⚠️ Bu portal eğitim amaçlıdır. İçerikler ticari amaçla kullanılamaz. Detaylı bilgi
4. Dönem AŞÇ214U

Gastronomide Yeni Akımlar

Toplam 403 soru bulundu.

Ders Materyalleri

Gastronomide Yeni Akımlar - Tüm Sorular

Ünite 1

Soru 1

Aşağıdakilerden hangisi dünyada füzyon mutfağın yaygınlaşmasında, gastronomi açısından öncelikli etkenler arasında sayılmalıdır?

Seçenekler

A
Ulaşım olanaklarının kolaylaşması
B
Sağlıklı yaşam biçimlerine duyulan kaygı
C
İnsanların yaşadıkları coğrafyada yaşadıkları tekdüzelik
D
Özellikle genç kuşağın farklı ülkelerde eğitim görme isteği
E
Pandemi gibi sıradışı kısıtlamalar sonrası ortaya çıkan görece rahatlık
Açıklama:
Füzyon mutfağın yaygınlaşmasındaki etkenler şunlardır: Küreselleşme ile hızlı tüketim kültürünün artması; Çağdaş gıda sistemlerinin oluşturulması; Yemek kitabı piyasasının yaygınlaşması; Profesyonel aşçı ve şeflerin dünya çapında hızla artan ehemmiyeti; Gıda ve restoran sektörünün hızla genişlemesi; Sağlıklı yaşam biçimlerine duyulan kaygı.

Soru 2

Aşağıdakilerden hangisi moleküler bir gastronomi restoranını tanımlarken kullanabileceğimiz bir özelliktir?

Seçenekler

A
Çalışanlar arasında net bir ast-üst ilişkisi vardır
B
Yemeklerin hazırlanma süresi oldukça kısadır
C
Gün içinde her an servis yapılabilir
D
Yemekler müşterilerin önünde açıklanarak hazırlanır
E
Menü, tek bir coğrafya üzerine kuruludur
Açıklama:
Yemeklerin müşterilerin önünde açıklanarak hazırlanması, Moleküler Gastronomi Restoranlarının özelliklerinden biridir.

Soru 3

Moleküler Gastronomi Restoranlarında uygulanan ve tadım menüsü olarak adlandırılan çok sayıda küçük porsiyonun müşteriye sunulmasının bilimsel nedeni aşağıda hangi seçenekte yer almaktadır?

Seçenekler

A
Tat algısının otomatik bir hale gelmesini önlemek
B
Tüketicinin önce gözünü doyurmak
C
Restoranı daha zengin ve lüks göstermek
D
Tüketicide görme yoluyla bilinçaltı bir açlık oluşturmak
E
Tüm malzemeleri tek öğünde kullanarak ısrafı önlemek
Açıklama:
Moleküler Gastronomi Restoranlarının en büyük farkı, tadım menüsü olarak adlandırılan otuz küçük porsiyonun servis edilmesidir. Bunun bilimsel bir nedeni bulunmaktadır. Beyin bir süre sonra tada alışıyor, bu yüzden uzun bir süre sonra tüketileni bu kadar algılamıyor ve tat algısı daha otomatik hâle geliyor. Bu özellikler moleküler gastronomi restoranlarının birçoğunu karakterize eden özelliklerdir.

Soru 4

Aşağıdakilerden hangisi moleküler mutfak için söylenebilecek genel ve doğru bir ifadedir?

Seçenekler

A
Moleküler mutfak yiyecek ve içeceklerin genetik yapısıyla ilgilidir
B
Moleküler mutfaklar kültürlere ait geleneksel mutfak özelliklerini koruyucu bir yapıya sahiptirler
C
Moleküler mutfak yalnızca bilimsel çalışmalar yapar, bunların sonuçları tüketiciye ulaşmaz
D
Moleküler mutfaklar günümüzde yerel kalarak, evrensel düzeyde bir açılım gösterememişlerdir
E
Moleküler mutfak geleneksel pişirme yöntemleri yerine bilimsel yöntemlerle ilerler
Açıklama:
Moleküler mutfak geleneksel pişirme yöntemleri yerine bilimsel yöntemlerle ilerler (Gök, 2019).

Soru 5

Verilen cümlede, bırakılan boşluklara gelmesi gereken yanıt çiftini seçeneklere göre belirleyiniz.
"Moleküler mutfakta en çok kullanılan tekniklerin başında gelen jelleme tekniği uygulanırken "Jelleşme sürecini hızlandırmak ve karışımı ................. için kullanılan yağ çok ............. olmalıdır.".

Seçenekler

A
ısıtmak-sıcak
B
dengelemek-homojen
C
etkin hale getirmek-kristalize
D
bekletmemek-seyreltik
E
soğutmak-soğuk
Açıklama:
Moleküler mutfakta en çok kullanılan tekniklerin başında jelleme tekniği gelmektedir. Jelleşme sürecini hızlandırmak ve karışımı soğutmak için kullanılan yağ çok soğuk olmalıdır.

Soru 6

"Sıvıları ve püreleri dokulu baloncuklara dönüştürme işlemidir. Bu teknik sayesinde herhangi bir aroma, ağızda patlayacak baloncuklara dönüştürülebilir.".
Verilen cümledeki tanım, moleküler gastronomide sıklıkla kullanılan hangi tekniği anlatmaktadır?

Seçenekler

A
Jelleme
B
Küreleme
C
Donuk sıvılaştırma
D
Ergonomik yalıtma
E
Füzyonlaştırma
Açıklama:
Spherification (Küreleme): Moleküler gastronomi tekniği olarak küre hâline getirme ünlü yönetici şef Ferran Adria tarafından 2003 yılında tanıtılmış ve sıklıkla kullanılmaktadır.

Soru 7

Hazırlanan yiyeceklerin hızlı şekilde soğutabilmesi amacıyla klasik dondurma yöntemlerinden farklı olarak sıvı nitrojen kullanılması aşağıdakilerden hangisiyle açıklanır?

Seçenekler

A
Her türlü dondurma yöntemi besinin tadını bozmakta ancak sıvı nitrojen kullanıldığında bu anlaşılmamaktadır
B
Sıvı nitrojen kolay bulunan oldukça ucuz bir malzeme olduğu için tercih edilmektedir
C
Sıvı nitrojenin sıcaklıkta yarattığı radikal değişim, yiyeceklerin hücre yapısını bozmadan daha küçük buz kristallerinin oluşmasını sağlamaktadır
D
Klasik dondurma işlemleri besinlerin saklanması sürecine bir katkıda bulunmamaktadır
E
Sıvı nitrojen, besinleri klasik dondurma sıcaklığına göre daha yüksek bir sıcaklıkta dondurduğu için tercih edilir
Açıklama:
Hazırlanan yiyecekleri hızlı bir şekilde soğutabilme özelliğinden dolayı sıvı nitrojen, klasik dondurma işleminden önemli ölçüde daha iyi performans göstermektedir. -20°C’de dondurulması, suyun giderek daha büyük kristaller hâline gelmesine ve ürünün başlangıç yapısını değiştirmesine neden olmaktadır. Sıvı nitrojenin sıcaklıkta yarattığı radikal değişim, yiyeceklerin hücre yapısını bozmadan daha küçük buz kristallerinin oluşmasını sağlamaktadır.

Soru 8

Aşağıdakilerden hangisi Sous Vide (Vakumlu Pişirme) yöntemini tanımlarken kullanılmaması gereken bir ifadedir?

Seçenekler

A
Yöntem uygulanırken ısıya dayanıklı vakumlu poşetler kullanılır
B
Bu yöntemde vakumlanmış çiğ yiyecekler kullanılabilir
C
Pişirilen yiyeceklerin saklanması (muhafazası) güçtür
D
Bu yöntem besinleri kısa sürede pişirdiği için tercih edilir
E
Vakumlu pişirme, besinler üzerinde aerobik bakteri üremesini azaltır
Açıklama:
Moleküler gastronomi mutfaklarında şefler tarafından çok sık tercih edilen bu yöntem uzun ve zahmetli bir süreç gerektirmektedir. Örneğin, kolay pişen tavuk eti bu yöntem ile en az 10 saatte pişmektedir. Çiğ yiyecekler, ısıya dayanıklı, gıdaya uygun plastik torbalarda vakumla kapatılır ve yiyecekler hassas kontrollü ısıtma kullanılarak pişirilir. Aerobik bakteri üremesini azaltır, bu da özellikle lezzetli ve besleyici yiyeceklerle sonuçlanır. Pişirilen yiyeceklerin muhafazasının güç olması dezavantajlarından biridir.

Soru 9

Moleküler mutfakta kullanılan katkı maddelerinden biri olan Kalsiyum Laktat, aşağıda adı geçen yöntemlerden hangisinde veya hangi nedenle kullanılmaktadır?

Seçenekler

A
Agar’a alternatif olarak jelleşme sürecinde
B
Kıvam artırıcı, stabilizör ve emülgatör özelliklerinden dolayı
C
Küreleme sürecinde sodyum aljinat ile birlikte
D
Ksantan sakızı ile birlikte buz kristallerinin oluşumunu engellemesi nedeniyle
E
Koyulaştırıcı ve emülsifikatör olarak
Açıklama:
Kalsiyum Laktat: Küreleştirme (veya küreleme) sürecinde sodyum aljinat ile birlikte kullanılan kalsiyum tuzudur.

Soru 10

Aşağıdakilerden hangisi füzyon mutfak çeşitleri içinde yer alan kavramlardan biri olan Kıtasal Füzyon'u açıklar niteliktedir?

Seçenekler

A
Asya ve Batı ülkelerinin mutfaklarının birleşimidir
B
Yeryüzündeki tüm kıtaları sentezleyen bir kavramdır
C
Anakaralara uzak, denizaşırı bölgeleri ifade etmek için kullanılır
D
Eski dünyadan farklı olarak sonradan keşfedilmiş yeni kıtaları içerir
E
Yüzölçümü açısından geniş topraklara sahip ülke mutfaklarını anlatır
Açıklama:
Kıtasal Füzyon: Asya ve Batı ülkelerinin mutfaklarının birleşimidir.

Soru 11

Gastronomi kavramı ilk kez ne zaman ortaya çıkılmıştır?

Seçenekler

A
Antik Yunan Dönemi
B
Antik Roma Dönemi
C
15. yüzyıl
D
16. Yüzyıl
E
Ortaçağ
Açıklama:
Giriş
Gastronomi kavramının ilk kullanımı Antik Yunan’da olmuştur.

Soru 12

Gastronomiyi; ilk kez “insanın beslenmesiyle ilgili her şeyin sistematik olarak incelenmesi” olarak tanımlayan yazar aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Brillat Savarin
B
Anthony Bourdain
C
Joël Robuchon
D
Gordon Ramsay
E
Nicholas Kurti
Açıklama:
Giriş
Ancak gastronominin tanımını yapan ilk kişi 17. yy’da yaşamış ve “Lezzetin Fizyolojisi” adlı kitabı ile tanınmış Brillat Savarin’dir. Savarin’e göre gastronomi; insanın beslenmesiyle ilgili her şeyin sistematik olarak incelenmesidir.

Soru 13

Yumurta pişirmek için doğru olan sıcaklığı tespit etmesi ile tanınan moleküler gastronominin önde gelen ismi Fransız kimyager aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Hervé This
B
Brillat Savarin
C
Harold McGee
D
Nicholas Kurti
E
Peter Berham
Açıklama:
MOLEKÜLER GASTRONOMİNİN ORTAYA ÇIKIŞI
Hervé This: Fransız kimyager, moleküler gastronominin babası ve yaratıcısıdır. En önemli keşifleri arasında, yumurta pişirmek için doğru olan sıcaklığı tespit etmek yer almaktadır.

Soru 14

Aşağıdakilerden hangisi moleküler gastronominin amaçlarından biri değildir?

Seçenekler

A
Farklı toplumlar ve kültürlerde yemekle ilgili gelenekleri araştırmak
B
Yeni bilgi ve yöntemleri kullanarak yeni yemekler icat etmek
C
Gıdaların hazırlanması ve işlenmesi (pişirme dâhil) ile ilgili yeni araç, ürün ve yöntemler geliştirmek
D
Pişirme sırasında gıdaların fiziksel ve kimyasal dönüşümlerini incelemek
E
Gıdaların hazırlanması ve işlenmesi (pişirme dâhil) ile ilgili fiziksel ve kimyasal mekanizmaların belirlenmesi
Açıklama:
MOLEKÜLER GASTRONOMİNİN ORTAYA ÇIKIŞI
Moleküler gastronominin amacı şu şekilde sıralanabilir: 1) Yemek pişirmeyle ilgili doğruluğu kanıtlanmamış hikâyeleri toplamak ve araştırmak, 2) Mevcut tarifleri modellemek ve incelemek, 3) Pişirme ile ilgili yeni araç, ürün ve yöntemler geliştirmek, 4) Önceki üç amaçtan elde edilen bilgileri kullanarak yeni yemekler icat etmek, 5) Bilimi ilerletmek için yiyeceklerin çekiciliğini kullanmak. Gıdaların hazırlanması ve işlenmesi (pişirme dâhil) ile ilgili fiziksel ve kimyasal mekanizmaların belirlenmesi, yeni mekanizma ve uygulamaların keşfi moleküler gastronominin amacı olarak ifade edilebilir. Pişirme sırasında gıdaların fiziksel ve kimyasal dönüşümlerini ve duyusal fenomenleri veya tüketici üzerindeki etkisini inceleyen bir gıda bilim dalı olarak tanımlanmaktadır.
Görüldüğü üzere “farklı toplumlar ve kültürlerde yemekle ilgili gelenekleri araştırmak” moleküler gastronominin amaçlarından biri değildir.

Soru 15

Aşağıdakilerden hangisi moleküler mutfak akımının amaçlarından biri değildir?

Seçenekler

A
Gıda maddesi olmaya uygun bitkilerin moleküler genetiğini değiştirmek yoluyla lezzetlerinin arttırılması
B
İnsanların gıda özellikleri algılarına ilişkin bilimsel bilgileri kullanarak yeni tariflerin geliştirilmesi
C
Bilimsel bilgilerden yararlanarak yeni pişirme ortamlarının geliştirilmesi
D
Yeni mutfak uygulamaları geliştirmek için geleneksel olmayan bileşenlerin kullanımları
E
Mutfaklarda geleneksel olarak bulunmayan teknolojik ve bilimsel araçların mutfakta kullanımı
Açıklama:
Moleküler Mutfak Akımı
Moleküler mutfak, bilimi ve teknolojiyi kullanarak yemek pişirmek ve yeni yemekler yaratmak olarak tanımlanabilir. Moleküler mutfak, yeni bir üst düzey yemek sunumu tarzı üretmek için kullanılan bir dizi teknoloji ve içeriği kapsar Bu yüzden b, c ve d şıkları doğrudur. Bitkilerin genetiğini değiştirmek yani GDO moleküler mutfakla ilgili bir konu değildir. Dolayısıyla bu şık yanlıştır.

Soru 16

Moleküler mutfakta sıklıkla kullanılan, yiyeceklere küre ya da yuvarlak şekil vermeyi sağlayan ve bu yolla sıvıları ve püreleri dokulu baloncuklara dönüştüren yönteme ne ad verilir?

Seçenekler

A
Küreleme
B
Emülsifikasyon
C
Jelleme
D
Kıvam arttırma
E
Süspansiyon
Açıklama:
Moleküler Mutfak Teknikleri
Küreleme: Yiyeceklere küre ya da yuvarlak şekil vermeyi sağlayan bu yöntem moleküler mutfakta sıklıkla kullanılmaktadır. Küreleştirme, sıvıları ve püreleri dokulu baloncuklara dönüştürme işlemidir.

Soru 17

Aşağıdakilerden hangisi moleküler mutfakta çok sık kullanılan hidrokolloid grubuna ait emülgatörlerden biri değildir?

Seçenekler

A
Lesitin
B
Karuba tire
C
Kalsiyum laktat
D
Guar gum
E
Arabic gum
Açıklama:
Moleküler Mutfakta Kullanılan Katkı Maddeleri
Hidrokolloid olmayanlardan "lesitin" ve maltodekstrin de katkı maddelerine örnek olarak gösterilebilir.

Soru 18

Mekân veya zaman olarak farklı iki veya daha fazla mutfağın ögelerinin kasıtlı olarak bir araya getirilmesi ile ortaya çıkan kombinasyona ne ad verilir?

Seçenekler

A
Füzyon mutfak
B
Alternatif gastronomi
C
Çokkültürlü mutfak
D
Melez mutfak
E
Kozmopolit gastronomi
Açıklama:
Füzyon Mutfağın Ortaya Çıkışı
Füzyon mutfak, mekân veya zaman olarak fark[1]lı iki veya daha fazla mutfağın ögelerinin kasıtlı bir kombinasyonudur.

Soru 19

Asya ve Batı mutfaklarının birleşimini ifade eden terim aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Kıtasal füzyon
B
Avrasya gastronomisi
C
Modern Asya mutfağı
D
Bölgesel füzyon
E
Yeni nesil Asya modeli beslenme
Açıklama:
Füzyon Mutfağın Ortaya Çıkışı
Kıtasal Füzyon: Asya ve Batı ülkelerinin mutfaklarının birleşimidir

Soru 20

Aşağıdakilerden hangisi Türk füzyon mutfağına bir örnek oluşturur?

Seçenekler

A
Karidesli bulgur pilavı
B
Karnıyarık yemeği
C
Zeytinyağlı yemekler
D
Tarhana çorbası
E
Kıymalı pide
Açıklama:
Füzyon Mutfak ile Türk Mutfağı Arasındaki İlişki
Kısacası pek çok ülke gibi Türkiye de füzyon mutfak akımından etkilenmiştir. Yaratıcı şefler füzyon mutfağı yeniliklerini bütünüyle uygulamaktadır. Örnek vermek gerekirse bulgur pilavının içerisine karides ilave ederek karidesli bulgur pilavı yapmaktadırlar.

Soru 21

Literatürde gastronominin tanımı ilk yapan kişi aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Brillat Savarin
B
Harold McGee
C
Peter Berham:
D
Peter Berham:
E
Nicholas Kurti
Açıklama:
Literatürde çok farklı tanımlamalar yer almaktadır. Ancak gastronominin tanımını yapan ilk kişi 17. yy’da yaşamış ve “Lezzetin Fizyolojisi” adlı kitabı ile tanınmış Brillat Savarin’dir. Savarin’e göre gastronomi; insanın beslenmesiyle ilgili her şeyin sistematik olarak incelenmesidir.

Soru 22

Aşağıdaki isimlerden hangisi moleküler gastronominin babası olarak kabul edilmektedir?

Seçenekler

A
Nicholas Kurti
B
Hervé This
C
Harold McGee
D
Brillat Savarin
E
Peter Berham
Açıklama:
Hervé This: Fransız kimyager, moleküler gastronominin babası ve yaratıcısıdır. En önemli keşifleri arasında, yumurta pişirmek için doğru olan sıcaklığı tespit etmek yer almaktadır.

Soru 23

I- Yemek pişirmeyle ilgili doğruluğu kanıtlanmamış hikâyeleri toplamak ve araştırmak.
II- Mevcut tarifleri modellemek ve incelemek.
III- Pişirme ile ilgili yeni araç, ürün ve yöntemler geliştirmek.
IV- Bilimi ilerletmek için yiyeceklerin çekiciliğini kullanmak.
Yukarıda moleküler gastronominin amaçları ile ilgili verilen bilgilerden hangileri doğrudur?

Seçenekler

A
I-II ve III
B
II-III ve IV
C
I-II-ve III
D
I-II-III ve IV
E
II-III-ve IV
Açıklama:
Bu doğrultuda moleküler gastronominin amacı şu şekilde sıralanabilir (This, 2006):
• Yemek pişirmeyle ilgili doğruluğu kanıtlanmamış hikâyeleri toplamak ve araştırmak,
• Mevcut tarifleri modellemek ve incelemek,
• Pişirme ile ilgili yeni araç, ürün ve yöntemler geliştirmek,
• Önceki üç amaçtan elde edilen bilgileri kullanarak yeni yemekler icat etmek,
• Bilimi ilerletmek için yiyeceklerin çekiciliğini kullanmak

Soru 24

"Küçükten çok daha küçük boyutlara doğru gitmektedir."
şeklinde tanımlanan standart restoran ve moleküler restoran arasındaki fark hangi kriterin açıklamasıdır?

Seçenekler

A
Hiyerarşi
B
Hiyerarşi
C
Porsiyon Büyüklüğü
D
Personel Sayısı
E
Şefin Müşteriye Erişimi
Açıklama:
Porsiyon Büyüklüğü bağlamında standart mutfak ve moleküler mutfak kıyaslandığında, standart mutfakta porsiyonlar orta boydan büyük boyuta doğru ilerlerken, moleküler mutfakta küçükten çok daha küçük boyutlara doğru gitmektedir.

Soru 25

"Moleküler mutfağın manifestosu aşağıdaki ilkelere sıkı sıkıya bağlı kalarak yeni pişirme teknikleri geliştirmeyi ve yeni yemekler yaratmayı amaçlamaktadır."
Aşağıdakilerden hangisi bu ilkelerden birisidir?

Seçenekler

A
Gastronomi geleneğinde değişikliğe sebep olan yenilikler ortaya çıkarılmalı.
B
Üretilen füzyon yemek sadece göze hitap etmeli.
C
yemeğin lezzetinden çok görünümün albenili olmasına dikkat edilmeli.
D
yeni teknikler kullanılarak en kalitesiz malzeme bile en iyi şekilde sunulmalı.
E
Her yenilik gastronomi geleneğini yok etmemeli, genişletmeli.
Açıklama:
Moleküler mutfağın manifestosu aşağıdaki ilkelere sıkı sıkıya bağlı kalarak yeni pişirme teknikleri geliştirmeyi ve yeni yemekler yaratmayı amaçlamaktadır. Bu ilkeler şunlardır.
• Her yenilik gastronomi geleneğini yok etmemeli, genişletmeli.
• Yeni teknikler ve yeni yemekler, doğal içerikleri ve yüksek kaliteli ham maddeleri
zenginleştirmeli.
• Sadece estetik ve duyusal açıdan değil yemeğin besin değerlerine ve onu yiyenlerin
sağlığına özen gösteren bir mutfak olmalı.

Soru 26

Aşağıdakilerden hangisi moleküler gastronomi tekniği olarak küre haline getirme anlamına gelmektedir?

Seçenekler

A
Gelification
B
Spherification
C
Emulsification
D
Suspension
E
Powderizing
Açıklama:
Spherification (Küreleme) : Moleküler gastronomi tekniği olarak küre hâline getirme ünlü yönetici şef Ferran Adria tarafından 2003 yılında tanıtılmış ve sıklıkla kullanılmaktadır. Yiyeceklere küre ya da yuvarlak şekil vermeyi sağlayan bu yöntem moleküler
mutfakta sıklıkla kullanılmaktadır. Küreleştirme, sıvıları ve püreleri dokulu baloncuklara dönüştürme işlemidir. Bu teknik sayesinde herhangi bir aroma ağızda patlayacak baloncuklara
dönüştürülebilir

Soru 27

Maltodekstrin hangi moleküler mutfak tekniği için en önemli bileşendir?

Seçenekler

A
Gelification
B
Spherification
C
Emulsification
D
Suspension
E
Powderizing
Açıklama:
Toz hâline getirme, yüksek yağ içeriğine sahip sıvıların ince bir toza dönüştürülmesidir. Bu tekniği mümkün kılan katkı maddesine maltodekstrin denir ve çok düşük yoğunluklu bir toz hâlinde gelen tapyoka şekerinden elde edilir.

Soru 28

Aşağıdakilerden hangisi Sous Vide ambalajının faydalarından değildir?

Seçenekler

A
Isının sudan (veya buhardan) yiyeceğe verimli bir şekilde aktarılmasına izin verir,
B
Saklama sırasında yeniden kontaminasyon riskini ortadan kaldırarak gıdanın raf ömrünü artırır,
C
Daha önce pişirdikleri yemekleri uygun ısıda saklamaları ve tekrar ısıtarak servise hazırlamaları
D
Kötü tatları oksidasyondan engeller ve pişirme sırasında tat uçucu maddelerin ve nemin buharlaşarak kaybolmasını önler,
E
Aerobik bakteri üremesini azaltır, bu da özellikle lezzetli ve besleyici yiyeceklerle sonuçlanır.
Açıklama:
C seçeneğinde verilen madde Sous Vide pişirme yönteminin dezavantajları arasında yer almaktadır.

Soru 29

Aşağıdaki polisakkaritlerden hangisi keçiboynuzu fasulyesinden elde edilmektedir?

Seçenekler

A
KARUBA TIRE
B
GELLAN
C
GUAR GUM
D
KONJAK GUM
E
XANTHAN GUM
Açıklama:
KARUBA TIRE (E-410): Keçiboynuzu fasulyesinden elde edilen bitkisel kökenli polisakkarittir. Saf formda, toz beyazı veya sarımsı renktedir. Buz üretiminde kullanılan ksantan sakızı ile birlikte buz kristallerinin oluşumunu birkaç aksaklıktan sonra dahi engellemektedir.

Soru 30

Aşağıdakilerden hangisi ağırlıklı olarak farklı lokasyonlara ait yemek pişirme teknikleri ve malzemelerinin bilinçli olarak aynı tabakta karıştırılmasına dayanan özgün, yaratıcı ve yenilikçi bir teknik olan füzyon mutfağının yaygınlaşmasındaki temel sebepler arasında yer almaz?

Seçenekler

A
Küreselleşme ile hızlı tüketim kültürünün artması,
B
Çağdaş gıda sistemlerinin oluşturulması,
C
Yemek kitabı piyasasının yaygınlaşması,
D
Profesyonel aşçı ve şeflerin dünya çapında hızla artan ehemmiyeti,
E
Geleneksel mutfağa olan bağlılık
Açıklama:
Füzyon mutfağın yaygınlaşmasındaki etkenler şunlardır (Çakır, 2020: s.332);
• Küreselleşme ile hızlı tüketim kültürünün artması,
• Çağdaş gıda sistemlerinin oluşturulması,
• Yemek kitabı piyasasının yaygınlaşması,
• Profesyonel aşçı ve şeflerin dünya çapında
hızla artan ehemmiyeti,
• Gıda ve restoran sektörünün hızla genişlemesi,
• Sağlıklı yaşam biçimlerine duyulan kaygı.

Soru 31

.................., moleküler gastronominin babası ve yaratıcısıdır. En önemli keşifleri arasında, yumurta pişirmek için doğru olan sıcaklığı tespit etmek yer almaktadır. Ayrıca çikolata ve suyun karışmadığına dair yasalara meydan okumak için Chocholate Chantilly denen bir tarif tasarlamıştır. Mutfağın gelişimine katkıda bulunan sözü edilen isim hangisidir?

Seçenekler

A
Hervé This
B
Nicholas Kurti
C
Harold McGee
D
Peter Berham
E
Brillat Savarin
Açıklama:
Hervé This: Fransız kimyager, moleküler gastronominin babası ve yaratıcısıdır. En önemli keşifleri arasında, yumurta pişirmek için doğru olan sıcaklığı tespit etmek yer almaktadır. Ayrıca çikolata ve suyun karışmadığına dair yasalara meydan okumak için Chocholate Chantilly denen bir tarif tasarlamıştır (Ivanovic, Mikinac ve Perman, 2011: s.140).

Soru 32

Gastronominin tanımını yapan 17. yy’da yaşamış ve “Lezzetin Fizyolojisi” adlı kitabı ile tanınmış ilk kişi kimdir?

Seçenekler

A
Herve This
B
Brillat Savarin
C
Nicholas Kurti
D
Harold McGee
E
Peter Barham
Açıklama:
Gastronominin tanımını yapan ilk kişi 17. yy’da yaşamış ve “Lezzetin Fizyolojisi” adlı kitabı ile tanınmış Brillat Savarin’dir.

Soru 33

"Standart Restoranlar ile Moleküler Gastronomi Restoranları Arasındaki Farklara" baktığımızda aşağıdakilerden hangisi moleküler gastronomi restoranına ait bir özellik değildir?

Seçenekler

A
Sunum, sanatsal minimalizm ve avangard eğilimi göstermektedir
B
Her öğünde 30-45 menü kalemi bulunmaktadır.
C
Gün içerisinde 1 servis yapılmaktadır.
D
Standart olarak 3-5 saat arasında bazen de daha uzun sürede hazırlanmaktadır.
E
Menü vardır
Açıklama:
Tablo 1.1 Standart Restoranlar ile Moleküler Gastronomi Restoranları Arasındaki Farklar

Soru 34

"Standart Restoranlar ile Moleküler Gastronomi Restoranları Arasındaki Farklara" baktığımızda aşağıdakilerden hangisi moleküler gastronomi restoranına ait bir özellik değildir?

Seçenekler

A
Mutfakta tek vardiyada 55 müşteriye yemek hazırlayan 55 şef bulunmaktadır.
B
Yemeklerin müşterilerin önünde açıklanarak hazırlanmasına imkân tanınmaktadır.
C
Orta boydan büyük boyuta doğru ilerler.
D
Sunum, sanatsal minimalizm ve avangard eğilimi göstermektedir.
E
Standart anlamda bir hiyerarşi yoktur, her şef belirli bir yemeği hazırlar.
Açıklama:
Tablo 1.1 Standart Restoranlar ile Moleküler Gastronomi Restoranları Arasındaki Farklar

Soru 35

"Standart Restoranlar ile Moleküler Gastronomi Restoranları Arasındaki Farklara" baktığımızda aşağıdakilerden hangisi moleküler gastronomi restoranına ait bir özelliktir?

Seçenekler

A
Yemek 1-2 saat arasında hazırlanır
B
Farklı yemek genellikle sadedir
C
Gün içinde çok fazla servis yapılmaktadır
D
Her öğünde 30-45 menü kalemi bulunmaktadır
E
Şef kapalı bir ortamda müşteriden uzak çalışmaktadır
Açıklama:
Tablo 1.1 Standart Restoranlar ile Moleküler Gastronomi Restoranları Arasındaki Farklar

Soru 36

Köpüğü formüle etme işlemidir. Bu teknik sayesinde aromaları yoğunlaştıran renkli köpükler oluşturulabilir. Sözkonusu Moleküler Mutfak Tekniği hangisidir?

Seçenekler

A
Emulsification (Emülsifikasyon)
B
Suspension (Süspansiyon)
C
Gelification (Jelleme)
D
Powderizing (Toz Hâline Getirme)
E
Spherification (Küreleme)
Açıklama:
Emulsification (Emülsifikasyon): Emülsifikasyon, köpüğü formüle etme işlemidir. Bu teknik sayesinde aromaları yoğunlaştıran renkli köpükler oluşturulabilir (Molecular Gastronomy, 2021).

Soru 37

Sıvı nitrojen, moleküler gastronomide yemeğin sunum aşamasında da uzun süredir kullanılmakta ve ortam havasının yoğunlaşmasından kaynaklanan ani buhar bulutu oldukça etkileyici bir görüntü ortaya koymaktadır. Sözkonusu uygulama hangi Moleküler Mutfak Tekniğinde yer almaktadır?

Seçenekler

A
Emulsification (Emülsifikasyon)
B
Suspension (Süspansiyon)
C
Powderizing (Toz Hâline Getirme)
D
Foaming (Köpük Hâline Getirme)
E
Deep Freezing (Derin Dondurma)
Açıklama:
Deep Freezing (Derin Dondurma): Bu işlem -195,8 derecedeki sıvı nitrojende gıdaların dondurulmasıdır. Sıvı nitrojende donan gıdalar hava ile temas ettikten sonra sıvı nitrojen buharlaşmakta, böylece yenebilir hâle gelmektedir (Özgen, 2017: s.53). Sıvı nitrojen, moleküler gastronomide yemeğin sunum aşamasında da uzun süredir kullanılmakta ve ortam havasının yoğunlaşmasından kaynaklanan ani buhar bulutu oldukça etkileyici bir görüntü ortaya koymaktadır.

Soru 38

  1. Isının sudan (veya buhardan) yiyeceğe verimli bir şekilde aktarılmasına izin verir,
  2. Saklama sırasında yeniden kontaminasyon riskini ortadan kaldırarak gıdanın raf ömrünü artırır,
  3. Kötü tatları oksidasyondan engeller ve pişirme sırasında tat uçucu maddelerin ve nemin buharlaşarak kaybolmasını önler,
  4. Aerobik bakteri üremesini azaltır, bu da özellikle lezzetli ve besleyici yiyeceklerle sonuçlanır.
Yukarıda çeşitli faydaları sayılan Sözkonusu Moleküler Mutfak Tekniği hangisidir?

Seçenekler

A
Suspension (Süspansiyon)
B
Sous Vide (Vakumlu Pişirme)
C
Emulsification (Emülsifikasyon)
D
Powderizing (Toz Hâline Getirme)
E
Deep Freezing (Derin Dondurma)
Açıklama:
Sous vide ambalajının çeşitli faydaları bulunmaktadır. Bu faydalar şunlardır (Church ve Parsons, 2000: s.160): • Isının sudan (veya buhardan) yiyeceğe verimli bir şekilde aktarılmasına izin verir, • Saklama sırasında yeniden kontaminasyon riskini ortadan kaldırarak gıdanın raf ömrünü artırır, • Kötü tatları oksidasyondan engeller ve pişirme sırasında tat uçucu maddelerin ve nemin buharlaşarak kaybolmasını önler, • Aerobik bakteri üremesini azaltır, bu da özellikle lezzetli ve besleyici yiyeceklerle sonuçlanır.

Soru 39

Füzyon mutfak, mekân veya zaman olarak farklı iki veya daha fazla mutfağın ögelerinin kasıtlı bir kombinasyonudur. İlk ortaya çıkışı hangi yıllara dayanmaktadır?

Seçenekler

A
1950'ler
B
1960'lar
C
1970'ler
D
1980'ler
E
1990'lar
Açıklama:
Füzyon mutfak, mekân veya zaman olarak farklı iki veya daha fazla mutfağın ögelerinin kasıtlı bir kombinasyonudur. Geleneksel coğrafi sınırları aşan bu mutfak, günümüzün postmodern dünyasına özgü eşsiz bir mutfak şeklidir. Terimsel olarak mutfak küreselleşmesi anlamında da kullanılmaktadır. İlk ortaya çıkışının 1970’li yıllara dayandığı bilinmektedir.

Soru 40

Füzyon mutfağına güncel ismini veren ve “Yeni Dünya Mutfağının Fikir Babası” olarak kabul edilen kişi ve uluslararası tanınmış aşçı kimdir?

Seçenekler

A
Nicholas Kurti
B
Hervé This
C
Natasha Geiling
D
Norman Van Aken
E
Rebecca Seal
Açıklama:
Füzyon mutfağına güncel ismini veren ve “Yeni Dünya Mutfağının Fikir Babası” olarak kabul edilen kişi ise uluslararası tanınmış bir aşçı olan Norman Van Aken’dir.

Ünite 2

Soru 1

Fast Food sisteminin yaratıcısı olan McDonald's restoranlarının ilki hangi yılda açılmıştır?

Seçenekler

A
1948
B
1950
C
1963
D
1968
E
1973
Açıklama:
1948

Soru 2

Aşağıdakilerden hangisi Fast Food restoranlarının tercih edilme sebebi değildir?

Seçenekler

A
Sağlıklı ürünler sunması
B
Tanıdık gelmesi
C
Güven vermesi
D
Aitlik hissettirmesi
E
Görsel ileti sunması
Açıklama:
Sağlıklı ürünler sunması

Soru 3

Aşağıdakilerden hangisi Fast Foot restoranlarının temelini oluşturur?

Seçenekler

A
Mühendislik
B
Heyecan Duygusu
C
Aşçı
D
Uzun Sohbet
E
Farklılık
Açıklama:
Mühendislik

Soru 4

Slow Food aşağıdakilerden hangisi değildir?

Seçenekler

A
Yemeklerin mikro besin değerinin düşük olması
B
Yemeklerin zevkle yenmesi
C
Yemeklerin yöresel olması
D
Yemeklerin ekolojik olarak sürdürülebilir olması
E
Yemeği tüketen ile üreteni arasında iletişim olması
Açıklama:
Yemeklerin mikro besin değerinin düşük olması

Soru 5

Slow Food hareketinin simgesi aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Salyangoz
B
Kelebek
C
Gökkuşağı
D
Kaplumbağa
E
Karınca
Açıklama:
Salyangoz

Soru 6

Aşağıdaki hangi ülke 1989 yılında resmi olarak kurulan Uluslararası Slow Food hareketinin Manifestosunda yer almamıştır?

Seçenekler

A
Türkiye
B
Brezilya
C
Japonya
D
İsviçre
E
Macaristan
Açıklama:
Türkiye

Soru 7

Aşağıdaki ilçelerden hangisi Slow Food hareketinin faaliyetlerinden biri olan yeryüzü pazarlarında yel alır?

Seçenekler

A
Foça
B
Kozan
C
Dinar
D
Borçka
E
Bigadiç
Açıklama:
Foça

Soru 8

Küreselleşmenin yiyecek ve içecek alanındaki gelişmelere yönelik etkisinin en somut örneği olarak nitelenebilecek akım aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Fast Food
B
Slow Food
C
Monokültür
D
Endüstriyel Tarım
E
Hazır Yemek
Açıklama:
fast food (hızlı yemek) akımı, küreselleşmenin yiyecek ve içecek alanındaki gelişmelere yönelik etkisinin en somut örneği olarak nitelendirilebilir.

Soru 9

Bir bölgede uzun yıllar boyunca sürekli olarak tek bir bitki türünün çok geniş alanlarda ve çok fazla miktarda yetiştirilmesine dayanan tarımsal yöntemin adı nedir?

Seçenekler

A
Atalık Tohum
B
Monokültür
C
Biyoçeşitlilik
D
Organik Tarım
E
Endüstriyel Tarım
Açıklama:
Monokültür: Bir bölgede uzun yıllar boyunca sürekli olarak tek bir bitki türünün çok geniş alanlarda ve çok fazla miktarda yetiştirilmesine dayanan tarımsal bir yöntemdir.

Soru 10

Aşağıdakilerden hangisi fast food (hızlı yemek) kavramının özelliklerinden biri değildir?

Seçenekler

A
Kısa bir zamanda hazırlanması
B
Müşterinin kendisi tarafından masasına götürülmesi suretiyle (self servis) sunulması
C
Hazırlanan mekan içerisinde kısa bir zamanda tüketilebilmesi
D
Paket yaptırılan yiyeceklerin alınıp götürülebilmesi
E
Yiyecek işletmelerinin yalnızca uluslararası zincir işletmelerden oluşması
Açıklama:
Tüm bunlara ilaveten biraz daha geniş bir açıdan bakıldığında fast food ya da hızlı yemek kısa bir zamanda hazırlanabilen, bir servis elemanı olmaksızın müşterinin kendisi tarafından masasına götürülmek suretiyle (self servis) hızlı bir şekilde sunulan, hazırlandığı mekân içerisinde ve yine kısa bir süre içinde tüketilen ya da paket yaptırılarak alınıp götürülen yiyecekleri ifade etmektedir.

Soru 11

Aşağıdakilerden hangisi McDonald’s özelinde fast food işletmelerinin sıklıkla tercih edilmesinde etkili olan, kendine has özelliklerinden biri olarak değerlendirilebilir?

Seçenekler

A
Önceden hiç gelinmemiş olsa bile opak ve mat camlar sayesinde içeri girmede yabancılık hissettirmemek.
B
Genel olarak menüleri ülkelerin kültürel öğelerine uygun olarak oluşturmak ve sınırsız sayıda yiyecek ve içeceğe yer vermek.
C
Müşteriye işletmeden içeri girdikten sonra nereye gitmesi gerektiği veya neyi nasıl yapması gerekeceği gibi sınırlamaların bulunmaması.
D
Yabancısı olunan ülkelerde, o ülkenin dilini bilmeyen kişiler için tercümanlık hizmetleri sunulması.
E
Hangi McDonald’s’ta olursa olsun, müşterinin kendi ülkesinde olmanın rahatlığı içinde bildik hizmet ve üründen yararlanabilmesine imkân vermek.
Açıklama:
Bu konuda önemli çalışmaları bulunan Vassaf (2006: s.76), McDonald’s özelinde fast food işletmelerinin sıklıkla tercih edilmesinde de etkili olan, kendine has özelliklerini şu şekilde sıralamaktadır (Kesken ve Karadeniz, 2011):

  • Önceden hiç gelinmemiş olsa bile şeffaf camlar sayesinde içeri girmede yabancılık hissettirmemek

  • Müşteriye işletmeden içeri girdikten sonra nereye gitmesi gerektiği veya neyi nasıl yapması gerekeceği gibi endişeler yaşatmayan bir mekân akışkanlığı ve bu akışkanlık içinde yönlendirilme imkânı sunmak

  • Yabancısı olunan ülkelerde, o ülkenin dilini bilmeyen kişilerin bile duvarlardaki renkli resimli menülerden yiyeceklerin isim ve fiyatını kolayca anlayabilmesini ve seçebilmesini sağlamak

  • Bazen ülkelere göre değişen yiyeceklere de yer verilmekle birlikte genel olarak menülerde dünyanın tüm ülkelerinde bulunan ve hiç değişmeyen, zincire özgü ve sınırlı sayıda yiyeceğe yer vermek

  • Bahsi geçen bu standart yiyeceklerin resimlerini tüm dü

Bu konuda önemli çalışmaları bulunan Vassaf (2006: s.76), McDonald’s özelinde fast food işletmelerinin sıklıkla tercih edilmesinde de etkili olan, kendine has özelliklerini şu şekilde sıralamaktadır (Kesken ve Karadeniz, 2011):
  • Önceden hiç gelinmemiş olsa bile şeffaf camlar sayesinde içeri girmede yabancılık hissettirmemek
  • Müşteriye işletmeden içeri girdikten sonra nereye gitmesi gerektiği veya neyi nasıl yapması gerekeceği gibi endişeler yaşatmayan bir mekân akışkanlığı ve bu akışkanlık içinde yönlendirilme imkânı sunmak
  • Yabancısı olunan ülkelerde, o ülkenin dilini bilmeyen kişilerin bile duvarlardaki renkli resimli menülerden yiyeceklerin isim ve fiyatını kolayca anlayabilmesini ve seçebilmesini sağlamak
  • Bazen ülkelere göre değişen yiyeceklere de yer verilmekle birlikte genel olarak menülerde dünyanın tüm ülkelerinde bulunan ve hiç değişmeyen, zincire özgü ve sınırlı sayıda yiyeceğe yer vermek
  • Bahsi geçen bu standart yiyeceklerin resimlerini tüm dünyadaki insanların, onlarla karşılaşmadan önce pek çok yerde ve pek çok kere görmesini sağlayan reklamlar yapmak
  • McDonald’s ürünlerini daha önce tüketmemiş olan müşterilerin bile, bu yiyeceklerin resimlerini görür görmez onları tanımasını ve bu yolla yemek kültürüne çok yabancı oldukları ülkelerde bile kendilerini güvende hissetmelerini sağlamak
• Hangi McDonald’s’ta olursa olsun, müşterinin kendi ülkesinde olmanın rahatlığı içinde bildik hizmet ve üründen yararlanabilmesine imkân vermek

Soru 12

"Genetik olarak değiştirilmiş yüksek verimli tohumlar ile zehirli tarımsal kimyasalların yaygın olarak kullanıldığı tarımsal üretim biçimindir."
Yukarıdaki tanım aşağıdaki kavramlardan hangisini anlatmaktadır?

Seçenekler

A
Konvansiyonel tarım
B
Geçimlik tarım
C
Organik tarım
D
Geçimlik tarım
E
Endüstriyel tarım
Açıklama:
Konvansiyonel tarım

Soru 13

Küreselleşmenin üretim ve tüketim alanında yarattığı tek tipleşmeye ya da bir diğer ifadeyle aynılaşmaya karşı gerçekleştirilen; tarımda yerel tohumların kullanılmasını, yerel yiyecek ve içecek üretiminin desteklenmesini, gıda alanında özgünlüğün ve çeşitliliğin sürdürülmesini, yerel halkın ekonomik çıkarlarının korunmasını ve yerel kalkınmanın sağlanmasını içeren küresel bir harekettir.
Aşağıdaki kavramlardan hangisi bu harekete karşılık gelmektedir?

