASTRONOMİ- Coğrafi Keşifler
Amerika kıtasının keşfi Avrupa mutfağı da dâhil olmak üzere doğu mutfağında büyük bir devrimin yaşanmasına neden olmuştur. Anavatanı Amerika olan olan domates, yeşil biber, kabak, fasulye, kırmızı biber, mısır, avokado gibi günümüzün mutfaklarının vazgeçilmez besinleri hâline gelmiştir.
Patlıcan ise anavatanı bazı kaynaklarda Çin diye bahsedilirken Afrika kökenli olduğu düşünülmektedir. Avrupa mutfağına taşınması ise Mısır üzerinden Anadoluya oradan Avrupa'ya şeklinde olmuştur.

Doğru Cevap: D

Soru 7

İpek Yolu ve Baharat Yolu'na ilişkin aşağıdakiler bilgilerden hangisi yanlıştır?

İpek Yolu, Doğu’nun, ürettiği ipek ve ipekli mallarına pazar aradığı, Batı’nın da Doğu’daki ipek ve diğer kıymetli malları elde etmek amacıyla girişimlerde bulunarak açtığı bir yollar ağıdır.

Asya kıtası ile Avrupa kıtası arasındaki ticareti sağlayan Hint Okyanusu’ndan Akdeniz’e kadar uzanan Orta Çağ boyunca kullanılan İpek ve Baharat yolu dönemin en önemli bağlantı yolları arasında görülmektedir.

Hindistan’da üretilen baharatlar Avrupalılar tarafından çok tercih edilmiştir ve sofralarda sadece sosyal sınıf farklılığının göstergesi olarak kullanılmıştır.

Avrupalılar için önemli olan ipek, kâğıt, mücevher ve porselen gibi ürünler Çin’de üretilerek İpek yolu üzerinden Anadolu’ya oradan da Avrupa pazarına ulaşmaktadır.

Bütün bu gelişmeler İpek ve Baharat yolunu elinde tutan devletlere ekonomik anlamda büyük bir güç kazandırmıştır.

Açıklama:

BEŞERİ COĞRAFYA VE GASTRONOMİ- İpek Yolu ve Baharat Yolu
Yaklaşık olarak 2000 yıllık bir mazisi olan ve ilk defa MÖ II. yy.’nin sonlarında açıldığı söylenen İpek Yolu, Doğu’nun, ürettiği ipek ve ipekli mallarına pazar aradığı, Batı’nın da Doğu’daki ipek ve diğer kıymetli malları elde etmek amacıyla girişimlerde bulunarak açtığı bir yollar ağıdır. Asya kıtası ile Avrupa kıtası arasındaki ticareti sağlayan Hint Okyanusu’ndan Akdeniz’e kadar uzanan Orta Çağ boyunca kullanılan İpek ve Baharat yolu dönemin en önemli bağlantı yolları arasında görülmektedir. Avrupalılar için önemli olan ipek, kâğıt, mücevher ve porselen gibi ürünler Çin’de üretilerek İpek yolu üzerinden Anadolu’ya oradan da Avrupa pazarına ulaşmaktadır. Bunun yanında Hindistan’da üretilen baharatların Avrupalıların sofralarında yer almaya başlamasıyla ulaşımın önemi iyice artmıştır.
Bütün bu gelişmeler İpek ve Baharat yolunu elinde tutan devletlere ekonomik anlamda büyük bir güç kazandırmıştır. Avrupa’nın baharat ile tanışmasının ardından neredeyse tüm Avrupa mutfaklarında yemeklerde baharat kullanımı soylular tarafından aşırı derecede tüketilir bir hale gelmeye başlamıştır. Ortaçağ İtalya’sında yemek reçetelerinde kullanılan baharatların çeşit ve miktar olarak bolluğu bir zenginlik göstergesi olarak kabul edilmiştir. Yemekte karabiber ve diğer baharatların tatlarının boğazı ne kadar çok yakarsa yemeğin o kadar lezzetli olduğu düşünülmektedir.
Saklama yöntemlerinden soğutma yönteminin eski çağlarda keşfedilmemiş olması da mutfakta baharat kullanımı yemeklerin bozulması ve bakterilerin üremesinin önlenmesi adına tercih edilmiştir.
Yani Avrupa'da baharatlar sadece sosyal sınıf farkını göstermek için değil yiyecekleri saklamak, korumak için de kullanılmıştır.

Doğru Cevap: C

Soru 8

Birleşmiş Milletler Tarım ve Gıda Örgütü (FAO)'nün 2013 yılı raporunda dünya genelinde gıdayı arttırma ve açlığı bitirme hedefi doğrultusundaki önerisi aşağıdakilerden hangisidir?

GDO lu ürün, üretim- tüketim sürecini denetlemek

sağlıklı fast foodla beslenmek

organik tarımın yaygınlaştırılmasını sağlamak

böcek çiftliklerinin kurulması

yavaş yemek (slow food) akımını desteklemek

Açıklama:

BEŞERİ COĞRAFYA VE GASTRONOMİ- Nüfus
Birleşmiş Milletler Tarım ve Gıda Örgütü(FAO) dünya genelinde gıdayı arttırma ve açlığı bitirme hedefi doğrultusunda böcek çiftliklerinin kurulmasını önermiştir. FAO, böcek yenilmesini tavsiye ettiği “Yenilebilir Böcekler: Gıda ve beslenme güvenliği için gelecekteki beklentiler” (2013) adlı raporunda, 2050 yılı itibariyle dünya nüfusunun 9 milyardan oluşacağını ve nüfusun çevre üzerindeki baskıyı arttıracağını ifade etmektedir. Aynı rapora göre, tarım alanları, su, orman, balık yatağı ve biyo-çeşitlilik kaynakları, besin tuzları ve yenilenemez enerji konularında kıtlık baş gösterecektir. Yenilebilir böcekler yüksek kalite protein, vitaminler ve amino asitler içerir. Böcekler yüksek gıda dönüşüm oranına sahiptir. Örneğin, cırcır böcekleri aynı oranda protein için sığırlardan altı kat, koyunlardan dört, domuzlardan ve tavuklardan da iki kat daha az yeme ihtiyaç duymaktadır.

Doğru Cevap: D

Soru 9

I- Dağlık bölgelerde coğrafi koşulların ve iklimin yetersizliğinden ötürü tarımsal üretim azalırken hayvancılık tercih edilmektedir. II- Dağlık bölgelerde sebze, meyve ağırlıklı bir tüketimden daha çok et ağırlıklı bir tüketim şeklini ortaya çıkarmaktadır. III- Dağlık bölgelerde tereyağı, iç yağı veya kuyruk yağı kullanılmaktadır. IV- Denize kıyısı olan bölgelerde deniz mahsullerine yönelik beslenme sıklıkla tercih edilmektedir. V- Denize kıyısı olan bölgelerde iklim ve coğrafi koşullar sert değilse ot yemekleri ve zeytinyağlı yemekler tercih edilmektedir. VI- Göllerde, akarsularda ve barajlarda tatlı su balıkçılığı yapılmaktadır. Yeryüzü şekilleri tarım yapılma tekniklerini ve üretilen ürünleri yani yemeklerin ham maddesini belirleyen temel unsurlardan biridir. Buna bağlı olarak yukarıdaki ifadelerden hangileri doğrudur?

I, II, IV, V, VI

I, II, III, IV, V, VI

III, IV, V, VI

II, III, IV, V, VI

II, IV, V, VI

Açıklama:

FİZİKİ COĞRAFYA VE GASTRONOMİ- Yeryüzü Şekilleri
I- Dağlık bölgelerde coğrafi koşulların ve iklimin yetersizliğinden ötürü tarımsal üretim azalırken hayvancılık tercih edilmektedir.
II- Dağlık bölgelerde sebze, meyve ağırlıklı bir tüketimden daha çok et ağırlıklı bir tüketim şeklini ortaya çıkarmaktadır.
III- Dağlık bölgelerde tereyağı, iç yağı veya kuyruk yağı kullanılmaktadır.
IV- Denize kıyısı olan bölgelerde deniz mahsullerine yönelik beslenme
sıklıkla tercih edilmektedir.
V- Denize kıyısı olan bölgelerde iklim ve coğrafi koşullar sert değilse ot yemekleri ve zeytinyağlı yemekler tercih edilmektedir.
VI- Göllerde, akarsularda ve barajlarda tatlı su balıkçılığı yapılmaktadır.
Hepsi DOĞRU.