Seçenekler

A
Fast Food
B
Slow Food
C
Organik Tarım
D
Organik Gıda
E
Endüstriyel Tarım
Açıklama:
küreselleşmenin üretim ve tüketim alanında yarattığı tek tipleşmeye ya da bir diğer ifadeyle aynılaşmaya karşı gerçekleştirilen; tarımda yerel tohumların kullanılmasını, yerel yiyecek ve içecek üretiminin desteklenmesini, gıda alanında özgünlüğün ve çeşitliliğin sürdürülmesini, yerel halkın ekonomik çıkarlarının korunmasını ve yerel kalkınmanın sağlanmasını içeren küresel bir harekettir (Kinley, 2012: s.1-2).

Soru 14

Aşağıdakilerden hangisi Slow Food hareketinin başlangıcı sayılmaktadır?

Seçenekler

A
McDonald’s’ın 1986 yılında Roma’da yeni restoranının açıldığı gün gerçekleştirilen protestolar.
B
Paul Aries’in, fast food sisteminin mutfak kültürüne etkisini McDonald’s Çocukları başlıklı kitabında anlatması.
C
Vanni Codeluppi’nin Markanın Gücü isimli eserinde “küresel damak tadı” kavramını ortaya koyması.
D
Merkezi İtalya'nın kuzeyinde, Piomonte Bölgesi'nde küçük bir kasaba olan Bra'da bulunan Uluslararası Slow Food hareketinin kurulması.
E
Slow Food hareketinin başkanlığına Carlo Petrini’nin getirilmesi.
Açıklama:
Fast food sisteminin yaratıcısı ve dünyada gelişiminin öncüsü olan McDonald’s zinciri 1986 yılında Roma’da Piazza di Spagna’daki restoranını açtığı gün Carlo Petrini ve kendisiyle benzer görüşleri paylaşan arkadaşları tarafından gerçekleştirilen protesto, Slow Food hareketinin başlangıcı sayılmaktadır.

Soru 15

Slow Food, tüm insanların kendilerine, yetiştiricilerine ve gezegenimize iyi gelen gıdalara erişebileceği ve onların tadını çıkarabileceği bir dünya tasavvur eder. Bu yaklaşımda sözü edilen gıda kavramı, birbiriyle bağlantılı üç ilkeyle tanımlanmaktadır.
Aşağıdakilerden hangisinde bu ilkeler doğru olarak verilmiştir?

Seçenekler

A
Adil - Yavaş - Mükemmel
B
Hızlı - İyi - Kaliteli
C
İyi - Temiz- Adil
D
Temiz - Yavaş - Sağlıklı
E
Yavaş - Adil - İyi
Açıklama:
Slow Food, tüm insanların kendilerine, yetiştiricilerine ve gezegenimize iyi gelen gıdalara erişebileceği ve onların tadını çıkarabileceği bir dünya tasavvur eder. Bu yaklaşımda sözü edilen gıda kavramı, birbiriyle bağlantılı üç ilkeyle tanımlanmaktadır (Slow Food, 2022): İyi, temiz ve adil. Bu kavramlarla anlatılmak istenenler ise kısaca şu şekilde açıklanabilir:
İYİ: Kaliteli, lezzetli ve sağlıklı yiyecek
TEMİZ: Çevreye zarar vermeyen üretim
ADİL: Tüketiciler için erişilebilir fiyatlar ve üreticiler için adil koşullar ve adil ücret.

Soru 16

Genetik olarak değiştirilmiş yüksek verimli tohumlar ile zehirli tarımsal kimyasalların yaygın olarak kullanıldığı tarımsal üretim biçimine ne ad verilir?

Seçenekler

A
Monokültür
B
Endüstriyel Tarım
C
Konvansiyonel Tarım
D
Organik Tarım
E
Geçimlik Tarım
Açıklama:
Genetik olarak değiştirilmiş yüksek verimli tohumlar ile zehirli tarımsal kimyasalların yaygın olarak kullanıldığı tarımsal üretim biçimidir.

Soru 17

Avrupa Birliği Komisyonunun Resmi Gazete'sinde Organik Tarım Yönetmeliği hangi yılda yayınlanmıştır?

Seçenekler

A
1991
B
1957
C
1985
D
1968
E
1938
Açıklama:
1991

Soru 18

Aşağıdakilerden hangisi organik tarımın genel kurallarından biridir?

Seçenekler

A
Verimlilik ile ilgili risk değerlendirmesi yapılarak yetkilendirilmiş kurullara danışılır.
B
Konvansiyonel üretimde kullanılan araç ve gereçler hiçbir koşulda organik tarımda kullanılamaz.
C
Organik tarım faaliyetlerinin belirli aşamaları kayıt altına alınarak izlenebilirlik temin edilir.
D
Yenilenemez kaynakların ve çiftlik dışı girdilerin kullanımı maksimum düzeyde tutulur.
E
Bitkisel ve hayvansal orijinli ürünlerin ve atıkların geri dönüştürülmesi sağlanır.
Açıklama:
Organik Tarımın Genel Kuralları:

  • Bu Yönetmelik’te belirtilen kurallara uymak kaydıyla tüm ülke sathında organik tarım metodu uygulanabilir. Müteşebbis, çevresel kirlilik riski bulunan alanlarda bulaşma riskini değerlendirir ve gerekli tedbirleri alır. Alınan tedbirlerin yeterliliğine yetkilendirilmiş kuruluş tarafından kontroller sırasında karar verilir.

  • Konvansiyonel üretimde kullanılan binalar, alet ve ekipmanlar temizlenip dezenfekte edildikten sonra organik üretimde kullanılır.

  • Organik tarım faaliyetlerinin tüm aşamaları kayıt altına alınarak izlenebilirlik temin edilir.

  • Kısmen veya tamamen GDO’lardan elde edilen, GDO içeren veya GDO’lardan oluşan gıda, yem, gıda katkı maddesi, bitki koruma ürünleri, gübreler, toprak düzenleyiciler, tohumlar, mikroorganizmalar, hayvan sağlığı için kullanılan ürünler ve hayvanlar organik tarımda kullanılamaz.

  • Organik tarımda yenilenemez kaynakların ve çiftlik dışı girdilerin kullanımı minimum düzeyde tutulur.

Organik Tarımın Genel Kuralları:

  • Bu Yönetmelik’te belirtilen kurallara uymak kaydıyla tüm ülke sathında organik tarım metodu uygulanabilir. Müteşebbis, çevresel kirlilik riski bulunan alanlarda bulaşma riskini değerlendirir ve gerekli tedbirleri alır. Alınan tedbirlerin yeterliliğine yetkilendirilmiş kuruluş tarafından kontroller sırasında karar verilir.

  • Konvansiyonel üretimde kullanılan binalar, alet ve ekipmanlar temizlenip dezenfekte edildikten sonra organik üretimde kullanılır.

  • Organik tarım faaliyetlerinin tüm aşamaları kayıt altına alınarak izlenebilirlik temin edilir.

  • Kısmen veya tamamen GDO’lardan elde edilen, GDO içeren veya GDO’lardan oluşan gıda, yem, gıda katkı maddesi, bitki koruma ürünleri, gübreler, toprak düzenleyiciler, tohumlar, mikroorganizmalar, hayvan sağlığı için kullanılan ürünler ve hayvanlar organik tarımda kullanılamaz.

  • Organik tarımda yenilenemez kaynakların ve çiftlik dışı girdilerin kullanımı minimum düzeyde tutulur.


• Bitkisel ve hayvansal orijinli ürünlerin ve atıkların tarımsal faaliyette girdi olarak kullanılmak üzere geri dönüştürülmesi sağlanır.

Soru 19

Organik gıda ile ilgili olarak aşağıda verilenlerden hangisi doğrudur?

Seçenekler

A
Organik yiyecekler, genetiği değiştirilmiş organizma içerirler.
B
Çevrede yaygın olarak kullanılan hormon, böcek ilacı vb. gibi maddeleri içerirler.
C
“Organik” kelimesinin dışında “doğal” kelimesi ile nitelendirilmesi doğrudur.
D
Organik gıda konvansiyonel üretim ile üretilir.
E
Organik gıdanın yetkili kurumlar tarafından belgelendirilmiş olması gerekir.
Açıklama:
Doğal ve organik gıda arasındaki ayrımı netleştirmek için açıklanması gereken son husus, doğal gıdaların niçin organik gıda, organik gıdaların da niçin doğal gıda sayılamayacağıdır. İlk konuyu açıklamak oldukça kolaydır. Çünkü organik tarım başlığından itibaren defalarca belirtildiği üzere, bir gıda ürününün organik gıda olarak nitelendirilebilmesi için organik tarım yöntemi ile üretilmiş olması ve bu yöntemle üretildiğinin yetkili kurumlar tarafından belgelendirilmiş olması gerekmektedir. Yani bir gıda ürününe organik gıda denilebilmesi için organik gıda sertifikasının varlığı gereklidir.

Soru 20

Fast Food modeli insanlara aşağıdakilerden hangisini sunar?

Seçenekler

A
Kar ve maliyet hesabı yapma
B
Hareket serbestliği
C
Farklılık algısı
D
Seçme inisiyatifi
E
Karar verme yetkisi
Açıklama:
Kar maliyet hesabı yapma

Soru 21

Ulusların yemek kültürlerini, insanların yemek yemekten haz almaya
devam etmelerini sağlayarak korumak ve sürdürmek amaçlarını taşıyan akım aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Monokültür
B
Fast food
C
Slow Food
D
Biyoçeşitlilik
E
Hazır yemek
Açıklama:
Slow food yani yavaş yemek hareketi, en temel hatları ile ulusların yemek kültürlerini, insanların yemek yemekten haz almaya devam etmelerini sağlayarak korumak ve sürdürmek amaçlarını taşımaktadır.

Soru 22

Bir bölgede uzun yıllar boyunca sürekli olarak tek bir bitki türünün çok
geniş alanlarda ve çok fazla miktarda yetiştirilmesine dayanan tarımsal yöntem aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Atalık tohum
B
Monokültür
C
Endüstriyel tarım
D
Organik tarım
E
Biyoçeşitlilik
Açıklama:
Monokültür:
Bir bölgede uzun yıllar boyunca sürekli olarak tek bir bitki türünün çok
geniş alanlarda ve çok fazla miktarda yetiştirilmesine dayanan tarımsal bir yöntemdir.

Soru 23

En yüksek verimlilik ve en yüksek kâr hedefleriyle üretimde makina, teknoloji, genetiği değiştirilmiş organizma ve zehirli kimyasalların en üst
düzeyde kullanılarak mono ekim yapılan üretim sistemi aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Endüstriyel tarım
B
Biyolojik üretim
C
Organik tarım
D
Monokültürel üretim
E
Biyokimya üretim
Açıklama:
Endüstriyel tarım:
En yüksek verimlilik ve en yüksek kâr hedefleriyle üretimde makina, teknoloji, genetiği değiştirilmiş organizma ve zehirli kimyasalların en üst
düzeyde kullanılarak mono ekim yapılan, tüm bu nedenlerle ürünlerin ve toprağın kısırlaşmasına sebep olan tarımsal üretim sistemidir.

Soru 24

Önceden kısmen pişirildikten sonra paketlenip satılan ve satın alındıktan sonra ısıtılıp tüketilebilen yemekler için kullanılan kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Hazır yemek
B
Fast food
C
Mcdonaldlaştırma
D
Slow Food
E
Organik gıda
Açıklama:
Dil Kurumu Sözlüğü’nde TDK (2022) fast food kelimesinin karşılığı olarak hazır yemek ifadesi kullanılıyor olsa da gastronomi bağlamında hazır yemek biraz daha farklı bir anlam içermektedir. Bu alanda hazır yemek kavramı, önceden kısmen pişirildikten sonra paketlenip satılan ve satın alındıktan sonra ısıtılıp tüketilebilen yemekler için kullanılmaktadır.

Soru 25

Fast food sisteminin yaratıcısı restoran zinciri aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Burger King
B
Kentucky Fried Chicken
C
McDonald’s
D
Popeyes
E
Subway
Açıklama:
Fast food sisteminin yaratıcısı McDonald’s restoranlarının dünyadaki gelişimi üzerinden konuyu sayısal olarak açıklayacak olursak 1948 yılında ilk restoranını açan zincirin 1959’da yüzüncü, 1963’de beş yüzüncü, 1968’de ise bininci restoranı faaliyete geçmiştir.

Soru 26

McDonald’s, zincir olarak hızla büyüyen ilk restoranını kaç yılında açmıştır?

Seçenekler

A
1946
B
1948 yılında
C
1950
D
1955
E
1959
Açıklama:
Fast food sisteminin yaratıcısı McDonald’s restoranlarının dünyadaki gelişimi üzerinden konuyu sayısal olarak açıklayacak olursak 1948 yılında ilk restoranını açan zincirin 1959’da yüzüncü, 1963’de beş yüzüncü, 1968’de ise bininci restoranı faaliyete geçmiştir.

Soru 27

George Ritzer’in, Fast food akımının topluma etkisine eleştirel
bakış hakkında yazdığı kitabı aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
The Omnivore's Dilemma
B
Cesur Yeni Dünya
C
McDonald’s Çocukları
D
Hamburger Cumhuriyeti
E
Toplumun McDonaldlaştırılması
Açıklama:
Fast food akımının topluma etkisine eleştirel bakış hakkında daha fazla bilgi edinmek isteyenler, George Ritzer’in “Toplumun McDonaldlaştırılması” isimli kitabını inceleyebilrler.

Soru 28

Slow Food (yavaş yemek) hareketinde bahsi geçen yavaşlık kelimesi aşağıdaki hangi ifadeyi temsil etmektedir?

Seçenekler

A
Yaşanılan zamanı çok yavaş hissetmeyi
B
Geçmişe, güzel eski günlere dönmeyi
C
Zamanı keyifli bir hâle getirmeyi
D
Tembellik etmeyi
E
Yemeklerin kısık ateşte ve uzun sürede pişirilmesini
Açıklama:
Slow Food (yavaş yemek) hareketinde bahsi geçen yavaşlık kelimesi geçmişe, güzel eski günlere dönmeyi ya da tembellik etmeyi değil, yaşanılan zamanı anlamlı, sürdürülebilir, düşünceli ve keyifli bir hâle getirmeyi temsil etmektedir. Dolayısıyla yavaş yemek hareketi, hız endişesine kapılmadan, tadına ve gelenekselliğine uygun olarak yörede yetiştirilmiş ürünlerden, özenle hazırlanmış yemekleri akla getirmektedir.

Soru 29

Paul Aries'ın, fast food sisteminin mutfak kültürüne etkisini anlattığı kitabı aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
What Is Your Favorite Fast Food Place?
B
McDonald’s Çocukları
C
Hamburger Cumhuriyeti
D
Toplumun McDonaldlaştırılması
E
İnsan ve Hayat
Açıklama:
Paul Aries, fast food sisteminin mutfak kültürüne etkisini McDonald’s Çocukları başlıklı kitabında “Hamburger, ergenlik çağındaki insanlara yönelik Amerikan yiyeceği değildir, kültürü ve yaşı olmayan ilk yiyecek olma özelliği taşır, ulusal veya uluslararası niteliğe sahip değildir, kompozit bir kimliği vardır ve var olan bütün mutfak kültürlerinin
inkâr edilmesine dayanır” ifadeleri ile anlatmıştır.

Soru 30

400’den fazla projede, nesli tükenme tehlikesiyle karşı karşıya olan kaliteli gıda üretimini sürdürmek için küçük ölçekli üretici gruplarıyla birlikte
çalışan beş kıtada binlerce çiftçiyi, gıda zanaatkârını, çobanı, balıkçıyı ve şarap üreticisini içeren Slow Food topluluklarına ne ad verilir?

Seçenekler

A
Aşçılar Birliği
B
Nuh’un Ambarı
C
Yeryüzü Pazarları
D
Presidia
E
Indigenous Terra Madre
Açıklama:
Presidia:
400’den fazla projede, nesli tükenme tehlikesiyle karşı karşıya olan kaliteli gıda üretimini sürdürmek için küçük ölçekli üretici gruplarıyla birlikte
çalışan beş kıtada binlerce çiftçiyi, gıda zanaatkârını, çobanı, balıkçıyı ve şarap üreticisini içeren Slow Food topluluklarıdır. Presidia toplulukları yerel hayvan ırklarını, yerel meyve ve sebze çeşitlerini, ekmeği, peynirleri, kurutulmuş etleri, tatlıları ve daha fazlasını kurtarmak için çalışırlar.

Soru 31

Ürünlerin, fikirlerin, kültürlerin ve dünya görüşlerinin alışverişinden doğan uluslararası bir bütünleşme sürecine ne ad verilir?

Seçenekler

A
Monokültür
B
Küreselleşme
C
Biyoçeşitlilik
D
Endüstriyel tarım
E
Konvansiyonel tarım
Açıklama:
GİRİŞ
Küreselleşme: Ürünlerin, fikirlerin, kültürlerin ve dünya görüşlerinin alışverişinden doğan uluslararası bir bütünleşme
sürecidir.

Soru 32

Kısa sürede hazırlanıp self servis sunulan ve kısa sürede tüketilebilen yiyeceklere ne ad verilir?

Seçenekler

A
Slow Food (Yavaş yemek)
B
Çabuk yemek
C
Fast food (Hızlı yemek)
D
Ayak üstü yemek
E
Paket servis
Açıklama:
GİRİŞ
Fast food (Hızlı yemek): Kısa sürede hazırlanıp self servis sunulan ve kısa sürede tüketilebilen yiyeceklerdir.

Soru 33

Bir bölgede uzun yıllar boyunca sürekli olarak tek bir bitki türünün çok geniş alanlarda ve çok fazla miktarda yetiştirilmesine dayanan tarımsal yönteme ne ad verilir?

Seçenekler

A
Biyoçeşitlilik
B
Endüstriyel tarım
C
Organik tarım
D
Monokültür
E
Biyolojik çeşitlilik
Açıklama:
GİRİŞ
Monokültür: Bir bölgede uzun yıllar boyunca sürekli olarak tek bir bitki türünün çok geniş alanlarda ve çok fazla miktarda yetiştirilmesine dayanan tarımsal bir yöntemdir

Soru 34

En yüksek verimlilik ve en yüksek kâr hedefleriyle üretimde makina, teknoloji, genetiği değiştirilmiş organizma ve zehirli kimyasalların en üst düzeyde kullanılarak mono ekim yapılan, tüm bu nedenlerle ürünlerin ve toprağın kısırlaşmasına sebep olan tarımsal üretim sistemine ne ad verilir?.

Seçenekler

A
Organik tarım
B
Biyoçeşitlilik
C
Ziraat
D
Monokültür
E
Endüstriyel tarım
Açıklama:
GİRİŞ
Endüstriyel tarım: En yüksek verimlilik ve en yüksek kâr hedefleriyle üretimde makina, teknoloji, genetiği değiştirilmiş organizma ve zehirli kimyasalların en üst düzeyde kullanılarak mono ekim yapılan, tüm bu nedenlerle ürünlerin ve toprağın kısırlaşmasına sebep olan tarımsal üretim sistemidir.

Soru 35

Tüm insanların kendilerine, yetiştiricilerine ve gezegenimize iyi gelen gıdalara erişebileceği ve onların tadını çıkarabileceği bir dünya oluşturmaya yönelik uluslararası, ulusal ve yerel düzeylerde faaliyet gösteren gönüllü hareketine ne ad verilir?

Seçenekler

A
Slow Food (Yavaş yemek)
B
Fast food (Hızlı yemek)
C
Ayak üstü yemek
D
Monokültür
E
Hazır yemek
Açıklama:
GİRİŞ
Slow Food (Yavaş yemek): Tüm insanların kendilerine, yetiştiricilerine ve gezegenimize iyi gelen gıdalara erişebileceği ve onların tadını çıkarabileceği bir dünya oluşturmaya yönelik uluslararası, ulusal ve yerel düzeylerde faaliyet gösteren bir gönüllü hareketidir.

Soru 36

İnsan sağlığına ve çevreye zarar verilmeden, üretimde kimyasal girdi kullanılmadan ve üretimden tüketime kadar her aşaması kontrol altına tutulan, sertifikalı tarımsal üretim biçimine ne ad verilir?

Seçenekler

A
Endüstriyel tarım
B
Biyoçeşitlilik
C
Organik tarım
D
Yeryüzü Pazarları
E
Gastronomi
Açıklama:
GİRİŞ
Organik tarım: İnsan sağlığına ve çevreye zarar verilmeden, üretimde kimyasal girdi kullanılmadan ve üretimden tüketime kadar her aşaması kontrol altına tutulan, sertifikalı tarımsal üretim biçimidir.

Soru 37

Önceden kısmen pişirildikten sonra paketlenip satılan ve satın alındıktan sonra ısıtılıp tüketilen yemeğe ne ad verilir?

Seçenekler

A
Fast food (Hızlı yemek)
B
Slow Food (Yavaş yemek)
C
Monokültür
D
McDonaldlaştırma
E
Hazır yemek
Açıklama:
FAST FOOD (HIZLI YEMEK)
Hazır yemek: Önceden kısmen pişirildikten sonra paketlenip satılan ve satın alındıktan sonra ısıtılıp tüketilen yemektir.

Soru 38

Kandaki şeker düzeyini dengeleyen insülin hormonunun eksikliği ve/veya yeterince salgılanmasına rağmen, vücutta kullanılamaması sonucu oluşan kronik metabolizma bozukluğuna ne denir?

Seçenekler

A
Hipertansiyon
B
Diyabet
C
Obezite
D
Kolesterol yüksekliği
E
Haşimato
Açıklama:
Fast Food Ürünlerinin Özellikleri
Diyabet: Kandaki şeker düzeyini dengeleyen insülin hormonunun eksikliği ve/veya yeterince salgılanmasına rağmen, vücutta kullanılamaması sonucu oluşan kronik metabolizma bozukluğuna

Soru 39

Bedenin yağ kütlesinin yağsız kütleye oranının aşırı artması sonucu boy uzunluğuna göre vücut ağırlığının arzu edilen düzeyin üstüne çıkmasına ne denir?

Seçenekler

A
Anemi
B
Diyabet
C
Raşitizm
D
Obezite
E
Büyüme geriliği
Açıklama:
Fast Food Ürünlerinin Özellikleri
Obezite: Bedenin yağ kütlesinin yağsız kütleye oranının aşırı artması sonucu boy uzunluğuna göre vücut ağırlığının arzu edilen düzeyin üstüne çıkmasıdır.

Soru 40

Genetik olarak değiştirilmiş yüksek verimli tohumlar ile zehirli tarımsal kimyasalların yaygın olarak kullanıldığı tarımsal üretim biçimine ne ad verilir?

Seçenekler

A
Konvansiyonel tarım
B
Organik tarım
C
Geçimlik Tarım
D
Biyoçeşitlilik
E
Monokültür
Açıklama:
ORGANİK TARIM VE ORGANİK GIDA
Konvansiyonel tarım: Genetik olarak değiştirilmiş yüksek verimli tohumlar ile zehirli tarımsal kimyasalların yaygın olarak kullanıldığı tarımsal üretim biçimidir.

Soru 41

Fast food kavramına ilişkin aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

Seçenekler

A
"Hazır yemek” kavramı “Fast food” kavramını tam olarak karşılamaz.
B
Önceden kısmen pişirildikten sonra paketlenip satılan ve satın alındıktan sonra ısıtılıp tüketilen yemektir.
C
Kısa sürede hazırlanıp self servis sunulan ve kısa sürede tüketilebilen yiyeceklerdir.
D
Belirli üretim hattı teknikleri ile hazırlanmış; sınırlı sayıda gıda ürünleri ile oluşturulmuş menülere sahip olan ve pizza, hamburger, tavuk ve sandviç gibi ürünlerin yapımında özelleşmiş restoranlar tarafından sunulan ürünleri ifade eder.
E
Küreselleşmenin yiyecek ve içecek alanındaki gelişmelere yönelik etkisinin en somut örneği olarak nitelendirilebilir.
Açıklama:
Önceden kısmen pişirildikten sonra paketlenip satılan ve satın alındıktan sonra ısıtılıp tüketilen yemek "hazır yemek" olarak tanımlanır.

Soru 42

Genel Merkezi İtalya'nın kuzeyinde Piomonte Bölgesi'nde küçük bir kasaba olan Bra’da bulunan Uluslararası Slow Food hareketi resmî olarak hangi tarihte kurulmuştur?

Seçenekler

A
1986
B
1987
C
1988
D
1989
E
1990
Açıklama:
Genel Merkezi İtalya'nın kuzeyinde Piomonte Bölgesi'nde küçük bir kasaba olan Bra’da bulunan Uluslararası Slow Food hareketi( Slow Food,2022) ise resmî olarak 9 Kasım 1989 tarihinde Paris’te kurulmuştur.

Soru 43

İlk uluslararası Slow Food Kongresi hangi tarihte düzenlenmiştir?

Seçenekler

A
1989
B
1990
C
1991
D
1992
E
1983
Açıklama:
İlk uluslararası Slow Food Kongresi 1990 yılında İtalya'da düzenlenmiştir. Bu kongreyi, 1992’de
Almanya’da, 1993’te İsviçre’de yapılan kongreler takip etmiştir.

Soru 44

  1. İyi, temiz ve adil kavramlarını içeren üç ilke ile tanımlanmaktadır.
  2. İyi kelimesi çevreye zarar vermeyen üretimi temsil etmektedir.
  3. Temiz kelimesi kaliteli, lezzetli ve sağlıklı yiyeceği temsil etmektedir.
  4. Adil kelimesi tüketiciler için erişilebilir fiyatlar ve üreticiler için adil koşullar ve adil ücreti temsil etmektedir.
Slow food yaklaşımda sözü edilen gıda kavramının tanımlandığı ilkelere ilişkin yukarıdakileren hangisi ya da hangileri doğrudur?

Seçenekler

A
Yalnızca I
B
I-IV
C
I-II-IV
D
I-III-IV
E
II-III-IV
Açıklama:
Slow Food, tüm insanların kendilerine, yetiştiricilerine ve gezegenimize iyi gelen gıdalara erişebileceği ve onların tadını çıkarabileceği bir dünya tasavvur eder. Bu yaklaşımda sözü edilen gıda kavramı, birbiriyle bağlantılı üç ilkeyle tanımlanmaktadır: İyi, temiz ve adil. Bu kavramlarla anlatılmak istenenler ise kısaca şu şekilde açıklanabilir:
İYİ: Kaliteli, lezzetli ve sağlıklı yiyecek.
TEMİZ: Çevreye zarar vermeyen üretim.
ADİL: Tüketiciler için erişilebilir fiyatlar ve üreticiler için adil koşullar ve adil ücret.

Soru 45

Türkiye’de kaç tane Slow Food topluluğu bulunmaktadır?

Seçenekler

A
32
B
33
C
34
D
40
E
42
Açıklama:
Türkiye’de 34 tane Slow Food topluluğu bulunmaktadır. Dünya çapında ise sayısı 1.500’den fazladır.

Soru 46

Presidia topluluğu Slow Food hareketinin hangi faaliyeti kapsamında faaliyet göstermektedir?

Seçenekler

A
Biyoçeşitliliğin korunması
B
Yemek ve tat eğitimleri
C
Uluslararası etkinlikler düzenleme
D
Güncel konular (Themes)
E
Fon bulunan projeler
Açıklama:
Slow Food hareketinin faaliyetleri biyoçeşitliliğin korunması, yemek ve tat eğitimleri, uluslararası etkinlikler düzenleme, güncel Konular (Themes) ve fon bulunan projeler olmak üzere beş farklı grup altında toplanarak açıklanabilir. Presidia, 400’den fazla projede, nesli tükenme tehlikesiyle karşı karşıya olan kaliteli gıda üretimini sürdürmek için küçük ölçekli üretici gruplarıyla birlikte çalışan beş kıtada binlerce çiftçiyi, gıda zanaatkârını, çobanı, balıkçıyı ve şarap üreticisini içeren Slow Food topluluklarıdır ve biyoçeşitliliğin korunması falliyetleri kapsamında faaliyet gösterir.

Soru 47

Presidia topluluğu kapsamında Türkiye’den kaç ürün koruma altındadır?

Seçenekler

A
2
B
3
C
4
D
5
E
6
Açıklama:
Türkiye’den; Boğatepe gravyer, Divle obruk peyniri, Kızılgüney ve Orhanlı’da üretilen sızma
zeytinyağı, siyez buğdayı ve bulguru olmak üzere dört ürün Presidia topluluğu kapsamında koruma altındadır.

Soru 48

Slow Food’un resmî internet sitesinde yer alan bilgilere göre Türkiye’de kaç tane yeryüzü pazarı bulunmaktadır?

Seçenekler

A
7
B
6
C
5
D
4
E
3
Açıklama:
Slow Food’un resmî internet sitesinde yer alan bilgilere göre Türkiye’de Foça, Şile ve Tarsus’ta olmak üzere toplam üç tane yeryüzü pazarı bulunmaktadır.

Soru 49

Türkiye’nin sahip olduğu organik tarım alanı kaç hektardır?

Seçenekler

A
500 bin
B
570 bin
C
600 bin
D
640 bin
E
690 bin
Açıklama:
Türkiye’nin sahip olduğu organik tarım alanı 640 bin hektardır.

Soru 50

Aşağıdakilerden hangisi organik tarım logolarında kullanılacak renklerden biri değildir?

Seçenekler

A
Sarı
B
Yeşil
C
Mavi
D
Siyah
E
Beyaz
Açıklama:
Organik ürün logolarında kullanılacak renkler; yeşil, mavi, siyah ve beyazdır. Sarı organik ürün logolarında kullanılacak renkler arasında yer almaz.

Soru 51

Organik tarım kurallarına ilişkin aşağıdakilerden hangisi doğru değildir?

Seçenekler

A
Konvansiyonel üretimde kullanılan alet ve ekipmanlar organik üretimde kullanılabilir.
B
Organik tarımsal üretim ile ilgili kararlarda yerel ve bölgesel ekolojik dengenin dikkate alınması gerekir.
C
Organik tarım faaliyetlerinin tüm aşamaları kayıt altına alınarak izlenebilirlik temin edilir.
D
Organik tarımda yenilenemez kaynaklar ve çiftlik dışı girdiler minimum düzeyde tutulur.
E
Bitkisel ve hayvansal orijinli ürünler ve atıklar tarımsal faaliyette girdi olarak kullanılmak üzere geri dönüştürülmesi sağlanır.
Açıklama:
Konvansiyonel üretimde kullanılan binalar, alet ve ekipmanlar temizlenip dezenfekte edildikten sonra organik üretimde kullanılır.

Ünite 3

Soru 1

Vejetaryenlik ilk olarak hangi filozof tarafından benimsenmiştir ?

Seçenekler

A
Pisagor
B
Platon
C
Xenokrates
D
Apolloius
E
Ovid
Açıklama:
Yunan filozof ve matematikçi Pisagor, reenkarnasyon hakkındaki fikirlerini geliştirmiş ve bu da et tüketiminden kaçınılmasına yol açmıştır. Pisagor etik vejetaryenliğin babası olarak kabul edilir ve ortaya koyduğu ilkelerle kendi adının kullanıldığı ‘Pisagorcu yaşam tarzı’ terimini doğurmuştur. Pisagorcu yaşam tarzı, birçok önde gelen klasik filozof ve yazar tarafından benimsenmiştir.
Yanıt A seçeneği olmalıdır.

Soru 2

Patates ve kinoa hangi kültürde ağırlıklı yer alan sebzelerdendir ?

Seçenekler

A
Mısır
B
Çin
C
Hindistan
D
Orta Doğu
E
Peru (İnkalar)
Açıklama:
Farklı kültürlerin ağırlıklı olarak tükettiği bitkiler şunlardır :
Mısır: Buğday, Arpa
Çin: Buğday, Soya, Sorgum
Hindistan: Mısır, Pirinç, Buğday, Mercimek
Orta Doğu: Buğday, Nohut
Meksika (Mayalar): Mısır/Darı, Amaranth
Peru (İnkalar): Patates, Kinoa
Yanıt E seçeneği olmalıdır.

Soru 3

Vejetaryenlik hakkında bugüne kadar da korunmuş ilk kitabın yazarı kimdir ?

Seçenekler

A
Plotin
B
Platon
C
Porphyrios
D
Ovid
E
Apolloius
Açıklama:
Porphyrios Yunan Yazar MS 234-305'de vejetaryenlik hakkında bugüne kadar da korunmuş ilk kitabı yazmıştır
Yanıt C olmalıdır.

Soru 4

Belirtilen ülkelerde ilk vejetaryen topluluklarının kurulması hangi sırayla gerçekleşmiştir ?

Seçenekler

A
İngiltere, Amerika, Almanya
B
Almanya, İngiltere, Amerika
C
Almanya, Amerika, İngiltere
D
İngiltere, Almanya, Amerika
E
Amerika, İngiltere, Almanya
Açıklama:
1847’de İngiltere’de ilk vejetaryen toplum kurulmuştur. Amerikan Vejetaryen Derneği 1850’de, Alman Vejetaryen Derneği ise 1867’de kurulmuş
ve bunu diğer birçok ülkede vejetaryen toplulukların kurulması izlemiştir. Uluslararası Vejetaryen Birliği, 1908’de Dresden’de başlatılmıştır.
Yanıt A seçeneği olmalıdır.

Soru 5

Türk Vejetaryen Derneği ne zaman kurulmuştur ?

Seçenekler

A
1999
B
2005
C
2009
D
2012
E
2015
Açıklama:
Türkiye’de 2010 yılında Vejetaryen Kulübünün yapmış olduğu bir organizasyon ile ilk Vejetaryen Günü kutlanmıştır. 3 Mart 2012 tarihinde kurulan Türk Vejetaryen Derneği, Türkiye’de vejetaryen ve veganları tek yapı altında buluşturan ilk ve tek resmî kuruluştur.
Yanıt D seçeneği olmalıdır.

Soru 6

Et türlerinin tüketilmemesine rağmen hayvan kaynaklı diğer besinlerin tüketildiği vejetaryen diyet türü aşağıdakilerden hangisidir ?

Seçenekler

A
Lakto vejetaryenlik
B
Ovo vejetaryenlik
C
Lakto-ovo vejetaryenlik
D
Pesko-vejetaryenlik
E
Polo vejetaryenlik
Açıklama:
Lakto-ovo vejetaryenlik: Et türlerinin tüketilmemesine rağmen hayvan kaynaklı diğer besinlerin tüketildiği vejetaryen diyettir. Bal, süt ve süt ürünleri, yumurta gibi hayvansal kaynaklı gıdalar
tüketilebilir. En çok tercih edilen vejetaryen beslenme türüdür. Vejetaryenlik üzerine yapılan araştırmaların büyük bir çoğunluğu da lakto-ovo vejetaryenlere odaklanmaktadır. Yapılan araştırmalar
Lakto-ovo vejetaryen diyeti uygulayanların günlük kalorilerinin %14’ünü hayvansal kaynaklı gıdalardan aldıklarını göstermektedir.
Yanıt C seçeneği olmalıdır.

Soru 7

Aşağıda verilen hangi vejetaryenlik alt tipi/tipleri Vejetaryen Society tarafından vejetaryen olarak kabul edilmemektedir ?
I. Semi vejetaryenlik
II. Pesko-vejetaryenlik
III. Polo vejetaryenlik

Seçenekler

A
Yalnız I
B
I ve II
C
I ve III
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Polo vejetaryenlik: Et çeşitleri içerisinde kümes hayvanları tüketilirken kırmızı et ve deniz mahsullerinin tüketilmediği diyet türüdür.
Semi vejetaryenlik: Kırmızı et hariç diğer et çeşitlerini kısmen de olsa tüketen vejetaryen diyettir.
Pesko-vejetaryenlik (Pesketaryen): Beslenmesinde balık haricinde herhangi bir ete yer vermeyen vejetaryen türüdür.
Tüm bu diyetlerde et az olsa yer aldığından Vejetaryen Society tarafından vejetaryen olarak kabul edilmemektedir.
Yanıt I, II ve III olmalıdır.

Soru 8

Vegan beslenmenin en katı türü olarak ifade edilen ve sağlıkla ilgili, kültürel, çevresel, dinî, ahlaki ve çevresel nedenlerle tercih edilen, sadece meyveler ve botanik bakımdan meyve sayılan salatalık, kabak, domates ve biber gibi sebzelerin tüketilebildiği vegan beslenme türü aşağıdakilerden hangisidir ?

Seçenekler

A
Ravist
B
Fruvitarian (Früitist)
C
Zenmakrobiyotik
D
Low FODMAP Vegan
E
Freegan
Açıklama:
Fruvitarianlar veya Früitistler: Vegan beslenmenin en katı türü olarak ifade edilen frutaryenlik sağlıkla ilgili, kültürel, çevresel,
dinî, ahlaki ve çevresel nedenlerle tercih edilmektedir. Frutaryen beslenme tarzında sadece meyveler ve botanik bakımdan meyve sayılan salatalık, kabak, domates ve biber gibi sebzeler tüketilebilmektedir. Früitistler yedikleri besinin tekrar toprağa dönüp büyüme döngüsünün devamlılığının sağlanacağına inanmaktadırlar. Bu beslenme türünde kuruyemişlere de yer verildiği görülmektedir.
Yanıt B seçeneği olmalıdır.

Soru 9

Japon George Ohsawa tarafından geliştirilmiş olan ve sadece tahıl ürünleri ile beslenilebilen veganlık türü aşağıdakilerden hangisidir ?

Seçenekler

A
Ravist
B
Fruvitarian
C
Zenmakrobiyotik
D
Pesketaryen
E
Semi veganlık
Açıklama:
Zenmakrobiyotik beslenme Japon George Ohsawa tarafından geliştirilmiştir. İnsan sağlığının yanında insan mutluluğunun da yalnızca tahıla dayalı bir beslenme türü ile mümkün olabileceğine inananların takip ettiği beslenme tarzıdır. Özellikle 1893 ile 1966 yılları arasında çok fazla tercih edilen, popüler bir diyet olmuştur. Bu beslenme tarzını benimseyen bazı veganlar için tahıl öncelikli üründür ve sadece tahıl ürünleri ile de beslenebilmektedirler. Zenmakrobiyotikler tahılın yanında beslenmelerinde baklagil, sebze ve meyvelere de tamamlayıcı olarak yer verirler.
Yanıt C seçeneği olmalıdır.

Soru 10

Aşağıdaki besinlerden hangisi vegan beslenmede başlıca demir kaynağı olan besinlerden değildir ?

Seçenekler

A
Kırmızı ve koyu yeşil sebzeler
B
Badem
C
Mercimek
D
Kuru erik suyu
E
Süt ve süt ürünleri
Açıklama:
Demir: Başlıca görevi vücuttaki oksijenin taşınması olan demirin DNA sentezinde, elektron
transferinde, bağışıklık sisteminin güçlenmesinde ve bilişsel performansta önemli görevleri bulunmaktadır. Demir eksikliğinde anemi hastalığı ortaya çıkmaktadır. Hayvansal kaynaklı demir, bitkisel kaynaklı demire göre vücutta daha iyi emilmektedir. Kırmızı ve koyu yeşil sebzeler, badem, mercimek, kuru fasulye, bulgur, kuru erik suyu ve şeker kamışı şurubu veganlar için demir yönünden zengin kaynaklardır. Ayrıca C vitamini içeren yiyeceklerle beraber tüketildiğinde demir emilimi daha da artacaktır.
Yanıt E seçeneği olmalıdır.

Soru 11

Aşağıdakilerden hangisi bitkisel besinlerden birisidir?

Seçenekler

A
Kuru fasulye
B
Bal
C
Yumurta
D
Süt
E
Kaymak
Açıklama:
Yanıtınız yanlış ise "Beslenme ve Beslenme Alışkanlıkları" konusunu yeniden gözden geçiriniz.
Hayvan ve bitkilerin yenilebilir kısımlarına besin denir. Besinler vücudumuz için gerekli olan besin
ögelerini içerir. Süt, yoğurt, peynir, et, tavuk, balık ve yumurta hayvansal kaynaklı besinlerdir.
Sebze, meyve, tahıl (buğday, pirinç ve mısır gibi) ve kuru baklagiller (nohut, kuru fasulye ve mercimek gibi) bitkisel besinlerdir.

Soru 12

Aşağıdakilerden hangisi bireylerin beslenme alışkanlıklarında farklılık gösteren noktalardan birisi değildir?

Seçenekler

A
Günlük öğün sayısı
B
Her öğünün bileşimi
C
Evde yemek yeme sıklığı
D
Yemeği hazırlayan kişinin cinsiyeti
E
En çok tercih edilen gıdaların çeşidi
Açıklama:
Yanıtınız yanlış ise "Beslenme ve Beslenme Alışkanlıkları" konusunu yeniden gözden geçiriniz.
Beslenme alışkanlıkları toplumdan topluma farklılık gösterirken bireyler arası farklılaşmalar da görülebilmektedir. Beslenme alışkanlıklarında farklılık gösteren noktalar şunlardır:
• Günlük öğün sayısı,
• Bir öğünün ortalama dayanıklılık süresi,
• Her öğünün bileşimi (porsiyon boyu, çeşidi, içecek alışkanlığı vb.),
• Besinlerin sosyal işlevi ve hazır yiyecek olgusu,
• Yemeği hazırlayan kişinin cinsiyeti,
• Dışarıda yemek yeme sıklığı,
• Gıda ürünlerinin alışverişini kimin nereden yaptığı,
• En çok tercih edilen gıdaların çeşidi

Soru 13

"........................ hem et hem ot ile beslenen canlıyı ifade etmektedir."
Yukarıdaki boşluk aşağıdakilerden hangisi ile doldurulmalıdır?

Seçenekler

A
Pasketeryan
B
Pagan
C
Vegan
D
Vejeteryan
E
Omnivor
Açıklama:
Y anıtınız yanlış ise "Vejetaryen Beslenme" konusunu yeniden gözden geçiriniz.
Omnivor hem et hem ot ile beslenen canlıyı ifade etmektedir. Fransızcadan dilimize geçen sözcük "hepçil" olarak da kullanılmaktadır.

Soru 14

İlk vejeteryan toplum hangi tarihte/hangi ülkede kurulmuştur?

Seçenekler

A
1850’de Amerika'da
B
1867’de Almanya'da
C
1944’te Leicester'de
D
1847’de İngiltere’de
E
1908’de Dresden’de
Açıklama:
Yanıtınız yanlış ise "Vejetaryen Beslenmenin Tarihçesi" konusunu yeniden gözden geçiriniz.
1847’de İngiltere’de ilk vejetaryen toplum kurulmuştur. Amerikan Vejetaryen Derneği 1850’de,
Alman Vejetaryen Derneği ise 1867’de kurulmuş ve bunu diğer birçok ülkede vejetaryen toplulukların kurulması izlemiştir. Uluslararası Vejetaryen Birliği, 1908’de Dresden’de başlatılmış, ilk Vegan Topluluğu ise 1944’te İngiltere’nin Leicester kentinde kurulmuştur.

Soru 15

Et türlerinin tüketilmemesine rağmen hayvan kaynaklı diğer besinlerin tüketildiği vejetaryen türü aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Lakto vejetaryenlik
B
Lakto-ovo vejetaryenlik
C
Ova vejetaryenlik
D
Polo vejetaryenlik
E
Semi vejetaryenlik
Açıklama:
Yanıtınız yanlış ise "Vejetaryen Beslenme Türleri" konusunu yeniden gözden geçiriniz.
Lakto-ovo vejetaryenlik: Et türlerinin tüketilmemesine rağmen hayvan kaynaklı diğer besinlerin
tüketildiği vejetaryen diyettir. Bal, süt ve süt ürünleri, yumurta gibi hayvansal kaynaklı gıdalar
tüketilebilir. En çok tercih edilen vejetaryen beslenme türüdür. Vejetaryenlik üzerine yapılan araştırmaların büyük bir çoğunluğu da lakto-ovo vejetaryenlere odaklanmaktadır. Yapılan araştırmalar Lakto-ovo vejetaryen diyeti uygulayanların günlük kalorilerinin %14’ünü hayvansal kaynaklı gıdalardan aldıklarını göstermektedir. Lakto-ovo vejetaryen beslenmeyi tercih edenler, yumurta ve sütün hayvandan temin edildiği esnada hayvanın canlı olmasından ötürü bu ürünlere diyetlerinde yer vermektedirler. Dolayısıyla bu vejetaryenlik türünde yalnızca hayvanların canına kıyılması sebebiyle et tüketiminden vazgeçildiğini söylemek mümkündür. Budizm inancında her canlı kutsaldır ve canlının hayatına son vermek etik değerlere aykırıdır. Lakto-ovo vejetaryenlerin de bu görüşe sahip olduğunu söylemek mümkündür.