Doğru Cevap: B

Soru 10

I- gıda ürününü yenilebilir forma getirmek
II- yemeğin lezzetini artırmak
III- yemeği uzun süre saklamak
IV- besin değerlerini artırmak
V- insana zararlı bakterilerin ölmesini sağlamak
VI- sterilize etmek
İnsanların yemek pişirmekteki temel amaçları yukarıdakilerden hangileridir?

I, II, III, IV

III, IV, V, VI

I, II, III

I, II, III, V, VI

I, II, III, IV, V, VI

Açıklama:

FİZİKİ COĞRAFYA VE GASTRONOMİ- İklim
İnsanların yemek pişirmekteki temel amaçları:
I- gıda ürününü yenilebilir forma getirmek
II- yemeğin lezzetini artırmak
III- yemeği uzun süre saklamak
IV- besin değerlerini artırmak
V- insana zararlı bakterilerin ölmesini sağlamak
VI- sterilize etmek
Yani hepsi temel amaçlardandır.

Doğru Cevap: E

Soru 11

Aşağıdakilerden hangisi ilk çağlarda beslenme ile ilgili doğru bir ifadedir?

İlk çağlarda insanlar her zaman bildikleri yiyecekleri tüketmişlerdir.

İlk çağlarda insanlar deneme yanılma yöntemiyle yenilebilir yiyecekleri ayırt etmişlerdir.

İlk çağda insanlar yiyecekleri denerken zehirli yiyeceklerle hiç karşılaşmamışlardır.

İlk çağda insanların yiyecekleri ayırt etmek istemelerinin altında esasen hayatta kalma isteği yoktur.

İlk çağda insanlar yiyecekleri deneyimleyerek yeni tatlar keşfedememiştir.

Açıklama:

İlk çağlarda insan yaşadığı coğrafyada hayatta kalabilmek için bulduğu hatta ne olduğu hakkında en ufak fikrinin dahi olmadığı şeyleri yiyerek beslenmiştir. Deneme yanılma yöntemini kullanarak doğada bulunan yiyeceklerin hangisinin yenilebilir hangisinin yenilemez olduğunu ayırt etmiştir. Bazı zaman bu ayırt ediş yani hayatta kalmak amacıyla hangi yiyeceğin yenilebilir olduğunu öğrenebilmek için yapılan bu keşif zehirli yiyeceklere denk gelinmesi sonucu hayatın sona erişine bile sebep olmuştur. İnsan, yaşadığı coğrafyada deneyimlediği besinlerle hem hayatta kalabilmiş hem çeşitli tatları keşfederek zamanla kendi lezzet haritasını oluşturabilmiştir.

Doğru Cevap: B

Soru 12

Aşağıdakilerden hangisi coğrafya bilimi ile ilgili doğru bir ifadedir?

Coğrafya yalnızca dünyanın fiziksel özelliklerini inceler.

Coğrafya sadece dünyanın iklimini ve bitki örtüsünü incelemektedir.

Coğrafya dünyanın fiziksel özellikleri yanı sıra iklimini, bitki örtüsünü, toprak tiplerini ve halklarını inceleyen araştırma bilim dalıdır.

Coğrafya bir sosyal bilim dalı değildir.

Coğrafya ile jeoloji ve biyoloji bilimi arasında yakın bir bağlantı yoktur.

Açıklama:

Coğrafya; dünyanın yüzeyini tanımlayan, dünyanın fiziksel özelliklerini, iklimini, bitki örtüsünü, toprak tiplerini, halkları inceleyen araştırma bilimi olarak tanımlanmaktadır. Bir coğrafyacı tarafından kullanılan bu bilgiler aynı zamanda biyoloji, meteoroloji, astronomi, jeoloji ve antropoloji gibi farklı alanlar tarafından da kullanılmaktadır. Coğrafya, jeoloji ve biyoloji gibi fiziksel bilimlerle yakından bağlantılı olsa da sosyal bilimler alanı içerisinde sınıflandırılmaktadır.