Soru 16

Aşağıdakilerden hangisi Pasketaryen kişilerin tüketebilecekleri yiyecekler arasında yer alır?

Seçenekler

A
Suşi
B
Piliç çevirme
C
İskender kebap
D
Izgara bıldırcın
E
Kaz suyu çorba
Açıklama:
Yanıtınız yanlış ise "Vejetaryen Beslenme Türleri" konusunu yeniden gözden geçiriniz.
Pesko-vejetaryenlik (Pesketaryen): Beslenmesinde balık haricinde herhangi bir ete yer vermeyen vejetaryen türüdür. Pesketaryenler ağırlıklı olarak balıkla birlikte diğer deniz mahsullerini de tüketmektedirler. Ayrıca pesketaryen beslenmenin içerisinde bal, yumurta ve süt ürünleri gibi hayvansal kaynaklı gıdalar da bulunmaktadır. Deniz mahsullerini tükettikleri için Vejetaryen Society tarafından vejetaryen olarak kabul edilmemektedirler.

Soru 17

Aşağıdakilerden hangisi vegan beslenmenin en katı türü olarak tanımlanan veganlardır?

Seçenekler

A
Freeganlar
B
Peganlar
C
Fruvitarianlar
D
Ravistler
E
Zenmakrobiyotikler
Açıklama:
Yanıtınız yanlış ise "Vegan Beslenme Türleri" konusunu yeniden gözden geçiriniz.
Fruvitarianlar veya Früitistler: Vegan beslenmenin en katı türü olarak ifade edilen frutaryenlik sağlıkla ilgili, kültürel, çevresel, dinî, ahlaki ve çevresel nedenlerle tercih edilmektedir. Frutaryen beslenme tarzında sadece meyveler ve botanik bakımdan meyve sayılan salatalık, kabak, domates ve biber gibi sebzeler tüketilebilmektedir. Früitistler yedikleri besinin tekrar toprağa dönüp büyüme döngüsünün devamlılığının sağlanacağına inanmaktadırlar. Bu beslenme türünde kuruyemişlere de yer verildiği görülmektedir.

Soru 18

.................... beslenmede otobur beslenme benimsenmiş ve herhangi bir katkı maddesi içermeyen, işlem görmemiş ürünlerin mevsiminde tüketilmesi gerekmektedir.
Yukarıdaki boşluk aşağıdakilerden hangisi ile doldurulmalıdır?

Seçenekler

A
Freegan
B
Mono-islands
C
Low
D
Glutensiz
E
Paleo
Açıklama:
Yanıtınız yanlış ise "Vegan Beslenme Türleri" konusunu yeniden gözden geçiriniz.
Paleo Vegan / Pegan: Paleo diyeti, antik dönemlerdeki alışkanlıklara göre beslenmeyi esas alan bir beslenme türüdür. Dr. Walter L. Voegtlin’in yapmış olduğu çalışmalar sonucunda ilk defa bir diyet programı olarak ele alınması sağlanmıştır. Paleo beslenmede otobur beslenme benimsenmiş ve herhangi bir katkı maddesi içermeyen, işlem görmemiş ürünlerin mevsiminde tüketilmesi gerekmektedir.

Soru 19

Aşağıdakilerden hangisi Ayurveda'nın temelini oluşturan beş elementten biri değildir?

Seçenekler

A
Toprak
B
Su
C
Eter
D
Kireç
E
Ateş
Açıklama:
Yanıtınız yanlış ise "Ayurvedik Beslenme" konusunu yeniden gözden geçiriniz.
Ayurveda sistemine göre insan bedeni uzayda yer alan beş elementi içerisinde bulunduran bir yapıdan oluşmuştur. Bu elementler hava (vayu), eter (akasa), su (jala), ateş (teja), topraktır (prithvi). Bu beş elementin birleşimi ile de Vata, Pitta ve Kapha olarak isimlendirilen doşalar oluşmaktadır. Doşalar insan bedeni ve zihninde bulunan farklı fizyolojik işlevleri yerine getirerek
her bir bireyi oluşturan enerjileri ifade etmektedir. Vata dengesi eter (boşluk) ve havadan, Pitta dengesi ateş ve sudan, Kapha dengesi ise toprak ve sudan oluşan birleşimlerdir.

Soru 20

Yaratıcı, enerjik, doğal ve risk alan özelliklere sahip kişiler Ayurveda'da yer alan hangi dosha ile açıklanmaktadır?

Seçenekler

A
Pitta
B
Vata
C
Jala
D
Teja
E
Kapha
Açıklama:
Yanıtınız yanlış ise "Ayurvedik Beslenmede Doshalara Göre Beslenme" konusunu yeniden gözden geçiriniz.
Vata: Vata dengesi hava ve eterden oluşur. Vata doshaya hâkim olan insanlar yaratıcı, enerjik ve doğaldır üstelik risk alırlar. Vata dengesi bozulduğunda doshası baskın olan kişiler sinirlilik, korku, yorgunluk, depresyon ve saldırganlık yaşarlar. Vata dengesizliğinin diğer fiziksel semptomları arasında kabızlık, kuru cilt, şişme, kilo dalgalanmaları, kan dolaşımında azalma ve terleme bulunur.

Soru 21

Gıdalarda bulunan, enerji sağlayan ve vücut için gerekli olan her türlü organik ve inorganik maddeye ne denir?

Seçenekler

A
Besin ögesi
B
Kalori
C
Protein
D
Enzim
E
Tat verici
Açıklama:
Beslenme ve Beslenme Alışkanlıkları
Gıdalarda bulunan, enerji sağlayan, dokuların oluşum ve yenilenmesinden sorumlu olan, yaşam süreçlerini düzenleyen ve vücut için gerekli olan her türlü organik ve inorganik maddeye “besin ögesi” denir.

Soru 22

Beslenmenin tarihsel olarak değişimini düşündüğümüzde insan beslenmesine en son dahil olan yiyecek grubu aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Tereyağı ve peynir
B
Pişmiş et
C
Tahıllar
D
Bakliyatlar
E
Meyve ve sebzeler
Açıklama:
Beslenme ve Beslenme Alışkanlıkları
İnsanlar önce toplayıcılık yaparak beslenme ihtiyacını karşılarken, ağırlıklı olarak vejetaryen ve vegan tercihler yaparken aynı zamanda bulduğu birçok yiyeceği çiğ olarak tüketmiştir. Daha sonra avcı-toplayıcı olan insanın, bitkisel ağırlıklı beslenmeden protein ağırlıklı beslenme modeline doğru alışkanlıklarını değiştirdiği görülmüştür. Tarıma başlama ve yerleşik hayata geçiş süreci ise bitkisel ve et ağırlıklı beslenmenin yönünü tahıl, bakliyat ve tohumlara çevirirken hayvanların evcilleştirilerek beslenip çoğaltılması ile vahşi hayvan etinden evcil hayvan etine aynı zamanda hayvansal kaynaklı ürünlerle (süt, tereyağı, peynir vb.) beslenmeye doğru bir dönüşüm gerçekleşmiştir.

Soru 23

Aşağıda yer alan beslenme alışkanlıklarıyla ilgili özelliklerden hangileri toplumdan topluma farklılık gösterebilir?
  1. Günlük öğün sayısı
  2. En çok tercih edilen gıdaların çeşidi
  3. Besinlerin sosyal işlevi
  4. Her öğünün bileşimi (porsiyon boyu, çeşidi)
  5. Yemeği hazırlayan kişinin cinsiyeti

Seçenekler

A
I, II, III, IV ve V
B
II, III, IV ve V
C
I, II, III ve IV
D
I, II ve III
E
II, III ve IV
Açıklama:
Beslenme ve Beslenme Alışkanlıkları
Beslenme alışkanlıklarında farklılık gösteren noktalar şunlardır: Günlük öğün sayısı, Bir öğünün ortalama dayanıklılık süresi, Her öğünün bileşimi (porsiyon boyu, çeşidi, içecek alışkanlığı vb.), Besinlerin sosyal işlevi ve hazır yiyecek olgusu, Yemeği hazırlayan kişinin cinsiyeti, Dışarıda yemek yeme sıklığı, Gıda ürünlerinin alışverişini kimin nereden yaptığı, En çok tercih edilen gıdaların çeşidi.
Kısacası bütün şıklar doğrudur.

Soru 24

Aşağıdakilerden hangileri vejetaryen beslenmenin nedenleri arasında sayılabilir?
  1. Dini
  2. Ekolojik
  3. Etik
  4. Ekonomik
  5. Sağlık

Seçenekler

A
I, II, III, IV ve V
B
II, III, IV ve V
C
I, II, III ve V
D
I, II, IV ve V
E
I, III, IV ve V
Açıklama:
Vejetaryen beslenmenin nedenleri arasında dini (Budizm gibi), ekolojik, etik (hayvan hakları), ekonomik ve sağlıklı yaşam gibi nedenlerin hepsi sayılabilir.

Soru 25

Yazılı belgeler Avrupa‘da vejetaryenliğin ilk kez ne zaman bir beslenme ve yaşam biçimi olarak benimsendiğini göstermektedir?

Seçenekler

A
Antik Yunan'da
B
Ortaçağ'da
C
17. Yüzyılda
D
18. Yüzyılda
E
19.yüzyılda
Açıklama:
Vejetaryen Beslenme
Avrupa’da vejetaryenlik üzerine en eski yazılı belgeler, vejetaryenliğin Yunanistan’da gizemli bir din olarak bilinen Orphic dininin takipçileri tarafından MÖ 6. yüzyıldan itibaren benimsendiğini göstermektedir. Yani doğru yanıt "Antik Yunan"dır.

Soru 26

Vejetaryen beslenmeyi seçen ve hayvanların etleri için öldürülmesine karşı olduğunu belirten Rönensans dönemi sanatçısı kimdir?

Seçenekler

A
Leonardo Da Vinci
B
Michelangelo
C
Raphael
D
Montaigne
E
Sandro Botticelli
Açıklama:
Leonardo Da Vinci, Pisagor’un hayatını okuduktan sonra vejetaryen beslenmeye geçmiştir. Yazdığı bazı mektuplarda hayvanların etleri için öldürülmesine karşı olduğunu belirtmiştir.

Soru 27

İngiltere, Almanya ve ABD gibi ülkelerde ilk vejetaryen dernekler ne zaman kurulmuştur?

Seçenekler

A
19. Yüzyılda
B
1930’larda
C
1940’larda
D
1950’lerde
E
1960’larda
Açıklama:
Vejetaryen Beslenme
1847’de İngiltere’de ilk vejetaryen toplum kurulmuştur. Amerikan Vejetaryen Derneği 1850’de, Alman Vejetaryen Derneği ise 1867’de kurulmuş ve bunu diğer birçok ülkede vejetaryen toplulukların kurulması izlemiştir. Doğru yanıt "19. yüzyılda"dır.

Soru 28

Veganlar aşağıdakilerden hangisine karşı değillerdir?

Seçenekler

A
Evde hayvan beslemeye
B
Hayvanların kullanıldığı sirklere
C
Hayvanat bahçelerine
D
At yarışlarına
E
Bal yemeye
Açıklama:
Vegan Beslenme
Veganlar, hayvan eti ve ikincil hayvansal ürünler ile hayvanlardan veya hayvanların kullanımı yoluyla elde edilen hiçbir ürünü (bal, yün, ipek,deri, hayvan deneyleri vb.) tüketmez, hayvanların kullanıldığı sirklere gitmez, hayvanat bahçelerini ve büyük akvaryumları ziyaret etmez, hayvanların yarıştığı etkinliklere katılmazlar. Özetle evde hayvan beslemek dışındaki seçeneklerin hepsine karşıdırlar.

Soru 29

Veganlar aşağıdaki ürünlerden hangisini almakta ve tüketmekte bir beis görmezler?

Seçenekler

A
Elyaf dolgu mont
B
Yün kazak
C
Deri çanta
D
Klinik deneylerinde hayvanların kullanıldığı ilaçlar
E
İpek kumaştan giysi
Açıklama:
Vegan Beslenme
Veganlar yün çorap, kürk, deri ayakkabı, ipek kumaş, kaz tüyü yastık ya da kaz tüyü mont gibi ürünleri veya klinik deneylerinde hayvanların kullanıldığı ilaçları tüketmezler. Elyaf dolgu hayvansal kökenli bir malzeme değildir. O yüzden yanıt budur.

Soru 30

Aşağıdakilerden hangisi Ayurveda’nın yaygın olarak uygulandığı ülkelerden biri değildir?

Seçenekler

A
Moğolistan
B
Hindistan
C
Sri Lanka
D
Nepal
E
Bangladeş
Açıklama:
Ayurvedik Beslenme
Hindistan’da yüzyıllardır uygulanan en eski geleneksel sağlık sistemi olarak bilinen Ayurveda günümüzde de bir tıp alanı olarak kabul edilmektedir. Hinduizmin mistik felsefesinden doğan bu tedavinin, Sri Lanka, Nepal ve Bangladeş gibi ülkelerde yaygın olarak uygulandığı görülmektedir.
Yanıt Moğolistan'dır.

Soru 31

İnsan vücudunun ne kadarı su ile doludur?

Seçenekler

A
%40-55
B
%55-60
C
%60-70
D
%70-80
E
%80-85
Açıklama:
Vücudun yaklaşık %55 ile %60’ının sudur.

Soru 32

Aşağıdakilerden hangisi beslenme alışkanlıklarında farklılık gösteren noktalardan biri değildir?

Seçenekler

A
Yemeği hazırlayan kişinin cinsiyeti
B
Her öğünün bileşimi
C
Haftalık öğün sayısı
D
Besinlerin sosyal işlevi
E
En çok tercih edilen gıdaların çeşidi
Açıklama:
Beslenme alışkanlıklarında farklılık gösteren noktalar şunlardır:
• Günlük öğün sayısı, • Bir öğünün ortalama dayanıklılık süresi, • Her öğünün bileşimi (porsiyon boyu, çeşidi, içecek alışkanlığı vb.), • Besinlerin sosyal işlevi ve hazır yiyecek olgusu, • Yemeği hazırlayan kişinin cinsiyeti, • Dışarıda yemek yeme sıklığı, • Gıda ürünlerinin alışverişini kimin nereden yaptığı, • En çok tercih edilen gıdaların çeşidi

Soru 33

"Hayvanların insanlarla akraba olduğuna, iletişim kurabildikleri ve düşünebildiklerine inanmışlardır. İnsanların hayvanlardan yasal olarak sorumlu olduğu ve onları öldürmenin adaletsizlik ve zarar anlamına geldiğini kabul etmişlerdir" bu düşünce yapısına sahip olan eski topluluk aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Eski Yunan
B
Eski Mısır
C
Hindistan
D
Çin
E
İnka
Açıklama:
Eski Yunanlılar, hayvanların insanlarla akraba olduğuna, iletişim kurabildikleri ve düşünebildiklerine inanmışlardır. İnsanların hayvanlardan yasal olarak sorumlu olduğu ve onları öldürmenin adaletsizlik ve zarar anlamına geldiğini kabul etmişlerdir. Eski Yunanlılar, hayvan refahının insanlara insancıllığı öğrettiği görüşündeydiler ve reenkarnasyona inanıyorlardı. Ayrıca et yemenin sağlığa zararlı olabileceğini gözlemlemiş ve bunun zihni etkilediğini düşünmüşlerdir. Bitkisel gıdaların ruhu temizlemesi gerektiğine inanmış, vejetaryenliğin tanrılara erişimde önderlik edeceği görüşünü benimsemişlerdir. Ayrıca et yemeden de yeterince yiyecek olduğunun farkındadırlar

Soru 34

I. Hayvan ve bitkilerin yenilebilir kısımlarına gıda denir.
II. İnsanların sağlıklı bir yaşam sürebilmesi dünyada var olan 50 çeşit besin ögesini
her gün yeterli ve dengeli miktarda almasını gerektirmektedir.
III. Beslenme, vücut için gerekli besin maddelerinin alınmasıdır.
IV. Gıdalarda bulunan, enerji sağlayan, dokuların oluşum ve yenilenmesinden sorumlu olan vücut için gerekli olan her türlü organik ve inorganik maddeye besin ögesi denir.
Yukarıda beslenme ile ilgili paylaşılan bilgilerden hangileri doğrudur?

Seçenekler

A
I ve II
B
II ve III
C
III ve IV
D
I ve III
E
I ve IV
Açıklama:
BESLENME VE BESLENME ALIŞKANLIKLARI
Günlük hayatta besin ve gıda kelimeleri her ne kadar birbirinin yerine kullanılıyorsa da gıda kelimesi genellikle yiyecek içecek sanayisinde üretilen ve raflarda satılan ürünleri tanımlar. İnsanların sağlıklı, kaliteli, üretken bir yaşam sürebilmesi dünyada var olan 50 çeşit besin ögesini yeterli ve dengeli miktarda almasını gerektirmektedir. Ancak her gün 50 çeşit besin yemek durumunda değildir.

Soru 35

Aşağıdakilerden hangisi insanların besin tercihlerini etkileyen faktörlerden biri değildir?

Seçenekler

A
Etnik faktörler
B
Dinsel faktörler
C
Sosyal faktörler
D
Zaman faktörü
E
Bireysel tercihler
Açıklama:
BESLENME VE BESLENME ALIŞKANLIKLARI
Besin tüketim tercihleri sadece insan ihtiyaçlarının bir yansıması değil aynı zamanda koku, tat, doku gibi niteliklerin yanı sıra psikolojik, sosyal, kültürel, ekonomik, etnik ve dinsel faktörlerin etkili olması sonucu ortaya çıkmaktadır. İnsan organizması için ihtiyaç duyulan yemek, bireyin fiziksel, zihinsel ve ruhsal olarak sağlıklı olmasının temel koşulu olmakla birlikte aynı zamanda dinî, kültürel ve coğrafî özelliklerle anlamlanan bir kültürel kodlamadır.

Soru 36

Etik vejetaryenliğin babası olarak kabul edilen ünlü isim aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Pisagor
B
Platon
C
Xenokrates
D
Apolloius
E
Ovid
Açıklama:
VEJETARYEN BESLENME
Yaklaşık olarak aynı dönemlerde Yunan filozof ve matematikçi Pisagor, reenkarnasyon hakkındaki fikirlerini geliştirmiş ve bu da et tüketiminden kaçınılmasına yol açmıştır. Pisagor etik vejetaryenliğin babası olarak kabul edilir ve ortaya koyduğu ilkelerle kendi adının kullanıldığı ‘Pisagorcu yaşam tarzı’ terimini doğurmuştur.

Soru 37

“Dünyada herkese yetecek kadar yiyecek var ancak herkesin açgözlülüğüne yetecek kadar değil”.
Yukarıdaki cümle aşağıdaki hangi ünlü isme aittir?

Seçenekler

A
Albert Einstein
B
Mahatma Gandhi
C
George Bernard Shaw
D
Maximilian Bircher-Benner
E
Leonardo Da Vinci
Açıklama:
VEJETARYEN BESLENME
İrlandalı bir oyun yazarı (1856-1950) olan George Bernard Shaw gibi “Hayvanlar benim arkadaşlarımdır ve ben arkadaşlarımı yemem” diyen bazı seçkin vejetaryenler de vardır. Hintli devlet adamı Mohandas Mahatma Gandhi (1869-1948), “Dünyada herkese yetecek kadar yiyecek var ancak herkesin açgözlülüğüne yetecek kadar değil” demiştir. AlmanAmerikalı fizikçi Albert Einstein (1875-1955), “Hiçbir şey dünyadaki yaşamın hayatta kalma şansını vejeteryan bir diyetin dönüşümü kadar artıramaz” inancına sahiptir.

Soru 38

Arkadaşlarıyla yemeğe çıkan Defne vejetaryen olduğunu ancak balık restoranına gidebileceklerini söylemiştir. Defne hangi vejetaryen beslenme türüne sahiptir?

Seçenekler

A
Ovo vejetaryenlik
B
Lakto vejetaryenlik
C
Polo vejetaryenlik
D
Pesko-vejetaryenlik
E
Lakto-ovo vejetaryenlik
Açıklama:
VEJETARYEN BESLENME
Pesko-vejetaryenlik (Pesketaryen): Beslenmesinde balık haricinde herhangi bir ete yer vermeyen vejetaryen türüdür. Pesketaryenler ağırlıklı olarak balıkla birlikte diğer deniz mahsullerini de tüketmektedirler.

Soru 39

Hiçbir et türü ile süt ve süt ürünleri tüketilmezken, yumurtanın tüketildiği vejetaryen beslenme türü aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Lakto vejetaryenlik
B
Ovo vejetaryenlik
C
Pesko-vejetaryenlik
D
Semi vejetaryenlik
E
Polo vejetaryenlik
Açıklama:
Ovo vejetaryenlik: Hiçbir et türü ile süt ve süt ürünleri tüketilmezken, yumurtanın tüketildiği vejetaryen beslenme türüdür.

Soru 40

"Et tüketmeyi tercih eden bireylerin bile kendi iştahlarını tatmin etmek üzere hayvanların sefil bir yaşam sürmesini istememeleri" vejetaryen beslenme tarzının gelecekte yaygınlaşacağını öne süren hani neden altında değerlendirilebilir?

Seçenekler

A
Etik, ahlaki, dinî ve manevi nedenler
B
Ekolojik, ekonomik ve politik nedenler
C
Sağlık ve hijyen nedenleri
D
Sürdürülebilirlik ve barış nedenleri
E
Ekolojik denge ve kriz nedenleri
Açıklama:
VEJETARYEN BESLENME
Etik, ahlaki, dinî ve manevi nedenler: Endüstriyel hayvan üretimi ve insan beslenmesi için bu hayvanların kullanılması belli kesimler tarafından katliam olarak nitelendirilmektedir. Et tüketimi tercihi yapanlar dahi insanların iştahını tatmin etmek için hayvanların sefil bir yaşam sürmesini istemiyorlar.

Soru 41

I. Vejetaryen beslenmenin bir alt türüdür.
II. 1944 yılında Donald Watson tarafından ortaya atılmıştır.
III. Sadece beslenme ile ilgili bir kavramdır.
IV. Latince olan vegetus sıfatından türemiştir.
Yukarıda veganlık ile ilgili paylaşılan bilgilerden hangileri doğrudur?

Seçenekler

A
I, II ve IV
B
I, II ve III
C
I, III ve IV
D
II, III ve IV
E
II ve III
Açıklama:
VEGAN BESLENME
Vejetaryen beslenmenin alt türü olarak bilinen veganlık ilk kez 1944 yılında Donald Watson tarafından ortaya atılan ve tanımlanan bir kavramdır. Veganlık yalnızca beslenme ile ilgili bir kavram değildir. Vegan olmak, hayvan haklarını savunmanın en önemli parçasıdır. Çünkü hayvanlar et, süt ve yumurta üretimi esnasında öldürülür, hakları korunmaz veya istismara uğrar.

Soru 42

Mayalanabilir monosakkarit, disakkarit, oligosakkarit ve polyol çeşitlerinin azaltılarak kullanımını içeren vegan diyet türü aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Low FODMAP Vegan
B
Freegan
C
Mono-islands diyeti
D
Ravistler
E
Fruvitarianlar
Açıklama:
VEGAN BESLENME
Low FODMAP Vegan: Mayalanabilir monosakkarit, disakkarit, oligosakkarit ve polyol çeşitlerinin azaltılarak kullanımını içeren bir diyet türüdür. Bu diyette; laktoz (süt ve süt ürünleri), fruktan (soğan, sarımsak, buğday), früktoz (meyveler, mısır şurubu, bal), galaktan (mercimek, soya fasulyesi,
kuru fasulye), polyol (avokado, tatlandırıcılar, kiraz, kayısı, nektarin, şeftali) kısıtlanmaktadır. Hassas bağırsak sendromu hastalığı olan veganların tercih ettiği bir beslenme türüdür.

Soru 43

Vücudun mineralleri emmesi ve dokuların arınması için gerekli olan, toprak ve ateş elementlerini içeren tadın özelliği sıcak, hafif, kaygan ve nemli olmasıdır. Özelliği verilen ayurvedik tat aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Tatlı
B
Keskin
C
Ekşi
D
Tuz
E
Acı
Açıklama:
AYURVEDİK BESLENME
Vücudun mineralleri emmesi ve dokuların arınması için gereklidir. Ayurvedik toprak ve ateş elementlerini içeren ekşi tadın özelliği sıcak, hafif, kaygan ve nemli olmasıdır. En ekşi gıdalar, bazı meyveler (narenciye, özellikle limon), mayalı süt ürünleri (yoğurt, krema, peynir) ve fermantasyona uğramış gıdalar (sirke, turşu, şarap, soya sosu) gibi gıdalardır.

Soru 44

Belgelenmiş ilk vegan beslenme öncüsü olarak kabul edilen Yunan Filozof kimdir?

Seçenekler

A
Pisagor
B
Platon
C
Xenokrates
D
Apolloius
E
Ovid
Açıklama:
Yunan Filozof Apolloius (MS 40-90) Belgelenmiş ilk vegan beslenme öncüsü olarak kabul edilmiştir.

Soru 45

"Etik vejetaryenliğin kurucusu olarak kabul edilir. Canlı organizmalar içerisinde sadece hayvansal
gıdaları (süt, yumurta) tavsiye etmiştir" ifadesinde bahsedilen Yunan filozof kimdir?

Seçenekler

A
Pisagor
B
Platon
C
Theophrastus
D
Apolloius
E
Plotin
Açıklama:
Yunan filozof ve matematikçi Pisagor (MÖ 570-500) Etik vejetaryenliğin kurucusu olarak kabul edilir.
Canlı organizmalar içerisinde sadece hayvansal gıdaları (süt, yumurta) tavsiye etmiştir.

Soru 46

"Et türlerinin tüketilmemesine rağmen hayvan kaynaklı diğer besinlerin tüketildiği vejetaryen diyettir. Bal, süt ve süt ürünleri, yumurta gibi hayvansal kaynaklı gıdalar tüketilebilir." ifadesinde yer alan vejetaryen beslenme türü aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Lakto vejetaryenlik
B
Ovo vejetaryenlik
C
Lakto-ovo vejetaryenlik
D
Semi vejetaryen
E
Pesko vejetaryenlik
Açıklama:
Lakto-ovo vejetaryenlik: Et türlerinin tüketilmemesine rağmen hayvan kaynaklı diğer besinlerin
tüketildiği vejetaryen diyettir. Bal, süt ve süt ürünleri, yumurta gibi hayvansal kaynaklı gıdalar
tüketilebilir.

Soru 47

I-Etik
II-Ekolojik
III-Sürdürülebilirlik
Yukarıda yer verilen nedenlerden hangisi/hangileri vejetaryen beslenme tarzının gelecekte yaygınlaşacağının nedenleri arasında görülmektedir?

Seçenekler

A
I-II
B
II-III
C
I-II-III
D
I-III
E
Yalnız I
Açıklama:
Vejetaryen beslenme tarzının gelecekte yaygınlaşacağının nedenleri (Leitzmann, 2014: s.500S-501S): 1. Etik, ahlaki, dinî ve manevi nedenler: Endüstriyel hayvan üretimi ve insan beslenmesi için bu hayvanların kullanılması belli kesimler tarafından katliam olarak nitelendirilmektedir. Et tüketimi tercihi yapanlar dahi insanların iştahını tatmin etmek için hayvanların sefil bir yaşam sürmesini istemiyorlar. 2. Ekolojik, ekonomik ve politik nedenler: İnsanlar ne gezegenimizdeki yaşamın temelinin yıkılmasını ne de iklimin değişmesini isterler. Hayvansal atıklar bitkisel atıklardan daha fazla zarar vermektedir. İsraf ve atık minimumda tutulmalıdır.3. Sağlık ve hijyen nedenleri: İnsanlar artık önlenebilir, beslenmeyle ilgili, bulaşıcı olmayan hastalıklardan muzdarip olmak istemiyorlar. Yeni nesil hastalık riskinin, vejetaryen bir yaşam tarzıyla önemli ölçüde azaltılabileceği düşünülmektedir. 4. Sürdürülebilirlik ve barış nedenleri: İnsanlar kendileri, çocukları ve gelecek nesiller için yaşam kalitesinin devamını isterler.

Soru 48

"....... diyeti takip edenler yemeğin pişirilmeden tüketilmesi gerektiğini savunurlar. Eğer doğada doğal hâliyle bulunan yiyecekler pişirilirse bu yiyeceğin besin değerinin azalacağına inanmaktadırlar" ifadesinde noktalı yere gelmesi gereken vegan beslenme türü aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Ravistler
B
Fruvitarianlar
C
Pesketaryen
D
Zenmakrobiyotikler
E
Früitistler
Açıklama:
Ravistler: Bu diyeti takip edenler yemeğin pişirilmeden tüketilmesi gerektiğini savunurlar. Eğer doğada doğal hâliyle bulunan yiyecekler pişirilirse bu yiyeceğin besin değerinin azalacağına inanmaktadırlar

Soru 49

Vegan beslenen bir kişi demir ihtiyacını aşağıda yer alan hangi besinden karşılamaz?

Seçenekler

A
Şeker kamışı şurubu
B
Koyu yeşil sebzeler
C
Kuru fasulye
D
Kuru erik suyu
E
Soya Sütü
Açıklama:
Kırmızı ve koyu yeşil sebzeler, badem, mercimek, kuru fasulye, bulgur, kuru erik suyu ve şeker
kamışı şurubu veganlar için demir yönünden zengin kaynaklardır.

Soru 50

Hindistan’da yüzyıllardır uygulanan en eski geleneksel sağlık sistemi olarak bilinen ve günümüzde de bir tıp alanı olarak kabul edilen yaşam biliminin adı aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Ayurveda
B
Sanskrit
C
Dosha
D
Pitta
E
Vata
Açıklama:
Hindistan’da yüzyıllardır uygulanan en eski geleneksel sağlık sistemi olarak bilinen Ayurveda günümüzde de bir tıp alanı olarak kabul edilmektedir. Ayurveda’nın geçmişi MÖ 2500’lü yıllara dayandırılmakta ve “science of life” yani “yaşam bilimi” anlamına gelmektedir

Ünite 4

Soru 1

Latince kökenli bir kelime olan “sustinere" den türetilmiş olan sürdürülebilirlik kavramı ilk olarak hangi tarihte kullanılmıştır?

Seçenekler

A
1827
B
1712
C
1955
D
1967
E
1917
Açıklama:
Latince kökenli bir kelime olan “sustinere (sürdürülebilirlik)” sürdürmek, sağlamak, devam ettirmek, desteklemek, var olmak anlamlarına gelmektedir. Sürdürülebilirlik kavramı ilk olarak 1712 yılında Alman bilim insanı Hans Carl von Carlowitz tarafından “Sylvicultura Oeconomica” isimli kitabında kullanılmıştır.

Soru 2

Brundtland Raporu olarak da bilinen “Ortak Geleceğimiz” adlı raporda belirtilen sürdürülebilir kalınma hangi komisyon tarafından tanımlanmıştır?

Seçenekler

A
Sürdürülebilir Restoranlar Birliği Komisyonu
B
Amerikan Pazarlama Birliği Komisyonu
C
Yeşil Restoranlar Birliği (GRA) Komisyonu
D
Birleşmiş Milletler Dünya Çevre ve Kalkınma Komisyonu
E
Avrupa Çevre Ajansı Komisyonu (AÇA)
Açıklama:
İlk kez Birleşmiş Milletler Dünya Çevre ve Kalkınma Komisyonu (WCED) tarafından Brundtland Raporu olarak da bilinen “Ortak Geleceğimiz” adlı raporda tanımlanmış olan sürdürülebilir kalkınma; “gelecek nesillerin ihtiyaçlarını karşılama yeteneğine zarar verilmeden bugünün nesillerinin ihtiyaçlarının karşılanmasını sağlamak” şeklinde tanımlanmaktadı.r

Soru 3

Aşağıdaki ifadelerden hangisi ortak geleceğimiz (Brutland Raporu) kapsamında sürdürülebilir kalkınmanın hedefleri arasında yer almaz?

Seçenekler

A
Kaynak tabanını koruyabilmek ve riski yönetebilmek
B
Karar verme sürecinde çevre ve ekonomiyi birbirinden ayrı tutabilmek
C
İş bulma, yiyecek, enerji, su ve sağlık konularındaki temel ihtiyaçları karşılayabilmek
D
Sürdürülebilir bir nüfus düzeyini garanti altına alabilmek
E
Teknolojiyi yeniden yönlendirebilmek ve riski yönetebilmek
Açıklama:
Karar verme sürecinde çevre ve ekonomiyi birleştirebilmek, olmalıdır.

Soru 4

Sürdürülebilirlik kavramının çevreyi, insanı, uzağı, yakını, bugünü, geleceği, tüm sistemleri kapsadığını ve bir arada ele alması gerektiğini belirten sürdürülebilirlik bileşeni aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Güvenli olma
B
Taşıma kapasitesi
C
İnsan özgürlüğü
D
Adil olma
E
Kapsayıcı olma
Açıklama:
Kapsayıcı olma: Sürdürülebilirlik kavramının çevreyi, insanı, uzağı, yakını, bugünü, geleceği, tüm sistemleri kapsadığını ve bir arada ele alması gerektiğini belirtmektedir.

Soru 5

Çevre ve sosyal sistemin uzun dönemdeki insan girişimlerini
karşılayabilmesi kavramı aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Kendi kendine düzenleme
B
Taşıma kapasitesi
C
İnsan özgürlüğü
D
Ekosistem ve sosyal sistem sağlığı
E
Kritik doğal sermaye
Açıklama:
Taşıma kapasitesi: Çevre ve sosyal sistemin uzun dönemdeki insan girişimlerini karşılayabilmesidir.

Soru 6

...........sağlık ve eğitim gibi sosyal hizmetlerin yeterli olup adil dağıldığı, cinsiyet eşitliğinin sağlandığı, fırsat eşitliği, sosyal adalet ve hesap verilebilirliğin olduğu bir sistemi ve bu sistemin devamlılığını kapsayan bir yaklaşımdır.
Yukarıdaki cümlede boşluk bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?

Seçenekler

A
Sosyal sürdürülebilirlik
B
Sürdürülebilir kalkınma
C
Çevresel sürdürülebilirlik
D
Ekonomik sürdürülebilirlik
E
Adil olma
Açıklama:
Sosyal sürdürülebilirlik sağlık ve eğitim gibi sosyal hizmetlerin yeterli olup adil dağıldığı, cinsiyet eşitliğinin sağlandığı, fırsat eşitliği, sosyal adalet
ve hesap verilebilirliğin olduğu bir sistemi ve bu sistemin devamlılığını kapsayan bir yaklaşımdır.

Soru 7

Canlılara zarar vermeyen, yeryüzünü kirletmeyen, doğal kaynakları daha az tüketen, geri dönüştürülebilen veya korunabilen ürünler aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Yeşil tutundurma
B
Yeşil pazarlama
C
Yeşil dağıtım
D
Yeşil ürün
E
Yeşil teknoloji
Açıklama:
Yeşil ürün: Canlılara zarar vermeyen, yeryüzünü kirletmeyen, doğal kaynakları daha az tüketen, geri dönüştürülebilen veya korunabilen ürünler olarak tanımlanmaktadır.

Soru 8

Yiyecek içecek işletmelerinde yeşil hareketi hangi yılın başında başlamıştır?

Seçenekler

A
1970
B
2000
C
1980
D
1990
E
1960
Açıklama:
Yiyecek içecek işletmelerinde yeşil hareketi 1990’lı yılların başında başlamıştır.

Soru 9

Dünyanın önde gelen yeşil restoran kuruluşlarından biri olan Sürdürülebilir Restoran Birliği (Sustainable Restaurant Association-SRA) gıda kalitesini yükseltmek, gıda atıklarını ve kaynak kullanımını en aza indirmek amacıyla kurulmuştur. Bu restoran ağı hangi ülkelerde uygulanmaktadır?

Seçenekler

A
Amerika ve İngiltere
B
Almanya ve İrlanda
C
İngiltere ve İrlanda
D
Rusya ve İngiltere
E
Almanya ve Türkiye
Açıklama:
Dünyanın önde gelen yeşil restoran kuruluşlarından biri olan Sürdürülebilir Restoran Birliği (Sustainable Restaurant Association-SRA) gıda kalitesini yükseltmek, gıda atıklarını ve kaynak kullanımını en aza indirmek amacıyla kurulmuştur. Bu restoran ağı İngiltere ve İrlanda’da uygulanmaktadır.

Soru 10

I. Kompostlama
II. Enerji, su, atık, tek kullanımlık sarf malzemeleri, kimyasal kullanımı, sürdürülebilir gıda uygulamalarından en az 10 yeşil puan alınmalıdır.
III. Strafor (köpük) kullanmama
IV. Yıllık eğitim
V. 3 yılın sonunda 130, 6 yılın sonunda 160 yeşil puan almalıdır.
Yukarıdaki ifadelerden hangisi/hangileri bir yıldızlı yeşil restoranların yerine getirmesi gereken uygulamalar arasındadır?

Seçenekler

A
I ve III
B
II, III, IV
C
I, II, III, V
D
I, II, III, IV, V
E
I, III, IV
Açıklama:
1. aşama yeşil restoranlar: Bir yıldızlı yeşil restoranların yerine getirmesi gereken (aynı zamanda
temel standart) uygulamalar şunlardır:
• Strafor (köpük) kullanmama,
• Geri dönüşüm,
• Kompostlama,
• Yıllık eğitim

Soru 11

"................: Bugünün ihtiyaçlarının gelecek nesillerin ihtiyaçlarını karşılama olanaklarının tehlikeye atılmadan karşılanmasını sağlamaktır"
Yukarıdaki tanımlamada boş bırakılan yere konulması gereken kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Sosyal sorumluluk
B
Bölgesel kalkınma
C
Tüketicinin korunması
D
Sürdürülebilirlik
E
Ekonomik büyüme
Açıklama:
Sürdürülebilirlik: Bugünün ihtiyaçları-
nın gelecek nesillerin ihtiyaçlarını karşı-
lama olanaklarının tehlikeye atılmadan
karşılanmasını sağlamaktır.

Soru 12

Aşağıdakilerden hangisi Brundtland Raporu kapsamında sürdürülebilir kalkınmanın hedeflerinden biri değildir?

Seçenekler

A
Büyümeyi canlandırabilmek
B
Büyümenin kalitesini değiştirebilmek
C
Sürdürülebilir bir nüfus düzeyini garanti altına alabilmek
D
İş bulma, yiyecek, enerji, su ve sağlık konularındaki temel ihtiyaçları karşılayabilmek
E
Karar verme sürecinde çevre ve ekonomiyi ayrı ayrı düşünmek
Açıklama:
7. Karar verme sürecinde çevre ve ekonomiyi
birleştirebilmek

Soru 13

"Sürdürülebilirlik kavramının çevreyi, insanı, uzağı, yakını, bugünü, geleceği, tüm sistemleri kapsadığını ve bir arada ele alması gerektiğini belirtmektedir."
Yukarıdaki saptama sürdürülebilirlik ilkesinin hangi bileşeninin açılımıdır?

Seçenekler

A
Kapsayıcılık
B
sağduyulu olma
C
bağlayıcılık
D
güvenlilik
E
adil olma
Açıklama:
Kapsayıcı olma: Sürdürülebilirlik kavramının çevreyi, insanı, uzağı, yakını, bugünü, geleceği, tüm sistemleri kapsadığını ve bir arada ele alması
gerektiğini belirtmektedir.

Soru 14

Aşağıdakilerden hangisi yeşil işletmecilik özelliklerinden değildir?

Seçenekler

A
Topluma karşı sorumluluk duyan ve çeşitli sosyal sorumluluk faaliyetleri gerçekleştiren bir anlayışı
benimsemek.
B
Gerçekleştirdiği faaliyetlerde çevreyi dikkate almak
C
Ürünlerin tasarım, paketleme ve üretim süreçlerini çevre dostu olarak değiştirmek
D
Ekolojik çevrenin korunmasını bir felsefe olarak işletme kültürüne yerleştirmeye çalışmak
E
Minimum maliyet maksimum kar ilkesini benimsemek
Açıklama:
Yeşil işletmecilik, çevreye duyarlı olan işletmeciliktir. Yeşil işletmeler (Nemli, 2004):
• Karar alma süreçlerinde ekolojik çevreyi önemli bir unsur olarak ele alan,
• Gerçekleştirdiği faaliyetlerde çevreyi dikkate alan,
• Çevreye verilen zararı en aza düşürmeyi ya da tamamen yok etmeyi amaçlayan,
• Ürünlerin tasarım, paketleme ve üretim süreçlerini çevre dostu olarak değiştiren,
• Ekolojik çevrenin korunmasını bir felsefe olarak işletme kültürüne yerleştirmeye çalışan,
• Topluma karşı sorumluluk duyan ve çeşitli sosyal sorumluluk faaliyetleri gerçekleştiren bir anlayışı
benimsemektedir.

Soru 15

Aşağıdakilerden hangisi literatürde yeşil pazarlamanın yerine kullanılan kavramlardan değildir?

Seçenekler

A
Sürdürülebilir pazarlama
B
Çevresel pazarlama
C
Çevre dostu pazarlama
D
Yeşilci pazarlama
E
Klasik pazarlama
Açıklama:
Klasik pazarlama ve yeşil pazarlama arasında bazı farklar bulunmaktadır.

Soru 16

Aşağıdakilerden hangisi yeşil ürünün genel olarak taşıması beklenen özelliklerinden değildir?

Seçenekler

A
Çevreye herhangi bir zarar vermemeli (üre-
tim sürecinden yok olma sürecine kadar)
B
• Geri dönüştürülebilir olmalı,
C
• Aşırı enerji tüketmemeli,
D
Çevreye zararlı atıkları önlemeli,
E
fiyat/kalite ilişkisi en uygun olmalı
Açıklama:
• Canlıların yaşamını tehlikeye atmamalı,
• Çevreye herhangi bir zarar vermemeli (üre-
tim sürecinden yok olma sürecine kadar),
• Geri dönüştürülebilir olmalı,
• Aşırı enerji tüketmemeli,
• Çevreye zararlı atıkları önlemeli,
• Çevreye ve canlılara zarar verecek maddeler
içermemelidir

Soru 17

Bir kültür ya da popüler kültür ürününü temalaştırarak, müşterilerine hem yemek hem de eğlenceyi bir arada sunan ve farklı bir deneyim
yaşatan yiyecek içecek işletmelerine ne ad verilir?

Seçenekler

A
Yeşil restoran
B
Temalı restoran
C
Zincir yiyecek_ içecek işletmeleri
D
Endüstriyel yiyecek_ içecek işletmeleri
E
Fast food restoran
Açıklama:
Temalı restoranlar: Bir kültür ya da po-
püler kültür ürününü temalaştırarak,
müşterilerine hem yemek hem de eğlen-
ceyi bir arada sunan ve farklı bir deneyim
yaşatan yiyecek içecek işletmeleridir

Soru 18

Temsil ettikleri halka ait yiyecek ve içecekleri, bu halkın kültürel motifleri ile tasarlanan servis ve mekânlarda sunan restoranlara ne ad verilir?

Seçenekler

A
Mekân temalı konsept restoranlar
B
Millî ve etnik köken temalı konsept restoranlar
C
Masal/efsane, dizi ve film temalı konsept
restoranlar
D
Yiyecek ve içecek temalı konsept restoranlar
E
Olay ve olgu temalı konsept restoranlar
Açıklama:
Millî ve etnik köken temalı konsept res-
toranlar: Temsil ettikleri halka ait yiyecek
ve içecekleri, bu halkın kültürel motifleri
ile tasarlanan servis ve mekânlarda sunan
restoranlardır.

Soru 19

Et ve balık restoranları, şarap ve kahve evleri gibi konsept uygulama örnekleri hangi temalı restoran türüdür?