Doğru Cevap: C

Soru 13

Aşağıdakilerden hangisi coğrafya bilimi ile ilgili doğru bir ifadedir?

Yaşanılan mekanın fiziki özelliklerini beşeri coğrafya incelemektedir.

Yaşanılan mekanda insanın oluşturduğu faaliyetleri fiziksel coğrafya incelemektedir.

Beşeri coğrafya hem yaşanılan mekanın fiziksel özelliklerini hem de yaşanılan mekanda insanın oluşturduğu faaliyetleri incelemektedir.

Fiziksel coğrafya hem yaşanılan mekanda insanın oluşturduğu faaliyetleri hem de yaşanılan mekanın fiziksel özelliklerini incelemektedir.

Beşeri coğrafya insanın mekanda oluşturduğu faaliyetleri incelemektedir.

Açıklama:

Birçok bilim dalında olduğu gibi coğrafya da çok sayıda uzmanlık alanına bölünebilmektedir. Yaşanılan mekânın fiziksel özelliklerini fiziki coğrafya, insanın mekânda oluşturduğu faaliyetleri, şekilleri ise beşerî coğrafya incelemektedir.

Doğru Cevap: E

Soru 14

Aşağıdakilerden hangisi kültürel coğrafya ile ilgili doğru bir ifadedir?

Kültürel coğrafyaya göre farklı kültürlerin varlığının temel sebebi fiziki ortam farklılıkları değildir.

Kültürel coğrafya dünya kültürlerini inceleyen bir bilim dalı değildir.

Kültürel coğrafyaya göre, farklı iklim bölgelerinde insanların yaşam tarzları değişmemektedir.

Kültürel coğrafyaya göre, farklı iklim bölgelerinde insanların ortaya çıkardıkları kültürel dokular da değişmektedir.

Kültürel coğrafyaya göre, kültür toplumsal, değişebilir, bütünleştirici ve belli kuralları olan bir yapı değildir.

Açıklama:

Kültür, toplumsaldır, değişebilir, bütünleştiricidir ve belli kuralları olan bir yapıdır. Dünya kültürlerini inceleyen coğrafi bilim dalına kültürel coğrafya denir. Kültürel coğrafyaya göre farklı kültürlerin varlığının temel sebebi fiziki ortam farklılıklarıdır. Yani farklı iklim bölgelerinde insanların yaşam tarzları ve buna bağlı olarak ortaya çıkardıkları kültürel dokular da değişmektedir.

Doğru Cevap: D

Soru 15

Aşağıdakilerden hangisi gastro-coğrafya ile ilgili doğru bir ifadedir?

Gastro-coğrafyanın, kıtaların konumu ile ilişkisi yoktur.

Gastro-coğrafyanın kıtalarda bulunan ülkelerin konumu ile ilgisi yoktur.

Gastro-coğrafya bölgelerin mutfak kültürleri ve yeme-içme alışkanlıklarından etkilenir.

Gastro-coğrafya bölgelerin fiziksel konumundan etkilenmemektedir.

Gastro-coğrafya dünyanın farklı mutfak bölgelerine bölünebileceğini ifade etmez.

Açıklama:

Gastro-coğrafya, kıtaların konumu ve kıtalarda bulunan ülkelerin münferit konumu ile ilgilidir. Bölgelerin mutfak kültürleri ve yeme-içme alışkanlıklarında yaşanan gelişmeler ve değişmeler sosyo/kültürel, ekonomik, politik, yasal, teknolojik faktörler kadar bölgelerin fiziksel konumundan da etkilenmektedir.

Doğru Cevap: C

Soru 16

Aşağıdakilerden hangisi insan ve yemek ilişkisinin tarihsel süreci ile ilgili doğru bir ifadedir?

Pişirmenin icat edilmesi insanı diğer canlılardan farklı bir konuma getirmemiştir.

Yemeğin sadece yaşamsal faaliyetleri sürdürebilmek için gerekli olduğu düşünülmüştür.