Seçenekler

A
Yiyecek ve içecek temalı konsept restoranlar
B
Millî ve etnik köken temalı konsept restoranlar
C
Mekân temalı konsept restoranlar
D
Masal/efsane, dizi ve film temalı konsept
restoranlar
E
Olay ve olgu temalı konsept restoranlar
Açıklama:
Yiyecek ve içecek temalı konsept res-
toranlar: Servis ve iç mekânlarını, menü
içeriğinde odaklandığı yiyecek ya da içe-
ceğe uyumlu olarak tasarlayan restoranlar-
dır. Günümüzde oldukça yaygınlaşan et ve
balık restoranları, şarap ve kahve evleri bu
restoran türlerinin uygulama örneklerini
oluşturmaktadır

Soru 20

Aşağıdakilerden hangisi tematik restoranların temel özelliklerinden değildir?

Seçenekler

A
1. Sanat, sinema, spor, çizgi film, müzik, moda, doğal çevre, etnik yapı gibi kültürel kaynakları kullanır.
B
Oyuncak, dekor, logo, müzik aletleri, hediyelik eşyalar gibi somut (görünebilir) materyaller kullanır.
C
Tema ile uyumlu dekor ve süslemeler kullanır.
D
Coğrafi ve kültürel kabul edilebilirliği önemser.
E
Menü içeriğini vurgular
Açıklama:
Tematik restoranların temel özellikleri şunlardır
1. Sanat, sinema, spor, çizgi film, müzik,
moda, doğal çevre, etnik yapı gibi kültürel
kaynakları kullanır.
2. Oyuncak, dekor, logo, müzik aletleri, hediyelik eşyalar gibi somut (görünebilir) materyaller kullanır.
3. Tema ile uyumlu dekor ve süslemeler kullanır.
4. Coğrafi ve kültürel kabul edilebilirliği
önemser.
5. Menü içeriğini vurgulamaz.

Soru 21

Aşağıdakilerden hangisi sürdürülebilir kalkınma hedeflerinin temel çerçevesini çerçevesini oluşturan temel prensiplerden biri değildir?

Seçenekler

A
Varoluş
B
İnsan
C
Barış
D
Gezegen
E
Refah
Açıklama:
Küresel ihtiyaçları birbirleri ile ilişki içinde ve ortak kazanç anlayışı ile ele alan 2030 Gündemi, 17 amaç ve 169 alt amaçtan oluşmaktadır. Sürdürülebilir Kalkınma Hedeflerinin temel çerçevesini aşağıdaki beş prensip oluşturmaktadır. Bu beş prensip 5P olarak adlandırılmaktadır (people / planet / prosperity / peace/ partnership) (UNDP Türkiye, 2022):
İnsan (people): İnsanlık için açlık ve yoksullukla mücadele;
Gezegen (planet): Güçlü bir gezegen için doğal kaynakların sürdürülebilir yönetimi;
Refah (prosperity): Temellerini insan haklarından ve sosyal adaletten alan bir refah anlayışı;
Barış (peace): Küresel barış için korku ve şiddetten bağımsız bir yaşam;
İş birliği (partnership): Tüm bunları gerçekleştirebilmek için küresel bir kararlılık ve çok paydaşlı bir işbirliği

Soru 22

Çevreye verilen zararların azaltılmasını ya da yok edilmesini sağlayacak yeni fikir, ürün ve süreçlerin sürdürülebilir kalkınmayı destekleyecek şekilde geliştirilmesi ve uygulanmasına ne ad verilir?

Seçenekler

A
Yeşil teknoloji
B
Çevresel inovasyon
C
Yeşil Ar-Ge
D
Yeşil mühendislik
E
Yeşil pazarlama
Açıklama:
Çevresel inovasyon: Çevreye verilen zararların azaltılmasını ya da yok edilmesini sağlayacak yeni fikir, ürün ve süreçlerin sürdürülebilir kalkınmayı destekleyecek şekilde geliştirilmesi ve uygulanmasıdır.

Soru 23

Ekosistemlerin sağlığından ödün vermeden insan ihtiyaçlarını karşılamaya ne ad verilir?

Seçenekler

A
Sosyal sürdürülebilirlik
B
Ekonomik Sürdürülebilirlik
C
Etkin sürdürülebilirlik
D
Çevresel sürdürülebilirlik
E
Kentsel sürdürülebilirlik
Açıklama:
Çevresel sürdürülebilirlik, ekosistemlerin sağlığından ödün vermeden insan ihtiyaçlarını karşılamak olarak tanımlanabilir.

Soru 24

Çevreye zarar vermeyen kaynakların kullanıldığı, yüksek verimliliğe sahip olan, çok az veya sıfır atık içeren ve kirlilik yaratmayan üretim süreçlerini içeren üretim şekline ne ad verilir?

Seçenekler

A
Eko üretim
B
Yeşil üretim
C
Çevresel üretim
D
Verimli üretim
E
Temiz üretim
Açıklama:
Yeşil üretim çevreye zarar vermeyen kaynakların kullanıldığı, yüksek verimliliğe sahip olan, çok az veya sıfır atık içeren ve kirlilik yaratmayan üretim süreçlerini içermektedir. Yeşil üretim üretimde kullanılan ham madde ve malzemelerin yeşil ürünler hâline dönüştüğü süreçtir.

Soru 25

Aşağıdakilerden hangisi Yeşil üretim sürecini etkileyen önemli unsurlardan biri değildir?

Seçenekler

A
Yeşil saha
B
Yeşil mühendislik
C
Yeşil Ar-Ge
D
Kaynak kullanımı
E
Yeşil teknoloji
Açıklama:
Yeşil üretim sürecini etkileyen önemli unsurlardan bazıları şunlardır:
Kaynak kullanımı
Yeşil mühendislik
Yeşil Ar-Ge
Yeşil teknoloji
Çevresel inovasyon

Soru 26

"Bugünün ihtiyaçlarının gelecek nesillerin ihtiyaçlarını karşılama olanaklarının tehlikeye atılmadan karşılanmasını sağlamak" olarak tanımlanan kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Postmodernizm
B
Sürdürülebilirlik
C
İkame edilebilirlik
D
Özümseme
E
Yenilenebilir olma
Açıklama:
Bugünün ihtiyaçlarının gelecek nesillerin ihtiyaçlarını karşılama olanaklarının tehlikeye atılmadan karşılanmasını sağlamaktır olarak tanımlanan kavram sürdürülebilirliktir.

Soru 27

Aşağıdakilerden hangisi sürdürülebilir kalkınmanın bileşenlerinden biri değildir?

Seçenekler

A
Kapsayıcı olma
B
Bağlı olma
C
Girişimci olma
D
Adil olma
E
Güvenli olma
Açıklama:
Girişimci olma sürdürülebilir kalkınmanın temel bileşenlerinden biri olarak ünite kapsamında ele alınmamaktadır.

Soru 28

Ekonomik amaçlara ulaşabilmek için öncelikli olarak sosyal ve çevresel amaçlara ulaşılması gerekliliği sürdürülebilir kalkınmanın aşağıdaki hangi boyutu ile ilgilidir?

Seçenekler

A
Bağlı olma
B
Adil olma
C
Güvenli olma
D
Sağduyulu olma
E
Kapsayıcı olma
Açıklama:
Ekonomik amaçlara ulaşabilmek için öncelikli olarak sosyal ve çevresel amaçlara ulaşılması gerekliliği sürdürülebilir kalkınmanın bağlı olma boyutu ile ilgilidir.

Soru 29

Ekosistem ve sosyal sistem sağlığı, sürdürülebilir kalkınmanın aşağıdaki hangi boyutu ile ilgilidir?

Seçenekler

A
Kapsayıcı olma
B
Bağlı olma
C
Adil olma
D
Güvenli olma
E
Sağduyulu olma
Açıklama:
Ekosistem ve sosyal sistem sağlığı sürdürülebilir kalkınmanın güvenli olma boyutu ile ilgilidir.

Soru 30

Aşağıdakilerden hangisi çevresel sürdürülebilirlik boyutlarından biri değildir?

Seçenekler

A
Yenilenebilir olma
B
İkame edilebilir olma
C
Özümseme
D
İnsan özgürlüğü
E
Geri dönülemez etkilerden kaçınma
Açıklama:
İnsan özgürlüğü çevresel sürdürülebilirlik boyutlarından biri değildir

Soru 31

Aşağıdakilerden hangisi sürdürülebilir Kalkınma Hedeflerinin temel çerçevesini aşağıdaki beş prensipten biri değildir?

Seçenekler

A
İnsan
B
Refah
C
Gezegen
D
Barış
E
Teknoloji
Açıklama:
Teknoloji sürdürülebilir Kalkınma Hedeflerinin temel çerçevesini aşağıdaki beş prensipten biri değildir

Soru 32

Aşağıdakilerden hangisi yeşil işletmelerin diğerlerine kıyasla öncelikli özelliklerinden biri değildir?

Seçenekler

A
Gerçekleştirdiği faaliyetlerde çevreyi dikkate alır
B
Ürünlerin tasarım, paketleme ve üretim süreçlerini çevre dostu olarak değiştirir
C
Yeşil ürün ve hizmeti bir pazarlama stratejisi olarak öne çıkarır
D
Karar alma süreçlerinde ekolojik çevreyi önemli bir unsur olarak ele alır
E
Topluma karşı sorumluluk duyan ve çeşitli sosyal sorumluluk faaliyetleri gerçekleştiren bir anlayışı benimser
Açıklama:
Yeşil işletmeler, çevreye zararı en aza indiren hatta yok eden alternatifler üzerine odaklanarak tedarikçilerini bu zihniyetle seçen, yeşil ürün ve hizmeti bir pazarlama stratejisi olmaktan öteye götüren ve yeşil yaşam kalitesinin yaratıcısı olarak tanımlanabilirler
Yeşil ürün ve hizmeti bir pazarlama stratejisi olarak öne çıkarma diğerlerine kıyasla yeşil işletmelerin öncelikli bir özelliği değildir.

Soru 33

Yeşil pazarlamaya yönelik aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Seçenekler

A
Tarafları; işletme, tüketici ve çevredir.
B
Hedefleri; müşteri memnuniyeti, işletme hedeflerine ulaşma, çevresel zararları azaltmadır.
C
Ekonomik sorumluluk ön plandadır.
D
Üretimden tüketim sonrasına pazarlama stratejisi baskındır
E
Yeşil baskı grupları ile açık ilişkilere ve işbirliğine sahiptir
Açıklama:
Yeşil pazarlamada, ekonomik sorumluluk değil sosyal sorumluluk ön plandadır.

Soru 34

Aşağıdakilerden hangisi yeşil ürün stratejisindeki 4S'den biri değildir?

Seçenekler

A
Tatmin(Satisfaction)
B
Sürdürülebilirlik (Sustainability)
C
Güvenlik (Safety)
D
Sosyal kabul(Social Acceptibility)
E
İkame edilebilirlik (Substitutability)
Açıklama:
İkame edilebilirlik (Substitutability) yeşil ürün stratejisindeki 4S'den biri değildir.

Soru 35

Hangi işletmeler “yeşil restoran” eko etiketi alabilmektedir?

Seçenekler

A
Sadece küçük işletmeler
B
Sadece büyük işletmeler
C
Yeşil uygulamaları benimseyen yiyecek içecek işletmeleri
D
Mavi bayrak sahibi işletmeler
E
Yeşil küre sahibi işletmeler
Açıklama:
Yiyecek içecek işletmeleri de sürdürülebilirlik akımının etkisiyle yeşil uygulamaları hayata geçirmektedir. Yeşil uygulamaları benimseyen yiyecek içecek işletmeleri “yeşil restoran” eko etiketi alabilmektedir. Eko etiket ile işletmeler tüketiciye sundukları ürünün çevresel faktörler gözetilerek üretildiği konusunda bilgi vermektedir.

Soru 36

Aşağıdakilerden hangisi Sürdürülebilir Restoran Birliğinin kaynak kullanımı ölçütleri ile ilgilidir?

Seçenekler

A
Atık yönetimi
B
Topluma destek olma
C
Yerel ve mevsimsel olanı kullanma
D
Personele adaletli davranma
E
İnsanların iyi beslenmesini sağlama
Açıklama:
Yerel ve mevsimsel olanı kullanma Sürdürülebilir Restoran Birliğinin kaynak kullanımı ölçütleri ile ilgilidir

Soru 37

Bir yıldızlı yeşil restoranların yerine getirmesi gereken (aynı zamanda temel standart) uygulamalardan biridir?

Seçenekler

A
3 yılın sonunda 130, 6 yılın sonunda 160 yeşil puan almalıdır
B
Strafor (köpük) kullanmama
C
Enerji, su, atık, tek kullanımlık sarf malzemeleri, kimyasal kullanımı, sürdürülebilir gıda uygulamalarından en az 10 yeşil puan alınmalıdır.
D
Haftalık eğitim
E
Presleme
Açıklama:
1. aşama yeşil restoranlar: Bir yıldızlı yeşil restoranların yerine getirmesi gereken (aynı zamanda temel standart) uygulamalar şunlardır:
• Strafor (köpük) kullanmama,
• Geri dönüşüm,
• Kompostlama,
• Yıllık eğitim

Soru 38

Perlatör nedir?

Seçenekler

A
Su miktarını ölçen alet
B
Suyun akış hızını ölçen alet
C
Suya basınç veren cihaz
D
Su pompası
E
Su tasarruf kartuşu
Açıklama:
Perlatör: Su tasarruf kartuşu olarak da tanımlanan perlatör, su tasarrufu ve suyun
verimliliğini sağlamak için suya hava katmaya yarayan ve musluğun başına kolayca
takılabilen bir aparattır.

Soru 39

Aşağıdakilerden hangisi temalı restoranların tanımında uyulması gereken beş kuraldan biridir?

Seçenekler

A
Hikâyeye yönelik ipuçları vermemek
B
Pozitif ipuçlarını elemek
C
Duyulardan görsel ve işitsel olana hitap etmek
D
Dekorasyon
E
Kostüm
Açıklama:
Temalı restoranların tanımında beş kurala uyulması gerekmektedir (Pine ve Gilmore, 1998). Bunlar:
1. Kural: Temayı işlemek: Müşteriyi etkileyecek bir hikâye bulmak ve bunu cezbedici bir şekilde sunmak gerekmektedir.
2. Kural: Hikâyeye yönelik ipuçları sunmak: Hikâyeyi müşteri beklentilerini karşılayabilecek şekilde doğru ipuçlarıyla sunmak
3. Kural: Negatif ipuçlarını elemek: Negatif ipuçlarını elimine etmek ve müşteriye hatırlanmaya değer bir deneyim yaşatmak
4. Kural: Dekorasyon: Fiziksel unsurlar ve dekorasyon ile (sembol ve motifler) müşteriye
temayı doğru bir biçimde sunmak
5. Kural: Beş duyuya hitap etmek: Temayı daha kalıcı ve etkileyici hâle getirmek için
tüm duyulara hitap etmek ve böylelikle temanın etkisini artırmak

Soru 40

Uçak temalı restoranların öncüsü olarak aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

Seçenekler

A
Gordon Ramsay Plane Food
B
Runway 1 Delhi
C
Proud Bird
D
Steaks on a Plane
E
Aeroplane 737 restaurant
Açıklama:
Uçak temalı restoranların öncüsü olarak Proud Bird örneği gösterilmektedir. Dünyada farklı yerlerde örnekleri görülebilen uçak temalı restoranlara Türkiye’de de örnek oluşturabilecek yerler vardır. Konya’da ve Balıkesir’in Burhaniye ilçesinde uçak görünümlü, iç dekorasyonu da uçak gibi dekore edilmiş restoranlar bulunmaktadır.

Soru 41

1712 yılında ilk defa Alman bilim insanı Hans Carl von Carlowitz'in “Sylvicultura Oeconomica” isimli kitabında söz edilen var olmak anlamına da gelen kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Sürdürülebilirlik
B
Genellenebilirlik
C
Yaşanabilirlik
D
Yenilenebilirlik
E
Çevrecilik
Açıklama:
Latince kökenli bir kelime olan “sustinere (sürdürülebilirlik)” sürdürmek, sağlamak, devam ettirmek, desteklemek, var olmak anlamlarına gelmektedir. Sürdürülebilirlik kavramı ilk defa 1712 yılında Alman bilim insanı Hans Carl von Carlowitz tarafından “Sylvicultura Oeconomica” isimli kitabında kullanılmıştır (Vehkamäki, 2005).

Soru 42

"Ekonomik amaçlara, sosyal ve çevresel amaçlara ulaşılmadan ulaşılması mümkün değildir. Olaylar kelebek etkisi gibi birbirini etkilemektedir. " örneği sürdürülebilir kalkınma bileşenlerinden hangisi için iyi bir örnektir?

Seçenekler

A
Bağlı olma
B
Adil olma
C
Güvenli olma
D
Kapsayıcı olma
E
Sağduyulu olma
Açıklama:
Bağlı olma: Sürdürülebilirlik kavramı altında bütüncül bir yaklaşımla dünya sorunlarının birbirine bağlı olduğunun anlaşılması gerektiği belirtilmiştir. Örneğin, ekonomik amaçlara, sosyal ve çevresel amaçlara ulaşılmadan ulaşılması mümkün değildir. Olaylar kelebek etkisi gibi birbiriyle bağlantılıdır ve birbirini etkilemektedir. Bu nedenle, sürdürülebilirliğin özelliklerinden biri bağlantılı olma olarak belirtilmiş ve tüm boyutlarının bir arada düşünülmesi ve incelenmesi gerekmektedir.

Soru 43

Aşağıdaki seçeneklerden hangisinde sürdürülebilir kalınmanın boyutları doğru şekilde yer almaktadır?

Seçenekler

A
Çevresel-Sosyal-Ekonomik
B
Uluslararası-Ulusal-Yerel
C
Yasal-Sosyal- Ekonomik
D
Ekonomik-Kültürel-Yasal
E
Çevresel-Kültürel-Yerel
Açıklama:
Sürdürülebilir kalkınma sosyal, çevresel ve ekonomik boyut olmak üzere üç önemli boyuttan oluşmaktadır (Chen vd., 2010; Kahraman ve Türkay, 2012). Bu modelde yer alan çevresel, sosyal ve ekonomik boyutlar birbiriyle bağlantı olmanın yanı sıra iç içe işleyen boyutlardır. Bu boyutların kesişmesi ile birlikte insanlık için önemli bir değer olan sürdürülebilir kalkınma ortaya çıkmaktadır.

Soru 44

Aşağıdaki cümlede bırakılan boşluğa hangi seçenekte yer alan ifade gelmelidir?
"............... ........... ........... bir sistem, mal ve hizmetleri belirlenen esaslara uygun şekilde üretebilen, dış borçlarının istikrarını sağlayabilen, üretime zarar veren dengesizlikleri kontrol altına alarak bunlardan kaçınabilen bir sistemdir."

Seçenekler

A
Ekonomik olarak sürdürülebilir
B
Sosyal olarak sürdürülebilir
C
Yasal olarak sürdürülebilir
D
Ekolojik olarak sürdürülebilir
E
Çevresel olarak sürdürülebilir
Açıklama:
Ekonomik olarak sürdürülebilir bir sistem, mal ve hizmetleri belirlenen esaslara uygun şekilde üretebilen, dış borçlarının istikrarını sağlayabilen, üretime zarar veren dengesizlikleri kontrol altına alarak bunlardan kaçınabilen bir sistemdir (Harris, 2000). Ekolojik veya sosyal sürdürülebilirlik üzerinde olumsuz bir etkisi olmayan ekonomik kalkınma, ekonomik sürdürülebilirliği ifade etmektedir.

Soru 45

Aşağıdaki seçeneklerden hangisinde, Birleşmiş Milletlerin "Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları"nın ilki yer almaktadır?

Seçenekler

A
Yoksulluğa son
B
Açlığa son
C
Sağlıklı ve kaliteli yaşam Toplumsal cinsiyet eşitliği
D
Nitelikli eğitim
E
Toplumsal cinsiyet eşitliğ
Açıklama:
Sürdürülebilir Kalkınmanın Amaçları (SKA) yoksulluğu ortadan kaldırmak, gezegenimizi korumak ve tüm insanların barış ve refah içinde yaşamasını sağlamak için evrensel eylem çağrısıdır. 2015 yılında Birleşmiş Milletler üyesi 193 üye ülke tarafından oluşturulmuş olup 2030 yılının sonuna kadar ulaşılması planlanmıştır. Bu bağlamda dünyanın karşı karşıya olduğu ağır zorlukların bazılarının çözümlenebilmesi için 17 sürdürülebilir kalkınma amacı içeren ortak bir plan ve gündem oluşturulmuştur. Bu amaçlar şunlardır (UNDP, Türkiye, 2022):
1. Yoksulluğa son

Soru 46

İşletmeler endüstrileşme ile birlikte ortaya çıkan çevre problemleri nedeniyle çevreye en az zarar verecek uygulamalar geliştirmek ve en uygun stratejik yöntemleri benimsemek zorundadır. İşletmeler birçok nedenle bu stratejileri belirlemekte ve yeşil işletmecilik uygulamalarına yönelmektedir. Aşağıdakilerden hangisi bu nedenlerden biri değildir?

Seçenekler

A
Rakip olmak yerine işbirliğini öncelikli görmek
B
Sürdürülebilirliğin önem kazanması
C
Çevre kirliliğinin azaltılması
D
Ulusal ve uluslararası pazarlara girebilmek
E
Pazarda kalıcı olabilmek
Açıklama:
İşletmeler birçok nedenle bu stratejileri belirlemekte ve yeşil işletmecilik uygulamalarına yönelmektedir. Bu nedenlerin bazıları şu şekildedir (Şenocak ve Mohan Bursalı, 2008): • Sürdürülebilirliğin önem kazanması, • Çevre kirliliğinin azaltılması, • Ulusal ve uluslararası pazarlara girebilmek, • Pazarda kalıcı olabilmek, • Rakiplere karşı üstün olabilmek, • Tüketicilerin çevre bilincinin yükselmesi, • Tüketicilerin gözünde iyi bir imaj sağlamak, • Geri dönüşüm ve vergi teşvikleri, • Kaynak tasarrufunun sağlanması

Soru 47

"İşletmenin su, hava, güneş, rüzgâr gibi yenilenebilen enerjiler kullanması önemlidir." cümlesi yeşil üretim sürecini etkileyen unsurlardan hangisini anlatır?

Seçenekler

A
Kaynak kullanımı
B
Yeşil mühendislik
C
Yeşil AR-GE
D
Yeşil teknoloji
E
Çevresel innovasyon
Açıklama:
Yeşil üretim sürecini etkileyen önemli unsurlardan bazıları şunlardır (Şenocak ve Mohan Bursalı, 2008):
Kaynak kullanımı: Hiçbir ürünün üretimi için doğal kaynaklar tahrip edilmemelidir. Bu nedenle yeşil üretim yaklaşımı daha az malzeme ve enerji tüketimi, yenilenemeyenin yenilenebilen ile yer değiştirmesini, istenmeyen çıktıların azaltılmasını ve geri dönüşümü içerir. İşletmenin kaynak seçiminde su, hava, güneş, rüzgâr gibi yenilenebilen enerjiler kullanması önemlidir.

Soru 48

Aşağıdakilerden hangisi Klasik Pazarlama ile Yeşil Pazarlama arasındaki farklardan biri değildir?

Seçenekler

A
Klasik pazarlamada hedefler; işletme, tüketici ve devlet, yeşil pazarlamada hedefler; işletme, tüketici ve çevredir.
B
Klasik pazarlamada ekonomik sorumluluk, yeşil pazarlamada sosyal sorumluluk önemlidir.
C
Klasik pazarlamada, pazarlama kararlarına erişim; üretimden tüketime, yeşil pazarlamada pazarlama kararlarına erişim; üretimden tüketim sonrasına devam eder.
D
Klasik pazarlama ekolojik talepler; kanuni yükümlülüklerle, yeşil pazarlam çevresel kültür ile sınırlıdır.
E
Yeşil baskı gruplarına karşı , klasik pazarlamada; yüzleşme veya pasif tutum sergilenirken, yeşil pazarlamada ise açık ilişkiler ve iş birliği hakimdir.
Açıklama:
Çözüm kısmında yazı karışıklığı durumunda, kitabın 111. sayfasındaki Tablo 4.1 dikkate alınmalıdır.
Tablo 4.1 Geleneksel pazarlama ve yeşil pazarlama arsındaki farklar
Klasik Pazarlama Yeşil Pazarlama
Taraflar İşletme ve tüketici İşletme, tüketici ve çevre
Hedefler Müşteri memnuniyeti İşletme hedeflerine ulaşma
Müşteri memnuniyeti
İşletme hedeflerine ulaşma
Çevresel zararları azaltma
Sorumluluk Ekonomik sorumluluk Sosyal sorumluluk
Pazarlama
Kararına
Erişme Üretimden tüketime Üretimden tüketim sonrasına
Ekolojik
Talepler Kanuni yükümlülükler Çevresel
Yeşil Baskı Grupları Yüzleşme veya pasif tutum Açık ilişkiler ve iş birliği
Kaynak: Chamorro ve Banegil, 2006

Soru 49

Yeşil uygulamaları benimseyen yiyecek içecek işletmeleri eko etiket almaya hak kazanabilirler aşağıdakilerden hangisi bir tür eko-etiket değildir?

Seçenekler

A
Mavi Etiket (Blue Label)
B
Yeşil Küre (Green Globe)
C
Yeşil Anahtar (Green Seal)
D
Avrupa Birliği Eko-Etiketi (EU Ecolabel)
E
Yeşil Anahtar Eko- Sınıflama Sistemi (Green Key).
Açıklama:
Eko Etiket: Bir ürün ya da hizmetin tüm yaşam döngüsü göz önüne alındığında çevresel açıdan tercih edilebilirliğini belirleyen bir işaret, bir çevre etiketidir. Gönüllü katılım sağlanan bir sistem olmakla birlikte, belirlenmiş olan kriterlere bağımsız bir şekilde ulaşan ürün veya hizmete yönelik (tarafsız) üçüncü şahıslarca yapılan bir ödüllendirmedir.
Mavi Bayrak (Blue Flag), seyahat işletmeleri için Yeşil Küre (Green Globe), Yeşil konaklama endüstrisi için Yeşil Anahtar (Green Seal), turist konaklama servisi için Avrupa Birliği Eko-Etiketi (EU Ecolabel), Yeşil Anahtar Eko- Sınıflama Sistemi (Green Key). Türkiyede otellere uygulanan yeşil yıldız uygulamaları ise diğer eko etiketlere örnektir.

Soru 50

Aşağıdakilerden hangisi Yeşil Restoranlar Birliği'nin özellikleri ya da gerçekleştirdiği faaliyetlerden biri olamaz?

Seçenekler

A
Restoranlarda fosil yakıtların kullanımını teşvik etmek.
B
Restoranların çevreye karşı daha sorumlu olmaları için kurallar belirlemek.
C
Restoranlara sertifika vermek.
D
Şeffaf ve bilime dayalı sertifikasyon standartları kullanmak.
E
Kâr amacı gütmemek.
Açıklama:
Yeşil Restoranlar Birliği restoranların çevreye karşı daha sorumlu olmaları için kurallar belirleyen ve sertifika veren uluslararası düzeyde kâr amacı gütmeyen, şeffaf, bilime dayalı sertifikasyon standartları kullanarak yeşil restoranları teşvik eden bir kuruluştur.

Ünite 5

Soru 1

Coğrafi işaret uygulamasına, ilk olarak hangi Avrupa Ülkesinde, kaç yılında geçilmiştir?

Seçenekler

A
Fransa 1991
B
İtalya 1992
C
Fransa 1992
D
İtalya 1993
E
İspanya 1993
Açıklama:
Başta Avrupa ülkeleri olmak üzere bazı ülkeler hem üreticiyi hem de üretilen ürünü koruma amaçlı yasalar oluşturarak ürünlerin hangi coğrafyadan olduğu anlamı taşıyan coğrafi işaret uygulamasına geçmiştir. İlk olarak 1992 yılında Fransa, ürünlerinin taklit edilmemesi ve üreticiyi koruma amaçlı bu yasaları uygulamaya başlamıştır. Doğru cevap C seçeneğidir.

Soru 2

  1. Coğrafi işaret, belirli bir coğrafi menşeye sahip olan ve bu menşeden kaynaklanan kalite veya saygınlığa sahip ürünlere verilen bir semboldür.
  2. Bir ürünün coğrafi işaret alması için, bir işaretin bir ürünü belirli bir alandaki köken olarak tanımlaması gerekir.
  3. Coğrafi işaret, “Türkiye’de üretilmiştir” gibi bir ifade ile belirtilir çünkü bu işaret yalnızca ürünlerin menşei ile ilgilidir.
  4. Coğrafi işaret tescili ile kalitesi, gelenekselliği, yöreden üretilen ham maddesi ile yerel niteliklere bağlı olarak belli bir popülerliğe kavuşmuş ürünlerin koruma altına alınması sağlanır.
Coğrafi işaret ile ilgili olarak, yukarıdaki ifadelerden hangileri doğrudur?

Seçenekler

A
1, 2 ve 3
B
1,2 ve 4
C
2 ve 3
D
2, 3 ve 4
E
3 ve 4
Açıklama:
Doğru cevap B seçeneğidir. Coğrafi işaretle ilgili olarak; 1, 2 ve 4 numaralı ifadeler doğrudur. “Coğrafi işaret, ‘Türkiye’de üretilmiştir’ gibi bir ifade ile belirtilir çünkü bu işaret yalnızca ürünlerin menşei ile ilgilidir. “ şeklindeki 3. ifade yanlıştır. Çünkü Cİ, “Türkiye’de üretilmiştir” gibi menşe işaretlerinden farklıdır. Bu sadece ürünlerin menşei meselesi değildir. Bu işaret ürünlerin menşei gereği bir karaktere veya itibara sahip olduğunu göstermektedir.

Soru 3


  1. Yüz ölçümü

  2. İklim koşuları

  3. Toprak yapısı

  4. Biyoçeşitlilik

  5. Kültür ve gelenekleri


Yukarıdakilerden hangileri; yetiştirildiği bölgeye özel olarak, coğrafi işaret tescilli ürünlerin ayırt edici özelliklerinin oluşmasında rol oynar?

Seçenekler

A
1, 2 ve 3
B
1, 2, 3 ve 4
C
2, 3 ve 4
D
2, 3, 4 ve 5
E
3, 4 ve 5
Açıklama:
Coğrafi işaret tescilli ürünlerin yetiştirme alanının iklim koşulları, toprak yapısı, biyoçeşitliliği, kültür ve gelenekleri coğrafi işaret tescilli ürünlerin ayırt edici özelliklerinin oluşmasında rol oynamaktadır. Doğru cevap D seçeneğidir. Yüz ölçümü ayırt edici özellikler arasında yer almaz.

Soru 4

Coğrafi işaret tescilinin amaçlarından biri olan “Gerekli özelliklere sahip olmayan taklit ürünler üzerinde coğrafi işaret kullanılmasının önüne geçme” amacıyla korunmak istenen grup, aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Tüketici
B
Üretici
C
Ürün
D
Kültürel değerler
E
Milli değerler
Açıklama:
Coğrafi işaret tescilinin başlıca amaçları şunlardır:
  • Ürünün korunması; coğrafi işaretli ürünün niteliklerini korumak ve bilinen şekilde üretilmesini sağlamak
  • Üretici koruması; coğrafi işaretin kapsadığı alan veya kalitedeki üreticilerin öncelikle tescil korumasından yararlanmasını sağlamak
  • Tüketicinin koruması; gerekli özelliklere sahip olmayan taklit ürünler üzerinde coğrafi işaret kullanılmasının önüne geçilerek tüketicilerin aldatılmasını önlemek
  • Ülkenin millî ve kültürel değerlerini belli kurallar çerçevesinde korumak
Doğru cevap A seçeneğidir.

Soru 5

  1. Fiyat ve hacim değişkenliğine bağlı pazar tutarsızlığının engellenmesi
  2. Tüketicilerin bireysel taleplerine cevap verebilmesi
  3. Tüketiciye daha fazla teminat sağlayabilmesi
  4. Tüketicilere farklı ve kaliteli ürünler sağlayabilmesi
  5. Sevkiyat zincirinde katma değerli ürünlerin daha iyi sevkiyatının sağlanması
Yukarıdakilerden hangileri, coğrafi işaretlemenin tüketiciye sunduğu yararlar arasında yer alır?

Seçenekler

A
1, 2 ve 4
B
1,2, 4 ve 5
C
2, 3 ve 4
D
2, 3, 4 ve 5
E
3, 4 ve 5
Açıklama:
Coğrafi işaretlemenin tüketiciye sunduğu yararları da şu şekilde sıralayabiliriz;
  1. Tüketicilerin bireysel taleplerine cevap verebilmesi,
  2. Tüketiciye daha fazla teminat sağlayabilmesi (ürünün ve üretim adımlarının kontrol edilebilmesi),
  3. Gıda ürünlerinin standartlaşmasının, kitleselleşmesinin önüne geçilmesi,
  4. Tüketicilere farklı ve kaliteli ürünler sağlayabilmesi, 5. Kalitenin devamlı hâle getirilmesi ve tüketiciye daha iyi ürün sağlamaya dönük rekabetin gelişmesi, 6. Sevkiyat zincirinde katma değerli ürünlerin daha iyi sevkiyatının sağlanması, 7. Üretici ve tüketici arasındaki bilgi transferinin daha saf hâle gelmesiyle tüketicinin daha rahat seçebilmesi olarak özetlenebilir.
Soruda 1. Sıradaki ifadede belirtilen yarar; tüketiciye değil, üreticiye sağlanan yararlardan biridir.
Doğru cevap D seçeneğidir.

Soru 6

“Antalya piyazı, bu yöreden elde edilen ürünler kullanılarak diğer yörelerde de üretilebilir ve bu yemek için “Antalya piyazı” işareti kullanılabilir. “
Yukarıdaki açıklama doğrultusunda, “Antalya piyazı”nın coğrafi işareti aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Menşe adı işareti
B
Mahreç işareti
C
Coğrafi ürün
D
Yöresel ürün
E
Geleneksel ürün adı
Açıklama:
Bir ürünün; mahreç işaretine konu olması için, sınırları belirlenmiş bir coğrafi bölgede, yörenin özelliklerinden en az birini taşıyan bölgeyle bütünleşmiş olması ve üretim süreçlerinin en az birinin ait olduğu yöre içinde yapılması gereklidir. Ürün, bu kriterleri sağlamak kaydıyla mahreç işaretine sahip olabilmektedir. Örneğin, Antalya piyazı, bu yöreden elde edilen ürünler kullanılarak diğer yörelerde de üretilebilir ve bu yemek için “Antalya piyazı” işareti kullanılabilir. Doğru cevap B seçeneğidir.

Soru 7

  1. En az 30 sene var olan adı ile piyasada kullanıldığının kanıtlanması
  2. Geleneksel üretim ya da geleneksel oluşumdan kaynaklanması
  3. Geleneksel ham maddeden üretilmiş olması
  4. Bütün özelliklerini üretildiği coğrafi yöreden alması
Yukardakilerden hangileri, bir ürünün geleneksel ürün olarak sertifikalandırılması için gerekli ölçütler arasında yer almaktadır?

Seçenekler

A
1 ve 2
B
1 ve 3
C
1, 2 ve 3
D
2 ve 4
E
2, 3 ve 4
Açıklama:
Geleneksel ürünler, en az 30 sene var olan adı ile piyasada kullanıldığının kanıtlanması gereken ürünlerdir. Bunun yanında geleneksel üretim ya da geleneksel oluşumdan kaynaklanması, geleneksel ham madden üretilmiş olması koşullarından en az bir tanesini barındırmak zorundadır.
Bir ürünün bütün özelliklerini üretildiği yöreden alması ölçütü ise, menşe adı için geçerlidir. Doğru cevap C seçeneğidir.

Soru 8

Türkiye’nin tüm coğrafi işaretli ürünlerinin bilgisi, hangi kurumun web sayfasında yer almaktadır?

Seçenekler

A
Türkiye Muhasebe Standartları Kurulu
B
Türk Akreditasyon Kurumu
C
Türk Standartları Enstitüsü
D
Tarım ve Kırsal Kalkınmayı Destekleme Kurumu
E
Türk Patent ve Marka Kurumu
Açıklama:
Türkiye’nin tüm coğrafi işaretli ürünlerine Türk Patent ve Marka Kurumu web sayfasından ulaşmak mümkündür. Doğru cevap E seçeneğidir.

Soru 9

Son zamanlarda çoğalan çeşitli hastalıklar nedeniyle, gıdaların besin değerlerinin ötesinde sağlığa olan faydaları üzerinde yoğunlaşan ve popüler olmaya başlayan gıda terimi, aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Geleneksel gıda
B
Yöresel gıda
C
Sertifikalı gıda
D
Organik gıda
E
Fonksiyonel gıda
Açıklama:
Son zamanlarda çoğalan çeşitli hastalıklar nedeniyle, gıdaların besin değerlerinin ötesinde sağlığa olan faydaları üzerinde konuşulmaktadır. Bu bakış açısıyla da fonksiyonel gıda terimi popüler olmaya başlamıştır. Doğru cevap E seçeneğidir.

Soru 10

Toplum arasında antibakteriyel özelliğe sahip olduğu için penisilin olarak kullanılan, geleneksel şifalı bir ürün olarak bilinen ve uzun süredir kullanılan fonksiyonel ürün, aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Sarımsak
B
Patates
C
Isırgan Otu
D
Domates
E
Lahana
Açıklama:
Sarımsak, toplum arasında antibakteriyel özelliğe sahip olduğu için penisilin olarak kullanılan geleneksel şifalı bir ürün olarak uzun süredir kullanılmaktadır. Ayrıca, yapılan araştırmalarda sarımsağın kanserojenlere karşı etkili olduğu ispatlanmıştır. Doğru cevap A seçeneğidir.

Soru 11

İlk olarak 1992 yılında Fransa’da başlayan ürünlerin hangi coğrafyadan olduğu anlamı taşıyan coğrafi işaret uygulamasına geçilmesinin nedeni nedir?

Seçenekler

A
Ürünlerin taklit edilmemesi ve üreticiyi koruma
B
Ürünün menşeini belirleme
C
Ürünün yetiştiği bölgeyi ön plana çıkarma
D
İlgi çekmek
E
Moda bir akım
Açıklama:
Yoktur.
Başta Avrupa ülkeleri olmak üzere bazı ülkeler hem üreticiyi hem de üretilen ürünü koruma amaçlı yasalar oluşturarak ürünlerin hangi coğrafyadan olduğu anlamı taşıyan coğrafi işaret uygulamasına geçmiştir. İlk olarak 1992 yılında Fransa, ürünlerinin taklit edilmemesi ve üreticiyi koruma amaçlı bu yasaları uygulamaya başlamıştır.

Soru 12

Aşağıdakilerden hangisi coğrafi işaretlemenin üreticiye sağladığı faydalar arasında yer almamaktadır?

Seçenekler

A
Üreticinin gelirini artırması ve devamlı hâle getirmesi
B
Ürünün farklılığının azalarak, standart hale gelmesi
C
Coğrafi menşeinin ürünün saygınlığını ve ününü artırması
D
Yeni ticari ilişkiler veya bölgesel pazarların oluşmasını tesis etmesi
E
Fiyat ve hacim değişkenliğine bağlı pazar tutarsızlığının engellenmesi
Açıklama:
Yoktur.
Coğrafi işaret kavramı
Coğrafi işaretlemenin üreticiye sağlanan faydalarını ise şu şekilde özetleyebiliriz;
1. Üreticinin gelirini artırması ve devamlı hâle getirmesi,
2. Ürünün çeşitlenmesi ve farklılaştırılması,
3. Coğrafi menşeinin ürünün saygınlığını ve ününü artırması,
4. Yeni ticari ilişkiler veya bölgesel pazarların oluşmasını tesis etmesi,
5. Fiyat ve hacim değişkenliğine bağlı pazar tutarsızlığının engellenmesi,
6. Çok sayıda işletmenin ortak bir şekilde tutundurma etkinliklerini yürütmesi sayesinde maliyetin azalırken faaliyet etkinliğinin artması,
7. Coğrafi bir isme sahip ürünün saygınlığından faydalanmak üzere kusurlu veya kötü amaçlı kullanımların engellenmesi (fikri mülkiyet haklarının yasal olarak korunması),
8. Yerel üreticilerin bir arada çalışabilmesi (kooperatifler, birlikler) için teşvik edilmesi ve sinerji sağlanarak ortak sorunların daha kolay, hızlı ve az maliyetle çözülebilmesi,
9. Katma değerin üretici ve distribütörler ile farklı ülkeler arasında daha eşit paylaşımının heveslendirilmesi olarak söylenebilir.

Soru 13

Bir ürünün belirgin bir niteliği, ünü veya diğer özellikleri bakımından kökenin bulunduğu yöre, alan, bölge veya ülke ile özdeşleşmiş olması ne ile ifade edilmektedir?

Seçenekler

A
Yöresel işaret
B
Bölgesel işaret
C
Coğrafi işaret
D
Kalite kavramı
E
Renk skalası
Açıklama:
Yoktur.
COĞRAFİ İŞARET TÜRLERİ
Coğrafi işaretin ilk temel unsuru, bölgenin doğal ve beşeri faktörlerinden elde edilen bir ürün olmasıdır. Coğrafi işaretten söz edebilmek için öncelikle ürünün yetiştiği veya yapıldığı bir coğrafi alana ihtiyaç vardır. Bir işaretin Cİ özelliği taşıması için o işaretin bir ürünü göstermesi gerekmektedir. Aynı zamanda gösterilen ürünün kendine özgü özelliği ile ticarete konu olan yerel ve geleneksel ürün olması gereklidir. Yine ürün sahip olduğu özellikleriyle benzerlerinden farklılaşarak ayırt edilebilmelidir (İloğlu, 2014: s.5). 555 sayılı KHK’nin yerini alan 22.12.2016 tarih ve 6797 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu’nda madde 34- (1) “Coğrafi işaret; belirgin bir niteliği, ünü veya diğer özellikleri bakımından kökenin bulunduğu yöre, alan, bölge veya ülke ile özdeşleşmiş ürünü gösteren işarettir. Coğrafi işaretler, aşağıda belirtilen özelliklerine göre menşe adı ya da mahreç işareti olarak tescil edilir” (Mevzuat, 2016).

Soru 14

Aşağıdakilerden hangisi “Menşe adı işareti” taşıyan ürün örneği değildir?

Seçenekler

A
Finike portakalı
B
Eskişehir çiböreği
C
Ege pamuğu
D
Eskişehir lületaşı
E
Elâzığ öküzgözü üzüm
Açıklama:
Yoktur.
Menşe Adı İşareti
“Menşe adı işareti” bütün özelliklerini üretildiği coğrafi yöreden alan, üretimden son aşamaya kadar süreçlerinin hepsinin belirtilen coğrafi yörede gerçekleştiği ve farklı yerde aynı nitelikte üretilemeyen ürünleri ifade eden işaretlerdir. Bu ürünlerin özellikleri, niteliği, popülerliği ve diğer farklılık yaratan özellikleri coğrafi bölgenin doğal ve beşeri ögelerinden kaynaklanan özellikleri olup ürünler bu özellikleri ile popülerlik kazanmıştır. Menşe adına sahip ürünlerin sahip oldukları coğrafi alanın dışında üretilmeleri mümkün değildir. Çünkü ürün, özgün niteliklerini ancak ait olduğu bölge içinde üretildiği zaman kazanabilir. Bu ürünler o yöreye has ürünlerdir. Örneğin Ezine peyniri tescil belgesinde belirtildiği gibi, “Kaz dağlarının kuzey ve batı kesimlerinde yer alan Ezine, Bayramiç ve Ayvacık ilçelerinin doğal bitki örtüsü ve su kaynaklarıyla beslenen koyun, keçi ve ineklerden elde edilen sütlerden üretilen bir peynirdir”. Ezine peyniri belirtilen coğrafi alan dışında üretilemez ve aynısı, menşei tescilli tüm ürünler için geçerlidir. (Tekelioğlu, 2019: s.52). Örneğin, Aydın inciri, Finike portakalı, Gemlik zeytini, Akşehir kirazı, Malatya kayısısı kendine has özellikleri sebebiyle dünyada sadece Türkiye’de yetişmektedir. Menşe adlı ürünlere Ege pamuğu, Eskişehir lületaşı, Elâzığ öküzgözü üzüm, Erzincan tulum peyniri verilecek diğer örneklerdendir

Soru 15

Aşağıdakilerden hangisi “Mahreç işareti” taşıyan ürün örneği değildir?

Seçenekler

A
Patlıcan kebabı
B
Çorum leblebisi
C
Mardin kaburgası
D
Bolu Kızılcık Tarhanası
E
İzmir perde pilavı
Açıklama:
Yoktur.
Mahreç İşareti
Karakteristik bir niteliği, popülerliği ya da farklı özellikleriyle belirli bir coğrafi alanla tanımlanan; üretimi, işlenmesi veya diğer işlemlerinin belirli bir coğrafi alanda gerçekleşmesi gereken bir ürüne konu olan coğrafi işarete “mahreç işareti” denir. (Türk Patent ve Marka Kurumu, 2021). Mahreç işaretine konu olan ürünün ham maddesinin veya üretim aşamalarından en az birinin bölgede üretilmesi şartıyla bölge dışında üretilmesi mümkündür. Bu üretim sürecinde yaşadıkları coğrafi bölgenin aynı üretim yöntemlerinin kullanılması ve ürün kalitesinin benzer olması zorunludur. (Kayran, 2021: s.24). Örneğin, patlıcan kebabı, Çorum leblebisi, Mardin kaburgası gibi (Türkiye Esnaf ve Sanatkârlar Konfederasyonu, 2019).

Soru 16

Bir ürünün Geleneksel ürün olabilmesi için piyasada en az kaç senedir kullanıldığının kanıtlanması gerekmektedir?

Seçenekler

A
10
B
20
C
40
D
30
E
50
Açıklama:
Yoktur.
Geleneksel Ürün Adı
Geleneksel ürün adı, menşe adı ya da mahreç işareti kategorisinde olmayan, geleneksel bir üretim yöntemiyle, geleneksel ham madde veya malzemeden üretilmiş ürünler olarak tanımlanır. Gelenekselin anlamı ise ürünün pazarda uzun bir geçmişe sahip olması, kuşaklar arası öğretilen, bilinen bir ürün olmasıdır. Geleneksel ürünün sahip olduğu spesifik özelliği ve niteliği sertifikalandırılmaktadır (Tekelioğlu, 2019: s.53).
Geleneksel ürünler, en az 30 sene var olan adı ile piyasada kullanıldığının kanıtlanması gereken ürünlerdir. Bunun yanında geleneksel üretim ya da geleneksel oluşumdan kaynaklanması, geleneksel ham madden üretilmiş olması koşullarından en az bir tanesini barındırmak zorundadır (Türk Patent ve Marka Kurumu, 2021). Örneğin, Ezo Gelin çorbası, Çakallı menemeni, Şevket-i bostan ve Denizli tandır kebabı diğer geleneksel ürün adı almış ürünlerdir.

Soru 17

Aşağıdakilerden hangisi Avrupa Birliği nezdinde Türkiye’nin korunan 7 coğrafi işareti tescillenmiş ürünlerden biridir?

Seçenekler

A
Mardin kebabı
B
İzmir üzümü
C
Antep baklavası
D
Kilis baklavası
E
Afyon elması
Açıklama:
Yoktur.
COĞRAFİ İŞARETLİ ÜRÜNLER
Avrupa Birliği nezdinde Türkiye’nin korunan 7 coğrafi işareti tescillenmiştir. Bunlar; Aydın inciri, Aydın kestanesi, Antep baklavası, Bayramiç beyazı, Taşköprü sarımsağı, Malatya kayısısı ve Milas zeytinyağıdır (Türk Patent, 2021).

Soru 18

Fonksiyonel gıda üretiminde en temel nokta nedir?

Seçenekler

A
Var olan herhangi bir besinin omega-3 açısından zenginleştirilmesi
B
Öncelikle zararlı fizyolojik etkinliği olan bileşenin gıdadan kısmen veya tamamen uzaklaştırılması
C
Besinin doğal yapısının korunması
D
Bir gıdaya aroma katılarak lezzetinin değiştirmesi
E
Farklı ürünler ortaya çıkarma
Açıklama:
Yoktur.
FONKSİYONEL GIDALAR
Son zamanlarda çoğalan çeşitli hastalıklar nedeniyle, gıdaların besin değerlerinin ötesinde sağlığa olan faydaları üzerinde konuşulmaktadır. Bu bakış açısıyla da fonksiyonel gıda terimi popüler olmaya başlamıştır (Çirişoğlu ve Olum, 2019: s.1662). Japonya’da 1980’lerde pahalılaşan sağlık hizmetlerine karşı, Japon Sağlık ve Refah Bakanlığı ülkenin yaşlanan nüfusunun sağlığını iyileştirme amacıyla belgelenmiş sağlık yararları olan belirli gıdaları onaylayan bir sistem başlatmıştır (Hasler, 2002: s.3772). Bununla birlikte, “fonksiyonel gıda” terimi, temel beslenme gereksinimlerinin ötesinde ek bir fizyolojik yarar sağlama gibi farklı tedaviler için kullanılmaktadır (Guangchang, Xıe, Chena, Hu. 2012: s.26). Fonksiyonel gıda üretiminde en temel nokta; zararlı fizyolojik etkinliği olan bileşenin gıdadan kısmen veya tamamen uzaklaştırılarak yerine yararlı fizyolojik etkinliği olan bileşenin ilave edilmesidir.

Soru 19

Ülkemizde 2021 Yılına Kadar Mahreç İşareti Olarak Tescillenmiş çikolata, şekerleme türevi ürünlerden hangisi yanlış eşleşmiştir?

Seçenekler

A
Afyonkarahisar- Afyon Lokumu
B
Gaziantep- Antep Fıstık Ezmesi
C
Malatya-Arapgir Pohmutu
D
Bursa- Bursa Kestane Şekeri
E
Eskişehir-İncirliova Deve Sucuğu
Açıklama:
Yoktur.
Çikolata, şekerleme ve türevi ürünler
İşlenmiş, işlenmemiş et ürünleri
İl
Ürün adı
İl
Ürün adı
Afyonkarahisar
Afyon Lokumu
Afyonkarahisar
Afyon Pastırması
Gaziantep
Antep Fıstık Ezmesi
Afyonkarahisar
Afyon Sucuğu
Gaziantep
Antep Mustası
Ardahan
Ardahan Kuzu Eti
Malatya
Arapgir Pohmutu
Kastamonu
Kastamonu Pastırması
Samsun
Bafra Kaymaklı Lokum
Rize
Rize Kavurması
Bolu
Bolu Fındık Şekeri
Eskişehir
Sivrihisar Dövme Sucuğu
Aydın
Bozdoğan Cevizli Sucuğu
Tokat
Tokat Bez Sucuk

Soru 20

Türkiye’nin Coğrafi İşaretli ürünlerinin listesine hangi web adresinden ulaşılabilir?

Seçenekler

Açıklama:
Yoktur.
Coğrafi İşaretli Ürünler ve Fonksiyonel Ürünler
Türk Patent ve Marka Kurumunun internet sayfasına giriş yapıldığında Resim 5.13’de görüldüğü gibi sayfanın sağ alt kısmında “Türkiye’nin Dijital Coğrafi İşaret Platformu” yazan yazının üzerine bir kez tıklanmalıdır.
Resim 5.13 Türk Patent internet sayfası
Kaynak: https://ci.turkpatent.gov.tr/
Türkiye’nin Coğrafi İşaretleri sayfasının sağ tarafındaki arama kısmından nasıl arama yapılacağı ya da arama kriterleri seçilip “ara” butonu ile istenilen coğrafi işaretlere ulaşılabilir.

Soru 21

  1. Coğrafi işaret (Cİ), belirli bir coğrafi meşeye sahip olan ve bu menşeden kaynaklanan kalite veya saygınlığa sahip ürünlere verilen bir semboldür.
  2. Bir ürünün Cİ alması için, bir işaretin bir ürünü belirli bir alandaki köken olarak tanımlaması gerekir.
  3. Cİ, “Türkiye’de üretilmiştir” gibi menşe işaretlerinden aynıdır.
Coğrafi işaret ile ilgili olarak yukarıda verilen bilgilerden hangisi ya da hangileri doğrudur?

Seçenekler

A
Yalnız I
B
I ve II
C
I ve III
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
  • Coğrafi işaret (Cİ), belirli bir coğrafi meşeye sahip olan ve bu menşeden kaynaklanan kalite veya saygınlığa sahip ürünlere verilen bir semboldür.
  • Bir ürünün Cİ alması için, bir işaretin bir ürünü belirli bir alandaki köken olarak tanımlaması gerekir.
  • Üretimleri coğrafi konumundan kaynaklanan bir üne veya ayırt edici özelliğe sahip ürünler bir Cİ için tescil edilebilir. Cİ, “Türkiye’de üretilmiştir” gibi menşe işaretlerinden farklıdır.
Doğru cevap B şıkkıdır.

Soru 22

Aşağıda verilenlerden hangisi coğrafi işaret tescilli ürünlerin ayırt edici özelliklerinin oluşmasında rol oynamaktadır?

Seçenekler

A
İklim koşulları
B
Toprak yapısı
C
Biyoçeşitliliği
D
Kültür ve gelenekleri
E
Hepsi
Açıklama:
Doğru cevap E şıkkıdır.
Yetiştirme alanının iklim koşulları, toprak yapısı, biyoçeşitliliği, kültür ve gelenekleri coğrafi işaret tescilli ürünlerin ayırt edici özelliklerinin oluşmasında rol oynamaktadır.

Soru 23

  1. Ürünün korunması; coğrafi işaretli ürünün niteliklerini korumak ve bilinen şekilde üretilmesini sağlamak.
  2. Üretici koruması; coğrafi işaretin kapsadığı alan veya kalitedeki üreticilerin öncelikle tescil korumasından yararlanmasını sağlamak.
  3. Ülkenin millî ve kültürel değerlerini belli kurallar çerçevesinde korumak.
Yukarıda verilenlerden hangisi ya da hangileri coğrafi işaret tescilinin başlıca amaçlarındandır?

Seçenekler

A
Yalnız I
B
I ve II
C
I ve III
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Coğrafi işaret tescilinin başlıca amaçlarını şu şekilde özetleyebiliriz (Tüzün Kezer ve Yürükçü, 2013):
• Ürünün korunması; coğrafi işaretli ürünün niteliklerini korumak ve bilinen şekilde üretilmesini sağlamak.
• Üretici koruması; coğrafi işaretin kapsadığı alan veya kalitedeki üreticilerin öncelikle tescil korumasından yararlanmasını sağlamak.
• Tüketicinin koruması; gerekli özelliklere sahip olmayan taklit ürünler üzerinde coğrafi işaret kullanılmasının önüne geçilerek tüketicilerin aldatılmasını önlemek.
• Ülkenin millî ve kültürel değerlerini belli kurallar çerçevesinde korumak.
Doğru cevap E şıkkıdır.

Soru 24

Aşağıdakilerden hangisi bütün özelliklerini üretildiği coğrafi yöreden alan, üretimden son aşamaya kadar süreçlerinin hepsinin belirtilen coğrafi yörede gerçekleştiği ve farklı yerde aynı nitelikte üretilemeyen ürünleri ifade eden işareti taşıyan bir üründür?

Seçenekler

A
Finike portakalı
B
Mardin kaburgası
C
Çorum leblebisi
D
Çakallı menemeni
E
Hiçbiri
Açıklama:
“Menşe adı işareti” bütün özelliklerini üretildiği coğrafi yöreden alan, üretimden son aşamaya kadar süreçlerinin hepsinin belirtilen coğrafi yörede gerçekleştiği ve farklı yerde aynı nitelikte üretilemeyen ürünleri ifade eden işaretlerdir. Finike portakalı menşe işareti taşıyan bir üründür. Doğru cevap A şıkkıdır.

Soru 25

  1. Ezine peyniri
  2. Çorum leblebisi
  3. Eskişehir lületaşı
Yukarıda verilenlerden hangisi ya da hangileri menşei tescilli ürünlerdendir?

Seçenekler

A
Yalnız I
B
I ve II
C
I ve III
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Menşe adına sahip ürünlerin sahip oldukları coğrafi alanın dışında üretilmeleri mümkün değildir. Çünkü ürün, özgün niteliklerini ancak ait olduğu bölge içinde üretildiği zaman kazanabilir. Bu ürünler o yöreye has ürünlerdir. Örneğin Ezine peyniri tescil belgesinde belirtildiği gibi, “Kaz dağlarının kuzey ve batı kesimlerinde yer alan Ezine, Bayramiç ve Ayvacık ilçelerinin doğal bitki örtüsü ve su kaynaklarıyla beslenen koyun, keçi ve ineklerden elde edilen sütlerden üretilen bir peynirdir”. Ezine peyniri belirtilen coğrafi alan dışında üretilemez ve aynısı, menşei tescilli tüm ürünler için geçerlidir. (Tekelioğlu, 2019: s.52). Örneğin, Aydın inciri, Finike portakalı, Gemlik zeytini, Akşehir kirazı, Malatya kayısısı kendine has özellikleri sebebiyle dünyada sadece Türkiye’de yetişmektedir. Menşe adlı ürünlere Ege pamuğu, Eskişehir lületaşı, Elâzığ öküzgözü üzüm, Erzincan tulum peyniri verilecek diğer örneklerdendir.
Karakteristik bir niteliği, popülerliği ya da farklı özellikleriyle belirli bir coğrafi alanla tanımlanan; üretimi, işlenmesi veya diğer işlemlerinin belirli bir coğrafi alanda gerçekleşmesi gereken bir ürüne konu olan coğrafi işarete “mahreç işareti” denir. Mahreç işaretine konu olan ürünün ham maddesinin veya üretim aşamalarından en az birinin bölgede üretilmesi şartıyla bölge dışında üretilmesi mümkündür. Bu üretim sürecinde yaşadıkları coğrafi bölgenin aynı üretim yöntemlerinin kullanılması ve ürün kalitesinin benzer olması zorunludur. (Kayran, 2021: s.24). Örneğin, patlıcan kebabı, Çorum leblebisi, Mardin kaburgası gibi (Türkiye Esnaf ve Sanatkârlar Konfederasyonu, 2019).
Doğru cevap C şıkkıdır.

Soru 26

Aşağıdakilerden hangisi geleneksel üründür?

Seçenekler

A
Çakallı menemeni
B
Mardin kaburgası
C
Finike portakalı
D
Ezine peyniri
E
Erzincan tulum peyniri
Açıklama:
Geleneksel ürün adı, menşe adı ya da mahreç işareti kategorisinde olmayan, geleneksel bir üretim yöntemiyle, geleneksel ham madde veya malzemeden üretilmiş ürünler olarak tanımlanır. Gelenekselin anlamı ise ürünün pazarda uzun bir geçmişe sahip olması, kuşaklar arası öğretilen, bilinen bir ürün olmasıdır Geleneksel ürünün sahip olduğu spesifik özelliği ve niteliği sertifikalandırılmaktadır (Tekelioğlu, 2019: s.53).
Geleneksel ürünler, en az 30 sene var olan adı ile piyasada kullanıldığının kanıtlanması gereken ürünlerdir. Bunun yanında geleneksel üretim ya da geleneksel oluşumdan kaynaklanması, geleneksel ham madden üretilmiş olması koşullarından en az bir tanesini barındırmak zorundadır (Türk Patent ve Marka Kurumu, 2021). Örneğin, Ezo Gelin çorbası, Çakallı menemeni, Şevket-i bostan ve Denizli tandır kebabı diğer geleneksel ürün adı almış ürünlerdir.
Doğru cevap A şıkkıdır.

Soru 27

25.11.2020 tarihli çevrim içi “Coğrafi İşaretlerin Güçlendirilmesi (Strengthening Geographical Indications)” Konferansı’nda Komisyonca, Avrupa Birliği nezdinde Türkiye’nin korunan 7 coğrafi işareti tescillenmiştir. Aşağıdakilerden hangisi bu 7 coğrafi işaret arasındadır?

Seçenekler

A
Aydın inciri
B
Antep baklavası
C
Bayramiç beyazı
D
Taşköprü sarımsağı
E
Hepsi
Açıklama:
25.11.2020 tarihli çevrim içi “Coğrafi İşaretlerin Güçlendirilmesi (Strengthening Geographical Indications)” Konferansı’nda Komisyonca, Avrupa Birliği nezdinde Türkiye’nin korunan 7 coğrafi işareti tescillenmiştir. Bunlar; Aydın inciri, Aydın kestanesi, Antep baklavası, Bayramiç beyazı, Taşköprü sarımsağı, Malatya kayısısı ve Milas zeytinyağıdır (Türk Patent, 2021).
Doğru cevap E şıkkıdır.

Soru 28

İdrarı asitlendiren benzoik asit bakımından zengin olan ............. idrar yolu enfeksiyonları tedavisinde kullanılmaktadır.
Yukarıda verilen boşluğa aşağıdaki fonksiyonel gıdalardan hangisi getirilebilir?

Seçenekler

A
Sarımsak
B
Siyah turp
C
Kızılcık suyu
D
Domates
E
Yeşil çay
Açıklama:
İdrarı asitlendiren benzoik asit bakımından zengin olan kızılcık suyu idrar yolu enfeksiyonları tedavisinde kullanılmaktadır. Doğru cevap C şıkkıdır.

Soru 29

  1. Domates, fitokimyasal özelliklerinden dolayı fonksiyonel bir gıda olarak insan sağlığı açısından önemlidir.
  2. Yeşil çayda, yüksek konsantrasyonda polifenolik bileşikler bulunduğu için güçlü bir kanser önleyicidir.
  3. Kırmızı ve beyaz turpların karotenoid bakımından zengin olduğu belirtilmiştir.
Yukarıda fonksiyonel gıdalar ile ilgili olarak verilen bilgilerden hangisi ya da hangileri doğrudur?

Seçenekler

A
Yalnız I
B
I ve II
C
I ve III
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
  • Domates, fitokimyasal özelliklerinden dolayı fonksiyonel bir gıda olarak insan sağlığı açısından önemlidir.
  • Yeşil çayda, yüksek konsantrasyonda polifenolik bileşikler bulunduğu için güçlü bir kanser önleyicidir.
  • Kırmızı ve beyaz turpların karotenoid bakımından zengin olduğu belirtilmiştir.
Doğru cevap E şıkkıdır.

Soru 30

AB’de Mayıs 2021 tarihi itibarıyla kayıtlı menşe adı korumalı (PDO) coğrafi işaretli ürün sayısı kaçtır?

Seçenekler

A
1843
B
1585
C
3214
D
469
E
276
Açıklama:
Avrupa Birliği nezdinde “Başvuru ve Tescillerimiz” Avrupa Komisyonunca incelenerek tescil edilmiş coğrafi işaretler ile inceleme aşamasındaki başvurular “E-Ambrosia” veri tabanında bulunmaktadır. AB’de Mayıs 2021 tarihi itibarıyla kayıtlı menşe adı korumalı (PDO) coğrafi işaretli ürün sayısı 1843’tür. Mahreç işaretli (PGI) ürün sayısı ise 1585’tir. Toplam coğrafi işaretle tescillenmiş ürün sayısı 3428’dir. Bu ürünlerin 3214 tanesi AB’ye üye 27 ülkeye aittir. Dünya üzerinde şarap, mantar ve peynir ürünleri ile önemli gastronomi destinasyonu olan Fransa’nın menşe adı işaretine sahip 469, mahreç işaretine sahip ise 276 ürünü bulunmaktadır. Yine önemli bir gastronomi destinasyonu olan İtalya’nın ise menşe adı işareti 581, mahreç adı 291 ürünle toplamda 872 ürünü coğrafi işaretle tescillenmiştir (Kayran, 2021: s.32).

Soru 31

Aşağıdakilerden hangisi coğrafi işaretleme ve yasalara göre coğrafi işaret altına alınan geleneksel ürün sınıfı içinde değildir?

Seçenekler

A
Tarım ürünleri
B
Yerel yemekler ve içecekler
C
Maden ürünleri
D
Tekstil ürünleri
E
El sanatları
Açıklama:
Soru ile ilgili konu başlığı: Giriş bölümü
“Coğrafi işaret, tüketiciler için ürünün kaynağını, belirgin özelliklerini ve ürünün söz konusu karakteristik özellikleri ile coğrafi alan arasındaki ilişkiyi gösteren ve garanti eden nitelik işaretidir. Coğrafi işaret tescili ile kalitesi, gelenekselliği, yöreden üretilen ham maddesi ile yerel niteliklere bağlı olarak belli bir popülerliğe kavuşmuş ürünlerin koruma altına alınması sağlanır” (Türk Patent, 2020). Coğrafi işaretleme ile Avrupa Birliği’nde her ülke, kendi yasalarına göre coğrafi işaret altına alarak geleneksel ürünlerini kayıt altına alınmaktadır. Bu yasalar etrafında tarım ürünleri, yerel yemekler ve içecekler, süt ürünleri, dokumacılık, el sanatları ve maden ürünleri de coğrafi işaret ile işaretlenmiştir.

Soru 32

Tüketiciler için ürünün kaynağını, belirgin özelliklerini ve ürünün söz konusu karakteristik özellikleri ile coğrafi alan arasındaki ilişkiyi gösteren ve garanti eden nitelik işareti aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Mahreç işareti
B
Coğrafi işaret
C
Menşei işareti
D
Coğrafi alan
E
Coğrafi tür
Açıklama:
Soru ile ilgili konu başlığı: Giriş bölümü
“Coğrafi işaret, tüketiciler için ürünün kaynağını, belirgin özelliklerini ve ürünün söz konusu karakteristik özellikleri ile coğrafi alan arasındaki ilişkiyi gösteren ve garanti eden nitelik işaretidir. Coğrafi işaret tescili ile kalitesi, gelenekselliği, yöreden üretilen ham maddesi ile yerel niteliklere bağlı olarak belli bir popülerliğe kavuşmuş ürünlerin koruma altına alınması sağlanır” (Türk Patent, 2020).

Soru 33

Gerekli özelliklere sahip olmayan taklit ürünler üzerinde coğrafi işaret kullanılmasının önüne geçilerek tüketicilerin aldatılmasını önleyen koruma amacı aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Esnafın korunması
B
Ülkenin milli ve kültürel değerlerini korumak
C
Ürünün korunması
D
Tüketicinin korunması
E
Üretici korunması
Açıklama:
Soru ile ilgili konu başlığı: COĞRAFİ İŞARET KAVRAMI
Tüketicinin koruması; gerekli özelliklere sahip olmayan taklit ürünler üzerinde coğrafi işaret kullanılmasının önüne geçilerek tüketicilerin aldatılmasını önlemektir.

Soru 34

Amacı yalnızca coğrafi işaret olan düzmece veya yanıltıcı mahreç işaretlerinin yasaklanması konusunda oluşturulan ilk uluslararası düzenleme aşağıdaki hangi şehirde ve kaç yılında imzalanmıştır?

Seçenekler

A
Paris-1883
B
Cenevre-1885
C
Madrid-1891
D
Londra-1895
E
Viyana-1900
Açıklama:
Soru ile ilgili konu başlığı: Coğrafi İşaret Uluslararası ve Ulusal Mevzuat
Madrid Anlaşması”, amacı yalnızca coğrafi işaret olan ilk uluslararası düzenlemedir. 1891 yılında yürürlüğe giren anlaşmada, sınai mülkiyet hakları ile ilgili farklı kavramlar hakkında hükümler içeren Paris Sözleşmesi’nden farklı olarak sahte veya yanıltıcı menşe işaretleri ile ilgili yenileme yer almaktadır.

Soru 35

Orijinal isme konu olan ürünün üretimi tamamen coğrafi olarak tanımlanmış alanda gerçekleşmesi gereken, yani adına konu olan ürünün üretiminden son aşamasına kadar bütün işlemlerinin bu coğrafyada yapılması gerekliliğini belirten ve ürünü tanımlayan işaret hangisidir?

Seçenekler

A
Coğrafi alan
B
Coğrafi işaret
C
Mahreç işareti
D
Geleneksel ürün
E
Menşe adı işareti
Açıklama:
Soru ile ilgili konu başlığı: COĞRAFİ İŞARET TÜRLERİ - Menşe Adı İşareti
Orijinal isme konu olan ürünün üretimi tamamen coğrafi olarak tanımlanmış alanda gerçekleşecektir. Yani menşe adına konu olan ürünün üretiminden son aşamasına kadar bütün işlemlerinin bu coğrafyada yapılması gerekir. Örneğin Kayseri sucuğu sadece Kayseri’de üretilecektir. Etlerin temini, renk verilmesi, baharatlanması, karışımın dinlendirilmesi, bağırsaklara doldurulması ve kurutulması işlemlerinin tamamının Kayseri’de gerçekleşmesi gerekir. Bu işlemlerden herhangi biri Kayseri dışında yapılamaz.

Soru 36

Menşe adı ya da mahreç işareti kategorisinde olmayan, geleneksel bir üretim yöntemiyle, geleneksel ham madde veya malzemeden üretilmiş ürünler olarak tanımlanan ifade aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Geleneksel ürün adı
B
Yöresel ürün adı
C
Coğrafi ürün adı
D
Geleneksel yöntem adı
E
Fonksiyonel ürün adı
Açıklama:
Soru ile ilgili konu başlığı: COĞRAFİ İŞARET TÜRLERİ
Geleneksel ürün adı, menşe adı ya da mahreç işareti kategorisinde olmayan, geleneksel bir üretim yöntemiyle, geleneksel ham madde veya malzemeden üretilmiş ürünler olarak tanımlanır. Gelenekselin anlamı ise ürünün pazarda uzun bir geçmişe sahip olması, kuşaklar arası öğretilen, bilinen bir ürün olmasıdır Geleneksel ürünün sahip olduğu spesifik özelliği ve niteliği sertifikalandırılmaktadır.

Soru 37

Coğrafi işaretli birçok yörede, bölgede, ilçe, şehir hatta ülkede yapılan bir yiyecek türü olarak karşımıza çıkan, ana maddesi kıymadan yapılan ve bugüne kadar coğrafi işareti çok fazla olan yiyecek türü aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Kaburga dolması
B
Testi kebabı
C
Köfte
D
Kâğıt kebabı
E
Tas kebabı
Açıklama:
Soru ile ilgili konu başlığı: Türkiye’deki Coğrafi İşaretli Ürünler ve Örnekleri
Coğrafi işaretli ürünler ile ilgili örneklere bakıldığında köfte, birçok yörede, bölgede, ilçe, şehir hatta ülkede yapılan bir yiyecek türü olarak karşımıza çıkmaktadır. Köftede genellikle kıyma kullanılmaktadır. Ancak ana maddesi kıyma olan bir yiyeceğin çok fazla çeşidinin olması ilgi çekicidir. Türkiye’de adında köfte ibaresi bulunan ve bugüne kadar coğrafi işaret almış 15 farklı yiyecek mevcuttur. Burada bu yiyecekleri farklılaştıran şeyler, yiyeceklerde kullanılan ham maddeler, pişirme şekilleri, kullanılan baharatlar ve en önemlisi ham maddelerin işleniş şekilleridir.

Soru 38

Glutensiz gıdalar, probiyotik yoğurtlar, laktozsuz sütler, omega-3 içeren yağlar, gingko ve ginseng içeren içecekler, düşük sodyumlu tuzlar, diyabetik, düşük kalorili gıdalar gibi besinleri içeren, hemen hemen tüm gıda kategorilerinde yer alan birçok doğal gıda bileşenlerinden oluşan gıda türü aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Fonksiyonel gıdalar
B
Geleneksel gıdalar
C
Yöresel gıdalar
D
Seçili gıdalar
E
Hazır gıdalar
Açıklama:
Soru ile ilgili konu başlığı: FONKSİYONEL GIDALAR
“Fonksiyonel gıda” terimi, temel beslenme gereksinimlerinin ötesinde ek bir fizyolojik yarar sağlama gibi farklı tedaviler için kullanılmaktadır. Fonksiyonel gıda üretiminde en temel nokta; zararlı fizyolojik etkinliği olan bileşenin gıdadan kısmen veya tamamen uzaklaştırılarak yerine yararlı fizyolojik etkinliği olan bileşenin ilave edilmesidir. Glutensiz gıdalar, probiyotik yoğurtlar, laktozsuz sütler, omega-3 içeren yağlar, gingko ve ginseng içeren içecekler, düşük sodyumlu tuzlar, diyabetik, düşük kalorili gıdalar gibi sektörde oldukça fazla ürün sayılabilir. Fonksiyonel gıdalar hemen hemen tüm gıda kategorilerinde geliştirilmiştir

Soru 39

Kanser riskini azaltabilen, kanserle savaş açabilen, serbest radikalleri nötralize edebilen, biyoaktif bileşenleri B-Karoten ve Flovonları apigenin olan, sağlığa yararlı fonksiyonel gıda aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Turunçgiller
B
Ispanak
C
Domates
D
Yulaf
E
Kereviz
Açıklama:
Soru ile ilgili konu başlığı: Türk Mutfağında Kullanılan Bazı Fonksiyonel Gıdalar
Kanser riskini azaltabilen, kanserle savaş açabilen, serbest radikalleri nötralize edebilen, biyoaktif bileşenleri B-Karoten, Flovonlar: apigenin olan, sağlığa yararlı fonksiyonel gıda; kereviz, kavundur.

Soru 40

Bilinen biyoaktif bileşenleri; likopen maddesi olan, sağlığa yararı ve fizyolojik etkileri ise; prostat kanseri tedavisinde destek olduğu düşünülen ve antioksidan özellikler taşıyan ürün aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Ispanak
B
Biberiye
C
Kereviz
D
Domates
E
Yulaf
Açıklama:
Soru ile ilgili konu başlığı: Türk Mutfağında Kullanılan Bazı Fonksiyonel Gıdalar
Bilinen biyoaktif bileşenleri; Likopen maddesi olan, sağlığa yararı ve fizyolojik etkileri; prostat kanseri tedavisinde ve antioksidan özelliklere sahip ürünün adı domatestir.

Soru 41

Dünyada bazı ülkeler hem üreticiyi hem de üretilen ürünü koruma amaçlı yasalar oluşturarak ürünlerin hangi coğrafyadan olduğu anlamı taşıyan coğrafi işaret uygulamasına geçmiştir. Bu anlamda ilk olarak 1992 yılında, ürünlerinin taklit edilmemesi ve üreticiyi koruma amaçlı bu tür yasaları uygulamaya sokan ve başlatan ülke aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Fransa
B
Almanya
C
Çin
D
Hollanda
E
Amerika
Açıklama:
Soru ile ilgili konu başlığı: giriş bölümü
Dünyada bazı ülkeler hem üreticiyi hem de üretilen ürünü koruma amaçlı yasalar oluşturarak ürünlerin hangi coğrafyadan olduğu anlamı taşıyan coğrafi işaret uygulamasına geçmiştir. İlk olarak 1992 yılında Fransa, ürünlerinin taklit edilmemesi ve üreticiyi koruma amaçlı bu yasaları uygulamaya başlamıştır. Daha sonraları Avrupa Birliği ülkeleri de uluslararası alanda coğrafi işaret kodlamasını uygulamıştır.

Soru 42

Aşağıdakilerden hangisi coğrafi işaretlemenin üreticiye sağladığı faydalardan biri değildir?

Seçenekler

A
Üreticinin gelirini artırması
B
Maliyetin artması, faaliyet etkinliğinin azalması
C
Coğrafi menşeinin ürünün ününün artması
D
Pazar tutarsızlığının engellenmesi
E
Yerel üreticilerin bir arada çalışabilmesi
Açıklama:
Soru ile ilgili konu başlığı: COĞRAFİ İŞARET KAVRAMI
Coğrafi işaretlemenin üreticiye sağladığı faydalar; Üreticinin gelirini artırması ve devamlı hâle getirmesi, Ürünün çeşitlenmesi ve farklılaştırılması, Coğrafi menşeinin ürünün saygınlığını ve ününü artırması, Yeni ticari ilişkiler veya bölgesel pazarların oluşmasını tesis etmesi, Fiyat ve hacim değişkenliğine bağlı pazar tutarsızlığının engellenmesi, Çok sayıda işletmenin ortak bir şekilde tutundurma etkinliklerini yürütmesi sayesinde maliyetin azalırken faaliyet etkinliğinin artması, Coğrafi bir isme sahip ürünün saygınlığından faydalanmak üzere kusurlu veya kötü amaçlı kullanımların engellenmesi, Yerel üreticilerin bir arada çalışabilmesi için teşvik edilmesi ve sinerji sağlanarak ortak sorunların daha kolay, hızlı ve az maliyetle çözülebilmesi, Katma değerin üretici ve distribütörler ile farklı ülkeler arasında daha eşit paylaşımının heveslendirilmesi olarak söylenebilir.

Soru 43

Düzmece veya yanıltıcı menşe işaretlerinin yasaklanması hakkında ilk uluslararası düzenleme sayılan Madrid Anlaşması kaç yılında yürürlüğe girmiştir?

Seçenekler

A
1889
B
1890
C
1891
D
1892
E
1893
Açıklama:
Soru ile ilgili konu başlığı: Coğrafi İşaret Uluslararası ve Ulusal Mevzuat
14 Nisan 1891 tarihli düzmece veya yanıltıcı mahreç işaretlerinin yasaklanması hakkında “Madrid Anlaşması”, amacı yalnızca coğrafi işaret olan ilk uluslararası düzenlemedir. 1891 yılında yürürlüğe giren anlaşmada, sınai mülkiyet hakları ile ilgili farklı kavramlar hakkında hükümler içeren Paris Sözleşmesi’nden farklı olarak sahte veya yanıltıcı menşe işaretleri ile ilgili yenileme yer almaktadır.

Soru 44

Bir ürünün coğrafi işareti alabilmesinin ilk temel unsuru aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Bölgede çok fazla üretiminin yapılması
B
Bölgede satışının fazla yapılması
C
Bölgede ürünün üretiminin çok az yapılması
D
Bölgede doğal ve beşeri faktörlerinden elde edilen bir ürün olması
E
Bölgeye dışardan ham ürün olarak gelmesi ve işlem yapılması
Açıklama:
Soru ile ilgili konu başlığı: COĞRAFİ İŞARET TÜRLERİ
Coğrafi işaretin ilk temel unsuru, bölgenin doğal ve beşeri faktörlerinden elde edilen bir ürün olmasıdır. Coğrafi işaretten söz edebilmek için öncelikle ürünün yetiştiği veya yapıldığı bir coğrafi alana ihtiyaç vardır. Bir işaretin Cİ özelliği taşıması için o işaretin bir ürünü göstermesi gerekmektedir. Aynı zamanda gösterilen ürünün kendine özgü özelliği ile ticarete konu olan yerel ve geleneksel ürün olması gereklidir. Yine ürün, sahip olduğu özellikleriyle benzerlerinden farklılaşarak ayırt edilebilmelidir.

Soru 45

Bir ürünün sınırları belirlenmiş bir coğrafi bölgede, yörenin özelliklerinden en az birini taşıyan bölgeyle bütünleşmiş olması ve üretim süreçlerinin en az birinin ait olduğu yöre içinde yapılması gereklidir. Ürün, bu kriterleri sağlamak kaydıyla ………. işaretine sahip olabilmektedir.
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yere aşağıdaki kelimelerden hangisi doğru olarak tamamlar?

Seçenekler

A
Mihraç
B
Yöresel
C
Geleneksel
D
Menşe
E
Mahreç
Açıklama:
Soru ile ilgili konu başlığı: COĞRAFİ İŞARET TÜRLERİ -Mahreç İşareti
Bir ürünün sınırları belirlenmiş bir coğrafi bölgede, yörenin özelliklerinden en az birini taşıyan bölgeyle bütünleşmiş olması ve üretim süreçlerinin en az birinin ait olduğu yöre içinde yapılması gereklidir. Ürün, bu kriterleri sağlamak kaydıyla mahreç işaretine sahip olabilmektedir.

Soru 46

‘Ezo gelin çorbası’ adı aşağıdaki hangi coğrafi işaret türüne girer?

Seçenekler

A
Geleneksel ürün adı
B
Mahreç ürün adı
C
Menşe adı
D
Yöresel çorba adı
E
Coğrafi çorba adı
Açıklama:
Soru ile ilgili konu başlığı: Geleneksel Ürün Adı
Geleneksel ürün adı, menşe adı ya da mahreç işareti kategorisinde olmayan, geleneksel bir üretim yöntemiyle, geleneksel ham madde veya malzemeden üretilmiş ürünler olarak tanımlanır. Gelenekselin anlamı ise ürünün pazarda uzun bir geçmişe sahip olması, kuşaklar arası öğretilen, bilinen bir ürün olmasıdır Geleneksel ürünün sahip olduğu spesifik özelliği ve niteliği sertifikalandırılmaktadır Ezo Gelin çorbası, Çakallı menemeni, Şevket-i bostan ve Denizli tandır kebabı diğer geleneksel ürün adı almış ürünlerdir.

Soru 47

Aşağıdakilerden hangisi “Coğrafi İşaretlerin Güçlendirilmesi (Strengthening Geographical Indications)” Konferansı’nda Komisyonca, Avrupa Birliği nezdinde Türkiye’nin korunan 7 coğrafi işareti tescillenmiş yerler ve ürün eşleşmesinden biri değildir?

Seçenekler

A
Aydın-incir
B
Eskişehir-pide
C
Gaziantep-baklava
D
Malatya-kayısı
E
Milas-zeytinyağı
Açıklama:
Soru ile ilgili konu başlığı: COĞRAFİ İŞARETLİ ÜRÜNLER
“Coğrafi İşaretlerin Güçlendirilmesi (Strengthening Geographical Indications)” Konferansı’nda Komisyonca, Avrupa Birliği nezdinde Türkiye’nin korunan 7 coğrafi işareti tescillenmiştir. Bunlar; Aydın inciri, Aydın kestanesi, Antep baklavası, Bayramiç beyazı, Taşköprü sarımsağı, Malatya kayısısı ve Milas zeytinyağıdır.

Soru 48

Eskişehir’in Sivrihisar ilçesine özgü dövme sucuk 2020 yılında aşağıdaki hangi coğrafi ifadeyi almaya hak kazanmıştır?

Seçenekler

A
Yöresel sucuk adı
B
Geleneksel ürün adı
C
Mahreç işareti
D
Menşe adı
E
Coğrafi ürün
Açıklama:
Soru ile ilgili konu başlığı: Coğrafi İşaretli Ürünlerin Turizme Katkısı
Eskişehir’in Sivrihisar ilçesine özgü dövme sucuk 2020 yılında aşağıdaki hangi mahreç işareti almıştır.

Soru 49

Aşağıdakilerden hangisi fonksiyonel gıda örneklerinden biri değildir?

Seçenekler

A
Glutensiz ekmek
B
Probiyotik yoğurt
C
Ginsengli meyva suyu
D
Laktozlu kutu inek sütü
E
Düşük sodyum tuzlu kraker
Açıklama:
Soru ile ilgili konu başlığı: FONKSİYONEL GIDALAR
Gıdaların özel faydalarına ilave olarak mineral, vitamin, antioksidan, yağ asidi gibi yönlerden zenginleştirilmesi ve içeriğinin güçlendirilmesi fonksiyonel gıdaların temel amaçlarındandır. Omega-3, mineraller, vitaminler, prebiyotikler, lökope, probiyotikler, beta keratin, beta-glukan gibi içerikler fonksiyonel gıdalarda kullanılan içeriklerden bazılarıdır. Fonksiyonel gıda çeşitlerine örnek vermek gerekirse; glutensiz gıdalar, probiyotik yoğurtlar, laktozsuz sütler, omega-3 içeren yağlar, gingko ve ginseng içeren içecekler, düşük sodyumlu tuzlar, diyabetik, düşük kalorili gıdalar gibi sektörde oldukça fazla ürün sayılabilir.

Soru 50

Toplum arasında antibakteriyel özelliğe sahip olduğu için geleneksel kullanımda penisilin olarak da kullanılabilen, geleneksel şifalı ürün kabul edilen ve yapılan araştırmalarda kanserojenlere karşı da etkisinin olduğu düşünülen fonksiyonel gıda aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Kızılcık
B
Turp
C
Domates
D
Çilek
E
Sarımsak
Açıklama:
Soru ile ilgili konu başlığı: Türk Mutfağında Kullanılan Bazı Fonksiyonel Gıdalar
Bazı epidemiyolojik araştırmalardaki sonuçlarda sebze, meyve tüketen insanların daha az tüketenlere oranla kanser olma olasılıkları yarı yarıya daha az olduğu görülmüştür. Bitki kaynaklı beslenmenin yanı sıra temel besinler, kronik kanser hastalığı görülme sıklığını azaltacak fitokimyasal kaynaklı besinler içerir. Sarımsak, toplum arasında antibakteriyel özelliğe sahip olduğu için penisilin olarak kullanılan geleneksel şifalı bir ürün olarak uzun süredir kullanılmaktadır. Ayrıca, yapılan araştırmalarda sarımsağın kanserojenlere karşı etkili olduğu ispatlanmıştır.

Ünite 6

Soru 1

Aşağıdakilerden hangisi sokak lezzetlerinin tercih edilme nedenlerinden biri değildir?

Seçenekler

A
Sosyalleşme
B
Farklı lezzetler deneyimleme
C
Yemek yeme ihtiyacını karşılaması
D
Ucuz ve hazır gıda olması
E
Lezzet garantisi
Açıklama:
İnsanlar artık sadece yemek yeme ihtiyaçlarını karşılamak için değil, aynı zamanda sosyalleşmek, farklı lezzetleri deneyimlemek, alternatifleri değerlendirmek amacıyla da sokak lezzetlerini tercih edebilmektedirler. Doğru cevap E seçeneğidir.

Soru 2

Tarih boyunca insanlığın en temel ihtiyaçlarından biri hangisi olmuştur?

Seçenekler

A
Beslenme
B
Kaya mezarı oygusu
C
Duvar resmi
D
Av büyüsü
E
Dinsel ritüeller
Açıklama:
Giriş
Beslenme

Soru 3

Sokak lezzetleri nasıl bir akımdır?

Seçenekler

A
Gelip geçici
B
Toplum ile toplumun yemekleri arasında oluşmuş özel bir ilişki
C
Bazen geçici bazen kalıcı
D
6 Aylık
E
Zirvede bırakılması gereken
Açıklama:
Sokak Lezzetleri Kavramı ve Tarihçesi
Toplum ile toplumun yemekleri arasında oluşmuş özel bir ilişki

Soru 4

Son zamanlarda sokak lezzetleri bilinirliğini nasıl arttırmıştır?

Seçenekler

A
Billboardlar sayesinde
B
Yöresel Fuarlar sayesinde
C
Dünya medyasının yemek ve aşçılara olan ilgisi sayesinde
D
Personel yemekhaneleri sayesinde
E
Kazı Evi mutfaklarında çalışan yerel personeller sayesinde
Açıklama:
Sokak Lezzetleri Kavramı ve Tarihçesi
Dünya medyasının yemek ve aşçılara olan ilgisi sayesinde

Soru 5

Sokak Lezzetleri nedir?

Seçenekler

A
Sabit dükkanlar tarafından hazırlanan, tezgâh veya el arabası gibi araçlarda satılan ve tüketime hazır tüm yiyecek ve içeceklerdir.
B
Sokak satıcıları tarafından hazır alınan, tezgâh veya el arabası gibi araçlarda satılan ve tüketime hazır tüm yiyecek ve içeceklerdir.
C
Sokak satıcıları tarafından hazırlanan, son derece lüks araçlarda satılan ve tüketime hazır tüm yiyecek ve içeceklerdir.
D
Sokak satıcıları tarafından hazırlanan, tezgâh veya el arabası gibi araçlarda satılan ve tüketime hazır tüm yiyecek ve içeceklerdir.
E
Sokak satıcıları tarafından hazırlanan, tezgâh veya el arabası gibi araçlarda satılan ve tüketimi tavsiye edilmeyen tüm yiyecek ve içeceklerdir.
Açıklama:
Sokak Lezzetleri Kavramı ve Tarihçesi
Sokak satıcıları tarafından hazırlanan, tezgâh veya el arabası gibi araçlarda satılan ve tüketime hazır tüm yiyecek ve içeceklerdir.

Soru 6

Sokak lezzetleri tanımı Birleşmiş Milletler tarafından ilk hangi yıl kullanılmıştır?

Seçenekler

A
1982
B
1983
C
1984
D
1985
E
1986
Açıklama:
Sokak Lezzetleri Tanımı ve Tarihçesi
1986

Soru 7

Sokak Lezzetleri tanımı Birleşmiş Milletler tarafından hangi ülkede düzenlenen bölgesel çalıştayda tanımlanmıştır?

Seçenekler

A
Endonezya
B
Malezya
C
Singapur
D
Mali
E
Burkino Faso
Açıklama:
Sokak Lezzetleri ve Tarihçesi
Endonezya

Soru 8

Sokak lezzetleri beslenme dışında hangi ihtiyaçlara yöneliktir?

Seçenekler

A
Sadece beslenme
B
Sosyalleşme
C
Eğitim
D
Sanat
E
Kültür
Açıklama:
Sokak Lezzetleri Kavramı ve Tarihçesi
Sosyalleşme

Soru 9

Sokak Lezzetleri nerede satılır?

Seçenekler

A
Vapur
B
Meydan
C
Hepsi
D
Sokak
E
İskele
Açıklama:
Sokak Lezzetleri Kavramı ve Tarihçesi
Hepsi

Soru 10

Sokak lezzetleri hangi öğünde tüketilir?

Seçenekler

A
Sabah
B
Kuşluk
C
Öğlen
D
Her zaman
E
Gece
Açıklama:
Sokak Lezzetleri Kavramı ve Tarihçesi
Her zaman

Soru 11

Sokak lezzetleri hazırlanış biçimi olarak kaç grupta değerlendirilir?

Seçenekler

A
Bir
B
İki
C
Dört
D
On iki
E
Üç
Açıklama:
Sokak Lezzetleri Kavramı ve Tarihçesi
Üç

Soru 12

Herculaneum ve Pompei’deki kazılarda ortaya çıkarılan ve günümüzün yemek tezgahlarının öncüsü olan yapı hangisidir?

Seçenekler

A
Thermopolia
B
Agora
C
Odeion
D
Euthynteria
E
Crepidoma
Açıklama:
Herculaneum ve Pompei’deki kazılarda günümüz yemek tezgâhlarının ilk temsilcisi olarak görülen thermopolia keşfedilmiştir. Thermopolia’nın her türlü pişmiş yemeği, özellikle farro (bir buğday türü), fasulye veya cicerchia (bir tür bezelye) yahnilerini satmak için kullanılan, doğrudan sokağa bakan bir tür mini mutfak olduğu belirlenmiştir. O dönemde varlıklı şehir sakinlerinin bile yaşadığı evlerde çoğunlukla mutfak olmadığı, bu nedenle insanların beslenme ihtiyacı için besleyici yemekler sağlayan en yakın Thermopolium’dan yüyecek satın alarak sokakta giderdiği belirtilmiştir

Soru 13

Hamurun, mısır veya muz yaprağına sarılarak pişirilmesiyle hazırlanan bir sokak yiyeceği olan tamales hangi antik uygarlıkta yaygındı?

Seçenekler

A
Çin
B
Aztek
C
Babil
D
Roma
E
Mali
Açıklama:
Tamales: Amerika kıtasında yaygın olarak tüketilen, içinde çeşitli et türü malzemeler olan hamurun, mısır veya muz yaprağına sarılarak pişirilmesiyle hazırlanan yiyecek türüdür. Aztek uygarlığında sokak lezzeti olarak satıldığı bilinmektedir.

Soru 14

Sokak lezzetlerinin üretimini kurala bağlayarak yasal hale getiren ilk devlet hangisidir?

Seçenekler

A
İngiltere
B
Prusya
C
Osmanlı
D
Rusya
E
Fransa
Açıklama:
İlk olarak 1502 yılında Sultan II. Beyazıt döneminde sokak lezzetlerine düzenleme getirilerek satıcı nitelikleri, fiyat, kullanılan gıdaların içerik oranları gibi standartlar belirlenmiştir. Bu anlamda Osmanlı Devleti sokak lezzetlerinin üretimini kurala bağlayarak yasal hâle getiren ilk devlet olmuştur

Soru 15

Aşağıdakilerden hangisi sokak lezzetlerinin özelliklerinden birisi değildir?

Seçenekler

A
Satıcıların gelip gittiği kentsel alanlardaki rutin yaşama canlılık kazandırır.
B
Nispeten deneyim ve eğitim gerektirmez.
C
Restoran yemeklerinden daha ucuzdur.
D
Çeşitliliği nedeniyle seçim yapmayı zor ve yavaş hale getirir.
E
Tüketiciler için gün içindeki planlarına kolayca dâhil edebilecekleri bir etkinliktir.
Açıklama:
Sokak lezzetleri genel olarak çok çeşitliliğe sahip olsa da satın alınan tezgâhta sınırlı seçeneğe sahiptir. Bu nedenle seçim yapmayı kolay ve hızlı hâle getirir. Bu sebeple D şıkkı yanlıştır.

Soru 16

Pirinç unu ve Hindistan cevizi sütü karışımından yapılan kâse şeklinde popüler Hint gözlemesinin adı nedir?

Seçenekler

A
Pav bhaji
B
Samosa
C
Chaat
D
Vada Pav
E
Appam
Açıklama:
Appam: Pirinç unu ve Hindistan cevizi sütü karışımından yapılan kâse şeklinde popüler bir Hint gözlemesidir. Tipik olarak kahvaltı veya akşam yemeği olarak tüketilen appam, en çok Tamil Nadu, Sri Lanka ve Kerala’da popülerdir. Kültürel olarak bir taş üzerinde appam pişiren Nasraniler olarak adlandırılan Suriyeli Hıristiyanlarla bağlantılı olduğu düşünülmektedir.

Soru 17

Acılı Yengeç günümüzde hangi ülkenin ulasal yemeği haline gelmiştir?

Seçenekler

A
Singapur
B
Hindistan
C
Çin
D
Japonya
E
Kore
Açıklama:
Acılı Yengeç: Asya’daki diğer birçok yemek gibi, acılı yengeç de bir sokak lezzeti olarak tüketilmeye başlanmış daha sonra Singapur’un ulusal yemeği hâline gelmiştir. Etli, baharatlı bir sosla kaplanmış tavada kızartılmış yengeçten yapılan bu sokak lezzeti 1950’lerde, tavada kızartılmış yengeç tarifini biber sosu ekleyerek değiştirmek isteyen Cher Yam Tian tarafından ortaya çıkarılmıştır. Elde edilen bu yeni lezzet sonrası ailesi onu yemeği satmaya ikna etmiş ve bugün Singapur’un özel lezzetleri arasında yerini almıştır.

Soru 18

Aşağıdaki Tayland yemeklerinden hangisi vejeteryan yemeğidir?

Seçenekler

A
Gai Tod
B
Hed Yang
C
Tod Mun Pla
D
Moo Ping
E
Pla Pao
Açıklama:
Hed Yang: Vejetaryenler için önerilebilecek bir Tayland sokak lezzetidir. Mantardan yapılan bu yemek, soya sosu ve biberle ızgara edilerek tüketilmektedir.

Soru 19

Aşağıdaki yemeklerden hangisi geleneksel bir Meksika yemeğidir?

Seçenekler

A
Piadina
B
Porchetta
C
Tamale
D
Picanha
E
Tapioca
Açıklama:
Tamale: Meksika sokak kültüründe ve evlerinde de sıkça yapılan ve günün her öğünü tüketile-bilen bir yemektir. Meksika sokaklarında sıklıkla tüketilen bu popüler tatlı, mısır kabuğu veya muz yaprağına sarılmış bir tür mısır hamuru tatlısıdır. İsteğe göre tavuk, domates veya herhangi bir tuzlu ürün ile doldurularak tüketilebilmektedir.

Soru 20

Aşağıdakilerden hangisi İç Anadolu Bölgesi'ne ait bir sokak lezzetidir?

Seçenekler

A
Süt Böreği
B
Feselli
C
Orcik
D
Dolaz
E
Dut Tatlısı
Açıklama:
Süt Böreği Bayburt, Feselli Ardahan, Orcik Elazığ ve Dut Tatlısı Tunceli yöresine ait lezzetlerimizdendir. Dolaz ise Nevşehir bölgesine ait bir helva çeşidir. Doğru cevap D'dir.

Soru 21

Aşağıdaki yemeklerden hangisi simite benzer bir Alman sokak lezzetidir?

Seçenekler

A
Leberkäse
B
Spätzle
C
Escargot
D
Donut
E
Bretzel
Açıklama:
Bretzel: İçi simit, dışı kraker kıvamında olan dışı tuzlanan ve gevşek bir düğüm veya çubuk şeklinde pişirilen millî Alman simididir.

Soru 22

Satılan ilk sokak lezzeti aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Kızarmış balık
B
Kuzu kebabı
C
Börek
D
Pilav
E
Kızartılmış sebze
Açıklama:
En eski uygarlıklardan bu yana satılan yiyecekler içinde ilk sokak lezzeti Antik Yunanlılar döneminde
İskenderiye Limanı’nda kızarmış balık satan sokak satıcıları ile ortaya çıkmıştır. Bu gelenek Yunanistan’dan Roma coğrafyasına yayılarak zenginleşmiş ve çok çeşitliliğe dönüşmüştür. M.Ö. 800’lü yıllarda Roma sokaklarında tezgâhlarda ekmek, kızartılmış balık gibi lezzetlerin satıldığı bilinmektedir. Doğru cevap A seçeneğidir.

Soru 23

Sokak lezzetlerine düzenleme getirerek satıcı nitelikleri, fiyat, kullanılan gıdaların içerik oranları gibi standartlar belirleyen sokak lezzetlerinin üretimini kurala bağlayıp yasal hale getiren ilk devlet aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
ABD
B
Osmanlı
C
Tayland
D
Singapur
E
Japonya
Açıklama:
İlk olarak 1502 yılında Sultan II. Beyazıt döneminde sokak lezzetlerine düzenleme getirilerek satıcı nitelikleri, fiyat, kullanılan gıdaların içerik oranları gibi standartlar belirlenmiştir. Bu anlamda Osmanlı Devleti sokak lezzetlerinin üretimini kurala bağlayarak yasal hâle getiren ilk devlet olmuştur. Daha sonra Tayland, Singapur, ABD ve Japonya gibi ülkelerde de sokak lezzetleri satışı bazı kurallara bağlanarak yasal hâle getirilmiştir.

Soru 24

Aşağıdakilerden hangisi gastronomi turizminin kapsamında yer almaz?

Seçenekler

A
Farklı yiyecek ve içecekleri tatma
B
Üretim sürecini görme
C
Değişik kültürleri ve mutfak geleneklerini inceleme
D
Yeni yerler görme
E
Yeni öğün sistemleri ve yeme stillerini keşfetme
Açıklama:
Gastronomi turizmi, kişilerin farklı yiyecek ve içecekleri tatma, üretim sürecini görme, değişik kültürleri ve mutfak geleneklerini inceleyerek öğrenme, yeni öğün sistemleri ve yeme stillerini keşfetme gibi istekleri doğrultusunda gerçekleştirilen, seyahat ve konaklamayı da kapsayan bir ilişkiler bütünüdür.

Soru 25

Derin yağda kızartılan gevrek ve çeşitli tatlarda üçgen şeklinde hamur işi yiyecekler aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Tikka
B
Chaat
C
Samosa
D
Roti
E
Appam
Açıklama:
Samosa: Derin yağda kızartılan gevrek ve çeşitli tatlarda üçgen şeklinde hamur işi yiyeceklerdir.

Soru 26

Quesadilla aşağıdakilerden hangisine ait bir sokak lezzetidir?

Seçenekler

A
Çin
B
Singapur
C
Hindistan
D
Brezilya
E
Meksika
Açıklama:
Quesadilla: Genellikle eritilmiş peynirle bir araya gelen mısır veya buğday ekmeğinden yapılmaktadır. Mozzarella veya Oaxaca peyniriyle yapılan bu sokak lezzeti, fasulye ezmesi, mantar ve salsa sosuyla birlikte tüketilmektedir. Meksika mutfağının kökeni olarak kabul edilen Quesadilla, tortillanın içerisine yerleştirilmiş peynir ve farklı dolgu malzemeleriyle servis edilmektedir.

Soru 27

Yiyeceklerin hazırlanmasında haşlama, buğulama ve kızartmanın tercih edildiği, baharat kullanımının Hint mutfağından bile fazla olduğu pek çok kültürün sentezlendiği bir mutfağa sahip olan ülke aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Malezya
B
Pakistan
C
Sri Lanka
D
Meksika
E
Endonezya
Açıklama:
Malezya: Yiyeceklerin hazırlanmasında haşlama, buğulama ve kızartmanın tercih edildiği, baharat kullanımının Hint mutfağından bile fazla olduğu pek çok kültürün sentezlendiği bir mutfağa sahiptir.

Soru 28

Amerikalıların genellikle kahvaltıda, özellikle de kahve ile tükettikleri tatlı çörek aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Bagel
B
Donut
C
Arepa
D
Cup cake
E
Cheesecake
Açıklama:
Donut: Günün her saatinde atıştırmalık olarak özellikle kahve ile tüketilen tatlı bir çörektir.
Üzerinde çikolatadan meyve soslusuna kadar onlarca farklı seçeneği bulunmaktadır. Şeker ve yağ
açısından oldukça zengin olan çöreğin kalorisi yüksektir. Amerikalıların genellikle kahvaltıda tükettikleri çöreğin simit şeklinde ve deliksiz türleri bulunmaktadır.

Soru 29

Balık ve cips aşağıdakilerden hangisine ait bir sokak lezzetidir?

Seçenekler

A
ABD
B
Fransa
C
İngiltere
D
İtalya
E
Almanya
Açıklama:
Balık ve cips İniltere'ye ait bir sokak lezzetidir.

Soru 30

Aşağıdakilerden hangisi Akdeniz bölgesine ait sokak lezzetlerinden biri değildir?

Seçenekler

A
Şırdan
B
Bici bici
C
Şalgam
D
Kokoreç
E
Halka tatlısı
Açıklama:
Ege Bölgesi’nde en çok tercih edilen sokak lezzetlerinin başında boyoz, gevrek, kumru, Muğla döneri, irmik helvası ve lokma tatlısı yer almaktadır. Ayrıca Ege Denizi’nden çıkarılan balıkların
yanına yapılan mezeler de sık tüketilen lezzetlerdendir. Marmara Bölgesi’nde ise en çok tüketilen sokak lezzetleri kokoreç, balık ekmek, midye dolması, turşu suyu ve Arnavut ciğeridir. Akdeniz
Bölgesi’nde Adana kebap, şırdan, bici bici, şalgam, tantuni ve halka tatlısı; daha çok geleneksel
yemekleriyle öne çıkan Karadeniz Bölgesi’nde de hamsi ve köftedir. İç Anadolu Bölgesi’nde sokak
lezzetleri çeşitliliği diğer bölgelere göre nispeten daha az olmakla beraber simit, döner, çibörek,
mantı bölgeye özgü lezzetlerdir. Doğu Anadolu Bölgesi sokak lezzeti Diyarbakır çöreği, Güneydoğu Anadolu bölgesinin popüler lezzeti de bakısma (peksimet) ve nohut dürümdür.

Soru 31

I. Daha az yemek çeşidinde uzmanlaşmıştır.
II. Sadece bireylere ve ailelere aittir.
III. Kazanç yerel ekonomiye geri döner.
IV. Franchise olma eğilimindedir.
V. Yönetim, ev sahibi ülkede malzeme, menü ve hazırlığın sağlanmasını denetler.
Yukarıda verilen özelliklerden hangisi ve/veya hangileri sokak lezzeti işletmelerine aittir?

Seçenekler

A
Yalnız I
B
I ve II
C
III, IV ve V
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Sadece bireylere ve ailelere ait olma ve kazancın yerel ekonomiye geri dönmesi gibi özellikler sokak lezzeti işletmelerine aittir.

Soru 32

Aşağıdakilerden hangisi, sokak lezzetlerinin üretimini kurala bağlayarak yasal hâle getiren ilk devlettir?

Seçenekler

A
Tayland
B
Singapur
C
Osmanlı Devleti
D
ABD
E
Japonya
Açıklama:
Osmanlı Devleti, sokak lezzetlerinin üretimini kurala bağlayarak yasal hâle getiren ilk devlettir.

Soru 33

I. Yanlış tarım uygulamaları
II. Çiğ gıdaların kaynakları ve kalitesi
III. Tezgâhların temizliği ile ilgili eksiklikler
IV. Hijyen uygulamalarındaki eksiklikler
Yukarıda verilen faktörlerden hangisi ve/veya sokak lezzetlerine ilişkin risk faktörlerindendir?

Seçenekler

A
Yalnız I
B
Yalnız III
C
II ve IV
D
I, III ve IV
E
I, II, III ve IV
Açıklama:
Yanlış tarım uygulamaları, çiğ gıdaların kaynakları ve kalitesi, tezgâhların temizliği ile ilgili eksiklikler ve hijyen uygulamalarındaki eksiklikler, sokak lezzetlerine ilişkin risk faktörlerindendir.

Soru 34

Bir restoranın ……………………….Michelin yıldızı alması, o restoran için özel yolculuk etmeye değecek kadar iyi olduğu anlamındadır. Boşluğa aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?

Seçenekler

A
Bir
B
Üç
C
İki
D
Beş
E
Dört
Açıklama:
Bir restoranın üç Michelin yıldızı alması, o restoran için özel yolculuk etmeye değecek kadar iyi olduğu anlamındadır.

Soru 35

Aşağıdakilerden hangisi, Japonya, Tayland ve Çin’de tüketilen haşlanmış soya fasulyesinden yapılan bir peynir türüdür?

Seçenekler

A
Tofu
B
Pav
C
Dosa
D
Roti
E
Tikka
Açıklama:
Tofu, Japonya, Tayland ve Çin’de tüketilen haşlanmış soya fasulyesinden yapılan bir peynir türüdür.

Soru 36

Yüzyıllardır sokaklarda olan bu lezzet, Meksika dendiğinde ilk akla gelen lezzet olmaktadır. ……………………….tortilla, peynir, et ve çeşitli sebze çeşnileri ve sebzelerle hazırlanan bir yiyecektir. Boşluğa aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?

Seçenekler

A
Tofu
B
Pav
C
Dosa
D
Roti
E
Taco
Açıklama:
Yüzyıllardır sokaklarda olan bu lezzet, Meksika dendiğinde ilk akla gelen lezzet olmaktadır. Taco tortilla, peynir, et ve çeşitli sebze çeşnileri ve sebzelerle hazırlanan bir yiyecektir.

Soru 37

Fransızların millî yemeği sayılabilecek bir sokak lezzeti olan Escargot özel bir ………….. yemeğidir. Boşluğa aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?

Seçenekler

A
Et
B
Balık
C
İstakoz
D
Salyangoz
E
Yengeç
Açıklama:
Fransızların millî yemeği sayılabilecek bir sokak lezzeti olan Escargot özel bir salyangoz yemeğidir.

Soru 38

Mersin’e özgü bir sokak lezzeti olan kerebiç, bir tür ………………………dır/dir. Boşluğa aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?

Seçenekler

A
Kebap
B
Ciğer
C
Börek
D
Helva
E
Kurabiye
Açıklama:
Mersin’e özgü bir sokak lezzeti olan kerebiç, bir tür kurabiyedir.

Soru 39

Çibörek, aşağıda verilen şehirlerden hangisine özgü bir sokak lezzetidir?

Seçenekler

A
Samsun
B
Eskişehir
C
İzmir
D
Ankara
E
Kars
Açıklama:
Çibörek, Eskişehir'e özgü bir sokak lezzetidir.

Soru 40

Şibit, aşağıda verilen şehirlerden hangisine özgü bir sokak lezzetidir?

Seçenekler

A
Kütahya
B
Eskişehir
C
İzmir
D
Ankara
E
Kars
Açıklama:
Şibit, Kütahya'ya özgü bir sokak lezzetidir.

Soru 41

“Sokak lezzetleri” ile ilgili olarak, aşağıdakilerden hangileri doğrudur?
(I) Sokak satıcıları tarafından hazırlanan, tezgâh veya el arabası gibi araçlarda satılan ve tüketime hazır tüm yiyecek ve içeceklerdir.
(II) Kentsel alanlarda günlük olarak milyonlarca düşük ve orta gelirli tüketici tarafından tüketilen, sokaklarda ve diğer halka açık yerlerde sabit veya seyyar satıcılar tarafından hazırlanan ve/veya satılan tüketime hazır yiyecek ve içeceklerdir.
(III) Sokaklarda ve diğer halka açık yerlerde hazırlanan, tüketicilerin satış sırasında veya daha sonra tüketilmek üzere satın aldıkları yiyecek ve içeceklerdir.
(IV) Afrika, Asya, Latin Amerika ve Orta Doğu’da, kentsel peyzajın bir parçası konumundadır.
(V) Fast food (hızlı yemek) olarak ta bilinir.

Seçenekler

A
I ve II
B
II ve III
C
I, II ve III
D
IV ve V
E
I, II, III ve IV
Açıklama:
SOKAK LEZZETLERİ KAVRAMI VE TARİHÇESİ
Fast food (hızlı yemek) ile sokak lezzetleri birbirlerine yakın veya aynı kavramlar gibi algılansa da birbirlerinden ayrılmaktadır.

Soru 42

Sokak lezzetleri işletmesinden farklı olarak, bir hızlı yemek işletmesi için aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Seçenekler

A
Malzeme çeşitliliği ve menü zenginliği sunar.
B
Ulaşım merkezlerine, çalışma alanlarına, okullara ve kalabalık yerlere yakın çalışır.
C
Pazarlama olarak ağızdan ağıza iletişim kullanır.
D
Personel istihdam eder.
E
Kazanç yerel ekonomiye geri döner.
Açıklama:
SOKAK LEZZETLERİ KAVRAMI VE TARİHÇESİ
Bir hızlı yemek işletmesi ile sokak lezzetleri işletmesi arasındaki farklar şu şekilde sıralanabilir;
Hızlı yemek işletmesi; • Daha az yemek çeşidinde uzmanlaşmıştır. • Genellikle derin yağda kızartılmış, örneğin kızarmış tavuk, patates cipsi, patates kızartması veya pizza gibi ürünleri satar. • Kapalı alanda çalışır. • Kendine özgü bir mekâna ve dekora sahiptir. • Personel istihdam eder. • Pazarlama, marka sadakati için reklamlara ve işletmeye özgü ürünlere yer verir. • Franchise olma eğilimindedir. • Yönetim, ev sahibi ülkede malzeme, menü ve hazırlığın sağlanmasını denetler. • Kazancın bir kısmı marka sahibi ülkeye kalır.
Sokak lezzeti işletmesi; • Malzeme çeşitliliği ve menü zenginliği sunar. • Ham maddeleri ve çeşitli hazırlama yöntemlerini kullanır;kaynatma, fırınlama veya haşlama gibi • Ulaşım merkezlerine, çalışma alanlarına, okullara ve kalabalık yerlere yakın çalışır. • Pazarlama olarak ağızdan ağıza iletişim kullanır. • Sadece bireylere ve ailelere aittir. • Kazanç yerel ekonomiye geri döner.

Soru 43

Sokak lezzetlerini, diğer yemek türlerinden ayıran özellik, aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Tüketicinin gözü önünde hazırlanır
B
Franchise olma eğilimindedir
C
Kapalı alanda çalışır
D
Pazarlama, marka sadakati için reklamlara ve işletmeye özgü ürünlere yer verir
E
Genellikle derin yağda kızartılmış, örneğin kızarmış tavuk, patates cipsi, patates kızartması veya pizza gibi ürünleri satar
Açıklama:
SOKAK LEZZETLERİNİN ÖZELLİKLERİ VE ÖNEMİ
“Tüketicinin gözü önünde hazırlanması” dışındaki seçenekler, “hızlı yemek işletmesi”nin özellikleridir

Soru 44

Sokak lezzetlerinin en büyük riski nedir?

Seçenekler

A
Ekonomi
B
Kültür
C
Turizm
D
Gıda güvenliği
E
Kolay erişim
Açıklama:
Sokak Lezzetlerinin Önemi
Sokak lezzetlerinin ekonomi, kültür ve turizm alanlarındaki birçok faydasının yanı sıra göz ardı edilemeyecek bir diğer konu da güvenli ve sağlıklı gıdalar olup olmadığıdır.

Soru 45

Bir ülkenin gastronomisini tanımanın en kolay yolu aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Farklı destinasyonlar belirlemek
B
Sokak lezzetlerini keşfetmek
C
Pahalı restoranları tercih etmek
D
Mevsimsel turlar düzenlemek
E
Sağlık kuruluşlarında servis edilen yemekleri tadmak
Açıklama:
GASTRONOMİK AÇIDAN SOKAK LEZZETLERİ
Sokak lezzetlerini keşfetmek, bir ülkenin gastronomisini tanımanın en kolay yoludur

Soru 46

“Etkileşim arzusu ve iletişim kurma ihtiyacı turistleri ziyaret ettikleri bölgedeki insanlarla bağlantı kurmaya teşvik etmektedir. Sokak lezzetleri bu etkileşimin en kolay sağlandığı ve gastronomi etkinliğinin içinde turistlerin aktif olarak yer almalarını sağlayan ortamlardır.”
Yukarıdaki ifade, Gastronomi turizminde hangi motivasyon türünü tanımlamaktadır?

Seçenekler

A
Fiziksel
B
Kimyasal
C
Kültürel
D
Sosyal
E
Prestij
Açıklama:
GASTRONOMİK AÇIDAN SOKAK LEZZETLERİ
Gastronomi turizminde dört farklı motivasyon türü tanımlanmaktadır. Bunlar; • fiziksel, • kültürel, • sosyal motivasyon ve • prestijdir.
Sosyal motivasyonda; etkileşim arzusu ve iletişim kurma ihtiyacı turistleri ziyaret ettikleri bölgedeki insanlarla bağlantı kurmaya teşvik etmektedir. Sokak lezzetleri bu etkileşimin en kolay sağlandığı ve gastronomi etkinliğinin içinde turistlerin aktif olarak yer almalarını sağlayan ortamlardır.

Soru 47

Pirinç unu ve Hindistan cevizi sütü karışımından yapılan kâse şeklinde popüler bir gözleme olan Appam, hangi ülkenin sokak lezzetleri arasında yer alır?

Seçenekler

A
Hindistan
B
Çin
C
Singapur
D
Tayland
E
Kore
Açıklama:
ÜLKELERE GÖRE SOKAK LEZZETLERİ
Hindistan
Appam: Pirinç unu ve Hindistan cevizi sütü karışımından yapılan kâse şeklinde popüler bir Hint gözlemesidir.

Soru 48

Hindistan cevizi suyu, şeker ve köri; hangi mutfağın vazgeçilmezleridir?

Seçenekler

A
Çin
B
Pakistan
C
Kore
D
Malezya
E
İtalya
Açıklama:
Ülkelere Göre Sokak Lezzetleri
Malezya
Hindistan cevizi suyu, şeker ve köri Malay mutfağının vazgeçilmezleridir.

Soru 49

Balık ve Cips”, hangi ülkenin en ikonik yiyeceklerinden biridir?

Seçenekler

A
Almanya
B
İngiltere
C
Fransa
D
Meksika
E
Tayland
Açıklama:
Ülkelere Göre Sokak Lezzetleri
İngiltere
Balık ve Cips: Yaygın olarak sevilen bu ulusal yemek, taze kızarmış, sıcak, büyük dilimlenmiş beyaz balık filetosu ve kızarmış patateslerden oluşmaktadır. Morina, mezgit balığı ve pisi balığı yemek için kızartılan en yaygın balık türleridir. Filetolar yumurta, süt ve undan yapılan bir hamura batırılarak patateslerle birlikte kızartılmaktadır. Bu yemeğin kökeni, patateslerin kış aylarında balık yerine kızartıldığı ve kızarmış balığın ülkeye Yahudi mülteciler tarafından getirildiği 17. yüzyıla kadar uzanmaktadır. Günümüzün en ikonik İngiliz yiyeceklerinden biridir. Tuz ve sirke ile kızartılarak yanında bezelye, köri sosu veya ketçap ile servis edilmektedir.

Soru 50

“Etli ekmek” olarak bilinen sokak lezzeti, hangi şehrimize aittir?

Seçenekler

A
Eskişehir
B
Konya
C
Ankara
D
Afyon
E
Siirt
Açıklama:
Ülkelere Göre Sokak Lezzetleri / Türkiye
Etli ekmek, Konya’da bilinen bir sokak lezzetidir.

Ünite 7

Soru 1

Aşağıdakilerin hangisinden gelen sinyallerin karmaşık bir entegrasyonunun, hatıralarımız ve duygularımız eşliğinde yorumlanarak lezzeti oluşturur?
I. görme
II. duyma
III. dokunma
IV. tat
V. hissetme

Seçenekler

A
III. ve IV.
B
IV. ve V.
C
Sadece IV.
D
I., II., III., IV. ve V.
E
I., II. ve IV.
Açıklama:
NÖROGASTRONOMİ VE LEZZET ALGISI
Lezzet, beynimizde, 5 temel duyumuzdan (görme-duyma-dokunma-tat ve hissetme) gelen sinyallerin karmaşık bir entegrasyonunun, hatıralarımız ve duygularımız eşliğinde yorumlanmasıdır.

Soru 2

Yiyeceğin ağzımıza girmeden evvel başlayan süreç, beynimizin hangi alanında neticelenir ve nihayet lezzet zihinde tanımlanmış olur?

Seçenekler

A
Talamus
B
Hipotalamus
C
Neokorteks
D
Hipokampus
E
Beyincik
Açıklama:
NÖROGASTRONOMİ VE LEZZET ALGISI
Lokmamızı tabağımızdan çatal ya da kaşıkla porsiyonlarken de yemeğin dokusunu hissederiz. Lokmamızı ağzımıza atmamızla da birlikte dilimizdeki tat ve doku reseptörleri ve burnumuzdaki retronazal koklama yeteneği ile zihnimizde tat, doku ve kokudan gelen lezzetin bir resmi yapılır. Yiyeceğin ağzımıza girmeden evvel başlayan bu süreci, beynimizin neokorteks alanında neticelenir ve nihayet lezzet zihinde tanımlanmış olur.

Soru 3

Aşağıdakilerin hangisinin tadı umami tad olarak nitelendirilir?

Seçenekler

A
Sodyum sitrat
B
Monosodyum glutamat
C
Sodyum askorbat
D
Sodyum klorür
E
Calsiyum glutamat
Açıklama:
LEZZZETİN ALGILANMASINDA TEMEL TATLAR
Umami tadı monosodyumglutamat (MSG) olarak da adlandırılan kimyasal madde ile ilişkilendirilmektedir. Asya mutfağında oldukça fazla kullanılan, ayrıca sürdürülebilirlik ve beslenme açısından çok kıymetli olan konbu ve dulse deniz yosunları umami açısından oldukça zengindir.

Soru 4

Aşağıdakilerin hangisi yiyecekteki doyurucu bir kaliteyi gösterir?

Seçenekler

A
Umami
B
Tuzlu
C
Acı
D
Tatlı
E
Ekşi
Açıklama:
LEZZZETİN ALGILANMASINDA TEMEL TATLAR
Nörogastronominin kurucusu Shepherd (2012) temel tatların algısal niteliklerini ve önemini aşağıdaki gibi ifade etmiştir:
  • Tatlı, güvenilir, yüksek enerjiyi temsil eder.
  • Tuzlu, vücut sıvısı içindeki tuzluluk oranını korumak için temel oluşturur.
  • Ekşi, bozulan yiyeceklere dair uyarılmamızı sağlar.
  • Acı, toksik maddeler konusunda uyarıcıdır.
  • Umami, yiyecekteki doyurucu bir kaliteyi gösterir.

Soru 5

Aşağıdakilerin hangisi yiyecekteki toksik maddeler konusunda uyarıcıdır?

Seçenekler

A
Tuzlu
B
Umami
C
Tatlı
D
Ekşi
E
Acı
Açıklama:
LEZZZETİN ALGILANMASINDA TEMEL TATLAR
Nörogastronominin kurucusu Shepherd (2012) temel tatların algısal niteliklerini ve önemini aşağıdaki gibi ifade etmiştir:

  • Tatlı, güvenilir, yüksek enerjiyi temsil eder.

  • Tuzlu, vücut sıvısı içindeki tuzluluk oranını korumak için temel oluşturur.

  • Ekşi, bozulan yiyeceklere dair uyarılmamızı sağlar.

  • Acı, toksik maddeler konusunda uyarıcıdır.

Soru 6

Aşağıdakilerin hangisi farklı şekillerde sunulan yiyeceklerin insanlarda yarattığı hislerin belirlenme-sini ve insanların yiyecekler konusundaki görsel tercihlerinin değerlendirilmesini sağlar?

Seçenekler

A
Gastrofizik
B
Moleküler gastronomi
C
Retrogastronomi
D
Nörogastronomi
E
Mikrogastronomi
Açıklama:
LEZZETİN ALGILANMASINDA DUYULARIN ÖNEMİ
Nörogastronomi, farklı şekillerde sunulan yiye-ceklerin insanlarda yarattığı hislerin belirlenme-sini ve insanların yiyecekler konusundaki görsel tercihlerinin değerlendirilmesini sağlar

Soru 7

Yiyecek ve içecekleri tadarken yaşanan çok algılı (multisensory) deneyimi etkileyen faktörlerin bilimsel olarak incelenmesi nasıl tanımlanır?

Seçenekler

A
Nörogastronomi
B
Moleküler gastronomi
C
Retrogastronomi
D
Mikrogastronomi
E
Gastrofizik
Açıklama:
GASTROFİZİK KAVRAMI
İnsanların duyusal özellikler aracılığı ile gıdaları anlamlandırma durumları yeni gelişmekte olan bir kavram olan “gastrofizik” ile açıklanmaktadır. Kelime itibarıyla gastro ve psikofizik kelimelerinin birleşmesi ile oluştuğu ifade edilmektedir. Oxford Üniversitesinde deneysel psikoloji alanında görev yapmakta olan Charles Spence bu kavramı, “Yiyecek ve içecekleri tadarken yaşadığımız çok algılı (multisensory) deneyimimizi etkileyen faktörlerin bilimsel olarak incelenmesi” olarak tanımlamaktadır.

Soru 8

Aşağıdakilerin hangisi gastronomiyi bilimsel bir bakış açısıyla ele alan, yiyeceklerin pişirme esnasındaki fiziksel ve kimyasal dönüşümlerini inceleyen disiplindir?

Seçenekler

A
Nörogastronomi
B
Retrogastronomi
C
Moleküler gastronomi
D
Mikrogastronomi
E
Gastrofizik
Açıklama:
GASTROFİZİK KAVRAMI
Moleküler gastronomi: Gastronomiyi bilimsel bir bakış açısıyla ele alan, yiyeceklerin pişirme esnasındaki fiziksel ve kimyasal dönüşümlerini inceleyen disiplindir.

Soru 9

Aşağıdakilerin hangisi Arşimet prensibi (ilkesi) kavramına örnek olabilir?

Seçenekler

A
Meringue ve crème anglaise
B
Çikolata temperleme
C
Sufle
D
Demlenmiş çay
E
Vegan mayonez
Açıklama:
GASTROFİZİK KAVRAMI
Meringue ve crème anglaise, Arşimet prensibi (ilkesi) kavramına örnek olabilir.

Soru 10

Aşağıdakilerin hangisi yemeğin mikroyapısını oluşturan parametrelerden?

Seçenekler

A
Sunum şekli
B
Porsiyonu
C
Kaynağı
D
Konsantrasyon ve molekül özellikleri
E
Fiyatı
Açıklama:
GASTROFİZİK KAVRAMI
Yemeğin mikro yapısını ise:
  • Yiyeceklerin bileşen türleri,
  • Konsantrasyon ve molekül özellikleri,
  • Enerji girişleri,
  • Makroskobik fiziksel özellikleri
  • Sıcaklık ile zaman gibi
parametreler oluşturmaktadır.

Soru 11

“-------, Tokyo İmparatorluk Üniversitesinin Kikunae Ikeda isimli bir kimya profesörü tarafından 1908 yılında keşfedilmiş ve Japonca lezzetli anlamındadır.”
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru şekilde tamamlar?

Seçenekler

A
Umami
B
Tuzlu
C
Ekşi
D
Acı
E
Tatlı
Açıklama:
Umami tadı, Tokyo İmparatorluk Üniversitesinin Kikunae Ikeda isimli bir kimya profesörü tarafından 1908 yılında keşfedilmiş ve Japonca lezzetli anlamındadır. Doğru cevap A seçeneğidir.

Soru 12

Aşağıdakilerden hangileri umami tadının gastronomi alanında yenilikçi yaklaşımlarda kullanılabilmek üzere sahip olduğu özellikler arasında yer almaktadır?
I. Tükürük salgısını artırmaktadır.
II. Kalıcı bir lezzet katar.
III. Lezzete dair bir uyum dengesi sağlar.
IV. Tokluk sinyallerinin daha hızlı aktive olmasını sağlamaktadır.

Seçenekler

A
I ve II
B
III ve IV
C
I, II ve III
D
II, III ve IV
E
I, II, III ve IV
Açıklama:
Umami tadının gastronomi alanında yenilikçi yaklaşımlarda kullanılabilmek üzere sahip olduğu özellikler aşağıdaki gibidir:

  • Umami tükürük salgısını artırmaktadır. Ağız sulandırıcıdır.

  • Umami yiyeceklerin lezzetini artırmaktadır.

  • Umami tokluk sinyallerinin daha hızlı aktive olmasını sağlamaktadır.

  • Umami tuzluluk katar.

  • Umami yumuşaklık katar.

  • Umami kalıcı bir lezzet katar.

  • Umami lezzete dair bir uyum dengesi sağlar.


Doğru cevap E seçeneğidir.

Soru 13

1913-1927 yılları arasında yayımlanan 7 ciltlik “Kayıp Zamanın İzinde” isimli eserinde, kekleri çaya bandırıp koklamasından sonra hatırladığı çocukluk anılarından ilham alan yazar aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Marcel Proust
B
Gordon M. Shepherd
C
Kikunae Ikeda
D
Charles Spence
E
Dan Saladino
Açıklama:
Fransız yazar Marcel Proust 1913-1927 yılları arasında yayımlanan 7 ciltlik “Kayıp Zamanın İzinde” isimli eserinde, kekleri çaya bandırıp koklamasından sonra hatırladığı çocukluk anılarından ilham almıştır. Doğru cevap A seçeneğidir.

Soru 14

Nörogastronominin kurucusu Shepherd temel tatların algısal nitelikleri ve önemi için aşağıdaki ifadelerden hangilerini kullanmıştır?
I. Tatlı, güvenilir, yüksek enerjiyi temsil eder.
II. Tuzlu, vücut sıvısı içindeki tuzluluk oranını korumak için temel oluşturur.
III. Acı, bozulan yiyeceklere dair uyarılmamızı sağlar.
IV. Ekşi, toksik maddeler konusunda uyarıcıdır.

Seçenekler

A
I ve II
B
III ve IV
C
I, II ve III
D
II, III ve IV
E
I, II, III ve IV
Açıklama:
Nörogastronominin kurucusu Shepherd (2012) temel tatların algısal niteliklerini ve önemini aşağıdaki gibi ifade etmiştir:
• Tatlı, güvenilir, yüksek enerjiyi temsil eder.
• Tuzlu, vücut sıvısı içindeki tuzluluk oranını korumak için temel oluşturur.
• Ekşi, bozulan yiyeceklere dair uyarılmamızı sağlar.
• Acı, toksik maddeler konusunda uyarıcıdır.
• Umami, yiyecekteki doyurucu bir kaliteyi gösterir.
Doğru cevap A seçeneğidir.

Soru 15

Lezzet ve koku alma duyusu ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangileri doğrudur?
I. Lezzet konusunda burun da en az ağız kadar önemlidir.
II. Ortamdaki bir kokunun varlığının algılanması yoğunluğunun algılanmasından çok daha önemlidir.
III. Koklama duyumuz ikiye ayrılır; ortonazal ve retronazal.
IV. Retronazal koklama lezzet konusunda öneme sahip değildir.

Seçenekler

A
I ve II
B
III ve IV
C
I, II ve III
D
II, III ve IV
E
I, II, III ve IV
Açıklama:
Lezzet konusunda burun da en az ağız kadar önemlidir. Ortamdaki bir kokunun varlığının algılanması yoğunluğunun algılanmasından çok daha önemlidir. Koklama duyumuz ikiye ayrılır; ortonazal ve retronazal. Yemeğin kokusunu içimize çekmemiz, ortanazal koklama iken yiyeceğimizi çiğnerken ya da yutarken burnumuzdan verdiğimiz nefes de retronazal koklamadır. Burnumuzdan nefes vermediğimiz sürece yemeğin lezzetini tam olarak anlamamız mümkün değildir. Bu yüzden retronazal koklama lezzet konusunda hayati öneme sahiptir. Doğru cevap C seçeneğidir.

Soru 16

Aşağıdakilerden hangileri yemeğin mikro yapısını oluşturan parametreler arasında yer almaktadır?
I. Yiyeceklerin bileşen türleri
II. Konsantrasyon ve molekül özellikleri
III. Enerji girişleri
IV. Makroskobik fiziksel özellikleri

Seçenekler

A
I ve II
B
III ve IV
C
I, II ve III
D
II, III ve IV
E
I, II, III ve IV
Açıklama:
Gastronomi ve bilimin ilişkisi yemeğin mikro yapısı ile açıklanmaktadır. Yemeğin mikro yapısını ise:
• Yiyeceklerin bileşen türleri,
• Konsantrasyon ve molekül özellikleri,
• Enerji girişleri,
• Makroskobik fiziksel özellikleri
• Sıcaklık ile zaman gibi parametreler oluşturmaktadır. Doğru cevap E seçeneğidir.

Soru 17

Aşağıdaki "kavram-gastronomideki uygulamasına yönelik örnek" eşleştirmelerinden hangileri doğrudur?
I. Geçişli hâl ısı iletimi - Yumurtanın yavaşça haşlanması
II. Miksaj ve emülsifikasyon - Vegan mayonez
III. Katı yağın kristalizasyonu - Çikolata temperleme
IV. Arşimet prensibi - Sufle

Seçenekler

A
I ve II
B
III ve IV
C
I, II ve III
D
II, III ve IV
E
I, II, III ve IV
Açıklama:
Geçişli hâl ısı iletimi - Yumurtanın yavaşça haşlanması, Miksaj ve emülsifikasyon - Vegan mayonez, Katı yağın kristalizasyonu - Çikolata temperleme; "kavram-gastronomideki uygulamasına yönelik örnek" eşleştirmeleri doğrudur. Doğru cevap C seçeneğidir.

Soru 18

Aşağıdakilerden hangileri insanların yemek deneyimlerini etkileyen unsurlar arasında sayılmaktadır?
I. İçinde bulunduğumuz ruh hâli
II. Çevre ve yemek yenilen mekân
III. Yemeğe eşlik eden müzik ve manzara
IV. Sunumda kullanılan görsel unsurlar

Seçenekler

A
I ve II
B
III ve IV
C
I, II ve III
D
II, III ve IV
E
I, II, III ve IV
Açıklama:
İnsanların yemek deneyimlerini etkileyen unsurlardan bazıları şu şekilde sıralanabilir:
• İçinde bulunduğumuz ruh hâli,
• İçinde bulunduğumuz toplum,
• Çevre ve yemek yenilen mekân,
• Tabak ve çatal-bıçak takımı,
• Yemeğin kiminle yenildiği,
• Yemeğe eşlik eden müzik ve manzara,
• Sunumda kullanılan görsel unsurlar,
• Yemeği oluşturan malzemeler,
• Sunum yapan kişinin davranış biçimleri
Doğru cevap E seçeneğidir.

Soru 19

Gastrofizik alanı ile ilgili ilk uluslararası sempozyum olan “The Emerging Science of Gastrophysics” 2012 yılında aşağıdaki şehirlerden hangisinde düzenlenmiştir?

Seçenekler

A
Kopenhag
B
Stockholm
C
Londra
D
Paris
E
Viyana
Açıklama:
Alanyazında nispeten yeni olduğu kabul edilen gastrofizik alanı ile ilgili ilk uluslararası sempozyum olan “The Emerging Science of Gastrophysics” ise Danimarka Kraliyet Bilimler Akademisi tarafından 2012 yılında Kopenhag’da düzenlenmiştir. Doğru cevap A seçeneğidir.

Soru 20

Dünyanın ilk çok algılı restoranı “Ultraviolet” aşağıdaki şehirlerden hangisinde bulunmaktadır?

Seçenekler

A
Şangay
B
Kopenhag
C
Tokyo
D
New York
E
Amsterdam
Açıklama:
Dünyanın ilk çok algılı restoranı, “Ultraviolet” adlı Şangay’daki bir restorandır. Doğru cevap A seçeneğidir.

Soru 21

Aşağıdakilerden hangisi Nörogastronomi alanının tanımı ve ilanı için öncü olmuştur?

Seçenekler

A
Gordon M. Shepherd
B
Brillat Savarin
C
Harold McGee
D
Hervé This
E
Nicholas Kurti
Açıklama:
Nörogastronomi alanının tanımı ve ilanı için Gordon M. Shepherd öncü olmuştur. Shepherd, sinirbilim (neuroscience) ve nörobiyoloji (neurobiology) alanında 42 yıllık bir deneyime sahiptir. 2012 yılında yayımladığı kitabının kapağında “Beyin lezzeti nasıl yaratır ve ne den önemlidir?” (How the brain creates flavor and What it matters?) cümlesi yer alır.

Soru 22

Nörogastronomi _____.
Yukardaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru şekilde tamamlanamaz?

Seçenekler

A
insanların duyusal özellikler aracılığı ile gıdaları nasıl algıladığı ile ilgilenmektedir
B
lezzet kavramının beyinde nasıl oluştuğunu anlamaya çalışır
C
beyinle başlar ve beynin yemek duyumlarını nasıl oluşturduğunu sorgular
D
lezzetin insan hayatındaki önemini vurgulamaya çalışır
E
alanının tanımı ve ilanı için Shepherd öncü olmuştur
Açıklama:
Nörogastronomi ve gastrofizik, gastronomi dünyasının yeni trendleri olarak anılır ve gıda yönlerine vurgu yapar. Nörogastronominin başlangıç ve temel amacı, gıda araştırmalarının sinirbilim perspektifinden ele alınmasını sağlamaktır. Gastrofizik, insanların duyusal özellikler aracılığı ile gıdaları nasıl algıladığı ile ilgilenmektedir.

Soru 23

Aşağıdakilerden hangisi yiyecek ya da içecek tükettiğimizde tat duyularımız aracılığıyla algıladığımız beş temel tat arasında değildir?

Seçenekler

A
Buruk
B
Umami
C
Tatlı
D
Ekşi
E
Acı
Açıklama:
Yiyecek ya da içecek tükettiğimizde tat duyularımız aracılığıyla tatlı, ekşi, tuzlu, acı ve umami olmak üzere beş temel tat algılarız.

Soru 24

Umami, Japonca ___ anlamındadır.

Seçenekler

A
lezzetli
B
faydalı
C
güvenilir
D
besleyici
E
koruyucu
Açıklama:
Umami tadı, Tokyo İmparatorluk Üniversitesinin Kikunae Ikeda isimli bir kimya profesörü tarafından
1908 yılında keşfedilmiş ve Japonca lezzetli anlamındadır.

Soru 25

Aşağıdakilerden hangisi doğru değildir?

Seçenekler

A
Gevreklik hissi yiyeceklerin umami tadını azaltmaktadır.
B
Yiyeceklerin dokuları, kişilerin yemek tercihlerinde belirleyici olabilmektedir.
C
Yiyecekleri tüketirken gelen sesler lezzet ile ilgili olarak önemli ayrıntılar barındırır.
D
Gevreklik birçok gıdada arzu edilen bir kalitedir.
E
Yumuşak dokulu yiyecekler, gevrek yiyeceklere göre daha az tercih edilmektedir.
Açıklama:
Araştırmalar gevreklik hissinin yiyeceklerin çoğundaki umami tadını artırdığını belirtmektedir.

Soru 26

I. İnsanların duyusal özellikler aracılığı ile gıdaları nasıl algıladığı ile ilgilenmektedir.
II. Yiyecek ve içeceklerin kişilere yaşattığı çok algılı deneyimleri etkileyen faktörleri inceler.
III. Yemek hazırlama ve tüketme konusunda yeni bir model olarak tanımlanır.
IV. Gıda araştırmalarının sinirbilim perspektifinden ele alınmasını sağlamaktır.
Yukarıda verilenlerden hangileri “Nörogastronomi” ile ilgilidir?

Seçenekler

A
I,II,III
B
I ve IV
C
II ve III
D
III ve IV
E
II ve IV
Açıklama:
Nörogastronomi, yemek hazırlama ve tüketme konusunda yeni bir model olarak tanımlanır çünkü yemek konusunu günümüzdeki sinirbilime dair sahip olduğumuz bilgilerle ele alır. Nörogastronominin başlangıç ve temel amacı, gıda araştırmalarının sinirbilim perspektifinden ele alınmasını sağlamaktır (Lahne, 2013). Kısaca nörogastromiyi anlamak, beynimizin tat moleküllerini nasıl deneyimlediğini anlamaktır.
Gastrofizik ise insanların duyusal özellikler aracılığı ile gıdaları nasıl algıladığı ile ilgilenmektedir. Yiyecek ve içeceklerin bize yaşattığı çok algılı deneyimleri etkileyen faktörleri inceleyen disiplindir.
Nörogastronomi, yemek hazırlama ve tüketme konusunda yeni bir model olarak tanımlanır çünkü yemek konusunu günümüzdeki sinirbilime dair sahip olduğumuz bilgilerle ele alır. Nörogastronominin başlangıç ve temel amacı, gıda araştırmalarının sinirbilim perspektifinden ele alınmasını sağlamaktır (Lahne, 2013). Kısaca nörogastromiyi anlamak, beynimizin tat moleküllerini nasıl deneyimlediğini anlamaktır.
Gastrofizik ise insanların duyusal özellikler aracılığı ile gıdaları nasıl algıladığı ile ilgilenmektedir. Yiyecek ve içeceklerin bize yaşattığı çok algılı deneyimleri etkileyen faktörleri inceleyen disiplindir.
Dolayısıyla I ve II gastrofizik, III ve IV nörogastronomi ile ilgilidir.

Soru 27

“Kayıp Zamanın İzinde” adlı eserinde koku ve hafıza ilişkisinden bahseden yazar aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Shepherd
B
Proust
C
Sancar
D
Tesla
E
Darwin
Açıklama:
Fransız yazar Marcel Proust 1913-1927 yılları arasında yayımlanan 7 ciltlik “Kayıp Zamanın İzinde” isimli eserinde, kekleri çaya bandırıp koklamasından sonra hatırladığı çocukluk anılarından ilham almıştır. Yazarın eserinde ulaştığı başarı, koku ve hafıza arasındaki ilişkinin “Proust Olgusu” veya “Proust Deneyimi” gibi adlandırılmasına da vesile olmuştur (Serdar Paktin, 2018 akt.; Özgen, 2011).
Dolayısıyla cevap B seçeneğidir.

Soru 28

Bozulan yiyeceklere dair uyarılmayı sağlayan tat hangisidir?

Seçenekler

A
Tatlı
B
Tuzlu
C
Ekşi
D
Acı
E
Umami
Açıklama:
Ekşi tat, bozulan yiyeceklere dair uyarılmamızı sağlar.
Doğru cevap C seçeneğidir.

Soru 29

1900’lü yıllarda deniz yosunları ile oluşturulmuş umami tadı, hangi ülkede keşfedilmiştir?

Seçenekler

A
Almanya
B
Türkiye
C
Çin
D
Hindistan
E
Japonya
Açıklama:
Umami Japonya’da 1900’lü yılların başında keşfedilmiş olmasına rağmen Avrupa’daki kabulü için tam bir asrın geçmesi gerekmiştir. Umami lezzetinin geç tanınmasının nedeni, Avrupa ve Japonya arasındaki mutfak kültürü farkı olarak tanımlanır (Ninomiya, 2015).
Dolayısıyla umami tadı ilk olarak Japonya'da keşfedilmiş. Doğru cevap E seçeneğidir.

Soru 30

“Yiyecek ve içecekleri tadarken yaşanan çok algılı (multisensory) deneyimini etkileyen faktörlerin bilimsel olarak incelenmesi” olarak tanımlanan kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Moleküler gastronomi
B
Nörogastronomi
C
Gastrofizik
D
Kuantum kimyası
E
Moleküler biyoloji
Açıklama:
“Gastrofizik”, “Yiyecek ve içecekleri tadarken yaşadığımız çok algılı (multisensory) deneyimimizi etkileyen faktörlerin bilimsel olarak incelenmesi” olarak tanımlamaktadır.
İnsanların duyusal özellikler aracılığı ile gıdaları anlamlandırma durumları yeni gelişmekte olan bir kavram olan “gastrofizik” ile açıklanmaktadır. Kelime itibarıyla gastro ve psikofizik kelimelerinin birleşmesi ile oluştuğu ifade edilmektedir. Oxford Üniversitesinde deneysel psikoloji alanında görev yapmakta olan Charles Spence (2017) bu kavramı, “Yiyecek ve içecekleri tadarken yaşadığımız çok algılı (multisensory) deneyimimizi etkileyen faktörlerin bilimsel olarak incelenmesi” olarak tanımlamaktadır.
Dolayısıyla doğru cevap C seçeneğidir.

Soru 31

Aşağıdakilerden hangisi gastrofiziğin ilişkili olduğu bilimsel disiplinlerden biri değildir?

Seçenekler

A
Biyoloji
B
Kimya
C
Kültür
D
Ekoloji
E
Psikoloji
Açıklama:
Gastrofizik, gastronominin yumuşak madde fiziği, kimya, mutfak bilimleri, gıda kimyası ve moleküler gastronomi ile ilişkisini ele alan bir disiplindir (Møller, 2013; Mouritsen,
2012). Diğer ilişkili olduğu bilimsel disiplinler arasında biyoloji, kimya, kültür, psikoloji vb. de yer almaktadır. Ancak ekoloji ile ilişkilendirilmemiştir.
Dolayısıyla doğru cevap D seçeneğidir.

Soru 32

Besinlerin yapısal, mekanik ve yüzey özelliklerinin görme, işitme, dokunma ve kinestetik yol ile tanımlandığı kalite kriteri” aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Tekstür
B
Viskozite
C
Kıvam
D
Doku
E
Miksaj
Açıklama:
Besinlerin yapısal, mekanik ve yüzey özelliklerinin görme, işitme, dokunma ve kinestetik yol ile tanımlandığı kalite kriteri tekstürdür.

Soru 33

Gastrofizik ile ilgili görüşlerini “Tat ve lezzet, ondan aldığınız haz, sadece ağızda değil, zihinde oluşan bir olgudur” şeklinde ifade eden, PepsiCo, Unilever, Nestle, McDonald’s ve Starbucks gibi dünyaca ünlü birçok markaya danışmanlık veren nöropazarlama danışmanı kimdir?

Seçenekler

A
Proust
B
Shepherd
C
Mouritsen
D
Biswas
E
Spence
Açıklama:
PepsiCo, Unilever, Nestle, McDonald’s ve Starbucks gibi dünyaca ünlü birçok markaya nörobilim ve nöropazarlama danışmanlığı veren Charles Spence, gastrofizik ile ilgili görüşlerini “Tat ve lezzet, ondan aldığınız haz, sadece ağızda değil, zihinde oluşan bir olgudur. O zaman konu sadece yemeğin iyi hazırlanması, şefler ya da beyaz masa örtüleri değildir. O ortamda duyduğumuz sesler, renkler, çevremizdeki insanlar ya da bilinçaltı yargılarımız lezzeti bütünsel olarak etkiler.” şeklinde ifade etmektedir (Akı, 2017).
Dolayısıyla doğru cevap E seçeneğidir.

Soru 34

I. Ambalaj
II. Renk
III. Kontrast
IV. İrilik ve şekil
V. Homojenlik
Yukarıdakilerden hangisi veya hangileri ürün hazırlama imajının sunuş şekli ile ilgilidir?

Seçenekler

A
Yalnız II
B
I, II ve IV
C
I ve III
D
Yalnız I
E
I, III ve IV
Açıklama:
Kitabınızın 224. sayfasında bulunan Şekil 7.3' e göre;
Renk ve homojenlik ürünün optik özelliği,
İrilik ve şekil ürünün fiziksel şekil özelliği,
Ambalaj ve kontrast ise ürün imajının sunuş şekli ile ilişkilendirilmiştir.
Dolayısıyla doğru cevap C seçeneğidir.

Soru 35

Çok algılı restoranlar, artırılmış gerçeklik yardımı ile teknolojinin bir getirisi olan bu deneyimi müşterilerine sunmaktadır. Buna göre, dünyanın ilk çok algılı restoranı aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Mugaritz (San Sebastian)
B
Ultraviolet (Şangay)
C
Narisawa (Tokyo)
D
Central (Lima)
E
Noma (Kopengah)
Açıklama:
Çok algılı restoranlar, artırılmış gerçeklik yardımı ile teknolojinin bir getirisi olan bu deneyimi müşterilerine sunmaktadır. Dünyanın ilk çok algılı restoranı ise “Ultraviolet” adlı Şangay’daki bir restorandır.
Doğru cevap B seçeneğidir.

Soru 36

Aşağıdakilerden hangisi doğru değildir?

Seçenekler

A
Gastronomi ve bilimin ilişkisi yemeğin makro besin değeri ile açıklanmaktadır.
B
Gastrofizik, moleküler gastronomi yaklaşımları ile de örtüşmektedir.
C
Moleküler gastronomi de yemeğin bilimsel yönünü ortaya koymayı amaçlamaktadır.
D
Gastrofizik ısı ve termodinamik ile de ilişkilendirilmektedir.
E
Yiyeceklerin makroskobik fiziksel özellikleri moleküler gastronomide bir parametredir.
Açıklama:
Gastronomi ve bilimin ilişkisi yemeğin mikro yapısı ile açıklanmaktadır. Gastronomi ve bilimin ilişkisi yemeğin mikro yapısı ile açıklanmaktadır. Yemeğin mikro yapısını ise, yiyeceklerin bileşen türleri, konsantrasyon ve molekül özellikleri, enerji girişleri, makroskobik fiziksel özellikleri, sıcaklık ile zaman gibi parametreler oluşturmaktadır.

Soru 37

Aşağıdakilerden hangisi katı yağın kristalizasyonu için bir örnektir?

Seçenekler

A
Sütte yumuşatılmış bisküvi
B
Sufle
C
Reometri (Mayonez)
D
Sosların kalınlaştırılması
E
Çikolata temperleme
Açıklama:
Çikolata temperleme katı yağın kristalizasyonu için bir örnektir.

Soru 38

___, homojen yapıda ve yoğun hâlde bulunan sıvı gıdaların akışkanlığa karşı gösterdikleri dirençtir. ____ ise heterojen yapıdaki sıvı veya yarı katı gıdaların akışkanlığa gösterdikleri dirençtir.

Seçenekler

A
Viskozite - Kıvam
B
Kapilarite (kılcallık) - Kıvam
C
Miksaj ve emülsifikasyon - Viskozite
D
Nişasta jelatinizasyonu - Geçişli hâl kütle aktarımı
E
Kıvam - Geçişli hâl kütle aktarımı
Açıklama:
Viskozite, homojen yapıda ve yoğun hâlde bulunan sıvı gıdaların akışkanlığa karşı gösterdikleri dirençtir. Kıvam ise heterojen yapıdaki sıvı veya yarı katı gıdaların akışkanlığa gösterdikleri dirençtir.

Soru 39

Yapılan araştırmalarda aşağıda verilenlerden hangi renk tabakta yemek yendiğinde daha hızlı doyulduğuna ilişkin bulgular elde edilmiştir?

Seçenekler

A
Kırmızı
B
Beyaz
C
Sarı
D
Siyah
E
Gri
Açıklama:
Renkler nesneleri algılamamız konusunda önemli bir unsurdur. Gıdalar ve tüketim esnasındaki görsel faktörler tadım deneyimini oldukça etkilemektedir. Örneğin, tabağın şekli ve rengi önemlidir. Konu ile ilgili yapılan çalışmalarda kırmızı tabakta yemek yendiğinde daha hızlı doyulduğuna ilişkin bulgular elde edilmiştir.

Soru 40

Tat bileşikleri ____ tatlardır.
Aşağıdakilerden hangisi yukarıdaki boşluğu doğru tamamlamaz?

Seçenekler

A
dille algılanan
B
kısmen uçucu olan
C
suda çözünebilen
D
yüksek konsantrasyonlarda bulunabilen
E
tuzlu, tatlı, acı ve ekşi
Açıklama:
Tat bileşikleri dille algılanan, uçucu olmayan, suda çözünebilen, yüksek konsantrasyonlarda bulunabilen, tuzlu, tatlı, acı ve ekşi tatlardır.

Soru 41

Nörogastronominin araştırdığı ya da vurguladığı ana konular arasında yer almaz?

Seçenekler

A
Beynin yemek duyumlarını nasıl oluşturduğu
B
Yemeklerin hangi açılarından iyi ya da kötü olarak yorumlandığını
C
Yiyecek ve içecekleri tadarken yaşadığımız çok algılı deneyimi etkileyen faktörler
D
Lezzetin insan hayatındaki önemi ve beynin lezzeti nasıl algıladığı
E
Yemek yemenin ihtiyaçtan öte duyusal bir insan deneyimi olduğu
Açıklama:
c şıkkı dışındakiler nörogastronominin araştırma alanları ve odaklarıdır. C şıkkı ise gastrofizikle ilgilidir.
Gastrofizik yiyecek ve içecekleri tadarken yaşadığımız çok algılı (multisen-sory) deneyimimizi etkileyen faktörlerin bilimsel olarak incelenmesi” olarak tanımlamaktadır. Gastronomi çok disiplinli bir alan olarak tanımlanmakta ve kimya, edebiyat, biyoloji, jeoloji, tarih, müzik, felsefe, psikoloji, sosyoloji, tıp, beslenme ve tarım gibi farklı disiplinlerle ilişkilendirilmektedir.

Soru 42

Aşağıdakilerden hangisi beynimizin tat moleküllerini nasıl deneyimlediğini anlamak ile ilgili lezzet bilimidir?

Seçenekler

A
Gastrofizik
B
Gastronomi
C
Nörogastronomi
D
Umami
E
Psikofizik
Açıklama:
Nörogastronominin başlangıç ve temel amacı, gıda araştırmalarının sinirbilim perspektifinden ele alınmasını sağlamaktır (Lahne, 2013). Kısaca nörogastromiyi anlamak, beynimizin tat moleküllerini nasıl deneyimlediğini anlamaktır.

Soru 43

Aşağıdakilerden hangisi Umami tadı ile ilgili yanlış bilgidir?

Seçenekler

A
balık ve et gibi lezzetli yiyecekler aracılığıyla ortaya çıkmıştır.
B
ilk olarak Kore'de 20. yy'da keşfedilmiştir.
C
Konbu ve dulse deniz yosunları umami açısından oldukça zengindir
D
Monosodyum glutamat sayesinde ortaya çıkan bir tattır.
E
Umami ağız sulandırıcı, tükürük salgısını artırıcı etki sağlar.
Açıklama:
Umami tadı, Tokyo İmparatorluk Üniversitesinin Kikunae Ikeda isimli bir kimya profesörü tarafından 1908 yılında keşfedilmiş ve Japonca lezzetli anlamındadır

Soru 44

Aşağıdakilerden hangisini algılamak için Retronazal koklama gereklidir?

Seçenekler

A
Ekşi- acı
B
pişen yemeğin ne olduğu
C
Tatlı tuzlu
D
Umami tatlar
E
Aroma ve lezzet farkı
Açıklama:
dikkat
Dilimizde algıladığımız tatlı, tuzlu, ekşi, acı ve umami tatlarının ötesindeki lezzeti algılamak için (ör-neğin, elmanın aromasını armuttan ayırt etmek için) retronazal koku duyusu gerekir

Soru 45

Lezzetle duyular ilişkilendirdiğinde kimyasal bir dedektör gibi çalışan ve çevredeki tehlikeleri algılamak için tat ile birlikte devrerye giren duyu hangisidir?

Seçenekler

A
Koku
B
Görme
C
Dokunma
D
Duyma
E
Hissetme
Açıklama:
..... ortamdaki bir kokunun varlığının algılanması yoğunluğunun algılanmasından çok daha önemlidir. Bu bilgi, insanlar için koku alma sisteminin (koku algılama sistemi), tat ile birlikte çevredeki tehlikeleri algılamak için bir tür kimyasal dedektör olduğu varsayımını güçlendirmektedir.

Soru 46

Aşağıdakilerden hangisi lezzeti kişiye özel kılan özelliklerden değildir?

Seçenekler

A
kültür
B
hatıralar
C
duygular
D
biyoloji
E
psikoloji
Açıklama:
içinde bulunduğumuz kültür, hatıra ve duygularımız-dan etkilendiği için lezzet kişiye özeldir. Örneğin, Asya sokak yemekleri, bir Asyalı için lezzetli kabul edilirken batılı biri için bu durum tam tersi olabilir.

Soru 47

Aşağıdaki parametrelerden hangisi yemeğin mikro yapısını oluşturanlar arasında yer almaz?

Seçenekler

A
Yiyeceklerin bileşen türleri
B
Görsel boyut özellikleri
C
Enerji girişleri
D
Makroskobik fiziksel özellikleri
E
Sıcaklık ile zaman
Açıklama:
yemeğin mikro yapısını
-Yiyeceklerin bileşen türleri,
-Konsantrasyon ve molekül özellikleri,
-Enerji girişleri,
-Makroskobik fiziksel özellikleri
-Sıcaklık ile zaman gibi parametreler oluşturmaktadır.

Soru 48

Hangisi haz, tatmin ve beğeni duygularımızı etkileyen seslerle lezzet algısı arasındaki ilişki ile ilgili doğru bir yargı değildir?

Seçenekler

A
Duyma duyusu satın alma, tüketim, memnuniyet ve lezzet algısını değiştirebilir.
B
ses çıkarmayan formda yiyecekler beyinde neokorteksinde yorumlanamadığı için tercih edilmez.
C
Pişme ve yeme sırasında çıkan sesler çiğneme deneyiminin ayrılmaz bir parçasıdır.
D
Gevreklik birçok gıdada tat kadar arzu edilen bir kalitedir
E
insanlar sesli yiyecekleri tüketmeye karşı meyillidir
Açıklama:
Günlük hayatımızda genellikle yemeğin sesini,
lezzetinin bir parçası olarak düşünmeyiz ama
aslında öyledir. Gevrek yiyecekler tüketilirken ortaya
çıkan sesler, tat kadar önemli bir pazarlama
konusu olabilmektedir. Aslında, lezzeti oluşturan
nitelikler ayrılmaz bir bütündür. Derin yağda
kızartılan patateslerin veya tavuk kanadının çıkardığı
cızırtı sesi, çiğneme deneyiminin de ayrılmaz
bir parçasıdır. Yemek yeme deneyimimiz
için gerekli olmasa da ondan beklediğimizin bir
parçasıdır çünkü orada değilse hemen fark edilir
(Shepherd, 2012).
Yiyecekleri tüketirken gelen sesler lezzet ile ilgili
olarak önemli ayrıntılar barındırır. Örneğin,
çıtır çıtır havuçların 1-2 kHz kadar bir ses ürettiği,
çıtır bir gözlemenin ise 5 kHz’den fazla ses
ürettiği bilinmektedir (Loss, 2011). Yemeklerden
gelen sesler beynin neokorteksinde yorumlanır ve
insanlar bu şekilde sesli yiyecekleri tüketmeye
karşı meyillidirler (Shepherd, 2006). Gevreklik
birçok gıdada arzu edilen bir kalitedir (Shepherd,
2012).

Soru 49

Bir ürüne yönelik tat algısının gelişme sürecinde sıralama nasıldır?
a.Kırılmıs gıda parçaları tükürük
tarafından ıslanır ve yutulabilen kısmen
sıvı bir hapa dönüstürülür
b.Yiyecekte tat salınımı gerçeklesir
c.Isırmak, çignemek ve yutmak suretiyle
besinler disler tarafından parçalanır
d.Yiyecekte aroma salınımı gerçeklesir

Seçenekler

A
b,c,d,a
B
c,d,b,a
C
c,b,a,d
D
b,d,a,c
E
d,b,a,c
Açıklama:
Gastrofiziğin gastronomiye bakış açısı, gıdaların
duyusal özelliklerinin yiyeceklere yönelik ölçme ve
değerlendirme kriterleri olarak ele alınması gerektiği
şeklindedir. Bir yiyeceğe yönelik tat algısının
oluşma sürecine ilişkin akış şeması Şekil 7.2’de yer
almaktadır.

Soru 50

Aşağıdakilerden hangileri tat ve lezzeti insanların yemek deneyimlerini zihinde oluşan bir olgu olarak etkileyen unsurlardan değildir?

Seçenekler

A
İçinde bulunduğumuz ruh hâli,
B
Çevre ve yemek yenilen mekân,
C
Tabak ve çatal-bıçak takımı,
D
Yemeğin yapıldığı ortamın düzeni
E
Sunum yapan kişinin davranış biçimleri
Açıklama:
Charles Spence, gastrofizik ile ilgili görüşlerini “Tat ve lezzet,
ondan aldığınız haz, sadece ağızda değil,
zihinde oluşan bir olgudur. O zaman konu sadece
yemeğin iyi hazırlanması, şefler ya da beyaz masa
örtüleri değildir. O ortamda duyduğumuz sesler,
renkler, çevremizdeki insanlar ya da bilinçaltı
yargılarımız lezzeti bütünsel olarak etkiler.”
şeklinde ifade etmektedir (Akı, 2017). İnsanların
yemek deneyimlerini etkileyen unsurlardan
bazıları şu şekilde sıralanabilir (Spence, 2018;
Spence 2017):
• İçinde bulunduğumuz ruh hâli,
• İçinde bulunduğumuz toplum,
• Çevre ve yemek yenilen mekân,
• Tabak ve çatal-bıçak takımı,
• Yemeğin kiminle yenildiği,
• Yemeğe eşlik eden müzik ve manzara,
• Sunumda kullanılan görsel unsurlar,
• Yemeği oluşturan malzemeler,
• Sunum yapan kişinin davranış biçimleri
Misafirlere, ürünlere ve ürünlerin atmosferlerine
Yemeğin yapıldığı ortamın düzeni, genel olarak müşteriler tarafından görülebilir bir alan değildir.

Soru 51

1913-1927 yılları arasında yayımlanan 7 ciltlik “Kayıp Zamanın İzinde” isimli eserinde, kekleri çaya bandırıp koklamasından sonra hatırladığı çocukluk anılarından ilham alan ve eserinde ulaştığı başarı ile koku ve hafıza arasındaki ilişkinin “Proust Olgusu” veya “Proust Deneyimi” gibi adlandırılmasına da vesile olan yazar kimdir?

Seçenekler

A
Marcel Proust
B
Dipayan Biswas,
C
Charles Spence
D
Kikunae Ikeda
E
Gordon M. Shepherd
Açıklama:
Fransız yazar Marcel Proust 1913-1927 yılları arasında yayımlanan 7 ciltlik “Kayıp Zamanın İzinde” isimli eserinde, kekleri çaya bandırıp koklamasından sonra hatırladığı çocukluk anılarından ilham almıştır. Yazarın eserinde ulaştığı başarı, koku ve hafıza arasındaki ilişkinin “Proust Olgusu” veya “Proust Deneyimi” gibi adlandırılmasına da vesile olmuştur (Serdar Paktin, 2018 akt.; Özgen, 2011).

Soru 52

Umami tadının gastronomi alanında yenilikçi yaklaşımlarda kullanılabilmek üzere sahip olduğu özelliklerden değildir?

Seçenekler

A
Umami tükürük salgısını artırmaktadır, ağız sulandırıcıdır.
B
Umami yiyeceklerin lezzetini artırmaktadır.
C
Umami açlık sinyallerinin daha hızlı aktive olmasını sağlamaktadır.
D
Umami lezzete dair bir uyum dengesi sağlar.
E
Umami kalıcı bir lezzet katar.
Açıklama:
Umami tadının gastronomi alanında yenilikçi yaklaşımlarda kullanılabilmek üzere sahip olduğu özellikler aşağıdaki gibidir (Ninomiya, 2015): • Umami tükürük salgısını artırmaktadır. Ağız sulandırıcıdır. • Umami yiyeceklerin lezzetini artırmaktadır. • Umami tokluk sinyallerinin daha hızlı aktive olmasını sağlamaktadır. • Umami tuzluluk katar. • Umami yumuşaklık katar. • Umami kalıcı bir lezzet katar. • Umami lezzete dair bir uyum dengesi sağlar.

Soru 53

Nörogastronominin kurucusu Shepherd (2012) temel tatların algısal niteliklerini ve önemini ifade etmiştir. Tatlara ilişkin hangisi doğru değildir?

Seçenekler

A
Tatlı, düşük enerjiyi temsil eder.
B
Tuzlu, vücut sıvısı içindeki tuzluluk oranını korumak için temel oluşturur.
C
Ekşi, bozulan yiyeceklere dair uyarılmamızı sağlar.
D
Acı, toksik maddeler konusunda uyarıcıdır.
E
Umami, yiyecekteki doyurucu bir kaliteyi gösterir.
Açıklama:
Nörogastronominin kurucusu Shepherd (2012) temel tatların algısal niteliklerini ve önemini aşağıdaki gibi ifade etmiştir: • Tatlı, güvenilir, yüksek enerjiyi temsil eder. • Tuzlu, vücut sıvısı içindeki tuzluluk oranını korumak için temel oluşturur. • Ekşi, bozulan yiyeceklere dair uyarılmamızı sağlar. • Acı, toksik maddeler konusunda uyarıcıdır. • Umami, yiyecekteki doyurucu bir kaliteyi gösterir

Soru 54

Pembe çilekli mus tatlısının, tabakların şekli önemsiz olmak üzere beyaz tabakta servis edildiğinde, koyu tabakta servis edildiğinden daha yoğun, daha tatlı ve daha lezzetli olarak değerlendirildiği yönündeki araştırma bulgusu lezzetin hangi duyu organı ile ilişkisine örnektir?

Seçenekler

A
Lezzet ve Dokunma Duyusu
B
Lezzet ve Duyma Duyusu
C
Lezzet ve Koku Alma Duyusu
D
Lezzet ve Görme Duyusu
E
Umami
Açıklama:
Lezzet ve Görme Duyusu:......Başka bir çalışmada da pembe çilekli mus tatlısının, tabakların şekli önemsiz olmak üzere beyaz tabakta servis edildiğinde, koyu tabakta servis edildiğinden daha yoğun, daha tatlı ve daha lezzetli olarak değerlendirildiği tespit edilmiştir (Piqueras-Fiszman vd., 2012).

Soru 55

Fizik, kimya, malzeme bilimi ve mühendislik kavramlarının gastronomideki uygulamalarına yönelik örnekler mevcuttur. Aşağıda verilen kavram-örnek ikilisinden hangisi doğru değildir?

Seçenekler

A
Gıda mikro yapısı-Tekstür
B
Viskozite-Reometri (Mayonez)
C
Mekanik özellik-Gevrek atıştırmalık
D
Geçişli hâl kütle aktarımı-Demlenmiş çay
E
Katı yağın kristalizasyonu-Sosların kalınlaştırılması
Açıklama:
Tablo 7.1 Fizik, kimya, malzeme bilimi ve mühendislik kavramlarının gastronomideki uygulamalarına yönelik örnekler

Soru 56

Fizik, kimya, malzeme bilimi ve mühendislik kavramlarının gastronomideki uygulamalarına yönelik örnekler mevcuttur. Aşağıda verilen kavram-örnek ikilisinden hangisi doğru değildir?

Seçenekler

A
Gıda mikro yapısı- Tekstür
B
Fırında pişirmede su vaporizasyonu Sufle
C
Arşimet prensibi (ilkesi) Meringue ve crème anglaise
D
Miksaj ve emülsifikasyon Vegan mayonez
E
Viskoelastisite-Yumurtanın yavaşça haşlanması
Açıklama:
Tablo 7.1 Fizik, kimya, malzeme bilimi ve mühendislik kavramlarının gastronomideki uygulamalarına yönelik örnekler

Soru 57

Bir yiyeceğe yönelik tat algısının oluşma sürecine ilişkin akış şemasına göre "Yiyecekte tat salınımı" hangi aşamada gerçekleşir?

Seçenekler

A
1
B
2
C
3
D
4
E
5
Açıklama:
Şekil 7.2

Soru 58

  1. İçinde bulunduğumuz toplum,
  2. Tabak ve çatal-bıçak takımı,
  3. Yemeğin kiminle yenildiği,
  4. Sunum yapan kişinin davranış biçimleri
Hangisi insanların yemek deneyimlerini etkileyen unsurlardandır?

Seçenekler

A
II-III
B
II-III-IV
C
I-II-III
D
I-III-IV
E
I-II-III-IV
Açıklama:
İnsanların yemek deneyimlerini etkileyen unsurlardan bazıları şu şekilde sıralanabilir (Spence, 2018; Spence 2017): • İçinde bulunduğumuz ruh hâli, • İçinde bulunduğumuz toplum, • Çevre ve yemek yenilen mekân, • Tabak ve çatal-bıçak takımı, • Yemeğin kiminle yenildiği, • Yemeğe eşlik eden müzik ve manzara, • Sunumda kullanılan görsel unsurlar, • Yemeği oluşturan malzemeler, • Sunum yapan kişinin davranış biçimleri

Soru 59

Dünyanın ilk çok algılı restoranı hangisidir?

Seçenekler

A
Ultraviolet
B
Fat Duck
C
Le Petit Chef
D
McDonald’s
E
Starbucks
Açıklama:
Dünyanın ilk çok algılı restoranı ise “Ultraviolet” adlı Şangay’daki bir restorandır.

Soru 60

Gerçek dünyadaki bir görüntünün dijital içerikler ile desteklenerek kullanıcı ve çevre arasındaki etkileşimin artırılmasını ifade eden kavram hangisidir?

Seçenekler

A
Moleküler gastronomi
B
Tekstür
C
Artırılmış Gerçeklik
D
İnovasyon
E
Sanal gerçeklik
Açıklama:
Artırılmış Gerçeklik: Gerçek dünyadaki bir görüntünün dijital içerikler ile desteklenerek kullanıcı ve çevre arasındaki etkileşimin artırılmasını ifade eden bir kavramdır.

Ünite 8

Soru 1

İnsanların mutluluk verecek eylemler içinde olması gerektiğini, acı ve kederden uzak bir yaşam sürülmesi ve sürekli mutluluk veren şeylere yönelmenin en uygun davranış olduğunu savunan felsefe yaklaşıma ne denir?

Seçenekler

A
Hedonizm
B
Mutluluk
C
Hazcılık
D
Yönelim
E
Ödomonizm
Açıklama:
Yoktur.
Hedonizm: İnsanların mutluluk verecek eylemler içinde olması gerektiğini, acı ve kederden uzak bir yaşam sürülmesi ve sürekli mutluluk veren şeylere yönelmenin en uygun davranış olduğunu savunan felsefe yaklaşımıdır.

Soru 2

Aşağıdakilerden hangisi dikey tarımla ilgili bir kavramdır?

Seçenekler

A
Suda tarım
B
Hidroponik
C
Pestisit tarım
D
Yatay tarım
E
Aquatroptik
Açıklama:
Yoktur.
Dikey Tarım
Dikey tarım uygulamalarında üç farklı yöntem mevcuttur. Bu yöntemler, hidroponik, aquaponik, aeroponik olarak adlandırılmaktadır (Birkby, 2016; Doğru, 2021).
Hidroponik (Hydroponics): Dikey tarımda en çok kullanılan yöntemdir. Hidroponik, bitkinin topraksız
bir besin çözeltisi içinde büyütülmesini kapsamaktadır. Doğru kimyasal bileşikle desteklenmiş, sirkülasyon
sağlanan ve sürekli izlenen bir besin çözeltisi içine bitki kökleri batırılarak yetiştirme sağlanmaktadır (Birkby,
2016).

Soru 3

Aşağıdakilerden hangisi, dikey tarımın dezavantajlarından biridir?

Seçenekler

A
Ürün kalitesinde artış
B
Ürün olgunlaşmasında hızlanma
C
Her bitki için kullanılamaması
D
Verim artışı (Mahsul kayıplarının azaltılması)
E
Fosil yakıt tüketiminin azaltılması
Açıklama:
Yoktur.
Dikey Tarımın Avantajları
Dikey tarım uygulamalarının geleneksel tarım uygulamalarına göre avantajları aşağıdaki gibi sıralanabilir (Bingöl, 2015; Açıksöz vd., 2021; Lau, 2021; Yeşil ve Tatar, 2020; Üstün ve Kalanlar, 2019).
  • Geleneksel tarıma göre % 70 ile %95 arasında su tasarrufu
  • Kapalı alanlarda iklimlendirme kontrolü ile her mevsim her ürünün yetiştirilmesi
  • Aynı taban alanında çok katlı üretim olması nedeniyle diğer tarım alanlarından 8 kat daha fazla yetiştirme alanı (Toprak kullanım alanlarından tasarruf )
  • Bilgisayar kontrollü optimum ışık sayesinde işletme giderlerinde %30 tasarruf
  • Traktör, sulama pompaları ve diğer bahçe ekipmanlarının kullanılmaması nedeniyle tasarruf ve daha az çevre kirliliği
  • İşçilik maliyetlerinden tasarruf (sadece dikim, hasat ve ambalajlama işçiliği)
  • Ürün kalitesinde artış
  • Ürün olgunlaşmasında hızlanma
  • Verim artışı (Mahsul kayıplarının azaltılması)
  • Fosil yakıt tüketiminin azaltılması
  • Tarımsal kimyasallar, Pestisit (kimyasal) ve İnsektisit (böcek ilacı) kullanımında azalma
  • Ormanlık alanların tarım arazisine çevrilmesini önleme
  • En uygun hava, besin ve mineral kalitesiyle olası tarımsal hastalıklardan korunma sağlama
  • Daha az gübre kullanımı
Dikey Tarımın Dezavantajları
  • Kuruluş maliyetlerinin (yatırım maliyetlerinin) yüksek olması
  • İklimlendirmenin kontrollü yapılması gerektiğinden ısıtma ve soğutma maliyetlerinin yüksek olması (operasyonel maliyetlerin yüksekliği)
  • Sadece hızlı hasada gelen sebzeler ve çilek gibi ürünlerin yetiştirilebilmesi
  • Her bitki için kullanılamaması
  • İş gücü istihdamını azalttığı için tarım çalışanlarının başka sektörlere kaymasına neden olması

Soru 4

Organizmaları veya bu organizmalardan türetilen biyokimyasal maddeleri içeren ve bunlarla ilgili kimyasal işlemin gerçekleştirildiği kap ya da cihazlara ne isim verilir?

Seçenekler

A
Biyoreaktör
B
Kase
C
Havuz
D
Defibratör
E
Besiyeri
Açıklama:
Yoktur.
Biyoreaktör: Organizmaları veya bu organizmalardan türetilen biyokimyasal maddeleri içeren ve bunlarla ilgili kimyasal işlemin gerçekleştirildiği kap ya da cihazlara verilen isimdir.

Soru 5

Hücresel tarım için aşağıdaki ifadelerden hangisi söylenemez?

Seçenekler

A
Hücresel tarımda kullanılan iki ana yöntem mevcuttur.
B
Doku temelli ve protein temelli mühendislik uygulamalarını içermektedir.
C
Hücre temelli et-deniz ürünlerinin üretimi in vivo laboratuvar şartlarında üretilmektedir.
D
Doku temelli mühendislikte sığır eti, kümes hayvanları ve deniz ürünleri üretmek hedeflenir.
E
Protein temelli mühendislik uygulamaları deri, süt ürünleri ve yumurta benzeri ürünler üretmek hedeflenir.
Açıklama:
Yoktur.
Hücresel tarım
Hücresel tarımda kullanılan iki ana yöntem mevcuttur. Bu yöntemlerden biri doku temelli, diğeri ise protein temelli mühendislik uygulamalarını içermektedir. Doku temelli mühendislikte sığır eti, kümes hayvanları ve deniz ürünleri üretmek hedeflenirken protein temelli mühendislik uygulamalarında deri, süt ürünleri ve yumurta benzeri ürünlerİ üretmek hedeflenmektedir. Doku temelli mühendislikte, hayvanın tüm hücresi kopyalanarak elde edilecek ürün moleküler düzeyde hayvansal etle aynı şekle getirilmektedir. Protein temelli mühendislikte ise hayvansal ürünlerde doğal olarak oluşan proteinler kopyalanmakta ve bunun yanında bitki bazlı bileşenler de (bitkisel yağlar gibi) son ürüne eklenmektedir. Süre kapsamında, ilk olarak kök hücre örneği alınmaktadır. Alınan kök hücreler hücrelerinin büyümesi için üç boyutlu bir iskele malzemesi içeren biyoreaktöre yerleştirilmektedir. Biyoreaktör içerisinde yer alan tuz, şeker, aminoasit ve sinyal proteinlerini içeren zengin ortam sayesinde hücreler tüketime hazır olana kadar birkaç hafta içinde çoğalmaktadır (Kırmacı ve Akmanoğlu, 2021).
Hücre temelli deniz ürünleri: Hücre temelli deniz ürünlerinin üretimi de hücresel temelli ette olduğu gibi laboratuvar şartlarında (in vitro) üretilmektedir.
İn vitro: Yapay ortamda ya da laboratuvar koşullarında yapılan işlemler için kullanılan bir biyoloji ve tıp terimidir.

Soru 6

Yenilebilir çiçekler ile ilgili doğru olan ifadeyi işaretleyin.

Seçenekler

A
Alerjisi olan insanların yenilebilir çiçekleri tüketmemesi gerekmektedir.
B
Çiçekler yüksek antioksidan içermeleri nedeniyle sadece görsellik amacıyla değil sağlık amacı ile de tüketilmektedir.
C
Çiçekler yeşil kısımları ve üreme organları çıkarılarak ve mevsiminde tüketilmelidir.
D
Özellikle lüks (fine-dining) restoranlarda sıklıkla tabak süslemede kullanılan yenilebilir çiçekler popüler bir yemek kültürü oluşturmaktadır.
E
Hepsi doğrudur.
Açıklama:
Yoktur.
Özellikle lüks (fine-dining) restoranlarda sıklıkla tabak süslemede kullanılan yenilebilir çiçekler popüler bir yemek kültürü oluşturmaktadır (250)
Çiçekler yeşil kısımları ve üreme organları çıkarılarak ve mevsiminde tüketilmelidir. Trafiğin olduğu yol kenarlarından ağır metal riski olduğundan ürün alınmamalıdır (252)
Hasat yapılırken tam açılmış çiçekler seçilmeli ve serin zamanlarda hasat yapılmalıdır ve en önemlisi alerjisi olan insanların yenilebilir çiçekleri tüketmemesi gerekmektedir (Metin, 2021; Şahin ve Kılıç, 2014).(252)
Çiçekler yüksek antioksidan içermeleri nedeniyle sadece görsellik amacıyla değil sağlık amacı ile de tüketilmektedir (Rop vd., 2012) (253)
Yenilebilir çiçeklerle yapılmış menülere örnek olarak kabak çiçeği dolması, safranlı pilav, lavantalı İtalyan ekmeği (focaccia), pirinç ve biberiye çiçekli salata, çilek-begonya salatası, gül yapraklı meyve salatası, çiğdem aşı, çiğdem sütlüsü, hibiskuslu pembe pilav, ıhlamur tütsülü füme deniz mahsulleri, gelincik çiçekli dondurma, çiçekli tereyağı, biberiye çiçekli bisküvi, kaparili, kabak çiçekli omlet, soğan çiçekli çırpılmış yumurta ve taze lavantalı votka verilebilir.

Soru 7

Aşağıda yer alan ülkelerin hangisinde rutin yenilebilir böcek tüketilmektedir?

Seçenekler

A
Bulgaristan
B
Türkiye
C
Tayland
D
İran
E
Hollanda
Açıklama:
Yoktur.
Tablo 8.1 Yenilebilir Böcekler ve Yenildiği Ülkeler
BÖCEKLER
YENİLDİĞİ ÜLKELER
Solucanlar
Meksika, Tayland, Çin, Güney Afrika
Kabuklu Bitler
Amerika, Çin ve daha pek çok ülke
Hamam Böceği
Avustralya, Çin, Tayland, Meksika
Cırcır Böceği
Kanada, Tayland, Kuzey Amerika
İpek Böceği
Güney Kore, Çin, Japonya
Arılar
Amerika, Çin, Japonya, Doğu Afrika, Meksika
Sinekler
Kenya, Çin, Japonya, Meksika, Doğu Afrika
Örümcekler
Endonezya, Venezuela, Kamboçya
Çekirgeler
Kore, Çin, Japonya, Vietnam, Tayland, Jamaika, Meksika, Hindistan, Endonezya
Karıncalar
Avustralya, Brezilya, Çin, Japonya, Paraguay, Tayland, Endonezya, Japonya
Palmiye Böceği
Çin, Japonya, Tayland, Batı Hindistan, Jamaika, Ekvator, Endonezya, Malezya, Paraguay, Peru, Filipinler
Akrepler
Çin, Tayland, Japonya, Endonezya

Soru 8

Çiğ beslenme nedir?

Seçenekler

A
Isıl ya da kimyasal işlemden geçmiş
B
Daha çok suni gübre kullanımı ile yetiştirilmiş
C
Rafinasyona tabi tutulmuş gıdalar
D
Pişirme işlemi uygulamadan tüketilebilen meyve, sebze, tohum, filizler…
E
Popülerliğini yitirmiş bir beslenme şekli
Açıklama:
Yoktur.
Çiğ Beslenme
Çiğ beslenme akımı son yıllarda oldukça popüler olan bir akım olarak karşımıza çıkmaktadır. Çiğ beslenmenin kapsamında herhangi bir ısıl ya da kimyasal işlemden geçmemiş, daha çok hayvansal gübre kullanımı ile yetiştirilmiş, rafinasyona tabi tutulmamış gıdalar yer almaktadır. Buna göre çiğ beslenme; pişirme işlemi uygulamadan tüketilebilen meyve ve sebzeler, tohumlar, sert kabuklu yemişler, kuru baklagiller ve filizlenmiş tahıllarla beslenme olarak tanımlanmaktadır (Karaman ve Soylu, 2020).
Aslında çiğ beslenmenin tarihsel gelişimine bakıldığında, insanlık tarihi kadar eski olduğu söylenebilir. Ancak ateşin bulunması ve yiyeceklerin pişirilerek yenmesinin gıda güvenliği ve hastalıkların önlenmesi açısından önem kazanması, yıllar itibarıyla insanların daha çok pişmiş gıdalarla beslenmesine neden olmuştur. Çiğ beslenme akımının bir nevi insanlığın tekrar geçmişe dönerek yeme alışkanlıklarını değiştirmeye yönelik bir çabası olduğu da söylenebilir. Özellikle sağlık açısından gündeme gelen çiğ beslenme günümüzde birçok toplumda kabul görmektedir. Çiğ beslenmenin insanlar tarafından tercih edilmesinin arkasındaki diğer nedenler olarak ise hastalıklardan korunmak, yaşam süresini uzatmak, dinî inançlar, ekonomik olanaklar, iklim değişikliğini önlemek, hayvan refahının sağlanması ve etik kurallara uymak gibi birçok farklı nedenin olduğu görülmektedir (Okur ve Madenci, 2019).

Soru 9

Aşağıdakilerden hangisi çiğ beslenmenin faydaları arasında yer almaktadır?

Seçenekler

A
Sağlıklı sindirim
B
Kaybolmayan lezzet
C
Doğal ilaç
D
Basit ve hızlı hazırlama
E
Hepsi
Açıklama:
Yoktur.
Çiğ beslenme akımında çiğ, taze ve herhangi bir işleme maruz kalmamış gıdalar, insanlar için en doğal gıda olarak değerlendirilmektedir. Geçmişte özellikle 19. yy. başlarında doktorlar tarafından hastaları tedavi etmek amacıyla çiğ gıdaların hasta diyetlerine uygulandığı, yazılan makale ve kitaplarda çiğ beslenmenin doku bozucu (dejeneratif) hastalıklar, yaşlanma etkilerinin azaltılması, enerjinin yükseltilmesi ve ruhsal sağlığın güçlendirilmesinde önemli katkıları olduğu belirtilmiştir. Bu faydalar aşağıda kısaca belirtilmiştir (Maher, 2015; Karaman ve Soylu, 2020).
Vücut enerjisinin artırılması: Pişirilmiş gıdalarda ısının etkisi ile gıdaların içerisinde yer alan enzimlerin neredeyse tamamı pişirilme esnasında kaybolmaktadır. Çiğ gıdaların tüketilmesiyle bu enzimler vücuda doğrudan alınarak zinde ve enerjik bir vücut fonksiyonu sağlanabilmektedir.
Sağlıklı sindirim: Çiğ gıdaların daha çok sebze, meyve ve baklagillerden oluşması lif düzeylerinin yüksek olmasına neden olmaktadır. Yüksek lif içeren bu gıdalar da sindirimin yavaş olmasını sağlamaktadır. Ayrıca çiğ gıdaların aşırı tüketimi mümkün olmayacağı için sindirim vücut tarafından tam olarak desteklenebilecek ve şişkinlik gibi sorunlara neden olmayacaktır.
Doğal ilaç: Çiğ gıdaların sağlık açısından önemi yüzyıllar boyunca kanıtlanmış bir olgudur. Çig gıdaları özellikle pişirilmeden yenmelerinden dolayı vücut fonksiyonları için faydalı olan vitamin, mineral ve diğer bileşenlerin kaybolmaması nedeniyle doğal ilaç görevi görerek vücudun fonksiyonlarını desteklemektedir. Böylece, çiğ beslenme ile hastalık olasılıkları azaltılmaktadır.
Kaybolmayan lezzet: Yiyeceklerin pişirilmesi esnasındaki kimyasal tepkimeler yiyeceklerin tatlarında azalma ve değişiklikler yapabilmektedir. Çiğ gıdaların tüketilmesi ile lezzetler ağızdaki tomurcuklarda daha iyi algılanabilmekte ve bu durum, yiyeceklerden alınan haz ve tadın mükemmel seviyede olmasını sağlamaktadır.
Basit ve hızlı hazırlama: Çiğ gıdaların hazırlanması pişmiş gıdaların hazırlanmasına göre daha az zaman gerektirmektedir. Böylece ön hazırlıkların daha az olması, sadece yıkama ve soyma gibi işlemleri gerektirmesi, hazırlama ve pişirme süreçlerinin olmaması çiğ gıdaların tüketim için daha çabuk ve basit bir hazırlama süreciyle kolayca tüketime hazır hâle getirilmesini sağlamakta ve pişirilen gıdalara göre avantaj sağlamaktadır.
Ruhsal ve sezgisel sağlık: çiğ gıdaları tüketmek sadece fiziksel sağlığı değil aynı zamanda sağladığı serotonin (mutluluk) hormonları ile ruhsal sağlığı da desteklemektir. Çiğ gıdaların tüketimi aynı zamanda sezgisel yetenekleri de artırmaktadır. Hayvanların kesimi esnasında adrenalin oluşması nedeniyle etin tüketimiyle bu adrenalin insana geçmektedir. Et tüketiminin azaltılması ya da tüketilmemesi sonucunda da doğal sezgisel yeteneklerin artacağı ifade edilmektedir.

Soru 10

Aşağıdakilerden hangisi hâlihazırda doğada var olan ve üretimi yapılan siyah gıdalara örnek teşkil etmemektedir?

Seçenekler

A
Siyah fasulye
B
Siyah pirinç
C
Siyah sarımsak
D
Siyah çay
E
Siyah dondurma
Açıklama:
Yoktur.
Siyah gıdalar, doğal siyah olan ve sonradan siyah renge dönüştürülen gıdalar olmak üzere iki grupta incelenmektedir. Hâlihazırda doğada var olan ve üretimi yapılan siyah gıdalara örnek olarak siyah fasulye, siyah pirinç, siyah sarımsak, böğürtlen, karadut, çörekotu, siyah mercimek, siyah çay ve siyah börülce verilebilir.
Diğer yandan, siyah renge dönüştürülen gıdalar için ise siyah ekmek, siyah dondurma, siyah kruvasan, siyah hamburger ekmeği, siyah waffle, siyah pilav gösterilebilir (Bozok ve Yalın, 2018). Siyah renge dönüştürme işleminde daha çok siyah gıda boyaları kullanılmaktadır. Bu gıda boyaları ile ekmeklere, kruvasanlara, wafflelara renk verilirken siyah pilav için siyah pirinç ya da beyaz pirince mürekkep balığı mürekkebi eklenerek siyah renk kazandırılmaktadır

Soru 11

İnsanların sadece açlığın giderilmesini değil aynı zamanda yiyecek ve içeceklerden haz alma arayışları aşağıdakilerden hangisiyle ifade edilebilir?

Seçenekler

A
Akım
B
Gastronomi
C
Marjinallik
D
Hedonizm
E
Moda
Açıklama:
Gelir seviyesinin artması, teknolojinin gelişmesi, iletişim kanallarının yaygınlaşması ve ürün
çeşitliliğinin artması gibi faktörler insanları sadece açlığın giderilmesinden öteye yiyecek ve içeceklerden haz alma (hedonizm) ve farklı, rafine tatlar aramaya itmiştir

Soru 12

Aşağıdakilerden hangisi dikey tarım faaliyetleriyle ilgili yanlış bir ifadedir?

Seçenekler

A
Nüfus ve kentleşme artışı dikey tarıma yönelimi arttırmıştır.
B
Tarım arazilerinin giderek azalması dikey tarımı yaygınlaştırmıştır.
C
"Gökdelen çiftlik" projesiyle dikey tarım fikri yenilikçi anlamda gündeme gelmiştir.
D
Dikey tarımın ilk örnekleri arasında M.Ö.600'de Babil'in Asma Bahçeleri sayılmaktadır.
E
Dikey tarım güneş ışığının doğru ve verimli kullanılmasıyla başarıya ulaşabilir.
Açıklama:
Dikey tarım uygulamasında yapay aydınlatma da kullanılır. Bu nedenle E seçeneği yanlıştır.
Dikey tarım da yapay aydınlatma sistemleri kullanılmaktadır.

Soru 13

Aşağıdaki hangi dikey tarım uygulaması yönteminde bitki ve balıklar aynı ekosisteme adapte edilmektedir?

Seçenekler

A
Hidroponik
B
Aeroponik
C
Aquaponik
D
Enzimatik
E
In Vitro
Açıklama:
Aquaponik dikey tarım uygulaması yönteminde bitki ve balıklar aynı ekosisteme adapte edilmektedir?

Soru 14

Bitkinin topraksız derin bir çözeltinin içinde büyütülmesini kapsayan ve dikey tarımda en çok kullanılan yöntem aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Hidroponik
B
Aquaponik
C
Aeroponik
D
Biyoreaktör
E
Hücresellik
Açıklama:
Hidroponik

Soru 15

Gelecekte uzay istasyonlarında insanlar için besin sağlamak için çok az su ve su buharıyla hava ortamında topraksız tarım yapılması aşağıdakilerden hangisiyle ifade edilmektedir?

Seçenekler

A
Aquaponik
B
Yapay tarım
C
Aeroponik
D
Yatay tarım
E
Hidroponik
Açıklama:
Gelecekte uzay istasyonlarında insanlar için besin sağlamak için çok az su ve su buharıyla hava ortamında topraksız tarım yapılması aeroponik olarak adlandırılır.

Soru 16

Aşağıdakilerden hangisi dikey tarımın dezavantajları arasında sayılamaz?

Seçenekler

A
Kuruluş maliyetinin yüksek olması
B
Her bitki için kullanılamaması
C
İklimlendirme kontrolü gereği nedeniyle ısıtma ve soğutma maliyetlerinin yüksek olması
D
İşgücü istihdamını arttırdığı için başka sektörlerin işgücü ihtiyacını sekteye uğratması
E
Sadece hızlı hasada gelen sebzeler ve çilek gibi ürünlerin yetiştirilebilmesi
Açıklama:
Dikey tarım işgücü ihtiyacını azalttığı için tarım çalışanlarının başka sektörlere kaymasına neden olmasına yol açar dolayısıyla D şıkkı yanlıştır.
İşgücü istihdamını arttırdığı için başka sektörlerin işgücü ihtiyacını sekteye uğratması

Soru 17

Aşağıdakilerden hangisi doku temelli mühendislikte üretilmesi hedeflenen ürün/ürünlerdir.
I. Sığır eti
II.Kümes hayvanları
III. Yumurta
IV.Süt ürünleri
V.Deniz ürünleri

Seçenekler

A
I, II ve III
B
II, III ve IV
C
I, II ve V
D
II, III, IV ve V
E
I, II, III, IV ve V
Açıklama:
Doku temelli mühendislikte sığır eti, kümes hayvanları ve deniz ürünleri üretmek hedeflenmektedir.
I,II ve V

Soru 18

Aşağıdakilerden hangisi çiğ beslenme kapsamına girmektedir?

Seçenekler

A
Işıl işlem görmüş ürünlerin tüketimi
B
Kimyasal işlem görmüş ürünlerin tüketimi
C
Rafinasyona tabi tutulmuş ürünlerin tüketimi
D
Daha çok hayvansal gübre kullanımı ile yetiştirilmiş ürünlerin tüketimi
E
Pişirme işlemi uygulanmış ürünlerin tüketimi
Açıklama:
Daha çok hayvansal gübre kullanımı ile yetiştirilmiş ürünlerin tüketimi doğrudur. Diğerseçenekler yanlıştır.

Soru 19

Aylin, hastalıklardan korunmak ve yaşam süresini uzatmak, iklim değişikliğini önlemek, hayvan refahını arttırmak ve etik kurallara uymak gerekçeleriyle beslenmesi meyve, sebze, sert kabuklu yemişler ve filizlenmiş tahıllardan oluşuyorsa Aylin ne tür bir beslenme akımını tercih etmiştir?

Seçenekler

A
Hücresel beslenme
B
Dikey tarım
C
Çiğ beslenme
D
Siyah beslenme
E
Protein beslenme
Açıklama:
Aylin, hastalıklardan korunmak ve yaşam süresini uzatmak, iklim değişikliğini önlemek, hayvan refahını arttırmak ve etik kurallara uymak gerekçeleriyle beslenmesi meyve, sebze, sert kabuklu yemişler ve filizlenmiş tahıllardan oluşuyorsa Aylin çiğ beslenme akımını tercih etmiştir.

Soru 20

Çiğ beslenmede gıdalar ya tamamen çiğ ya da en fazla kaç dereceye kadar pişmiş olmalıdır?

Seçenekler

A
22
B
34
C
46
D
55
E
60
Açıklama:
Çiğ beslenmede gıdalar ya tamamen çiğ ya da en fazla 42 C dereceye kadar pişmiş olmalıdır
Çiğ beslenmede gıdalar ya tamamen çiğ ya da en fazla 46 C°’ye kadar pişmiş olmalıdır.

Soru 21

Aşağıdaki gastronomi akımlarından hangisi temel besleyiciliği yanında sağlık açısından yarar sağlaması nedeniyle fonksiyonel gıda olarak da tanımlanmaktadır?

Seçenekler

A
Siyah yiyecekler
B
Mikro filizler
C
Hücre temelli yiyecekler
D
Surf yiyecekler
E
Turf yiyecekler
Açıklama:
Mikro filizler temel besleyiciliği yanında sağlık açısından yarar sağlaması nedeniyle fonksiyonel gıda olarak

Soru 22

Doğal olarak siyah olan yiyecekler aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir?
I.Siyah pirinç
II. Siyah sarımsak
III.Siyah dondurma
IV.Siyah hamburger

Seçenekler

A
I ve II
B
II ve III
C
I, II ve III
D
II, III ve IV
E
I, II, III ve IV
Açıklama:
Siyah pirinç ve siyah sarımsak
Siyah gıdalar, doğal siyah olan ve sonradan siyah renge dönüştürülen gıdalar olmak üzere iki grupta incelenmektedir.
Hâlihazırda doğada var olan ve üretimi yapılan siyah gıdalara örnek olarak siyah fasulye, siyah pirinç, siyah sarımsak, böğürtlen, karadut, çörekotu, siyah mercimek, siyah çay ve siyah börülce verilebilir.
Siyah renge dönüştürülen gıdalar için ise siyah ekmek, siyah dondurma, siyah kruvasan, siyah hamburger ekmeği, siyah waffle, siyah pilav gösterilebilir
Doğru Cevap: I ve II

Soru 23

Aşağıdakilerden hangisi gıda üretimini artırmak ve desteklemek üzere kıt arazi kaynaklarının artırılması amacıyla gerçekleştirilen bir uygulamadır?

Seçenekler

A
Yatay tarım
B
Dikey tarım
C
Hücresel tarım
D
Mikro tarım
E
Makro tarım
Açıklama:
Yanıtınız yanlış ise DİKEY VE HÜCRESEL TARIM başlıklı konuyu tekrar gözden geçiriniz.
Dikey tarım, Dünya’da çoğalan nüfus karşısında artan gıda ihtiyacını karşılamak üzere geliştirilmiş alternatif bir tarım üretim tekniğini ifade etmektedir. Gıda üretimini artırmak ve desteklemek üzere kıt arazi kaynaklarının artırılması amacıyla gerçekleştirilen bir uygulama olup hassas ışık, besin ve sıcaklıklarla kontrollü iç ortamlarda tarımsal ürünler yetiştirmek için yapılan faaliyetlerin tümünü içermektedir.

Soru 24

  1. Hidroponik
  2. Aquaponik
  3. Adrotonik
  4. Aeroponik
  5. Susonik
Yukarıdakilerden hangisi/hangileri dikey tarım uygulamalarında kullanılan yöntemlerdir?

Seçenekler

A
I, II ve IV
B
I, II, III
C
II, III, V
D
III ve V
E
I, II, III, IV ve V
Açıklama:
Yanıtınız yanlış ise DİKEY VE HÜCRESEL TARIM başlıklı konuyu tekrar gözden geçiriniz.
Dikey tarım uygulamalarında üç farklı yöntem mevcuttur. Bu yöntemler, hidroponik, aquaponik, aeroponik olarak adlandırılmaktadır.

Soru 25

Bitki ve balıkların aynı ekosisteme adapte edildiği tarım yöntemi aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Hidroponik
B
Hücresel tarım
C
Yatay tarım
D
Aquaponik
E
Aeroponik
Açıklama:
Yanıtınız yanlış ise DİKEY VE HÜCRESEL TARIM başlıklı konuyu tekrar gözden geçiriniz.
Aquaponik sistemde bitki ve balıklar aynı ekosisteme adapte edilmektedir. Aquaponik sistem bu açıdan hidroponik sisteme göre daha yenilikçi bir yaklaşımdır. Balıkların özel alanlarda yetiştirilmesi sonucunda ortaya çıkan besin değeri yüksek atıklar dikey tarım uygulamasında bitkilere yem olarak verilmektedir. Bitkilere verilen bu besin değeri yüksek su bitkiler tarafından emilerek geri kalan damıtılmış su tekrar balıkların ekosistemine dâhil edilmektedir. Ayrıca bu sistemde bitkiler, balıklar tarafından üretilen karbondioksiti tüketir ve balık tanklarındaki su ısıyı alarak geceleri aquaponik seranın sıcaklığının korunmasına yardımcı olur.

Soru 26

  1. Ürün kalitesinde artış
  2. İşgücü istihdamını azaltması
  3. Ormanlık alanların tarım arazisine çevrilmesini önleme
  4. Daha az gübre kullanımı
  5. Bazı bitkiler için kullanılması
Yukarıdakilerden hangisi/hangileri dikey tarımın avantajlarıdır?

Seçenekler

A
I, II ve III
B
III ve V
C
II, III, IV ve V
D
II ve V
E
I, III ve IV
Açıklama:
Yanıtınız yanlış ise DİKEY VE HÜCRESEL TARIM başlıklı konuyu tekrar gözden geçiriniz.
Dikey Tarımın Avantajları
  • Geleneksel tarıma göre % 70 ile %95 arasında su tasarrufu
  • Kapalı alanlarda iklimlendirme kontrolü ile her mevsim her ürünün yetiştirilmesi
  • Aynı taban alanında çok katlı üretim olması nedeniyle diğer tarım alanlarından 8 kat daha fazla yetiştirme alanı (Toprak kullanım alanlarından tasarruf)
  • Bilgisayar kontrollü optimum ışık sayesinde işletme giderlerinde %30 tasarruf
  • Traktör, sulama pompaları ve diğer bahçe ekipmanlarının kullanılmaması nedeniyle tasarruf ve daha az çevre kirliliği
  • İşçilik maliyetlerinden tasarruf (sadece dikim, hasat ve ambalajlama işçiliği)
  • Ürün kalitesinde artış
  • Ürün olgunlaşmasında hızlanma
  • Verim artışı (Mahsul kayıplarının azaltılması)
  • Fosil yakıt tüketiminin azaltılması
  • Tarımsal kimyasallar, Pestisit (kimyasal) ve İnsektisit (böcek ilacı) kullanımında azalma
  • Ormanlık alanların tarım arazisine çevrilmesini önleme
  • En uygun hava, besin ve mineral kalitesiyle olası tarımsal hastalıklardan korunma sağlama
  • Daha az gübre kullanımı
Buna karşılık sadece hızlı hasada gelen sebzeler ve çilek gibi ürünlerin yetiştirilebilmesi nedeniyle her bitki için kullanılamaması ve İş gücü istihdamını azalttığı için tarım çalışanlarının başka sektörlere kaymasına neden olması ise dezavantajları arasında yer almaktadır.

Soru 27

I- Gelir seviyesinin artması,
II- teknolojinin gelişmesi,
III- iletişim kanallarının yaygınlaşması
IV- ürün çeşitliliğinin artması
Yukarıdaki faktörlerden hangileri insanları sadece açlığın giderilmesinden öteye yiyecek ve içeceklerden haz alma (hedonizm) ve farklı, rafine tatlar aramaya itmiştir?

Seçenekler

A
I, II ve III
B
II-III ve IV
C
I ve IV
D
I-ve III
E
I, II, III ve IV
Açıklama:
Gelir seviyesinin artması, teknolojinin gelişmesi, iletişim kanallarının yaygınlaşması ve ürün çeşitliliğinin artması gibi faktörler insanları sadece açlığın giderilmesinden öteye yiyecek ve içeceklerden haz alma (hedonizm) ve farklı, rafine tatlar aramaya itmiştir.

Soru 28

Hangisi hidroponik ve aquaponik sistemler arasındaki en temel farktır?

Seçenekler

A
Besin olarak balıkların artıklarının kullanılması
B
bitkilerin sıvı çözeltiye daldırılarak yetiştirilmesi
C
Daha küçük alanda daha fazla verim alınması
D
Yapılan tarım için toprak kullanılmaması
E
ürünlerin sıvı çözelti içindeki besinleri emmesi
Açıklama:
Aquaponik sistemde bitki ve balıklar aynı ekosisteme adapte edilmektedir. Aquaponik sistem bu açıdan hidroponik
sisteme göre daha yenilikçi bir yaklaşımdır. Balıkların özel alanlarda yetiştirilmesi sonucunda ortaya
çıkan besin değeri yüksek atıklar dikey tarım uygulamasında bitkilere yem olarak verilmektedir.

Soru 29

Aşağıdakilerden hangisi dikey tarımın dezavantajları arasında yer alır?

Seçenekler

A
Geleneksel tarıma göre % 70 ile %95 arasında su tasarrufu
B
Ormanlık alanların tarım arazisine çevrilmesini önleme
C
Fosil yakıt tüketiminin azaltılması
D
Sadece hızlı hasada gelen sebzeler ve çilek gibi ürünlerin yetiştirilebilmesi
E
Kapalı alanlarda iklimlendirme kontrolü ile her mevsim her ürünün yetiştirilmesi
Açıklama:
D seçeneği dikey tarımın dezavantajlarındandır.

Soru 30

Aşağıdakilerden hangisi hücresel tarım yoluyla elde edilebilecek ürünler arasında sayılamaz?

Seçenekler

A
Hamburger
B
Süt
C
Domates
D
Balık
E
Tavuk eti
Açıklama:
Hücresel tarımda kullanılan iki ana yöntem mevcuttur. Bu yöntemlerden biri doku temelli, diğeri ise protein temelli mühendislik uygulamalarını içermektedir. Doku temelli mühendislikte sığır eti, kümes hayvanları ve deniz ürünleri üretmek hedeflenirken protein temelli mühendislik uygulamalarında deri, süt ürünleri ve yumurta benzeri ürünleri üretmek hedeflenmektedir.

Soru 31

"Entomophagy" terimi aşağıdakilerden hangisi için kullanılmaktadır?

Seçenekler

A
Et yemeyi sevmek
B
Deniz ürünleri yemeyi sevmek
C
Kanatlı türleri yemeyi sevmek
D
Böcek yemeyi sevmek
E
Bitki yemeyi sevmek
Açıklama:
Böcek yiyicilik, diğer bir deyişle böceklerin gıda olarak tüketilmesi, literatürde Entomofaji olarak adlandırılmaktadır. Bu kelime eski Yunancada böcek anlamına gelen “entomo’’ ve yemek anlamına gelen “phagein” kelimelerinden türetilmiştir.

Soru 32

Aşağıdakilerden hangisi leptoptera böcek ailesine mensuptur?

Seçenekler

A
Arılar
B
Tırtıllar
C
Çekirgeler
D
Karıncalar
E
Kınkanatlılar
Açıklama:
Dünya çapında en çok tüketilen böcekler içerisinde; kınkanatlılar (coleoptera) %31, tırtıllar (lepdoptera) %18, arılar, eşek arıları ve karıncalar (hymenoptera) %14, çekirgeler, ağustos ve cırcır böcekleri %13 ile termit, kırmız böceği ve yusufçuk gibi farklı türler yer almaktadır.

Soru 33

Aşağıda verilen yenilebilir çiçek ve İngilizce adı eşleştirmelerindendoğrudur?

Seçenekler

A
Aslanağzı-Violet
B
Bamya-Rosemary
C
Çin gülü- Hibiscus
D
Kabak çiçeği-Snapdragon
E
Menekşe-Squash
Açıklama:
Çin gülü (Hibiscus) Hibiscus Hibiscus Rosa Sinensis

Soru 34

Çiğ beslenmede gıdalar en fazla kaç derecede pişirilebilir?

Seçenekler

A
48
B
52
C
46
D
62
E
30
Açıklama:
Çiğ beslenmede gıdalar ya tamamen çiğ ya da en fazla 46 C°’ye kadar pişmiş olabileceği gibi (48 C°’den fazla pişmiş gıdalarda enzimler yok olmaktadır) hiçbir ısıl işleme tabi tutulmamış organik ve güneşte kurutulan gıdalar da olabilir.

Soru 35

Çiğ gıdalar ve beslenme ile ilgili aşağıdaki bilgilerden hangisi doğrudur?

Seçenekler

A
Çiğ beslenme sinirlilik haline sebep olur.
B
Çiğ tüketilen yiyeceklerin hazırlanması zordur.
C
Pişirilmeyen yiyecekler lezzetsiz olur
D
Çiğ gıdalar doğal ilaç görevi görürler.
E
Çiğ gıdaların sindirimi zordur.
Açıklama:
Bu faydalar aşağıda kısaca belirtilmiştir
Vücut enerjisinin artırılması: Pişirilmiş gıdalarda ısının etkisi ile gıdaların içerisinde yer alan enzimlerin neredeyse tamamı pişirilme esnasında kaybolmaktadır. Çiğ gıdaların tüketilmesiyle bu enzimler vücuda doğrudan alınarak zinde ve enerjik bir vücut fonksiyonu sağlanabilmektedir.
Sağlıklı sindirim: Çiğ gıdaların daha çok sebze, meyve ve baklagillerden oluşması lif düzeylerinin yüksek olmasına neden olmaktadır. Yüksek lif içeren bu gıdalar da sindirimin yavaş olmasını sağlamaktadır. Ayrıca çiğ gıdaların aşırı tüketimi mümkün olmayacağı için sindirim vücut tarafından tam olarak desteklenebilecek ve şişkinlik gibi sorunlara
neden olmayacaktır.
Doğal ilaç: Çiğ gıdaların sağlık açısından önemi yüzyıllar boyunca kanıtlanmış bir olgudur. Çig gıdaları özellikle pişirilmeden yenmelerinden dolayı vücut fonksiyonları için faydalı olan vitamin, mineral ve diğer bileşenlerin kaybolmaması nedeniyle doğal ilaç görevi görerek vücudun fonksiyonlarını desteklemektedir. Böylece, çiğ beslenme ile hastalık
olasılıkları azaltılmaktadır.
Kaybolmayan lezzet: Yiyeceklerin pişirilmesi esnasındaki kimyasal tepkimeler yiyeceklerin tatlarında azalma ve değişiklikler yapabilmektedir. Çiğ gıdaların tüketilmesi ile lezzetler ağızdaki tomurcuklarda daha iyi algılanabilmekte ve bu durum, yiyeceklerden alınan haz ve tadın mükemmel seviyede olmasını sağlamaktadır.
Basit ve hızlı hazırlama: Çiğ gıdaların hazırlanması pişmiş gıdaların hazırlanmasına göre daha az zaman gerektirmektedir. Böylece ön hazırlıkların daha az olması, sadece yıkama ve soyma gibi işlemleri gerektirmesi, hazırlama ve pişirme süreçlerinin
olmaması çiğ gıdaların tüketim için daha çabuk ve basit bir hazırlama süreciyle kolayca tüketime hazır hâle getirilmesini sağlamakta ve pişirilen gıdalara göre avantaj sağlamaktadır.
Ruhsal ve sezgisel sağlık: çiğ gıdaları tüketmek sadece fiziksel sağlığı değil aynı zamanda sağladığı serotonin (mutluluk) hormonları ile ruhsal sağlığı da desteklemektir. Çiğ gıdaların tüketimi aynı zamanda sezgisel yetenekleri de artırmaktadır. Hayvanların kesimi esnasında adrenalin oluşması nedeniyle etin tüketimiyle bu adrenalin insana geçmektedir. Et tüketiminin azaltılması ya da tüketilmemesi sonucunda da doğal sezgisel yeteneklerin artacağı ifade edilmektedir.

Soru 36

Sİyah Hamburger üretmek için aşağıdakilerden hangisi kullanılmaktadır?

Seçenekler

A
Aktif Karbon
B
Gıda Boyası
C
Mürekkep Balığı Mürekkebi
D
Böğürtlen
E
Fermantasyon
Açıklama:
Siyah Hamburger: Genel olarak siyah renk vermek için mürekkep balığı mürekkebi kullanılan siyah hamburger, özellikle Kuzey Amerika’da ve Japonya’da trend yemekler arasında yer almaktadır.

Soru 37

  1. Deri
  2. Yumurta
  3. Sığır eti
  4. Deniz ürünleri
  5. Süt ürünleri
  6. Kümes hayvanları
Yukarıdakilerden hangisi/hangileri hücresel tarımda kullanılan doku temelli mühendislikte üretilmektedir?

Seçenekler

A
I, II ve V
B
Sadece II
C
III, IV ve VI
D
I, II, III, IV ve V
E
II, IV ve V
Açıklama:
Yanıtınız yanlış ise DİKEY VE HÜCRESEL TARIM başlıklı konuyu tekrar gözden geçiriniz.
Hücresel tarımda kullanılan iki ana yöntem mevcuttur. Bu yöntemlerden biri doku temelli, diğeri ise protein temelli mühendislik uygulamalarını içermektedir. Doku temelli mühendislikte sığır eti, kümes hayvanları ve deniz ürünleri üretmek hedeflenirken protein temelli mühendislik uygulamalarında deri, süt ürünleri ve yumurta benzeri ürünleri üretmek hedeflenmektedir.

Soru 38

  1. Deri
  2. Yumurta
  3. Sığır eti
  4. Deniz ürünleri
  5. Süt ürünleri
  6. Kümes hayvanları
Yukarıdakilerden hangisi/hangileri hücresel tarımda kullanılan protein temelli mühendislikte üretilmektedir?

Seçenekler

A
I, II ve V
B
III, IV ve VI
C
I, II, III ve VI
D
III, V ve VI
E
I, II, III, IV, V ve VI
Açıklama:
Yanıtınız yanlış ise DİKEY VE HÜCRESEL TARIM başlıklı konuyu tekrar gözden geçiriniz.
Hücresel tarımda kullanılan iki ana yöntem mevcuttur. Bu yöntemlerden biri doku temelli, diğeri ise protein temelli mühendislik uygulamalarını içermektedir. Doku temelli mühendislikte sığır eti, kümes hayvanları ve deniz ürünleri üretmek hedeflenirken protein temelli mühendislik uygulamalarında deri, süt ürünleri ve yumurta benzeri ürünleri üretmek hedeflenmektedir.

Soru 39

Aşağıdaki ülkelerden hangisinde hamam böcekleri besin olarak tüketilmektedir?

Seçenekler

A
Avustralya
B
Kanada
C
Güney Afrika
D
Brezilya
E
Endonezya
Açıklama:
Yanıtınız yanlış ise YENİLEBİLİR BÖCEKLER VE YENİLEBİLİR ÇİÇEKLER başlıklı konuyu tekrar gözden geçiriniz.
Hamam böcekleri Avustralya, Çin, Tayland ve Meksika gibi ülkelerde besin olarak tüketilmektedir.

Soru 40

Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütünün yenilebilir böceklerle ilgili hazırladığı raporda, hâlihazırda birçok bölge ve ülkede insan beslenmesinde kullanılan böceklerin ........, ......., ......, ....... ve ...... açısından zengin olduğu, kırmızı et, beyaz et ve deniz ürünleri gibi besleyici ve sağlıklı gıdaların alternatifi olduğu belirtilmektedir.
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yerlere aşağıdakilerden hangisi uymaz?

Seçenekler

A
Demir
B
Protein
C
Kalsiyum
D
Fosfor
E
Çinko
Açıklama:
Yanıtınız yanlış ise YENİLEBİLİR BÖCEKLER VE YENİLEBİLİR ÇİÇEKLER başlıklı konuyu tekrar gözden geçiriniz.
Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütünün yenilebilir böceklerle ilgili hazırladığı raporda, hâlihazırda birçok bölge ve ülkede insan beslenmesinde kullanılan böceklerin protein, kalsiyum, yağlar, çinko ve demir açısından zengin olduğu, kırmızı et, beyaz et ve deniz ürünleri gibi besleyici ve sağlıklı gıdaların alternatifi olduğu belirtilmektedir.

Soru 41

Temel besleyiciliğin yanında sağlık açısından fayda sağlayan gıdalar olarak ifade edilen kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Çiğ ürünler
B
Yenilebilir çiçekler
C
Fonksiyonel gıda
D
Bitkiler
E
Faydalı besinler
Açıklama:
Yanıtınız yanlış ise ÇİĞ BESLENME VE MİKRO FİLİZLER başlıklı konuyu tekrar gözden geçiriniz.
Fonksiyonel gıda, temel besleyiciliğin yanında sağlık açısından fayda sağlayan gıdalar olarak ifade edilmektedir. Mikro filizler de literatürde fonksiyonel gıda olarak da tanımlanmaktadır.

Soru 42

Aşağıdakilerden hangisi Surf ve Turf akımında kullanılan yiyeceklerden biri değildir?

Seçenekler

A
Karides
B
Istakoz
C
Bonfile
D
Büyük balıklar
E
Yeşil sebze
Açıklama:
Yanıtınız yanlış ise SİYAH YİYECEKLER İLE SURF VE TURF başlıklı konuyu tekrar gözden geçiriniz.
Surf kelimesinin kapsamında özellikle ıstakoz, karides ve büyük balıklar yer alırken Turf kelimesinde bonfile gibi yumuşak etler yer almaktadır.

Soru 43

Gıda üretimini artırmak ve desteklemek üzere kıt arazi kaynaklarının artırılması amacıyla gerçekleştirilen bir uygulama olup hassas ışık, besin ve sıcaklıklarla kontrollü iç ortamlarda tarımsal ürünler yetiştirmek için yapılan faaliyetlerin tümünü içeren tarım türü aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Dikey tarım
B
Yatay tarım
C
Geleneksel tarım
D
Su tarımı
E
Yapay tarım
Açıklama:
Dikey tarım: Gıda üretimini artırmak ve desteklemek üzere kıt arazi kaynaklarının artırılması amacıyla gerçekleştirilen bir uygulama olup hassas ışık, besin ve sıcaklıklarla kontrollü iç ortamlarda tarımsal ürünler yetiştirmek için yapılan faaliyetlerin tümünü içermektedir

Soru 44

"İnsanların mutluluk verecek eylemler içinde olması gerektiğini, acı ve kederden uzak bir yaşam sürülmesi ve sürekli mutluluk veren şeylere yönelmenin en uygun davranış olduğunu savunan felsefe yaklaşımıdır." cümlesini tanımlayan ifade aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Hedonizm
B
Akım
C
Moda
D
Fashion
E
Narsizm
Açıklama:
Hedonizm: İnsanların mutluluk verecek eylemler içinde olması gerektiğini, acı ve kederden uzak bir yaşam sürülmesi ve sürekli mutluluk veren şeylere yönelmenin en uygun davranış olduğunu savunan felsefe yaklaşımıdır.

Soru 45

"-----------------, bitkinin topraksız bir besin çözeltisi içinde büyütülmesini kapsamaktadır. Doğru kimyasal bileşikle desteklenmiş, sirkülasyon sağlanan ve sürekli izlenen bir besin çözeltisi içine bitki kökleri batırılarak yetiştirme sağlanmaktadır" cümlesindeki boşluğa aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?

Seçenekler

A
Hidroponik
B
Aquaponik
C
Aeroponik
D
Sistomonik
E
Earthomonik
Açıklama:
Hidroponik (Hydroponics): Dikey tarımda en çok kullanılan yöntemdir. Hidroponik, bitkinin topraksız bir besin çözeltisi içinde büyütülmesini kapsamaktadır. Doğru kimyasal bileşikle desteklenmiş, sirkülasyon sağlanan ve sürekli izlenen bir besin çözeltisi içine bitki kökleri batırılarak yetiştirme sağlanmaktadır (Birkby, 2016). Bu sistemde, bitkilerin ihtiyaç duyacağı azot, fosfor, kükürt, potasyum, kalsiyum, demir, magnezyum, çinko gibi besinler ile hazırlanan sıvılara daldırılan bitkiler için kökleri desteklemek üzere kum, çakıl ve testere talaşı kullanılmaktadır

Soru 46

"---------------sistemde bitki ve balıklar aynı ekosisteme adapte edilmektedir." cümledeki boşluğa aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?

Seçenekler

A
Aquaponik
B
Hidroponik
C
Aeroponik
D
Sistomonik
E
Earthomonik
Açıklama:
Aquaponik (Aquaponics): Aquaponik sistemde bitki ve balıklar aynı ekosisteme adapte edilmektedir. Aquaponik sistem bu açıdan hidroponik sisteme göre daha yenilikçi bir yaklaşımdır.

Soru 47

Aşağıdakilerden hangisi dikey tarımın avantajlarından değildir?

Seçenekler

A
Ürünün yavaş olgunlaşması
B
Geleneksel tarıma göre % 70 ile %95 arasında su tasarrufu
C
Kapalı alanlarda iklimlendirme kontrolü ile her mevsim her ürünün yetiştirilmesi
D
Aynı taban alanında çok katlı üretim olması nedeniyle diğer tarım alanlarından 8 kat daha fazla yetiştirme alanı (Toprak kullanım alanlarından tasarruf)
E
Bilgisayar kontrollü optimum ışık sayesinde işletme giderlerinde %30 tasarruf
Açıklama:
Dikey tarım uygulamalarının geleneksel tarım uygulamalarına göre avantajları aşağıdaki gibi sıralanabilir (Bingöl, 2015; Açıksöz vd., 2021; Lau, 2021; Yeşil ve Tatar, 2020; Üstün ve Kalanlar, 2019). • Geleneksel tarıma göre % 70 ile %95 arasında su tasarrufu • Kapalı alanlarda iklimlendirme kontrolü ile her mevsim her ürünün yetiştirilmesi • Aynı taban alanında çok katlı üretim olması nedeniyle diğer tarım alanlarından 8 kat daha fazla yetiştirme alanı (Toprak kullanım alanlarından tasarruf) • Bilgisayar kontrollü optimum ışık sayesinde işletme giderlerinde %30 tasarruf • Traktör, sulama pompaları ve diğer bahçe ekipmanlarının kullanılmaması nedeniyle tasarruf ve daha az çevre kirliliği • İşçilik maliyetlerinden tasarruf (sadece dikim, hasat ve ambalajlama işçiliği) • Ürün kalitesinde artış • Ürün olgunlaşmasında hızlanma • Verimartışı (Mahsul kayıplarının azaltılması)

Soru 48

Aşağıdakilerden hangisi dikey tarımın dezavantajlarından değildir?

Seçenekler

A
Kuruluş maliyetlerinin (yatırım maliyetlerinin) düşük olması
B
İklimlendirmenin kontrollü yapılması gerektiğinden ısıtma ve soğutma maliyetlerinin yüksek olması (operasyonel maliyetlerin yüksekliği)
C
Sadece hızlı hasada gelen sebzeler ve çilek gibi ürünlerin yetiştirilebilmesi
D
Her bitki için kullanılamaması
E
İş gücü istihdamını azalttığı için tarım çalışanlarının başka sektörlere kaymasına neden olması
Açıklama:
Dikey Tarımın Dezavantajları
• Kuruluş maliyetlerinin (yatırım maliyetlerinin) yüksek olması • İklimlendirmenin kontrollü yapılması gerektiğinden ısıtma ve soğutma maliyetlerinin yüksek olması (operasyonel maliyetlerin yüksekliği) • Sadece hızlı hasada gelen sebzeler ve çilek gibi ürünlerin yetiştirilebilmesi • Her bitki için kullanılamaması • İş gücü istihdamını azalttığı için tarım çalışanlarının başka sektörlere kaymasına neden olması

Soru 49

Aşağıdakilerden hangisi hamam böceğinin yenilmediği ülkelerdendir?

Seçenekler

A
Japonya
B
Avusturalya
C
Çin
D
Tayland
E
Meksika
Açıklama:
Hamam Böceği;Avustralya, Çin, Tayland, Meksika

Soru 50

"---------------organik maddelerin bakteriler ya da mantarlar gibi mikroorganizmalar tarafından parçalanması ve doğaya karışmasına verilen addır." cümledeki boşluğa aşağıdakilerden hangisi gelecektir?

Seçenekler

A
Biyo bozunma
B
farmoloji
C
bioistatistik
D
biofarmer
E
bioloji
Açıklama:
Biyo bozunma: (biyo parçalanma) organik maddelerin bakteriler ya da mantarlar gibi mikroorganizmalar tarafından parçalanması ve doğaya karışmasına verilen addır.

Soru 51

Biberiye hangi tüketim türünde kullanılmaktadir?

Seçenekler

A
Süsleme, kuru ve taze
B
Kuru ve taze
C
Süsleme
D
Garnitür
E
Kurutma
Açıklama:
Biberiye:RosemaryRosmarinus officinalis Süsleme, kuru ve taze (bkz. Tablo 8.2 Yenilebilir Çiçek Örnekleri ve Tüketim Alanları )

Soru 52

Surf ve turf hangi yıllarda ortaya çıkmıştır?

Seçenekler

A
1960
B
1950
C
1940
D
1970
E
1980
Açıklama:
Surf ve Turf, son yıllarda ortaya çıkan ve ABD ve Avustralya’da popüler olan bir yeme akımıdır. Surf ve Turf, deniz mahsulleri ile kırmızı etin yemeklerde birlikte kullanılmasını, diğer bir ifadeyle eşleştirilmesini ifade etmektedir. Amerika Birleşik Devletleri’nde 1960’lı yıllarda ortaya çıkan bu akım için her ne kadar Amerika’nın Doğu ve Batı kıyıları kendilerine referans verseler de yemeğin ilk olarak 1962’de gerçekleştirilen “Seattle Dünya Fuarı’nda” servis edildiği belirtilmektedir.

⚠️ Telif Hakkı Bildirimi: Bu portaldaki sorular telif hakkı içerebilir. İçerik yalnızca ders çalışma amaçlı hazırlanmış olup, ticari amaçlı kopyalanması veya çoğaltılması hak sahibi tarafından yasal yükümlülükler getirebilir.

Telif hakkı bildirimleri için GitHub Issues bölümünü kullanabilirsiniz. Bildirim üzerine ilgili içerik 7 iş günü içerisinde kaldırılacaktır.