Yemek sosyal farklılaşmanın bir aracı olarak görülmüştür.

Gıda maddelerinin uzun mesafelerdeki başka yerlere götürülmesi mümkün olmamıştır.

Gıda maddelerinin başka yerlere götürülmesiyle kültürel alışveriş gerçekleşmemiştir.

Açıklama:

Tarihçi Felipe Fernandez-Armesto, insan ve yemek ilişkisinin tarihsel sürecini sekiz önemli devrimle açıklamaktadır. Birinci devrim, pişirmenin icat edilmesidir ve insan, yaptığı bu icatla kendini diğer canlılardan farklı bir konuma getirmiştir. İkinci devrim, yemeğin sadece yaşamsal faaliyetleri sürdürebilmek için zorunlu olarak algılanmasından öte sosyal bir olgu hâline getirilerek içselleştirilmesidir. Üçüncü devrim, hayvanların evcilleştirilmesi ile yaşanmıştır. Dördüncü devrim, insanlığın tarıma başlaması ile gerçekleşmiştir. Beşinci devrim, yemeğin artık sosyal farklılaşmanın bir aracı olarak görülmesi süreci ile başlamaktadır. Altıncı devrim, gıda maddelerinin dönemin ulaşım araçları ile uzun mesafeler kat ederek başka yerlere götürülmesi ile kültürel alışverişten doğan etkileşim ve değişim süreci ile ifade edilmektedir. Yedinci devrim, ekolojik bir devrimdir ve Amerika kıtasının keşfedilmesi ile başlamaktadır. Sekizinci devrim, 19. yüzyılda gıdanın endüstriyel ürün hâline gelmesi ile hâlâgünümüzde de devam eden süreçtir.

Doğru Cevap: C

Soru 17

Aşağıdakilerden hangisi insanların avcı-toplayıcı dönem olarak adlandırılan Paleolitik dönemdeki yaşam biçimi ile ilgili doğru bir ifadedir?

Bu dönemde insanlar bulundukları coğrafyanın fiziki unsularını kendi faydasına kullanmayı başaramamıştır.

Bu dönemdeki insanlar aletlerin gelişmesiyle birlikte yalnızca sincap ve tavşan gibi küçük hayvanları avlayabilmiştir.

Bu dönemdeki insanlar geliştirdikleri aletlerle omurgalı hayvanları avlamayı başaramamıştır.

Bu dönemde insanlar çay taşını sivri bir uç elde edene kadar kırıp elde ettiği sivri taşla kendinden güçlü diğer yırtıcıları avlayabilmiştir.

Bu dönemde insanlar bulundukları bölgenin koşullarında değişik avlanma yöntemleri geliştirememiştir.

Açıklama:

İnsanların avcı-toplayıcı olarak yaşadığı Paleolitik dönemlerde, bulundukları coğrafyanın fiziki unsurlarını kendi faydasına kullandığı görülmektedir. Toplayıcı toplumların kullandıkları aletlerin gelişmesi ile birlikte sincap ve tavşan gibi küçük hayvanları avlayan bu insanlar daha sonra büyük omurgalı hayvanları avlamaya başlamışlardır Çay ya da dere yataklarında yaşayan insanlar o bölgede rastlanabilen yuvarlağa yakın biçime sahip olan ‘çay taşını’ sivri bir uç elde edene kadar kırıp elde ettiği sivri taş ile kendinden güçlü diğer yırtıcıları avlayarak beslenmişlerdir. İklim ve coğrafyanın bir sonucu olarak görülebilecek değişik bölgelere ait çevresel koşullar, avcı-toplayıcıların bulundukları bölgenin özgül koşullarına uymaya ve değişik avlanma yöntemleri geliştirmeye de zorlamıştır.

Doğru Cevap: D

Soru 18

Aşağıdakilerden hangisi iklim ile ilgili doğru bir ifadedir?

Yaşanılan coğrafyadaki iklimin insanın beslenmesine etkisi yoktur.

İklimin oluşumu, dağılışı, ve etkilerini inceleyen bilime klimatoloji adı verilir.

Yaşanılan coğrafyada görülen iklimin bölgelerin yeme içme kültüründe belirleyici bir etkisi yoktur.

Dünyanın Ekvator bölgesinde iklim ve hava durumu arasında bir ilişki yoktur.

İklim bir yerde uzun yıllar boyunca görülen sıcaklık, yağış ve rüzgar gibi hava olaylarının ortalamasına denmez.

Açıklama:

İklim, “yeryüzünün herhangi bir yerinde uzun yıllar boyunca yaşanan ya da gözlenen tüm hava koşullarının ortalama özelliklerinin yanı sıra, onların oluşma sıklıklarının zamansal dağılımlarının, gözlenen ekstrem (aşırı, uç) değerlerin, şiddetli olayların ve tüm değişkenlik tiplerinin bileşimi” biçiminde tanımlanır. Oldukça geniş alanlarda uzun yıllar boyunca (en az 33 yıl) görülen sıcaklık, yağış ve rüzgar gibi hava olaylarının ortalamasına denir. İklimin oluşumu, dağılışı ve etkilerini inceleyen bilime klimatoloji adı verilir. Örneğin; Antalya’da yaz mevsimleri çok sıcak geçer. Ekvator bölgesinde iklim ve hava durumu birbirine çok benzer.

Doğru Cevap: B

Soru 19

Aşağıdakilerden hangisi insanların yemek pişirmedeki temel amaçlarından biri değildir?

Kullanılacak gıda ürününü yenilebilir forma getirmek

Yemeğin lezzetini arttırmak

Yemeği uzun süre saklamak

Yemeğin besin değerlerini azaltmak

İnsana zararlı bakterilerin ölmesini sağlamak

Açıklama:

İnsanların yemek pişirmekteki temel amaçları; kullanılacak gıda ürününü yenilebilir forma getirmek, lezzetini artırmak, uzun süre saklamak, besin değerlerini artırmak ve insana zararlı bakterilerin ölmesini sağlamak, sterilize etmektir.

Doğru Cevap: D

Soru 20

Aşağıdakilerden hangisi baharat kullanımı ile ilgili doğru bir ifadedir?

Bir ülkenin sıcaklık ortalaması ile kullanılan baharat sayısı arasında kuvvetli bir ilişki yoktur.

Ülke tropikalleştikçe kullanılan baharat sayısı azalmaktadır.

Baharat kullanımının yüksek olduğu ülkeler sıcaklığın düşük olduğu kuzey ülkeleridir.

Baharat kullanımının yüksek olduğu ülkeler sıcaklığın yüksek olduğu tropikal ve ılıman iklim kuşaklarıdır.

Sıcaklık ve nemin yüksek olduğu ülkelerde yemeklerde kullanılan baharatlar bakterileri çoğaltmaktadır.

Açıklama:

Araştırmaya göre, bir ülkede yetişen baharat sayısı ile kullanılan baharat sayısı arasında bir ilişki bulunmazken, ülkenin sıcaklık ortalaması ile kullanılan baharat sayısı arasında kuvvetli bir ilişki vardır. Çeşitlilik, sıcaklığın az olduğu ülkelerde çok az iken ülke tropikalleştikçe kullanılan baharat sayısı artmaktadır. Baharat kullanımı yapan on ülkenin sıcaklığın yüksek olduğu tropikal ve ılıman iklim kuşaklarında bulunan ülkeler olduğu göze çarparken baharat kullanımının az olduğu ülkeler sıcaklığın düşük olduğu kuzey ülkeleridir. Bunun temel sebebi ise sıcaklık ve nemin yüksek olduğu ülkelerde yemeklerde kullanılan baharatların bakterilerle savaşmasıdır. Hindistan’da kullanılan ‘köri’, İran’da ‘edviye’, Çin’de ‘beş bahar’, Doğu’da kullanılan ‘dört bahar’ ya da Ortaçağ Fransasında yoğun miktarda kullanılan ‘ufak bahar’ buna örnek olarak verilebilir.

Doğru Cevap: D

Gastronominin Temelleri - Tüm Sorular

Ünite 1

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Ünite 2

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Ünite 3

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler