Kbrn Savunma ve Güvenlik - Acil Durum ve Afet Yönetimi

Kireç kaymağı

Sodyum karbonat

Açıklama:

Yakıcı ajanlardan temizlenmede kullanılabilecek kimyasallar şunlardır:

Kalsiyum hipoklorit çözeltisi
Kireç kaymağı
DS-2 (Hacimce, %70 Dietilentriamin, %28 Etilen glikolmonoetileter, %2 Kostik soda içeren çözelti)
Çamaşır suyu

Doğru cevap D şıkkıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 31

I. Dünya Savaşı’nda kullanılan ilk kimyasal ajan hangisidir?

Klor

Hidrojen siyanür

Siyanojen klorid

Fosgen

Hardal gazı

Açıklama:

Rahatsız edici bir kokusu ve yeşilimsi sarı renge sahip olan klor gazı, I. Dünya Savaşı’nda kullanılan ilk kimyasal ajandır. Almanlar klor gazı dolu olan kutuları rüzgara doğru atarak içerisindeki gazın yayılmasını sağlamıştır.

Doğru Cevap: A

Soru 32

Savaş alanında ilk kez kimyasal silah kullanımı hangi ülke tarafından gerçekleştirilmiştir?

Japonya

Almanya

İngiltere

Çin

Fransa

Açıklama:

Almanya savaş alanında ilk kez kimyasal silah kullanan ülkedir. 27 Ekim 1924’de İngilizlere karşı içlerinde göz yaşartıcı etkiye sahip kimyasallar bulunan top mermileri kullanılmıştır.

Doğru Cevap: B

Soru 33

Kimyasal savaş ajanlarının terör eyleminde ilk kez kullanımı nerede olmuştur?

İngiltere

Vietnam

Rusya

Japonya

Polonya

Açıklama:

Kimyasal savaş ajanlarının, terör eyleminde ilk kez kullanımı Japonya’da olmuştur. Japonya’da dini bir örgüte mensup teröristler, mahkemede kendileri aleyhinde karar alan 3 hakimi öldürmek için kimyasal savaş ajanı kullanmıştır. Sarinin kullanıldığı saldırıda, hakimler yara almadan kurtulurken, o esnada saldırının olduğu bölgede olan 7 kişi hayatını kaybetmiş, 144 kişi ise yaralanmıştır. Terör örgütünün bir sonraki eylemi 20 Mart 1995’te Japonya’daki bir metro istasyonunda sarin gazı kullanılarak gerçekleştirilmiş, 12 kişi hayatını kaybetmiş, yaklaşık 5500 kişi ise yaralanmıştır.

Doğru Cevap: D

Soru 34

Aşağıdakilerden hangisi kimyasal savaş ajanlarının uçuculuğuna göre yapılmış bir sınıflandırmadır?

Yakıcı ajanlar

Kan zehirleyici ajanlar

Boğucu ajanlar

Sinir ajanları

Kalıcı ajanlar

Açıklama:

kimyasal savaş ajanları uçuculuğuna göre iki başlıkta incelenir: Kalıcı ajanlar ve Uçucu ajanlar.

Doğru Cevap: E

Soru 35

G sinir ajanları içerisinde, öldürücü etkisi en yüksek olan kimyasal ajan hangisidir?

Siklosarin

Sarin

Soman

Tabun

TGD

Açıklama:

Soman (GD), sıvı hâlde bulunan renksiz bir kimyasaldır. Solunumu durdurarak ölüme sebep olan Soman, G sinir ajanları içerisinde, öldürücü etkisi en yüksek olan kimyasal ajandır.

Doğru Cevap: C

Soru 36

küflü saman kokusuna benzer bir kokuya sahip ve renksiz bir kimyasal olup, akciğerde bulunan hava keselerindeki kılcal damarları çatlatarak, ciğerlere kan ve ödem dolmasına neden olan boğucu ajan hangisidir?

Kloropikrin

Fosgen

Klor

Levizit

Difosgen

Açıklama:

Organik çözücüler ve yağlarda kolaylıkla çözünebilen Fosgen özellikle solunum sistemini etkilemektedir. Akciğerde bulunan hava keselerindeki kılcal damarları çatlatarak, ciğerlere kan ve ödem dolmasına neden olmaktadır.

Doğru Cevap: B

Soru 37

Sarımsak kokusuna sahip, birincil etkisi kandaki alyuvarları parçalayarak böbrek yetmezliğine neden olan kan zehirleyici kimyasal ajan hangisidir?

Hidrojen siyanür

Siyanojen klorür

Karbonmonoksit

Arsin

Difosgen

Açıklama:

Arsin (SA), sarımsak kokusuna sahip, suda az çözünen, renksiz, havadan ağır bir gazdır. Arsinin birincil etkisi kandaki alyuvarları parçalayarak böbrek yetmezliğine sebebiyet vermesidir.

Doğru Cevap: D

Soru 38

Ayakkabı cilası kokusuna sahip, renksiz kristal görünümdeki kusturucu ajan hangisidir?

Difenilkoroarsin

Klorobenzalmalononitril

Difenilsiyonoarsin

Adamzit

Kloroasetofenon

Açıklama:

Difenilkoroarsin; kargaşa basturmakta kullanılan kusturucu özelliğe sahip ajanlardandır. Renksiz kristal fiziksel görünüme sahip bu ajan ayakkabı cilası kokusundadır.

Doğru Cevap: A

Soru 39

Aşağıdakilerden hangisi orta derecede zehirli kimyasal maddelerden biridir?

Amonyak

Flor

Karbon monoksit

Formaldehit

Hidrojen klorür

Açıklama:

Karbon monoksit; orta derecede zehirli kimyasal maddelerden biridir. Diğer şıklarda verilen kimyasallar ise yüksek derecede zehirli kimyasal maddelerdir.

Doğru Cevap: C

Soru 40

Çamaşır suyu hangi tür kimyasal ajanların temizlenmesinde kullanılır?

Sinir ajanları

Boğucu ajanlar

Kan zehirleyici ajanlar

Kargaşa kontrol ajanları

Yakıcı ajanlar

Açıklama:

Çamaşır suyu; yakıcı ajanların temizliğinde kullanılan bir kimyasaldır.

Doğru Cevap: E

Soru 41

- İlk kez 1822 yılında sentezlenmiştir.
- Sarımsak kokulu ve koyu kahve renge sahip olup ciltte yanmaya sebep olmaktadır.
- Temmuz 1917’de Belçika’nın Ypres şehrinde Almanlar tarafından kullanılması sonucu yaklaşık 15.000 İngiliz askeri hayatını kaybetmiştir.
Yukarıda verilen özellikler aşağıdaki kimyasal ajanlardan hangisine aittir?

Hidrojen Siyanür

Fosgen

Hardal gazı

Kloropikrin

Sarin

Açıklama:

Hardal gazı ilk kez 1822 yılında sentezlenmiştir. Sarımsak kokulu ve koyu kahve renge sahip olan hardal ciltte yanmaya sebep olmaktadır. Temmuz 1917’de Belçika’nın Ypres şehrinde Almanlar tarafından hardal gazı kullanılması sonucu yaklaşık 15.000 İngiliz askeri hayatını kaybetmiştir

Doğru Cevap: C

Soru 42

Savaş alanında ilk kez kimyasal silah kullanan ülke aşağıdakilerden hangisidir?

ABD

Sovyetler Birliği

İngiltere

Almanya

Irak

Açıklama:

Savaş alanında ilk kimyasal silah kullanımı 27 Ekim 1924 yılında, Almanlar tarafından İngilizlere karşı olmuştur.

Doğru Cevap: D

Soru 43

Aşağıdakilerden hangisi kimyasal silahların neden olduğu büyük tehdit sonucunda, 1993 yılında kimyasal silah geliştirmeyi, üretmeyi, satın almayı, stoklamayı, kullanımını yasaklayan ve mevcut stokların yok edilmesini gerektiren anlaşmadır?

Kimyasal silahlar sözleşmesi

Cenevre Protokolü

Kimyasal ajanlar anlaşması

Kimyagerler Savaşı Sözleşmesi

Kimyasal ajanlar protokolü

Açıklama:

Kimyasal silahların neden olduğu büyük tehdit sonucunda, 1993 yılında kimyasal silah geliştirmeyi, üretmeyi, satın almayı, stoklamayı, kullanımını yasaklayan ve mevcut stokların yok edilmesini gerektiren Kimyasal Silahlar Sözleşmesi imzalanmıştır.

Doğru Cevap: A

Soru 44

Aşağıdakilerden hangisi kimyasal savaş ajanlarının toksikolojik özelliklerine göre sınıflandırılmasına dahil değildir?

Sinir ajanları

Yakıcı ajanlar

Kan zehirleyici ajanlar

Boğucu ajanlar

Uçucu ajanlar

Açıklama:

Kimyasal savaş ajanları aşağıdaki gibi sınıflandırılabilir: a. Fiziksel hâline göre; • Katı, • Sıvı, • Gaz, • Aerosol, • Buhar. b. Toksikolojik özelliklerine göre; • Sinir ajanları, • Yakıcı ajanlar, • Kan zehirleyici ajanlar, • Boğucu ajanlar. • Öldürücü olmayan kimyasal ajanlar. c. Uçuculuğuna göre; • Kalıcı ajanlar, • Uçucu ajanlar.

Doğru Cevap: E

Soru 45

-Sıvı hâli ve buhar hâli renksiz olan, uçuculuğu en fazla olan bir kimyasaldır.
-Hem renksiz hem de kokusuz olması sebebiyle varlığının anlaşılması oldukça zordur.
-Vücuda nüfuz ettikten sonraki ilk etkisi solunum yolu üzerinde olmaktadır.
Yukarıda verilen özellikler aşağıdaki sinir ajanlarından hangisine aittir?

Tabun

Sarin

Soman

Siklosarin

Goman

Açıklama:

Sarin (GB), sıvı hâli ve buhar hâli renksiz olan bir kimyasaldır. Hem renksiz hem de kokusuz olması sebebiyle varlığının anlaşılması oldukça zordur. Vücuda nüfuz ettikten sonraki ilk etkisi solunum yolu üzerinde olmaktadır. Ölüm solunum durmasına bağlı olarak meydana gelmektedir. Sarin, G sinir gazları (Tabun, Sarin, Tabun) içerisinde uçuculuğu en fazla olan kimyasaldır. Toprak bir zemin üzerinde, 10 °C sıcaklıkta 2 saat içerisinde buharlaşabilmektedir.

Doğru Cevap: B

Kimyasal silahların neden olduğu büyük tehdit sonucunda hazırlanan “Kimyasal Silahlar Sözleşmesi” hangi yıl imzalanmıştır?

1914

1940

1965

1979

1993

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 53

Aşağıdakilerden hangisi sinir ajanlarının vücutta yarattığı etkilerden biri değildir?

Aşırı terleme

Kusma

Göz bebeklerinde büyüme

Duygusal değişkenlik

Öksürük

Açıklama:

Sinir ajanlarına maruz kalındığında oluşacak etkiler; burunda sebepsiz yere akıntı, tükürük salgılanmasında artış, zor nefes alıp verme, göğüste sıkışma hissi, öksürük, göz bebeklerinde küçülme, görmede bulanıklık, baş ağrısı ve baş dönmesi, aşırı terleme, kusma, çırpınma, kaslarda kasılma, gerginlik, kaygı, huzursuzluk, duygusal değişkenlik, olarak sıralanabilir. Doğru cevap C’dir.

Aşağıdakilerden hangisi boğucu ajan olarak kullanılan kimyasallardandır?

Fosgen

Sarin

Fenildikloroarsin

Hardal gazı

Levizit

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 70

Aşağıdakilerden hangisi kan zehirleyici ajanlar olarak kullanılan kimyasallardandır?

Hidrojen siyanür

Hardal gazı

Levizit

Sarin

Soman

Açıklama:

Kan zehirleyici kimyasal ajanlar; hidrojen siyanür (AC), siyanojen klorür (CK), arsin (SA) ve karbonmonoksit (CO) olarak sıralanabilmektedir.

Doğru Cevap: A

Soru 71

Savaş alanında ilk kimyasal silah kullanımı ne zaman gerçekleşmiştir?

1915 te Almanlar göz yaşartıcı gaz kullandığında

1916 da Ruslar el bombasında kloropikrin kullandığında

27 ekim 1924 te Almanlar top mermileri kullandığında

1917 de Belçika’da Almanlar hardal gazı kullandığında

Aralık 1915 Almanlar fosgen gazı kullandığında

Açıklama:

İlk kimyasal silah kullanımını, 27 Ekim 1924’de Almanların İngilizlere karşı göz yaşartıcı etkiye sahip kimyasallar bulunan top mermileri kullanmasıyla gerçekleştirmiştir. Almanya savaş alanında ilk kez kimyasal silah kullanan ülkedir. İlk kimyasal silah başarısız olmuştur çünkü göz yaşartıcı etkisi olan gaz, havaya çok hızlı bir şekilde dağıldığı için, İngilizler kimyasal gazdan etkilenmemiştir.Bunun üzerine Almanlar yeni ve daha etkili kimyasal savaş ajanı geliştirmek için laboratuvar çalışmaları yapmıştır ve kimyasal silah geliştirme konusunda en öndeki ülke konumuna gelmiştir. Diğer seçeneklerde verilen cevaplar kimyasal savaş ajanı kullanımı için örneklerdir.

Doğru Cevap: C

Soru 72

I Kloroaseton
II Sarin
III Benzil bromid
IV Tabun
V Hardal
Yukardakilerden hangisi ya da hangileri sinir gazıdır?

I ve III

II,III ve IV

II ve IV

Sadece II

III ve V

Açıklama:

Alman bilim adamları, laboratuvarda böcek ilacı geliştirmeye çalışırken tesadüfen izole ettikleri tabun gazını deney hayvanları üzerinde kullanmıştır. Hayvanların yaklaşık 20 dakika sonra öldükleri tespit edilmiştir. Amerika Birleşik Devletleri bu sinir gazını GA (German Agent A) olarak adlandırmıştır. 1938 yılında Almanlar, adını Sarin (German Agent B) olarak belirledikleri başka bir sinir gazı daha keşfetmiştir. Sarinin tabundan 20 kat daha öldürücü olduğu tespit edilmiştir. Hardal gazı ise ilk kez 1822 yılında sentezlenmiştir. Sarımsak kokulu ve koyu kahve renge sahip olan hardal ciltte yanmaya sebep olmaktadır. Kloroaseton ve benzin bromid ise kimyasallardır.

Doğru Cevap: C

Soru 73

1925 te imzalanan Genevre protokolü ile ilgili hangi ifade doğru değildir?

Savaşta kimyasal silah kullanmama taahhüt edilmiştir.

Kimyasal silah üretimi ve depolanması yasaklanmıştır.

ABD senatosu kimyasal silah hazırlığına devam etmiştir.

Amerika Birleşik Devletleri de protokolü imzalamıştır.

ABD senatosu anlaşmanın uygulanmasını reddetmiştir.

Açıklama:

Dünya Savaşı’ndan sonra birçok ülke kimyasal savaş ajanının üretimini ve kullanılmasını engelleyerek kimyasal savaşı yasaklamaya çalışmıştır. 1925 yılında 16 ülkenin onayı ile Cenevre protokolü imzalanmıştır. Cenevre protokolü savaşta asla kimyasal silah kullanmamayı taahhüt etmektedir. Ancak protokolde kimyasal silahların üretimini, transferini veya depolanmasını yasaklayan bir madde bulunmamaktadır. Amerika Birleşik Devletleri de protokolü imzalamıştır. Ancak ABD Senatosu anlaşmanın uygulanmasını reddederek, kendilerine karşı kimyasal silah kullanılması tehdidine karşı hazırlıklara devam edilmesini kararlaştırmıştır. Kimyasal silah geliştirmeyi, üretmeyi, satın almayı, stoklamayı, kullanımını yasaklayan ve mevcut stokların yok edilmesini gerektiren sözleşme 1993 yılında imzalanmıştır.

Doğru Cevap: B

Soru 74

Kalıcı kimyasal ajanlar genellikle hangi fiziksel özelliği taşır?

Gaz

Aerosol

Buhar

Katı

Sıvı

Açıklama:

Kimyasal savaş ajanları, kullanıldıkları bölgede belirli bir süre boyunca etkilerini göstermektedir ve bu süreye bağlı olarak iki gruba ayrılırlar: kalıcı ve uçucu. Kalıcı kimyasal ajanlar, genellikle sıvı hâldedir. Sıvı haldeki kimyasallar temas ettikleri bölgeye nüfus ederek etkilerini daha uzun süre gösterebilmektedir. Temastan sonra, sıvı zaman içerisinde buharlaşır ve bunun yarattığı tehlike de uzun süre devam edebilir.Diğer grup olan uçucu kimyasal savaş ajanları ise genellikle aeresol veya gaz hâlindedir. Zararlı etkilerini kısa süreliğine göstermektedirler. Yüzeye inemedikleri için yüzey kirliliğine sebep olmazlar.

Doğru Cevap: E

Soru 75

Sinir ajanları ile sadece yüzeysel temasta bulunulduğunda aşağıdaki tepkilerden hangisi görülür?

İstemsiz kas hareketleri

Mide krampları

Konuşma bozukluğu

Göğüste sıkışma

İstemsiz dışkılama

Açıklama:

Sinir ajanının yarattığı etki temas şekline göre değişmektedir. Sadece yüzeysel bir temasta ortaya çıkan belirtiler ile vücuda emilimi sonucu ortaya çıkan belirtiler farklıdır. A,B,C ve E seçeneklerinde verilen fiziksel belirtiler sinir ajanının vücuda emilimi sonucunda görülen belirtilerdir.

Doğru Cevap: D

Soru 76

Sıvı şeklindeki sinir ajanının cilt üzerinden emilimi sonrası belirtiler ne kadar süre sonra ortaya çıkar?

24 saat

Birkaç dakika

Anında

1-2 gün

2-3 gün

Açıklama:

Sıvı şeklindeki sinir ajanı cilt üzerinden emildiğinde belirtiler birkaç dakika içinde ortaya çıkmaktadır. Belirtiler mide bulantısı, kusma, mide krampları, mide ekşimesi, ishal, İdrar zorluğu, istemsiz dışkılama ve altına kaçırmadır. Etki süresi maruziyete göre değişmektedir: düşük maruziyette 24 saat, yüksek maruziyette 2-5 gün.

Doğru Cevap: B

Soru 77

I Siklosarin
II V
III VX
IV Soman
Yukarıda verilen sinir ajanlarından hangisi ya da hangileri meyve kokusuna sahiptir?

I ve IV

Sadece III

II ve III

I ve II

III ve IV

Açıklama:

Soman (GD), sıvı hâlde bulunan renksiz bir kimyasaldır. Saf haldeki soman, meyve kokusuna benzer bir kokuya sahiptir. Vücuda girdikten çok kısa bir süre sonra etkisini göstermeye başlamakta ve solunumu durdurarak ölüme neden olmaktadır. G sinir ajanları içerisinde, öldürücü etkisi en yüksek olan kimyasal ajandır. Siklosarin (GF), sıvı halde bulunan, şeftali kokusuna sahip bir kimyasal savaş ajanıdır. Vücuda esas olarak solunum yolu vasıtasıyla girer. Cilt ve sindirim sistemi yardımıyla vücuda nüfuz ettiğinde etkilerini daha hızlı göstermektedir. V ve VX renksiz ve kokusuzdur.

Doğru Cevap: A

Soru 78

I Nitrojen iperit
II Metildikloroarsin
III Levizit
IV İperit ve levizit karışımı
V Fenildikloroarsin
Yukarıda verilen yakıcı ajanlardan hangisi veya hangileri safken renksiz ve kokusuz, saf olmayan hallerinde ise farklı bir renkte ve kokudadır?

Sadece V

II ve IV

II ve III

I,II ve III

III ve V

Açıklama:

Fenildikloroarsin (PD), su ile temas ettikten sonra asit oluşturabilen kokusuz, renksiz ve yağsı bir maddedir. Saf olmayan hâllerinde, renksizden sarıya kadar değişen renklere ve sarımsak kokusuna sahip olabilmektedir.Levizit ise saf hâlde iken renksiz ve kokusuz, saf değilken kahverengimsi bir renge ve sardunya kokusuna sahip olan yağsı bir sıvıdır. Nitrojen iperit (HN-1) koyu renge sahip sıvı hâlde bulunan bir kimyasaldır. Kokusu balık veya küf kokusuna benzemektedir Metildikloroarsin (MD), ED gibi renksizden kahverengiye kadar değişen bir renge ve meyve kokusuna sahip bir kimyasaldır.Damıtılmış iperit ile levizitin karıştırılması sonucu elde edilen iperit ve levizit karışımı (HL) ise sarımsak kokusuna sahip yağsı bir sıvıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 79

Aşağıdakilerden hangisi boğucu ajanlardan biri değildir?

Urtikantlar

Fosgen

Difosgen

Klor

KLoropikrin

Açıklama:

Akciğer dokularını tahriş ederek ödem oluşturan ve solunumu güçleştiren boğucu ajanlar fosgen (CG), difosgen (DP), klor (Cl) ve kloropikrindir(PS) .Urtikant yakıcı ajanlar grubundadır.

Doğru Cevap: A

Soru 80

Hangi temizleme kimyasalı dekontaminasyon aşamasında tüm ajanları (yakıcı,sinir,boğucu, kan zehirleyici, kargaşa kontrol) temizlemek için kullanılabilir?

Sodyum karbonat

Çamaşır suyu

Sodyum hidroksit

DS-2

Kireç kaymağı

Açıklama:

DS-2 hacimce, %70Dietilentriamin, %28Etilenglikolmonoetileter, %2Kostiksodaiçeren bir çözeltidir ve belirtilen ajanların temizliğinde kullanılabilir. Diğer seçeneklerde verilen kimyasallar da temizlik için kullanılır ama her ajan için kullanılamazlar.

Doğru Cevap: D

Soru 81

Kimyasal savaş ajanı

Kimyasal silah

Kimyasal yapı

Kimyasal molekül

Kimyasal savaş silahı

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Soru 82

Modern anlamda kimyasal ajanlar ilk kez hangi savaşta kullanılmıştır?

II. Dünya Savaşı

Irak - İran Savaşı

I. Dünya Savaşı

Vietnam Savaşı

Balkan Savaşı

Açıklama:

Modern anlamda kimyasal ajanlar ilk kez I. Dünya Savaşı’nda kullanılmıştır. Bundan dolayı I. Dünya Savaşı “Kimyagerlerin Savaşı” olarak adlandırılmaktadır.

Doğru Cevap: C

Soru 83

Klor
Hidrojen Siyanür
Fosgen

Yukarıda verilen kimyasallardan hangisi veya hangileri I. Dünya Savaşında kullanılan önemli kimyasallar arasında yer alır?

Yalnız I

II ve III

I ve III

Yalnız II

I, II ve III

Açıklama:

I. Dünya Savaşı’nda kullanılan en önemli kimyasal ajanlar, 18 ve 19.
yüzyılda keşfedilmiştir. Bunlar arasında klor (1774), hidrojen siyanür (1782), siyanojen klorid (1802), fosgen (1812), hardal gazı (1822) ve kloropikrin (1848) bulunmaktadır.

Doğru Cevap: E

Soru 84

Aşağıdaki kimyasal maddelerden hangisi yüksek derecede zehirli kimyasal maddeler arasında yer alır?

Etilen dibromür

Hidrojen iyodur

Klor triflorür

Flor

Dimetil Sülfat

Açıklama:

Sayfa 28 Çizelge 1.11

Doğru Cevap: D

Soru 85

Aşağıdakilerden hangisi boğucu ajan olarak kullanılan kimyasallar arasında yer alır?

VR-55

Siklosarin (GF)

Goman

Tabun

Fosgen

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 86

Aşağıda verilenlerden hangisi veya hangileri sinir ajanı olarak kullanılmaz?

VX
Adamzit
Levizit
Kloropikrin

II, III ve IV

II ve IV

I, II ve IV

I ve IV

III ve IV

Açıklama:

II. Dünya Savaşı esnasında ve sonrasında yeni ve daha etkili ajanlar üretmek için çalışmalar artarak devam etmiştir. İlk bulunan sinir ajanı tabundur. Tabun’un molekül yapısı Şekil 1.6’da verilmiştir. İlerleyen yıllarda ise sarin, soman ve VX ajanları geliştirilmiştir. Bilinen bazı sinir ajanlarını aşağıdaki gibi sıralamak mümkündür:
• Tabun (GA),
• Sarin (GB),
• Soman(GD),
• Siklosarin (GF),
• VX,
• VR-55,
• Goman,
• TGD.

Doğru Cevap: A

Soru 87

Solunum veya sindirim yoluyla vücuda girerek, kana karıştıktan sonra vücuttaki hücrelerin oksijen kullanmasına engel olan kimyasal ajan aşağıdakilerden hangisidir?

Kan zehirleyici ajanlar

Sinir ajanları

Öldürücü olmayan ajanlar

Yakıcı ajanlar

Boğucu ajanlar

Açıklama:

Solunum veya sindirim yoluyla vücuda girerek, kana karıştıktan sonra vücuttaki hücrelerin oksijen kullanmasına engel olan kimyasal ajanlardır.

Doğru Cevap: A

Soru 88

Aşağıda verilen ifadelerden hangisi yanlıştır?

Uygun bir çözücüde çözdürülmüş etken madde ile itici gazdan oluşan ve aletle çevreye püskürtüldüğü zaman küçük tanecikler hâlinde yayılan karışıma Aerosol adı verilir.

Savaş alanında ilk kimyasal silah kullanımı 27 Ekim 1924 yılında, Almanlar tarafından İngilizlere karşı olmuştur.

V ajanları için, kauçuk malzemeden yapılan maskeler koruma sağlar.

Pestisitler, tarımda bitkiye zarar ve-ren böceklerin öldürülmesi maksa-dıyla kullanılan kimyasallardır.

Yakıcı ajanlar en önemli etkilerini cilt üzerinde yanıklar ve kabarmalar oluşturarak göstermektedir.

Açıklama:

Çok küçük miktarlarda (bir damla) teması hâlinde dahi, kusma, terleme, baş dönmesi gibi etkilerini hızlı bir şekilde göstermektedirler. Hem solunum yolu ile hem de deriden teması ile vücuda nüfuz edebilmesi maksadıyla aeresol şeklinde kullanılırlar. Bunların dışında göze teması hâlinde, çok kısa sürede ölüm gerçekleşmektedir. Sıvı hâlde aşırı miktarda kullanıldıklarında, kıyafetlerden geçerek deriye temas etmektedirler. Plastik ve kauçuk malzeme V ajanlarına karşı koruma sağlayamamaktadır.

Doğru Cevap: C

Soru 89

Aşağıdakilerden hangisi bir kimyasal saldırıya maruz kalındığını gösteren belirtiler arasında bulunmaz?

Çevrede sebepsiz olarak rahatsızlanan insanların bulunması

Bölgede uzun süreli yağış olması

Yakınlarda ölü ve yaralı hayvanların varlığı

Rahatsız edici veya olağan dışı bir kokunun hissedilmesi

Etrafta kimyasal ajanın atılmasında kullanılan teçhizatın varlığı

Açıklama:

Kimyasal silahlara karşı etkin bir savunma yapmak için, öncelikle bulunulan bölgede kimyasal ajan kullanıldığının bilinmesi gerekmektedir. Bir kimyasal saldırıya maruz kalındığını gösteren bazı belirtiler bulunmaktadır. Bunlar:
• Çevrede sebepsiz olarak rahatsızlanan insanların
bulunması,
• Yakınlarda ölü ve yaralı hayvanların varlığı,
• Rahatsız edici veya olağan dışı bir kokunun
hissedilmesi,
• Bir duman bulutu veya etrafı kaplayan sis
varlığı,
• Etrafta kimyasal ajanın atılmasında kullanılan
teçhizatın varlığıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 90

Yakıcı ajanlar ile ilgili verilen ifadelerden hangisi doğrudur?

Yakıcı ajanlar cildi etkilemezler.

Genel olarak katı halde kullanılırlar.

Yakıcı ajanlar solunum sistemini etkilemezler.

İperitler, arsenikler ve urtikantlar olarak 3 sınıfa ayrılmaktadır.

Kloropikrin yakıcı ajanlardan birisidir.

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 91

Aşağıdaki verilenlerden hangisi I. Dünya Savaşı'nın Kimyagerlerin Savaşı olarak adlandırılmasında rol oynamıştır?

Modern anlamda kimyasal ajanlar ilk kez I. Dünya Savaşı'nda kullanılmıştır.

I. Dünya Savaşı'nda çok sayıda kimyager ölmüştür.

I. Dünya Savaşı'ndaki komutanların çoğu kimyagerdir.

I. Dünya Savaşı kimyagerlerin çıkar çatışması yüzünden çıkmıştır.

I. Dünya Savaşı kimyagerler sayesinde kazanılmıştır.

Açıklama:

Modern anlamda kimyasal ajanlar ilk kez I. Dünya Savaşı’nda kullanılmıştır. Bundan dolayı I. Dünya Savaşı “Kimyagerlerin Savaşı” olarak adlandırılmaktadır. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 92

Klor
Hidrojen Siyanür
Siyanojen Klorid
Fosgen

Yukarıdakilerden hangileri I. Dünya Savaşı'nda kullanılan en önemli kimyasal ajanlar arasında yer alır?

I ve II

II ve III

III ve IV

II, III ve IV

I, II, III ve IV

Açıklama:

Yukarıdaki verilenlerden hepsi I. Dünya Savaşı'nda kullanılan en önemli kimyasal ajanlar arasında yer alır. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 93

Aşağıda verilen kimyasal ajanlardan hangisinin kullanılmasıyla birlikte kimyasal ajanlara karşı korunma ihtiyacı ortaya çıkmıştır?

Hardal Gazı

Klor Gazı

Fosgen Gazı

Sarin Gazı

Hidrojen Siyanür

Açıklama:

Kimyasal ajanlara karşı korunma ihtiyacı, ilk olarak I. Dünya Savaşı sırasında Almanların klor gazı kullanmasıyla ortaya çıkmıştır. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 94

Aşağıdakilerden hangisi 1915'te Avusturyalılar tarafından kullanılan acıbadem kokulu renksiz kimyasal ajandır?

Hidrojen Siyanur

Klor Gazı

Hardal Gazı

Sarin Gazı

Fosgen Gazı

Açıklama:

Hidrojen siyanür acıbadem kokulu ve renksiz bir sıvıdır. İlk kez Eylül 1915’te Avusturyalılar tarafından kullanılmıştır. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 95

Aşağıdaki gazlardan hangisinin kullanımı sonrası kimyasal silah gelişiminde yeni bir dönem başlamıştır?

Hardal Gazı

Sari Gazı

Klor Gazı

Hidrojen Siyanür

Fosgen Gazı

Açıklama:

Hardal gazının savaşta kullanılması bir dönüm noktası olmuştur. Bu olay kimyasal silah gelişiminde yeni bir dönem başlatmış, büyük devletler yeni kimyasal savaş ajanı üretme ve bunu kullanma yarışı içine girmiştir. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 96

Aşağıdakilerden hangisi yağlı bir sıvı olup yüksek dozda akciğer hasarı meydana getirir?

Klor

Siyanojen Klorid

Sarin

Kloropikrin

Siyanür

Açıklama:

Kloropikrin 1848 yılında sentezlenmiş ve I. Dünya Savaşı’nda yoğun olarak kullanılmıştır. Renksiz, yağlı bir sıvı olan kloropikrin, yüksek dozda akciğer hasarı meydana getirerek ölüme neden olmaktadır. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 97

Aşağıdaki kimyasal savaş ajanlarından hangisi farklı sınıfta yer alır?

Sinir Ajanları

Yakıcı Ajanlar

Kalıcı Ajanlar

Boğucu Ajanlar

Kan Zehirleyici Ajanlar

Açıklama:

Kalıcı ajanlar, ajanların uçuculuğa göre sınıflandırılmasında yer alırken, sinir, yakıcı, kan zehirleyici ve boğucu ajanlar toksikoloji özelliklerine sınıflandırmada yer alır. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 98

Aşağıdakilerden hangisi uygun bir çözücü çözündürülmüş etken madde ile itici gazdan oluşan karışıma verilen isimdir?

Aerosol

Gaz

Pestisit

Sinir ajanı

Yakıcı ajan

Açıklama:

Uygun bir çözücüde çözdürülmüş etken madde ile itici gazdan oluşan ve aletle çev reye püskürtüldüğü zaman küçük tanecikler hâlinde yayılan karışıma “Aerosol” denilmektedir. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 99

Aşağıdaki ajanlardan hangisine kauçuk malzemelerden yapılan maskeler koruma sağlayamamaktadır?

Yakıcı Ajanlar

Boğucu Ajanlar

Kan Zehirleyici Ajanlar

Uyuşturucu Ajanlar

V Ajanları

Açıklama:

V ajanları için, kauçuk mal- zemeden yapılan maskeler koruma sağlayamamaktadır. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 100

Aşağıdakilerden hangisi karbon monoksit ve klor gazın güneş ışığına maruz bırakılmasıyla elde edilmiştir?

Sarin Gazı

Klor Gazı

Tabun Gazı

Fosgen Gazı

Hardal Gazı

Açıklama:

Fosgen ilk kez 1800’lü yıllarda karbon monoksit ve klor gazının güneş ışığına maruz bırakılması ile elde edilmiştir. Reaksiyonu başlatmak için güneş ışığından yararlanıldığı için ismi fosgen olarak belirlenmiştir. Yunanca’da “phos” ışık, “gene” ise doğan anlamındadır. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 101

Toksik etkileri sonucunda canlıları; öldürme, yaralama veya temel yaşam fonksiyonlarını bozarak etkisiz hâle getirme gibi özelliklere sahip maddelerin genel adı aşağıdakilerden hangisidir?

Kimyasal savaş ajanı

Biyolojik savaş ajanı

Radyolojik savaş ajanı

Nükleer savaş ajanı

Ekolojik savaş ajanı

Açıklama:

Toksik etkileri sonucunda canlıları; öldürme, yaralama veya temel yaşam fonksiyonlarını bozarak etkisiz hâle getirme gibi özelliklere sahip kimyasal maddelere genel olarak kimyasal savaş ajanı denilmektedir.

Doğru Cevap: A

Soru 102

Kimyasal savaş ajanlarını kullanmak için gerekli cihaz ve mühimmatlar ile bunların kullanımına yönelik özel olarak tasarlanmış her türlü teçhizatı kimyasal silah olarak tanımlayan Kimyasal Silahlar Konvansiyonu hangi tarihte imzalanmıştır?

1985

1989

1993

1999

2000

Açıklama:

1993 yılında imzalanan kimyasal silahlar konvansiyonu; kimyasal savaş ajanlarını kullanmak için gerekli cihaz ve mühimmatlar ile bunların kullanımına yönelik özel olarak tasarlanmış her türlü teçhizatı kimyasal silah olarak tanımlamıştır.

Doğru Cevap: C

Soru 103

Kimyasal ajanlara karşı korunma ihtiyacı ilk olarak hangisinin kullanımı sonrası ortaya çıkmıştır?

Hardal gazı

Siyanür

Fosgen

Klor gazı

Kloropikrin

Açıklama:

Kimyasal ajanlara karşı korunma ihtiyacı, ilk olarak I. Dünya Savaşı sırasında Almanların klor gazı kullanmasıyla ortaya çıkmıştır.

Doğru Cevap: D

Soru 104

Sarımsak kokulu ve koyu kahve renge sahip, ciltte yanmaya sebep olan kimyasal savaş ajanı aşağıdakilerden hangisidir?

Siyanür

Hardal gazı

Kloropikrin

Fosgen

Klor gazı

Açıklama:

Sarımsak kokulu ve koyu kahve renge sahip olan hardal gazı ciltte yanmaya sebep olmaktadır.

Doğru Cevap: B

Soru 105

Savaş alanında ilk kez kimyasal silah kullanan ülke aşağıdakilerden hangisidir?

İngiltere

Amerika

Fransa

Almanya

Japonya

Açıklama:

Almanya savaş alanında ilk kez kimyasal silah kul- lanan ülkedir. İlk kimyasal silah kullanımını, 27 Ekim 1924’de İngilizlere karşı gerçekleştirmiştir. Bu saldırıda içlerinde göz yaşartıcı etkiye sahip kimyasallar bulunan top mermileri kullanılmıştır.

Doğru Cevap: D

Soru 106

Aşağıdakilerden hangisi toksikolojik özelliklerine göre sınıflandırılan kimyasal savaş ajanlarından değildir?

Sinir ajanları

Yakıcı ajanlar

Boğucu ajanlar

Kan zehirleyici ajanlar

Uçucu ajanlar

Açıklama:

Kimyasal savaş ajanları Toksikolojik özelliklerine göre; Sinir ajanları, Yakıcı ajanlar, Kan zehirleyici ajanlar, Boğucu ajanlar. Öldürücü olmayan kimyasal ajanlardır. Uçucu ajanlar ise uçuculuğuna göre sınıflandırılan ajanlardır.

Doğru Cevap: E

Soru 107

İlk bulunan sinir ajanı aşağıdakilerden hangisidir?

Tabun

Sarin

Soman

Goman

Siklosarin

Açıklama:

II. Dünya Savaşı esnasında ve sonrasında yeni ve daha etkili ajanlar üretmek için çalışmalar artarak devam etmiştir. İlk bulunan sinir ajanı tabundur.

Doğru Cevap: A

Soru 108

G ve V sinir ajanları içerisinde öldürücü etkisi en yüksek olan kimyasal ajanlar aşağıdaki hangi seçenekte doğru olarak verilmiştir?

Sarin ve VR-55

Siklosarin ve Goman

Soman ve VX

Sarin ve TGD

Tabun ve Goman

Açıklama:

Soman (GD), G sinir ajanları içerisinde, öldürücü etkisi en yüksek olan kimyasal ajandır. VX, sinir sistemini etkileyen kimyasal ajanlar arasında en ölümcül olanıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 109

Liserjik asit dietilamid(LSD) hangi çeşit kimyasal ajan olarak tanımlanabilir?

Sinir ajanı

Boğucu ajan

Kan zehirleyici ajan

Yakıcı ajan

Uyuşturucu ajan

Açıklama:

Uyuşturucu ajan olarak kullanılan diğer bir kimyasal, liserjik asit dietilamiddir (LSD).

Doğru Cevap: E

Soru 110

Kimyasal savunmanın kurulmasında dört önemli basamak vardır. Aşağıdakilerden hangisi bu basamaklardan değildir?

Korunma

Kimyasal ajanı tanıma

Kontaminasyon

Dekontaminasyon

Eğitim

Açıklama:

Kimyasal savunmanın kurulmasında dört önemli basamak vardır. Bunlar; korunma, kimyasal ajanı tanıma ve saptama, dekontaminasyon (temizlenme) ve eğitimdir.

Doğru Cevap: C

Soru 111

Aşağıdakilerden hangisi kimyasal silahlarla yaratılmak istenen etkilerden biri değildir?

Ekonomik değeri yüksek hedefleri işlemez hâle getirmek

İnsanları yaralamak veya öldürmek

Bitkisel veya hayvansal besin kaynaklarını kirletmek

Bulaşıcı hastalıklara sebep olmak

Askeri veya sivil personelin hareket kabiliyetini kısıtlamak

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 112

I. Dünya Savaşı sırasında ilk kez hangi kimyasal ajan hangi devlet tarafından kullanılmıştır?

Fosgen-Almanya

Klor gazı-Almanya

Hardal gazı-Avusturya

Klor gazı-İngiltere

Kloropikrin-İtalya

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Aşağıdakilerden hangisi boğucu ajan olarak kullanılan kimyasallardan biridir?

Tabun

Klor

Hardal gazı

Hidrojen siyanür

Siklosarin

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Soru 117

Aşağıdaki kimyasal ajan türlerinden hangisi vücuttaki hücrelerin oksijen kullanmasını engelleyerek etkisini göstermektedir?

Sinir ajanları

Yakıcı ajanlar

Boğucu ajanlar

Kan zehirleyici ajanlar

Öldürücü olmayan ajanlar

Açıklama:

Kan zehirleyici ajanlar, solunum veya sindirim yoluyla vücuda girerek, kana karıştıktan sonra vücuttaki hücrelerin oksijen kullanmasına engel olan kimyasal ajanlardır. Zararlı etkilerini genel olarak, dolaşım, sindirim ve merkezi sinir sistemi üzerinde göstermektedirler. Kana karışmasından kısa bir süre sonra nefes alıp vermede ciddi sorunlar yaratmaktadırlar.

Doğru Cevap: D

Soru 118

Aşağıdakilerden hangisi kan zehirleyici ajanların vücutta yarattığı fizyolojik etkilerden biri değildir?

Deri üzerinde kabarcıklar

Mide bulantısı ve kusma

Göğüste sıkışma

Solunum yolunda tahriş

Gözlerde kızarıklık ve yaşarma

Açıklama:

Kan zehirleyici ajanların fizyolojik etkileri; burun ve boğazda tahriş, göğüste sıkışma, boğulma hissi, öksürük, titreme, soluk alıp vermede artış, nefes alırken zorlanma, nefes alıp verirken nefes borusunda acı hissedilmesi, gözlerde kızarıklık ve yaşarma, baş ağrısı, bayılma hissi, mide bulantısı ve kusma, dudaklarda ve ciltte renk değişimi olarak sıralanabilmektedir. Oluşacak belirtilerin türü ve şiddeti, kan zehirleyici ajanın cinsine, derişimine ve maruz kalınan süreye bağlı olarak değişmektedir.

Doğru Cevap: A

Soru 119

Aşağıdakilerden hangisi düşük derecede zehirli kimyasal maddelerden biridir?

Amonyak

Karbon monoksit

Kükürt dioksit

Sülfürik asit

Azot oksit

Açıklama:

Zehirli endüstriyel kimyasal maddeler; tehlike derecelerine bağlı olarak, yüksek, orta ve düşük olmak üzere üçe ayrılmaktadır. Yüksek derecede tehlikeli kimyasal maddeler klor, amonyak, formaldehit, kükürt dioksit, flor, sülfürik asit, hidrojen klorür, hidrojen sülfür; orta derecede tehlikeli kimyasal maddeler karbon monoksit, dimetil sülfat, etilen dibromür, metil bromür; düşük derecede zehirli kimyasal maddeler ise bromür, klor triflorür, etilen diamin, hidrojen iyodür, azot oksit ve parationdur.

Doğru Cevap: E

Soru 120

Kimyasal ajandan temizlenme işleminde, fiziksel temizleme aşağıdakilerden hangisi ile yapılır?

Sabun

Klorlu çözeltiler

Sodyum bikarbonat

Kalsiyum hidroksit

Açıklama:

Kimyasal ajandan temizlenme, kimyasal saldırı sonucu yaralanan veya o bölgede bulunanlar için uygulanan ilk işlemdir. Temizleme işlemi, fiziksel temizleme ve kimyasal nötralizasyon ile yapılmaktadır. Fiziksel temizlemede, kimyasal ajan ile kirlenmiş olan kişi veya malzeme, bol su veya su bazlı maddelerle yıkanmaktadır. Fiziksel temizlemenin en önemli avantajı, kimyasal ajanın cinsine bağlı olmaksızın uygulanabilmesidir. Kimyasal nötralizasyon yönteminde, su/sabun ile yıkama, klorlu çözeltiler, sodyum bikarbonat, kalsiyum hidroksit kullanılmaktadır. Bu maddeler kimyasal ajanı parçalayarak veya yükseltgeyerek etkisiz hâle getirmektedir.

Soru 1

Biyolojik silahların özellikleri arasında aşağıdakilerden hangisi bulunmaz?

Daha barışçıl bir silahtır.

Büyük alanda etkilidir.

Tespit edilmeleri zordur.

Üretilmeleri kolay ve ucuzdur.

Sebep olduğu hastalıkların tedavileri zordur.

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 2

"Mikroorganizmalar ve biyolojik toksinler, insan, hayvan, bitki ve çevre gibi doğal kaynaklardan kolaylıkla elde edilebilir ve BSA olarak kullanılabilir. Ayrıca laboratuvar şartlarında çeşitli uygulamalarla genetiği değiştirilerek zararlı hâle getirilmiş mikroorganizmalar da BSA olarak kullanılabilir."
Yukarıda açıklanan biyolojik silahların özelliklerinde hangi yönüne vurgu yapılmıştır?

Zararlarının büyüklüğüne.

Üretiminin kolaylığına.

İnsan sağlığına olumsuz etkisine.

Doğa ve çanlılar üzerindeki etkisine.

Üretiminin her ortamda yapılabileceğine.

Açıklama:

Mikroorganizmalar ve biyolojik toksinler, insan, hayvan, bitki ve çevre gibi doğal kaynaklardan kolaylıkla elde edilebilir ve BSA olarak kullanılabilir. Ayrıca laboratuvar şartlarında çeşitli uygulamalarla genetiği değiştirilerek zararlı hâle getirilmiş mikroorganizmalar da BSA olarak kullanılabilir.

Doğru Cevap: B

Biyolojik silah ajanlarının (BSA) tanımlanması, kimliklendirilmesi ve sınıflandırılması hangi açıdan önem arz etmektedir?

Tıbbi ve tedavi yöntemlerinin belirlenmesinde.

Kullanım alanlarının belirlenmesinde,

Kimlerin kullandığının belirlenmesinde,

Anti BSA'ların oluşturulmasında,

Dağıtımı ve satışında,

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 7

"Düşük dozlarda bile öldürücü olabilmektedirler, doğal koşullara dayanıklıdırlar, kolay üretilirler, taşınmaları ve yayılmaları kolaydır. Bu sebepler ile önemli ve kullanılma potansiyeli yüksek BSA’lardır. İnsanoğlu tarafından tarih boyunca, hayvanlardan, bitkilerden ve mikroorganizmalardan elde edilmiş savaşlarda ve özellikle terör saldırılarında suikast amacıyla kullanılmıştır."
Yukarıdaki tanımlama hangi tür BSA'ya için yapılmıştır?

Bakteriler

Zehirli artıklar

Biyolojik toksinler

Virüsler

Kimyasal silahlar

Açıklama:

Biyolojik toksinler; düşük dozlarda bile öldürücü olabilmektedirler, doğal koşullara dayanıklıdırlar, kolay üretilirler, taşınmaları ve yayılmaları kolaydır. Bu sebepler ile biyolojik toksinler, önemli ve kullanılma potansiyeli yüksek BSA’lardır. İnsanoğlu tarafından tarih boyunca, hayvanlardan, bitkilerden ve mikroorganizmalardan elde edilen toksinler savaşlarda ve özellikle terör saldırılarında suikast amacıyla kullanılmıştır.

Doğru Cevap: C

Soru 8

Aşağıdakilerden hangisi biyolojik savaş ajanlarının (BSA) özelliklerinden biri değildir?

BSA’lar beş duyu ile hissedilemezler.

BSA’ların retroaktivite tehlikesi vardır.

BSA’ların üretim maliyetleri düşüktür.

Üretimi için yüksek teknoloji gerekmektedir.

Bazı BSA’lar bulaşıcıdır.

Açıklama:

BSA’ların üretim maliyetleri düşüktür. Bazı BSA’lar bulaşıcıdır. Bulaşma insandan-insana, hayvandan-hayvana olabildiği gibi hayvandan-insana ve insandan-hayvana da olabilmektedir. BSA’lar beş duyu ile hissedilemezler. BSA’ları hızlı tespit edebilen cihaz ve biyosensörler araştırma aşamasındadır. BSA’ların retroaktivite tehlikesi vardır. Bu tehlikeden korunmak için aşı ve serum uygulamaları yapılmaktadır.

Doğru Cevap: D

Soru 9

"Biyolojik silah ajanlarının (BSA) hastalık oluşturabilmesi için ........ gerekmektedir"
cümlesinde boşluğu, hangi seçenek en uygun şekilde tamamlar?

Duyu organlarına girmesi

Akciğere ulaşması

Sindirim sistemine ulaşması

El ile teması

İnsan vücuduna girmesi

Açıklama:

BSA’ların hastalık oluşturabilmesi için insan vücuduna girmesi gerekmektedir. BSA’lar insan vücuduna; solunum, sindirim, deri, üreme organları ve göz konjonktivaları yolu olmak üzere 5 ana yolla girer. Hastalığın doğal yayılımı ile vücuda giriş yolu ilişkilidir.

Doğru Cevap: E

Soru 10

Biyolojik bir savaşa karşı savunmada aşağıdakilerden hangisi önemli bir yer tutmaz?

Özelliklerini bilerek zamanında tespit etmekle.

Öncelikle BSA kullanılmasını önleme.

BSA'ların satış ve kullanımının kontrol edilmesi.

BSA’ların personel üzerindeki etkilerini en aza indirme.

BSA'ların personel üzerindeki etkilerini yok etme.

Açıklama:

Biyolojik bir savaşa karşı savunma; kullanılan biyolojik savaş ajanının özelliklerini bilerek zamanında tespit etmekle başlar. Böylece saldırıya maruz kalmış personel uyarılabilir ve saldırıdan sonra BSA’ların personel üzerindeki etkisi önlenebilir veya azaltılabilir. Dolayısı ile biyolojik savaşa karşı savunma; öncelikle BSA kullanılmasını önleme veya önlenemiyorsa meydana gelecek saldırıda/ taarruzda BSA’ların personel üzerindeki etkilerini en aza indirme veya yok etme ögelerini içerir. Bunun için öncelikle saldırıda/taarruzda BSA kullanılıp kullanılmadığı tanımlanmalıdır. Ortaya çıkan belirtilerin ya da hastalığın salgın bir durum olup olmadığı ortaya konulmalıdır.

Doğru Cevap: C

Aşağıdakilerden hangisi Biyolojik Savaş Ajanlarının genel özelliklerinden birisi değildir?

Üretim maliyetleri yüksektir.

Bazı BSA'lar bulaşıcıdır.

BSA’ların kuluçka süresi vardır.

BSA’lar beş duyu ile hissedilemezler.

BSA’ların retroaktivite tehlikesi vardır.

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Dünya Savaşında BSA kullandığı tespit edilen tek ülke hangisidir?

ABD

Rusya

Almanya

Ukrayna

Japonya

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 63

Çiçek hastalığı, Ebola, HIV (AIDS) aşağıdakilerden hangisine örnektir?

Virüs

Bakteri

Toksin

Risin

Mantar

Açıklama:

BSA olarak kullanılabilecek başlıca virüsler ve sebep oldukları hastalıklar aşağıda listelenmiştir.

Variola major (Çiçek hastalığı),

Arenavirüsler (Ebola, Marburg),

HIV (AIDS),

Poliovirus (Çocuk felci),

İnfluenza virüsleri (Grip).

Doğru Cevap: A

Soru 64

Aşağıdakilerden hangisi bakterilerin özelliklerindendir?

Yaşamak için canlı hücrelere ihtiyaç duyar.

Gıda, sağlık, eczacılık ve kozmetik sektörlerinde faydalı kullanım alanları vardır.

İçine girdikleri hücrenin kaynaklarını kullanır.

Antibiyotiklerle tedavi edilemezler.

Esas koruma aşı ile sağlanır ancak pek çoğuna karşı aşı henüz geliştirilememiştir.
Gıda, sağlık, eczacılık ve kozmetik sektörlerinde faydalı kullanım alanları vardır.

Açıklama:

Gıda, sağlık, eczacılık ve kozmetik sektörlerinde faydalı kullanım alanları vardır.

Doğru Cevap: B

Soru 65

Aşağıdakilerden hangisi B grubu BSA ların özelliklerindendir?

Ülke güvenliği açısından yüksek risk oluşturur.

Kolayca yayılabilir veya kişiden kişiye kolayca bulaşabilir.

Düşük ölüm oranları ile sonuçlanır.

Halk sağlığına büyük etki potansiyeline sahiptir.

Kamusal panik ve sosyal bozulmaya neden olabilir.

Açıklama:

Yayılmaları orta derecede kolaydır.
Orta derecede bulaşıcıdırlar.
Düşük ölüm oranları ile sonuçlanır.
Özel geliştirilmiş tanı kapasitesi ve gelişmiş hastalık gözetimi gerektirirler

Doğru Cevap: C

Soru 66

Aşağıdakilerden hangisi BSA’ların hastalık oluşturmasına etki eden faktörlerden değildir?

BSA’nın cinsi

BSA’nın vücuda giriş yolu

Vücuda giren BSA miktarı

BSA nın yapıldığı ülke

Genetik farklılık

Açıklama:

BSA’ların hastalık oluşturmasına etki eden faktörler:
BSA’nın cinsi
BSA’nın vücuda giriş yolu
Vücuda giren BSA miktarı
Vücudun direnci
Genetik farklılık
BSA nın yapıldığı ülke

Doğru Cevap: D

Soru 67

Aşağıdakilerden hangisi kimyasal savaş ajanlarının özelliklerindendir?

Buharlaşmaz

Beş duyu ile hissedilmez

Kontrolü güçtür

Bağışıklığı yoktur

Doğaldır

Açıklama:

Bağışıklığı yoktur

Doğru Cevap: D

Bakteriler,
Virüsler,
Biyolojik toksinler
Mantarlar

BSA'lar kaynaklarına göre gruplandığında yukarıdakilerden hangileri bu gruplar arasında sayılabilir?

I ve II

III ve IV

I, II ve III

I, II ve IV

II, III ve IV

Açıklama:

BSA’lar kaynaklarına göre:

Bakteriler,
Virüsler,
Biyolojik toksinler

olmak üzere başlıca üç gruba ayrılabilir. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 72

40 ülkenin imzalaması ile kimyasal ve biyolojik silahların kullanımını ilk kez yasaklayan Cenevre Protokolü hangi yıl imzalanmıştır?

1915

1925

1935

1945

1955

Açıklama:

Kimyasal ve biyolojik silahların kullanımı ilk kez 1925 yılında, 40 ülkenin Cenevre Protokolünü imzalaması ile yasaklanmıştır. Cenevre Protokolü ile BSA’ların araştırılması, geliştirilmesi, silahlandırılması ve stok yapılması hakkında bir kısıtlama getirilmemiştir. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 73

Basit bölünme ile ürer.
Doğada nadiren bulunurlar.
Antibiyotikler ile tedavi edilir.
Kozmetik sektöründe kullanılırlar.

Yukarıdakilerden hangileri bakterilerin özelliklerindendir?

I ve II

III ve IV

I, II ve III

I, II ve IV

I, III ve IV

Açıklama:

Bakterilerin özellikleri şu şekilde sıralanabilir:

Çıplak gözle görülemeyen tek hücreli canlılardır.
Genel olarak çapları 0.5-1 µm ve boyları 1-5 µm arasındadır.
Çekirdek, stoplazma ve hücre membranları vardır.
Basit bölünme ile ürer.
Doğada her yerde bulunabilir.
Antibiyotikler ile tedavi edilir.
Gıda, sağlık, eczacılık ve kozmetik sektörlerinde faydalı kullanım alanları vardır.

I, III ve IV bu listede yer aldığı için doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 74

Aşağıdakilerden hangisi virüslerin özellikleri arasında sayılamaz?

Yaşamak için canlı hücrelere ihtiyaç duyar.

Antibiyotiklerle tedavi edilebilir.

Esas koruma aşı ile sağlanır ancak pek çoğuna karşı aşı henüz geliştirilememiştir.

Antiviral ilaçlar ile tedavi mümkündür ancak bu ilaçlar oldukça az çeşitlidir ve kullanım alanları sınırlıdır.

Genetik maddelerini çoğalttıktan sonra içinde bulundukları hücreleri parçalayarak ayrılır ve canlı yeni bir hücreye geçer.

Açıklama:

Virüslerin özellikleri şunlardır:

Bakterilerden çok daha küçüktür.
Yaşamak için canlı hücrelere ihtiyaç duyar.
İçine girdikleri hücrenin kaynaklarını kullanır.
Genetik maddelerini çoğalttıktan sonra içinde bulundukları hücreleri parçalayarak ayrılır ve canlı yeni bir hücreye geçer.
Antibiyotiklerle tedavi edilemez.
Antiviral ilaçlar ile tedavi mümkündür ancak bu ilaçlar oldukça az çeşitlidir ve kullanım alanları sınırlıdır.
Esas koruma aşı ile sağlanır ancak pek çoğuna karşı aşı henüz geliştirilememiştir.

Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 75

Aşağıdakilerden hangisi biyolojik toksinlerin özelliklerinden biri değildir?

Canlılar tarafından doğal olarak üretilir.

Düşük dozlarda bile öldürücü olabilmektedirler.

Doğal koşullara dayanıklıdırlar.

Üretimleri zordur.

Taşınmaları ve yayılmaları kolaydır.

Açıklama:

Toksinin kelime anlamı, zehir demektir. Canlıların doğal olarak ürettikleri zehirlere “biyolojik toksin” denilmektedir. Biyolojik toksinler; düşük dozlarda bile öldürücü olabilmektedirler, doğal koşullara dayanıklıdırlar, kolay üretilirler, taşınmaları ve yayılmaları kolaydır. Bu sebepler ile biyolojik toksinler, önemli ve kullanılma potansiyeli yüksek BSA’lardır. İnsanoğlu tarafından tarih boyunca, hayvanlardan, bitkilerden ve mikroorganizmalardan elde edilen toksinler savaşlarda ve özellikle terör saldırılarında suikast amacıyla kullanılmıştır. Doğru cevap D'dir çünkü biyolojik toksinler kolay üretilir.

Doğru Cevap: D

Soru 76

Aşağıdakilerden hangisi tetanoz toksinidir?

Clostridium tetani toksini

Clostridium botulinum toksini

Vibrio cholera toksini

Clostridium perfringens enterotoksini

Shigella toksini

Açıklama:

Mikroorganizma kaynaklı toksinler, mikroorganizmaların doğal olarak ürettikleri zehirlerdir. BS açısından önemli olan mikroorganizma kaynaklı başlıca toksinler:

Clostridium botulinum toksini (bilinen en kuvvetli zehirdir),
Clostridium perfringens enterotoksini (dizanteri),
Clostridium tetani toksini (tetanoz),
Staphylococcal enterotoksin B (SEB) (dizanteri),
Shigella toksini (dizanteri),
Vibrio cholera toksini (kolera).

Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 77

Aşağıdakilerden hangisi B Grubu BSA’ların ortak özellikleri arasında sayılamaz?

İkinci en öncelikli BSA’lardır.

Yayılmaları orta derecede kolaydır.

Orta derecede bulaşıcıdırlar.

Yüksek ölüm oranları ile sonuçlanır.

Özel geliştirilmiş tanı kapasitesi ve gelişmiş hastalık gözetimi gerektirirler.

Açıklama:

B Grubu BSA’ların ortak özellikleri şunlardır:

İkinci en öncelikli BSA’lardır.
Yayılmaları orta derecede kolaydır.
Orta derecede bulaşıcıdırlar.
Düşük ölüm oranları ile sonuçlanır.
Özel geliştirilmiş tanı kapasitesi ve gelişmiş hastalık gözetimi gerektirirler.

Doğru cevap D'dir çünkü yüksek değil düşük ölüm oranları ile sonuçlanır.

Doğru Cevap: D

Soru 78

Halk sağlığı açısından önemli olan başlıca vektörler ve bulaştırdıkları hastalıklar aşağıdakilerden hangisinde birlikte ve doğru olarak verilmiştir?

Bit- Tifüs

Kene- Veba

Pire- KKKA (Kırım Kongo Kanamalı Ateşi)

Karasinek- Sıtma

Sivrisinek- Tifo

Açıklama:

Halk sağlığı açısından önemli olan başlıca vektörler ve bulaştırdıkları hastalıklar:

Karasinek- Tifo, kolera, dizanteri
Sivrisinek- Sıtma, ensefalit
Bit- Tifüs
Pire- Veba
Kene-KKKA (Kırım Kongo Kanamalı Ateşi)
Çeçe sineği- Afrika uyku hastalığı

Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 79

Vektörler konakçıyı kendisi bulur.
Vektörler kimyasal ilaçlardan etkilenmez.
Vektörler hedef bölgesine bırakıldıktan sonra kontrol edilemez.
Vektörler aşırı soğuk ve aşırı sıcak havalardan olumsuz etkilenir.

Yukarıdakilerden hangileri vektörlerin özellikleri arasında sayılabilir?

I ve II

III ve IV

I, II ve III

II, III ve IV

I, III ve IV

Açıklama:

Vektörler ile Yayılma Yönteminin Özellikleri:

Koruyucu maske ve kıyafetler sadece kapladığı yeri korumaktadır. Açıkta kalan yerler vektörlere karşı korunmasızdır.
Vektörün vücudu içindeki BSA, vektörün hayatı boyunca çevre etkilerinden korunur, mikroorganizmanın canlılığı ve hastalık oluşturma gücü devam eder. Örneğin, sivrisinekler 1-2 ay, pireler 6-7 ay yaşarlar, bu süre içerisinde BSA zayiatı olmamaktadır.
Vektörler konakçıyı kendisi bulur.
Vektörler hedef bölgesine bırakıldıktan sonra kontrol edilemez.
Vektörler aşırı soğuk ve aşırı sıcak havalardan olumsuz etkilenir.
Kimyasal ilaçlardan etkilenir.
Ancak bir çeşit BSA yüklenebilir.

Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 80

Aşağıdaki belirtilerden hangileri BSA saldırısı ihtimalini akla getirmelidir?

Sebebi tespit edilemeyen insan ve hayvan ölümleri
Sararmış, solmuş, kurumuş, hasta görünüşlü bitkilerin varlığı
Bir uçağın geçişi sonrası, evvelce rastlanmayan haşaratın görülmesi
Hastalıkların doğal olarak görüldükleri mevsimlerin dışında mevsimlerde görülmesi

I ve II

III ve IV

I, II ve III

II, III ve IV

I, II, III ve IV

Açıklama:

Aşağıdaki belirtiler BSA saldırısı ihtimalini akla getirmelidir:

Düşman uçaklarından püskürtmeler yapıldığının görülmesi,
Normal dışı sis ve duman görülmesi, aerosol bulutunun görülmesi,
Sararmış, solmuş, kurumuş, hasta görünüşlü bitkilerin varlığı,
Kısa süre içinde çok fazla sayıda insan ve hayvanın hastalanması veya ölmesi,
Sebebi tespit edilemeyen insan ve hayvan ölümleri,
Normalden az sesli patlayan mermi veya bombalar görülmesi,
Mermi veya bombaların patlaması neticesinde tahrip oluşmaması,
Daha önce rastlanmayan değişik tipte ufak bombalara rastlanması,
Bir uçağın geçişi sonrası, evvelce rastlanmayan haşaratın görülmesi,
Bir bölgede daha önce görülmeyen hastalıkların aynı anda çok sayıda görülmesi,
Hastalıkların doğal olarak görüldükleri mevsimlerin dışında mevsimlerde görülmesi,
Hastalıkların doğal olarak görüldükleri yaş gruplarının dışında yaş gruplarında görülmesi.

Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 81

I. Gelişmiş ülkelerin yanısıra fakir ülkeler de biyolojik silah üretebilir.
II.BSA'ların etkileri solunum, sindirim üzerinde olduğu gibi göz ve deride de hastalığa sebep olabilir.
III. BSA olarak bilinen mikroorganizmalar ve toksinlerin faydalı kullanım alanları da mevcuttur.
IV. Yalnızca insanlar üzerinde hastalık oluşturup ölüme sebebiyet vermektedirler.
Yukarıda verilenlerden hangileri biyolojik savaş ajanlarının özelliklerindendir?

I-II

II-III

II-IV

I-II-III

II-III-IV

Açıklama:

Gelişmiş ülkelerin yanısıra fakir ülkeler de biyolojik silah üretebilir.BSA’lar, az gelişmiş bir teknoloji, basit bir alt yapı ve düşük bir maliyet ile üretilip silah hâline getirilebilmektedirler. BSA'ların etkileri solunum, sindirim üzerinde olduğu gibi göz ve deride de hastalığa sebep olabilir.BSA olarak bilinen mikroorganizmalar ve toksinlerin faydalı kullanım alanları da mevcuttur. Örneğin; ekmek, yoğurt, kefir, sirke, boza, peynir, sucuk, turşu gibi pek çok mayalanmış (fermente) gıdanın üretilmesinde mikroorganizmalardan yararlanılmaktadır. Biyolojik atık su arıtımında, alkol gibi çeşitli endüstriyel ürünlerin üretiminde, maden yataklarının ıslah edilmesinde mikroorganizmalardan yararlanılır. Yalnızca insanlar üzerinde hastalık oluşturup ölüme sebebiyet vermektedirler. BSA’lar; insanlar, hayvanlar ve bitkilerde hastalık ve ölüm, malzemelerde ise hasar oluşturabilmektedir. Bu nedenle doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 82

"Geniş bir alanda çok büyük çapta zayiata sebep olmaktadır, tespit edilmeleri zordur, üretilmeleri kolay ve ucuzdur, sebep olduğu hastalıkların tedavileri ise güç ve pahalıdır; bu özellikleri ile benzersizdir." şeklinde tanımlanan silahlar aşağıdakilerden hangisidir?

Kimyasal

Biyolojik

Radyolojik

Nükleer

Elektromanyetik

Açıklama:

Biyolojik silahlar; geniş bir alanda çok büyük çapta zayiata sebep olmaktadır, tespit edilmeleri zordur, üretilmeleri kolay ve ucuzdur, sebep olduğu hastalıkların tedavileri ise güç ve pahalıdır; bu özellikleri ile biyolojik silahlar benzersizdir. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 83

Tarihte bilinen en eski BSA kullanımı M.Ö. 14. yy’a dayanmaktadır. Bulaşıcı hastalığa yakalanmış insan ve hayvanların düşman bölgesine gönderilerek bugün Tularemi olarak bilinen hastalık ile salgın oluşturmayı amaçlayan ilk uygarlık aşağıdakilerden hangisidir?

Sümerler

Hititler

Asurlular

Urartular

Spartalılar

Açıklama:

Tarihte bilinen en eski BSA kullanımı M.Ö. 14. yy’a dayanmaktadır. Hititler tarafından bulaşıcı hastalığa yakalanmış insan ve hayvanların düşman bölgesine gönderilerek bugün Tularemi olarak bilinen hastalık ile salgın oluşturmak amaçlanmıştır. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 84

Kimyasal ve biyolojik silahların kullanımı ilk kez 1925 yılında, 40 ülkenin hangi anlaşmayı imzalaması ile yasaklanmıştır?

Viyana Sözleşmesi

Paris Antlaşması

Cenevre Protokolü

Londra Sözleşmesi

Balkan Paktı

Açıklama:

Kimyasal ve biyolojik silahların kullanımı ilk kez 1925 yılında, 40 ülkenin Cenevre Protokolünü imzalaması ile yasaklanmıştır. Cenevre Protokolü ile BSA’ların araştırılması, geliştirilmesi, silahlandırılması ve stok yapılması hakkında bir kısıtlama getirilmemiştir. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 85

Aşağıdakilerden hangisi BOTOX olarak da bilinen toksindir?

Bacillus anthracis

Botulinum

Brucella suis

Francisella tularensis

Coxiella burnetti

Açıklama:

Mikroorganizma ve toksinlerin hem faydalı olarak kullanılması hem de potansiyel bir BSA olmasına en çarpıcı örneklerden biri BOTOX’dur. Clostridium botulinum olarak isimlendirilen bakterinin üretmiş olduğu toksin, bilinen en kuvvetli zehir olarak değerlendirilir ve halk arasında BOTOX olarak bilinmektedir. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 86

Uygun bir çözücüde çözdürülmüş etken madde ile itici gazdan oluşan ve aletle çevreye püskürtüldüğü zaman küçük tanecikler hâlinde yayılan karışıma ne ad verilmektedir?

Patojen

Şarbon

Tifüs

Veba

Aerosol

Açıklama:

Uygun bir çözücüde çözdürülmüş etken madde ile itici gazdan oluşan ve aletle çevreye püskürtüldüğü zaman küçük tanecikler hâlinde yayılan karışıma "Aerosol" denilmektedir. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 87

Aşağıdakilerden hangisi Biyolojik Savaş Ajanı değildir?

Bakteri

Virüs

Sarin

Mantar

Klamidya

Açıklama:

BSA’ların tanımlanması, kimliklendirilmesi ve sını andırılması; tanı konulmasında, tıbbi önlemlerin alınmasında (proflaksi) ve tedavi yöntemlerinin belirlenmesinde önemli bir yer tutar. Bu durumda BSA’lar kaynaklarına göre:
1. Bakteriler,
2. Virüsler,
3. Biyolojik Toksinler
olmak üzere başlıca üç gruba ayrılabilir. Bu sınıflandırmanın dışında yer alan riketsiyalar, klamidyalar ve mantarlar da BSA olarak kullanılabilmektedirler. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 88

Veba olarak bilinen hastalığa aşağıdaki hangi bakteri sebep olmaktadır?

Bacillus anthracis

Brucella

Yersinia pestis

Vibrio cholerae

Francisella tularensis

Açıklama:

BSA olarak kullanılabilecek başlıca bakteriler ve sebep oldukları hastalıklar aşağıda listelenmiştir.

Bacillus anthracis (Anthraks-Şarbon),
Brucella türleri (Brucellosis-Bruselloz),
Yersinia pestis (Veba),
Vibrio cholerae (Kolera),
Francisella tularensis (Tularemi). Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 89

Aşağıdakilerden hangisi Bitki Kaynaklı Toksindir?

Aflatoksin

Shigella

Erabutoksin

Batrakotoksin

Kobratoksin

Açıklama:

Bitki kaynaklı toksinler: Bitkilerin doğal ola- rak ürettikleri zehirlerdir. BS açısından önemli olan bitki kaynaklı başlıca toksinler;
1. A atoksin (Aspergillus avus),
2. Risin (Ricinus communis),
3. Anatoksin A (Deniz yosunu Anasistis türleri). Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 90

Aşağıdakilerden hangisi Biyolojik Savaş Ajanı(BSA) saldırısından şüphe edilecek durumlardan değildir?

Sararmış, solmuş, kurumuş, hasta görünüşlü bitkilerin varlığı,

Normalden az sesli patlayan mermi veya bombalar görülmesi,

Bir uçağın geçişi sonrası, evvelce rastlanmayan haşaratın görülmesi,

Bir bölgede daha önce görülmeyen hastalıkların aynı anda çok sayıda görülmesi,

Mevsimsel hastalıkların görülmesi,

Açıklama:

Hastalıkların doğal olarak görüldükleri mevsimlerin dışında mevsimlerde görülmesi BSA saldırısından şüphe edilmesi gereken bir durumdur. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 91

Aşağıdakilerden hangisi Biyolojik Savaşa karşı alınan Aktif Savunma tedbiridir?

İnsan ve hayvanların yaşam alanı temiz olmalıdır,

BSA’ların vektörler vasıtasıyla yayılması muhtemel olduğundan, kemirgenler ve eklembacaklılar ile mücadele edilmelidir,

Açıktaki yaralar mutlaka kapatılmalıdır,

Düşmanın BSA’ların atılmasını, yayılmasını ve dağıtılmasını sağlayan silah sistemleri önceden imha edilmelidir,

Kapalı kaplardaki kirlenmemiş gıdalar ve sular tüketilmelidir,

Açıklama:

Aktif savunma tedbirleri; “Düşman BSA Tesislerini İmha Etmek” ve “Düşman Biyolojik Silah Sistemlerinin Durdurulması”ndan oluşmaktadır. Düşman Biyolojik Silah Sistemlerinin Durdurulması: Düşmanın BSA’ların atılmasını, yayılmasını ve dağıtılmasını sağlayan silah sistemlerini saldırmadan durdurmak veya havadan BSA kullanmasını önlemek için düşman biyolojik silahlarını önceden imha etmektir. Doğru cevap D'dir

Doğru Cevap: D

Soru 92

I. II. Dünya Savaşında BSA kullandığı tespit edilen tek ülke Japonya’dır.
II. Kimyasal ve biyolojik silahların kullanımı ilk kez 1940 yılında yasaklanmıştır.
III. Bazı ülkelerde çeşitli bitkilerden ve hayvanlardan elde edilen biyolojik toksinler, mızrak ve okların ucuna sürülerek biyolojik silaha örnek teşkil etmiştir.
IV. Tarihte bilinen en eski BSA kullanımı M.Ö. 14. yy’a dayanmaktadır.
Yukarıda verilen maddelerden hangileri biyolojik savaşların tarihsel gelişimi ile doğrudur?

I-II

II-III

III-IV

I-II-III

I-II-III-IV

Açıklama:

Dünya Savaşında BSA kullandığı tespit edilen tek ülke Japonya’dır. Kimyasal ve biyolojik silahların kullanımı ilk kez 1925 yılında yasaklanmıştır. Kimyasal ve biyolojik silahların kullanımı ilk kez 1940 yılında yasaklanmıştır. Tarihte bilinen en eski BSA kullanımı M.Ö. 14. yy’a dayanmaktadır. Tarihte meydana gelen pek çok savaşta uygarlıklar krallıklar çeşitli hastalıkları, çeşitli bitkileri, vebalı hayvanları savaşılan uygarlıklara karşı kullanmıştır. Bazı ülkelerde çeşitli bitkilerden ve hayvanlardan elde edilen biyolojik toksinler, mızrak ve okların ucuna sürülerek biyolojik silaha örnek teşkil etmiştir. Bu nedenle doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 93

Aşağıdakilerden hangisi virüslerin özelliklerinden değildir?

Bakterilerden daha büyüktür.

Pek çoğuna karşı aşı geliştirilememiştir.

Antibiyotiklerle tedavi edilemez.

İçine girdikleri hücrenin kaynaklarını kullanır.

Yaşamak için canlı hücrelere ihtiyaç duyar.

Açıklama:

Bakterilerden çok daha küçüktür,yaşamak için canlı hücrelere ihtiyaç duyar, içine girdikleri hücrenin kaynaklarını kullanır, genetik maddelerini çoğalttıktan sonra içinde bulundukları hücreleri parçalayarak ayrılır ve canlı yeni bir hücreye geçer, antibiyotiklerle tedavi edilemez, antiviral ilaçlar ile tedavi mümkündür ancak bu ilaçlar oldukça az çeşitlidir ve kullanım alanları sınırlıdır, esas koruma aşı ile sağlanır ancak pek çoğuna karşı aşı henüz geliştirilememiştir. Bakterilerden çok daha küçük olduğundan doğru seçenek A'dır.

Doğru Cevap: A

Biyolojik
Kimyasal
Nükleer

Yukarıda verilmiş olan kitle imha silah türlerinden hangisinin üretilmesi için daha düşük teknoloji ve maliyet gerekmektedir?

III

I-III

II-III

Açıklama:

Biyolojik silahlar kimyasal ve nükleer silahlara kıyasla daha düşük maliyet ve teknoloji ile üretilirler. Bu sebeple ülkeler arasındaki askeri güç açıklarını kapatmak için kolay ve ucuza üretildiği için tercih edilebilmektedir. Doğru cevap A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 102

Biyolojik silahlar diğer silah sistemlerin aksine kullanıldıkları zaman hemen etkisini göstermezler belirli bir bekleme süreleri bulunmaktadır. Aşağıda yer alan seçeneklerden hangisinde bu bekleme süresi için kullanılan terim yer almaktadır?

Olgunlaşma

Üreme

Stand by

Kuluçka

Aktif olma

Açıklama:

Doğru Cevap: D

BSA içeren karışımları daha etkili hale getirmek için karışım, sprey benzeri dar bir boğazdan geçirilerek kullanılır. Aşağıda yer alan seçeneklerden hangisinde bu durumun temel sebebi yer almaktadır?

Küçük partiküllerin vücuda girişinin kolay olması

Spreyin belirli bir alanda etkili olması

Karışımın dar boğazdan geçerken hız kazanması

BSA’ların homojen biçimde karışmasının sağlanması

Bu yöntemin diğer uygulama yöntemlerinden daha az maliyetli olması

Açıklama:

İstenilen etkinin ortaya çıkması için, aerosol partikülün ortalama 1-5 mikron boyutlarında olması arzu edilmektedir. Daha büyük boyutlardaki partiküller vücudun savunma engellerini aşamaz ve akciğer alveollerine ulaşamazlar. BSA içeren karışımın dar bir boğazdan geçirilmesi ile uygun boyutlarda partiküller elde edilmektedir. Bu amaçla, pülverizatör ve sprey gibi püskürteçler kullanılmaktadır.

Doğru Cevap: A

Soru 109

Mikroorganizmaların vektörün vücudunda gelişme evresi geçirdiği ve çoğaldığı vektörlere ………… vektörler denilmektedir.
Yukarıdaki boşluğa gelmesi gereken ifade hangi seçenekte yer almaktadır?

Biyolojik

Fiziksel

Mekanik

Kimyasal

Naturel

Açıklama:

Mekanik vektörlere kıyasla mikroorganizmaların taşıyıcının üzerinde değişme uğradığı, geliştiği vektörler biyolojik vektör olarak isimlendirilir. Mekanik vektörlerde ise mikroorganizmalar taşıcıyı üzerinde sadece fiziksel anlamda bulunurlar. Doğru cevap A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 110

Vektörlere yönelik aşağıda yer alan bilgilerden hangisi yanlıştır?

Vektörler konakçıyı kendisi bulur

Vektörler aşırı soğuk ve aşırı sıcak havalardan olumsuz etkilenir

Vektörler hedef bölgesine bırakıldıktan sonra kontrol edilemez

Kimyasal ilaçlardan etkilenir

Vektörlere birden çok BSA yüklenebilir

Açıklama:

Vektörlere sadece bir BSA yüklenebilmektedir. Bu sebeple yanlış olan bilgi E seçeneğinde yer almaktadır.

Doğru Cevap: E

Soru 111

Hastalık yapabilen her türlü organizma ya da madde aşağıdakilerden hangisidir?

Bakteri

Virüs

Patojen

Biyolojik savaş ajanı

Kimyasal savaş ajanı

Açıklama:

Hastalık yapabilen her türlü organizma ya da madde “Patojen” olarak isimlendirilmektedir.

Aşağıdaki seçeneklerden hangisinde virüslerin özellikleri birarada verilmiştir?

Antibiyotiklerle tedavi edilemez.
Yaşamak için canlı hücrelere ihtiyaç duyar.
Bakterilerden çok daha büyüktür.
Antibiyotikler ile tedavi edilir.

I ve II

I ve III

II ve III

II ve IV

III ve IV

Açıklama:

Virüslerin özellikleri aşağıdaki gibidir.

Bakterilerden çok daha küçüktür. • Yaşamak için canlı hücrelere ihtiyaç duyar. • İçine girdikleri hücrenin kaynaklarını kullanır. • Genetik maddelerini çoğalttıktan sonra içinde bulundukları hücreleri parçalayarak ayrılır ve canlı yeni bir hücreye geçer. • Antibiyotiklerle tedavi edilemez. • Antiviral ilaçlar ile tedavi mümkündür ancak bu ilaçlar oldukça az çeşitlidir ve kullanım alanları sınırlıdır. • Esas koruma aşı ile sağlanır ancak pek çoğuna karşı aşı henüz geliştirilememiştir.

Doğru Cevap: A

Soru 116

Aşağıdaki seçeneklerden hangisinde bakterilerin özellikleri birarada verilmiştir?

Çıplak gözle görülemeyen tek hücreli canlılardır.
Çekirdek, stoplazma ve hücre membranları vardır.
Antibiyotiklerle tedavi edilemez.
Basit bölünme ile ürer.

I ve II

I, II ve III

I, II ve IV

I, III ve IV

II, III ve IV

Açıklama:

Bakterilerin özellikleri aşağıdaki gibidir.

Çıplak gözle görülemeyen tek hücreli canlılardır. • Genel olarak çapları 0.5-1 µm ve boyları 1-5 µm arasındadır. • Çekirdek, stoplazma ve hücre membranları vardır. • Basit bölünme ile ürer. • Doğada her yerde bulunabilir. • Antibiyotikler ile tedavi edilir. • Gıda, sağlık, eczacılık ve kozmetik sektörlerinde faydalı kullanım alanları vardır.

Doğru Cevap: C

Soru 117

Yersinia pestis bakterisinin neden olduğu hastalık aşağıdakilerden hangisidir?

Şarbon

Veba

Kolera

Tularemi

Grip

Açıklama:

BSA olarak kullanılabilecek başlıca bakteriler ve sebep oldukları hastalıklar aşağıda listelenmiştir. 1. Bacillus anthracis (Anthraks-Şarbon), 2. Brucella türleri (Brucellosis-Bruselloz), 3. Yersinia pestis (Veba), 4. Vibrio cholerae (Kolera), 5. Francisella tularensis (Tularemi).

Doğru Cevap: B

Soru 118

Shigella toksini hangi hastalığa neden olur?

Tetanoz

Dizanteri

Kolera

Grip

Çocuk felci

Açıklama:

Mikroorganizma kaynaklı toksinler: Mikroorganizmaların doğal olarak ürettikleri zehirlerdir. BS açısından önemli olan mikroorganizma kaynaklı başlıca toksinler; 1. Clostridium botulinum toksini (bilinen en kuvvetli zehirdir), 2. Clostridium perfringens enterotoksini (dizanteri), 3. Clostridium tetani toksini (tetanoz), 4. Staphylococcal enterotoksin B (SEB) (dizanteri), 5. Shigella toksini (dizanteri), 6. Vibrio cholera toksini (kolera).

Doğru Cevap: B

Soru 119

Aşağıdakileden hangisi A grubu BSA etken maddesidr?

Burkholderia mallei

Bacillus anthracis

Burkholderia pseudomallei

Chlamydia psittaci

Coxiella burnetii

Açıklama:

Bacillus anthracis, Clostridium botulinum toksini, Yersinia pestis, Variola major, Francisella tularensis, Filovirüsler, Arenavirüsler A grubu BSA’dır. Diğer seçeneklerde verilenler B grubu BSA’dır.

Doğru Cevap: B

Soru 120

Aşağıdakilerden hangisi C grubu BSA etken maddesidir?

Bacillus anthracis

Francisella tularensis

Alphavirüsler

Staphylococcal enterotoxin B

Nipah virüs

Açıklama:

Bacillus anthracis ve Francisella tularensis A grubu BSA etken maddesidir. Alphavirüsler ve Staphylococcal enterotoxin B B grubu BSA etken maddesidir. Nipah virüs e Hanta virüs C grubu BSA etken maddesidir.

Doğru Cevap: E

Soru 121

Mikroorganizmaların ve biyolojik toksinlerin kasıtlı kullanımı ile askerî birlikleri
ve tesisleri hedef alan saldırılar “................” dır.
Boşluğu aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?

Psikolojik savaş

Nükleer savaş

Siber savaş

Biyolojik savaş

Kimyasal savaş

Açıklama:

Mikroorganizmaların ve biyolojik toksinlerin kasıtlı kullanımı ile askerî birlikleri
ve tesisleri hedef alan saldırılar “biyolojik savaş” dır.

Doğru Cevap: D

Soru 122

BS amacı ile üretilen, depolanan ve kullanılan mikroorganizmalara ve biyolojik
toksinlere genel olarak .......................... ajanı denilmektedir.
Boşluğa hangisi gelmelidir?

Biyolojik Savaş

Kimyasal savaş

Nükleer savaş

Siber Savaş

Soğuk savaş

Açıklama:

BS amacı ile üretilen, depolanan ve kullanılan mikroorganizmalara ve biyolojik
toksinlere genel olarak Biyolojik Savaş Ajanı (BSA) denilmektedir.

Doğru Cevap: A

Soru 123

İlk biyolojik savaş ne zaman, hangi medeniyet tarafından gerçekleşmiştir?

M.Ö.14.yy Hititler

M.Ö.609 Asurlar

M.S.476 Romalılar

M.Ö.3000 Sümerler

M.Ö.3000 Mısır

Açıklama:

Biyolojik Savaşın Tarihi Gelişimi
İnsanlık tarihinde çok eski çağlardan beri biyolojik silahlar kullanılmaktadır. Tarihte bilinen en eski
BSA kullanımı M.Ö. 14. yy’a dayanmaktadır. Hititler tarafından bulaşıcı hastalığa yakalanmış insan
ve hayvanların düşman bölgesine gönderilerek bugün Tularemi olarak bilinen hastalık ile salgın oluşturmak amaçlanmıştır. M.Ö. 6. yy’da Asurlular tarafından çavdarmahmuzu (rye ergot) kullanılarak
düşmanlarının içme suları zehirli hâle getirilmiştir. Aynı dönemde Yunan general Solon tarafından ‘hellebore’ adlı bitki (müshil olarak kullanılan bir ot türü), kuşatma boyunca Kirra’nın su kaynaklarını zehirlemek amacıyla kullanılmıştır. Tarihte veba ve çiçek hastalığını da içeren birçok farklı hastalık etkeni
BSA olarak kullanılmıştır. Hastalıklı doku veya organ parçalarının mancınıklarla düşmana fırlatılması
da tarihteki biyolojik silahın ilk örneğidir (Şekil 2.1). Yine Güney Amerika’da yerliler, çeşitli bitkilerden
ve hayvanlardan elde ettikleri biyolojik toksinleri, mızrak ve okların ucuna sürmek suretiyle biyolojik
silah örneklerini kullanmışlardır. Aynı yerliler mızrak ve oklarının ucunu dışkıya ya da çürümüş ete
batırmak suretiyle kullanmışlardır. Spartalılarla Atinalılar arasında 27 yıl süren Peleponez Savaşları ise
çıkan tifüs salgını ile sona ermiştir. Bu asırda Kartacalılar tarafından da uyuşturucu etkisi olan içeceklerin, zehirli hayvan ve bitkilerin kullanıldığı bilinmektedir. M.Ö. 184 yılında Hannibal ve Yunan Kralı
Eumenes arasındaki deniz savaşında, Hannibal’in denizcileri tarafından Yunan gemi güvertelerine içi
zehirli yılanlarla dolu testiler atılmıştır. Kral Barborosa tarafından 1155 yılında, İtalya Tortona’daki su
kaynakları insan cesetleri ile kontamine edilmiştir.

Doğru Cevap: A

Soru 124

Uygun bir çözücüde çözdürülmüş etken madde ile itici gazdan oluşan ve aletle çevreye püskürtüldüğü zaman küçük tanecikler halinde yayılan karışıma “.............” denilmektedir.
Yukarıdaki boşluğa aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?

Aerosol

Aktivatör

Katalizör

Inhibitor

Stabilize

Açıklama:

Uygun bir çözücüde çözdürülmüş etken madde ile itici gazdan oluşan ve aletle çevreye püskürtüldüğü zaman küçük tanecikler halinde yayılan karışıma “Aerosol” denilmektedir.

Doğru Cevap: A

Soru 125

Biyolojik ve kimyasal olarak üretilen toksinler de bir bildiri ile hangi tarihte yasaklanmıştır?

14 Nisan 1986

14 Şubat 1990

14 Şubat 1970

14 Şubat 1976

16 Mart 1986

Açıklama:

14 Şubat 1970’te de biyolojik ve kimyasal olarak üretilen toksinler de bir bildiri ile yasaklanmıştır. Bunun üzerine Amerika, 1971-72 yıllarında laboratuvarlarında bulunan ve BSA olarak değerlendirilen Bacillus anthracis, Botulinum toksini, Francisella tularensis, Coxiella burnettii, Venezuella at ensefaliti virüsü, Brucella suis ve Stafilokokal enterotoksin B’yi yok etmiştir. BWC (Biological Weapons Convention-Biyolojik Silahlar Sözleşmesi) 1972’de imzaya açılmıştır. 22 Ocak 1975 tarihinde Biyolojik ve Toksin Savaş Ajanlarının üretimi, stoku ve geliştirilmesini yasaklayan Biyolojik Silahlar Sözleşmesi şu ana kadar 171 ülke tarafından imzalanmıştır.

Doğru Cevap: C

Soru 126

Hastalık yapabilen her türlü organizma ya da madde “..............” olarak isimlendirilmektedir.
Boşluğa hangisi gelmelidir?

Virüs

Mikrop

Panzehir

Antivürüs

Patojen

Açıklama:

Hastalık yapabilen her türlü organizma ya da madde “Patojen” olarak isimlendirilmektedir.

Doğru Cevap: E

Soru 127

Bakterilerin Özellikleri Hangilerinde doğru verilmiştir?
I. Çıplak gözle görülemeyen tek hücreli canlılardır.
II. Genel olarak çapları 0.5-1 µm ve boyları 1-5 µm arasındadır.
III. Çekirdek, stoplazma ve hücre membranları vardır.
IV. Basit bölünme ile ürer.
V. Doğada her yerde bulunabilir.
VI. Antibiyotikler ile tedavi edilir.
VII. Gıda, sağlık, eczacılık ve kozmetik sektörlerinde faydalı kullanım alanları vardır.

I , II ve III

III ve IV

II, V, I

Hepsi

Hiçbirisi

Açıklama:

Bakterilerin Özellikleri
• Çıplak gözle görülemeyen tek hücreli canlılardır.
• Genel olarak çapları 0.5-1 µm ve boyları
1-5 µm arasındadır.
• Çekirdek, stoplazma ve hücre membranları
vardır.
• Basit bölünme ile ürer.
• Doğada her yerde bulunabilir.
• Antibiyotikler ile tedavi edilir.
• Gıda, sağlık, eczacılık ve kozmetik sektörlerinde faydalı kullanım alanları vardır.

Doğru Cevap: D

Soru 128

Virüslerin Özellikleri hangileridir?
I. Bakterilerden çok daha küçüktür.
II. Yaşamak için canlı hücrelere ihtiyaç duyar.
III. İçine girdikleri hücrenin kaynaklarını kullanır.
IV. Genetik maddelerini çoğalttıktan sonra içinde bulundukları hücreleri parçalayarak
ayrılır ve canlı yeni bir hücreye geçer.
V. Antibiyotiklerle tedavi edilemez.
VI. Antiviral ilaçlar ile tedavi mümkündür ancak bu ilaçlar oldukça az çeşitlidir ve kullanım alanları sınırlıdır.
VII. Esas koruma aşı ile sağlanır ancak pek çoğuna karşı aşı henüz geliştirilememiştir.

II, V, I

I, III, V, VII

Hepsi

Hiçbirisi

Yalnızca III

Açıklama:

Virüslerin Özellikleri
• Bakterilerden çok daha küçüktür.
• Yaşamak için canlı hücrelere ihtiyaç duyar.
• İçine girdikleri hücrenin kaynaklarını kullanır.
• Genetik maddelerini çoğalttıktan sonra
içinde bulundukları hücreleri parçalayarak
ayrılır ve canlı yeni bir hücreye geçer.
• Antibiyotiklerle tedavi edilemez.
• Antiviral ilaçlar ile tedavi mümkündür ancak bu ilaçlar oldukça az çeşitlidir ve kullanım alanları sınırlıdır.
• Esas koruma aşı ile sağlanır ancak pek çoğuna karşı aşı henüz geliştirilememiştir.

Doğru Cevap: C

Soru 129

A Grubu BSA’ların Ortak Özellikleri Hangileridir?
I. Birinci en öncelikli BSA’lardır.
II. Ülke güvenliği açısından yüksek risk oluşturur.
III. Kolayca yayılabilir veya kişiden kişiye kolayca bulaşabilir.
IV. Yüksek ölüm oranları ile sonuçlanır.
V. Halk sağlığına büyük etki potansiyeline sahiptir.
VI. Kamusal panik ve sosyal bozulmaya neden olabilir.
VII. Halk sağlığı için özel hazırlıklar gerektirir

I ve II

II ve III

Hepsi

Hiçbirisi

Yalnızca III

Açıklama:

A Grubu BSA’ların Ortak Özellikleri
Birinci en öncelikli BSA’lardır.
• Ülke güvenliği açısından yüksek risk oluşturur.
• Kolayca yayılabilir veya kişiden kişiye kolayca bulaşabilir.
• Yüksek ölüm oranları ile sonuçlanır.
• Halk sağlığına büyük etki potansiyeline sahiptir.
• Kamusal panik ve sosyal bozulmaya neden
olabilir.
• Halk sağlığı için özel hazırlıklar gerektirir

Doğru Cevap: C

Soru 6

Radyasyondan korunmanın optimizasyonu ile ilgili aşağıdakilerden hangileri doğrudur?

Bir uygulamadaki belirli bir radyasyon kaynağı ile ilgili olarak bireyin bu kaynaktan alacağı doz,uygun doz tahdidinin altında olmalıdır.
Korunmanın sağlanması için tüm makul adımlar atılmalıdır.
Ekonomik ve sosyal faktörler dikkate alınarak ışınlanmalar “mümkün olan en düşük seviyede-tutulmalıdır.
Radyasyon dozunun tamamen risksiz olmadığı varsayımıyla, tüm radyasyon dozlarına dikkat edilmelidir.
Dozlar maksimum seviyede tutulmalıdır.

I,II,III,IV

I,II,IV,V

I,III,IV,V

I,II,III,V

II,III,IV,V

Açıklama:

Korunmanın Optimizasyonu;Bir uygulamadaki belirli bir radyasyon kaynağı ile ilgili olarak bireyin bu kaynaktan alacağı doz,uygun doz tahdidinin altında olmalı ve korunmanın sağlanması için tüm makul adımlar atılmalıdır. Böylelikle ekonomik ve sosyal faktörler dikkate alınarak ışınlanmalar “mümkün olan en düşük seviyede-ALARA (As Low As Reasonable Achievable)” tutulur.Radyasyon dozunun tamamen risksiz olmadığı varsayımıyla, tüm radyasyon dozlarına dikkat edilmeli ve dozlar mümkün olabildiğince en aza indirilmelidir. Sonuçta dozu daha fazla azaltmanın mantıklı olmadığı bir noktaya ulaşılacaktır.

Doğru Cevap: A

Soru 7

Tüketilmiş uranyum ile ilgili aşağıdakilerden hangileri doğrudur?

Tüketilmiş uranyum, doğal uranyumun nükleer güç için uygun yakıtın sağlanması amacıyla zenginleştirildiği uranyum yakıt çevriminin bir yan ürünüdür.
Bu ürün uranyum-235 izotoplarından bir kısmı uzaklaştırıldığı için tüketilmiş diye adlandırılır.
Tüketilmiş uranyumun kullanıldığı mühimmatlar 1991 yılındaki Körfez Savaşında ve Yugoslavya’nın dağılmasıyla sonuçlanan 1990’lardaki silahlı çatışmalarda kullanılmıştır.
Çıplak elle tüketilmiş uranyum metaline temas edildiğinde nüfuz edici olmadığı için sadece cildi etkileyen beta radyasyonundan kaynaklanan temas dozları yaklaşık 2,5 mSv/saattir.
Tüketilmiş uranyumlu mühimmatın çıplak elle kontrolsüz bir şekilde toplatılması gerekir.

I,II,III,IV

I,II,IV,V

I,III,IV,V

I,II,III,V

II,III,IV,V

Açıklama:

Tüketilmiş uranyum, doğal uranyumun nükleer güç için uygun yakıtın sağlanması amacıyla zenginleştirildiği uranyum yakıt çevriminin bir yan ürünüdür. Bu ürün uranyum-235 izotoplarından bir kısmı uzaklaştırıldığı için tüketilmiş diye adlandırılır. Tüketilmiş uranyumun kullanıldığı mühimmatlar 1991 yılındaki Körfez Savaşında ve Yugoslavya’nın dağılmasıyla sonuçlanan 1990’lardaki silahlı çatışmalarda kullanılmıştır.Çıplak elle tüketilmiş uranyum metaline temas edildiğinde nüfuz edici olmadığı için sadece cildi etkileyen beta radyasyonundan kaynaklanan temas dozları yaklaşık 2,5 mSv/saattir. Bu yüzden mümkünse tüketilmiş uranyumlu mühimmatın çıplak elle kontrolsüz bir şekilde toplatılmasından kesin olarak kaçınılmalıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 8

Aşağıdakilerden hangisi nükleer silahların ani etkilerinden değildir?

Işık

ısı

Ani nükleer radyasyon

Basınç

radyoaktif serpinti

Açıklama:

Ani etkiler: Patlamadan sonra ilk 1 dakika içerisinde meydana gelen etkilerdir. Işık,ısı,Ani nükleer radyasyon,Basınç,Elektromanyetik pals ani etkilerdendir. Kalıntı etkiler (radyoaktif serpinti): Patlamadan 30-60 dakika sonra başlar. İnfilaktan hemen sonra mantar biçimindeki bulutla yükselen radyoaktif maddelerin,birkaç dakika sonra yerçekiminin etkisi ile yere dökülmesi olayına radyoaktif serpinti denir. Bu esnada serpinti, patlamanın olduğu yere olur. Daha yukarılara çıkan ve rüzgârla savrulan radyoaktif maddeler ise bir taraftan sürüklenir, bir taraftan da dökülmeye devam ederek ölüm tehlikesi taşır.

Doğru Cevap: E

Soru 9

Aşağıdaki Radyoaktif zehirlenme sonucu gerçekleşen hastalık belirtilerinden hangileri doğrudur?

Halsizlik
İsteksizlik
Bitkinlik
Mide bulantısı
Mide yanması

I,II,III,IV

I,II,IV,V

I,III,IV,V

I,II,III,V

II,III,IV,V

Açıklama:

Gerek radyasyon hastalığı, gerekse radyoaktif zehirlenmesi seyri ve sonucu itibariyle hastalık belirtileri başka başka olmadığından hissedildiği ya da başkaları tarafından fark edildiği andan itibaren bu belirtiler; Halsizlik, isteksizlik, bitkinlik, Mide bulantısı, baş dönmesi, Mide bulantısı, kusma, baş ağrısı,Kusma, şiddetli baş ağrısı, Kusma, ateş yükselmesi, kanlı ishal, Kusma ve kanlı ishalin devam etmesi ve ölümdür.

Doğru Cevap: A

Soru 10

Ülkemizde kullanılmakta olan İkaz ve Alarm işaretleri ile ilgili aşağıdakilerden hangileri doğrudur?

Sarı İkaz

Kırmızı Alarm

Siyah Alarm

Beyaz İkaz

Yeşil Alarm

I,II,III,IV

I,II,IV,V

I,III,IV,V

I,II,III,V

II,III,IV,V

Açıklama:

Günümüz sirenlerinde hem anons yapılabilmekte hem de anlamları önceden bilinen ikaz ve alarm işaretleri verilebilmektedir.Ülkemizde kullanılmakta olan İkaz ve Alarm işaretleri 4’e ayrılır: Sarı İkaz, Kırmızı Alarm, Siyah Alarm (KBRN Alarmı),Beyaz İkaz (Tehlike Geçti İkazı).

Doğru Cevap: A

Soru 11

Aynı cins atomlardan oluşan, fiziksel ya da kimyasal çözümleme yoluyla ayrıştırılamayan ya da bireşimle elde edilemeyen saf maddelere ne denir?

Oksijen

Karbon

Element

Hidrojen

Bileşikler

Açıklama:

Aynı cins atomlardan oluşan, fiziksel ya da kimyasal çözümleme yoluyla ayrıştırılamayan ya da bireşimle elde edilemeyen saf maddelere “Element” denir.

Doğru Cevap: C

Soru 12

Aşağıdakilerden hangisi elementlerin temel yapı taşları arasında yer almaz?

Radyum

Demir

Kurşun

Karbon

Hidrojen

Açıklama:

Atomlar; hidrojen, karbon, oksijen, demir ve kurşun gibi elementlerin temel yapı taşlarıdır.

Doğru Cevap: A

İyonlaştırıcı radyasyondan korunmaya karşı düzenli olarak tavsiyeler yayımlayan bilimsel bir sivil toplum örgütü olan Uluslararası Radyolojik Korunma Komisyonu - ICRP hangi yılda kurulmuştur?

1928

1938

1939

1925

1923

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 21

Aynı cins atomlardan oluşan, fiziksel ya da kimyasal çözümleme yoluyla ayrıştırılamayan ya da bireşimle elde edilemeyen saf maddelere ne denir?

Molekül

Element

Hidrojen

Karbon

Radyasyonun insan dokusu gibi herhangi bir maddenin birim kütlesine aktardığı enerji miktarına soğurulmuş doz adı verilir. Birimi gray, sembolü ise Gy’dir.

Doğru Cevap: B

Soru 31

Aynı cins atomlardan oluşan, fiziksel ya da kimyasal çözümleme yoluyla ayrıştırılamayan ya da bileşimle elde edilemeyen saf maddelere ne denir?

Element

Atom

Elektron

Proton

Radyasyon

Açıklama:

Aynı cins atomlardan oluşan, fiziksel ya da kimyasal çözümleme yoluyla ayrıştırılamayan ya da bileşimle elde edilemeyen saf maddelere “Element” denir.

Doğru Cevap: A

Soru 32

Radyasyon yayan atom çekirdeğine ne denir?

Bozunum

Radyasyon

Radyoaktivite

Radyonüklit

Alfa parçacığı

Açıklama:

Atom çekirdeğinin kendiliğinden dönüşümüne radyoaktivite denir ve yayınlanmış fazla enerji de (iyonlaştırıcı) radyasyon biçimindedir. Bu dönüşüm eylemine bozunum, değişen ve radyasyon yayan atom çekirdeğine ise radyonüklit denir. Bazı ağır çekirdekler; iki proton ve iki nötrondan oluşan alfa parçacığı yayınlayarak bozunur.

Doğru Cevap: D

Soru 33

Daha büyük bir kararsız atom çekirdeği tarafından yayınlanan, pozitif yüklü helyum çekirdeğine ne denir?

Beta radyasyonu

Gama radyasyonu

Alfa radyasyonu

Nötron radyasyonu

X ışınları

Açıklama:

Alfa radyasyonu (α) daha büyük bir kararsız atom çekirdeği tarafından yayınlanan, pozitif yüklü helyum çekirdeğidir (Şekil 3.11a). Nispeten daha ağır bir parçacıktır, ancak havada kısa menzile (sadece 1-2 cm) sahiptir; ince kâğıt veya cilt tarafından tamamen soğurulabilir. Bununla beraber alfa radyasyonu solu- num ya da sindirim yoluyla vücuda alındığında, yakınındaki akciğer veya mide dokularının yüksek radyas- yona maruz kalmasına neden olabilir.

Doğru Cevap: C

Soru 34

Yüksüz atom veya molekülün yüklü hâle gelmesi işlemine ne denir?

Atom

Soğurulmuş doz

Uyarılma

Nötron

İyonlaşma

Açıklama:

Yüksüz atom veya molekülün yüklü hâle gelmesi işlemine iyonlaşma, sonucunda oluşan yapıya da iyon denir. Elektron atomdan ayrıldığında diğer atom veya moleküleri iyonlaştırabilir.

Doğru Cevap: E

Soru 35

Esas itibarıyla, uzayda menşei belli olmayan ve atmosferimize hemen hemen sabit miktarda ulaşan yüksek enerjili protonlara ne denir?

Kozmik Radyasyon

Gama Radyasyonu

Radon Solunumu

İç Işınlanma

Beta Radyasyonu

Açıklama:

Kozmik radyasyon, esas itibarıyla, uzayda menşei belli olmayan ve atmosferimize hemen hemen sabit miktarda ulaşan yüksek enerjili protonlardır. Bununla birlikte, bazı düşük enerjili protonların güneşten geldikleri ve güneşteki patlamalar sırasında ortaya çıktıkları bilinmektedir. Protonların yüklü parçacıklar olmasından dolayı atmosfere giren proton sayısı dünyanın manyetik alanından etkilenir (kutup yakınları- na ekvatordan daha yoğun gelir) ve bu sebeple doz hızı enlem ile artar.

Doğru Cevap: A

Soru 36

Hastaları tedavi etmek için radyasyon demetinin kullanıldığı yönteme ne denir?

Tanısal radyoloji

Nükleer tıp

Radyoterapi

Radyoaktif serpinti

İç Işınlanma

Açıklama:

Hasta tetkiklerinde X ışınlarının kullanımı tanısal radyoloji, radyonüklitler ile etiketlenmiş farmasötiklerin tanı ya da tedavi amacıyla kullanımı ise nükleer tıp olarak adlandırılır. Hastaları tedavi etmek için radyasyon demetinin kullanıldığı yönteme radyoterapi denir.

Doğru Cevap: C

Soru 37

Aşağıdakilerden hangisi Nükleer silahların kalıntı etkilerinden biridir?

Işık

Isı

Ani nükleer radyasyon

Basınç

Radyoaktif serpinti

Açıklama:

Kalıntı etkiler (radyoaktif serpinti): Patlamadan 30-60 dakika sonra başlar. İnfilaktan hemen sonra mantar biçimindeki bulutla yükselen radyoaktif maddelerin, birkaç dakika sonra yerçekiminin etkisi ile yere dökülmesi olayına radyoaktif serpinti denir. Bu esnada serpinti, patlamanın olduğu yere olur. Daha yukarılara çıkan ve rüzgârla savrulan radyoaktif maddeler ise bir taraftan sürüklenir, bir taraftan da dökülmeye devam ederek ölüm tehlikesi taşır. Hatta bir kısmı, stratosfere girip yıllar sonra yeryüzüne iner ve patlama bölgesinin çok uzağındaki yerleri tehdit eder. Su, yiyecek, hayvan ve bitkilerde de büyük zarar görür.

Doğru Cevap: E

Soru 38

Sığınma
Tahliye
Denize girme
İyot tabletleri

Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri Nükleer ve radyolojik acil durumların ilk basamağında alınması gereken önlemlerdendir?

Yalnız I

I ve II

I, II ve III

I, II ve IV

I, II, III ve IV

Açıklama:

Büyük nükleer tesislerde özellikle güç santrallerinde kazaların ilerlemesini durdurmak için birçok engel sistemleri vardır. Genellikle, saatler ve günlerce süren koruyucu önlemlerin alınması gerekir. Nükleer ve radyolojik acil durumların ilk basamağında alınması gereken üç tip önlem vardır:

Sığınma: Açığa çıkan radyoaktivite bulutunun etkisini azaltacak basit bir yoldur. Rüzgar veya hava ile radyoaktif bulut dağılana kadar evin içine sığınılır, tüm pencereler ve havalandırma sistemi kapatılır.
Tahliye: Bu önlem açığa çıkması beklenen radyoaktivite miktarının fazla olması durumunda uygulanır. Açıkçası, tahliye radyoaktivite salımı olmadan ve meteorolojik tahminler ile desteklenmesi durumunda çok etkili bir önlemdir.
İyot tabletleri: Radyoaktif olmayan, kararlı formdaki iyot bileşikleridir. Kararlı iyot, nükleer güç tesislerindeki ciddi kaza sonucunda açığa çıkan radyoaktif iyodun etkisini büyük ölçüde azaltır. Vücudumuza giren radyoaktif iyot tiroit bezlerinde birikir ve yüksek dozlarda, özellikle çocuklarda kansere neden olur. Aynı şekilde, radyoaktif iyot süt ve diğer besin maddelerinde birikir ve aynı etkiyi yaratır. İyot tabletlerinin alınmasıyla tiroit bezleri radyoaktif olmayan, kararlı iyotla doyurulmuş olur ve vücuda giren fazla iyot, ter veya idrar yoluyla kolayca atılır.

Doğru Cevap: D

Soru 39

Aşağıdakilerden hagisi Nükleer bir kazaya dair tehlikenin geçtiğini belirtir?

Sarı İkaz

Kırmızı Alarm

Beyaz İkaz

Siyah Alarm

Yeşil Alarm

Açıklama:

Ülkemizde kullanılmakta olan İkaz ve Alarm işaretleri 4’e ayrılır:

Sarı İkaz,
Kırmızı Alarm,
Siyah Alarm (KBRN Alarmı),
Beyaz İkaz (Tehlike Geçti İkazı).

Doğru Cevap: C

Soru 40

Aşağıdakilerden hangisi radyasyon tehlikesine karşı alınacak bir önlem değildir?

Yiyeceklerinizi buzdolabında saklamak

Radyo ve televizyonunuzu devamlı açık tutmak

Yağmur sularını kullanmak

Vücudunuzda açık yer bırakmayacak şekilde giyinmek

Taze sebze ve meyveleri temiz su ile yıkanmadığı sürece yememek

Açıklama:

Yiyeceklerinizi mutlaka buzdolabı gibi kapalı yerlerde saklayınız. Açıkta bırakılmış hiçbir şeyi yemeyiniz, içmeyiniz. Taze sebze ve meyveleri temiz su ile yıkanmadığı sürece yemeyiniz.
Radyo ve televizyonunuzu devamlı açık tutunuz. Yetkililer tarafından yapılacak açıklamalara ve direktiflere uyunuz. Haberleşmede kilitlenme olmaması için, sabit ve cep telefonunuzu çok acil hâller dışında kullanmayınız.
Küçük ve büyükbaş hayvanlarınızı kapalı alanda tutunuz, kapalı yerlerde muhafaza edilen kuru ot ve samanla besleyiniz. Açık su kaynaklarını, meraları ve tarım arazilerini, yağmur sularını kullanmayınız.
Yetkililerce, tahliye veya sığınaklara gidilmesi duyurulmuş ise vücudunuzda açık yer bırakmayacak şekilde giyinerek dışarı çıkınız ve gösterilen istikamete süratle hareket ediniz. Bu esnada ağız ve burnunuzu ıslak havlu veya mendille kapatınız.
Tehlikenin geçtiği duyurulsa bile açıkta bırakılan su ve gıdaları, yetkililerce güvenli olduğu açıklanana kadar tüketmeyiniz.

Doğru Cevap: C

Soru 41

Aşağıdaki elementlerden hangisinin temel yapı taşları atomlardan oluşmaz?

Hidrojen

Karbon

Oksijen

Tahta

Demir

Açıklama:

Atomlar; hidrojen, karbon, oksijen, demir ve kurşun gibi elementlerin temel yapı taşlarıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 42

Radyoaktivite ve radyasyon ile ilgili aşağıdaki bilgilerden hangisi doğrudur?

Radyoaktivite kontrol edilebilen bir olaydır.

Atom çekirdeğinin kendiliğinden dönüşümüne radyasyon denir ve yayınlanmış fazla enerji de radyoaktivite biçimindedir.

Radyonüklidin miktarı azaldıkça yayınlanan radyasyon miktarı artar.

Gama radyasyonu büyük bir kararsız atom çekirdeği tarafından yayınlanan, pozitif yüklü helyum çekirdeğidir.

Radyoaktivite doğal ve yapay diye iki şekilde olabilir.

Açıklama:

Radyoaktivite iki şekilde olabilir.

Doğal Radyoaktivite: Doğadaki mevcut bir kısım kararsız elementlerin radyoaktif parçacık ve ışın yayınlamalarıdır. Bunlara doğal radyoaktif elementler, bunların aktivitelerine de doğal radyoaktivite denir.
Yapay Radyoaktivite: Kararlı izotopların yapay yollarla kararsız hale getirilmesi suretiyle elde edilen radyoaktivitedir. Bu süreç elementleri nötronlar, yüklü parçacıklar veya fotonlarla bombardıman edilerek yapılır. Bugün kullanılan radyonüklitlerin büyük çoğunluğu yapay olarak üretilmiştir. Yapay radyoaktivite tıpta, teknolojide, nükleer enerji ve nükleer silahlarda kullanılır. Doğal radyasyon kaynağı %15 oranına sahipken yapay radyasyon kaynağının oranı %85 oranındadır.

Doğru Cevap: E

Soru 43

Kozmik radyasyon ile ilgili aşağıdaki bilgilerden hangisi doğrudur?

Kozmik ışınlar, atmosfere nüfuz ettikçe karmaşık reaksiyonlar başlatır.

İnsanların büyük çoğunluğu yüksek rakımlı bölgelerde yaşar; bu nedenle kozmik radyasyondan dolayı benzer dozlara maruz kalır.

Uçuş yüksekliklerindeki kozmik ışınların yoğunluğu, yer seviyesindekilerle eşittir.

Bireylerin içinde yaşadıkları binanın tipi kozmik ışınlardan kaynaklanan dozu etkilememektedir.

Protonların yüklü parçacıklar olmasından dolayı atmosfere giren proton sayısı dünyanın manyetik alanından etkilenmez.

Açıklama:

Kozmik ışınlar atmosfere nüfuz ettikçe karmaşık reaksiyonlar başlatır ve kademeli bir şekilde soğurulurlar; böylelikle yükseklik azaldıkça doz hızı düşer.

Doğru Cevap: A

Soru 44

Radyasyondan korunma sistemi ile ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

Dünyada, iyonlaştırıcı radyasyona karşı korunma ile ilgili yaklaşımlar oldukça tutarsızdır.

Bireylerin ışınlanan tüm uygulamaların (tıbbi tanı ve tedavi hariç) sonucunda alacakları doz sınırlandırılmamalıdır.

Radyasyondan korunma sisteminin ilk koşulu, radyasyonun faydasından başka hiçbir maliyetinin dikkate alınmamasıdır.

Uluslararası Radyolojik Korunma Komisyonu - ICRP, 1928 yılında kurulmuştur.

Radyasyonun etkileri, toplam sosyal ve ekonomik maliyetlerin bir bölümünü oluşturan olası birçok zarar verici sonuçların tamamıdır.

Açıklama:

İyonlaştırıcı radyasyondan korunmaya karşı düzenli olarak tavsiyeler yayımlayan bilimsel bir sivil toplum örgütü olan Uluslararası Radyolojik Korunma Komisyonu - ICRP, 1928 yılında kurulmuştur. Yetkinliği, üyelerinin bilimsel saygınlığı ve tavsiyelerinin değerli bulunmasından kaynaklanmaktadır.

Doğru Cevap: D

Soru 45

“……………… atıkları, oldukça düşük derişimlerdeki doğal radyonüklitleri içeren genellikle çok büyük miktardaki atıkları kapsamaktadır.”
Yukarıda boş bırakılan yere aşağıdaki atık türlerinden hangisi getirilmelidir?

Norm

Alfa

Muaf

Yüksek seviyeli

Düşük / Orta seviyeli

Açıklama:

NORM (doğal olarak oluşan radyoaktif madde) atıkları, oldukça düşük derişimlerdeki doğal radyonüklitleri içeren genellikle çok büyük miktardaki atıkları kapsamaktadır (ancak bu derişimler doğada bulunan değerlerden genellikle daha yüksektir). Bu tip atıklar, uranyum ve diğer minerallerin madenciliğinde ve işlenmesinde oluşur (örneğin gübrelerde kullanılan fosfat).

Doğru Cevap: A

Soru 46

Patlamadan sonra ilk bir dakika içerisinde meydana gelir. Alfa, beta ve gama ışınları ile parçalanan nötronun etkisidir. Verilen bilgi nükleer silahların etkilerinden hangisi ile ilgilidir?

Işık

Isı

Ani nükleer radyasyon

Basınç (blast etki)

Elektromanyetik pals

Açıklama:

Ani nükleer radyasyon: Patlamadan sonra ilk bir dakika içerisinde meydana gelir. Alfa, beta ve gama ışınları ile parçalanan nötronun etkisidir. Gama ışınlarının yüksek frekanslı elektromanyetik dalgalar hâlinde yayılması ve engel tanımayan bir şekilde nüfuz etmesi tehlikeyi artırır. Kısa bir süre için tesirlidir ve öldürücüdür.

Doğru Cevap: C

Soru 47

Radyasyon tiplerinin etkileri ile ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

Beta parçacıkları havada ancak birkaç cm yol alabilirler.

Alfa parçacıkları bir dış radyasyon tehlikesi yaratmazlar.

Nötronlar yüksek enerjili ya da intensiteli kaynaklar için zırhlama gerektirir.

Beta parçacıkları girici olduklarından dış radyasyon maruziyeti açısından önemlidirler.

X ve gama ışınları derinin ölü tabakasını geçip de vücuda giremezler.

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Verilen seçeneklerden hangisi Beta parçacıklarının etkileri ile ilgilidir?

Bir dış radyasyon tehlikesi yaratmazlar.

Derinin ölü tabakasını geçip de vücuda giremezler.

Zırhlama gerektirirler.

Oldukça girici olduklarından dış radyasyon maruziyeti açısından
önemlidirler.

Yeterince şiddetli bir kaynak, cilt ya da göze zarar verebilir.

Açıklama:

Çoğu deriyi aşamaz.
Yeterince şiddetli
bir kaynak, cilt ya da
göze zarar verebilir.
Yüksek enerjili ya da
intensiteli kaynaklar
için zırhlama gerekir.
Düşük yoğunluklu
materyaller,
Plastik, alüminyum vb. Bunlar Beta parçacıklarının özellikleri oldukları için doğru yanıt E dir.

Doğru Cevap: E

Soru 75

"Kimyasal reaksiyonlarla daha basit maddelere dönüştürülemeyen saf madde" olarak tanımlanan kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Atom

Element

Bileşik

Elektron

Proton

Açıklama:

Elementler, kimyasal reaksiyonlarla daha basit maddelere dönüştürülemeyen saf maddelerdir. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 76

Bir atomun yapısında bulunan proton ve nötronların sayısı aşağıdakilerden hangisi ile ifade edilir?

Atom numarası

Kütle numarası

İzotop numarası

Element numarası

Nüklit

Açıklama:

atomun kütlesinin büyük çoğunluğu çekirdekte yoğunlaşır ve proton ile nötronların toplam sayısı kütle numarası olarak adlandırılır.Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 77

Göz merceğindeki katarakt (göz merceğinin saydamlığını kaybetmesi) ve cilt hasarı (ciltte incelme ve ülserleşme) aşağıdaki seçeneklerden hangisine örnek olarak verilebilir?

Deterministik etkiler

Işınlanma

Stokastik etkiler

Mutasyon

Kalıtsal hastalıklar

Açıklama:

Deterministik etkilerin bir tipi de ışınlanmadan uzun süre sonra oluşur. Bu etkiler genellikle ölümcül değildir fakat vücudun bazı kısımları veya organları onarılamayan veya kötü huylu olmayan değişikliklere uğrayabileceği için sıkıntı ve üzüntü verici veya sakatlayıcı olabilir. Bilinen en iyi örnekler göz merceğindeki katarakt (göz merceğinin saydamlığını kaybetmesi) ve cilt hasarıdır (ciltte incelme ve ülserleşme). Doğru yanıt A dır.

Doğru Cevap: A

Soru 78

Aşağıdakilerden hangisi radyoaktivite ilgili yanlış bir bilgidir?

Kontrol edilemez

Yavaşlatılamaz

Durdurulamaz

Tükeninceye kadar devam eder

Elementin yapı taşını oluşturur

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 79

Tıp alanında, nükleer silahlarda ve teknolojide kullanılan radyoaktivite şekli aşağıdakilerden hangisidir?

Doğal radyoaktivite

Yapay radyoaktivite

Alfa radyoaktivite

Beta radyoaktivite

Gama radyoaktivite

Daha büyük bir kararsız atom çekirdeği tarafından yayınlanan, pozitif yüklü helyum çekirdeği aşağıdakilerden hangisidir?

Alfa radyasyonu

Beta radyasyonu

Gama Radyasyonu

Nötron radyasyonu

Kozmik radyasyon

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Atomlar elektron, proton ve nötronlardan oluşur.
Çekirdekteki nötron sayısı atom numarası olarak adlandırılır.
Çekirdekteki proton sayısı kütle numarası olarak adlandırılır.
Elementler fiziksel veya kimyasal yollarla ayrıştırılamazlar.
Bileşikler kendilerini oluşturan elementlerin özelliklerini göstermeye devam ederler.

Yukarıda maddenin yapısına ilişkin verilen ifadelerden hangileri doğrudur?

Yalnız I

II ve V

I ve IV

I, II ve III

I, II, IV ve V

Açıklama:

Atomlar elektron, proton ve nötronlardan oluşur.
Çekirdekteki proton sayısı atom numarası olarak adlandırılır.
Çekirdekteki protonve nötron sayısı toplamı kütle numarası olarak adlandırılır.
Elementler fiziksel veya kimyasal yollarla ayrıştırılamazlar.
Bileşikler kendilerini oluşturan elementlerin özelliklerini göstermeye devam etmezler.

Doğru Cevap: C

Soru 103

Çok fazla nötronu bulunan nüklitler kararlı hale geçmek için aşağıdakilerden hangisini yaparlar?

Beta parçacığı yayınlarlar

Pozitron yayınlarlar

Gama ışını yayınlarlar

Foton yayınlarlar

Bir elektronlarını protona dönüştürürler.

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 104

"Kararsız bir atom çekirdeğinden yayınlanan elektron" olarak tanımlanan radyasyon tipi aşağıdakilerden hangisidir?

Alfa radyasyonu

Beta radyasyonu

Gama radyasyonu

X - ışınları

Nötron radyasyonu

Açıklama:

Beta radyasyonu (β) kararsız bir atom çekirdeğinden yayınlanan elektrondur.

Doğru Cevap: B

Soru 105

Geiger - Müller tüpü
Fotoğraf filmi
Galyum diyotlar
Fotolüminesans malzemeler
Sintilasyon sayacı

Yukarıdakilerden hangileri iyonlaştırıcı radyasyonu tespitinde kullanılabilir?

Yalnız I

III ve IV

I, II ve V

II, III ve V

I, III, IV ve V

Açıklama:

Duyu organlarımızla iyonlaştırıcı radyasyonu doğrudan algılayamayız; fakat radyasyonu fotoğraf filmleri, geiger-müller tüpleri ve sintilasyon sayaçları gibi tekniklere dayalı yöntemler ve aynı zamanda termolüminesans malzemeler ve silikon diyotları kullanan daha yeni teknikler ile tespit edebilir ve ölçebiliriz.

Doğru Cevap: C

Soru 106

Aşağıdakilerden hangisi yapay radyasyona örnek verilebilir?

Kozmik radyasyon

Radon Solunumu

İç Işınlanma

Gama Radyasyonu

Endüstriyel gama ışınları

Açıklama:

Yapay radyasyon kaynakları, tıbbi X ışınlarını, nükleer silah denemelerinden kaynaklanan atmosferdeki radyoaktif serpintileri, nükleer endüstrinin radyoaktif atıklarının salımı, endüstriyel gama ışınları ve tüketici ürünleri gibi diğer çeşitli ögeleri içerir.

Doğru Cevap: E

Soru 107

Radyasyona maruz kalmayı gerektiren hiçbir uygulama, maruz kalan birey ya da topluma radyasyonun zararlı etkilerini telafi edecek şekilde yeterli fayda sağlamadıkça kabul edilemez.

Yukarıdaki ifade, radyasyondan korunma sisteminin hangi öğesini açıklamaktadır?

Uygulamanın Gerekçelendirilmesi

Korunmanın Optimizasyonu

Müdahalenin Gerekçelendirilmesi

Müdahalenin Optimizasyonu

Kişisel Doz Sınırlarının Uygulanması

Açıklama:

Radyasyona maruz kalmayı gerektiren hiçbir uygulama, maruz kalan birey ya da topluma radyasyonun zararlı etkilerini telafi edecek şekilde yeterli fayda sağlamadıkça kabul edilemez.
Uygulamalar için radyasyondan korunma sisteminin ilk koşulu, radyasyonun faydasının yanında zarar maliyetinin de dikkate alınması gerekliliğidir. Çoğu durumda radyasyonun etkileri, toplam sosyal ve ekonomik maliyetlerin bir bölümünü oluşturan olası birçok zarar verici sonuçların sadece bir kısmıdır. Radyasyonu kullanarak veya kullanmaksızın aynı sonuca varmanın başka yolları varsa son kararı vermeden önce seçeneklerin maliyet ve fayda analizinin yapılması önemlidir

Doğru Cevap: A

Soru 108

Çernobil Kazası 26 Nisan 1986'da hangi ülkedeki nükleer santralde gerçekleşmiştir?

Rusya

Ukrayna

Beyaz Rusya

Slovenya

Kazakistan

Açıklama:

Bu kaza, Ukrayna'nın Çernobil nükleer güç santralindeki bir nükleer reaktörde 26 Nisan 1986 tarihinde meydana gelmiştir.

Doğru Cevap: B

Soru 109

Oldukça düşük derişimlerdeki doğal radyonüklitleri içeren genellikle çok büyük
miktardaki atıklar olarak tanımlanan nükleer atık türü aşağıdakilerden hangisidir?

NORM atıklar

Alfa atığı

Muaf atık

Yüksek seviyeli atık

Kısa yarılanma süreli atık

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 110

Aşağıdakilerden hangisi nükleer silahların patlamasından sonra ilk 1 dakika içinde meydana gelen etkiler arasında yer almaz?

Işık

Isı

Basınç

Elektromanyetik pals

Radyoaktif serpinti

Açıklama:

Ani etkiler: Patlamadan sonra ilk 1 dakika içerisinde meydana gelen etkilerdir. Bunlar:

Işık
Isı
Ani nükleer radyasyon
Basınç
Elektromanyetik pals

Doğru Cevap: E

Soru 111

Aynı cins atomlardan oluşan, fiziksel ya da kimyasal çözümleme yoluyla ayrıştırılamayan ya da birleşimle elde edilemeyen saf maddelere ne denir?

Kompozit

Element

Hidrojen

Reaksiyon

Bileşim

Açıklama:

Aynı cins atomlardan oluşan, fiziksel ya da kimyasal çözümleme yoluyla ayrıştırılamayan ya da birleşimle elde edilemeyen saf maddelere “Element” denir.

Soru 1

I.Bazı kimyasal ve biyolojik madde sadece belli iklim şartlarında etkilidir.
II.Kimyasal ve biyolojik silahların yapımı nispeten diğerlerine göre daha ucuz ve kolaydır.
III.Bu maddelerin fark edilmesi oldukça zordur.
IV.Ölümlere yol açmak için, saf olmaları gerekmemektedir.
Yukarıda verilen maddelerden hangileri teröristlerin KBRNP (CBRNe) silahlarını, zaaf gösteren hedeflere karşı kullanma kararlarını izah eden sebeplerdendir?

I ve II

I,II,III,IV

III ve IV

II,III,IV

I,II,III

Açıklama:

I. madde, teröristleri KBRNP silahlardan kaçınmaya yönelten sebeplerdendir. Bu nedenle doğru yanıt D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 2

"Bir otomobilin benzin deposunu delip benzinin veya başka yanıcı maddelerin içine gömülüp onların tutuşmasına ya da patlamanın merkezinden uzakta yangın çıkmasına sebep olabilir."
Yukarıda verilen örnekte Kitle İmha Silahlarının hangi etkisinden bahsedilmektedir?

Isı Etkisi

Parça Etkisi

Negatif Basınç Etkisi

Yüksek Basınç Etkisi

Basınç etkisi

Açıklama:

Parça Etkisi: Sıcak parçalar bir otomobilin benzin deposunu delip benzinin veya başka yanıcı maddelerin içine gömülüp onların tutuşmasına ya da patlamanın merkezinden uzakta yangın çıkmasına sebep olabilir.Doğru yanıt B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 3

Hararet ve şok tesiriyle bulundukları hacimden kimyasal değişikliğe uğrayarak büyük hacimde gaz, yüksek derecede ısı meydana getirebilen katı, sıvı ve gaz hâldeki tüm kimyasal bileşim ve karışımlara ne denir?

KİS

Reaksiyon

Patlayıcı madde

KBRN savaş ajanı

Konvansiyonel Silah

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 4

I.Kimyasal Maddeler
II.Biyolojik Organizmalar ve Maddeler
III.Radyasyon Yayma Düzenekleri
IV.Nükleer Düzenekler
V.Patlayıcılar (Büyük Araç Bombaları)
VI.Füzeler
Yukarıda verilen maddelerden hangileri KİS olayının kategorilerindendir?

I,II,III,IV,V

I,II,III,VI

I,III,V

I,II,III,IV

I,II,IV,V,VI

Açıklama:

KİS Kullanım alanlarına göre Nükleer, Biyolojik, Kimyasal silahlar ve bunları taşıma kabiliyeti olan füzeleri ifade eder.
KİS olayının kategorileri:

Kimyasal Maddeler
Biyolojik Organizmalar ve Maddeler
Radyasyon Yayma Düzenekleri
Nükleer Düzenekler
Patlayıcılar (Büyük Araç Bombaları)dır. Dolayısı ile doğru yanıt A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 5

Devlet desteğine sahip olmayan gruplar tarafından elde edilmesi veya üretilmesi çok zor olup neredeyse imkânsız olan madde hangisidir?

Kimyasal maddeler

Radyolojik maddeler

Biyolojik maddeler

Aerosoller

Patlayıcılar

Açıklama:

Kimyasal ve biyolojik maddelerden farklı olarak, radyolojik maddelerin devlet desteğine sahip olmayan gruplar tarafından elde edilmesi veya üretilmesi çok zor olup neredeyse imkânsızdır. Bu tür maddelerin hastane, araştırma laboratuvarı veya endüstriyel işletme gibi kaynaklardan çalınarak elde edilmesi daha kolaydır. Doğru yanıt B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 6

El yapımı KİS düzeneklerinden hangisi hedef alınan şahısların üzerine fırlatılarak kullanılır?

Kırmalı düzenekler

Patlamalı Düzenekler

Mekanik Püskürtmeli Düzenekler

Vektörler

Fabrikasyon Askeri Tip KİS Düzenekleri

Açıklama:

Kırma düzenekleri hedef alınan şahısların üzerine fırlatılarak kullanılır.Doğru yanıt A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 7

Biyolojik organizma ve maddeleri yaymakta kullanılan ve mekanik kullanımlı düzenekler arasında kontrolü en zor olan ve en geniş alanda tehlike yaratan silahlar hangileridir?

Kimyasal

Endüstriyel

Biyolojik

Püskürtmeli

Aerosoller

Açıklama:

Bu düzenekler biyolojik organizma ve maddeleri yaymakta kullanılan başlıca araçlardır. Mekanik kullanımlı düzenekler arasında kontrolü en zor olan ve en geniş alanda tehlike yaratan silahlar biyolojik olanlarıdır. Doğru yanıt C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 8

I.Önemli kişiler II.Hükümet binaları III.Stadyumlar IV.Elektrik üretim santralleri V.Barajlar VI.Kitap bombalar VII.Paket Bombalar Yukarıda verilen maddelerden hangileri kitle imha silahlarının muhtemel kullanılma alanlarını göstermektedir?

I,II,III,IV,V

I,II,III,IV

I,II,VI,VII

II,III,IV

I,VI,VII

Açıklama:

Posta Aracılığıyla Gönderilebilecek Şüpheli Paketler:
a.Mektup Bombalar
b.Paket Bombalar
Bu tip saldırılar için muhtemel hedefler arasında şunlar bulunur:

Önemli kişiler

Hükümet binaları

Stadyumlar

Elektrik üretim santralleri /fabrikalar

Barajlar

Tarihî değeri olan yerler. Doğru yanıt A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 9

I.Havalandırma Sistemleri
II.Açık Havada Yayma
III.Depolanmış Kimyasal Maddeler
IV. Karşı Saldırılar
Yukarıda verilen maddelerden hangileri KİS kullanım metotlarındandır?

I,II,III,IV

I ve II

III ve IV

I,II,IV

I,II,III

Açıklama:

KİS kullanım metotları; Havalandırma Sistemleri, Açık Havada Yayma ve Depolanmış Kimyasal Maddeler olmak üzere üçe ayrılır. Doğru yanıt E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 10

Hava şartlarına bağımlı olmayan ve önceden tahmini ve kontrolü en zor olan yayma tipi hangisidir?

Vektörler

Mekanik Püskürtmeli Düzenekler

Patlamalı Düzenekler

Kırmalı Düzenekler

Aerosoller

Açıklama:

Vektörler, genellikle sadece canlı organizmaları yaymak için kullanılır. Vektör, bakteri taşıyıcısı olup bakteri bulaştırılmış böcek türü bir canlı, giyecek, yiyecek ya da su olabilir. Vektörler hava şartlarına bağımlı değildir ve bu tip yayma önceden tahmini ve kontrolü en zor olandır.Doğru yanıt A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 11

Toplu ölümlere ve yaralanmalara, kalıcı veya geçici çevresel kirlenmelere ya da büyük yapısal hasarlara sebep olabilecek silahlara ne ad verilir?

Bomba

Aerosol

Kitle imha silahları

Patlayıcı madde

Konvansiyonel silah

Açıklama:

Toplu ölümlere ve yaralanmalara, kalıcı veya geçici çevresel kirlenmelere ya da büyük yapısal hasarlara sebep olabilecek silahlara Kitle İmha Silahları adı verilir. Kullanım alanlarına göre Nükleer, Biyolojik, Kimyasal silahlar ve bunları taşıma kabiliyeti olan füzeleri de ifade eder. Doğru cevap C şıkkıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 12

Patlayıcı maddeler ile ilgili aşağıdaki bilgilerden hangisi doğru değildir?

Katı, sıvı ve gaz halde olabilirler.

Patlayıcı maddeler doğada saf ve hazır halde bulunabilirler.

Dışarıdan etkilenme sonucu patlarlar.

Bulundukları hacimden çok büyük ve yüksek hacimlere ulaşabilirler.

Yanma olayını başlatıp devam ettirecek yeterli oksijeni bünyesinde bulundururlar.

Açıklama:

Patlayıcı maddeler; doğada saf ve hazır bulunmayıp çeşitli kimyasal maddelerin (yakıcı ve yanıcı) bileşiminden ve karışımından oluşmuştur. Doğru cevap B şıkkıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 13

1 cm3 yüksek güçteki patlayıcı maddenin patlatılması ile oluşan basıncın ilk hızı ne kadardır?

24 km/sn

100 km/sn

240 km/sn

2.400 km/sn

Bakteri bulaştırılmış böcek türü bir canlı, giyecek, yiyecek ya da su şeklinde karşımıza çıkabilen bakteri taşıyıcılarına ne ad verilir?

Konvansiyonel silah

Vektör

Aerosol

Organizma

Pestist

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Soru 19

Bir KBRN saldırısında toz madde dökülmüş ise olay yerinden rüzgarın tersi yönde en az kaç metre uzaklaşılmalıdır?

25 metre

50 metre

75 metre

100 metre

150 metre

Açıklama:

KBRN saldırısı anında toz madde dökülmüş ise maddenin üzeri bir çöp bidonu vb. ile kapatılmalı, ortamdan nefes alınmamalı, kaçış maskesi takılarak önemli kişiler hemen dışarı çıkartılmalı; temas edilen el, kol ve yüz acilen yıkanmalı ve kontamine kıyafet değiştirilmelidir.
Olay yerinden rüzgârın tersi yönde uzaklaştırılmalı, sis ve duman içine girilmemeli ve olay yerinden en az 100 metre uzaklaşılmalıdır. Doğru cevap D şıkkıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 20

Mektup bombalarla ilgili aşağıda verilen bilgilerden hangisi doğru değildir?

Normal mektuplara göre daha kalındır.

Aynı ebattaki normal mektuptan daha ağırdır.

Zarf üzerinde gereğinden fazla bant ve diğer yapıştırıcılar bulunabilir.

Bombalı mektuplarda genelde torba zarf kullanılır.

Normal mektuplara göre daha yumuşaktırlar.

Açıklama:

Önemli kişilerin korumasında görevli personelin mektup bombaların tespitine yönelik bilmesi gerekenler:
• Normal mektuplara göre daha kalındır. Kalınlığı 5 mm den fazladır. Zarf içerisindeki bombada genellikle kullanılan plastik patlayıcı maddenin kalınlığı 5 mm’den az olur ise patlamaz.
• Aynı ebattaki normal mektuptan daha ağırdır.
• Hem mektubun adresine kesin gitmesini sağlamak, hem de patlayıcı maddenin zarf üzerine bırakacağı yağların gözükmesini önlemek amacıyla üzerine gereğinden fazla pul yapıştırılmıştır.
• Zarf üzerinde gereğinden fazla bant ve diğer yapıştırıcılar bulunabilir.
• Zarf üzerindeki ad, soyadı, unvan ve adreste yazı ve harf hatası olabilir.
• Genellikle yavaş yazıldıkları için yazılarda mürekkep birikimi olabilir.
• Mektubun ağırlığı ya da ebatları dengesiz olabilir (Patlayıcının olduğu taraf daha ağırdır).
• Normal mektuplara göre daha sert olup, katlanmaz ve kırılmazdır.
• Hafif ellendiğinde kısmi sertliklere rastlanabilir.
• Zarf kapağı açılmış, tekrar kapatılmış ve yapışma yerleri yapıştırıcı ile kapatılmış olabilir.
• Zarf üzerinde yağ ve kir lekeleri olabilir.
• Patlayıcı Maddenin kokusu zarf üzerinden algılanabilir.
• Zarf üzerinde kişiye özel, zata özel gibi ibareler bulunabilir.
• Bombalı mektupların imalinde kullanılan pil, kablo ve kapsül parçaları metal detektörleri ile yapılan kontrollerde tespit edilebilir.
• Bombalı mektuplarda genelde torba zarf kullanılır.
• Torba zarfın arka kapağı açılıp tekrar yapıştırılabilir. Doğru cevap E şıkkıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 21

Aşağıdakilerden hangisi konvansiyonel silahlara örnek olarak verilemez?

Top

Tüfek

Nükleer başlıklı füze

Tabanca

El bombası

Açıklama:

Konvansiyonel türdeki silahların günümüzde en çok kullanılanları top, tüfek, nükleer bomba taşımayan balistik füzeler vb. dir.

Doğru Cevap: C

Soru 22

Aşağıaki ülkelerin hangisi 1993'de imzalanan Kimyasal Silahlar Sözleşmesini imzalamıştır?

İsrail

Suriye

Mısır

Peru

Kuzey Kore

Açıklama:

Kimyasal Silahlar Sözleşmesi, 1993’te imzaya açılmış ve 1997’de yürürlüğe girmiştir. Sözleşmeye taraf olan 176 ülkeye Türkiye 1997’de katılmıştır. Antlaşma ile, dünyadaki tüm stokların 2012’ye kadar yok edilmesi
için bir takvim hazırlanmıştır, ancak bunun 2027’den önce olması muhtemel görünmemektedir. İsrail, Suriye, Mısır, Kuzey Kore antlaşmayı onaylamamışlardır.

Doğru Cevap: D

Soru 23

Nükleer madde, malzeme ve teknolojilere ilişkin ihracatın kontrol altına alınması maksadıyla, nükleer silaha
sahip olan ve olmayan 15 devlet tarafından kurulan yapıya ne ad verilir?

Zangger Komitesi

Wassenaar Düzenlemesi

Füze Teknolojisi Kontrol Rejimi

Avustralya Rejimi

Nükleer Tedarikçiler Grubu

Açıklama:

Zangger Komitesi, nükleer madde, malzeme ve teknolojilere ilişkin ihracatın kontrol altına alınması maksadıyla, nükleer silaha sahip olan ve olmayan 15 devlet tarafından kurulan komite NTG üyesi devletlerin Brezilya hariç tümünü kapsamaktadır.

Doğru Cevap: A

Soru 24

1996 yılında kurulan ve konvansiyonel silahlara uygun kullanımlı malzeme ve teknolojilerin ihracatını
kontrol altında bulundurmayı amaçlayan yapıya ne ad verilir?

Wassenaar Düzenlemesi

Füze Teknolojisi Kontrol Rejimi

Avustralya Rejimi

Zangger Komitesi

Nükleer Tedarikçiler Grubu

Açıklama:

Wassenaar Düzenlemesi 1996 yılında kurulmuştur. Konvansiyonel silahlara uygun kullanımlı malzeme ve teknolojilerin ihracatını kontrol altında bulundurmayı amaçlayan rejimin kurucu üyelerinden biri de Türkiye’dir.

Doğru Cevap: A

Soru 25

Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı bünyesinde nükleer teknolojide kullanılan maddelerin ve çift kullanımlı malzemelerin ihracatını belirli ilkelere bağlamak amacıyla faaliyet gösteren yapıya ne ad verilir?

Wassenaar Düzenlemesi

Nükleer Tedarikçiler Grubu

Avustralya Rejimi

Zangger Komitesi

Füze Teknolojisi Kontrol Rejimi

Açıklama:

Nükleer Tedarikçiler Grubu (NTG), Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı bünyesinde nükleer teknolojide kullanılan maddelerin ve çift kullanımlı malzemelerin ihracatını belirli ilkelere bağlamak amacıyla faaliyet göstermektedir. 40 üyeye sahiptir.

Doğru Cevap: B

Soru 26

Kitle imha silahlarına ilişkin taşıma sistemleri (balistik füzeler, Cruise füzeleri ve insansız hava araçları) ve bunlarla ilgili teknoloji ve malzemenin yayılmasının önlenmesi maksadıyla 1987 yılında kurulan ve gönüllülük esasına dayanan yapıya ne ad verilir?

Zangger Komitesi

Wassenaar Düzenlemesi

Avustralya Rejimi

Nükleer Tedarikçiler Grubu

Füze Teknolojisi Kontrol Rejimi

Açıklama:

Füze Teknolojisi Kontrol Rejimi, KİS’e ilişkin taşıma sistemleri (balistik füzeler, Cruise füzeleri ve insansız hava araçları) ve bunlarla ilgili teknoloji ve malzemenin yayılmasının önlenmesi maksadıyla 1987 yılında kurulan
ve gönüllülük esasına dayanan rejime Türkiye 1997’de taraf olmuştur.

Doğru Cevap: E

Soru 27

Biyolojik ve Kimyasal Silahların üretiminde de istifade edilebilecek çift kullanımlı malzeme ve teknolojilerin ihracatını denetleyen gruba ne ad verilmektedir?

Zangger Komitesi

Nükleer Tedarikçiler Grubu

Füze Teknolojisi Kontrol Rejimi

Avustralya Rejimi

Wassenaar Düzenlemesi

Açıklama:

Avustralya Rejimi, Biyolojik ve Kimyasal Silahların üretiminde de istifade edilebilecek çift kullanımlı malzeme ve teknolojilerin ihracatını denetleyen gruptur. Türkiye bu gruba 2000 yılında kabul edilmiştir.

Doğru Cevap: D

Soru 28

Aşağıdakilerden hangisi kitle imha silahlarının etkilerinden birisi değildir?

Basınç etkisi

Isı etkisi

Sönme etkisi

Parça etkisi

Yansıma etkisi

Açıklama:

Kitle imha silahlarının etkileri şunlardır;

Basınç etkisi
Isı etkisi
Parça etkisi
Patlamanın yansıma gibi diğer etkileri

Doğru Cevap: C

Soru 29

Aşağıdakilerden hangisi kimyasal silahların yapımında kullanılan kimyasal maddelerden değildir?

Siyanojen

Klorin Gazı

Uranyum

Arsin

Karbonil Klorür

Açıklama:

Kimyasal silahların yapımında kullanılan kimyasal maddelerin birçoğu, çok az denetimle ya da denetimsiz olarak satın alınabilir. Bunlar;

Siyanojen (kanı etkileyen madde),
Klorin Gazı (boğulmaya yol açan madde),
Karbonil Klorür (fosgen boğulma maddesi),
Arsin (levisit-ciltte kabarcık oluşturan madde)

Doğru Cevap: C

Soru 30

Genellikle sadece canlı organizmaları yaymak için kullanılan el yapımı KİS düzeneğine ne ad verilir?

Patlamalı Düzenek

Vektör

Mekanik Püskürtmeli Düzenek

Fabrikasyon Askeri Tip KİS Düzeneği

Elektronik hazneli KİS

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Soru 31

KBRN savaş ajanları dışında, kara, deniz ve hava ordularınca kullanılan gücü, niteliği bilinen her türlü silahlara ne denir?

Kimyasal Silahlar

Biyolojik Silahlar

Nükleer Silahlar

Konvansiyonel Silahlar

Radyolojik Silahlar

Açıklama:

KBRN savaş ajanları dışında, kara, deniz ve hava ordularınca kullanılan gücü, niteliği bilinen her türlü silahlara Konvansiyonel Silah denir.

Doğru Cevap: D

Soru 32

Nükleer Silahların Önlenmesine Dair Antlaşma (NSÖA)
Biyolojik Silahlar Sözleşmesi
Kimyasal Silahlar Sözleşmesi
Nükleer Denemelerin Kapsamlı Yasak- lanması Antlaşması

Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri Türkiye'nin taraf olduğu uluslararası anlaşmalardandır?

Yalnız I

I ve II

I, II ve IV

II, III ve IV

I, II, III ve IV

Açıklama:

Türkiye’nin Taraf Olduğu Uluslararası Antlaşma, Sözleşme ve Rejimler
1. KİS’in yayılmasının önlenmesine yönelik uluslararası antlaşmalar:

Nükleer Silahların Önlenmesine Dair Antlaşma (NSÖA),
Biyolojik Silahlar Sözleşmesi,
Kimyasal Silahlar Sözleşmesi,
Nükleer Denemelerin Kapsamlı Yasaklanması Antlaşması.

Doğru Cevap: E

Soru 33

Nükleer madde, malzeme ve teknolojilere ilişkin ihracatın kontrol altına alınması maksadıyla, nükleer silaha sahip olan ve olmayan 15 devlet tarafından kurulan komite hangisidir?

Wassenaar Düzenlemesi

Füze Teknolojisi Kontrol Rejimi

Zangger Komitesi

Avustralya Rejimi,

Nükleer Tedarikçiler Grubu

Açıklama:

Zangger Komitesi, nükleer madde, malzeme ve teknolojilere ilişkin ihracatın kontrol altına alınması maksadıyla, nükleer silaha sahip olan ve olmayan 15 devlet tarafından kurulan komite NTG üyesi devletlerin Bre- zilya hariç tümünü kapsamaktadır.

Doğru Cevap: C

Soru 34

Yüksek basınç dalgası, ateşleme anında oluştuğu ve çevresindeki havayı patlamanın merkezinin aksi yönünde sıkıştırdığı Kitle İmha Silahı etkisi aşağıdakilerden hangidir?

Pozitif (Yüksek) Basınç Etkisi

Negatif (Düşük) Basınç Etkisi

Parça Etkisi

Isı (Yakıcı) Etkisi

Basınç dalgaları etkisi

Açıklama:

Negatif (Düşük) Basınç Etkisi; Yüksek basınç dalgası, ateşleme anında oluşur ve çevresindeki havayı patlamanın merkezinin aksi yönünde sıkıştırır. Havanın dışa doğru sıkıştırılıp itilmesi ile de patlamanın odak noktasında basınç dalgası zayıflayıp etkisini kaybedinceye kadar geniş bir kısmi hava boşluğu oluşur. Oluşan kısmi hava boşluğu ise sıkıştırılıp itilen hava kitlesinin yön değiştirmesine yol açar. Hava kitlesi hızla o boşluğa doluşur. Kısmi hava boşluğunun bu davranışı ve yön değiştirmesi ise düşük basınç veya vantuz fazı olarak bilinir.

Doğru Cevap: B

Soru 35

Aşağıdakilerden hangisi terör örgütlerini, KBRNP silahlarından kaçınmaya yönelten nedenlerden biridir?

Bazı kimyasal ve biyolojik madde sadece belli iklim şartlarında etkili olabilmesi

Kimyasal ve biyolojik silahların yapımı nispeten diğerlerine göre daha ucuz ve kolay olması

Kimyasal silahların yapımında kullanılan birçok kimyasal maddenin piyasada kolayca bulunabilmesi

Ölümlere yol açmak için, saf olmaları gerekmemektedir

Saldırılar, ölümlere yol açmadan da, hükümet ve halk üzerinde psikolojik anlamda hasara sebep olarak başarılı olabilir

Açıklama:

Teröristleri KBRNP silahlarını kullanmaya yönelten nedenler olduğu gibi, bu silahlardan kaçınmaya yönelten sebepler de mevcuttur. Örneğin;
• Terör saldırılarına maruz kalan ülkelerin, yalnız teröristlere karşı değil onlara destek sağlayanlara karşı da misilleme yapmaları ve bu desteğin ispatlanması durumunda uluslararası örgütler aracılığıyla dünya kamuoyunda gündeme getirmeleri bir risktir.
• Bazı kimyasal ve biyolojik madde sadece belli iklim şartlarında etkilidir. Ayrıca bunların çoğu yalnızca hedefi nişan olarak kontrol edemezler, hava koşullarına bağlı olarak yayılım olacağından saldırganın kendisi de saldırının kurbanı olabilir.

Doğru Cevap: A

Soru 36

Toplu ölümlere ve yaralanmalara, kalıcı veya geçici çevresel kirlenmelere ya da büyük yapısal hasarlara sebep olabilecek silahlara ne ad verilmektedir?

Konvansiyonel Silah

Kitle İmha Silahı

Patlayıcı Madde

Yakıcı-Oksitleyici Madde

Bomba

Açıklama:

Konvansiyonel Silah; KBRN savaş ajanları dışında, kara, deniz ve hava ordularınca kullanılan gücü, niteliği bilinen her türlü silaha verilen addır.
Patlayıcı Madde; hararet ve şok tesiriyle bulundukları hacimden kimyasal değişikliğe uğrayarak büyük hacimde gaz, yüksek derecede ısı meydana getirebilen katı, sıvı ve gaz hâldeki tüm kimyasal bileşim ve karışımlara denmektedir.
Yakıcı-Oksitleyici Madde; patlayıcı maddelerde çok hızla ilerleyen yanma olayını başlatıp devam ettirecek yeterli oksijeni bünyesinde barındıran maddedir.
Bomba ise; patlayıcı maddenin istenilen zaman, şekil ve yerde patlamasını sağlamak amacıyla bir kısım unsurların birleştirilmesiyle hazırlanan düzenek veya kurgudur.
Dolayısıyla doğru yanıt "B" seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 37

Tokyo metro istasyonu saldırısında kullanılan şemsiye düzeneği hangi türdendir?

Kırmalı Düzenekler

Patlamalı Düzenekler

Mekanik Püskürtmeli Düzenekler

Vektörler

Fabrikasyon Askeri Tip KİS Düzenekleri

Açıklama:

Kırmalı düzenekler, kimyasal/ biyolojik /radyolojik maddeleri içlerinde barındıran ve kırıldıkları zaman etrafa yayan mekanik silahlardır. En iyi sonucu almak için elektrik ampulü, balon, termos, plastik torbalar ve laboratuvar petri kapları gibi eşyalardan yapılır. Bu eşyaların içine madde yerleştirilir ve ağızları sıkıca kapatılır. Tokyo metro istasyonu saldırısında kullanılan şemsiye örneği verilmiştir.
Kırma düzenekleri hedef alınan şahısların üzerine fırlatılarak kullanılır. Bu düzenekler dik bir düzlem üzerinde yayılmaya sebep olduğundan bazen rüzgârın etkisiyle korunmasız şahıslara zarar verebilir

Doğru Cevap: A

Soru 38

I.Sözleşmeye taraf olan 176 ülkeye Türkiye 1997’de katılmıştır.
II.İsrail, Suriye, Mısır, Kuzey Kore antlaşmayı onaylamamışlardır.
III.Antlaşma ile, dünyadaki tüm stokların 2012’ye kadar yok edilmesi için bir takvim hazırlanmıştır, ancak bunun 2027’den önce olması muhtemel görünmemektedir.
Yukarıda özellikleri verilen uluslararası antlaşma aşağıdakilerden hangisidir?

Nükleer Silahların Önlenmesine Dair Antlaşma

Biyolojik Silahlar Sözleşmesi

Kimyasal Silahlar Sözleşmesi

Nükleer Denemelerin Kapsamlı Yasaklanması Antlaşması

Wassenaar Düzenlemesi

Açıklama:

Kimyasal Silahlar Sözleşmesi, 1993’te imzaya açılmış ve 1997’de yürürlüğe girmiştir. Sözleşmeye taraf olan 176 ülkeye Türkiye 1997’de katılmıştır. Antlaşma ile, dünyadaki tüm stokların 2012’ye kadar yok edilmesi için bir takvim hazırlanmıştır, ancak bunun 2027’den önce olması muhtemel görünmemektedir. İsrail, Suriye, Mısır, Kuzey Kore antlaşmayı onaylamamışlardır.
Dolayısıyla doğru yanıt "C" seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 39

Genellikle sadece canlı organizmaları yaymak için kullanılan kontrolü en zor olan el yapımı KİS düzeneği aşağıdakilerden hangisidir?

Kırmalı Düzenekler

Patlamalı Düzenekler

Mekanik Püskürtmeli Düzenekler

Vektörler

Fabrikasyon Askeri Tip KİS Düzenekleri

Açıklama:

Vektörler, genellikle sadece canlı organizmaları yaymak için kullanılır. Vektör, bakteri taşıyıcısı olup bakteri bulaştırılmış böcek türü bir canlı, giyecek, yiyecek ya da su olabilir. Vektörler hava şartlarına bağımlı değildir ve bu tip yayma önceden tahmini ve kontrolü en zor olandır.

Doğru Cevap: D

Soru 40

Mektup bombası ile ilgili aşağıda verilen bilgileren hangisi yanlıştır?

Kalınlığı 5 mm den fazladır

Patlayıcı Maddenin kokusuzarf üzerinden algılanabilir

Bombalı mektuplarda genelde torba zarf kullanılır

Torba zarfın arka kapağı açılıp tekrar yapıştırılabilir.

Aynı ebattaki normal mektuptan daha hafiftir

Açıklama:

Normal mektuplara göre daha kalındır. Kalınlığı 5 mm den fazladır. Zarf içerisindeki bombadagenellikle kullanılan plastik patlayıcı maddenin kalınlığı 5 mm’den az olur ise patlamaz.
Aynı ebattaki normal mektuptan daha ağırdır.
Hem mektubun adresine kesin gitmesini sağlamak, hem de patlayıcı maddenin zarf üzerine bırakacağı yağların gözükmesini önlemek amacıyla üzerine gereğinden fazla pul yapıştırılmıştır.
Zarf üzerinde gereğinden fazla bant ve diğer yapıştırıcılar bulunabilir.
Zarf üzerindeki ad, soyadı, unvan ve adreste yazı ve harf hatası olabilir.
Genellikle yavaş yazıldıkları için yazılarda mürekkep birikimi olabilir.
Mektubun ağırlığı ya da ebatları dengesiz olabilir (Patlayıcının olduğu taraf daha ağırdır). Normal mektuplara göre daha sert olup, katlanmaz ve kırılmazdır.
Hafif ellendiğinde kısmi sertliklere rastlanabilir.
Zarf kapağı açılmış, tekrar kapatılmış ve yapışma yerleri yapıştırıcı ile kapatılmış olabilir.
Zarf üzerinde yağ ve kir lekeleri olabilir.
Patlayıcı Maddenin kokusu zarf üzerinden algılanabilir.
Zarf üzerinde kişiye özel, zata özel gibi ibareler bulunabilir.
Bombalı mektupların imalinde kullanılan pil, kablo ve kapsül parçaları metal detektörleri ile yapılan kontrollerde tespit edilebilir.
Bombalı mektuplarda genelde torba zarf kullanılır.
Torba zarfın arka kapağı açılıptekrar yapıştırılabilir.

Doğru Cevap: E

Soru 41

Hükümet binaları
Plajlar
Elektrik üretim santralleri
Barajlar

Yukarıkilerden hangisi ya da hangileri istenen terörist etkinin oluşturulması amacıyla yapılan saldırılarda kullanılacak KBRN silahlarının yerleştirilmesinde muhtemel hedeflerdendir?

Yalnız I

Yalnız II

I ve II

I, II ve III

I, III ve IV

Açıklama:

İstenen terörist etkinin oluşturulması için KBRN maddesinin yerleştirilmesi, teröristler açısından, infilak maddesi ya da bombanın yerleştirilmesi kadar önemlidir. Bazı alanlar, azami etkinin yaratılması (kirlenme ve ölümlere yol açma faktörü) açısından daha elverişlidir. Bu tip saldırılar için muhtemel hedefler arasında şunlar bulunur:

Hükümet binaları,
Stadyumlar,
Elektrik üretim santralleri /fabrikalar (Şekil 4.22),
Barajlar,
Tarihî değeri olan yerler.

Doğru Cevap: E

Soru 42

Aşağıdakilerden hangisi kitap bombanın tanınmasını sağlayan bir bilgidir?

Üzerinde gereğinden fazla pul vardır

Genelde torba zarf kullanılır

Kitabın dengesi bozuk olabilir

Terörist açma yerini belirleyen taşıma kulpu göndermiş olabilir

Hafif ellendiğinde kısmi sertliklere rastlanabilir

Açıklama:

Kitap Bombanın Tanınması

Kitap bombalar değişik şekil ve ebatlarda olabilir
Posta ile veya özel kargo ile gönderilir.
Ad soyad, unvan ve adreslerinde yazı ve harf hataları olabilir.
Kitabın iç kısmı oyulurken kitap çevresinde yırtılma emareleri olabilir.

Kitabın iç kısmı oyulduktan sonra sayfaların birbirlerine yapıştırılması veya tutturulması gerektiğinden kitap sayfalarında bozulmalar oluşabilir.
Patlayıcı maddenin kokusu algılanabilir.
Kitap emsallerine göre daha ağırdır.
Kitabın dengesi bozuk olabilir.
Adres bölümünde zata veya kişiye özelibareleri olabilir.
Bombalı kitabın imalinde kullanılan pil,kablo ve kapsül metal dedektörleri ile yapılan kontrolde tespit edilir.
Gönderen kişinin yakınlık derecesiaraştırılmalı, daha önce böyle bir paket gönderip göndermediği tespit edilmeli ve alıcının bu şahsı tanıyıp tanımadığı öğrenilmelidir.

Doğru Cevap: C

Soru 43

I.Bazı kimyasal ve biyolojik maddelerin sadece belli iklim şartlarında etkili olması II.Kimyasal ve biyolojik silahların yapımının nispeten diğerlerine göre daha ucuz ve kolay olması III.Kimyasal ve biyolojik maddelerin hava koşullarına bağlı olarak yayılması IV. Kimyasal ve biyolojik maddelerin fark edilmesinin zor olması Yukarıdakilerden hangileri terör örgütlerinin KBRNP silahlarını tercih etme sebepleri arasında yer almaktadır?

I, III

I, IV

II, III

II, IV

III, IV

Açıklama:

Teröristlerin KBRNP (CBRNe) silahlarını tercih etme sebepleri aşağıdaki gibidir:
• Kimyasal ve biyolojik silahların yapımı nispeten diğerlerine göre daha ucuz ve kolaydır.
• Kimyasal silahların yapımında kullanılan birçok kimyasal madde ve diğer materyal, ticari amaçla piyasada meşru olarak satılmaktadır.
• Bu maddelerin fark edilmesi oldukça zordur.
• Ölümlere yol açmak için, saf olmaları gerekmemektedir.
• Saldırılar, ölümlere yol açmadan da, hükümet ve halk üzerinde psikolojik anlamda hasara sebep olarak başarılı olabilir.
Dolayısıyla I. ve III. maddede verilen nedenler, terör örgütlerini KİS'ten kaçınmaya yönelten nedenler arasında yer almaktadır. Doğru yanıt "D" seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 44

I.Nükleer Düzenekler
II.Patlayıcılar
III.Radyasyon Yayma Düzenekleri
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri bir KİS olayının kategorileri arasında yer almaktadır?

Yalnız I

Yalnız III

I, II

II, III

I, II, III

Açıklama:

Bir KİS olayının kategorileri aşağıdaki gibidir:
• Kimyasal Maddeler
• Biyolojik Organizmalar ve Maddeler
• Radyasyon Yayma Düzenekleri
• Nükleer Düzenekler
• Patlayıcılar (Büyük Araç Bombaları)
Dolayısıyla soruda verilen bütün maddeler doğrudur. Doğru yanıt "E" seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 45

I.Kimyasal silahların yapımında kullanılan kimyasal maddelerin birçoğu, çok az denetimle ya da denetimsiz olarak satın alınabilir.
II.Biyolojik silahların üretimi ve kültürde çoğaltılmaları için gerekli olanaklar fazla beceri ve uzmanlık gerektirmez.
III.Birçok pestisit fabrikası kolayca kimyasal silah üretimine elverişli hale getirilebilir.
IV.Radyolojik maddelerin devlet desteğine sahip olmayan gruplar tarafından elde edilmesi veya üretilmesi oldukça kolaydır.
Yukarıda KİS elde edilebilirliği ve üretim koşulları ile ilgili verilen bilgilerden hangileri doğrudur?

I, II

III, IV

I, II, III

I, II, IV

II, III, IV

Açıklama:

Radyolojik maddelerin devlet desteğine sahip olmayan gruplar tarafından elde edilmesi veya üretilmesi çok zor olup neredeyse imkânsızdır. Bu tür maddelerin hastane, araştırma laboratuvarı veya endüstriyel işletme gibi kaynaklardan çalınarak elde edilmesi daha kolaydır. Dolayısıyla IV. maddede verilen bilgi yanlış, diğer maddeler doğrudur.

Doğru Cevap: C

Soru 46

"Tokyo metro istasyonu saldırısında zararlı bir maddeyi içinde barındıran bir şemsiye kullanılmıştır." Yukarıda verilen terör saldırısında hangi KBRNP yayma düzeneği kullanıldığı söylenebilir?

Kırmalı Düzenek

Patlamalı Düzenek

Mekanik Püskürtmeli Düzenek

Vektörler

Fabrikasyon Askeri Tip KİS Düzeneği

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Basınç etkisi
Parça Etkisi
Isı (Yakıcı) Etkisi

Yukarıdakilerden hangisi/hangileri kitle imha silahlarının etkilerindendir?

Yalnız I

I, II

I, III

II, III

I, II, III

Açıklama:

Öncüllerin hepsi kitle imha silahlarının etkilerindendir.

Doğru Cevap: E

Soru 55

Kitlesel ölümlere yol açmak
Acil hal müdahale sistemlerini şaşkına çevirmek
Kentin normal yaşantısına sekte vurmak
Tesislerde kirlenmeye yol açmak ve onları işlemez hâle getirmek

Yukarıdakilerden hangileri kitle imha silahları saldırıları sonucu elde edilmek istenen olası sonuçlardandır?

I, II

I, III

II, III

I, II, IV

I, II, III, IV

Açıklama:

Terör örgütlerinin Kitle İmha Silahları saldırısı ile elde etmek istedikleri birçok sonuç ortaya çıkmaktadır. Bu sonuçlar:

Kitlesel ölümlere yol açmak,
Acil hal müdahale sistemlerini şaşkına çevirmek,
Kentin normal yaşantısına sekte vurmak,
Tesislerde kirlenmeye yol açmak ve onları işlemez hâle getirmek,
Paniğe ve şaşkınlığa yol açmak,
Hükümetin halkı koruma ve terörist faaliyeti önleme kabiliyetine olan güveni sarsmak,
Acil durum müdahale sistemlerine olan güveni sarsmak.

Doğru Cevap: E

Soru 56

Aşağıdakilerden hangisi kitle imha silahları olayının kategorisine ait değildir?

Kimyasal Maddeler

Biyolojik Organizmalar ve Maddeler

Radyasyon Yayma Düzenekleri

Nükleer Düzenekler

El Yapımı Küçük Patlayıcılar

Açıklama:

Bir KİS olayının kategorileri:

Kimyasal Maddeler
Biyolojik Organizmalar ve Maddeler
Radyasyon Yayma Düzenekleri
Nükleer Düzenekler
Patlayıcılar (Büyük Araç Bombaları)

Doğru Cevap: E

Soru 57

Kitle imha silahları ile ilgili aşağıdaki bilgilerden hangisi yanlıştır?

Radyolojik maddelerin devlet desteğine sahip olmayan gruplar tarafından elde edilmesi veya üretilmesi çok zordur.

Kimyasal silahların yapımında kullanılan kimyasal maddelerin birçoğu, çok az denetimle ya da denetimsiz olarak satın alınabilir.

Klorin Gazı kimyasal silahların yapımında kullanılan kimyasal maddelerdendir.

Biyolojik silahların üretimi ve kültürde çoğaltılmaları için gerekli olanaklar fazla beceri ve uzmanlık gerektirir.

Birçok pestisit (tarım haşere ilaçları) fabrikası kolayca kimyasal silah üretimine elverişli hale getirilebilir.

Açıklama:

Biyolojik silahların üretimi ve kültürde çoğaltılmaları için gerekli olanaklar fazla beceri ve uzmanlık gerektirmez.

Doğru Cevap: D

Soru 58

Aşağıdakilerden hangisi kitle imha silahı yayma düzeneklerinden değildir?

Kırmalı Düzenekler

Patlamalı Düzenekler

Mekanik Püskürtmeli Düzenekler

Vektörler

Soğutmalı düzenekler

Açıklama:

Kitle imha silahı yayma yöntemlerine örnek olarak Kırmalı Düzenekler, Patlamalı Düzenekler, Mekanik Püskürtmeli Düzenekler, Vektörler, Fabrikasyon Askeri Tip KİS Düzenekleri örnek verilebilir.

Doğru Cevap: E

Soru 59

Gaz
Katı
Sıvı
Aerosol

Kitle imha silahları yukarıdaki hangi fiziksel şekillerle kullanılabilir?

I, II

I, III

II, III

I, II, IV

I, II, III, IV

Açıklama:

Kitle imha silahları katı, sıvı, gaz ve aerosol formlarında bulunabilir.

Doğru Cevap: E

Soru 60

Aşağıdakilerden hangisi kitap bombanın belirtilerinden değildir?

Hatalı acılı adresi ve ismi

Gönderici adresinin tam ve doğru olması

Kitaptan dışarıya çıkan kablo parçaları

Adres bölümünde zata veya kişiye özel ibarelerin olması

Kitabın emsallerine göre daha ağır olması

Açıklama:

Kitap Bombanın Tanınması:
Kitap bombalar değişik şekil ve ebatlarda olabilir.
Posta ile veya özel kargo ile gönderilir.
Ad soyad, unvan ve adreslerinde yazı ve harf hataları olabilir.
Kitabın iç kısmı oyulurken kitap çevresinde yırtılma emareleri olabilir.
Kitabın iç kısmı oyulduktan sonra sayfaların birbirlerine yapıştırılması veya tutturulması gerektiğinden kitap sayfalarında bozulmalar oluşabilir.
Patlayıcı maddenin kokusu algılanabilir.
Kitap emsallerine göre daha ağırdır.
Kitabın dengesi bozuk olabilir.
Adres bölümünde zata veya kişiye özel ibareleri olabilir.
Bombalı kitabın imalinde kullanılan pil, kablo ve kapsül metal dedektörleri ile yapılan kontrolde tespit edilir.
Gönderen kişinin yakınlık derecesi araştırılmalı, daha önce böyle bir paket gönderip göndermediği tespit edilmeli ve alıcının bu şahsı tanıyıp tanımadığı öğrenilmelidir.

Doğru Cevap: B

Soru 61

Aşağıdakilerden hangisi kitle imha silahlarından biri değildir?

Kimyasal silahlar

Biyolojik silahlar

Konvansiyonel silahlar

Radyolojik silahlar

Nükleer silahlar

Açıklama:

Toplu ölümlere ve yaralanmalara, kalıcı veya geçici çevresel kirlenmelere ya da büyük yapısal hasarlara sebep olabilecek silahlara KİS denir. Kullanım alanlarına göre Nükleer, Biyolojik, Kimyasal silahlar ve bunları taşıma kabiliyeti olan füzeleri de ifade eder. Konvansiyonel silahlar kitle imha silahlarından değildir. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 62

Aşağıdakilerden hangisi KİS ‘larının sebep oldukları hasarlardan sayılmaz?

Toplu ölümler

Toplu yaralanmalar

Geçici çevre kirlenmeleri

Kalıcı çevre kirlenmeleri

Bireysel yaralanmalar

Açıklama:

Toplu ölümlere ve yaralanmalara, kalıcı veya geçici çevresel kirlenmelere ya da büyük yapısal hasarlara sebep olabilecek silahlara KİS adı verilir. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 63

Aşağıdakilerden hangisi KBRN savaş ajanları dışında, kara, deniz ve hava ordularınca kullanılan gücü, niteliği bilinen her türlü silaha verilen isimdir?

Konvansiyonel silah

Kimyasal silahlar

Biyolojik silahlar

Radyolojik silahlar

Nükleer silahlar

Açıklama:

KBRN savaş ajanları dışında, kara, deniz ve hava ordularınca kullanılan gücü, niteliği bilinen her türlü silahlara Konvansiyonel Silah denir. Doğru Cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Aşağıdakilerden hangileri kimyasal, biyolojik, radyolojik maddeleri içlerinde barındıran ve kırıldıkları zaman etrafa yayan; elektrik ampulü, balon, termos, plastik torbalar ve laboratuvar petri kapları gibi eşyalardan yapılı mekanik silah düzenekleridir?

Mekanik Püskürtmeli Düzenekler

Vektörler

Patlatmalı Düzenekler

Kırmalı düzenekler

Fabrikasyon Askeri Tip KİS Düzenekleri

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 69

Aşağıdakilerden hangisi maddenin içinde bulunduğu kabı parçalamak ve çevreye saçmak için el yapısı bomba ile birlikte kullanılan. Genellikle, KBRN maddelerini diğer uçtan fırlatılacak şekilde tüpün bir ucuna yerleştirilen veya bulundukları tüp infilak maddesi ile kuşatılan KIS yayma düzeneklerine verilen isimdir?

Mekanik Püskürtmeli Düzenekler

Kırmalı Düzenekler

Patlatmalı Düzenekler

Vektör

Açık Havada Yayma Düzenekleri

Açıklama:

Patlamalı düzenekler, maddenin içinde bulunduğu kabı parçalamak ve çevreye saçmak için el yapısı bomba ile birlikte kullanılır. Genellikle, el yapısı bombaya ait patlayıcı madde KBRN maddelerini diğer uçtan fırlatılacak şekilde tüpün bir ucuna yerleştirilir veya bulundukları tüp infilak maddesi ile kuşatılır. Doğru Cevap C’dir.

Doğru Cevap: C

Soru 70

Aşağıdakilerden hangisi mektup şeklinde gönderilen şüpheli paketlerin tanınmasında şüphe oluşturacak bulgulardan biri değildir?

Normal mektuplara göre daha kalın olması

Aynı ebattaki normal mektuptan daha hafif olması

Zarf üzerinde gereğinden fazla bant ve diğer yapıştırıcılar bulunması

Normal mektuplara göre daha sert olup, katlanmaz ve kırılmaz olması

Hafif ellendiğinde kısmi sertliklere rastlanması

Açıklama:

Posta Aracılığıyla Gönderilebilecek Şüpheli Paketlerin Tanımlanmasında; normal mektuplara göre daha kalın olması, aynı ebattaki normal mektuptan daha ağır olması, zarf üzerinde gereğinden fazla bant ve diğer yapıştırıcılar bulunması, normal mektuplara göre daha sert olup, katlanmaz ve kırılmaz olması, hafif ellendiğinde kısmi sertliklere rastlanması şüphe bulgulardandır. Doğru cevap B’dir.

Doğru Cevap: B

Soru 71

Kitle imha silahlarının tanımı düşünüldüğünde aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

Silahların sadece savunma amaçlı oldukları iddia edilmektedir.

Kitlesel ölüm ve tahribat kapasitelerinin olmadığı bilinmektedir.

Konvansiyonel türdeki silahların günümüzde en çok kullanılanları top, tüfek, nükleer bomba taşımayan balistik füzelerdir.

Patlayıcı maddenin özelliği, çok hızla ilerleyen yanma olayını başlatır ama devam ettirmez.

Patlayıcı maddeler, dışarıdan yapılan herhangi bir etki sonucunda kolaylıkla patlamamaktadır.

Açıklama:

Kitle imha silahları, konvansiyonel silahların defalarca kullanılması sonucunda ortaya çıkan zararı, sadece bir kez kullanılmaları sonucunda meydana getirebilen, aynı zamanda konvansiyonel silahların oluşturmadığı, saldırı sonrası olumsuz etkileri de bulunan silahlar olarak da tanımlanabilir. Konvansiyonel türdeki silahların günümüzde en çok kullanılanları top, tüfek, nükleer bomba taşımayan balistik füzeler vb.’dir.

Doğru Cevap: C

Soru 72

Aşağıdakilerden hangisi kitle imha silahlarının yayılmasının önlenmesine yönelik uluslararası antlaşmalardan biridir?

Biyolojik Silahlar Sözleşmesi

Wassenaar Düzenlemesi

Zangger Komitesi

Avustralya Rejimi

Nükleer Tedarikçiler Grubu

Açıklama:

KİS’in yayılmasının önlenmesine yönelik uluslararası antlaşmalar:
Nükleer Silahların Önlenmesine Dair Antlaşma
Biyolojik Silahlar Sözleşmesi
Kimyasal Silahlar Sözleşmesi
Nükleer Denemelerin Kapsamlı Yasaklanması Antlaşması

Doğru Cevap: A

Soru 73

KİS saldırılarının ısı (yakıcı) etkisiyle ilgili aşağıdaki yargılardan hangisine ulaşılabilir?

Her patlayıcı maddede aynıdır.

Patlama anında ortaya çıkan bir ateş topu veya patlama olarak görülür.

Düşük güçteki patlayıcı maddelerin yakıcı ısı etkisi, düşük güçteki patlayıcı maddelerden daha kısa sürelidir.

Düşük güçteki patlayıcı maddeler daha yüksek ısılar yaratır.

Etkinin süresi dakikalarla ölçülür.

Açıklama:

Isı (Yakıcı) Etkisi: Düşük Güçteki veya Yüksek Güçteki patlayıcı maddeyle doldurulmuş bombanın patlatılması ile oluşan yakıcı ısı etkisi bir tür patlayıcı maddeden diğerine hayli büyük farlılıklar gösterir. Düşük Güçteki patlayıcı maddelerin yakıcı ısı etkisi, Düşük Güçteki patlayıcı maddelerden daha uzun sürelidir. Diğer yandan Yüksek Güçteki patlayıcı maddeler daha yüksek ısılar yaratır. Her iki durumda da etkinin süresi saliselerle ölçülür. Genel olarak yakıcı ısı etkisi patlama anında ortaya çıkan bir ateş topu veya patlama olarak görülür.

Doğru Cevap: B

Soru 74

Aşağıdakilerden hangisinin KİS saldırıları ile elde edilmek istenen olası sonuçlardan biri olduğu söylenemez?

Tesislerde kirlenmeye yol açmak ve onları işlemez hâle getirmek

Hükümetin halkı koruma ve terörist faaliyeti önleme kabiliyetine olan güveni sarsmak

Acil hal müdahale sistemlerini şaşkına çevirmek

Paniği ve şaşkınlığı ortadan kaldırmak

Acil durum müdahale sistemlerine olan güveni sarsmak

Açıklama:

Terör örgütlerinin KİS saldırısı ile elde etmek istedikleri birçok sonuç ortaya çıkmaktadır. Bu sonuçlar:

Kitlesel ölümlere yol açmak,

Acil hal müdahale sistemlerini şaşkına çevirmek,

Kentin normal yaşantısına sekte vurmak,

Tesislerde kirlenmeye yol açmak ve onları işlemez hâle getirmek,

Paniğe ve şaşkınlığa yol açmak,

Hükümetin halkı koruma ve terörist faaliyeti önleme kabiliyetine olan güveni sarsmak,

Acil durum müdahale sistemlerine olan güveni sarsmaktır.

Doğru Cevap: D

Soru 75

“Bu maddeler zerreler hâlinde ya da gaz olarak dağıtılacak şekilde yapılır. Kimyasal maddelerin pek çoğu bu hallerde, çeşitli spreylerle püskürtülecek şekilde hazırlanır.”
Verilen bilgi KİS’in fiziksel şekillerinden hangisi olabilir?

Aerosoller

Katılar

Sıvılar

Siyanojen

Arsin

Açıklama:

Aerosoller: Bu maddeler zerreler hâlinde ya da gaz olarak dağıtılacak şekilde yapılır. Kimyasal maddelerin pek çoğu bu hallerde, çeşitli spreylerle püskürtülecek şekilde hazırlanır. Bu tip yaymada, kirlenmenin yoğunluğu ve yayılma alanı rüzgârın etkisine bağlı olduğundan geniş alanların kolayca kirlenmeye uğraması mümkündür.

Doğru Cevap: A

Soru 76

El yapımı KİS düzeneklerinden kırmalı düzenekler ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Biyolojik maddeleri içlerinde barındırmazlar.

Radyolojik maddeleri içlerinde bulunduran silahlardır.

Kirlenme genellikle büyük bir alanı kaplamaktadır.

Düzeneklerde, içerisinde KBRN maddelerinin bulunduğu bir hazne mevcuttur.

Bu düzenekler yayılmayı infilak yoluyla sağlarlar.

Açıklama:

Kırmalı düzenekler, kimyasal/biyolojik/radyolojik maddeleri içlerinde barındıran ve kırıldıkları zaman etrafa yayan mekanik silahlardır.

Doğru Cevap: B

Soru 77

“…………… basınç yüklenmiş hava depoları, yangın söndürme aletleri, buhar aletleri, pervane motorları, ticari kullanım için yapılmış elektrik süpürgeleri ve diğer araçlardan yararlanılarak kolayca oluşturulabilen düzeneklerdir.” Yukarıda boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisinin getirilmesi uygun olur?

Kırmalı düzenekler

Patlamalı düzenekler

Mekanik püskürtmeli düzenekler

Fabrikasyon askeri tip KİS düzenekleri

El yapımı düzenekler

Açıklama:

Mekanik Püskürtmeli Düzenekler: Püskürtme düzenekleri, basınç yüklenmiş hava depoları, yangın söndürme aletleri, buhar aletleri, pervane motorları, ticari kullanım için yapılmış elektrik süpürgeleri, büyük tarım ilaçları püskürtücüleri ve diğer araçlardan yararlanılarak kolayca oluşturulabilir. Bu düzenekler biyolojik organizma ve maddeleri yaymakta kullanılan başlıca araçlardır. Mekanik kullanımlı düzenekler arasında kontrolü en zor olan ve en geniş alanda tehlike yaratan silahlar biyolojik olanlarıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 78

Aşağıdakilerden hangisi önemli kişilerin korumasında görevli personelce uygulanması gereken prosedürlerden biri değildir?

KBRN konusunda yeterli düzeyde eğitim alınmalı

Önemli kişilerin bulunduğu ortamdaki şüpheli olan nesneler çok iyi kontrol edilmeli

KBRN koruyucu malzemelerine ve tespit cihazlarına sahip olmalı, ayrıca kullanımı konusunda tam bilgi sahibi olunmalı

Önemli kişilerin bulunduğu ortamda tespit dedektörleri herhangi bir kötü duruma karşı sürekli açık tutulmalı ve periyodik olarak kontrol edilmeli

Önemli kişilerin gittikten sonra bulunulan yerler radyolojik detektörleriyle önceden kontrol edilmeli

Açıklama:

Önemli kişilerin korumasında görevli personelce uygulanması gereken prosedür şunlardır;

KBRN konusunda yeterli düzeyde eğitim alınmalı,
KBRN olaylarına karşı farkındalığı ve yeterliliği arttırmak için düzenli tatbikatlar yapılmalı
KBRN koruyucu malzemelerine ve tespit cihazlarına sahip olmalı, ayrıca kullanımı konusunda tam bilgi sahibi olunmalı
KBRN saldırısı olmasına karşı acil eylem planları önceden hazırlanmalı, standart operasyon prosedürleri belirlenmeli
Önemli kişilerin gideceği yerler önceden kimyasal/biyolojik/radyolojik detektörleriyle ve tespit cihazlarıyla önceden kontrol edilmeli
Önemli kişilerin bulunduğu ortamda tespit dedektörleri herhangi bir kötü duruma karşı sürekli açık tutulmalı ve periyodik olarak kontrol edilmeli
Önemli kişilerin bulunduğu ortamdaki şüpheli olan nesneler çok iyi kontrol edilmeli
Önemli kişilerin bulunduğu ortama girip çıkanlar cihazlarla kontrol edilmeli

Doğru Cevap: E

Soru 79

Posta aracılığıyla gönderilebilecek şüpheli paketlerin tanımlanması ile ilgili aşağıda verilenlerden hangisi yanlıştır?

Mektup bombanın tanınması önemli kişilerin korunmasına yöneliktir.

Paket bombaların tanınması önemli kişilerin korunmasına yöneliktir.

Kitap bombaların tanınması önemli kişilerin korunmasına yöneliktir.

Sadece paket bombaların üzerinde kişiye özel, zata özel gibi ibareler bulunabilir.

Kitap bombalar posta ile veya özel kargo ile gönderilir.

Açıklama:

Hem paket bombaların tanınmasında hem de mektup bombanın tanınmasında paket üzerinde kişiye özel, zata özel gibi ibareler bulunabilir.

Doğru Cevap: D

Soru 80

Kitle imha silahları kullanım metotları ve hedefleri ile ilgili aşağıdakilerden hangisine ulaşılabilir?

Kitle imha silahları her ortamda kullanılabilir.

Kitle imha silahları havalandırma sistemlerinde kullanılmamaktadır.

Depolanmış kimyasal maddeleri kitle imha silahlarıyla kullanmak mümkün değildir.

Kitle imha silahlarının özellikle toplum içerisindeki önemli kişilere karşı kullanılamaz.

Kitle imha silahlarının farklı biçim ve ortamlarda kullanım metotları bulunmaktadır.

Açıklama:

Kis Kullanım Metotları ve Hedefleri: Kitle imha silahlarının farklı biçim ve ortamlarda kullanım metotları bulunmaktadır. Hedef özelliklerine göre bu kullanım metotlarından birisi tercih edilir. Havalandırma sistemlerine nüfus, açık havada yayma ve depolanmış kimyasal maddelere saldırılar biçiminde kitle imha silahlarını kullanmak mümkündür.

Doğru Cevap: E

Soru 81

Hangi kavram patlayıcı maddeler ve radyolojik silahları da içerir?

KBRN

NTG

NSÖA

KBRNP

KİS

Açıklama:

Patlayıcı Maddeler ve Radyolojik silahlar (Kirli Bomba) da geniş çaplı patlayıcı düzenekleriyle kitlesel ölümler ve tahribata sebep olma kapasitelerinden dolayı KBRN kavramına dâhil edilerek KBRNP (CBRNe) olarak literatüre girmiştir. Diğer seçeneklerdeki cevaplar sırasıyla şöyledir: KBRN:Kimyasal, Biyolojik, Radyolojik ve Nükleer savaş ajanları, NTG: Nükleer Tedarikçiler Grubu, NSÖA: Nükleer Silahların Önlenmesine Dair Antlaşma ve KİS: Kitle İmha Silahları.

Doğru Cevap: D

Soru 82

Aşağıdaki ifadelerden hangisi patlayıcı maddenin patlamasıyla ortaya çıkan yüksek basınç etkisi ile ilgilidir?

Sıkıştırılmış hava tabakası, yüksek basınç dalgasının ilerleyen ön sınırını oluşturur.

Basınç dalgası ateşleme anında oluşur ve çevresindeki havayı patlamanın merkezinin aksi yönünde sıkıştırır.

Patlamanın odak noktasında basınç dalgası zayıflayıp etkisini kaybedinceye kadar geniş bir kısmi hava boşluğu oluşur.

Kısmi hava boşluğunun boşluğa doluşması ve yön değiştirmesi vantuz fazı olarak bilinir.

Oluşan kısmi hava boşluğu sıkıştırılıp itilen hava kitlesinin yön değiştirmesine yol açar.

Açıklama:

Pozitif (Yüksek) Basınç Etkisi: Ateşleme anında oluşan, patlama basıncı dalgası ve yüksek basınç, çevredeki havayı sıkıştırır. Bazen bu sıkıştırılmış hava tabakası, hızla genişleyen, bir beyaz daire şeklinde görülebilir. Sıkıştırılmış hava tabakası, yüksek basınç dalgasının ilerleyen ön sınırını oluşturur. Patlama dalgasının, ön sınırı milimetrik boyuttadır. Sınırın önünde bulunan hava tabakası, sıkıştırılarak harekete geçer ve yüksek basınç dalgasının bir parçası hâline gelir. Diğer ifadeler negatif (düşük) basınç etkisi ile ilgilidir.

Doğru Cevap: A

Soru 83

Aşağıdakilerden hangisi sadece düşük güçteki patlama için geçerlidir?

Yakıcı ısı etkisi patlama anında bir ateş topu veya patlama olarak görülür.

Kuru otlarla kaplarla kaplı bir tarlada patlatılırsa yangın çıkabilir.

Patlayıcı maddenin yakıcı ısı etki süresi saliseler ile ölçülür.

Patlama sonucu ortaya çıkan ısının yaptığı hasar ve etki çok sınırlıdır.

Kuru otlarla kaplarla kaplı bir tarlada patlatılırsa boş bir alan kalır.

Açıklama:

Yüksek Güçteki patlayıcı madde kuru otlarla kaplı bir tarlada patlatıldığında geriye sade ve boş bir alan kalır. Ancak düşük güçteki patlayıcı madde patlatılırsa o tarlada yangın çıkma olasılığı yüksektir.Her ikisinde de genel olarak yakıcı ısı etkisi patlama anında bir ateş topu veya patlama olarak görülür ve her ikisinin de etkinin süresi saliselerle ölçülür. Kolay ateş alan malzemenin çevrede bulunduğu durumlar hariç, patlama sonucu ortaya çıkan ısının verdiği hasar ve etki çok sınırlıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 84

I Kimyasal Maddeler
II Nükleer Düzenekler
III Patlayıcılar (Büyük Araç Bombaları)
IV Biyolojik Organizmalar ve Maddeler
Yukardakilerden hangisinin ya da hangilerinin elde edilmeleri ya da üretimi nispeten kolaydır?

II,III ve IV

I ve IV

II ve IV

II ve III

I ve II

Açıklama:

Genelde teröristlerin nükleer düzenekleri ele geçirmelerinin ya da yapmalarının zor olacağı düşünülür. Kimyasal maddeler, biyolojik organizma ve maddelerin elde edilmesi ya da üretimi nispeten kolaydır ve bu yüzden daha büyük tehlike yaratırlar.

Doğru Cevap: B

Soru 85

Kimyasal ve biyolojik silahların üretimi ile ilgili ifadelerden hangisi doğru değildir?

Birçok pestisit (tarım haşere ilaçları) fabrikası kolayca kimyasal silah üretimine elverişli hale getirilebilir

Gerekli maddelerin hastane, araştırma laboratuvarı veya endüstriyel işletme gibi kaynaklardan bulunması kolaydır.

Devlet desteğine sahip olmayan gruplar tarafından elde edilmesi veya üretilmesi çok zor olup neredeyse imkânsızdır.

Gerekli kimyasal maddelerin birçoğu, çok az denetimle ya da denetimsiz olarak satın alınabilir.

Birçok devlet, üniversite ve şahıslar meşru tıbbi ve insancıl araştırma paravanı kullanarak kimyasal ve biyolojik silahlar üretebilir.

Açıklama:

Devlet desteğine sahip olmayan gruplar tarafından elde edilmesi veya üretilmesi çok zor olup neredeyse imkânsızdır ifadesi radyolojik maddeler için geçerlidir.

Doğru Cevap: C

Soru 86

Elektrik ampulü, balon, termos, plastik torbalar ve laboratuvar petri kapları gibi eşyalardan yapılan yayma düzeneğine ne ad verilir?

Vektörler

Mekanik Püskürtmeli Düzenekler

Patlamalı Düzenekler

Fabrikasyon Askeri Tip KİS Düzenekler

Kırmalı Düzenekler

Açıklama:

Kırmalı düzenekler, kimyasal/ biyolojik /radyolojik maddeleri içlerinde barındıran ve kırıldıkları zaman etrafa yayan mekanik silahlardır. Elektrik ampulü, balon, termos, plastik torbalar ve laboratuvar petri kapları gibi eşyalardan yapılan düzenekler en iyi sonucu verir. Bu eşyaların içine madde yerleştirilir ve ağızları sıkıca kapatılır. Kırma düzenekleri hedef alınan şahısların üzerine fırlatılarak kullanılır.Bu tarz düzenekle hem hedef alınan şahıslar için hem de teröristin kendisi için tehlikeli olduğundan belli bir risk vardır.

Doğru Cevap: E

Soru 87

Vektörlerle ilgili hangi bilgi doğrudur?

Genellikle sadece canlı organizmaları yaymak için kullanılır

Haznesinde patlayıcı madde bulunmaz,basınç oluşturulur.

Patlayıcı maddeyi infilak ettirecek anahtar sistemi ile çalışır.

KBRN maddelerini saçmak için el yapısı bomba ile birlikte kullanılır.

Yangın söndürme ve buhar aletleri gibi araçlarla hazırlanabilir.

Açıklama:

Vektörler, genellikle sadece canlı organizmaları yaymak için kullanılır. Vektör, bakteri taşıyıcısıdır ve bakteri bulaştırılmış böcek türü bir canlı, giyecek, yiyecek ya da su olabilir. Vektörler hava şartlarına bağımlı değildir ve bu tip yayma önceden tahmini ve kontrolü en zor olandır.

Doğru Cevap: A

Soru 88

Patlamalı yayma düzeneklerinin avantajı nedir?

Havalandırma sistemleri içi ya da yakınına yerleştirilebilinir.

Fark edilinceye kadar kirlenme seviyesi çok yükselir.

Birçoğu kimyasal olan düzenekler kamufle edilebilirler.

Rüzgarın esme istikametine göre yerleştirilebilirler.

Rüzgâr gibi faktörler maddenin etkileme gücünü arttırabilir.

Açıklama:

Patlamalı yayma düzenekleri, diğer bomba düzenekleri ile birlikte ya da onların içerisine gizlenerek kullanılabilir. Çoğunlukla kimyasal nitelikteki bu düzenekler kamufle edilebilir. Kimyasal olmayan patlayıcı düzenek veya mühimmat görünümü verilerek yapılabilir. A ve B seçeneklerinde verilen ifadeler kitle imha silahlarını havalandırma sistemleri yoluyla yayma metodu ile ilgilidir. D ve E seçeneklerinde verilen ifadeler ise zararlı maddeyi aerosol halinde yayan püskürtücüler ya da yayıcı düzenekler sayesinde açık havada yayma metodu ile ilgilidir.

Doğru Cevap: C

Soru 89

Bir saldırı anında öldürücü madde aerosol ise orada bulunan önemli kişiler derhal dışarı çıkarılmalıdır. Burada dikkat edilmesi gereken ilk ve en önemli husus nedir?

Kapı, pencereler ve havalandırma sistemi kapatılmalıdır.

Olay yerindeki hava kesinlikle solunmamalıdır.

Olay yerinden en az 100 metre uzaklaşmalıdır.

Temas edilen el, kol ve yüz acilen yıkanmalıdır.

Olay yerinden rüzgârın tersi yönde uzaklaşmalıdır.

Açıklama:

Bir saldırı anında; öldürücü madde aerosol halindeyse yapılması gereken şeylerden ilki olay yerindeki havanın solunmamasıdır. KBRN kaçış maskesi takılarak önemli kişiler bir an önce dışarı çıkartılmalı, ajanın yayılmasını önlemek için kapı, pencereler ve havalandırma sistemi kapatılmalıdır. Toz madde dökülmüş ise maddenin üzeri bir çöp bidonu vb. ile kapatılmalı, temas edilen el, kol ve yüz acilen yıkanmalı ve kontamine kıyafet değiştirilmelidir. Olay yerinden rüzgârın tersi yönde uzaklaştırılmalı, sis ve duman içine girilmemeli ve olay yerinden en az 100 metre uzaklaşılmalıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 90

I Patlayıcı kokusu
II Fazla bant ve yapıştırıcı
III Normalin üstünde ağırlık
IV Yazı ya da harf hatası
V Kişiye özel ibaresi
Önemli kişilerin korumasında görevli personelin mektup, paket ve kitap bombaların tespitine yönelik bilmesi gerekenler vardır. Yukardakilerden hangisi ya da hangileri mektup, paket ve kitap bombalarının ortak özelliği ya da özelliklerindendir?

II,III,IV ve V

III ve IV

I, II ve III

IV ve V

III,IV ve V

Açıklama:

Mektup, paket ve kitap bomba emsallerinden daha ağırdır. Ad soyad, unvan ve adreslerinde yazı ve harf hataları olabilir. Bir diğer ortak özellik ise adres bölümünde bulunabilen zata veya kişiye özel ibareleridir.Patlayıcı kokusu mektup ve kitap bombanın ortak özelliğidir. Gereğinden fazla bant ve yapıştırıcı ise mektup ve paket bombanın ortak özelliğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 91

KBRN savaş ajanları dışında, kara, deniz ve hava ordularınca kullanılan; gücü, niteliği bilinen her türlü silaha verilen ad aşağıdakilerden hangisidir?

Patlayıcı madde

Konvansiyonel silah

Kitle imha silahları

Nükleer silah

Biyolojik silah

Açıklama:

KBRN savaş ajanları dışında, kara, deniz ve hava ordularınca kullanılan gücü, niteliği bilinen her türlü silahlara konvansiyonel silah adı verilir.Doğru cavep B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 92

Aşağıdakilerden hangisi Türkiye'nin taraf olduğu ve kitle imha silahlarının yayılmasının önlenmesine yönelik uluslararası antlaşma, sözleşme ve rejimlerden biri değildir?

Nükleer Silahların Önlenmesine Dair
Antlaşma (NSÖA)

Biyolojik Silahlar Sözleşmesi

Kimyasal Silahlar Sözleşmesi

Nükleer Denemelerin Kapsamlı Yasaklanması
Antlaşması

Patlayıcı Maddeler Sözleşmesi

Açıklama:

Türkiye’nin Taraf Olduğu Uluslararası
Antlaşma, Sözleşme ve Rejimler
1. KİS’in yayılmasının önlenmesine yönelik
uluslararası antlaşmalar:
I. Nükleer Silahların Önlenmesine Dair
Antlaşma (NSÖA),
II. Biyolojik Silahlar Sözleşmesi,
III. Kimyasal Silahlar Sözleşmesi,
IV. Nükleer Denemelerin Kapsamlı Yasaklanması
Antlaşması.
Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 93

1 cm3 Yüksek Güçteki patlayıcı maddenin patlatılması ile elde edilen
hava (gaz) miktarı aşağıdakilerden hangisidir?

105 m3

27 m3

150 m3

20 m3

2 m3

Açıklama:

1 cm3 Yüksek Güçteki patlayıcı maddenin patlatılması ile 27 m3
hava (gaz) elde edilir.

Doğru Cevap: B

Soru 94

Aşağıdakilerden hangisi Kitle İmha Silahları (KİS) dağıtıcı düzeneklerine verilebilecek örneklerden biridir?

Elektrik ampulleri

El yapımı bombalar

Yangın söndürme aletleri

Roketatarlar

Böcekler

Açıklama:

Roketatarlar, Fabrikasyon askeri tip düzeneklere örnek verilebilir. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 95

Stadyumda oynanan bir futbol maçı sırasında, zararlı maddenin kalabalığın büyük bir kısmını etkileyecek şekilde yayılması aşağıdaki KİS kullanım metodlarından hangisine örnektir?

Havalandırma sistemi

Açık havada yayma

Depolanmış kimyasal maddeler

Patlamalı düzenekler

Vektörler

Açıklama:

Açık havada yayma: Kalabalık bir kentin meydanında ya da açık hava spor tesisinde büyük bir halk topluluğu üzerine zararlı maddenin kalabalığın büyük bir kısmını etkileyecek şekilde yayılması,bu tip yayılmaya örnek olarak verilebilir. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 96

Aşağıdakilerden hangisi önemli kişilerin korunmasında görevli personelce uygulanması gerekenlerden biri değildir?

KBRN konusunda yeterli düzeyde eğitim alınmalı

Önemli kişilerin gideceği yerler önceden elle aranmalı

KBRN olaylarına karşı yeterliliği arttırmak için düzenli tatbikatlar yapılmalı

KBRN saldırısı olmasına karşı acil eylem planları önceden hazırlanmalı

Önemli kişilerin bulunduğu ortamdaki şüpheli nesneler iyi kontrol edilmeli

Açıklama:

Önemli kişilerin korumasında görevli personelce
uygulanması gereken prosedür şunlardır;
• KBRN konusunda yeterli düzeyde eğitim alınmalı,
• KBRN olaylarına karşı farkındalığı ve yeterliliği
arttırmak için düzenli tatbikatlar yapılmalı,
• KBRN koruyucu malzemelerine ve tespit cihazlarına sahip olmalı, ayrıca kullanımı konusunda tam bilgi sahibi olunmalı,
• KBRN saldırısı olmasına karşı acil eylem planları önceden hazırlanmalı, standart
operasyon prosedürleri belirlenmeli,
• Önemli kişilerin gideceği yerler önceden
kimyasal/biyolojik/radyolojik detektörleriyle ve tespit cihazlarıyla önceden kontrol edilmeli,
• Önemli kişilerin bulunduğu ortamda tespit dedektörleri herhangi bir kötü duruma karşı sürekli açık tutulmalı ve periyodik olarak kontrol edilmeli,
• Önemli kişilerin bulunduğu ortamdaki şüpheli olan nesneler çok iyi kontrol edilmeli,
• Önemli kişilerin bulunduğu ortama girip çıkanlar cihazlarla kontrol edilmeli.
Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 97

Aşağıdakilerden hangisi mektup bombanın, normal mektuba göre gösterdiği farklılıklardan biridir?

Daha kalındır

Daha yumuşaktır

Daha hafiftir

Daha dengelidir

Daha düzgün yazılmıştır

Açıklama:

. Mektup Bombanın Tanınması
• Normal mektuplara göre daha kalındır. Kalınlığı 5 mm den fazladır. Zarf içerisindeki bombada genellikle kullanılan plastik patlayıcı maddenin kalınlığı 5 mm’den az olur ise patlamaz.
• Aynı ebattaki normal mektuptan daha ağırdır.
• Hem mektubun adresine kesin gitmesini sağlamak, hem de patlayıcı maddenin zarf üzerine bırakacağı yağların gözükmesini önlemek amacıyla üzerine gereğinden fazla pul yapıştırılmıştır.
• Zarf üzerinde gereğinden fazla bant ve diğer yapıştırıcılar bulunabilir.
• Zarf üzerindeki ad, soyadı, unvan ve adreste yazı ve harf hatası olabilir.
• Genellikle yavaş yazıldıkları için yazılarda mürekkep birikimi olabilir.
• Mektubun ağırlığı ya da ebatları dengesiz olabilir (Patlayıcının olduğu taraf daha ağırdır).
• Normal mektuplara göre daha sert olup, katlanmaz ve kırılmazdır.
• Hafif ellendiğinde kısmi sertliklere rastlanabilir.
• Zarf kapağı açılmış, tekrar kapatılmış ve yapışma yerleri yapıştırıcı ile kapatılmış olabilir.
• Zarf üzerinde yağ ve kir lekeleri olabilir.
• Patlayıcı Maddenin kokusu zarf üzerinden algılanabilir.
• Zarf üzerinde kişiye özel, zata
özel gibi ibareler bulunabilir.
•Bombalı mektupların imalinde
kullanılan pil, kablo ve kapsül parçaları metal detektörleri ile yapılan kontrollerde tespit edilebilir.
• Bombalı mektuplarda genelde torba zarf kullanılır.
• Torba zarfın arka kapağı açılıp
tekrar yapıştırılabilir.
Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 98

Aşağıdakilerden hangisi istenen terörist etkinin yaratılması açısından saldırılara hedef olabilecek elverişli yerlerden biri değildir?

Hükümet binaları

Barajlar

Lüks yerleşim yerleri

Fabrikalar

Tarihi yerler

Açıklama:

Bazı alanlar, azami etkinin yaratılması (kirlenme
ve ölümlere yol açma faktörü) açısından daha elverişlidir. Bu tip saldırılar için muhtemel hedefler arasında şunlar bulunur:
• Hükümet binaları,
• Stadyumlar,
• Elektrik üretim santralleri /fabrikalar,
• Barajlar,
• Tarihî değeri olan yerler.
Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 99

Aşağıdakilerden hangisi bir KİS olayı kategorilerinden biri değildir?

Kimyasal maddeler

Biyolojik madde ve organizmalar

Radyasyon yayma düzenekleri

Nükleer düzenekler

Toksik düzenekler

Açıklama:

Bir KİS olayının kategorileri:
• Kimyasal Maddeler
• Biyolojik Organizmalar ve Maddeler
• Radyasyon Yayma Düzenekleri
• Nükleer Düzenekler
• Patlayıcılar (Büyük Araç Bombaları)
Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 100

Aşağıdakilerden hangisi terör örgütlerinin KİS saldırısı ile elde etmek istedikleri sonuçlardan biri değildir?

Kitlesel ölümlere yol açmak

Acil müdahale sistemlerini şaşırtmak

Hükumete olan güveni arttırmak

Kentin normal yaşantısına sekte vurmak

Paniğe ve şaşkınlığa yol açmak,

Açıklama:

Terör örgütlerinin KİS saldırısı ile elde etmek
istedikleri birçok sonuç ortaya çıkmaktadır. Bu sonuçlar:
• Kitlesel ölümlere yol açmak,
• Acil hal müdahale sistemlerini şaşkına çevirmek,
• Kentin normal yaşantısına sekte vurmak,
• Tesislerde kirlenmeye yol açmak ve onları
işlemez hâle getirmek,
• Paniğe ve şaşkınlığa yol açmak,
• Hükumetin halkı koruma ve terörist faaliyeti önleme kabiliyetine olan güveni sarsmak,
• Acil durum müdahale sistemlerine olan güveni sarsmak.
Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 101

Aşağıdakilerden hangisi KBRN savaş ajanları dışında, kara, deniz ve hava ordularınca kullanılan gücü, niteliği bilinen her türlü silahlara verilen isimdir?

Konvansiyonel

Konfeksiyonel

Geleneksel

Kimyasal

Patlayıcı

Açıklama:

KBRN savaş ajanları dışında, kara, deniz ve hava ordularınca kullanılan gücü, niteliği bilinen her türlü silahlara konvansiyonel silah denir. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 102

Aşağıda verilen bilgilerden hangisi patlayıcı maddeler için doğru bir bilgidir?

Doğada saf halde bulunurlar.

Doğada hazır halde bulunurlar.

Patlayıcı maddeler kendi kendilerde patlarlar.

Patlayıcı maddeler sadece katı halde bulunurlar.

Patlayıcı maddeler alev, basınç, sürtünme ve çeşitli temaslar sonucu patlarlar.

Açıklama:

Patlayıcı maddeler; doğada saf ve hazır bulun- mayıp çeşitli kimyasal maddelerin (yakıcı ve yanıcı) bileşiminden ve karışımından oluşmuştur. Çeşitli biçimlerde gaz, sıvı, katı vb. bulunup, dışarıdan etkilenme sonucu patlarlar. Bu etkilenme; alev, basınç, sürtünme ve çeşitli temaslar sonucunda meydana gelir. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 103

Nükleer Silahların Önlenmesine Dair Antlaşma (NSÖA)
Biyolojik Silahlar Sözleşmesi
Kimyasal Silahlar Sözleşmesi
Nükleer Denemelerin Kapsamlı Yasaklanması Antlaşması

Yukarıdaki verilenlerden hangileri KİS'in yayılmasını önlemeye yönelik uluslararası antlaşmalardır?

I ve II

II ve III

III ve III

I, II ve III

I,II, III ve IV

Açıklama:

Verilenlerden hepsi KİS’in yayılmasını önlenmeye yönelik uluslararası antlaşmalardır. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Aşağıda verilenlerden hangisi doğrudur?

Wassenaar Düzenlemesi'nin kurumları arasında Türkiye yer almaz.

Füze Teknolojisi Kontrol Rejimi'nde Türkiye yer almaz.

Zangger Komitesi füze ihracatını kontrol altında tutmayı hedefler.

Wasssenaar Düzenlemesi 2000'li yıllarda kurulmuştur.

Avustralya Rejimi biyolojik ve kimyasal silahların üretimi ile ilgilenir.

Açıklama:

Wassenaar Düzenlemesi 1996 yılında kurulmuştur ve Türkiye kurucu üyeleri arasında yer alır. Zangger Komitesi nükleer madde ve malzemelerin ihracatını denetler. Türkiye 1997 yılında Füze Teknolojisi Kontrol Rejimi'ne taraf olmuştur. Avustralya Rejimi, Biyolojik ve Kimyasal Silahların üretiminde de istifade edilebile- cek çift kullanımlı malzeme ve teknolojilerin ihracatını denetleyen grubun üyeliğine Türkiye 2000 yılında kabul edilmiştir. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 108

Türkiyenin de 1980 yılında katılarak taraf olduğu, 188 üyeye sahip uluslararası antlaşma aşağıdakilerden hangisidir?

Nükleer Silahların Önlenmesine Dair Antlaşma

Biyolojik Silahlar Sözleşmesi

Kimyasal Silahlar Sözleşmesi

Nükleer Denemelerin Kapsamlı Yasaklanması Antlaşması

Füze Teknolojisi Kontrol Rejimi

Açıklama:

NSÖA 1968’de imzaya açılmış ve 1970’te yürürlüğe girmiş, 1995’te koşulsuz ve süresiz uzatılmıştır. Antlaşmaya taraf olan 188 ülkeye Türkiye 1980’de katılmıştır. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

I. Bireysel ölümlere yol açmak
II. Şehrin normal akışına engel olmak
III. İnsanlar arasında paniğe ve şaşkınlığa yol açmak
IV. Acil durum müdahale timlerini harekete geçirmek
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri, terör örgütlerinin KİS saldırısı ile amaçladıkları sonuçlardandır?

I-II

III-IV

I-IV

II-III

I-II-II

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 114

I. Kimyasal Maddeler
II. Biyolojik Organizmalar ve Maddeler
III. Radyasyon Yayma Düzenekleri
IV. Nükleer Düzenekler
V. Patlayıcılar
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri KİS olayının kategorilerindendir?

I-II

III-IV

I-III-IV

II-III-IV

I-II-III-IV-V

Açıklama:

Bir KİS olayının kategorileri: • Kimyasal Maddeler • Biyolojik Organizmalar ve Maddeler • Radyasyon Yayma Düzenekleri • Nükleer Düzenekler • Patlayıcılar (Büyük Araç Bombaları) Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 115

İçerisinde kimyasal/biyolojik/radyolojik maddeler bulunduran, elektrik ampulü, balon, termos, plastik torbalar gibi eşyalardan yapılan düzenek şekli aşağıdakilerden hangisidir?

Kırmalı düzenek

Patlamalı düzenek

Mekanik püskürtmeli düzenek

Vektör

Fabrikasyon askeri tip KİS düzenekleri

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Son dönemde bu silahlar, geniş çaplı patlayıcı düzenekleriyle kitlesel ölümler ve tahribata sebep olma kapasiteleri olduğundan, Patlayıcı Maddeler ve Radyolojik silahlar (Kirli Bomba) da dâhil edilerek ............................. olarak literatüre girmiştir.
Yukarıdaki boşluğa hangisi gelmelidir?

KBRNP

KİS

CBRNp

KBRNe

KBRN

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 123

KBRN savaş ajanları dışında, kara, deniz ve hava ordularınca kullanılan gücü, niteliği
bilinen her türlü silahlara ............................ Silah denir.
Yukarıdaki boşluğa hangisi gelmelidir?

Bileşik

Konvansiyonel

Bireysel

Korsan

İllegal

Açıklama:

KBRN savaş ajanları dışında, kara, deniz ve hava ordularınca kullanılan gücü, niteliği
bilinen her türlü silahlara Konvansiyonel Silah denir.

Doğru Cevap: B

Soru 124

Hararet ve şok tesiriyle bulundukları hacimden kimyasal değişikliğe uğrayarak büyük hacimde gaz, yüksek derecede ısı meydana getirebilen katı, sıvı ve gaz haldeki tüm kimyasal bileşim ve karışımlara ................ madde denir.
Yukarıdaki boşluğa hangisi gelmelidir?

Yıkıcı

Parlayıcı

Patlayıcı

Yanıcı

Tehlikeli

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Aşağıdakilerden hangisi gıda güvenliği konusunda risk oluşturan kimyasal tehlikelerden biridir?

Bakteri

Pestistler

Parazit

Plastik

Küf

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Sanitasyon

Kemoproflaksi

Agroterörizm

Monoklonal

Dekontaminasyon

Açıklama:

Agroterörizm

Doğru Cevap: C

Soru 39

Sağlıklı yaşam için çevreyi sağlıklı ve temiz tutmak ve insan sağlığına
zararlı olabilecek faktörleri ortadan kaldırmaya ne ad verilir?

Hijyen

Gıda hijyeni

Sanitasyon

Dezenfeksiyon

Kalite kodeksi

Açıklama:

Sanitasyon, sağlıklı yaşam için çevreyi sağlıklı ve temiz tutmak ve insan sağlığına zararlı olabilecek faktörleri ortadan kaldırmak şeklinde tanımlanabilir.

Doğru Cevap: C

Soru 40

Aşağıdakilerden hangisi gıda güvenliğindeki kimyasal tehlikelerden biri değildir?

Pestisitler

Plastik

Doğal toksik maddeler

Endüstriyel kontaminantlar

Veteriner ilaçları

Açıklama:

Plastik fiziksel tehlikelerden birisidir.
Kimyasal tehlikeler: pestisitler, veteriner ilaçları, doğal toksik maddeler, endüstriyel kontaminantlar, gıda işleme sırasında oluşan toksik maddeler
ve gıda katkı maddeleridir.

Doğru Cevap: B

Soru 41

Aşağıdakilerden hangisi tıbbi KBRN savunmasında hastane aşamasında görevli personeldir?

KBRN eğitimi almış sağlık personeli

Emniyet

Sivil savunma birlikleri

İtfaiye

İlk müdahale ekipleri

Açıklama:

İki aşamada yapılan tıbbi KBRN savunmasında hastane aşamasında görevli olanlar bu konuda eğitim almış, donanımlı ve altyapısı olan sağlık personelidir. Diğer seçeneklerde verilenler hastane öncesi aşamada görev yaparlar.

Doğru Cevap: A

Soru 42

Bir KBRN olayından sonra sağlık personelinin aşağıdaki temel görevlerinden hangisi ilk sırada olandır?

Yaralıların dekontaminasyonunu sağlamak

Yaralıların ileri tanı ve tedavi işlemlerini gerçekleştirmek

Kullanılan ajanı tespit ve teşhis etmek

Yaralıları triyaj yoluyla sınıflandırmak

Yaralılara ilkyardım uygulamak

Açıklama:

Bir KBRN olayından sonra sağlık personeli yaralıları triyaj yoluyla sınıflandırmalıdır. Devamında yaralılara ilkyardım uygulama, dekontaminasyonunu sağlama, kullanılan ajanı tespit ve teşhis etme ve yaralıların ileri tanı ve tedavi işlemlerini gerçekleştirme gelir.

Doğru Cevap: D

Soru 43

Kimyasal yaralıya müdahale alanlarından üçüncüsü olan soğuk bölge ile ilgili hangi ifade doğrudur?

Kimyasal silahlara karşı koruyucu donanım giyen (B tipi) sağlık personeli görev yapar

Kimyasal silahları belirleyen detektörler veya kitler ile saptama işlemi yapılır.

KBRN ajanlarının etkilerini ortadan kaldıran antidotlar (örneğin Atropin) kullanılır.

Hayati fonksiyonları sabitlenen yaralıya tıbbi dekontaminasyon işlemi uygulanır.

Sağlık personeli tek kullanımlık önlük, bone,maske , eldiven ve galoş giymelidir.

Açıklama:

Soğuk bölge acil servis girişinden itibaren başlar ve olası ikincil kontaminasyondan korunmak amacıyla sağlık personeli tek kullanımlık önlük, bone, maske, eldiven ve galoş giymelidir. Diğer seçeneklerde verilen ifadeler ılık bölge için geçerlidir.

Doğru Cevap: E

Soru 44

Aşağıdakilerden hangisi biyolojik saldırıya maruz kaldığı belirlenen kazazedelerde alınan genel sağlık önlemlerinden değildir?

Solunumun sağlanması

Ateşin düşürülmesi

Lenfosit sayımı

Ağrının dindirilmesi

Dolaşımın sağlanması

Açıklama:

A,B,D ve E seçeneklerinde verilen cevaplar biyolojik saldırıya maruz kaldığı belirlenen kazazedelerde alınan genel sağlık önlemlerindendir. Bunlara semptomatik tedavi de eklenebilir. Lenfosit sayımı radyasyona bağlı yaralanmalarda alınan radyasyon dozunu ve sağ kalımı tayin etmek için yapılan kan tahlillerinde önem taşır. Maruziyetten 24-48 saat sonra yapılacak lenfosit sayımı durumun ciddiyeti hakkında en iyi bilgiyi verir.

Doğru Cevap: C

Soru 45

I Tarımsal kayıpların meydana gelmesi
II Tarımsal ürün ticaretinin engellenmesi
III Bitki ve hayvan hastalıklarının yayılması
IV Bitkisel patojenlerin kullanılması
Yukardakilerden hangileri agroterörizmde böcek kullanımının doğurduğu sonuçlardandır?

I,II ve IV

I,II ve III

II ve III

III ve IV

II ve IV

Açıklama:

Agroterörizmde böcek kullanımının doğurduğu sonuçların bazıları tarımsal kayıpların meydana gelmesi, tarımsal ürün ticaretinin engellenmesi ve çeşitli bitki-hayvan hastalıklarını yayılmasıdır.Bitkisel patojenlerin kullanılması böcek kullanımının bir sonucu değildir.

Doğru Cevap: B

Soru 46

Aşağıdakilerden hangisi böceklerin biyolojik silah olarak kullanılmasının bir dezavantajıdır?

Hedeflerde güvenlik önlemleri düşüktür.

Yöntemi kullanan ve hazırlayanlara zararlı değildir.

Hedef dışı alanlara kolaylıkla yayılabilirler.

Çevreye adaptasyon yetenekleri yüksektir.

Üretilip çoğaltılmaları diğer canlılara göre kolaydır.

Açıklama:

Böceklerin hedef dışı alanlara kolaylıkla yayılabilmeleri kontrol edilmelerini zorlaştırır. Bu yüzden bir dezavantajdır. Diğer seçeneklerde verilen cevaplar böcek kullanımın avantajlarındandır.

Doğru Cevap: C

Soru 47

I Çöp
II Toz,toprak
III Kesim
IV Su
Yukardakilerden hangileri hayvansal kontaminasyon kaynaklarıdır?

I ve III

Sadece III

II ve III

I ve IV

II ve IV

Açıklama:

Özellikle kesim sırasında kontaminasyon riski yüksektir. Kümes hayvanlarının bağırsaklarında bulanan bakterilerin kesim sırasında etlere bulaşması buna örnek gösterilebilir. Ayrıca yumurta kabuğuna follukta hayvan dışkısı ile bakteri bulaşması ve yumurtanın desenfekte edilmeden kullanılması bakterilerin hazırlanan yiyeceklere bulaşmasına yol açabilir

Doğru Cevap: B

Soru 48

.Aşağıdakilerden hangisi gıda zehirlenmelerinde her zaman görülmeyen belirtilerdendir?

Karın ağrısı

Baş dönmesi

Kusma

Görme bozukluğu

Bulantı

Açıklama:

Gıda zehirlenmelerinde genellikle bulantı, kusma, karın ağrısı ve baş dönmesi görülür.Ancak ateş veya görme/işitme/hareket/sinir sistemi bozukları her zaman görülmeyebilir.

Doğru Cevap: D

Soru 49

Gıda zehirlenmelerinin az gelişmiş ülkelerde daha sık görülmesinin sebeplerinden biri nedir?

Artan yaşlı nüfus

Bağışıklığı baskılanmış hasta sayısı

Besi hayvancılığı

Dışarda yemek yenilmesi

Düşük eğitim düzeyi

Açıklama:

Gıda zehirlenmelerinin az gelişmiş ülkelerde daha sık görülüyor olmasının sebeblerinden bir tanesi düşük eğitim düzeyidir. Bunun yanısıra yetersiz çevre koşulları da bunda rol oynamaktadır. Diğer seçeneklerde verilen unsurlar ise gelişmiş ülkeler için geçerlidir.

Doğru Cevap: E

Soru 50

Aşağıdakilerden hangisi gıdanın zehirlenmeye yol açmasını sağlayan faktörlerden biri değildir?

Konserve ve ambalajlı ürünlerin daha fazla tüketilmiş olması

Mikroorganizmanın üremesine uygun olması ve uygun ısıda beklemesi

Mikroorganizmanın veya toksinin yeterli düzeyde çoğalmış olması

Zehirlenme yapacak mikroorganizmanın ortamda bulunması

Mikroorganizma üremiş veya toksin içeren gıdanın yenilmiş olması

Açıklama:

Konserve ve ambalajlı ürünlerin daha fazla tüketilmesi kimyasal ve biyolojik tehdit olduğunda dikkat etmemiz gereken unsurlardan biridir.

Doğru Cevap: A

Soru 51

Yaralı ve hastaları o an ki durumlarının ciddiyetine göre sınıflandırıp; tedavi, bakım ve tahliye konularında önceliklerini belirleme ve sıraya sokma sürecine ne ad verilir?

Triyaj

İlkyardım

Dekontaminasyon

Ajan tespiti

İleri tanı

Açıklama:

Triyaj, yaralı ve hastaları o an ki durumlarının ciddiyetine göre sınıflandırıp; tedavi, bakım ve tahliye konularında önceliklerini belirleme ve sıraya sokma sürecidir.

Doğru Cevap: A

Soru 52

Triyaj beşli sınıflama sistemlerinde turuncu ne anlama gelmektedir?

Hemen

Çok acil

Acil

Standart

Acil değil

Açıklama:

Manchester Triyaj Skalası'nda turuncu "çok acil"anlamına gelmektedir.

Doğru Cevap: B

Soru 53

Kimyasal yaralıların tehlikeli bölgeden tahliyesi sonrasında sağlık kuruluşuna getirildiği alana ne ad verilir?

Sıcak bölge

Ilık bölge

Soğuk bölge

Ilıman Bölge

Afet Bölgesi

Açıklama:

Kimyasal yaralıların sıcak bölgeden tahliyesi sonrasında sağlık kuruluşuna getirildiği alan “Ilık Bölge” adını alır.

Doğru Cevap: B

Soru 54

ASBESTOS kısaltmasındaki ilk "S" harfi neyi temsil etmektedir?

Sıvı-Katı-Gaz

Sahada Etkilenenler

Semptomların Süresi

Dekontaminasyon seti

Saptama

Açıklama:

Müdahale edilen insanda biyolojik ajanlarla bir temastan şüphelenildiğinde
olayın şekli, ajanın özelliği, kaç kişinin olaydan etkilendiği, dekontaminasyon ihtiyacının olup
olmadığı hızla gözden geçirilmelidir. Olaydan etkilenenlere müdahalede bu bilgiler önemlidir. Edinilmesi gereken bilgiler ASBESTOS (Ajan, Sıvı-Katı-Gaz, Bulaş Bölgesi, Etki, Sahada Etkilenenler, Triaj, Olası Diğer Tanılar, Semptomların Süresi) kısaltması ile özetlenebilir.

Doğru Cevap: A

Soru 55

Kimyasal savaş ajanlarına bağlı yaralanmaların değerlendirilmesinde aşağıdakilerden hangisi "Sıcak Bölge"de uygulanır?

Triyaj

KBRN ilkyardımı

Saptama

Kurtarma

Örnekleme

Açıklama:

D şıkkı dışındakilerin hepsi "Ilık Bölge" de gerçekleşir. Kurtarma ise "Sıcak Bölge"de meydana gelir.

Doğru Cevap: D

Soru 56

Biyolojik savaş ajanlarına müdahalede algoritmasının ilk basamağı aşağıdakilerden hangisidir?

Objektif kriterlerin belirlenmesi

Atak hızının hesaplanması

Doğru vaka tanımlaması

Salgının doğrulanması

Sağlık personelinin korunması

Açıklama:

Biyolojik savaş ajanlarına müdahalede algoritması:
1.Salgının doğrulanması (ilk aşama)
2.Atak hızının hesaplanması
3.Doğru vaka tanımlaması
4.Objektif kriterlerin belirlenmesi
(panik atmosferini önlemek için çok önemli)

Doğru Cevap: D

Soru 57

Radyasyona bağlı yaralanmalarda ne kadar süre sonra yapılacak lenfosit
sayımı durumun ciddiyeti hakkında en iyi bilgiyi verir?

Yarım saat

3-5 saat

10-15 saat

24-48 saat

48-72 saat

Açıklama:

Alınan radyasyon dozunu ve sağ kalımı tayin etmekte kan tahlillerinin yapılması
ve ciltte radyasyon yanıklarının saptanması faydalı olabilir. Maruziyetten 24-48 saat sonra yapılacak lenfosit sayımı durumun ciddiyeti hakkında en iyi bilgiyi verir.

Doğru Cevap: D

Soru 58

Agroterörizm nedir?

Etnik terör

Ulusal terörizm

Tarımsal terör

Siber terörizm

Uluslararası terör

Açıklama:

Tarımsal terör, tarımsal endüstri ve/veya gıda üretimine zarar vermeyi amaçlayan terörist faaliyetlerdir. Agroterörizm; korku yaratmak, ekonomik zarar vermek ve devletlerin dengesini bozmak amacıyla biyolojik/kimyasal etmenler kullanılarak tarımsal hedeflere yönelik olarak yapılan kasıtlı saldırılardır.

Doğru Cevap: C

Soru 59

I.Bakteriler,
II.Virüsler,
III.Funguslar,
IV.Böcekler,
Yukarıdakilerden hangileri tarımsal terör amaçlı kullanılabilecek ajanlar arasındadır?

I, II

III, IV

I, IV

II,III,IV

I,II,III,IV

Açıklama:

Tarımsal terör amaçlı kullanılabilecek ajanlar aşağıda listelenmiştir:
• Bakteriler,
• Virüsler,
• Funguslar,
• Böcekler,
• Diğer mikroorganizmalar,
• Kimyasal toksinler,
• GDO’lar

Doğru Cevap: E

Soru 60

Aşağıdakilerden hangisi gıda güvenliğinde kimyasal tehlikeler arasındadır?

pestisitler

bakteri

virüs

parazit

küf

Açıklama:

Kimyasal tehlikeler: pestisitler, veteriner ilaçları, doğal toksik maddeler, endüstriyel kontaminantlar, gıda işleme sırasında oluşan toksik maddeler
ve gıda katkı maddeleridir.

Doğru Cevap: A

Soru 61

1.Yaralıları triyaj yoluyla sınıflandırmak
2.Yaralıların ileri tanı ve tedavi işlemlerini gerçekleştirmek
3.Kullanılan ajanı tespit ve teşhis etmek
4.Yaralıların dekontaminasyonunu sağlamak
5.Yaralılara ilkyardım uygulamak
Bir KBRN olayından sonra sağlık personelinin temel görevleri aşağıdaki seçeneklerin hangisinde sırasıyla verilmiştir?

3-2-4-5-1

2-4-5-1-3

1-5-4-3-2

5-1-4-3-2

2-3-4-5-1

Açıklama:

Bir KBRN olayından sonra sağlık personelinin temel görevleri sırasıyla;Yaralıları ve sağlık personelini
KBRN ajanlarının zararlı etkilerinden korumak,
1. Yaralıları triyaj yoluyla sınıflandırmak,
2. Yaralılara ilkyardım uygulamak,
3. Yaralıların dekontaminasyonunu sağlamak,
4. Kullanılan ajanı tespit ve teşhis etmek,
5. Yaralıların ileri tanı ve tedavi işlemlerini gerçekleştirmektir.

Doğru Cevap: C

Soru 62

Aşağıdakilerden seçeneklerin hangisinde Triyaj tanımı doğru olarak verilmiştir?

Yaralı ve hastalarnı ileri tanı ve tedavi işlemlerini gerçekleştirmektir

Yaralı ve hastaları sınıflandırarak tedavi önceliğini sınıflandırmaktır.

Yaralı ve hastaların dekontaminasyonunu sağlayarak ilkyardım uygulamaktır.

Olay anı ve olay sonrası verilecek cevapları kapsayan bir müdahale planı hazırlanmaktır.

Ulusal sağlık merkezlerinin koordineli ve etkin bir şekilde çalışmasını desteklemektir.

Açıklama:

Triyaj, yaralı ve hastaları o an ki durumlarının ciddiyetine göre sınıflandırıp; tedavi, bakım ve tahliye konularında önceliklerini belirleme ve sıraya sokma sürecidir

Doğru Cevap: B

Soru 63

Manchester triyaj skalasına göre kırmızı renk ne anlam ifade etmektedir?

Hastaya hemen müdahale edilmelidir.

Hastaya 240 dakika içinde müdahale edilmelidir.

Hastaya müdahale edilmemelidir.

Hastaya 60 dk. içinde müdahale edilmelidir.

Hastaya çok acil şekilde müdahale edilmelidir.

Açıklama:

Manchester triyaj skalasına göre kırmızı renk hemen müdahale edilmeli anlamına gelir.

Doğru Cevap: A

Soru 64

Aşağıdakilerden hangisi; kimyasal yaralıların sıcak bölgeden tahliyesi sonrasında sağlık kuruluşuna getirildiği alan olan “Ilık Bölge”de yapılan işlemlerden birisi değildir?

Yaralıları saptama

Triyaj

KBRN ilkyardımı

Tıbbi dekontaminasyon

Hastaların hızla tahliyesi

Açıklama:

Kimyasal bir saldırı sonrası kimyasal yaralıya müdahale alanları üç farklı bölgeye ayrılır. Kullanılan kimyasal silahın insan sağlığına zarar verecek seviyede olduğu alana “Sıcak Bölge” adı verilir. Sıcak bölgedeki kimyasal yaralılar alandan hızla tahliye edilmelidirler. Kimyasal yaralıların sıcak bölgeden tahliyesi sonrasında sağlık kuruluşuna getirildiği alan “Ilık Bölge” adını alır. Ilık bölge; sağlık kuruluşunun acil servis bölgesinde geniş bir alanda kurulmalıdır. Bu bölgede kimyasal yaralılara saptama, triyaj, KBRN ilkyardımı ve tıbbi dekontaminasyon işlemleri yapılır.

Doğru Cevap: E

Soru 65

Aşağıdakilerden hangisi; sağlık kuruluşunda kimyasal silah bulaşma riskinin olmadığı acil servis bölgesi soğuk bölgede yapılması gerekenlerden birisidir?

Triyaj

Kurtarma

İleri tanı

Örnekleme

Dekontaminasyon

Açıklama:

Soğuk bölgede kimyasal yaralıların ileri tanı ve tedavi işlemleri gerçekleştirilir; hayati fonksiyonları sabitleşen kimyasal yaralılar, klinikte gözlem altında tutulur.

Doğru Cevap: C

Soru 66

Biyolojik saldırı ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Biyolojik ajanların etkileri kimyasal ajanlardan farklı olarak kullanıldıkları anda ortaya çıkar.

Biyolojik salgının etkisi günler hatta saatler içinde tepe noktasına ulaşır

Nadir görülen klinik durumların görülmesi biyolojik saldırı olasılığını ortadan kaldırır.

Biyolojik saldırı olasılığında geniş spektrumlu antibiyotikler kesinlikle kullanılmaz.

Biyolojik saldırıda herkesin aynı zamanda etkene maruz kalma olasılığı yoktur.

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Soru 67

Aşağıdakilerden hangisi Radyasyona Bağlı Yaralanmalara Müdahale eylem planlarında ilk basamak eylemlerden birisidir?

Lenfosit sayımı

Tam kan sayımı

Radyoaktif madde incelemesi

Olay yeri değerlendirilmesi

İleri tetkik incelemeleri

Açıklama:

Müdahale eylem planlarında ilk basamak; personelin radyasyondan korunması için olay yerinin değerlendirilmesi ve kontrollü sıcak, ılık ve soğuk alanların oluşturulmasıdır

Doğru Cevap: D

I.Ekonominin tarıma dayalı olmadığı ülkeler II.Bazı ciddi zararlı ve hastalıkların halen mevcut olmadığı ülkeler III.İç huzursuzluğun yüksek olduğu, komşu ülkelerle sorun yaşayan ülkeler IV.Bitki ve hayvan epidemik hastalık ve zararlılarına karşı koymak konusunda alt yapısı sağlam olan ülkeler Yukarıdaki ülkelerden hangilerinde böceklerin biyolojik silah olarak kullanılmaları riski fazladır?

I, III

II, III

II, IV

I, II, IV

II, III, IV

Açıklama:

Böceklerin biyolojik silah olarak kullanılma riskinin yüksek olduğu ülkeler aşağıdaki gibidir:

Tarımın yaygın olarak yapıldığı ülkeler

Belirli genotiplerin ve monokültürün yaygın olduğu ülkeler

Bazı ciddi zararlı ve hastalıkların halen mevcut olmadığı ülkeler

Tarımsal ihracatın önemli olduğu, birkaç tarımsal ürüne önemli oranda bağımlı olan ülkeler

İç huzursuzluğun yüksek olduğu, komşu ülkelerle sorun yaşayan, uluslararası terörizmin hedefi olan ülkeler

Bitki ve hayvan epidemik hastalık ve zararlılarına karşı koymak için alt yapısı zayıf ülkeler

Dolayısıyla verilen maddelerden II. ve III. maddeler doğrudur.

Doğru Cevap: B

Soru 75

Aşağıdakilerden hangisi böceklerin biyolojik silah olarak kullanılmalarının başlıca sebeplerinden biri değildir?

Böceklerin hızlı üreme kapasitesine sahip olması

Böceklerin bir çoğunun uçma yeteneğine sahip olması

Böceklerinin ömürlerinin kısa olması

Böceklerin büyük bir biyolojik çeşitliliğe sahip olması

Böceklerin çok değişik beslenme türlerine sahip olması

Açıklama:

Böceklerinin ömürlerinin kısa olması, biyolojik silah olarak kullanılmalarının dezavantajları arasında yer almaktadır çünkü bu durum, üretimden sonra böceklerin kısa bir süre içinde kullanılmalarını gerekli kılmaktadır. Fakat, böceklerin hızlı üreme kapasitesine sahip olması, binlerce yavru meydana getirebilmesi; uçma yeteneğinin olması, salındıkları yerden kolayca etrafa yayılabilmeleri; biyolojik çeşitliliğe sahip olmaları, türlerinin tespit edilmesinin zor olduğu ve değişik beslenme türlerine sahip olması ise insanlar, bitkiler ve hayvanlarda zarar yapıp hastalık yayabilecekleri anlamına gelmektedir ve dolayısıyla da biyolojik silah olarak kullanılmalarının başlıca sebepleri arasında yer almaktadır.

Doğru Cevap: C

Soru 76

Aşağıdakilerden hangisi gıda güvenliğini etkileyen fiziksel tehlikeler arasında yer almaktadır?

Parazit

Küf

Pestisitler

Plastik taş

Gıda katkı maddeleri

Açıklama:

Gıda güvenliğini etkileyen tehlike türleri ve örnekleri aşağıdaki gibidir:

Biyolojik tehlikeler; bakteri, virüs, parazit, küf ve toksinlerdir.
Kimyasal tehditler; pestisitler, veteriner ilaçları, doğal toksik maddeler, endüstriyel kontaminantlar, gıda işleme sırasında oluşan toksik maddeler ve gıda katkı maddeleridir.
Fiziksel tehlikeler; cam, metal, plastik taş, toprak ve tahta parçaları, kıl gibi yabancı maddeler ve radyoaktivitedir.

Doğru Cevap: D

Soru 77

Gıdanın üretimi, depolanması ve tüketiminin sağlığa uygun koşullarda yapılması olarak tanımlanan kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Hijyen

Sanitasyon

Gıda güvenliği

Gıda hijyeni

Gıda sanitasyonu

Açıklama:

Hijyen; insan sağlığının korunması ve uzun süre yüksek düzeyde tutulması amacına yönelik olup; sağlık bilimi, sağlık hizmetleri, koruyucu hekimlik gibi kavramları da içermektedir.
Sanitasyon; sağlıklı yaşam için çevreyi sağlıklı ve temiz tutmak ve insan sağlığına zararlı olabilecek faktörleri ortadan kaldırmak şeklinde tanımlanmaktadır.
Gıda güvenliği; tarladan sofraya kadar, çevre ve insan sağlığına zarar vermeyen, üretimin her aşamasında gerekli kontrolleri yapılmış, sağlıklı ve güvenilir ürünlerin temin edilme sürecidir.
Gıda sanitasyonu ise; insan yaşamının temelini teşkil eden beslenme gereksinimlerinin karşılanmasında fiziksel, kimyasal ve biyolojik açıdan güvenilir nitelikte gıda maddeleri üretimini ifade etmektedir.
Dolayısıyla soruda verilen tanım, gıda hijyeni kavramına aittir.

Doğru Cevap: D

Soru 78

I.Eller
II.Doğrama tahtaları
III.Giysiler
IV.Çalışma tezgahları
Yukarıdakilerden hangileri çapraz bulaşmaya neden olan etmenler arasında yer almaktadır?

I, IV

II, III

I, II, III

II, III, IV

I, II, III, IV

Açıklama:

Çapraz bulaşma; hijyenik gıdalara, bakteri içeren etmenlerden bakteri bulaşmasına denmektedir. Çapraz bulaşmaya neden olan etmenler arasında; eller, araç-gereçler, doğrama tahtaları, çalışma tezgahları, giysiler ve öksürme, hapşırmadan kaynaklanan damlacıklar ve bakteri bulaşmış ya da potansiyel riskli besinlerden sızan sıvılar yer almaktadır.

Doğru Cevap: E

Soru 79

I.Gıdalar soyularak, pişirilerek, yıkanarak yenmelidir.
II.Alkol ve sigara kullanılmamalıdır.
III.Konserve ve ambalajlı gıdalar kullanılmamalıdır.
IV.Sular kaynatma-klorlama gibi işlemlerle dezenfekte edildikten sonra kullanılmalıdır.
Bulunulan bölgede kimyasal ve biyolojik tehdit olması durumunda yukarıdakilerden hangileri yapılmalıdır?

I, IV

II, III

I, II, III

I, II, IV

II, III, IV

Açıklama:

Kimyasal ve biyolojik tehdit olması durumunda mümkün olduğu kadar konserve ve ambalajlı gıdalar tüketilmelidir. Hatta mümkünse şişelenmiş sular kullanılmalıdır. Dolayısıyla III. maddede verilen bilgi yanlıştır. Diğer maddelerde verilen bilgiler yapılması gerekenler arasında yer almaktadır.

Doğru Cevap: D

Soru 80

I.Yetersiz çevre koşulları II.Düşük eğitim düzeyi III.Sürekli evde yemek yenmesi IV.Artan yaşlı nüfus Yukarıdakilerden hangileri gıda zehirlenmesine neden olan faktörler arasında yer almaktadır?

I, III

II, IV

I, II, III

I, II, IV

II, III, IV

Açıklama:

Gıda zehirlenmeleri az gelişmiş ülkelerde daha sık gözlenmektedir. Bunda yetersiz çevre koşulları, toplumun düşük eğitim düzeyi önemli rol oynamaktadır. Bunun yanı sıra; gelişmiş ülkelerde de gıda zehirlenmesi görülmektedir. Bunda ise artan yaşlı nüfus, bağışıklığı baskılanmış hasta sayısındaki yükseliş, çok büyük ölçeklere varan besi hayvancılığı ve tavukçuluk nedeniyle potansiyel rezervuarların artması etkili olmaktadır. Ev dışında daha çok yemek yenmesi de zehirlenmelere neden olan faktörler arasında yer almaktadır. Dolayısıyla III. maddede verilen bilgi yanlıştır; diğer maddeler, gıda zehirlenmesine neden olan etkenler arasında yer almaktadır.

Doğru Cevap: D

Soru 81

Gıdaların yenilmesinden belirli bir süre sonra bulantı, kusma, karın ağrısı, baş dönmesi, bazen ateş veya görme ve işitme, hareket, sinir sistemi bozukluklarından bir kısmının belirmesiyle tanınan sağlık bozuklukları veya hastalıklara ne ad verilir?

Gıda zinciri

Kalite çemberi

Kalite kodeksi

Gıda zehirlenmesi

Gıda çemberi

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 82

Eller
Araç-gereç
Doğrama tahtaları
Çalışma tezgâhları

Yukarıdakilerden hangileri çapraz bulaşmaya neden olan etmenlerdendir?

I, II

I, III

I, II, III

I, III, IV

I, II, III, IV

Açıklama:

Çapraz bulaşmaya neden olan etmenler şunlardır:

Eller,
Araç-gereç,
Doğrama tahtaları,
Çalışma tezgâhları,
Giysiler,
Öksürme ve hapşırmadan kaynaklanan damlacıklar,
Bakteri bulaşmış ya da potansiyel riskli besinlerden sızan sıvılar.

Doğru Cevap: E

Soru 83

İnsan yaşamının temelini teşkil eden beslenme gereksinimlerinin karşılanmasında fiziksel, kimyasal ve biyolojik açıdan güvenilir nitelikte gıda maddeleri üretimini ifade eden terim aşağıdakilerden hangisidir?

Gıda Hijyeni

Gıda Sanitasyonu

Gıda zinciri

Kalite çemberi

Kalite kodeksi

Açıklama:

Gıda Sanitasyonu; insan yaşamının temelini teşkil eden beslenme gereksinimlerinin karşılanmasında fiziksel, kimyasal ve biyolojik açıdan güvenilir nitelikte gıda maddeleri üretimini ifade etmektedir. Gelişmiş ülkelerde görülen gıda kaynaklı hastalıkların çoğunluğu bakteriler tarafından meydana getirilmektedir.

Doğru Cevap: B

Soru 84

Aşağıdakilerden hangisi çevre kaynaklı gıda kontaminasyonu sebeplerinden değildir?

Çöpler

Potansiyel riskli gıdalar

Toz

İnsan

Açıklama:

Kontaminasyon kaynaklarını; insan, hayvan ve çevre olmak üzere üç başlık altında toplamak mümkündür.

Doğru Cevap: E

Soru 85

Gıdada zehirlenme yapacak mikroorganizmanın ortamda bulunması
Gıdanın mikroorganizmanın üremesine uygun olması ve uygun ısıda yeterli süre bekletilmiş olması
Gıdada mikroorganizmanın veya toksinin yeterli düzeyde çoğalmış olması
İçerisinde mikroorganizma üremiş veya toksin içeren gıdanın yenilmiş olması

Yukarıdakilerden hangileri gıda zehirlenmesinin olması için gereken şartlardandır?

I, II

I, III

I, II, III

I, III, IV

I, II, III, IV

Açıklama:

Gıda zehirlenmelerinin olması için;

Gıdada zehirlenme yapacak mikroorganizmanın ortamda bulunması,
Gıdanın mikroorganizmanın üremesine uygun olması ve uygun ısıda yeterli süre bekletilmiş olması,
Gıdada mikroorganizmanın veya toksinin yeterli düzeyde çoğalmış olması,
İçerisinde mikroorganizma üremiş veya toksin içeren gıdanın yenilmiş olması gerekir.

Doğru Cevap: E

Soru 86

Aşağıdakilerden hangisi gıda güvenliğini tehlikeye atacak kimyasal tehlikelerdendir?

Pestisitler

Metal

Kıl

Bakteri

Virüs

Açıklama:

Kimyasal tehlikeler: pestisitler, veteriner ilaçları, doğal toksik maddeler, endüstriyel kontaminantlar, gıda işleme sırasında oluşan toksik maddeler ve gıda katkı maddeleridir.

Doğru Cevap: A

Soru 87

Kimyasal toksinler
GDO’lar
Bakteriler
Virüsler
Funguslar

Yukarıdakilerden hangileri tarımsal terör amaçlı kullanılabilecek ajanlardandır?

I, II

I, III

I, II, III

I, III, IV

I, II, III, IV

Açıklama:

Tarımsal terör amaçlı kullanılabilecek ajanlar aşağıda listelenmiştir:

Bakteriler,
Virüsler,
Funguslar,
Böcekler,
Diğer mikroorganizmalar,
Kimyasal toksinler,
GDO’lar.

Doğru Cevap: E

Soru 88

Aşağıdakilerden hangisi böceklerin kullanıldığı tarımsal terörün neden olabileceği başlıca sorunlardan değildir?

Tarımsal üretimi arttırabilir.

Ekonomik dengenin bozulmasına neden olabilir.

Toplumsal panik yaratabilir.

Teşhis ve mücadele masrafları arttırabilir.

Tüketici güvenliği bozulabilir.

Açıklama:

Böceklerin kullanıldığı tarımsal terörün neden olabileceği başlıca sorunlar şunlardır:

Tarımsal üretimi azaltabilir ve beslenme sorunu yaratabilir.
Ekonomik dengenin bozulmasına neden olabilir.
Toplumsal panik yaratabilir.
Uluslararası ticareti ve ilişkileri bozabilir.
Hastalıklardan kaynaklanan doğrudan kayıplara neden olabilir.
Teşhis ve mücadele masrafları arttırabilir.
Dayanıklılık ıslahı ve yeni bir pestisitin geliştirilmesi masrafları arttırabilir.
Hastalıktan zarar görmüş ürünlerin imhası gerekebilir.
Tüketici güvenliği bozulabilir.
Enfekte alanlar uzun süre karantina altına alınabilir.

Doğru Cevap: A

Soru 89

Aşağıdakilerden hangisi geniş spektrumlu bir antiviral ilaçtır?

Ribavirin

Amantadin

Asiklovir

Azidotimidin

Gansiklovir

Açıklama:

Hâlihazırdaki tek “geniş spektrumlu” antiviral ilaç (virüsler ile meydana gelen enfeksiyonların tedavisinde kullanılan ilaç) Ribavirin’dir.

Doğru Cevap: A

Soru 90

Aşağıdakilerden hangisi düşük doz maruz kalınan radyasyona bağlı görülen belirtilerden değildir?

Nörovasküler sendrom

İştahsızlık

Bulantı

Kusma

Ateş

Açıklama:

Akut radyasyon sendromları iştahsızlık, bulantı, kusma, karın ağrısı, kızarıklık, ateş, ciltte duyarlılık artışı, idrar çıkışında azalma şeklinde sıralanabilir. Nörovasküler sendrom ise 10 Gy ve üzeri dozlarda ortaya çıkan genellikle olarak ölümcül seyreden bir durumdur.

Doğru Cevap: A

Soru 91

Yaralıları triyaj yoluyla sınıflandırmak,
Yaralılara ilkyardım uygulamak,
Yaralıların dekontaminasyonunu sağlamak,
Kullanılan ajanı tespit ve teşhis etmek,
Yaralıların ileri tanı ve tedavi işlemlerini gerçekleştirmek.

Yukarıdaki öncüllerde sıralanan temel görevler aşağıdakilerden hangisine aittir?

KBRN olayından sonra sağlık personelinin temel görevleri

KBRN Savunmasında sağlık hizmet desteği basamakları

Gıda güvenliğini oluşturma basamakları

Tarımsal terörden korunma yolları

Tarımsal terörün sonuçlarını azaltma yöntemleri

Açıklama:

Bir KBRN olayından sonra sağlık personelinin temel görevleri sırasıyla;Yaralıları ve sağlık personelini KBRN ajanlarının zararlı etkilerinden korumak,
1. Yaralıları triyaj yoluyla sınıflandırmak,
2. Yaralılara ilkyardım uygulamak,
3. Yaralıların dekontaminasyonunu sağlamak,
4. Kullanılan ajanı tespit ve teşhis etmek,
5. Yaralıların ileri tanı ve tedavi işlemlerini gerçekleştirmektir.

Doğru Cevap: A

Soru 92

Yaralı ve hastaları o an ki durumlarının ciddiyetine göre sınıflandırıp; tedavi,
bakım ve tahliye konularında önceliklerini belirleme ve sıraya sokma süreci aşağıdakilerden hangisidir?

Kimyasal koruma

Kimyasal yaralı

Triyaj

KBRN savunması

Sıcak bölge

Açıklama:

Triyaj, yaralı ve hastaları o an ki durumlarının ciddiyetine göre sınıflandırıp; tedavi,
bakım ve tahliye konularında önceliklerini belirleme ve sıraya sokma sürecidir.

Doğru Cevap: C

Soru 93

• Pridostigmin tablet, atropin ve oksim ampulleri
• Dimerkaprol ampul, merhem ve pomadı
• Nitrit preperatları
• 4-DMAP ampul ve Na tiyosülfat ampul
• Dekontaminasyon seti
• Koruyucu giysi ve maske
Öncüllerde sıralanan materyaller aşağıdaki durumlardan hangisi için gereklidir?

Kimyasal savaş ajanı saldırısına karşı

Kimyasal yaralıların belirlenmesine karşı

Kimyasal yaralıların tedavisine karşı

Sıcak bölge tahliyesine karşı

Gıda zehirlenmesi oluşumuna karşı

Açıklama:

Triyajı yapılan kimyasal yaralılara KBRN ilkyardımı uygulanır. KBRN ilkyardımında; temel ilkyardım uygulamalarına ilave olarak KBRN ajanlarının etkilerini ortadan kaldıran antidotlar (Atropin, Oksimler, Diazepam) kullanılır. Bunlar Pridostigmin tablet, atropin ve oksim ampulleri, Dimerkaprol ampul, merhem ve pomadı, Nitrit preperatları, 4-DMAP ampul ve Na tiyosülfat ampul, Dekontaminasyon seti, Koruyucu giysi ve maskedir.

Doğru Cevap: A

Soru 94

Atak hızının hesaplanması
Objektif kriterlerin belirlenmesi
Doğru vaka tanımlaması
Salgının doğrulanması

Öncüllerde verilen biyolojik savaş ajanlarına müdahale algoritmasının doğru sıralaması aşağıdaki seçeneklerden hangisinde yer almaktadır?

i-ii-iii-iv

ii-iv-i-iii

iv-i-iii-ii

iv-ii-iii-i

iii-i-iv-ii

Açıklama:

Biyolojik savaş ajanlarına müdahele algoritması şöyledir:

Salgının doğrulanması
Atak hızının hesaplanması
Doğru vaka tanımlaması
Objektif kriterlerin belirlenmesi.

Doğru Cevap: C

Soru 95

Radyasyona bağlı müdahelede yaralıların tedavisinde olguların gruplandırılması yapılırken yatarak tedavi, erken destek (sitokin) tedavisi-her zaman, barsak kontaminasyonu hangi grupta yer almaktadır?

Fatal>10 Gy

Ciddi 5-10 Gy

Orta 2-5 Gy

Hafif <2 Gy

Takip >3 Gy

Açıklama:

Yatarak tedavi, Erken destek (sitokin) tedavisi-her zaman, Barsak kontaminasyonu
-her zaman, Viral ve antifungal proflaksi her zaman, Ciddi febril nötropeni için antibiyotik proflaksisi Ciddi 5-10 Gy kategorisinde yer almaktadır.

Doğru Cevap: B

Soru 96

Bakteriler, virüsler, funguslar, böcekler, diğer mikroorganizmalar, kimyasal toksinler, GDO’lar hangi amaçla kullanılabilecek ajanlardır?

Travma tedavisi amaçlı

Radyasyon önleme amaçlı

Tarımsal endüstri amaçlı

Biyolojik güvenlik amaçlı

Tarımsal terör amaçlı

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 97

Aşağıdakilerden hangisi böceklerin kullanıldığı tarımsal terörün neden olabileceği başlıca sorunlardan biri değildir?

Ekonomik dengenin bozulmasına neden olabilir.

Tüketici güvenliği bozulabilir.

Hastalıktan zarar görmüş ürünlerin imhası gerekebilir.

Tüketicinin tehlikelere karşı bilinçlenmesini sağlar.

Enfekte alanlar uzun süre karantina altına alınabilir.

Açıklama:

Böceklerin kullanıldığı tarımsal terörün neden olabileceği başlıca sorunlar şunlardır:

Tarımsal üretimi azaltabilir ve beslenme sorunu yaratabilir.
Ekonomik dengenin bozulmasına neden olabilir.
Toplumsal panik yaratabilir.
Uluslararası ticareti ve ilişkileri bozabilir.
Hastalıklardan kaynaklanan doğrudan kayıplara neden olabilir.
Teşhis ve mücadele masrafları arttırabilir.
Dayanıklılık ıslahı ve yeni bir pestisitin geliştirilmesi masrafları arttırabilir.
Hastalıktan zarar görmüş ürünlerin imhası gerekebilir.
Tüketici güvenliği bozulabilir.
Enfekte alanlar uzun süre karantina altına alınabilir.

Doğru Cevap: D

Soru 98

Aşağıdakilerden hangisi böceklerin biyolojik silah olarak kullanımı riskinin yüksek olduğu yerler arasında yer almaz?

Tarımın yaygın olarak yapıldığı ülkeler

Belirli genotiplerin ve monokültürün yaygın olduğu alan ve ülkeler

Bazı ciddi zararlı ve hastalıkların halen mevcut olmadığı ülkeler

İç huzursuzluğun yüksek olduğu, komşu ülkelerle sorun yaşayan, uluslararası terörizmin hedefi olan ülkeler

İhracatın yüksek olduğu ülkeler

Açıklama:

Böceklerin biyolojik silah olarak kullanımının riskinin yüksek olduğu yerler şöyle sıralanabilir:

Tarımın yaygın olarak yapıldığı ülkeler
Belirli genotiplerin ve monokültürün yaygın olduğu alan ve ülkeler
Bazı ciddi zararlı ve hastalıkların halen mevcut olmadığı ülkeler
Tarımsal ihracatın önemli olduğu, birkaç tarımsal ürüne önemli oranda bağımlı olan ülkeler
İç huzursuzluğun yüksek olduğu, komşu ülkelerle sorun yaşayan, uluslararası terörizmin hedefi olan ülkeler
Bitki ve hayvan epidemik (salgın yapan) hastalık ve zararlılarına karşı koymak için alt yapısı zayıf ülkeler

Doğru Cevap: E

Soru 99

Gıda güvenliğini tehdit eden tehlikelerden cam, metal, plastik taş, toprak tahta parçaları, kıl gibi yabancı maddeler ve radyoaktiviteler aşağıdaki sınıflandırmalardan hangisine aittir?

Biyolojik Tehlikeler

Kimyasal Tehlikeler

Nükleer Tehlikeler

Ekonomik Tehlikeler

Fiziksel Tehlikeler

Açıklama:

Gıda güvenliğini tehdit eden tehlikeler şöyle sıralanabilir:
Biyolojik tehlikeler: bakteri, virüs, parazit, küf ve toksinlerdir.
Kimyasal tehlikeler: pestisitler, veteriner ilaçları, doğal toksik maddeler, endüstriyel kontaminantlar, gıda işleme sırasında oluşan toksik maddeler ve gıda katkı maddeleridir.
Fiziksel tehlikeler: cam, metal, plastik taş, toprak tahta parçaları, kıl gibi yabancı maddeler ve radyoaktivitedir.

Doğru Cevap: E

Soru 100

Aşağıdakilerden hangisi gıda zehirlenmelerinin olması için gerekenler arasında yer almaz?

Gıdada zehirlenme yapacak mikroorganizmanın ortamda bulunması

Gıdada mikroorganizmanın veya toksinin yeterli düzeyde çoğalmış olması

Gıdanın mikroorganizmanın üremesine uygun olması ve uygun ısıda yeterli süre
bekletilmiş olması

İçerisinde mikroorganizma üremiş veya toksin içeren gıdanın yenilmiş olması

Zehirlenmeler mikroorganizmanın türünün belirlenmesi

Açıklama:

Gıda zehirlenmelerinin olması için;

Gıdada zehirlenme yapacak mikroorganizmanın ortamda bulunması,
Gıdanın mikroorganizmanın üremesine uygun olması ve uygun ısıda yeterli süre bekletilmiş olması,
Gıdada mikroorganizmanın veya toksinin yeterli düzeyde çoğalmış olması,
İçerisinde mikroorganizma üremiş veya toksin içeren gıdanın yenilmiş olması gerekir.

Doğru Cevap: E

Soru 101

Bir KBRN olayından sonra sağlık personelinin yapması gereken ilk şey aşağıdakilerden hangisidir?

Yaralılara ilkyardım uygulamak.

Yaralıların dekontaminasyonunu sağlamak.

Yaralıların ileri tanı ve tedavi işlemlerini gerçekleştirmek.

Yaralıları triyaj yoluyla sınıflandırmak.

Kullanılan ajanı tespit ve teşhis etmek.

Açıklama:

Bir KBRN olayından sonra sağlık personelinin temel görevleri sırasıyla,

Yaralıları triyaj yoluyla sınıflandırmak,
Yaralılara ilkyardım uygulamak,
Yaralıların dekontaminasyonunu sağlamak,
Kullanılan ajanı tespit ve teşhis etmek,
Yaralıların ileri tanı ve tedavi işlemlerini gerçekleştirmektir. Doğru cevap D şıkkıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 102

Triyaj aşağıdakilerden hangisidir?

Yaralılara ilkyardım uygulamak.

Yaralıların dekontaminasyonunu sağlamak.

Yaralıları sınıflandırmak.

Kullanılan ajanı tespit ve teşhis etmek.

Yaralıların ileri tanı ve tedavi işlemlerini gerçekleştirmek.

Açıklama:

Triyaj, yaralı ve hastaları o an ki durumlarının ciddiyetine göre sınıflandırıp; tedavi, bakım ve tahliye konularında önceliklerini belirleme ve sıraya sokma sürecidir. Doğru cevap C şıkkıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 103

Aşağıdakilerden hangisi bir KBRN olayından sonra soğuk bölgede yapılan işlemlerden biridir?

Kurtarma

Tedavi

İlkyardım

Triyaj

Dekontaminasyon

Açıklama:

Soğuk bölgede yapılan işlemler; ileri tanı, tedavi ve tahliyedir. Doğru cevap B şıkkıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 104

Aşağıdakilerden hangisi radyasyona bağlı yaralanmalarda ortaya çıkan deri bulaşının devamını engellemek için kullanılan tekniklerden biridir?

Oral aspirasyon

Nazofarengeal aspirasyon

mide lavajı

Hidrasyon ve diürezin

Ilık sabunlu duş

Açıklama:

Deri bulaşın devam etmesini engellemek ve sağlık çalışanlarını korumak için yaralar uygun şekilde kapatılarak yaralıya ılık sabunlu duş aldırılmalıdır. İçsel bulaş durumunda, oral/nazofarengeal (ağız/geniz yoluyla) aspirasyon, mide lavajı, laksatifler, hidrasyon ve diürezin sağlanması, potasyum iyodür, amonyum klorid, dietilen triamin penta asetat (DTPA), sodyum bikarbonat, prusya mavisi, alüminyum içeren anti asitler, baryum sülfat kullanılabilir. Doğru cevap E şıkkıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 105

Aşağıdakilerden hangisi böceklerin biyolojik silah olarak kullanılmasının sebeplerinden biri değildir?

Belirli bir hedefe yönlendirilip kontrol altında tutulmaları güçtür.

Genellikle yöntemi kullanan ve hazırlayanlara zararlı değildir.

Hedeflerde düşük güvenlik önlemleri vardır.

Ülke dışından birçok noktaya aynı anda saldırabilme kolaylığına sahiptir.

Böceklerin çevreye adaptasyon yetenekleri yüksektir.

Açıklama:

Böceklerin belirli bir hedefe yönlendirilip kontrol altında tutulmaları güç olması biyolojik bir silah olarak kullanılmalarının sebebi değil dezavantajlarından biridir. Doğru cevap A şıkkıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 106

Aşağıdakilerden hangisi agroterörizmin hayvansal hedeflerinden biri değildir?

Büyükbaş hayvanlar

Küçükbaş hayvanlar

Kümes hayvanları

Her türlü ilenmiş gıda maddesi

Hayvansal besin kaynakları

Açıklama:

Agroterörizmin hayvansal hedefleri; büyükbaş hayvanlar, küçükbaş hayvanlar, kümes hayvanları, hayvansal hedefler ve her türlü işlenmiş gıda maddesidir. Doğru cevap E şıkkıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 107

Aşağıdakilerden hangisi gıda güvenliğini etkileyen kimyasal tehlikelerden biridir?

Bakteri

Virüs

Pestistler

Plastik

Cam

Açıklama:

Gıda güvenliğini etkileyen kimyasal tehlikeler; pestisitler, veteriner ilaçları, doğal toksik maddeler, endüstriyel kontaminantlar, gıda işleme sırasında oluşan toksik maddeler ve gıda katkı maddeleridir. Doğru cevap C şıkkıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 108

Aşağıdakilerden hangisi gıda güvenliğini etkileyen fiziksel tehlikelerden biridir?

Parazit

Radyoaktivite

Küf

Veteriner ilaçları

Pestistler

Açıklama:

Gıda güvenliğini etkileyen fiziksel tehlikeler; cam, metal, plastik taş, toprak tahta parçaları, kıl gibi yabancı maddeler ve radyoaktivitedir. Doğru cevap B şıkkıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 109

Sağlıklı yaşam için çevreyi sağlıklı ve temiz tutmak ve insan sağlığına zararlı olabilecek faktörleri ortadan kaldırmak şeklinde tanımlanabilecek işlem aşağıdakilerden hangisidir?

Dezenfektan

Sterilizasyon

Dezenfeksiyon

Sanitasyon

Hijyen

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 110

Aşağıdakilerden hangisi çapraz bulaşma etmenlerinden biri değildir?

Süt ve ürünleri

Eller

Araç-gereç

Çalışma tezgahları

Giysiler

Açıklama:

Çapraz bulaşmaya neden olan etmenler şunlardır:

Eller,
Araç-gereç,
Doğrama tahtaları,
Çalışma tezgahları,
Giysiler,
Öksürme ve hapşırmadan kaynaklanan damlacıklar. Doğru cevap A şıkkıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 111

Aşağıdakilerden hangisi Kimyasal Savaş Ajanı yaralanmaları durumlarında; sağlık kuruluşunda kimyasal silah bulaş riskinin olmadığı, kimyasal yaralıların ileri tanı ve tedavi işlemleri gerçekleştirildiği; hayati fonksiyonları sabitleşen kimyasal yaralıların gözlem altında tutulduğu bölgeye verilen isimdir?

Sıcak Bölge

Ilık Bölge

Soğuk Bölge

Kimyasal Bölge

Kırmızı Bölge

Açıklama:

Sağlık kuruluşunda kimyasal silah bulaş riskinin olmadığı acil servis bölgesine “Soğuk Bölge” adı verilir. Acil servis girişinden itibaren başlayan soğuk bölgede olası ikincil kontaminasyondan korunmak amacıyla sağlık personeli tek kullanımlık önlük, bone, maske, eldiven ve galoş giymelidir. Soğuk bölgede kimyasal yaralıların ileri tanı ve tedavi işlemleri gerçekleştirilir; hayati fonksiyonları sabitleşen kimyasal yaralılar, klinikte gözlem altında tutulur. Doğru cevap C'dır.

Doğru Cevap: C

Soru 112

Aşağıdakilerden hangisi kimyasal savaş ajanı yaralanmaları durumlarında "Ilık Bölge" de yapılan sağlık müdahalelerinden biri değildir?

Saptama

Triyaj

KBRN İlkyardımı

Tedavi

Tıbbi dekontaminasyon

Açıklama:

Kimyasal yaralıların sıcak bölgeden tahliyesi sonrasında sağlık kuruluşuna getirildiği alan “Ilık Bölge” adını alır. Ilık bölge; sağlık kuruluşunun acil servis bölgesinde geniş bir alanda kurulmalıdır. Bu bölgede kimyasal yaralılara saptama, triyaj, KBRN ilkyardımı ve tıbbi dekontaminasyon işlemleri yapılır. Ilık bölgede kimyasal silahlara karşı koruyucu donanım giyen (B tipi) sağlık personeli görev yapar. Tedavi Soğuk bölgede yapılmaktadır.

Doğru Cevap: D

Soru 113

Biyolojik saldırıdan sonra olası deri bulaşı en kısa sürede dekontamine edilirken, sabunun yanı sıra aşağıdakilerden hangisinin kullanılması önerilir?

Sıvı yağ

Hipoklorit çözeltisi (%0.5)

Hipoklorit çözeltisi (%5)

Sodyumklorür çözeltisi (%1)

Sodyumklorür çözeltisi (%0.5)

Açıklama:

Biyolojik saldırıdan sonra olası deri bulaşı en kısa sürede dekontamine edilmelidir. Biyolojik ajan bilinmiyorsa kirlenmiş birey sodyum hipoklorit çözeltisi (% 0.5) veya bol miktarda düz sabun ve su ile yıkanmalıdır ancak kimyasal ajan için dekontaminantların kullanımının da unutulmaması gereklidir. Doğru Cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 114

Radyasyon maruziyeti durumlarında, durumun ciddiyeti hakkında en iyi bilgi aşağıdakilerin hangisi ile elde edilir?

Radyasyon maruziyeti ile kusma arasındaki sürenin belirlenmesi

24 saat içinde yapılacak lenfosit sayımı

24 saat içinde yapılacak lökosit sayımı

24-48 saat sonra yapılacak lenfosit sayımı

Maruz kalanın sözlü beyanı

Açıklama:

Yaralının ne kadar radyasyon aldığı; sağ kalımı ve gerekli tedavileri belirleyeceğinden maruziyet dozunun belirlenmesi önemlidir. Radyasyon maruziyeti ile kusma arasındaki sürenin belirlenmesi çok güvenli olmayan bir belirteçtir. Alınan radyasyon dozunu ve sağ kalımı tayin etmekte kan tahlillerinin yapılması ve ciltte radyasyon yanıklarının saptanması faydalı olabilir. Maruziyetten 24-48 saat sonra yapılacak lenfosit sayımı durumun ciddiyeti hakkında en iyi bilgiyi verir. Alınan doz ne kadar fazla ise akut radyasyon sendromuna bağlı belirtilerin ortaya çıkması o kadar hızlı ve şiddetlidir.

Doğru Cevap: D

Soru 115

Aşağıdakilerden hangisi Agroterorizmde böceklerin kullanılması sonucunda gelişebilecek olaylardan biri değildir?

Tarımsal üretimi azaltabilir ve beslenme sorunu yaratabilir.

Toplumsal panik yaratabilir.

Uluslararası ticareti ve ilişkileri bozabilir.

Hastalıklardan kaynaklanan doğrudan kayıplara neden olabilir.

Dayanıklılık ıslahı ve yeni bir pestisitin geliştirilmesi masraflarını azaltabilir.

Açıklama:

Agroterorizmde böceklerin kullanılması, tarımsal üretimi azaltabilir ve beslenme sorunu yaratabilir. • Ekonomik dengenin bozulmasına neden olabilir. • Toplumsal panik yaratabilir. • Uluslararası ticareti ve ilişkileri bozabilir. • Hastalıklardan kaynaklanan doğrudan kayıplara neden olabilir. • Teşhis ve mücadele masrafları arttırabilir. • Dayanıklılık ıslahı ve yeni bir pestisitin geliştirilmesi masrafları arttırabilir. • Hastalıktan zarar görmüş ürünlerin imhası gerekebilir. • Tüketici güvenliği bozulabilir. • Enfekte alanlar uzun süre karantina altına alınabilir. Dayanıklılık ıslahı ve yeni bir pestisitin geliştirilmesi masrafları azalmaz aksine artar. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 116

Hijyenik gıdalara, bakteri içeren etmenlerden bakteri bulaşmasına ne denir?

Aşılama

Çapraz Bulaşma

Dezenfeksiyon

Enfeksiyon

Sanitasyon

Açıklama:

Çapraz Bulaşma Hijyenik gıdalara, bakteri içeren etmenlerden bakteri bulaşmasına denir. Çapraz bulaşmaya neden olan etmenler şunlardır: • Eller, • Araç-gereç, • Doğrama tahtaları, • Çalışma tezgâhları, • Giysiler, • Öksürme ve hapşırmadan kaynaklanan damlacıklar. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 117

Aşağıdakilerden hangisi insan yaşamının temelini teşkil eden beslenme gereksinimlerinin karşılanmasında fiziksel, kimyasal ve biyolojik açıdan güvenilir nitelikte gıda maddeleri üretimini ifade etmektedir?

Hijyen

Sterilizasyon

Gıda Sanitasyonu

Gıda Dezenfeksiyonu

Kemoproflaksi

Açıklama:

Gıda Sanitasyonu; insan yaşamının temelini teşkil eden beslenme gereksinimlerinin karşılanmasında fiziksel, kimyasalve biyolojik açıdan güvenilir nitelikte gıdamaddeleri üretimini ifade etmektedir. Gelişmiş ülkelerde görülen gıda kaynaklı hastalıkların çoğunluğu bakteriler tarafından meydana getirilmektedir. Doğru Cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 118

Gıda zehirlenmelerinin olması için aşağıdakilerden hangileri olmalıdır?

Gıdada zehirlenme yapacak mikroorganizmanın ortamda bulunması.
Gıdanın mikroorganizmanın üremesine uygun olması ve uygun ısıda yeterli süre bekletilmiş olması.
Gıdada mikroorganizmanın veya toksinin yeterli düzeyde çoğalmış olması.
İçerisinde mikroorganizma üremiş veya toksin içeren gıdanın yenilmiş olması.

I ve III

II ve III

I,II ve III

I,II ve IV

I, II, III ve IV

Açıklama:

Gıda zehirlenmelerinin olması için; • Gıdada zehirlenme yapacak mikroorganizmanın ortamda bulunması, • Gıdanın mikroorganizmanın üremesine uygun olması ve uygun ısıda yeterli süre bekletilmiş olması, • Gıdada mikroorganizmanın veya toksinin yeterli düzeyde çoğalmış olması, • İçerisinde mikroorganizma üremiş veya toksin içeren gıdanın yenilmiş olması gerekir. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 119

Aşağıdakilerden hangisi gıda güvenliğini tehdit eden biyolojik tehlikelerden biridir?

Pestisitler

Veteriner İlaçları

Radyoaktivite

Toksinler

Gıda katkı maddeleri

Açıklama:

Biyolojik tehlikeler: bakteri, virüs, parazit, küf ve toksinlerdir. Kimyasal tehlikeler: pestisitler, veteriner ilaçları, doğal toksik maddeler, endüstriyel kontaminantlar, gıda işleme sırasında oluşan toksik maddeler ve gıda katkı maddeleridir. Doğru Cevap D'dir

Doğru Cevap: D

Soru 120

Aşağıdakilerden hangileri böceklerin biyolojik silah olarak kullanımının başlıca sebeplerindendir? Bir yıl içinde çok sayıda nesil verebilir, her nesilde binlerce yavru meydana getirebilirler. Üretilip çoğaltılmaları pek çok canlıya oranla daha kolaydır. Böceklerin önemli bir çoğunluğu uçma yeteneğindedir. Doğal yayılma yetenekleri ile salındıkları yerlerden etrafa kolayca yayılabilirler. Çok değişik beslenme tiplerine sahiptirler. İnsanlar, hayvanlar ve bitkilerde zarar yapabilir ve hastalık yayabilirler. Teşhislerindeki güçlük ve büyük çeşitlilikleri sebebiyle biyolojik silah olarak fark edilmeleri ve tanımlanmaları güçtür ve doğal sistemin bir parçası olarak algılanabilirler. Hedeflerinde düşük güvenlik önlemleri vardır.

I ve II

II, III ve IV

I,II, III ve V

I,II, III ve IV

I, II, III, IV ve V

Açıklama:

Böceklerin biyolojik silah olarak kullanımının başlıca sebepleri; • Böcekler hızlı üreme kapasitesine sahiptir. Bir yıl içinde çok sayıda nesil verebilir, her nesilde binlerce yavru meydana getirebilir. Üretilip çoğaltılmaları pek çok canlıya oranla daha kolaydır. • Böceklerin önemli bir çoğunluğu uçma yeteneğindedir. Doğal yayılma yetenekleri ile salındıkları yerlerden etrafa kolayca yayılabilirler. • Böcekler büyük bir biyolojik çeşitliliğe sahiptir. Tanımlanmış bütün canlı türlerinin yarısından fazlası böcektir. • Böceklerin çevreye adaptasyon yetenekleri yüksektir. Soğukkanlı hayvanlardır ve vücut sıcaklıkları sabit değildir. Memeli hayvanlara göre enerjiyi daha büyük bir randımanla kullanırlar. Bu durum çevreye adaptasyon bakımından onlara büyük avantaj sağlar. Değişik çevre koşullarında biyolojik silah olarak görev alabilirler. • Çok değişik beslenme tiplerine sahiptirler. İnsanlar, hayvanlar ve bitkilerde zarar yapabilir ve hastalık yayabilirler. • Teşhislerindeki güçlük ve büyük çeşitlilikleri sebebiyle biyolojik silah olarak fark edilmeleri ve tanımlanmaları güçtür ve doğal sistemin bir parçası olarak algılanabilirler. • Genellikle yöntemi kullanan ve hazırlayanlara zararlı değildir. Bazı zoonotik hastalıklar (insanlar ve hayvanların birbirine bulaştırabildikleri ve her iki gruba dâhil bireylerde ortak şekillenen hastalıklar) hariç, silah haline getirilmeleri güç değildir. • Hedeflerde düşük güvenlik önlemleri vardır. • Ahlaki olarak daha masum görülebilmektedir, doğal olarak gelişen bir sorun olarak görülebilme olasılığı vardır. • Ülke dışından birçok noktaya aynı anda saldırabilme kolaylığına sahiptir. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 121

Aşağıdaki seçeneklerin hangisinde, kimyasal savaş ajanı yaralanmalarına müdahalede soğuk bölgede yapılan işlemler tam ve doğru olarak verilmiştir?

Saptama- Triyaj- İleri tanı

Triyaj- İleri tanı- Tedavi

İleri tanı- Tedavi -Tahliye

Örnekleme- Tedavi- Tahliye

Dekontaminasyon- Tedavi- Tahliye

Açıklama:

Sağlık kuruluşunda kimyasal silah bulaş riskinin olmadığı acil servis bölgesine “Soğuk Bölge” adı verilir. Acil servis girişinden itibaren başlayan soğuk bölgede olası ikincil kontaminasyondan korunmak amacıyla sağlık personeli tek kullanımlık önlük, bone, maske, eldiven ve galoş giymelidir. Soğuk bölgede kimyasal yaralıların ileri tanı, tedavi işlemleri ve tahliye gerçekleştirilir; hayati fonksiyonları sabitleşen kimyasal yaralılar, klinikte gözlem altında tutulur.

Doğru Cevap: C

LIDAR ile ilgili hangisi doğrudur?

Yakından algılama teknolojisidir

Hedefe radyo dalgaları gönderir

Biyolojik ajanları tespit edemez

Global Terörizm Veritabanı’na göre 1970 ve 2014 yılları arasında yaklaşık kaç KBRN saldırısı gerçekleştirilmiştir?

100

150

200

300

Açıklama:

Global Terörizm Veritabanı’na göre 1970 ve 2014 yılları arasında 95 kimyasal, 35 biyolojik ve 13 radyolojik olmak üzere toplam 143 KBRN saldırısı gerçekleştirilmiştir.

Doğru Cevap: C

Soru 36

KBRN ajanlarının tanımlanması aşağıdaki hangi adımlar ile gerçekleştirilmektedir ?

tespit (dedeksiyon)
tanıma
teşhis (tanımlama)
onay
izleme

I, II, III, IV ve V

I, II, III ve V

III, IV ve V

II, III ve IV

I, III ve V

Açıklama:

KBRN ajanlarının tanımlanması üç adımda gerçekleştirilmektedir: tespit (dedeksiyon), teşhis (tanımlama) ve izleme.

Doğru Cevap: E

Soru 37

Aşağıdakilerden hangisi ölçüm sistemi seçiminde tespit kaabiliyeti kapsamında yer alıır?

Maliyet

Güç gereksinimi

Seçicilik

Kalibrasyon gereksinimi

Taşınabilirlik

Açıklama:

Doğru Cevap: C

İyonizayon Odası

Analitik Cihaz

Gaz İyonizasyon Dedektörü

Geiger-Müller Sayacı

Sintilasyon Dedektörleri

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 44

Kullanılan kimyasal ajan türünün belirlenmesi, ajan ile kontamine olmuş bölgelerin haritalandırması ve ilgili personelin uyarılmasını sağlayan, diğer taraftan kimyasal savaş ajanına maruz kalmış kişilerin tedavi ve tahliyeleri için değerlendirilerek aciliyet durumlarının belirlemesini sağlayan teknolojiye ne ad verilmektedir?

Kalibrasyon teknolojisi

Seçicilik teknolojisi

Uzaktan Algılama

Nokta Dedeksiyonu teknolojisi

Analitik Cihaz teknolojisi

Açıklama:

Nokta dedektörleri; kullanılan kimyasal ajan türünün belirlenmesi, ajan ile kontamine olmuş bölgelerin haritalandırması ve ilgili personelin uyarılması amacıyla kullanılmakta- dır. Nokta dedektörlerinin diğer bir kullanım alanı ise, kimyasal savaş ajanına maruz kalmış kişilerin tedavi ve tahliyeleri için değerlendirilerek aciliyet durumlarının belirlemesini sağlamaktır.

Doğru Cevap: D

Soru 45

Personelin veya ekipmanın kimyasal ajana maruz kalma süresinin en aza indirildiği teknoloji aşağıdakilerden hangisidir?

İyon Mobilite Spektrometrisi (IMS)

Fotoiyonizasyon Teknolojisi

Alev Fotometresi

Kütle Duyarlı Kimyasal Sensörler

Infrared Spektroskopisi

Açıklama:

Uzaktan Algılama Teknolojileri
Kimyasal savaş ajanlarının tespiti için en çok arzu edilen konfigürasyon, dedektör ve ajan tehdidi arasındaki mesafenin maksimum olduğu sistemlerdir. Bu yaklaşım ile personelin veya ekipmanın kimyasal ajana maruz kalma süresi en aza indirilir. Ortam kontamine olmamışken elde edilen spektrum baz alınır ve kimyasal ajanın varlığı bu spektrumdaki değişimle izlenir. Uzaktan algılama sistemlerinin kullanımı genellikle zordur ve sonuçları yorumlayabilmek için spekstroskopi hakkında bilgi sahibi olan eğitimli bir operatöre gereksinim duyulur. Infrared absorpsiyonu ve Raman spektroskopisi tekniklerine dayanan iki farklı uzaktan algılama teknolojisi mevcuttur.

Doğru Cevap: E

Soru 46

Antijeni veya antikoru ölçmeye yarayan, çeşitli hastalıkların teşhisinde düşük maliyetli laboratuvar ortamlarında çok sayıda numunenin taranması için yaygın olarak kullanılan basit, ekonomik, sağlam ve güvenilir olan bu test aşağıdakilerden hangisidir?

İmmüno-Kromatografik Kart

Nükleik Asit Temelli Algılama

ELISA

Matriks ile Desteklenmiş Lazer Desorpsiyon/İyonizasyon Uçuş Zamanı Kütle Spektrometresi

LIDAR

Açıklama:

ELISA testleri antijeni veya antikoru ölçmek için kullanılabilir. ELISA kompleks bir teknik olmamasına rağmen bu teknikte birçok değişken kontrol edilmelidir. Katı faz, yıkama işlemleri, kullanılan enzim ve substratların seçimi ve etkinliği, reaksiyonların sonlandırılma zamanı kontrol edilmesi gereken değişkenlerdir. ELISA, çeşitli hastalıkların teşhisinde düşük maliyetli laboratuvar ortamlarında çok sayıda numunenin taranması için yaygın ola- rak kullanılan basit, ekonomik, sağlam ve güvenilir bir tekniktir. Ayrıca, oresan mikroskopi gibi immünolojik testlerin bazı diğer versiyonları biyolojik ajanların tespiti için de kullanılır.

Doğru Cevap: C

Soru 47

Elde taşınabilen bir radyasyon ölçme aracı olarak geniş ve yaygın kullanımı nedeniyle en iyi bilinen radyasyon ölçüm cihazı hangisidir?

Geiger Müller Sayacı

Sintilasyon Dedektörü

Orantılı Sayaç

Nötron Dedektörü

BF3 Orantılı Sayaç

Açıklama:

Geiger Müller sayacı, iyonize olmuş gazlardaki parçacıkları tespit etmek ve ölçmek amacıyla radyolojik koruma ve radyasyon dozimetresi gibi uygulamalarda yaygın olarak kullanılan bir parçacık dedektörü olup beta ve gamma parçacıklarını algılamaktadır. Elde taşınabilen bir radyasyon ölçme aracı olarak geniş ve yaygın kullanımı nedeniyle en iyi bilinen radyasyon ölçüm cihazıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 48

Gaz iyonizasyon dedektörleri, iyonize parçacıkların varlığının tespit edilmesi ve iyonize radyasyonu ölçen radyasyon koruma uygulamalarında kullanılmaktadır. Buna göre aşağıdakilerden hangisi bir Gaz iyonizasyon dedektörüdür?

Sintilasyon Dedektörü

Orantılı Sayaç

Nötron Dedektörü

BF3 Orantılı Sayaç

Yarıiletken Dedektör

Açıklama:

Gaz İyonizasyon Dedektörleri
Gaz iyonizasyon dedektörleri, iyonize parçacıkların varlığının tespit edilmesi ve iyonize radyasyonu ölçen radyasyon koruma uygulamalarında kullanılmaktadır. Gazla dolu sensör üzerinde radyasyonun iyonlaştırıcı etkisi kullanılır. Bir parçacık bir gaz atomunu veya molekülü iyonize etmek için yeterli enerjiye sahipse oluşan elektronlar ve iyonlar ölçülebilen bir akım oluşturur. Gaz iyonizasyon dedektörü radyasyon tespiti ve ölçümü için kullanılan araçların bir önemli grubudur.
Orantılı Sayaç
X-ışınları, gamma ışınları ve diğer iyonlaştırıcı radyasyonunun algılanması ve yüklü parçacıkların sayımı için kullanılan gaz ile dolu bir elektronik cihazdır. Potansiyel farkı elektrot çifti tarafından korunur.

Doğru Cevap: B

Soru 49

Ortamda KBRN savaş ajanı olmaması durumunda ölçüm sistemi ne tür bir ikaz veriir?

doğru alarm pozitif

yanlış alarm negatif

yanlış alarm pozitif

doğru alarm negatif

alarm nötür

Açıklama:

Ortamda KBRN savaş ajanı olmaması durumunda ölçüm sistemi ikaz verirse yanlış alarm pozitif, ajan varlığında sistemin ikaz vermemesi durumu ise yanlış negatif alarmlar olarak tanımlanmaktadır.

Doğru Cevap: C

Soru 50

X-ışınları, gamma ışınları ve diğer iyonlaştırıcı radyasyonunun algılanması ve yüklü parçacıkların sayımı için kullanılan gaz ile dolu bir elektronik cihaza ne ad verilir?

Orantılı Sayaç

Biyosensörler

Enzim Bağlı İmmün Assay (ELISA)

Kapiler Elektroforez (CE)

Atomik Absorbsiyon Spektroskopisi
(AAS)

Açıklama:

Orantılı Sayaç: X-ışınları, gamma ışınları ve diğer iyonlaştırıcı radyasyonunun algılanması ve yüklü parçacıkların
sayımı için kullanılan gaz ile dolu bir elektronik cihazdır.

Doğru Cevap: A

Soru 51

KBRN ajan seviyesinin konsantrasyonu
Gerekli koruma ve kontaminasyon seviyesi
KBRN ajanlarının maliyet durumlarının belirlenmesi
Kontaminasyona karşı kullanılan önlemlerin yeterli olup olmadığını gözlemlemek

Tehdit durumunda ölçüm sistemleri, KBRN ajanlarının varlığını izleyerek yukarıdakilerden hangilerini kullanmaktadır?

I,II, III

I,III,IV

II,III,IV

I,II,IV

Hepsi

Açıklama:

Tehdit durumunda ölçüm sistemleri KBRN ajanlarının varlığını izleyerek

KBRN ajan seviyesinin konsantrasyonu,
gerekli koruma ve kontaminasyon seviyesi
kontaminasyona karşı kullanılan önlemlerin yeterli olup olmadığını gözlemlemek için kullanılmaktadır.

KBRN ajanlarının maliyet durumlarının belirlenmesi için kullanılmamaktadır. Bu nedenle doğru yanıt D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 52

Ölçüm performansını etkileyen bir çok etken vardır. Aşağıdakilerden hangisi bu etkenlerden biri değildir?

Verimlilik

Taşınabilirlik

Kalibrasyon Gereksinimleri

Çevresel Koşullar

Basit Kullanıcı Arayüzü

Açıklama:

ölçüme hazır hâle gelme (başlama) süresi,
kalibrasyon gereksinimleri,
taşınabilirlik,
güç tüketimi ve
bakım giderleri gibi alanlarda farklılıklar göstermektedirler.

Verimlilik ise bu grupta yer almaz. Bu nedenle doğu yanıt A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 53

Aşağıdakilerden hangisi Nokta Dedeksiyonu Teknolojilerinden biri değildir?

İyon Mobilite Spektrometrisi (IMS)

Alev Fotometresi

Gaz Spektrometrisi

Fotoiyonizasyon Teknolojisi

Elektrokimyasal Yöntem

Açıklama:

Nokta Dedeksiyonu Teknolojileri şunlardır:

İyon Mobilite Spektrometrisi (IMS)
Alev Fotometresi
Fotoiyonizasyon Teknolojisi
Elektrokimyasal Yöntem
Kütle Duyarlı Kimyasal Sensörler
Renk Değişimi (Kolorimetri) Yöntemi

Gaz Spektrometrisi ise nokta dedeksiyonu teknolojisi değildir. Bu nedenle doğru yanıt C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 54

Kızılötesi bölgedeki elektromanyetik ışımanın madde ile etkileşimini inceleyen uzaktan algılama teknolojisine ne ad verilir?

Yüksek Basınçlı Sıvı Spektroskopisi

Kütle Spektrometresi

Gaz Kromatografisi

Raman Spektroskopisi

Infrared Spektroskopisi

Açıklama:

İnfrared (IR) spektroskopisi kızılötesi bölgedeki elektromanyetik ışımanın madde ile etkileşimini inceler. Kızılötesi bölgede tüm frekansları içeren elektromanyetik ışın, numune üzerine gönderilerek, geçen veya soğurulan ışık incelenir. IR spektroskopisi, moleküllerdeki bağların titreşim frekanslarını ölçer ve aynı zamanda moleküldeki farklı
karakteristik soğurma frekansına sahip fonksiyonel gruplar hakkında bilgi verir. Bu nedenle doğru yanıt E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 55

Doğru akımın uygulandığı bir tampon çözeltide yüklü taneciklerin göç hızlarındaki farklara dayanan ayırma yöntemine ne ad verilir?

Atomik Absorbsiyon Spektroskopisi

Elektroforez

Gaz Kromatografisi

Infrared Spektroskopisi

İyon Mobilite Spektrometrisi

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Soru 56

Düşük maliyet
Yüksek dedeksiyon limiti
Uzun raf ömrü
Hızlı sonuç

Yukarıdakilerden hangileri İmmünokromatografik kart testlerin özelliklerindendir?

I,II,III

I,III,IV

II,III,IV

I,II, IV

Hepsi

Açıklama:

İmmünokromatografik kart testler

düşük maliyetli,
uzun raf ömürlü,
yüksek duyarlılık ve seçiciliğe sahip,
düşük dedeksiyon limiti olan,
hızlı sonuç verebilen ve
tüm dünyada yaygın olarak kullanılan testlerdir.

Bu nedenle görüldüğü gibi yüksek değil düşük dedeksiyon limiti vardır. Seçeneklerde I,III ve IV numaralı öncülün birlikte olduğu seçenek aranmalıdır. Doğru yanıt B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 57

Floresans temelli metodun arkasındaki temel mekanizma, yaklaşık olarak kaç nm dalga boyundaki lazer bir uyarı sağlayarak floresans etiketli bakterilerin/viral patojenlerin kullanılmasını sağlar?

600 nm

610 nm

620 nm

630 nm

640 nm

Açıklama:

Floresans temelli metodun arkasındaki temel mekanizma, yaklaşık 630 nm dalga boyundaki lazer bir uyarı sağlayarak floresans etiketli bakterilerin/viral patojenlerin kullanılmasıdır. Floresans sinyali üretilir ve floresan dedektörü tarafından tespit edilir. Tipik olarak, floresan tabanlı yöntemler, biyolojik materyalin (triptofan gibi) moleküler bileşenlerini uyarmak için genellikle UV spektrumundan ışık demeti kullanır ve uyarılan bileşen farklı dalga boylarında temel hâle geri döner. Bu nedenle doğru yanıt D'dir.

Doğru Cevap: D

I Daha düşük frekanslı, düşük enerjili elektromanyetik dalgalardır.
II Elektronları atomlardan veya moleküllerden ayırmak için yeterli enerjiyi taşır.
III Atomları veya molekülleri iyonize etmek için gereken kuantize enerjiyi taşımaz.
IV Radyo dalgaları, mikrodalgalar, kızılötesi ışık, morötesi ışık, görünür ışık örnekleridir.
V Alfa, Beta, Gamma ve X ışınları olmak üzere dört farklı türü bulunmaktadır.
Yukardaki özelliklerden hangileri iyonlaştırıcı radyasyon ile ilgilidir?

III, IV ve V

I,III ve IV

II ve V

III ve IV

I ve II

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 70

I Yarıiletken Dedektörler
II Geiger-Müller Sayacı
III Orantılı Sayaç
IV Sintilasyon Dedektörleri
V İyonizasyon Odası
Yukardakilerden hangileri iyonize parçacıkların varlığının tespit edilmesi ve iyonize radyasyonu ölçen radyasyon koruma uygulamalarında kullanılmaktadır?

II ve III

I, III ve IV

IV ve V

II,III ve V

Sadece II

Açıklama:

Geiger-Müller sayacı, orantılı sayaç ve iyonizasyon odası gaz iyonizasyon dedektörleri kapsamındadır ve iyonize parçacıkların varlığının tespit edilmesi ve iyonize radyasyonu ölçen radyasyon koruma uygulamalarında kullanılmaktadır. Yarıiletken dedektörler ve sintilasyon dedektörleri ise gamma ışınları detektörleri kapsamındadır.

Doğru Cevap: D

Soru 71

I. Tespit
II.Teşhis
III.İzleme
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri KBRN ajanlarının tanımlanmasında izlenen yollardandır?

II.

III.

I, II

I, II, III

Açıklama:

KBRN ajanlarının tanımlanması üç adımda gerçekleştirilmektedir: tespit (dedeksiyon), teşhis (tanımlama) ve izleme.

Doğru Cevap: E

Soru 72

Sistemin ölçüm yapılacak numune içerinde yalnızca hedef ajana karşı tepki göstermesine ne ad verilir?

Seçicilik

Hassasiyet

Tepki süresi

Yanlış alarm oranları

Kullanıcı ara yüzü

Açıklama:

Seçicilik: Sistemin ölçüm yapılacak numune içerinde yalnızca hedef ajana karşı tepki göstermesi olarak tanımlanmaktadır. Seçici bir dedektör, geniş bir konsantrasyon aralığında numune içerisinde bulunabilecek diğer maddelerin varlığında dahi hedeflenen bileşikleri ayırt edebilmelidir

Doğru Cevap: A

"İyonize olmuş gazlardaki parçacıkları tespit etmek ve ölçmek amacıyla radyolojik koruma ve radyasyon dozimetresi gibi uygulamalarda yaygın olarak kullanılan bir parçacık detektörü olup beta ve gamma parçacıklarını algılamaktadır. Elde taşınabilen bir radyasyon ölçme aracı olarak geniş ve yaygın kullanımı nedeniyle en iyi bilinen radyasyon ölçüm cihazıdır. Helyum, neon veya argon gibi alçak basınçlı gazlar ile dolu metal bir tüpten yapılmıştır" Sözü edilen aşağıdakilerden hangisidir?

Geiger-Müller Sayacı

Orantılı Sayaç

Sintilasyon Dedektörü

BF3 Orantılı Sayaç

İyonizasyon Odası

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 88

Aşağıdakilerden hangisi Biyolojik savaş ajanlarının tespiti, teşhisi ve izlenmesi için kullanılan yöntemlerden biridir?

İyonizasyon Odası

İmmünolojik Yöntemler

Nötron Dedektörleri

Nükleik Asit Temelli Algılama

Fotoiyonizasyon

Açıklama:

biyolojik savaş ajanlarının tespiti, teşhisi ve izlenmesi için kullanılan yöntemler aşağıdaki gibi sınıflandırılmıştır: • Biyolojik Kültür, • İmmünolojik Yöntemler (ELISA, İmmüno-Kromatografik Kart Testleri), • Nükleik Asit Temelli Algılama (PCR
immünolojik Yöntemler

Doğru Cevap: B

Soru 89

Ortamda KBRN savaş ajanı olmaması durumunda ölçüm sistemi ikaz vermesi durumu nasıl adlandırılmaktadır?

yanlış negatif

yanlış pozitif

doğru negatif

doğru pozitif

sensitivity

Açıklama:

Ortamda KBRN savaş ajanı olmaması durumunda ölçüm sistemi ikaz verirse yanlış pozitif, ajan varlığında sistemin ikaz vermemesi durumu ise yanlış negatif alarmlar olarak tanımlanmaktadır.

Doğru Cevap: B

Soru 90

"Bir ölçüm sisteminde elektriksel gürültü üzerinde tekrarlanabilir bir tepki yaratabilen olası en küçük ajan miktarı olarak tanımlanan ve elektriksel gürültü ölçüm sistemindeki tepkilerde rastgele dalgalanmalara verilen isimdir ve genellikle elektronik çıktıdaki küçük farklılıklar ile ilişkilendirilir" tanımı verilen kavram hangisidir?

İyonizasyon

Kalibrasyon

Sensitivity

Seçicilik

Teşhis

Açıklama:

Sensitivite (Hassasiyet, Duyarlılık) Bir ölçüm sisteminde elektriksel gürültü üzerinde tekrarlanabilir bir tepki yaratabilen olası en küçük ajan miktarı olarak tanımlanır. (Elektriksel gürültü ölçüm sistemindeki tepkilerde rastgele dalgalanmalara verilen isimdir ve genellikle elektronik çıktıdaki küçük farklılıklar ile ilişkilendirilir.)
Sensitivity

Doğru Cevap: C

Soru 91

KBRN ajanlarının varlığını belirlemek ve tehdit durumunda erken uyarı sağlamak için kullanılan sistemler ve yöntemler için aşağıdaki ifadelerden hangisi kullanılmaktadır?

KBRN tespiti

KBRN müdahelesi

KBRN tedavisi

KBRN erişimi

KBRN maliyeti

Açıklama:

KBRN ajanlarının varlığını belirlemek ve tehdit durumunda erken uyarı sağlamak için kullanılan sistemler ve yöntemler “KBRN tespiti” olarak tanımlanmaktadır. “KBRN ajanlarının teşhisi (tanı)” kullanılan KBRN ajanının tanımlanmasına yönelik elde edilen bulgulardır. Nispeten kaba bir sınıflandırmadan, spesifik olarak teşhis edilmiş bir ajanın detaylı olarak tanısına kadar değişkenlik gösterebilir.

Doğru Cevap: A

Soru 92

Bir ölçüm sisteminde elektriksel gürültü üzerinde tekrarlanabilir bir tepki yaratabilen olası en küçük ajan miktarına ne ad verilmektedir?

Seçicilik

Duyarlılık

Hesaplanabilirlik

Cevap süresi

Ölçülebilirlik

Açıklama:

Bir ölçüm sisteminde elektriksel gürültü üzerinde tekrarlanabilir bir tepki yaratabilen olası en küçük ajan miktarı olarak tanımlanır (Elektriksel gürültü ölçüm sistemindeki tepkilerde rastgele dalgalanmalara verilen isimdir ve genellikle elektronik çıktıdaki küçük farklılıklar ile ilişkilendirilir.)

Doğru Cevap: B

Soru 93

Aşağıdaki ifadelerden hangisi KBRN ajanlarının tanımlanmasını doğru sırayla ifade eder?

Cevap-Tespit-İzleme

İzleme-Değerlendirme-Analiz

Yanıt-Teşhis-Müdahale

Tespit-Tanımlama-İzleme

Tanımlama-Müdahale-Tespit

Açıklama:

KBRN ajanlarının tanımlanması üç adımda gerçekleştirilmektedir: tespit (dedeksiyon), teşhis (tanımlama) ve izlemedir.

Doğru Cevap: D

Soru 94

Ölçüm sisteminin kullanım sıklığına bağlı olarak belirli periyotlarla performansının doğrulanması ve düzgün çalışıp çalışmadığının kontrol edilmesine ne ad verilmektedir?

Sintilasyon

Güç Tüketimi

İyonizasyon

Fotoiyonizasyon

Kalibrasyon

Açıklama:

Ölçüm sisteminin kullanım sıklığına bağlı olarak belirli periyotlarla performansının doğrulanması ve düzgün çalışıp çalışmadığının kontrol edilmesi gerekmektedir. Yapılan bu işleme kalibrasyon denilmektedir.

Doğru Cevap: E

Soru 95

KBRN ajanlarının tespiti ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Bir ölçüm sistemi için arzu edilen tepki süresi bir saat veya daha kısa bir süredir,

Cevap süresi KBRN sisteminin hedeflenen ajanlara karşı tepki vermesi için gereken süredir.

Sıcaklık, nem, rüzgar, toz ve hava kirliliği gibi etkenler ölçüm sisteminin performansını etkiler.

KBRN tespit sistemlerinin kesintisiz çalışabilmeleri ve yaygın olarak konuşlandırılabilmeleri gerekmektedir.

Bir ölçüm sisteminin hedef ajanları kabul edilebilir bir süre ve konsantrasyon sınırı dahilinde algılayabilmesi gereklidir.

Açıklama:

Bir ölçüm sistemi için arzu edilen tepki süresi bir dakika veya daha kısa bir süredir. Saniyelerin bile önemli olduğu bir KBRN olayında erken tespit için arzu edilen süre minimum olmalıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 96

Yüklü parçacıkların, iyonizasyon işlemi ile molekülleri uyararak yüklü iyonize moleküller haline dönüştürülmesi işlemine ne ad verilmektedir?

Gaz Kromatografisi

Atomik Absorbsiyon Spektroskopisi

Yüksek Basınçlı Sıvı Spektroskopisi

Kütle Spektrometresi

Kapiler Elektroforez

Açıklama:

Kütle spektrometreleri, yüklü parçacıkların manyetik ya da elektriksel bir alandan geçerken diğer yüklü parçacıklardan kütle/yük oranlarına göre ayrılmaları prensibine dayanır. Kütle spektrometreleri iyonizasyon işlemi ile molekülleri uyararak yüklü iyonize moleküller haline dönüştürürler.

Doğru Cevap: D

Soru 97

Madde üzerine madde moleküllerinin soğuramayacağı bir frekansta yani geçirgen olduğu bölgede (görünür bölge veya UV bölgede) monokromatik ışından oluşan güçlü bir lazer ışını gönderilerek oluşan inelastik saçılım incelendiği tekniğin adı aşağıdaki seçeneklerden hangisinde yer verilmiştir?

Raman Spektroskopisi

Gaz Kromatografisi

Infrared Spektroskopisi

Renk Değişimi (Kolorimetri) Yöntemi

Fotoiyonizasyon Teknolojisi

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 98

Mikrodalgalar

Kızılötesi ışık

Mor ötesi ışık

Kozmik ışınlar

Görünür ışık

Açıklama:

İyonlaştırıcı olmayan radyasyon, atomları veya molekülleri iyonize etmek için gereken kuantize enerjiyi (foton enerjisi) taşımayan her türlü elektromanyetik radyasyon anlamına gelir, daha düşük frekanslı, düşük enerjili elektromanyetik dalgalardır. Radyo dalgaları, mikrodalgalar, kızılötesi ışık, morötesi ışık, görünür ışık bu tipteki radyasyona örneklerdir.Alfa parçacıkları, beta parçacıkları, kozmik ışınlar, gama ve X ışınları, atomları iyonlaştıracak enerjiye sahip radyasyon çeşitleridir.

Doğru Cevap: D

Aşağıdakilerden hangisi iyonlaştırıcı radyasyon türleri arasında yer almamaktadır?

Alfa

Beta

Gama

X ışınları

Y ışınları

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 108

Biyoajanların geleneksel kültür teknikleriyle izolasyonu ve teşhisi tanıda “altın standart yöntem” olarak kabul edilen yöntem aşağıdakilerden hangisidir?

Biyolojik kültür

Uzaktan Algılama Teknolojileri

Dedektörler

Biyolojik Dedektörler

Nükleik Asit Temelli Algılama

Açıklama:

Biyoajanların geleneksel kültür teknikleriyle izolasyonu ve teşhisi tanıda “altın standart yöntem olarak kabul edilmektedir. Bakteriyel ajanlar genellikle çeşitli kültür ortamlarında çoğalabilirken, viral ajanların çoğalmaları için hücre kültürü gerekmektedir.

Doğru Cevap: A

Soru 109

Doğru akımın uygulandığı bir tampon çözeltide yüklü taneciklerin göç hızlarındaki farklara dayanan bir ayırma yöntemi aşağıdakilerden hangisidir?

Atomik Absorbsiyon Spektroskopisi

Kütle Spektrometresi

Kapiler Elektroforez

Yüksek Basınçlı Sıvı Spektroskopisi

Gaz Kromatografisi

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Alfa
Beta
Gama
Sigma
Omega
X

Yukarıdakilerden hangileri iyonlaştırıcı radyasyon türlerindendir?

I, II, III, IV, V, VI

I, II, III, IV

III, IV, V, VI

II, IV, V, VI

I, II, III, VI

Açıklama:

İyonlaştırıcı radyasyonun Alfa, Beta, Gamma ve X ışınları olmak üzere dört farklı türü bulunmaktadır.

Doğru Cevap: E

Soru 119

Kristal sintilatörler kullanılarak gamma ışınlarının algılandığı yöntem hangisidir?

Yarıiletken Dedektörler

Sintilasyon Dedektörleri

Geiger-Müller Sayacı

Orantılı Sayaç

İyonizayon Odası

Açıklama:

Sintilatörler, yüksek enerjili yüklü parçacıkların çarpmasıyla düşük enerjili fotonlar yayınlayan kristallerdir. Sintilasyon dedektörleri yönteminde gamma ışınlarının algılanması için kristal sintilatörler kullanılır.

Doğru Cevap: B

Soru 120

Termal nötronların tespiti için en uygun olan standart nötron detektörleri hangisidir?

BF₃ orantılı sayaçlar

Orantılı Sayaç

³He orantılı sayaçlar

Geiger-Müller Sayacı

Yarıiletken Dedektörler

Açıklama:

Termal nötronların tespiti için en uygun olan standart nötron detektörleri ³He orantılı sayaçlardır. Nötronlar, sonucunda bir proton ve bir triton oluşan reaksiyon sonucunda tespit edilir. Bu tepkimenin enerjiye bağlı kesiti, nötron ölçümlerinde bilinen standartlardan biridir.

Doğru Cevap: C

Soru 121

I. Tespit
II. Kontrol
III. Teşhis
IV. Uyarma
V. İzleme
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri KBRN ajanlarının tanımlanması aşamalarındandır?

I-II

III-IV

I-III-V

II-IV-V

I-II-III-V

Açıklama:

KBRN ajanlarının tanımlanması üç adımda gerçekleştirilmektedir: tespit (dedeksiyon), teşhis (tanımlama) ve izleme. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 122

Aşağıdakilerden hangisi KBRN ölçüm sisteminin tespit kabiliyeti parametrelerinden biridir?

Yanlış alarm oranı

Hazır hale gelme süresi

Kalibrasyon ihtiyacı

Taşınabilirlik

Güç gereksinimleri

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Doğru akımın uygulandığı bir tampon çözeltide yüklü taneciklerin göç hızlarındaki farklara dayanan bir ayırma yöntemi olan ve kimyasal savaş ajanlarının tespitinde ve teşhisinde sıklıkla kullanılan yöntem aşağıdakilerden hangisidir?

Kapiler elektroforez

Atomik absorbsiyon spektroskopisi

Infrared spektroskopisi

Elektrokimyasal yöntem

Alev fotometresi

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 130

İyonize parçacıkların varlığının tespit edilmesi ve iyonize radyasyonu ölçen radyasyon koruma uygulamalarında kullanılan ve gazla dolu sensör üzerinde radyasyonun iyonlaştırıcı etkisinden faydanılan KBRN ajan ölçüm yöntemi aşağıdakilerden hangisidir?

Gaz iyonizasyon dedektörleri

Gamma ışını dedektörleri

Netrön dedektörleri

Biyolojik dedektörler

Nükleik asit temelli algılama

Açıklama:

Gaz iyonizasyon dedektörleri, iyonize parçacıkların varlığının tespit edilmesi ve iyonize radyasyonu ölçen radyasyon koruma uygulamalarında kullanılmaktadır. Gazla dolu sensör üzerinde radyasyonun iyonlaştırıcı etkisi kullanılır. Bir parçacık bir gaz atomunu veya molekülü iyonize etmek için yeterli enerjiye sahipse oluşan elektronlar ve iyonlar ölçülebilen bir akım oluşturur. Gaz iyonizasyon dedektörü radyasyon tespiti ve ölçümü için kullanılan araçların bir önemli grubudur. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 131

Tespit performansı terimi aşağıdakilerden hangisini kapsamaktadır?

Seçicilik

Yanlış alarm oranı

Taşınabilirlik

Sensitivite (duyarlılık)

Cevap süresi

Açıklama:

Tespit kabiliyeti terimi; seçicilik, sensitivite (duyarlılık), cevap süresi, yanlış alarm oranı gibi parametreleri kapsarken tespit performansı; çalışmaya hazır hâle gelme süresi, kalibrasyon gereksinimleri, taşınabilirlik, güç gereksinimleri ve maliyet gibi faktörleri kapsamaktadır.

Doğru Cevap: C

Soru 132

Aşağıdakilerden hangisi sistemin ölçüm yapılacak numune içerisinde yalnızca hedef ajana karşı tepki göstermesi olarak tanımlanmaktadır?

Sensitivite (Duyarlılık)

Seçicilik

Cevap süresi

Yanlış pozitif alarm

Yanlış negatif alarm

Açıklama:

Sistemin ölçüm yapılacak numune içerisinde yalnızca hedef ajana karşı tepki göstermesi seçiciliği tanımlanmaktadır. Seçici bir dedektör, geniş bir konsantrasyon aralığında numune içerisinde bulunabilecek diğer maddelerin varlığında dahi hedeflenen bileşikleri ayırt edebilmelidir.

Doğru Cevap: B

Soru 133

Ölçüm sisteminin kullanım sıklığına bağlı olarak belirli periyotlarla performansının doğrulanması ve düzgün çalışıp çalışmadığının kontrol edilmesi aşağıdaki ölçüm sistemi performans faktörlerinden hangisini tanımlamaktadır?

Kalibrasyon gereksinimi

Taşınabilirlik

Çevresel koşullar

Geri dönüş süresi

Basit kullanıcı ara yüzü

Açıklama:

Ölçüm sisteminin kullanım sıklığına bağlı olarak belirli periyotlarla performansının doğrulanması ve düzgün çalışıp çalışmadığının kontrol edilmesi kalibrasyon gereksinimi ile ilgilidir. Taşınabilirlik; sistemin işletimi için gerekli tüm destek elemanlarıyla birlikte taşınıp taşınamayacağının ölçüsüdür. Çevresel koşullarda sıcaklık, nem, rüzgar, toz ve hava kirliliği gibi etkenler ölçüm sisteminin performansını etkilemektedir. Geri dönüş süresi, ortamda bulunan ajanların ölçümleri gerçekleştirildikten sonra sistemin ortam temizken ürettiği sinyaller olan başlangıç değerine tekrar dönme süresidir. Basit kullanıcı ara yüzü ise bir ölçüm sisteminin performansı değerlendirilirken, üretilen bilgilerin nasıl kullanılacağı, kullanıcının eğitim düzeyi ve sistem için gerekli koşullar hesaba katar.

Doğru Cevap: A

Soru 134

Aşağıdakilerden hangisi kimyasal savaş ajanlarını uzaktan algılama teknolojilerine bir örnektir?

Renk Değişimi Yöntemi

Elektrokimyasal yöntem

İyon Mobilete Spektrometresi

Fotoiyonizasyon Teknolojisi

İnfrared Spektroskopisi

Açıklama:

Kimyasal savaş ajanlarının tespiti için en çok arzu edilen konfigürasyon, dedektör ve ajan tehdidi arasındaki mesafenin maksimum olduğu sistemlerdir. Bu yaklaşım ile personelin veya ekipmanın kimyasal ajana maruz kalma süresi en aza indirilir. Ortam kontamine olmamışken elde edilen spektrum baz alınır ve kimyasal ajanın varlığı bu spektrumdaki değişimle izlenir. Uzaktan algılama sistemlerinin kullanımı genellikle zordur ve sonuçları yorumlayabilmek için spektroskopi hakkında bilgi sahibi olan eğitimli bir operatöre gereksinim duyulur. İnfrared absorpsiyonu ve Raman spektroskopisi tekniklerine dayanan iki farklı uzaktan algılama teknolojisi mevcuttur. Diğer şıklardaki teknolojiler Nokta Dedeksiyonu teknolojileridir.

Doğru Cevap: E

Soru 135

I. Kolay ulaşılabilir olmaları
II. Gaz, sıvı formda olmaları
III. Hastalık yaymaları
IV. Duyularla zor algılanmaları
Yukarıdakilerden hangileri biyolojik savaş ajanlarının özelliklerindendir?

I-II

I-III

II-III

II-IV

Açıklama:

Biyolojik savaş ajanları kolay ulaşılabilir olmaları, düşük üretim maliyetleri, toksik özellikleri, kimyasal ajanlardan daha fazla öldürücü olma potansiyeline sahip olmaları ve rutin güvenlik sistemleri tarafından tespit edilememeleri nedeniyle terörist gruplar tarafından tercih edilen silahlardır. Gaz, sıvı formda olma ve duyularla zor algılanma özellikleri ise kimyasal savaş ajanlarına aittir.

Doğru Cevap: B

Soru 136

Aşağıdakilerden hangisi biyolojik ajanların tespiti için kullanılan yöntemlerden biri değildir?

Boyama

Koloni morfolojisi

Hareketlilik

Kimyasal

Metabolik karakterizasyon

Açıklama:

Biyolojik ajanlar; boyama, koloni morfolojisi, hareketlilik, biyokimyasal ve metabolik karakterizasyon gibi yöntemleri kapsayan testlerle tespit edilebilir. Seçeneklerden kimyasal yöntem yanlıştır.

Doğru Cevap: D

Soru 137

Aşağıdakilerden hangisi kimyasal bir bileşiğe karşı verilen biyolojik yanıtı optik, termal ya da elektriksel sinyallere dönüştüren cihazlar olarak tanımlanmıştır?

Nükleik Asit Temelli Algılama

MALDI-TOF-MS

Biyolojik Kültür

Biyosensörler

Enzim Bağlı İmmün Assay

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Aşağıdakilerin hangisinde madde üzerine madde moleküllerinin soğuramayacağı bir frekansta yani geçirgen olduğu bölgede monokromatik ışından oluşan güçlü bir lazer ışını gönderilerek oluşan inelastik saçılım incelenir?

Infrared Spektroskopisi

Kütle Duyarlı Kimyasal Sensörler

Kütle Spektrometresi

Gaz Kromatografisi

Raman Spektroskopisi

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 146

Aşağıdakilerden hangisi doğru akımın uygulandığı bir tampon çözeltide yüklü taneciklerin göç hızlarındaki farklara dayanan bir ayırma yöntemidir?

Kapiler Elektroforez

Atomik Absorbsiyon Spektroskopisi

Yüksek Basınçlı Sıvı Spektroskopisi

Kütle Spektrometresi

Gaz Kromatografisi

Açıklama:

Kapiler elektroforez, doğru akımın uygulandığı bir tampon çözeltide yüklü taneciklerin göç hızlarındaki farklara dayanan bir ayırma yöntemidir.

Doğru Cevap: A

Soru 147

Aşağıdakilerden hangisi biyolojik bir olayı elektriksel bir sinyale dönüştürmek için kullanılır?

Enzim Bağlı İmmün Assay

Biyosensörler

Nükleik Asit Temelli Algılama

İmmüno-Kromatografik Kart Testleri

Matriks ile Desteklenmiş Lazer Desorpsiyon

Açıklama:

Biyosensörler biyolojik bir olayı elektriksel bir sinyale dönüştüren aygıtlardır.

Doğru Cevap: B

Soru 148

Aşağıdaki yöntemlerin hangisinde mikroorganizmalara ait biyomeküllerin ve büyük organik moleküllerin iyonize edildikten sonra elektrik ve/veya manyetik alandan geçirilerek protein profilleri çıkarılmaktadır?

Biyosensörler

Nükleik Asit Temelli Algılama

MALDI-TOF-MS

İmmüno-Kromatografik Kart Testleri

Biyolojik Dedektörler

Açıklama:

MALDI-TOF-MS kültürlenmiş mikroorganizmaların hızlı, doğru ve düşük maliyetli teşhisi için yaygın olarak kabul gören bir teknik hâline gelmiştir. Bu yöntemde mikroorganizmalara ait biyomeküllerin (protein, peptid, şeker) ve büyük organik moleküllerin (polimer, dendrimer, makromolekül) iyonize edildikten sonra elektrik ve/veya manyetik alandan geçirilerek protein profilleri çıkarılmaktadır.

Doğru Cevap: C

Soru 149

Aşağıdakilerden hangisinin çalışma prensibi radyasyonun gaz ortam içerisinde meydana getirdiği iyonların toplanması işlemine dayanmaktadır?

Yarıiletken Dedektörler

Sintilasyon Dedektörleri

Orantılı Sayaç

İyonizayon Odası

Gamma Işını Dedektörleri

Açıklama:

İyonizasyon odasının çalışma prensibi, radyasyonun gaz ortam içerisinde meydana getirdiği iyonların toplanması işlemine dayanmaktadır.

Doğru Cevap: D

Aşağıdakilerden hangisi KBRN savunma sisteminin bileşenlerinden biri değildir?

Tespit ve Teşhis,

İkaz Sistemleri,

Fiziksel Korunma,

Tıbbi Destek,

Risk Yönetimi,

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 37

KBRN olayından şüphelenilen veya tespit, teşhis sistemleri ile ajan kullanıldığı belirlenen durumların bilgisinin özel cihazlarla yayan sistemlere verilen isim aşağıdakilerden hangisidir?

Tespit ve Teşhis,

İkaz Sistemleri,

Fiziksel Korunma,

Tıbbi Destek,

Risk Yönetimi,

Açıklama:

İkaz Sistemleri; KBRN olayından şüphelenilen veya tespit, teşhis sistemleri ile ajan kullanıldığı belirlenen durumların bilgisinin özel cihazlarla yayan sistemlere ikaz sistemi denilmektedir.

Doğru Cevap: B

Soru 38

Nükleer ve radyolojik tehlike ve tehditlere karşı alınması gereken tedbirleri ve zararlı doz limitlerini belirleyen kurum aşağıdakilerden hangisidir?

AFAD

NASA

KBRN

TAEK

SGK

Açıklama:

Türkiye Atom Enerjisi Kurumu (TAEK) Başkanlığı bu yönetmelik kapsamında, nükleer ve radyolojik tehlike ve tehditlere karşı alınması gereken tedbirleri ve zararlı doz limitlerini belirlemektedir.

Doğru Cevap: D

Soru 39

3 dakika süren ve düz siren sesi duyulmasıyla yakın zamanda saldırı riski olduğunu gösteren ikaz aşağıdakilerden hangisidir?

Sarı İkaz

Kırmızı İkaz

Beyaz İkaz

Siyah İkaz

Yeşil İkaz

Açıklama:

Sarı ikaz verildiğinde, 3 dakika süren düz siren sesi duyulur. Bu sesin duyulması yakın zamanda saldırı riski olduğunu göstermektedir.

Doğru Cevap: A

Soru 40

Ortamdaki KBRN ajanının teşhis edilemediği durumlarda uygulanan en yüksek seviyede, deri cilt, göz ve solunum koruması aşağıdakilerden hangisidir?

A tipi koruma

B tipi koruma

C tipi koruma

D tipi koruma

E tipi koruma

Açıklama:

A tipi korunma (Şekil 7.14), ortamdaki KBRN ajanının teşhis edilemediği durumlarda uygulanır. En yüksek seviyede, deri cilt, göz ve solunum koruması gerektirmektedir.

Doğru Cevap: A

Soru 41

Aşağıdakilerden hangisi KBRN savunma prensiplerinden biri değildir?

Motivasyon

Koordinasyon

Maliyet

Risk yönetimi

Süreklilik

Açıklama:

KBRN savunması planlanması yapılırken beş prensip esas alınır. Bunlar; tehdit değerlendirmesi, risk yönetimi, koordinasyon, süreklilik ve maliyettir.

Doğru Cevap: A

Soru 42

Risk yönetimi

Koordinasyon

Süreklilik

Tehdit değerlendirmesi

Maliyet

Yukarıda verilen KBRN savunma prensiplerinin öncelik sırası hangi seçenekte doğru olarak verilmiştir?

I, II, III, IV, V

V, II, III, IV, I

III, I, V, IV, II

IV, I, II, III, V

V, IV, III, II, I

Açıklama:

KBRN savunma prensiplerinin öncelik sırası; Tehdit değerlendirmesi, Risk yönetimi, Koordinasyon, Süreklilik ve Maliyet şeklindedir.

Doğru Cevap: D

Soru 43

Aşağıdakilerden hangisi nükleer silah kullanımı sonucunda oluşacak yıkımın derecesini etkilemez?

Nükleer silaha verilen ad

Nükleer silahın yapım şekli

Patlamanın yüksekliği

Meteorolojik şartlar

Hedefin isabet şekli

Açıklama:

Nükleer silah kullanımı sonucunda oluşacak yıkımın derecesi, kullanılan nükleer silahın yapım şekline, patlamanın yüksekliği ile yer sıfır mesafesine, meteorolojik şartlara ve hedefin isabet şekline bağlıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 44

Biyolojik silahlardan kaynaklı risklere ilişkin aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

Hafif yaralanmalara yol açar.

Sahip olduğu teknoloji çok pahalıdır.

Üretim süreci karmaşıktır.

Silahın kullanıldığı ortamın önemi büyüktür.

Gizli saldırılarda kullanılmaya elverişli değildir.

Açıklama:

Biyolojik silah, insan metabolizmasını olumsuz yönde etkileyerek, ölüme veya ciddi hastalıklara neden olan silah çeşididir. Sahip olduğu teknoloji çok ucuz olduğu için, kolaylıkla ve kısıtlı imkânlarla üretimi mümkündür. Bir biyolojik silah olarak farklı teknolojilere sahip teçhizatlar kullanılabilirken, bir fare veya eklembacaklılar da silah olabilmektedir. Biyolojik ajanlar; yiyecek, su, haşarat, ısıran böcekler, kanalizasyon sistemi gibi yollarla kısa sürede çok geniş alanlara yayılabilmektedir. Biyolojik silah nedeniyle oluşan hastalıklar, uygun yayılma ortamını bulduğu takdirde çok büyük insan ölümlerine sebep olmaktadır. Şayet biyolojik saldırı sonucu insan vücudunda oluşan belirtiler, sıradan hastalıklarla benzerlik gösteriyorsa, saldırının tespiti ve gerekli önlemlerin alınması çok uzun zaman alabilmektedir. Biyolojik silahlar, gizli saldırılarda kullanılmaya çok uygundur

Doğru Cevap: D

Soru 45

Aşağıdakilerden hangisi KBRN savunması planlanırken göz önünde bulundurulması gereken bileşenlerden biridir?

Tehdit yönetimi

Koordinasyon

Kirliliği temizleme sistemleri

Olaylara müdahale aracı

Süreklilik

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 46

Fiziksel korunma
İkaz sistemleri
Tehdit yönetimi
Tespit ve teşhis
Tıbbi destektir

Yukarıda verilen KBRN savunma bileşenlerinin uygulanma adımları hangi seçenekte doğru sırayla verilmiştir?

I, II, III, IV, V

V, II, III, IV, I

IV, II, I, III, V

III, I, V, IV, II

V, IV, III, II, I

Açıklama:

Bir KBRN saldırısı olduğunda, saldırıyı tespit etmek ve kullanılan ajanı teşhis etmek çok kritiktir. Tespit ve teşhisin doğru ve zamanında yapılması ile, saldırıya uğrayan bölge belirlenir ve gerekli önlemlerin alınması sağlanır. Saldırının veya saldırı ihtimalinin belirlenmesinden sonraki adım ise ikaz sistemini devreye sokarak diğer bölgelerin ve insanların önceden uyarılmasını sağlamaktır. Alınan ikazla beraber, bölge ve bölge yakınında bulunan sivil halk ve askerî birliklerin uygun fiziksel teçhizatla donatılması gerekmektedir. Bu şekilde hem insanların can sağlığı korunur hem de kirletilmiş bölgede çalışanların görevlerini yerine getirebilmesi sağlanır. Gerekli fiziksel önlemlerinde alınmasından sonra tehdidin yönetilmesi aşamasına geçilir. Bu aşamada yapılan saldırının sonuçlarının kontrol edilmesi, etkilerinin daha geniş alanlara yayılmasının önlenmesi ve kirliliğin temizlenmesi amaçlanmaktadır. Bütün aşamaların sonunda, saldırı sonucunda yaralanan kişilerin tahliyesi ve tedavisine geçilir.

Doğru Cevap: C

Soru 47

Bir savaş veya olası bir saldırıya uğrama riski olduğunda basın-yayın organları tarafından ve belediyelerin altyapıları vasıtasıyla yapılan ikaz çeşidi aşağıdakilerden hangisidir?

Hazırlık ikazı

Kimyasal savaş maddeleri tehlike ikazı

Tehlike ikazı

Sarı ikaz

Siyah ikaz

Açıklama:

Hazırlık ikazı, bir savaş veya olası bir saldırıya uğrama riski olduğunda basın-yayın organları tarafından ve belediyelerin altyapıları vasıtasıyla yapılan ikaz çeşididir. Bu ikaz alındığında, sığınak olan bölgelerde gerekli önlemler alınır ve bu yerler kullanılabilir hâle getirilir. Çevredeki yanıcı ve patlayıcı maddeler kaldırılır. Gerektiği takdirde karartma tedbirleri uygulanarak evlerdeki ışıklar kapatılır.

Doğru Cevap: A

Soru 48

“KBRN Tehlike ortamında veriler ışığında kullanılacak olan koruyucu elbisenin düzeyi belirlenmelidir. Ayrıca üç tip korunma düzeyi vardır.”
Yukarıdaki bilgilerden hareketle korunma düzeyleri hangi harf, numara ya da renklerle gösterilir?

V-Y-Z

Sarı-Kırmızı-Siyah

I-II-III

Sarı-Kırmızı-Yeşil

A-B-C

Açıklama:

KBRN tehlike ortamında veriler ışığında kullanılacak olan koruyucu elbisenin düzeyi belirlenmelidir. 3 tip korunma düzeyi vardır. Bunlar; A tipi, B tipi ve C tipi olarak sınıflandırılmıştır.

Doğru Cevap: E

Soru 49

KBRN savunmaya yönelik yatırım yapmak isteyen bir ülke, aşağıdaki kalemlerden hangisine kaynağının büyük bir bölümünü ayırmaz?

Kişisel koruyucu donanım

Nükleer füzyon santrali

Algılayıcı sistem

KBRN korumalı sığınak

KBRN temizleme (dekontaminasyon) cihazı gelişimi

Açıklama:

KBRN savunmaya yönelik yatırım yapmak isteyen bir ülke, aşağıdaki kalemlerden hangisine kaynağının büyük bir bölümünü; kişisel koruyucu donanım, algılayıcı sistem, KBRN korumalı sığınak ve temizleme (dekontaminasyon) cihazı gelişimi için ayırır.

Doğru Cevap: B

Soru 50

KBRN savunma alanında kullanılan teknolojiler geliştirilmesinin temel nedeni nedir?

Kimyasal silah üretiminin artması

Ülkeler arası krizler ve anlaşmazlıklar

Nükleer silah üretiminin artması

Biyolojik silah üretiminin artması

Terörist grupların varlığı

Açıklama:

Günümüzde yaşanan ülkeler arası krizler, savaşlar ve bölgesel istikrarsızlıklar kimyasal, biyolojik, radyolojik ve nükleer silah üretimini hızlandırmış ve terörist grupların eline bu tür silahların geçmesine zemin hazırlamıştır. Kendisini korumak isteyen ülkeler de KBRN savunma alanında kullanılan teknolojiler geliştirmek zorunda kalmışlardır.

Doğru Cevap: B

Soru 51

Aşağıdakilerden hangisi KBRN savunma prensiplerinden biridir?

Fiziksel korunma

Maliyet

Tehdit yönetimi

Tıbbi destek

İkaz sistemleri

Açıklama:

KBRN savunması planlanması yapılırken beş prensip esas alınır. Bunlar; tehdit değerlendirmesi, risk yönetimi, koordinasyon, süreklilik ve maliyettir. KBRN savunması planlanırken, komple ve detaylı bir savunma ortaya koymayı sağlayan beş bileşen göz önünde bulundurulmalıdır. Bunlar; tespit ve teşhis, ikaz sistemleri, fiziksel korunma, tehdit yönetimi ve tıbbi destektir.

Doğru Cevap: B

Soru 52

Savunma planlamasına başlamadan önce ilk yapılması gereken uygulama aşağıdakilerden hangisidir?

Koordinasyon

Maliyet

Risk yönetimi

Süreklilik

Tehdit değerlendirmesi

Açıklama:

Savunma planlamasına başlanmadan önce ilk yapılması gereken tehdit değerlendirmesidir.

Doğru Cevap: E

Soru 53

Kimyasal
Fiziksel
Biyolojik
Radyolojik
Nükleer

KBRN savunması için proje hazırlamak isteyen bir kişi yukarıdaki risk türlerinden hangilerini dikkate almak zorundadır?

I ve II

II ve III

I, II ve III

I, III, IV ve V

I, II, III, IV ve V

Açıklama:

KBRN savunması için proje hazırlamak isteyen bir kişi kimyasal, biyolojik, radyolojik ve nükleer risk türlerini dikkate almalıdır.

Doğru Cevap: D

Personel araçtan inmeden ortamdaki havanın analizini yapabilir.
Diğer ekipler için bilgi sağlar.
Yakıt tasarrufu sağlar.
Uzaktan robotik elle müdahale imkânı verir.

Yukarıdakilerden hangileri KBRN olaylarına müdahale aracının faydaları arasında gösterilebilir?

I ve II

II ve III

I, II ve III

I, II ve IV

I, II, III ve IV

Açıklama:

KBRN olaylarına müdahale aracı, herhangi bir müdahale ekibinin gitmesine gerek kalmadan, uzaktan robotik elle müdahale imkânı veren robot teknolojileridir. KBRN ajanlarının tespitine ve olaya müdahaleye yönelik, üzerinde algılayıcı sistemler bulunan zırhlı araçlarda mevcuttur. Bu araçların içinde komuta kontrol merkezi yer almakta ve araç içinde görev yapan personelin can güvenliği KBRN filtreleri ile sağlanmaktadır. Araç olay bölgesine vardığında personel araçtan inmeden ortamdaki havanın analizini yapabilmekte ve diğer ekipler için bilgi sağlamaktadır.

Doğru Cevap: D

Soru 60

Aşağıdakilerden hangisi KBRN kirliliği temizleme sistemlerinin üstünlüklerinden biridir?

Uzun sürede olay yerine ulaşma

Kirliliğin yayılmasını sağlama

Olaylara yavaş müdahale imkânı sunma

KBRN ajanını engelleme

Daha çok mobil olarak tasarlanma

Açıklama:

KBRN ajanı içeren silah, bomba ve herhangi bir düzenek kullanıldığında, saldırı sonucu etrafa dağılan KBRN ajanları insanların, malzemelerin, teçhizatın, bina ve tesislerin üzerine nüfus ederek kirliliğe sebep olmaktadır. KBRN ajanlarının daha fazla ve daha farklı yerlere yayılmasının önlenmesi maksadıyla temizleme işlemi uygulanması gerekmektedir. Bu amaçla tasarlanan sistemler bulunmaktadır. Olaylara hızlı müdahale imkânı vermesinden dolayı yeni geliştirilen temizleme sistemleri mobil olarak tasarlanmaktadır. Böylece KBRN ajanı kullanılan bir olay meydana geldiğinde, kirliliğin insanlara ve çevreye çok fazla yayılmasına izin vermeden kısa sürede olay yerine gidilebilmektedir.

Doğru Cevap: E

Soru 61

Aşağıdakilerden hangisi KBRN savunması planlanması yapılırken ilk adımdır?

Risk değerlendirmesi

Tehditlerin belirlenmesi

Tedbir planlaması

Risk yönetimi

Risk tanımlaması

Açıklama:

KBRN savunması planlanması yapılırken dikkate alınması gereken beş prensip vardır. İlk olarak ülkemizin içinde bulunduğu coğrafya, komşu ülkelerle siyasi ve toplumsal ilişkiler, terör tehdidi gibi unsurlar göz önüne alınarak muhtemel tehditler belirlenir. Sonraki aşamada belirlenen tehditler arasında bir karşılaştırma ve öncelik belirleme yapabilmek için risk değerlendirmesi yapılmalıdır. Riskler doğru ve gerçekçi şekilde tanımlanmalı, gerekli tedbirler bu doğrultuda planlanmalı ve riskler etkili bir şekilde yönetilmelidir.

Doğru Cevap: B

Soru 62

I Canlı ve cansız her şeyin buharlaşması
II Uzaktaki insanların vücutlarında ciddi yanıklar
III Geçici veya kalıcı körlük
IV Ormanlarda ve şehirlerde yangınlar
V Çevredeki bina ve ağaçların yıkılması
Yukardakilerden hangisi nükleer bir saldırıda oluşan ısının yol açtığı sonuçlardır?

I,II ve IV

II,III,IV ve V

II ve III

I, III ve IV

III ve V

Açıklama:

Nükleer bir saldırının ilk belirtisi meydana getirdiği şiddetli ışıktır.Meydana gelen parlama geçici veya kalıcı körlüğe sebep olabilmektedir. Patlama sonucu çok yüksek ısı, sıfır noktasındaki canlı, cansız her şeyin buharlaşmasına sebep olmaktadır. Oluşan ısı uzaktaki insanların vücutlarında ciddi yanıklar ile ormanlarda ve şehirlerde kontrol edilemeyen yangınlar meydana getirebilir. Nükleer silah kullanımından sonra oluşan basınç, insanların ölmesine veya yaralanmasına yol açmakta, çevredeki bina ve ağaçları yıkmaktadır.

Doğru Cevap: A

Soru 63

Kimyasal silahlarla ilgili hangi ifade doğru değildir?

Malzeme, teçhizat ve arazi üzerinde kalıcı olarak kirliliğe sebep olabilmektedir

Ortam ısısından etkilenerek buharlaşmaz ve bulunduğu yerde uzun süre kalabilirler.

Vücuda yutma, solunum, göz veya cilde temas gibi farklı yollarla nüfuz edilebilirler.

Yiyecek, su, haşarat, kanalizasyon sistemi gibi yollarla kısa sürede geniş alanlara yayılabilirler.

Malzeme, teçhizat ve tesisleri kirleterek kullanılmaz hâle getiren ajanları yaymak için kullanılır.

Açıklama:

Kimyasal silahı şöyle tanımlayabiliriz: insanları ve hayvanları öldürmek, yaralamak, sakat bırakmak, vücutlarını kontrol etmelerini önleyerek etkisiz hâle getirmek, malzeme, teçhizat ve tesisleri kirleterek kullanılmaz hâle getiren kimyasal ajanları yaymak için kullanılan her türlü malzeme. Kullanımları sonucu malzeme, teçhizat ve arazi üzerinde kalıcı olarak kirliliğe sebep olabilmektedir. Kalıcı kimyasal ajanlar ortam ısısından etkilenerek buharlaşmaz ve bulunduğu yerde günler veya haftalarca kalabilir. Bu durum o bölgede yaşayan insanlar için uzun süreli bir tehdit oluşturmaktadır. Kimyasal ajanlar, vücuda yutma, solunum, göz veya cilde temas gibi farklı yollarla nüfuz edilebilirler. D seçeneğinde verilen ifade biyolojik ajanlar için geçerlidir.Biyolojik ajanlar yiyecek, su, haşarat, ısıran böcekler, kanalizasyon sistemi gibi yollarla kısa sürede çok geniş alanlara yayılabilmektedir.

Doğru Cevap: D

Soru 64

Radyolojik silahlarda neden genel olarak patlayıcı kullanılır?

Radyoaktif malzemeye bağlı olarak saçılan tanecik türünün ayarlanabilmesi

Radyoaktif maddelerin, alfa, beta ve gama ışımasına sebep olması

Radyoaktif özellikteki maddenin en iyi şekilde yayılmasını sağlaması

Radyoaktif maddenin yarılanmasıyla ortaya çıkan radyasyonu yayması

Yutma veya solunum ile iç kirlenme ortaya çıkması

Açıklama:

Radyolojik silah; nükleer patlayıcı ve cihazların haricinde, içinde özel olarak bulunan radyoaktif maddenin yarılanması sebebiyle ortaya çıkan radyasyonu yayarak hasar, yaralanma veya ölüme sebebiyet veren her türlü teçhizat olarak tanımlanabilir.Radyoaktif özellikteki maddenin en iyi şekilde yayılmasını sağlamak amacıyla genel olarak patlayıcılar kullanılır. Kullanılan radyoaktif malzemeye bağlı olarak saçılan tanecik türü ayarlanabilmektedir. Radyolojik silahlarda kullanılan radyoaktif maddeler, alfa, beta ve gama ışımasına sebep olmaktadırlar.Radyolojik silahların kullanımı sonucunda, yutma veya solunum ile iç kirlenme ortaya çıkar.

Doğru Cevap: C

Soru 65

I Kirliliğin temizlenmesi
II İkaz sisteminin devreye girmesi
III Saldırının sonuçlarının kontrol edilmesi
IV Etkilerinin yayılmasının önlenmesi
V Saldırı bölgesinin belirlenmesi
Yukardakilerden hangisi ya da hangileri KBRN savunmasının beş bileşeninden biri olan tehdit yönetimi aşamasında yapılır?

IV ve V

I,II ve III

I ve III

II,III ve V

I,III ve IV

Açıklama:

KBRN savunmasında beş bileşen göz önünde bulundurulmalıdır: tespit ve teşhis, ikaz sistemleri, fiziksel korunma, tehdit yönetimi ve tıbbi destek. Bir KBRN saldırısı olduğunda, saldırıyı tespit etmek ve kullanılan ajanı teşhis etmek çok önemlidir. Tespit ve teşhisin doğru ve zamanında yapılması ile, saldırıya uğrayan bölge belirlenir ve gerekli önlemlerin alınması sağlanır. Sonraki adım ise ikaz sistemini devreye sokarak diğer bölgelerin ve insanların önceden uyarılmasını sağlamaktır. Alınan ikazla beraber, bölge ve bölge yakınında bulunan sivil halk ve askerî birliklerin uygun fiziksel teçhizatla donatılması gerekmektedir. Gerekli fiziksel önlemlerinde alınmasından sonra tehdidin yönetilmesi aşamasına geçilir. Bu aşamada yapılan saldırının sonuçlarının kontrol edilmesi, etkilerinin daha geniş alanlara yayılmasının önlenmesi ve kirliliğin temizlenmesi amaçlanmaktadır. Bütün aşamaların sonunda, saldırı sonucunda yaralanan kişilerin tahliyesi ve tedavisine geçilir.

Doğru Cevap: E

Soru 66

Tespit ve teşhis aşamasındaki ilk adım hangisidir?

Bölgedeki insanların koruyucu donanım giymesi

Yaralılara uygun tedavi yönteminin seçimi

Tespit cihazının ajan varlığını belirlemesi

Saldırıda kullanılan ajanın türünün belirlenmesi

Uygun koruyucu tedbirlerin alınması

Açıklama:

Bir olay veya saldırı sonrasında, kimyasal, biyolojik, radyolojik ve nükleer ajan kullanıldığının ortaya konmasına KBRN tespiti denilmektedir. Ajanın varlığını ortaya çıkaran sistemlere nokta tespit cihazları, uzak mesafedeki ajanların varlığını algılayan sistemlere ise uzaktan tespit cihazları denilmektedir. Cihaz ortamda ajan varlığını tespit ettikten sonra uyarı amaçlı ses, ışık veya her ikisini birden yayar. Bu ikazın alınmasından sonra o bölgedeki insanlar gerekli koruyucu donanımı giyer. Biyolojik ajan kullanılan durumlarda, olayın meydana geldiği bölgedeki insanların muayene edilmesi de bir ajan tespit şeklidir. Bir sonraki aşama, saldırıda ne tür ajan kullanıldığının belirlenmesidir. Kullanılan ajanın ne olduğunun anlaşıldığı ve analizinin yapıldığı adım ise teşhistir. Teşhis sonucu belirlenen ajana göre, çevredeki sivil halk ve askerî birliklerin uygun koruyucu tedbirleri alması sağlanır. Yaralılara uygun tedavi yönteminin seçimi ile kirliliğin temizlenmesi ise teşhisten sonra yapılır. Daha sonra bu sürecin takibinin yapılması gerekmektedir. Tüm bu aşamalar, 3T Modeli olarak bilinir.

Doğru Cevap: C

Soru 67

Aşağıdakilerden hangisi TAEK ‘in görevlerinden biri değildir?

Acil durum veya afet hâlinde tedbir,müdahale ve düzeltici işlemlere yönelik koordinasyon

Nükleer ve radyolojik olay temelli tehditlere karşı gerekli ikaz ve uyarı sistemlerini kurma

Nükleer ve radyolojik tehlike ve tehditlere karşı alınması gereken tedbirleri belirleme

Nükleer veya radyolojik olayın yaşandığı bölgede gerekliyse numune alma işlemi

Nükleer veya radyolojik bir tehdit veya olayda teknik altyapıyı gerekli olan yere sevk etme

Açıklama:

Ülkemizde meydana gelecek bir acil durum veya afet hâlinde olaya müdahale edilmesine, önleyici tedbirlerin alınmasına, olaydan sonra düzeltici ve iyileştirici işlemlerin yapılmasına yönelik görevlerin koordine makamı 5902 Sayılı Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun ile Başbakanlığa bağlı Afet ve Acil Durum (AFAD) Yönetimi Başkanlığı olarak belirlenmiştir. Bu yönetmeliğe göre; AFAD tehlikeleri ve olası tehditleri halka duyurabilmek için KBRN ikaz ve rapor verme sistemini kurmakla görevlendirilmiştir. Türkiye Atom Enerjisi Kurumu (TAEK) Başkanlığı bu yönetmelik kapsamında, nükleer ve radyolojik tehlike ve tehditlere karşı alınması gereken tedbirleri ve zararlı doz limitlerini belirlemektedir. Ayrıca nükleer veya radyolojik bir tehdit veya olayda teknik altyapıyı gerekli olan yere sevk eder. Nükleer veya radyolojik olayın yaşandığı bölgede gerekiyorsa numune alma işlemi TAEK tarafından yapılmaktadır. Ülkemizde meydana gelebilecek nükleer ve radyolojik olay temelli tehditlere karşı gerekli ikaz ve uyarı sistemlerini kurma sorumluluğu TAEK’e verilmiştir.

Doğru Cevap: A

Soru 68

AFAD tarafından kurulan ikaz sistemleri vasıtasıyla yapılan uyarılardan hangisi evlerdeki kapı ve pencereler kapatılıp, doğal gaz ve elektrik gibi risk oluşturan kaynakların vana ve anahtarlarının kapatılmasını gerektirir?

Beyaz ikaz

Hazırlık ikazı

Kırmızı ikaz

Siyah ikaz

Sarı ikaz

Açıklama:

AFAD tarafından kurulan ikaz sistemleri vasıtasıyla yapılan uyarılar iki gruba ayrılır:hazırlık ve tehlike ikazları. Hazırlık ikazı, bir savaş veya olası bir saldırıya uğrama riski olduğunda basın-yayın organları tarafından ve belediyelerin altyapıları vasıtasıyla yapılan ikaz çeşididir. Bu ikaz yapıldığında sığınak olan bölgelerde gerekli önlemler alınır ve bu yerler kullanılabilir hâle getirilir. Çevredeki yanıcı ve patlayıcı maddeler kaldırılır. Gerekirse evlerde karartma uygulanır. Tehlike ikazı ise; sarı (yakın zamanda saldırı riski), kırmızı(her an saldırı riski), beyaz (tehlike bitti) ve siyah (radyoaktif serpinti tehlikesi) ile kimyasal savaş maddeleri tehlikesi olarak 5 gruba ayrılmaktadır.

Doğru Cevap: E

Soru 69

Tehlike ortamında kullanılacak olan A tipi korunma hangi durumda uygulanır?

Ortamdaki KBRN ajanının türünün ve miktarının bilindiği durumlarda

Daha düşük seviyede cilt korumasına ihtiyaç duyulan durumlarda

Oksijen tüpü taşımak yerine maske kullanılmasının daha rahat olduğunda

Ortamdaki KBRN ajanının teşhis edilemediği durumlarda

Kullanılan ajanın türünün belli olduğu ama miktarının bilinmediği durumlarda

Açıklama:

Tehlike ortamında kullanılacak olan koruyucu elbisenin düzeyi çok önemlidir. 3 tip korunma düzeyi vardır:A tipi, B tipi ve C tipi . A tipi korunma ortamdaki KBRN ajanının teşhis edilemediği durumlarda uygulanır. En yüksek seviyede, deri cilt, göz ve solunum koruması gerektirmektedir. Tamamen kapalı giysi ve kapalı devre solunumu sağlamak için oksijen tüpü kullanılmaktadır. B tipi korunma , en yüksek solunum düzeyi koruması gerektiren ama daha düşük seviyede cilt korumasına ihtiyaç duyulan durumlarda tercih edilmektedir. Genellikle dekontaminasyon (temizleme) bölgelerinde görevli personel tarafından kullanılmaktadır. Kullanılan ajanın türünün belli olduğu ancak miktarının bilinmediği durumlarda uygulanır. C tipi korunma ise ortamdaki KBRN ajanının türünün ve miktarının bilindiği durumlarda uygulanır. A ve C seçeneğinde verilen ifadeler C tipi korunma; B ve E de verilen ifadeler ise B tipi korunma için geçerlidir.

Doğru Cevap: D

Soru 70

I İçlerinde komuta kontrol merkezi yer almaktadır.
II Uzaktan robotik elle müdahale imkânı sağlarlar.
III Müdahale ekibinin olay yerine gitmesine gerek yoktur.
IV KBRN filtreleri ile personelin can güvenliği sağlanır.
V Personel araçtan inmeden havanın analizini yapabilir.
Yukardaki ifadelerden hangisi ya da hangileri KBRN ajanlarının tespitine ve olaya müdahaleye yönelik zırhlı araçlar için geçerlidir?

II, III ve IV

I,IV ve V

II ve III

I, III ve IV

I,II ve III

Açıklama:

KBRN içerikli saldırılara uzaktan tespit ve müdahale edebilecek insansız hava ve kara araçları gerekmektedir. Ayrıca olay bölgesine sevk edilen ekiplerin can güvenliğini sağlayacak ve olaya müdahalede ve halkı kurtarmada kullanılacak özel dizayn edilmiş araçlar da gereklidir. KBRN ajanlarının tespitine ve olaya müdahaleye yönelik, üzerinde algılayıcı sistemler bulunan zırhlı araçlar mevcuttur . Bu araçların içinde komuta kontrol merkezi yer almakta ve araç içinde görev yapan personelin can güvenliği KBRN filtreleri ile sağlanmaktadır. Olay bölgesine ulaşan personel araçtan inmeden ortamdaki havanın analizini yapabilir ve diğer ekipler için bilgi sağlar. Uzaktan robotik elle müdahale imkânı sağlayan ve müdahale ekibinin olay yerine gitmesine gerek bırakmayan teknoloji ise robot teknoloji olarak adlandırılır.

Doğru Cevap: B

Soru 71

Aşağıdakilerden hangisi KBRN kısaltmasıyla tanımlanan silah türlerinden biri değildir?

Kitlesel

Biyolojik

Radyolojik

Nükleer

Kimyasal

Açıklama:

KBRN kısaltması; Kimyasal, biyolojik, radyolojik ve nükleer silahlar için kullanılır.

Doğru Cevap: A

Soru 72

KBRN savunma prensiplerinin ilk ayağını aşağıdakilerden hangisi oluşturur?

Risk yönetimi

Koordinasyon

Süreklilik

Tehdit değerlendirmesi

Maliyet

Açıklama:

Savunma planlamasına başlanmadan önce ilk yapılması gereken tehdit değerlendirilmesidir. Ülkemizin içinde bulunduğu coğrafya, komşu ülkelerle siyasi ve toplumsal ilişkiler, terör tehdidi gibi unsurlar göz önüne alınarak muhtemel tehditler belirlenir.

Doğru Cevap: D

Soru 73

Aşağıdakilerden hangisi nükleer silah kullanımı sonrasında ortaya çıkan son etkidir?

Işık

Isı

Şok dalgası

Nükleer radyasyon

Elektromanyetik etki

Açıklama:

Nükleer silah kullanımı sonrasında oluşan etkiler; ısı, ışık, şok etkisi, nükleer radyasyon, nükleer serpinti ve elektromanyetik etki olarak sıralanabilir.

Doğru Cevap: E

Soru 74

Aşağıdaki silah türlerinden hangisinin maliyeti diğerlerine göre daha ucuzdur?

Nükleer

Biyolojik

Kimyasal

Radyolojik

Siber

Açıklama:

Biyolojik silahların, sahip olduğu teknoloji çok ucuz olduğu için, kolaylıkla ve kısıtlı imkanlarla üretimi mümkündür. Bir biyolojik silah olarak farklı teknolojilere sahip teçhizatlar kullanılabilirken, bir fare veya eklembacaklılar da silah olabilmektedir.

Doğru Cevap: B

Aşağıdakilerden hangisi KBRN savunması planlanırken, komple ve detaylı bir savunma ortaya koymayı sağlayan beş bileşenden biri değildir?

Tespit ve teşhis

İkaz sistemleri

Fiziksel korunma

Maliyet

Tıbbi destek

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 86

3T Modeli olarak bilinen aşama hangi KBRN savunması bileşenlerinin kapsamı içindedir?

Tespit ve teşhis

İkaz sistemleri

Fiziksel korunma

Tehdit yönetimi

Tıbbi destek

Açıklama:

3T Modeli olarak bilinen aşaması 'tespit ve teşhis' KBRN savunmasının bileşenlerinin kapsamı içindedir. KBRN olayının tespiti, ardından kullanılan ajanının teşhisinden sonra bu sürecin takibinin yapılması gerekmektedir. KBRN olayından sonra bölgede, ajanın etkisini sürdürüp sürdürmediği, kalıcılığının belirlenmesi, kirliliğin olduğu bölgelerin bilinmesi açısından olaydan sonraki takip süreci önemlidir. Tüm bu aşamalar, 3T Modeli olarak bilinir.

Doğru Cevap: A

Soru 87

3 dakika süreyle kesik siren sesi duyulan ve bu siren sesi duyulduğunda radyoaktif serpinti tehlikesinin var olduğu anlaşılan tehlike ikazı aşağıdakilerden hangisidir?

Sarı ikaz

Kırmızı ikaz

Beyaz ikaz

Siyah ikaz

Mavi ikaz

Açıklama:

Siyah ikaz verildiğinde, 3 dakika süreyle kesik siren sesi duyulur. Bu siren sesi duyulduğunda radyoaktif serpinti tehlikesinin var olduğu anlaşılmalıdır. Siyah ikazla beraber sığınak veya sığınma yerine gidilir.

Doğru Cevap: D

Soru 88

KBRN koruyucu elbiseler yoğun ajan ortamında yaklaşık kaç saat boyunca koruma sağlamaktadır?

2 saat

3 saat

4 saat

5 saat

6 saat

Açıklama:

KBRN koruyucu elbiseler yoğun ajan ortamında yaklaşık 6 saat boyunca koruma sağlamaktadır.

Doğru Cevap: E

Soru 89

Havanın sıcak olduğu ortamlarda, KBRN koruyucu elbisenin içindeki aşırı sıcak, durgun hava ve aşırı nem sonucunda termal stres olarak ortaya çıkan rahatsızlıklardan biri aşağıdakilerden hangisidir?

Mide bulantısı

İshal

Yüksek tansiyon

Kan şekeri düşmesi

Dolaşım bozukluğu

Açıklama:

Havanın sıcak olduğu ortamlarda, KBRN koruyucu elbisenin içindeki aşırı sıcak, durgun hava ve aşırı nem sonucunda termal stres olarak adlandırılan rahatsızlık ortaya çıkmaktadır. Bu rahatsızlık sonucunda kişide nefes daralması, baş ağrısı, baş dönmesi, yorgunluk, mide bulantısı gibi belirtiler görülmektedir.

Doğru Cevap: A

Soru 90

Hangi tür KBRN ajanlarının kullanıldığı saldırı gerçekleştirilmiş ise yararlılara ilk olarak atropin yapılır?

Yakıcı ajanlar

Sinir ajanları

Boğucu ajanlar

Solunum ajanları

Kan zehirleyici ajanlar

Açıklama:

Sinir ajanlarının kullanıldığı bir saldırı gerçekleştirilmiş ise yararlılara ilk olarak atropin yapılır. Atropin vücuda kalça, uyluk ve koldan zerk edilir.

Doğru Cevap: B

Soru 91

I.Tehdit değerlendirmesi II.İkaz sistemleri III.Koordinasyon IV.Maliyet Yukarıdakilerden hangileri KBRN savunma prensipleri arasında yer almaktadır?

I, III

II, IV

I, II, III

I, III, IV

II, III, IV

Açıklama:

KBRN savunması planlanması yapılırken beş prensip esas alınmaktadır. Bunlar; tehdit değerlendirmesi, risk yönetimi, koordinasyon, süreklilik ve maliyettir. İkaz sistemleri, KBRN savunmasının prensipleri değil, bileşenleri arasında yer almaktadır.

Doğru Cevap: D

Soru 92

I.Fiziksel korunma II.Tıbbi destek III.Tehdit yönetimi IV.İkaz sistemleri V.Tespit ve teşhis Yukarıda verilen KBRN savunmasının bileşenleri, bir KBRN saldırısı olduğunda hangi sırayla uygulanmaktadır?

I- IV- V- III- II

II- III- IV- V- I

III- II- I- V- IV

IV- V- II- I- III

V- VI- I- III- II

Açıklama:

Bir KBRN saldırısı olduğunda, tespit ve teşhisin doğru ve zamanında yapılması ile saldırıya uğrayan bölge belirlenir ve gerekli önlemlerin alınması sağlanır. Saldırının belirlenmesinden sonraki adım ise ikaz sistemini devreye sokarak diğer bölgelerin ve insanların önceden uyarılmasını sağlamaktır. Alınan ikazla beraber, bölge ve bölge yakınında bulunan sivil halk ve askeri birliklerin uygun fiziksel teçhizatla donatılması gerekmektedir. Bu aşamadan sonra, tehditin yönetilmesi aşamasına geçilir. Bütün aşamaların sonunda ise, saldırı sonucunda yaralanan kişilerin tahliyesi ve tedavisine geçilir.

Doğru Cevap: E

Soru 93

Aşağıdakilerden hangisi nükleer silah kullanımı sonrasında oluşan etkilerden değildir?

Isı, ışık, şok etkisi

Radyasyon

Serpinti

Elektromanyetik etki

Atropin

Açıklama:

Nükleer silah kullanımı sonrasında oluşan etkiler; ısı, ışık, şok etkisi, nükleer radyasyon, nükleer serpinti ve elektromanyetik etki olarak sıralanabilir. Nükleer bir saldırının ilk belirtisi meydana getirdiği şiddetli ışıktır. Bu ışık çevredekilere korunmaları için çok kısa bir süre tanımaktadır
Atropin

Doğru Cevap: E

Soru 94

Aşağıdakilerden hangisi KBRN savunması planlanırken, komple ve detaylı bir savunma ortaya koymayı sağlayan beş bileşenden değildir?

Tespit ve teşhis

İkaz sistemleri

Psikolojik destek

Tehdit yönetimi

Tıbbi destek

Açıklama:

KBRN savunması planlanırken, komple ve detaylı bir savunma ortaya koymayı sağlayan beş bileşen göz önünde bulundurulmalıdır (Şekil 7.7). Bunlar; tespit ve teşhis, ikaz sistemleri, fiziksel korunma, tehdit yönetimi ve tıbbi destektir.
Psikolojik destek

Doğru Cevap: C

Soru 95

"Bu ikaz verildiğinde 3 dakika süren dalgalı siren sesi duyulur. Bu ses duyulduğunda, her an saldırı olabileceği anlaşılır. En yakın sığınağa veya koruma sağlayabilecek yere geçilir ve saldırı bitene kadar sığınaklar terk edilmez."
Yukarıda açıklaması verilen ikaz türü aşağıdakilerden hangisidir?

Sarı ikaz

Kırmızı ikaz

Siyah ikaz

Beyaz ikaz

Kimyasal savaş maddeleri tehlike ikazı

Açıklama:

Tehlike ikazları; sarı, kırmızı, beyaz, siyah ve kimyasal savaş maddeleri tehlike ikazı olmak üzere 5 gruba ayrılmaktadır.
Sarı ikaz verildiğinde, 3 dakika süre düz siren sesi duyulur. Bu sesin duyulması yakın zamanda saldırı riski olduğunu göstermektedir.
Siyah ikaz verildiğinde, 3 dakika süreyle kesik siren sesi duyulur. Bu siren sesi duyulduğunda radyoaktif serpinti tehlikesinin var olduğu anlaşılmalıdır.
Beyaz ikaz, tehlike veya taarruzun bittiği anlamına gelir. Basın-yayın organları ve şehirde bulunan yayın sistemleri vasıtası ile bildirilir.
Kimyasal savaş maddeleri tehlike ikazı, radyoaktif serpintiye benzer şekilde 3 dakika süreyle kesik siren sesi yayınlanır.
Dolayısıyla soruda verilen açıklama, kırmızı ikaza aittir.

Doğru Cevap: B

Soru 96

AFAD

TÜBİTAK

TAEK

MAM

CDET

Açıklama:

Ülkemizde meydana gelecek bir acil durum veya afet hâlinde olaya müdahale edilmesine, olay öncesi gerekli önleyici tedbirlerin alınmasına, olaydan sonra düzeltici ve iyileştirici işlemlerin yapılmasına yönelik görevlerin koordine makamı 5902 Sayılı Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun ile Başbakanlığa bağlı Afet ve Acil Durum (AFAD) Yönetimi Başkanlığı olarak belirlenmiştir.

Doğru Cevap: A

Nükleer silah

Radyolojik silah

Biyolojik silah

Kimyasal silah

Psikolojik silah

Açıklama:

Nükleer silah, nükleer reaksiyon ve nükleer füzyonun aynı anda kullanılması ile veya çok kuvvetli bir füzyonla elde edilen enerjinin salınımı sonucu etkisini ve yıkım gücünü gösteren düzeneklerdir.
Biyolojik silah, insan metabolizmasını olumsuz yönde etkileyerek, ölüme veya ciddi hastalıklara neden olan silah çeşididir.
Kimyasal silah ise, insanlar ve hayvanları öldürmek, yaralamak, sakat bırakmak, vücutlarını kontrol etmelerini önleyerek etkisiz hale getirmek, malzeme, teçhizat ve tesisleri kirleterek kullanılmaz hale getiren kimyasal ajanları yaymak için kullanılan her türlü malzemedir.
Soruda verilen tanım, radyolojik silah kavramına aittir.

Doğru Cevap: B

Soru 109

Aşağıdakilerden hangisinde KBRN silahının tanımı doğru olarak verilmiştir?

Kimyasal, biyolojik, radyolojik ve nükleer ajanların hedef üzerinde kullanılması amacıyla üretilmiş her türlü teçhizat ve mühimmattır.

Nükleer reaksiyon ve nükleer füzyonun aynı anda kullanılması ile elde edilen enerjinin salınımı sonucu etkisini gösteren düzeneklerdir.

İnsan metabolizmasını olumsuz yönde etkileyerek, ölüme veya ciddi hastalıklara neden olan silah çeşididir.

İnsan ve hayvanların vücutlarını kontrol etmelerini önleyerek etkisiz hale getirmek ve teçhizat ile tesisleri kirleterek kullanılmaz hale getiren kimyasal ajanları yaymak için kullanılan her türlü malzemedir.

Nükleer patlayıcı ve cihazların haricinde, içinde özel olarak bulunan radyoaktif maddenin yarılanması sebebiyle ortaya çıkan radyasyonu yayarak hasar, yaralanma ve ölüme sebebiyet veren her türlü teçhizattır.

Açıklama:

Nükleer reaksiyon ve nükleer füzyonun aynı anda kullanılması ile elde edilen enerjinin salınımı sonucu etkisini gösteren düzenekler, nükleer silah olarak tanımlanmaktadır.
İnsan metabolizmasını olumsuz yönde etkileyerek, ölüme veya ciddi hastalıklara neden olan silah çeşidi, biyolojik silahlardır.
İnsan ve hayvanların vücutlarını kontrol etmelerini önleyerek etkisiz hale getirmek ve teçhizat ile tesisleri kirleterek kullanılmaz hale getiren kimyasal ajanları yaymak için kullanılan her türlü malzeme, kimyasal silah olarak adlandırılmaktadır.
Nükleer patlayıcı ve cihazların haricinde, içinde özel olarak bulunan radyoaktif maddenin yarılanması sebebiyle ortaya çıkan radyasyonu yayarak hasar, yaralanma ve ölüme sebebiyet veren her türlü teçhizat ise radyolojik silahtır.
Hepsini kapsayan ve genel kavram olarak kullanılan kavram ise KBRN silahıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 110

Tıbbi destek olarak hastaya hangi durumda aktif kömür verilir?

Sinir ajanı sindirim sistemi vasıtası ile vücuda girdiğinde

Sinir gazına her türlü maruziyette

Biyolojik ajanların sebep olduğu saldırıda

Kükürt dioksit zehirlenmelerinde

Yakıcı ajanlara maruz kalındığında

Açıklama:

Sinir ajanı sindirim sistemi vasıtası ile vücuda girmiş ise hastaya aktif kömür verilir.
Sinir ajanı sindirim sistemi vasıtası ile vücuda girdiğinde

Doğru Cevap: A

Soru 111

Aşağıdakilerden hangisi KBRN savunması planlanması yapılırken esas alınan 5 prensipten biri değildir?

Tehdit değerlendirmesi

Risk yönetimi

Koordinasyon

Saldırı planlaması

Maliyet

Açıklama:

KBRN savunması planlanması yapılırken beş prensip esas alınır (Şekil 7.1). Bunlar; tehdit değerlendirmesi, risk yönetimi, koordinasyon, süreklilik ve maliyettir. Saldırı planlaması KBRN savunması planlanması yapılırken esas alınan 5 prensipten biri değildir. Doğru cevap D’dir.

Doğru Cevap: D

Soru 112

Hava kirliliğine ve asit yağmurlarına sebep olan; renksiz, keskin kokulu reaktif olan gaz aşağıdakilerden hangisidir?

Kükürt diokdit

Karbondioksit

Metan

Azot

Karbonmonoksit

Açıklama:

Kükürt dioksit (SO₂ ); renksiz, keskin kokulu reaktif bir gaz olup hava kirliliğine ve asit yağmurlarına sebep olmaktadır. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 113

Aşağıdakilerden hangisi, içinde özel olarak bulunan radyoaktif maddenin yarılanması sebebiyle ortaya çıkan radyasyonu yayarak hasar, yaralanma veya ölüme sebebiyet veren her türlü teçhizata verilen isimdir?

Biyolojik Silah

Radyolojik Silah

Kimyasal Silah

Nükleer Silah

Konvansiyonel silah

Açıklama:

Radyolojik silah; nükleer patlayıcı ve cihazların haricinde, içinde özel olarak bulunan radyoaktif maddenin yarılanması sebebiyle ortaya çıkan radyasyonu yayarak hasar, yaralanma veya ölüme sebebiyet veren her türlü teçhizattır. Bu silahlara aynı zamanda radyasyon silahı da denilmektedir. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 114

Aşağıdakilerden hangisi, en yüksek solunum düzeyi koruması gerektiren buna karşın daha düşük seviyede cilt korumasına ihtiyaç duyulan durumlarda tercih edilen. Genellikle dekontaminasyon (temizleme) bölgelerinde görevli personel tarafından kullanılan koruma kıyafeti tipidir?

A tipi koruyucu kıyafet

B tipi koruyucu kıyafet

C tipi koruyucu kıyafet

D tipi koruyucu kıyafet

E tipi koruyucu kıyafet

Açıklama:

B tipi korunma, en yüksek solunum düzeyi koruması gerektiren buna karşın daha düşük seviyede cilt korumasına ihtiyaç duyulan durumlarda tercih edilmektedir. Genellikle dekontaminasyon (temizleme) bölgelerinde görevli personel tarafından kullanılmaktadır. Kullanılan ajanın türünün belli olduğu ancak miktarının bilinmediği durumlarda uygulanır. B tipi korunma, KBRN koruyucu kıyafet, bot, eldiven ve solunum cihazı kullanmayı gerektirmektedir. Doğru Cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 115

Aşağıdakilerden hangisi, yakın zamanda saldırı riski olduğunu belirten, sarı ikaz işaretidir?

3 dakika süreyle kesik siren sesi duyulur.
3 dakika süren dalgalı siren sesi duyulur.
3 dakika süren düz siren sesi duyulur.
Basın-yayın organları ile verilir.
Şehirde bulunan yayın sistemleri ile verilir.

3 dakika süren dalgalı siren sesi duyulur.

3 dakika süren düz siren sesi duyulur.

Basın-yayın organları ile verilir.

Şehirde bulunan yayın sistemleri ile verilir.

Açıklama:

Sarı ikaz verildiğinde, 3 dakika süren düz siren sesi duyulur. Bu sesin duyulması yakın zamanda saldırı riski olduğunu göstermektedir.Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 116

Tehlikenin veya taarruzun bittiği anlamına gelen basın-yayın organları ve şehirde bulunan yayın sistemleri vasıtası ile bildirilen ikaz aşağıdakilerden hangisidir?

Sarı

Kırmızı

Yeşil

Siyah

Beyaz

Açıklama:

Beyaz ikaz tehlikenin veya taarruzun bittiği anlamına gelir. Basın-yayın organları ve şehirde bulunan yayın sistemleri vasıtası ile bildirilir. Beyaz ikaz ile beraber sığınaklardan veya sığınılan yerlerden çıkılır. Doğru Cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 117

Sinir ajanı sindirim sistemi vasıtası ile vücuda girmiş ise hastaya aşağıdakilerden hangisi verilir?

Atropin

Adrenalin

Antihistaminik

Hint yağı

Aktif kömür

Açıklama:

Sinir ajanı sindirim sistemi vasıtası ile vücuda girmiş ise hastaya aktif kömür verilir. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 118

Yaralı, yakıcı ajanı sindirim yolu ile vücuda almış ise aşağıdakilerden hangisi öncelikle yapılmalıdır?

Kusturulmalıdır.

Su veya süt verilerek ajanın seyreltilmesi sağlanmalıdır.

Bol su ile yıkanmalıdır.

Atropin uygulanmalıdır

Solunum desteği verilmelidir.

Açıklama:

Yaralı yakıcı ajanı sindirim yolu ile vücuda almış ise kusturulmaz, su veya süt verilerek ajanın seyreltilmesi sağlanır. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 119

Kan zehirleyici bir ajan ile yapılan saldırı sonucu yaralanan hastaya panzehir olarak aşağıdakilerden hangisi verilir?

Amil nitril

Atropin

Adrenalin

Antihistaminik

Aktif kömür

Açıklama:

Kan zehirleyici bir ajan ile yapılan saldırı sonucu yaralanan hastaya ilk olarak solunum desteği sağlanır. Panzehir olarak; amil nitril, sodyum nitrit, sodyum tiyosülfat ve dimetilaminofenol verilir. Doğru Cevap A'dir.

Doğru Cevap: A

Soru 4

I. Kimyasal, Biyolojik, Radyolojik ve Nükleer (KBRN) Tehlikelere Dair Görev Yönetmeliği
II. Afet ve Acil Durum Müdahale Hizmetleri Yönetmeliği
III. Afet ve Acil Durum Yönetim Merkezleri Yönetmeliği

18/12/2013
19/2/2011
03/05/2012

Yukarıda verilen yönetmelik ve tarihlerin doğru eşleşmesi hangi seçenekte verilmiştir?

I. 03/05/2012
II.18/12/2013
III. 19/2/2011

I. 19/2/2011
II.18/12/2013
III. 03/05/2012

I. 18/12/2013
II.03/05/2012
III. 19/2/2011

I. 03/05/2012
II.19/2/2011
III. 18/12/2013

I. 19/2/2011
II. 03/05/2012
III. 18/12/2013

Açıklama:

Kimyasal, Biyolojik, Radyolojik ve Nükleer (KBRN) Tehlikelere Dair Görev Yönetmeliği (03/05/2012)
Afet ve Acil Durum Müdahale Hizmetleri Yönetmeliği (18/12/2013)
Afet ve Acil Durum Yönetim Merkezleri Yönetmeliği (19/2/2011)
Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 5

Hangi yöntemle olursa olsun, bir zehirli kimyasal maddenin üretimi sırasında herhangi bir aşamada rol oynayan bir kimyasal reaktanı ifade eden terim hangisidir?

Kimyasal silah

Toksik madde

KBRN

Radyoaktif madde

Prekürsör

Açıklama:

Prekürsör: Hangi yöntemle olursa olsun, bir zehirli kimyasal maddenin üretimi sırasında herhangi bir aşamada rol oynayan bir kimyasal reaktanı ifade eder. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 6

Aşağıdakilerden hangisi Radyasyon Güvenliği Yönetmeliğince hazırlanan Tehlike Durumu Planında yer alması gereken hususlardan değildir?

Tehlike durumu veya kaza ile ilgili olarak görevlendirilen kişiler, unvanları, adres ve telefon numaraları

Uygulanacak radyasyon ölçüm programları

Gerekli ekipman ile araç ve gereçler

Güvenliğe ilişkin ilke, mevzuat ve tedbirlerin yazılı olduğu pano

Tesis içindeki ve dışındaki sorumlu kişilerle haberleşme sistemi

Açıklama:

Tehlike Durumu Planında yer alması gereken hususlar aşağıda belirtilmiştir;
a. Tehlike durumu veya kaza ile ilgili olarak görevlendirilen kişiler, unvanları, adres ve telefon numaraları,
b. Tesis içindeki ve dışındaki sorumlu kişilerle haberleşme sistemi,
c. Uygulanacak radyasyon ölçüm programları,
ç. Muhtemel kaza senaryoları ve alınacak önlemler,
d. Gerekli ekipman ile araç ve gereçler.
Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 7

Düşman taarruzlarına tabii afetlere ve büyük yangınları karşı halkın can ve mal kaybının asgari hadde indirilmesi, hayati ehemmiyeti haiz her türlü resmî ve hususi tesis ve teşekküllerin korunması ve faaliyetlerinin idamesi için acil tamir ve ıslahı, savunma gayretlerinin sivil halk tarafından azami surette desteklenmesi ve cephe gerisi maneviyatının muhafazası maksadıyla alınacak her türlü silahsız koruyucu ve kurtarıcı tedbir ve faaliyetleri ihtiva eden kanun hangisidir?

Türkiye Atom Enerjisi Kanunu

Çevre Kanunu

Olağanüstü Hal Kanunu

Radyasyon Güvenliği Tüzüğü

Sivil Savunma Kanunu

Açıklama:

Sivil Savunma, düşman taarruzlarına tabii afetlere ve büyük yangınları karşı halkın can ve mal kaybının asgari hadde indirilmesi, hayati ehemmiyeti haiz her türlü resmi ve hususi tesis ve teşekküllerin korunması ve faaliyetlerinin idamesi için acil tamir ve ıslahı, savunma gayretlerinin sivil halk tarafından azami surette desteklenmesi ve cephe gerisi maneviyatının muhafazası maksadıyla alınacak her türlü silahsız koruyucu ve kurtarıcı tedbir ve faaliyetleri ihtiva eder. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 8

Nükleer silahların ani ve kalıntı etkileriyle konvansiyonel silahların tesirlerine, kimyasal ve biyolojik harp maddelerine karşı korunmak amacıyla Devlet tarafından inşa edilen sığınaklar ne tür sığınaklardır?

Özel sığınaklar

Genel sığınaklar

Basınç sığınakları

Askeri sığınaklar

Serpinti sığınakları

Açıklama:

Basınç Sığınakları: Nükleer silahların ani (ışık, ısı, basınç ve ilk radyasyon) ve kalıntı (radyoaktif serpinti) etkileriyle konvansiyonel silahların tesirlerine, kimyasal ve biyolojik harp maddelerine karşı korunmak amacıyla Devlet tarafından inşa edilen sığınaklardır. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 9

Aşağıdakilerden hangisi Türkiye tarafından 13 Ocak 1993 tarihinde Paris’te imzalanan “Kimyasal Silahların Geliştirilmesinin, Üretiminin, Stoklanmasının ve Kullanımının Yasaklanması ve Bunların İmhası ile İlgili Sözleşme” nin maddelerinden biri değildir?

Kimyasal silah geliştirmemeyi, üretmeme, bir başka şekilde elde etmeme, stoklamama ve elde tutmama veya doğrudan doğruya veya dolaylı yoldan bir başkasına kimyasal silah devretmeme

Kimyasal maddeleri bilimsel araştırmayla ilgili farmasötik veya koruyucu amaçlarla kullanmama

Kimyasal silah kullanımı amacıyla herhangi bir askerî hazırlık içinde yer almama

Toplumsal olayları denetim altında tutmakta kullanılan gereçleri bir savaş yöntemi olarak kullanmama

Sahip olduğu veya tasarrufunda bulunan veya yetki veya kontrol alanındaki herhangi bir yerde bulunan herhangi bir kimyasal silah üretim tesisini bu Sözleşme hükümlerine uygun olarak imha etme

Açıklama:

Türkiye tarafından 13 Ocak 1993 tarihinde Paris’te imzalanan “Kimyasal Silahların Geliştirilmesinin, Üretiminin, Stoklanmasının ve Kullanımının Yasaklanması ve Bunların İmhası ile İlgili Sözleşme”nin onaylanması uygun bulunmuştur.
1. Bu Sözleşmeye Taraf olan Devletlerden her biri, hangi koşullar altında olursa olsun, hiçbir zaman:

Kimyasal silah geliştirmemeyi, üretmemeyi, bir başka şekilde elde etmemeyi, stoklamayı ve elde tutmamayı veya doğrudan doğruya veya dolaylı yoldan bir başkasına kimyasal silah devretmemeyi;
Kimyasal silah kullanmamayı;
Kimyasal silah kullanımı amacıyla herhangi bir askerî hazırlık içinde yer almamayı;
Hiç kimseye, bu Sözleşme çerçevesinde bir Taraf Devlete yasaklanmış bulunan herhangi bir faaliyetle iştigal etmekte yardımcı olmamayı, bu yönde cesaret vermemeyi veya teşvik etmemeyi, taahhüt eder.

2. Taraf Devletlerden her biri, sahip olduğu veya tasarrufunda bulunan veya yetki veya kontrol alanındaki herhangi bir yerde bulunan kimyasal silahları bu Sözleşme hükümlerine uygun olarak imha etmeyi taahhüt eder.
3. Taraf Devletlerden her biri, bir başka Taraf Devletin topraklarında terk etmiş olduğu bütün kimyasal silahlan bu Sözleşme hükümlerine uygun olarak imha etmeyi taahhüt eder.
4. Taraf Devletlerden her biri, sahip olduğu veya tasarrufunda bulunan veya yetki veya kontrol alanındaki herhangi bir yerde bulunan herhangi bir kimyasal silah üretim tesisini bu Sözleşme hükümlerine uygun olarak imha etmeyi taahhüt eder.
5. Taraf Devletlerden her biri toplumsal olayların denetim altında tutmakta kullanılan gereçleri bir savaş yöntemi olarak kullanmamayı taahhüt eder.
Buna göre doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 10

KİS yayılmasını önlenmeyi amaçlayan çabalar kapsamında, KSS ve BSS’den daha sıkı bir ihracat kontrol rejimidir.
Biyolojik ve kimyasal silahlar ile anılan silahların üretiminde de istifade edilebilecek çift kullanımlı malzeme ve teknolojilerin ihracatını denetleyen gönüllü bir örgüttür.
Türkiye 2000 yılında üyeliğe kabul edilmiştir.
42 üyesi bulunmaktadır.

Yukarıda özellikleri verilen örgüt hangisidir?

Avustralya Grubu

Nükleer Tedarikçiler Grubu

Zangger Komitesi

Wassenaar Düzenlemesi

Füze Teknolojisi Kontrol Rejimi

Açıklama:

Avustralya Grubu (AG)
KİS yayılmasını önlenmeyi amaçlayan çabalar kapsamında, KSS ve BSS’den daha sıkı bir ihracat kontrol rejimidir. Biyolojik ve kimyasal silahlar ile anılan silahların üretiminde de istifade edilebilecek çift kullanımlı malzeme ve teknolojilerin ihracatını denetleyen gönüllü bir örgüttür. Türkiye 2000 yılında AG üyeliğine kabul edilmiştir. AG’nin Avrupa Birliği dahil 42 üyesi bulunmaktadır. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 11

Boğucu, Zehirli ve Diğer Gazlarla Bakteriyolojik Metotların Savaşta Kullanılmasının Yasaklanmasına İlişkin Protokol” olan Cenevre Protokolü hangi tarihte imzalanmıştır?

1914

1918

1925

1928

1929

Açıklama:

Boğucu, Zehirli ve Diğer Gazlarla Bakteriyolojik Metotların Savaşta Kullanılmasının Yasaklanmasına İlişkin Protokol olan Cenevre Protokolü, 17 Haziran 1925 tarihinde imzalanmıştır. 8 Şubat 1928 tarihinde yürürlüğe giren protokol ile silahsızlanma yolunda önemli bir ilerleme kaydedilmiş ve “savaşta bakteriyolojik metotların kullanımına” da yasak getirilmiştir. Doğru cevap C şıkkıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 12

Aşağıdakilerden hangisi Kimyasal Silahlar Sözleşmesini geç de olsa imzalamış ülkelerden biridir?

Mısır

Suriye

Kuzey Kore

Angola

Güney Sudan

Açıklama:

KSS’yi bugüne kadar imzalayan devlet sayısı 192 olup bu sayı dünyadaki ülkelerin %90’ını
ifade etmektedir. Ancak KSS’yi imzalayan devletlerden İsrail ve Myanmar henüz Sözleşmeyi
onaylamamıştır. Suriye’nin, ise 14 Eylül 2013 tarihinde KSS’yi onaylaması ile taraf devlet sayısı 190’a ulaşmıştır. Ayrıca; Mısır, Kuzey Kore, Angola ve Güney Sudan sözleşmeyi henüz imzalamayan ülkelerdir. Doğru cevap B şıkkıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 13

Amacı, kimyasal silahların geliştirilmesi, üretimi, stoklanması ve kullanımının yasaklanmasına ilişkin esas ve usullerin düzenlenmesi olan kanun hangi yılda yürürlüğe girmiştir?

1979

1982

2000

2006

İtalya - Arnavutluk

Açıklama:

I. Dünya Savaşı’nın aksine, II. Dünya Savaşı’nda Çin ve Japonya arasında süren çatışmalarda kullanılan küçük çaplı bazı kimyasal silahlar dışında, kimyasal silah kullanımının olmadığı bilinmektedir.

Doğru Cevap: C

Soru 23

Çin
Japonya
Sovyetler Birliği
Amerika
İngiltere
Fransa

Yukarıdaki ülkelerden hangisi Cenevre Sözleşmesinin “Protokole taraf olmayan
devletlere karşı, meşru müdafaa amaçlı kimyasal silah kullanma hakkının varlığı” konularını çekince göstererek imzalamışlardır?

I, II, III, IV

II, IV, V, VI

I, IV, V, VI

II, III, V, VI

I, III, V, VI

Açıklama:

Çin, Sovyetler Birliği İngiltere ve Fransa, Cenevre Protokolünün iki maddesine çekince göstererek imzalamışlar ve bu çekinceler çerçevesince taraf olmuşlardır.

Doğru Cevap: E

Soru 24

Kimyasal Silahlar Sözleşmesinin etkin uygulanmasından sorumlu
olacak bir denetim mekanizması olarak kurulan organizasyon hangisidir?

Zangger Komitesi

Wassenaar Düzenlemesi

Avustralya Grubu

Kimyasal Silahların Yasaklanması Örgütü

Nükleer Tedarikçiler Grubu

Açıklama:

Kimyasal Silahlar Sözleşmesinin yürürlüğe girdiği 29 Nisan 1997 tarihinden itibaren faaliyet göstermekte olan Kimyasal Silahların Yasaklanması Örgütü'nün çalışmaları yalnız kimyasal silahların yasaklanması konusunda değil, küresel terörizme karşı ortak çabalar, uluslararası süreçlere iş dünyası ve sanayinin katılımı ve uluslararası sözleşmelere küresel ölçekli bağlılığın artırılması gibi konuları da içermektedir.

Doğru Cevap: D

Soru 25

Aşağıdakilerden hangisi Kimyasal Silahlar Sözleşmesini imzalayan ülkelerden biridir?

Suriye

Mısır

Angola

Myanmar

Güney Sudan

Açıklama:

Suriye 14 Eylül 2013 tarihinde Kimyasal Silahlar Sözleşmesini onaylamıştır. Diğer ülkelerin henüz sözleşmede imzası yoktur.

Doğru Cevap: A

Soru 26

Hangi yöntemle olursa olsun, bir zehirli kimyasal maddenin üretimi sırasında
herhangi bir aşamada rol oynayan bir kimyasal reaktana ne ad verilir?

Toksik kimyasal madde

Prekürsör

Radyoizotop

NBC

KBRN ajanı

Açıklama:

Prekürsör; Hangi yöntemle olursa olsun, bir zehirli kimyasal maddenin üretimi sırasında herhangi bir aşamada rol oynayan bir kimyasal reaktanı ifade eder.

Doğru Cevap: B

Soru 27

Radyoizotop üretme, kalite kontrolü, ölçme ve dağıtma tesisleri kurmak ve işletmek amacıyla hazırlanan yasal düzenleme hangisidir?

Radyasyon Güvenliği Tüzüğü

Nükleer ve Radyolojik Tehlike Durumu Ulusal Uygulama Yönetmeliği

Radyasyon Güvenliği Yönetmeliği

2872 Sayılı Çevre Kanunu

Türkiye Atom Enerjisi Kurumu Kanunu

Açıklama:

13.07.1982 tarihinde yürürlüğe giren Türkiye Atom Enerjisi Kurumu Kanunu'nun amaçlarından biri de radyoizotop üretme, kalite kontrolü, ölçme ve dağıtma tesisleri kurmak ve işletmek konularını düzenlemektir.

Doğru Cevap: E

Soru 28

İyonlaştırıcı radyasyon kaynaklarını bulunduran, kullanan, imal, ithal ve ihraç eden, alan, satan, taşıyan ve depolayan, resmi özel kurum ve kuruluşlar ve gerçek kişilerce uyulması gereken kurallar hangi yasal düzenlemeyle gösterilmiştir?

Nükleer ve Radyolojik Tehlike Durumu Ulusal Uygulama Yönetmeliği

Radyasyon Güvenliği Yönetmeliği

Radyasyon Güvenliği Tüzüğü

Yüksek Aktiviteli Kapalı Radyoaktif Kaynakların ve Sahipsiz Kaynakların Kontrolü Yönetmeliği

Kontrole Tabi Kimyasal Maddeler Hakkındaki Yönetmelik

Açıklama:

07.09.1985 tarihinde yürürlüğe giren Radyasyon Güvenliği Tüzüğü İyonlaştırıcı radyasyon kaynaklarını bulunduran, kullanan, imal, ithal ve ihraç eden, alan, satan, taşıyan ve depolayan, resmi özel kurum ve kuruluşlar ve gerçek kişilerce uyulması gereken kuralları belirlemektedir.

Doğru Cevap: C

Soru 29

Acil Kurtarma ve Yardım Planı kimin tarafından hazırlanır ve güncelliği sağlanır?

Sivil Savunma Müdürlükleri

AFAD Başkanlığı

İç İşleri Bakanlığı

İl Valilikleri

Savunma Bakanlığı

Açıklama:

Sivil Savunma Servisleri ile Acil Kurtarma ve Yardım Ekiplerinin Kuruluş, Görev, Çalışma Usul ve Esasları Hakkında Yönergesine göre; ekiplerin kuruluş, personel görevlendirme, araç ve malzeme tefriki, göreve sevk ve idare ile iaşe ve barındırılmalarına ait usul ve esaslar, valilikçe yapılacak bir planla düzenlenir. Bu planın güncel tutulmasından İl Valisi sorumludur.

Doğru Cevap: D

Soru 30

Biyolojik ve kimyasal silahlar ile anılan silahların üretiminde de istifade edilebilecek çift kullanımlı malzeme ve teknolojilerin ihracatını denetleyen gönüllü örgüt hangisidir?

Avustralya Grubu

Nükleer Tedarikçiler Grubu

Zangger Komitesi

Füze Teknolojisi Kontrol Rejimi

Wassenaar Düzenlemesi

Açıklama:

Türkiye 2000 yılında üyeliğine kabul edildiği, Avrupa Birliği dahil 42 üyesi bulunan bu örgüt Avustralya Grubu'dur.

Doğru Cevap: A

Soru 31

Aşağıdaki devletlerden hangisi Cenevre Protokolüne en son taraf olmuştur?

Türkiye

Fransa

Çin

ABD

İngiltere

Açıklama:

Türkiye, 7 Ocak 1929 tarihli ve 1380 sayılı kanunla Cenevre Protokolü’ne taraf devletler arasında yer almayı uygun bulmuştur. Çin, Sovyetler Birliği İngiltere ve Fransa, Cenevre Protokolünü özellikle “söz konusu devletlerin her- hangi bir kimyasal veya biyolojik silahın kendilerine karşı kullanılması tehdidi karşısında veya bu silahların kendilerine karşı kullandığı durumlarda, karşılık olarak kimyasal silah kullanma haklarının varlığı” ve “Protokole taraf olmayan devletlere karşı, meşru müdafaa amaçlı kimyasal silah kullanma hakkının varlığı” konularını çekince göstererek imzalamışlar ve bu çekinceler çerçevesince taraf olmuşlardır. Ayrıca, Japonya ve Amerika Birleşik Devletleri ise, 1970’lerde Protokolü imzalamışlardır.

Doğru Cevap: D

Soru 32

Aşağıdakilerden hangisinde herbesitlerin(bitki öldüren kimyasal) kullanıldığına dair iddialar söz konusu olmuştur?

Yemen İç Savaşı

İran-Irak Savaşı

Halepçe Katliamı

Tokyo Metrosu Terör Saldırısı

Vietnam Savaşı

Açıklama:

1955 yılında başlamış Vietnam Savaşı’nda da kimyasal ajanların kullanıldığı ve özellikle herbesitlerin (bitki öldüren kimyasallar) kullanıldığına dair de birtakım iddialar söz konusudur.

Doğru Cevap: E

Soru 33

Aşağıdakilerden hangisi KSS'yi imzalamış devletlerden biridir?

Mısır

Kuzey Kore

Türkiye

Angola

Güney Sudan

Açıklama:

KSS’yi bugüne kadar imzalayan devlet sayısı 192 olup bu sayı dünyadaki ülkelerin %90’ını ifade etmektedir. Ancak KSS’yi imzalayan devletlerden İsrail ve Myanmar henüz Sözleşmeyi onaylamamıştır. Suriye’nin, ise 14 Eylül 2013 tarihinde KSS’yi onaylaması ile taraf devlet sayısı 190’a ulaşmıştır. Ayrıca; Mısır, Kuzey Kore, Angola ve Güney Sudan sözleşmeyi henüz imzalamayan ülkelerdir.

Doğru Cevap: C

Soru 34

Aşağıdakilerden hangisi Sivil Savunma Dairesi Başkanlığının görevlerinden biri değildir?

Su baskınlarına müdahale etmek

Seferberlik ve savaş hazırlıklarında ihtiyaç duyulacak sivil kaynakları tespit etmek

Sivil savunma gayretlerinin halk tarafından desteklenmesine yönelik çalışmalar yapmak

Kimyasal silahların meydana getireceği tehlikelere karşı alınacak önlemleri tespit etmek

Her türlü silahsız koruyucu ve kurtarıcı tedbirleri planlamak ve yürütmek

Açıklama:

Sivil Savunma Dairesi Başkanlığının görevleri şunlardır:

Kamu kurum ve kuruluşları ile özel kuruluşlarda sivil savunma hizmetlerini planlamak, uygulamak ve denetlemek.
Her türlü silahsız koruyucu ve kurtarıcı tedbirleri, acil kurtarma ve ilk yardım faaliyetlerini planlamak ve yürütmek.
Seferberlik ve savaş hazırlıklarında ihtiyaç duyulacak sivil kaynakları tespit etmek.
Sivil savunma gayretlerinin halk tarafından desteklenmesi ve halkın moralinin korunmasını sağlamaya yönelik çalışmalar yapmak.
Kimyasal, biyolojik, radyolojik ve nükleer maddelerin meydana getireceği tehlikelere karşı alınacak önlemleri ve yapılacak çalışmaları tespit etmek ve bunlarla ilgili bakanlık, kamu ve özel kurum ve kuruluşlar arasında koordinasyonu sağlamak.

Doğru Cevap: A

Soru 35

Hangi yöntemle olursa olsun, bir zehirli kimyasal maddenin üretimi sırasında herhangi bir aşamada rol oynayan bir kimyasal reaktana ne denir?

Toksik kimyasal madde

Kimyasal silah

Prekürsör

Konvansiyonel silah

KİS

Açıklama:

Prekürsör: Hangi yöntemle olursa olsun, bir zehirli kimyasal maddenin üretimi sıra sında herhangi bir aşamada rol oynayan bir kimyasal reaktanı ifade eder

Doğru Cevap: C

Soru 36

"Kimyasal Silahların Geliştirilmesi, Üretimi, Stoklanması ve Kullanımının Yasaklanması Hakkında Kanun"a göre aşağıdakilerden hangisi suç kapsamına girer?

Kimyasal maddelerin bilimsel araştırmayla ilgili farmasötik amaçla kullanılması

Kimyasal maddelerin ilgili mercii tarafından verilen izin belgesinde gösterilen üst sınır içinde olması

Kimyasal maddelerin yasaklanmamış amaçlar için kullanımını doğrulayacak tür ve miktarlarla kesin olarak sınırlandırılmış olması durumunda

Herhangi bir yılda ülke çapında üretilen kimyasal maddenin mercii tarafından verilen izin belgesinde gösterilen üst sınır içinde olması

Dolaylı yoldan bir başkasına kimyasal silah devredilmesi

Açıklama:

Kanun gereği yasaklanan faaliyetler ve uygulanacak cezalar;

Kimyasal silah geliştiren, üreten, bir başka şekilde elde eden, stoklayan, elde tutan, doğrudan veya dolaylı yoldan bir başkasına kimyasal silah devreden kimseye beş yıldan sekiz yıla kadar hapis ve onbeşbin güne kadar 206 para cezası verilir.
Kimyasal silah kullanan kimseye on yıldan on beş yıla kadar hapis ve yirmi bin güne kadar adlî para cezası verilir.
Bu Kanunda yer alan suçlarla ilgili olarak 26/9/2004 tarihli ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu hükümleri ile diğer özel kanunlardaki ceza hükümleri saklıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 37

Aşağıdakilerden hangisi "Tehlike Durumu Planı"nda yer alması gereken hususlardan biri değildir?

Tehlike durumu veya kaza ile ilgili olarak görevlendirilen kişiler, unvanları, adres ve telefon numaraları

Tesis içindeki ve dışındaki sorumlu kişilerle haberleşme sistemi

Uygulanacak radyasyon ölçüm programları

İyonlaştırıcı radyasyon kaynakları

Muhtemel kaza senaryoları ve alınacak önlemler

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 38

İnsanda hastalığa yol açma ihtimali bulunmayan biyolojik etkenler hangi risk grubunda sınıflandırılır?

Grup 1

Grup 2

Grup 3

Grup 4

Grup 5

Açıklama:

Biyolojik etkenler, enfeksiyon risk düzeyine göre aşağıdaki 4 risk grubunda sınıflandırılır:
Grup 1 Biyolojik Etkenler: İnsanda hastalığa yol açma ihtimali bulunmayan biyolojik etkenler.
Grup 2 Biyolojik Etkenler: İnsanda hastalığa neden olabilen, çalışanlara zarar verebilecek, ancak topluma yayılma olasılığı olmayan, genellikle etkili korunma veya tedavi imkânı bulunan biyolojik etkenler.
Grup 3 Biyolojik Etkenler: İnsanda ağır hastalıklara neden olan, çalışanlar için ciddi tehlike oluşturan, topluma yayılma riski bulunabilen ancak genellikle etkili korunma veya tedavi imkânı olan biyolojik etkenler.
Grup 4 Biyolojik Etkenler: İnsanda ağır hastalıklara neden olan, çalışanlar için ciddi tehlike oluşturan, topluma yayılma riski yüksek olan ancak etkili korunma ve tedavi yöntemi bulunmayan biyolojik etkenler.

Doğru Cevap: A

Soru 39

Her türlü kaza, çökme, patlama, mahsur kalma ve benzeri durumlarda teknik kurtarma gerektiren olaylara müdahale etmek
Arazide, su üstü ve su altında her türlü arama ve kurtarma çalışmalarını yapmak
Su baskınlarına müdahale etmek
Doğal afetler ve olağanüstü durumlarda kurtarma çalışmalarına katılmak

Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri itfaiye teşkilatının görevleridir?

Yalnız I

Yalnız II

I ve II

I, III ve IV

I, II, III ve IV

Açıklama:

İtfaiye teşkilatının görevleri şunlardır;
a. Yangınlara müdahale etmek ve söndürmek,
b. Her türlü kaza, çökme, patlama, mahsur kalma ve benzeri durumlarda teknik kurtarma gerektiren olaylara müdahale etmek ve ilk yardım hizmetlerini yürütmek; arazide, su üstü ve su altında her türlü arama ve kurtarma çalışmalarını yapmak,
c. Su baskınlarına müdahale etmek,
ç. Doğal afetler ve olağanüstü durumlarda kurtarma çalışmalarına katılmak,
e. 5/6/1964 tarihli ve 6/3150 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Sivil Savunma ile İlgili Şahsi Mükellefiyet, Tahliye ve Seyrekleştirme, Planlama ve Diğer Hizmetler Tüzüğü gereğince kurulan itfaiye servisi mükelleflerini eğitmek, nükleer, biyolojik, kimyasal (NBC) maddeleri ile kirlenmelerde arıtma işlemlerine yardımcı olmak vb.dir.

Doğru Cevap: E

Soru 40

KİS’e ilişkin insansız taşıma sistemlerinin (balistik füzeler, Cruise füzeleri ve insansız hava araçları) ve bunlarla ilgili teknoloji ve malzemenin yayılmasının önlenmesi maksadıyla 1987 yılında kurulan ihracat kontrol rejimi aşağıdakilerden hangisidir?

Wassenaar Düzenlemesi

Füze Teknolojisi Kontrol Rejimi

Avustralya Grubu

Nükleer Tedarikçiler Grubu

Zangger Komitesi

Açıklama:

Füze Teknolojisi Kontrol Rejimi (FTKR) KİS’e ilişkin insansız taşıma sistemlerinin (balistik füzeler, Cruise füzeleri ve insansız hava araçları) ve bunlarla ilgili teknoloji ve malzemenin yayılmasının önlenmesi maksadıyla 1987 yılında kurulan ve “gönüllülük” esasına dayalı rejime, Türkiye 25 Nisan 1997 tarihinde taraf olmuştur. FTKR’nin 34 üyesi mevcuttur.

Doğru Cevap: B

Soru 41

Kitle imha silahları düzenlemelerinin tarihsel gelişimi ile ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

Dünya üzerinde geçmişten bugüne üretilen tüm ateşli silahlar üç ana kategoride sınıflandırılmaktadır.

Ayrıca, kitle imha silahları kullanıldıktan sonra insan ve hayvan sağlığını olumsuz etkilememektedir.

Ülkelerin kitle imha silahlarının caydırıcılık özelliği, ülkelerin bu tür silahlara sahip olma çabalarının en önemi nedenidir.

20. yüzyılda yaşanan pek çok çatışmada zehirli gazlar ile kimyasal silahların izlerine rastlanmıştır.

I. Dünya Savaşı sırasında sıklıkla kullanılan zehirli gazların savaşın bilançosunu azaltmıştır.

Açıklama:

20. yüzyılda yaşanan pek çok çatışmada zehirli gazlar ile kimyasal silahların izlerine rastlanmış olması, Lahey Barış Konferanslarında yayınlanan bildirilerde yer alan taahhütlere ve yasaklara rağmen, kimyasal ve biyolojik maddelerin bir savaş metodu olarak kullanılmasının önüne geçilemediğinin kanıtı olarak gösterilmiştir.

Doğru Cevap: D

Soru 42

Biyolojik silahlar sözleşmesiyle ilgili aşağıda verilen bilgilerden hangisinin doğru olduğu söylenebilir?

Sözleşmede 1935 yılında oluşturulmuş olan Cenevre Protokolü’ne atıfta bulunulmuştur.

Sözleşme ile biyolojik silahların bir savaş yöntemi olarak kullanılmasına devam edilmiştir.

Soğuk Savaş döneminden hemen sonra biyolojik silahlar sözleşmesi imzalanmıştır.

Sözleşmenin 9. maddesi gereği taraf devletlerden kimyasal silahlara ilişkin müzakereleri sonlandırmaları istenmiştir.

Sözleşmeye taraf devletler sözleşmenin ön sözünde kitle imha silahlarının tek çeşidinin yasaklanması kararına varmışlardır.

Açıklama:

Kimyasal silahların kullanıldığı bu olaylar sonucunda, Soğuk Savaş döneminden hemen sonra (1993 yılında) olmak üzere iki ayrı uluslararası sözleşme imzalanmıştır. Bu sözleşmeler ile biyolojik ve kimyasal savaş ajanlarıyla etkin bir şekilde mücadele edilmesi amaçlanmıştır. Bu sözleşmeler, Biyolojik Silahlar Sözleşmesi ve Kimyasal Silahlar Sözleşmesi’dir.

Doğru Cevap: C

Soru 43

Soğuk Savaş döneminin hemen ardından imzalanan uluslararası sözleşmelerden biri de Kimyasal Silahlar Sözleşmesidir. Bu sözleşmeyle ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Sözleşmeyi bugüne kadar imzalayan devlet sayısı 192’dir.

Suriye, 14 Eylül 2013 tarihinde sözleşmeyi imzalamıştır.

İsrail ve Myanmar, sözleşmeyi imzalamış ama henüz onaylamamıştır.

Sözleşme, 13-15 Ocak 1993 tarihinde Paris’te imzaya açılmıştır.

Mısır, Kuzey Kore ve Güney Sudan sözleşmeyi ilk imzalayan ülkelerdir.

Açıklama:

KSS’yi bugüne kadar imzalayan devlet sayısı 192 olup bu sayı dünyadaki ülkelerin %90’ını ifade etmektedir. Ancak KSS’yi imzalayan devletlerden İsrail ve Myanmar henüz Sözleşmeyi onaylamamıştır. Suriye’nin, ise 14 Eylül 2013 tarihinde KSS’yi onaylaması ile taraf devlet sayısı 190’a ulaşmıştır. Ayrıca; Mısır, Kuzey Kore, Angola ve Güney Sudan sözleşmeyi henüz imzalamayan ülkelerdir.

Doğru Cevap: E

Soru 44

Aşağıdakilerden hangisi Sivil Savunma Dairesi Başkanlığının görevlerinden biridir?

İltica ve nüfus hareketlerini takip etmek

Seferberlik ve savaş hazırlıklarında ihtiyaç duyulacak sivil kaynakları tespit etmek

Deprem, sel, fırtına, toprak kayması, çığ gibi afetlerde koordinasyonu sağlamak

Kimyasal, biyolojik, radyolojik ve nükleer madde kazalara veya olaylara müdahale etmek

Yangınlarda ve kazalarda gerekli basın açıklamasını yapmak

Açıklama:

Sivil Savunma Dairesi Başkanlığının görevleri şunlardır:

Kamu kurum ve kuruluşları ile özel kuruluşlarda sivil savunma hizmetlerini planlamak, uygulamak ve denetlemek

Her türlü silahsız koruyucu ve kurtarıcı tedbirleri, acil kurtarma ve ilk yardım faaliyetlerini planlamak ve yürütmek

Seferberlik ve savaş hazırlıklarında ihtiyaç duyulacak sivil kaynakları tespit etmek.

Sivil savunma gayretlerinin halk tarafından desteklenmesi ve halkın moralinin korunmasını sağlamaya yönelik çalışmalar yapmak

Kimyasal, biyolojik, radyolojik ve nükleer maddelerin meydana getireceği tehlikelere karşı alınacak önlemleri ve yapılacak çalışmaları tespit etmek ve bunlarla ilgili bakanlık, kamu ve özel kurum ve kuruluşlar arasında koordinasyonu sağlamaktır.

Diğer seçenekler Başbakanlık Afet ve Acil Durum Yönetimi Merkezinin görevlerindendir.

Doğru Cevap: B

Soru 45

Amacının; yurt içinde ve yurt dışında meydana gelen afet ve acil durumlara ulusal ve yerel düzeyde müdahalenin ve buna ilişkin hazırlık faaliyetlerinin etkin bir şekilde gerçekleştirilebilmesine yönelik, Başbakanlık Afet ve Acil Durum Yönetimi Merkezi ile afet ve acil durum yönetim merkezlerinin kuruluşu, görev ve sorumlulukları ile bunlar arasındaki koordinasyon ve işbirliğine ilişkin esasları belirlemek olduğu ilgili yönetmelik aşağıdakilerden hangisidir?

Afet ve Acil Durum Yönetim Merkezleri Yönetmeliği (19/2/2011)

Kimyasal, Biyolojik, Radyolojik ve Nükleer (KBRN) Tehlikelere Dair Görev Yönetmeliği (03/05/2012)

Radyasyon Güvenliği Tüzüğü (7/9/1985)

Nükleer ve Radyolojik Tehlike Durumu Ulusal Uygulama Yönetmeliği (24/07/1985) (2000)

Radyasyon Güvenliği Yönetmeliği (2000)

Açıklama:

Afet ve Acil Durum Yönetim Merkezleri Yönetmeliği (19/2/2011)’nin amacı, afet ve acil durumlara müdahalede ihtiyaç duyulacak tüm güç ve kaynakları ulusal ve yerel düzeyde planlamak, bu güç ve kaynakların olay bölgesine hızlı ve etkin bir şekilde ulaştırılmasını sağlamak, müdahale hizmetlerini ve bu hizmetlerin koordinasyonundan sorumlu ana ve destek çözüm ortaklarının ve yerel düzeyde sorumlu birimlerin görev ve sorumlulukları ile planlama esaslarını belirlemektir.

Doğru Cevap: A

Soru 46

“Hangi yöntemle olursa olsun, bir zehirli kimyasal maddenin üretimi sırasında herhangi bir aşamada rol oynayan bir kimyasal reaktanı ifade eder.”
Kimyasal Silahların Geliştirilmesi, Üretimi, Stoklanması ve Kullanımının Yasaklanması Hakkında Kanun’da geçen ve yukarıda tanımı verilen terim aşağıdakilerden hangisidir?

Toksik kimyasal madde

Kimyasal silah

Prekürsör

Radyoizotop

Sözleşme

Açıklama:

Kimyasal Silahların Geliştirilmesi, Üretimi, Stoklanması ve Kullanımının Yasaklanması Hakkında Kanun (21/12/2006) Bu Kanun, izin verilen haller dışında, söz konusu fiilleri işleyenlere verilecek cezaları ve ilgili mercii tarafından alınacak önlemleri kapsar. Bu Kanunda geçen;
Prekürsör: Hangi yöntemle olursa olsun, bir zehirli kimyasal maddenin üretimi sırasında herhangi bir aşamada rol oynayan bir kimyasal reaktanı ifade eder.

Doğru Cevap: C

Soru 47

“Bu yönetmeliğin amacı, kayıt altındaki yüksek aktiviteli kapalı radyoaktif kaynaklardan dolayı meydana gelebilecek iyonlaştırıcı radyasyonun zararlı etkilerine karşı çalışanların ve halkın korunması için idari ve teknik düzenlemelerin yapılmasını sağlamaktır.”
Amacı verilen yönetmelik aşağıdakilerden hangisidir?

Radyasyon Güvenliği Yönetmeliği

Nükleer ve Radyolojik Tehlike Durumu Ulusal Uygulama Yönetmeliği

Sivil Savunma Hizmetlerinde Askerî İşbirliği Yönetmeliği

Yüksek Aktiviteli Kapalı Radyoaktif Kaynakların ve Sahipsiz Kaynakların Kontrolü Yönetmeliği

Sığınak Yönetmeliği

Açıklama:

Yüksek Aktiviteli Kapalı Radyoaktif Kaynakların ve Sahipsiz Kaynakların Kontrolü Yönetmeliği (21/03/2009) Bu Yönetmeliğin amacı, kayıt altındaki yüksek aktiviteli kapalı radyoaktif kaynaklardan (katı halde bulunan, normal kullanım ve olası kaza koşullarında dağılma, saçılma ve sızıntıya karşı bir kapsül içerisinde kapatılmış ya da kaplama malzemesi ile kaplanmış radyoaktif madde) dolayı meydana gelebilecek iyonlaştırıcı radyasyonun zararlı etkilerine karşı çalışanların ve halkın korunması ve sahipsiz kaynakların kontrol altına alınması için idari ve teknik düzenlemelerin yapılmasını sağlamaktır.

Doğru Cevap: D

Soru 48

Biyolojik ve kimyasal silahlar ile anılan silahların üretiminde de istifade edilebilecek çift kullanımlı malzeme ve teknolojilerin ihracatını denetleyen gönüllü bir örgüttür.
Verilen bilgi KİS ve İlgili Malzeme ve Teknolojiler ile Bunların Fırlatma Vasıtalarının Yayılmasının Önlenmesine Yönelik İhracat Kontrol Rejimlerinden hangisiyle ilgilidir?

Wassenaar Düzenlemesi

Nükleer Tedarikçiler Grubu

Avustralya Grubu

Zangger Komitesi

Füze Teknolojisi Kontrol Rejimi

Açıklama:

Avustralya Grubu (AG) KİS yayılmasını önlemeyi amaçlayan çabalar kapsamında, KSS ve BSS’den daha sıkı bir ihracat kontrol rejimidir. Biyolojik ve kimyasal silahlar ile anılan silahların üretiminde de istifade edilebilecek çift kullanımlı malzeme ve teknolojilerin ihracatını denetleyen gönüllü bir örgüttür. Türkiye 2000 yılında AG üyeliğine kabul edilmiştir. AG’nin Avrupa Birliği dâhil 42 üyesi bulunmaktadır.

Doğru Cevap: C

Soru 49

Aşağıdakilerden hangisinin Nükleer Terörizmin Önlenmesine İlişkin Uluslararası Sözleşmenin amaçlarından olduğu söylenemez?

Radyoaktif madde

Nükleer madde

Nükleer tesis

Devlet veya hükümet tesisi

Kimyasal silah kullanımı

Açıklama:

Kimyasal Silahların Geliştirilmesinin, Üretiminin, Stoklanmasının ve Kullanımının Yasaklanması ve Bunların İmhası ile İlgili Sözleşme”nin onaylanması uygun bulunmuştur. Bu Sözleşmeye Taraf olan Devletlerden her biri, hangi koşullar altında olursa olsun, hiçbir zaman: Kimyasal silah kullanımı amacıyla herhangi bir askerî hazırlık içinde yer almaz.

Doğru Cevap: E

Soru 50

Nükleer Tedarikçiler Grubunun çift kullanımlı ürünler listesinin ikinci bölümü dışında kalan radyoaktif ve nükleer maddelerin ithal / ihraç listelerini hazırlamaktadır.
Yukarıdaki bilgi KİS ve İlgili Malzeme ve Teknolojiler ile Bunların Fırlatma Vasıtalarının Yayılmasının Önlenmesine Yönelik İhracat Kontrol Rejimlerinden hangisini anlatmaktadır?

Zangger Komitesi

Avustralya Grubu

Nükleer Tedarikçiler Grubu

Wassenaar Düzenlemesi

Füze Teknolojisi Kontrol Rejimi

Açıklama:

Zangger Komitesi Nükleer madde, malzeme ve teknolojileri konu alan ihracatın kontrol altına alınması amacıyla, 15 devlet tarafından 1971 yılında kurulan komite; NTG’nin çift kullanımlı ürünler listesinin ikinci bölümü dışında kalan radyoaktif ve nükleer maddelerin ithal/ihraç listelerini hazırlamaktadır. 1999 yılında üye olduğumuz Zangger Komitesi’nin 39 üyesi bulunmaktadır.

Doğru Cevap: A

Soru 51

KİS'in açılımı aşağıdakilerden hangisidir?

Kitle imha silahları

Konvansiyonel imha silahları

Silahların sınırlanması ve denetimi

Kimyasal Silahlar Sözleşmesi

Kimyasal silahların yasaklanması

Açıklama:

20. yüzyılda konvansiyonel silahların ve bu silahların yanı sıra kitle imha silahlarının (KİS) (nükleer, biyolojik ve kimyasal silahların) kullanılması
ile milyonlarca insan yaşamını yitirmiştir.

Doğru Cevap: A

Soru 52

Aşağıdakilerden hangisiyle ilk kez “savaşta bakteriyolojik metotların kullanımına” da yasak getirilmiştir?

Versay Antlaşması

Cenevre Protokolü

Biyolojik Silahlar Sözleşmesi

Kimyasal Silahlar Sözleşmesi

Nükleer Silahların Yaygınlaşmasının Önlenmesi Antlaşması

Açıklama:

“Boğucu, Zehirli ve Diğer Gazlarla Bakteriyolojik Metotların Savaşta Kullanılmasının Yasaklanmasına İlişkin Protokol” olan Cenevre Protokolü, 17 Haziran 1925 tarihinde imzalanmıştır. 8 Şubat 1928 tarihinde yürürlüğe giren protokol ile silahsızlanma yolunda önemli bir ilerleme kaydedilmiş ve “savaşta bakteriyolojik metotların kullanımına” da yasak getirilmiştir.

Doğru Cevap: B

Soru 53

Aşağıdakilerden hangisi KSS'yi imzalayan devletlerden bir tanesidir?

İsrail

Mısır

Türkiye

Güney Sudan

Kuzey Kore

Açıklama:

Türkiye, Biyolojik Silahlar Sözleşmesine 1974, Kimyasal Silahlar Sözleşmesine
ise 1997 yılında taraf olmuştur.

Doğru Cevap: C

Soru 54

Aşağıdakilerden hangisi Başbakanlık Afet ve Acil Durum Yönetimi Merkezinin görev dahilinde müdahil olduğu olaylardan biri değildir?

Deprem

İltica

Yangınlar

Salgın hastalıklar

Ev kazaları

Açıklama:

Başbakanlık Afet ve Acil Durum Yönetimi Merkezi
ve görevleri;
Meydana gelen veya gelmesi muhtemel büyük
ölçekli,
a. Deprem, sel, fırtına, toprak kayması, çığ,
b. İltica ve nüfus hareketleri,
c. Yangınlar ve kazalar,
ç. Kimyasal, biyolojik, radyolojik ve nükleer
madde kazaları veya olayları,
d. Tehlikeli ve salgın hastalıklar gibi doğal, teknolojik ve insan kaynaklı afet ve acil durumlar ile Başbakan tarafından acil durum veya afet olarak değerlendirilen diğer olay ve durumlarda ulusal düzeyde etkin ve yoğun müdahale ve koordinasyonu sağlamak üzere Başbakanın talimatıyla faaliyete geçer.

Doğru Cevap: E

Soru 55

Kimyasal Silahların Geliştirilmesi, Üretimi, Stoklanması ve Kullanımının Yasaklanması Hakkındaki Kanun gereği aşağıdakilerden hangisi kimyasal silah kullanan kimseye uygulanacak cezadır?

Beş yıldan sekiz yıla kadar hapis

Onbeşbin güne kadar adlî para cezası

Ömür boyu hapis cezası

On yıldan onbeş yıla kadar hapis

Ellibin güne kadar adlî para cezası

Açıklama:

Kimyasal silah kullanan kimseye on yıldan onbeş yıla kadar hapis ve yirmibin güne kadar adlî para cezası verilir.

Doğru Cevap: D

Soru 56

2872 Sayılı Çevre Kanunu gereği "Tehlikeli kimyasallar ve bu kimyasalları içeren eşyayı belirtilen usûl ve esaslara, yasak ve sınırlamalara aykırı olarak üreten, işleyen, ithal ve ihraç eden, taşıyan, depolayan, kullanan, ambalajlayan, etiketleyen, satan ve satışa sunanlara" verilen ceza aşağıdakilerden hangisidir?

Müebbet hapis

5 ile 10 yıl arası hapis

100.000 Türk Lirasından 1.000.000 Türk Lirasına kadar idari para cezası

20.000 Türk Lirasından 1oo.ooo Türk Lirasına kadar idari para cezası

Söz konusu kurum ve kuruluş hakkında, gerekirse kapatma kararı alma.

Açıklama:

Tehlikeli kimyasallar ve bu kimyasalları içeren eşyayı bu Kanunda ve ilgili yönetmeliklerde belirtilen usûl ve esaslara, yasak ve sınırlamalara aykırı olarak
üreten, işleyen, ithal ve ihraç eden, taşıyan, depolayan, kullanan, ambalajlayan, etiketleyen, satan ve satışa sunanlara, 100.000 Türk Lirasından 1.000.000
Türk Lirasına kadar idari para cezası verilir.

Doğru Cevap: C

Soru 57

"İnsanda hastalığa yol açma ihtimali bulunmayan biyolojik etkenler" enfeksiyon risk düzeyine göre hangi gruba girmektedir?

Grup 1 Biyolojik Etkenler

Grup 2 Biyolojik Etkenler

Grup 3 Biyolojik Etkenler

Grup 4 Biyolojik Etkenler

Grup 5 Biyolojik Etkenler

Açıklama:

Biyolojik etkenler, enfeksiyon risk düzeyine göre aşağıdaki 4 risk grubunda sınıflandırılır:
Grup 1 Biyolojik Etkenler: İnsanda hastalığa yol açma ihtimali bulunmayan biyolojik etkenler

Doğru Cevap: A

Soru 58

1996 yılında kurulan, konvansiyonel silahlar ile çift kullanımlı malzeme ve teknolojilerin ihracatını kontrol altında bulundurmayı amaçlayan rejim aşağıdakilerden hangisidir?

Wassenaar Düzenlemesi

Füze Teknolojisi Kontrol Rejimi

Avustralya Grubu

Nükleer Tedarikçiler Grubu

Zangger Komitesi

Açıklama:

Wassenaar Düzenlemesi (WD),1996 yılında kurulan, konvansiyonel silahlar
ile çift kullanımlı malzeme ve teknolojilerin ihracatını kontrol altında bulundurmayı amaçlayan bir rejimdir.

Doğru Cevap: A

Soru 59

1974 yılında kurulan, Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı bünyesinde, nükleer teknolojide kullanılan maddelerin ve çift kullanımlı malzemelerin ihracatını belirli denetim ilkelerine bağlamak amacıyla faaliyet gösteren grup aşağıdakilerden hangisidir?

Wassenaar Düzenlemesi

Füze Teknolojisi Kontrol Rejimi

Avustralya Grubu (AG)

Nükleer Tedarikçiler Grubu (NTG)

Zangger Komitesi

Açıklama:

1974 yılında kurulan NTG, Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı bünyesinde, nükleer teknolojide kullanılan maddelerin ve çift kullanımlı malzemelerin ihracatını belirli denetim ilkelerine bağlamak amacıyla faaliyet göstermektedir.

Doğru Cevap: D

Soru 60

Türkiye'nin kurucu üye olduğu KİS ve ilgili malzeme ve teknolojiler ile bunların fırlatma vasıtalarının yayılmasının önlenmesine yönelik ihracat kontrol
rejimi aşağıdakilerden hangisidir?

Wassenaar Düzenlemesi (WD)

Füze Teknolojisi Kontrol Rejimi (FTKR)

Avustralya Grubu (AG)

Nükleer Tedarikçiler Grubu (NTG)

Zangger Komitesi

Açıklama:

41 üyeli olan WD’de Türkiye, WD’nin kurucu üyelerindendir.

Doğru Cevap: A

Soru 61

Silahsızlanmanın uluslararası boyutta ilk kez kapsamlı bir şekilde görüşüldüğü Lahey Barış Konferansları hangi yıllarda yapılmıştır?

1899 ile 1907 yıllarında

1892 ile 1930 yıllarında

1890 ile 1940 yıllarında

1895 ile 1950 yıllarında

1893 ile 1960 yıllarında

Açıklama:

1899 ile 1907 yıllarında toplanan Lahey Barış Konferanslarında silahsızlanma uluslararası boyutta ilk kez kapsamlı bir şekilde görüşülmüştür.

Doğru Cevap: A

Soru 62

Türkiye, hangi tarihte Cenevre Protokolü’ne taraf devletler arasında yer almıştır?

7 Ocak 1930

7 Ocak 1929

7 Ocak 1928

7 Ocak 1927

7 Ocak 1926

Açıklama:

Türkiye, 7 Ocak 1929 tarihli ve 1380 sayılı kanunla Cenevre Protokolü’ne taraf devletler arasında yer almayı uygun bulmuştur.

Doğru Cevap: B

Soru 63

Aşağıdakilerden hangisi Avustralya Grubu'nun kurulma sebeplerindendir?

Kimyasal silahların hammaddelerinin ithalat ve ihracatını desteklemek

Kimyasal silah üretiminin yaygınlaşmasını desteklemek

Kimyasal silahların ithalatında kontrol ve yardımcı olmak

Kimyasal silahların ve bu silahların hammaddelerinin ithalat ve ihracatını yaygınlaşması endişesi ile kontrol altına almak

Kimyasal, biyolojik ajanlar ve genetiği değiştirilmiş organizmalar ithalat ve ihracatını arttırmak maksadıyla işbirliği içerisinde olmak

Açıklama:

Kimyasal silah üretiminin yaygınlaşmasından endişe duyan bazı sanayileşmiş ülkeler, kimyasal silahların ve bu silahların hammaddelerinin ithalat ve ihracatını kontrol altına almak maksadıyla işbirliği içerisinde olmaya karar vermiş ve bu amaçla ilk aşamada, kimyasal, biyolojik ajanlar ve genetiği değiştirilmiş organizmalar ile çift kullanımlı malzemelerin ithalat ve ihracat kontrol rejimi olan Avustralya Grubu’nu kurmuştur.

Doğru Cevap: D

I. Kimyasal silahların yasaklanması konusunda
II. Küresel terörizme karşı ortak çabalar
III. Uluslararası süreçlere iş dünyası ve sanayinin katılımı
VI. Uluslararası sözleşmelere küresel ölçekli bağlılığın artırılması
Yukarıda verilen konuları da kapsayan çalışmalar yapan aşağıdakilerden hangisidir?

KSYÖ

KSY

IAEA

NATO

Açıklama:

KSYÖ’nün çalışmaları yalnız kimyasal silahların yasaklanması konusunda değil, küresel terörizme karşı ortak çabalar, uluslararası süreçlere iş dünyası ve sanayinin katılımı ve uluslararası sözleşmelere küresel ölçekli bağlılığın artırılması gibi konuları da içermektedir.

Doğru Cevap: A

Soru 68

I. Tabanca
II. Nükleer silah
III. Kimyasal silah
VI. UçaksavarYukarıdakilerden hangisi/hangileri konvansiyonel silahlara örnektir?

I-II

III-VI

II-III

I-VI

III-VI

Açıklama:

Konvansiyonel silahlar, nükleer, kimyasal ve biyolojik silahlar dışında kalan ve her orduda kullanılan, gücü, niteliği bilinen silahlardır.

Doğru Cevap: D

Soru 69

Silahsızlanmanın uluslararası boyutta ilk kez kapsamlı bir şekilde görüşüldüğü Barış Konferansları nerede gerçekleştirilmiştir?

Paris

Washington

Londra

Lahey

Lüksemburg

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 70

Kitle imha silahları ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Bir nükleer silah türüdür.

Çevreye verdiği zarar bir süre daha devam etmektedir.

Hayvanlar üzerinde etkisi bulunmamaktadır.

Etkisi birkaç kullanımdan sonra görülür.

Gücü ve etkilerinin ne olduğu bilinmektedir.

Açıklama:

Dünya üzerinde geçmişten bugüne üretilen tüm ateşli silahlar “konvansiyonel” ve “kitle imha” silahları olmak üzere iki ana kategoride sınıflandırılmaktadır. Kitle imha silahlarının konvansiyonel silahlardan en önemli temel farkı, konvansiyonel silahların birçok kez kullanımı sonucu ortaya çıkabilecek zararın, kitle imha silahlarının sadece bir kez kullanımı ile ortaya çıkabilme olasılığıdır. Ayrıca, kitle imha silahları kullanıldıktan sonra insan ve hayvan sağlığını olumsuz etkilemekte ve çevreye verdiği zarar kullanılan KBRN savaş ajanına göre bir süre daha devam etmektedir. Doğru cevap B’dir.

Doğru Cevap: B

İnsanda hastalığa neden olabilen, çalışanlara zarar verebilecek, ancak topluma yayılma olasılığı olmayan biyolojik etkenler hangi risk grubundadırlar?

Açıklama:

Biyolojik etkenler, enfeksiyon risk düzeyine göre aşağıdaki 4 risk grubunda sınıflandırılır: a. Grup 1 Biyolojik Etkenler: İnsanda hastalığa yol açma ihtimali bulunmayan biyolojik etkenler. b. Grup 2 Biyolojik Etkenler: İnsanda hastalığa neden olabilen, çalışanlara zarar verebilecek, ancak topluma yayılma olasılığı olmayan, genellikle etkili korunma veya tedavi imkânı bulunan biyolojik etkenler. Grup 3 Biyolojik Etkenler: İnsanda ağır hastalıklara neden olan, çalışanlar için ciddi tehlike oluşturan, topluma yayılma riski bulunabilen ancak genellikle etkili korunma veya tedavi imkânı olan biyolojik etkenler. ç. Grup 4 Biyolojik Etkenler: İnsanda ağır hastalıklara neden olan, çalışanlar için ciddi tehlike oluşturan, topluma yayılma riski yüksek olan ancak etkili korunma ve tedavi yöntemi bulunmayan biyolojik etkenler. Doğru cevap B’dir

Doğru Cevap: B

Soru 77

Aşağıdakilerden hangisi KİS’in yayılmasının önlenmesine yönelik uluslararası antlaşmalardan biridir?

Radyasyon Güvenliği Tüzüğü

Nükleer Silahların Yayılmasının Önlenmesi Antlaşmasının Onaylanmasının Uygun Bulunduğu Hakkında Kanun

5201 sayılı Harp Araç Gereçleri ile Mühimmat ve Patlayıcı Madde Üreten Sanayi Kuruluşlarının Denetimi Hakkında Kanun

Biyolojik ve Zehirleyici Silahların Geliştirilmesi, Yapımı ve Stoklanmasının Yasaklanması ve Bunların İmhasına İlişkin Sözleşme

Sivil Savunma Kanunu

Açıklama:

KİS’in Yayılmasının Önlenmesine Yönelik Uluslararası Antlaşmalar şunlardır: Nükleer Terörizmin Önlenmesine İlişkin Uluslararası Sözleşme, Bakteriyolojik (Biyolojik) ve Zehirleyici Silahların Geliştirilmesi, Yapımı ve Stoklanmasının Yasaklanması ve Bunların İmhasına İlişkin Sözleşme ve Kimyasal Silahların Geliştirilmesinin, Üretiminin, Stoklanmasının ve Kullanımının Yasaklanması ve Bunların İmhası ile İlgili Sözleşmenin Onaylanmasının Uygun Bulunduğuna Dair Kanun. Doğru cevap D’dir.

Doğru Cevap: D

Soru 78

Nükleer madde, malzeme ve teknolojileri konu alan ihracatın kontrol altına alınması amacıyla, 15 devlet tarafından 1971 yılında kurulan komite aşağıdakilerden hangisidir?

Zangger Komitesi

Wassenaar Düzenlemesi

Füze Teknolojisi Kontrol Rejimi

Avustralya Grubu

Nükleer Tedarikçiler Grubu

Açıklama:

Zangger Komitesi, nükleer madde, malzeme ve teknolojileri konu alan ihracatın kontrol altına alınması amacıyla, 15 devlet tarafından 1971 yılında kurulan komite; NTG’nin çift kullanımlı ürünler listesinin ikinci bölümü dışında kalan radyoaktif ve nükleer maddelerin ithal/ihraç listelerini hazırlamaktadır. 1999 yılında üye olduğumuz Zangger Komitesi’nin 39 üyesi bulunmaktadır. Doğru cevap A’dır.

Doğru Cevap: A

Soru 79

I. Deprem, sel, fırtına, toprak kayması, çığ.
II. İltica ve nüfus hareketleri.
III. Yangınlar ve kazalar.
VI. Kimyasal, biyolojik, radyolojik ve nükleer madde kazaları veya olayları.
Yukarıdakilerden hangisi/hangileri Başbakanlık Afet ve Acil Durum Yönetimi Merkezi görevleri arasında yer alır?

I-II

I-III-VI

I-II-VI

I-II-III

Hepsi

Açıklama:

Başbakanlık Afet ve Acil Durum Yönetimi Merkezi ve görevleri;
Meydana gelen veya gelmesi muhtemel büyük ölçekli,
a. Deprem, sel, fırtına, toprak kayması, çığ,
b. İltica ve nüfus hareketleri,
c. Yangınlar ve kazalar,
ç. Kimyasal, biyolojik, radyolojik ve nükleer madde kazaları veya olayları,
d. Tehlikeli ve salgın hastalıklar gibi doğal, teknolojik ve insan kaynaklı afet ve acil durumlar ile Başbakan tarafından acil durum veya afet olarak değerlendirilen diğer olay ve durumlarda ulusal düzeyde etkin ve yoğun müdahale ve koordinasyonu sağlamak üzere Başbakanın talimatıyla faaliyete geçer.

Doğru Cevap: E

Soru 80

Kimyasal Silahların Geliştirilmesi, Üretimi, Stoklanması ve Kullanımının Yasaklanması Hakkında Kanun'a göre kimyasal silah kullanan kimseye ne ceza verilir?

10 yıldan 15 yıla kadar hapis ve 20 bin güne kadar adlî para cezası verilir.

3 yıldan 5 yıla kadar hapis ve 20 bin güne kadar adlî para cezası verilir.

20 yıldan 25 yıla kadar hapis ve 10 bin güne kadar adlî para cezası verilir.

13 yıldan 15 yıla kadar hapis ve 21 bin güne kadar adlî para cezası verilir.

6 yıldan 10 yıla kadar hapis ve 10 bin güne kadar adlî para cezası verilir.

Açıklama:

Kimyasal silah kullanan kimseye 10 yıldan 15 yıla kadar hapis ve 20 bin güne kadar adlî para cezası verilir.

Doğru Cevap: A

Soru 81

Boğucu, zehirli ve diğer gazlarla bakteriyolojik metodların savaşta kullanılmasının yasaklanmasına ilişkin protokol hangisidir?

Lahey Barış Konferansları.

Cenevre Protokolü.

Biyolojik Silahlar Sözleşmesi.

Kimyasal Silahlar Sözleşmesi.

Nükleer Silahların Yaygınlaşmasının Önlenmesi Anlaşması.

Açıklama:

"Boğucu, Zehirli ve Diğer Gazlarla Bakteriyolojik Metodların Savaşta Kullanılmasının Yasaklanmasına İlişkin Protokol" Cenevre Protokolüdür. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 82

Cenevre Protokolü hangi yıl yürürlüğe girmiştir?

1925

1928

1930

1932

1936

Açıklama:

Cenevre Protokolü, 17 Haziran 1925 tarihinde imzalanmış ve 8 Şubat 1928 tarihinde yürürlüğe girmiştir. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 83

Türkiye hangi yıl Cenevre Protokolü'ne katılmıştır?

1925

1928

1929

1930

1932

Açıklama:

Türkiye, 7 Ocak 1929 tarihli ve 1380 sayılı kanunla Cenevre Protokolü'ne taraf devletler arasında yer almayı uygun bulmuştur. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 84

..... ile biyolojik silahların bir savaş yöntemi olarak kullanılmasından vazgeçilmiş ve ayrıca, mevcut stokların imha edilmesi, biyolojik silahların üretilmesi, depolanması da yasaklanmıştır. Cümlede boşluk yerine hangisi gelmelidir?

Cenevre Protokolü.

Kimyasal Silahlar Sözleşmesi.

Lahey Barış Konferansları.

Biyolojik Silahlar Sözleşmesi.

Vietnam Savaşı.

Açıklama:

Biyolojik Silahlar Sözleşmesi ile biyolojik silahların bir savaş yöntemi olarak kullanılmasından vazgeçilmiş ve ayrıca, mevcut stokların imha edilmesi, biyolojik silahların üretilmesi, depolanması da yasaklanmıştır. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 85

Afet ve Acil Durum Yönetimi Merkezi'nin görev kapsamı içinde değildir?

Kimyasal Silahlar Sözleşmesi'ne uygunluk denetimi.

Deprem, sel, fırtına, toprak kayması, çığ.

İltica ve nüfus hareketleri.

Yangınlar ve kazalar.

Kimyasal, biyolojik, radyolojik ve nükleer madde kazaları veya olayları.

Açıklama:

Kimyasal Silahlar Sözleşmesi uyarıca denetim yapmak, Kimyasal Silahların Yasaklanması Örgütü'nün görevidir. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 86

Nükleer alanda ulusal ve uluslararası hukukla ilgili çalışma yapmak ve gerekli düzenlemeleri önermek hangi kanunla belirlenmiştir?

Kimyasal Silahların Geliştirilmesi, Üretimi, Stoklanması ve Kullanımının Yasaklanması Hakkında Kanun.

Nükleer Silahların Yayılmasının Önlenmesi Antlaşmasının Onaylanmasının Uygun Bulunduğu Hakkında Kanun.

Kimyasal, Biyolojik, Radyolojik ve Nükleer (KBRN) Tehlikelere Dair Görev Yönetmeliği.

Radyasyon Güvenliği Tüzüğü.

Türkiye Atom Enerjisi Kurumu Kanunu.

Açıklama:

13.07.1982 tarihinde kabul edilen Türkiye Atom Enerjisi Kanunu'na göre nükleer alanda ulusal ve uluslararası hukukla ilgili çalışma yapmak ve gerekli düzenlemeleri önerme görevi Türkiye Atom Enerjisi Kurumu'na verilmiştir. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 87

Hangisi itfaiye teşkilatının görevleri arasında değildir?

Yangınlara müdahale etmek ve söndürmek.

Su baskınlarına müdahale etmek.

Salgınların araştırılması ve kontrolü ile ilgili gerekli düzenlemeleri yapmak.

Doğal afetler ve olağanüstü durumlarda kurtarma çalışmalarına katılmak.

Her türlü kaza, çökme, patlama ve mahsur kalma gibi durumlarda teknik kurtarma gerektiren olaylara müdahale etmek.

Açıklama:

Bulaşıcı Hastalıklar Sürveyans ve Kontrol Esasları Yönetmeliği uyarınca salgınların araştırılması ve kontrolü ile ilgili gerekli düzenlemeleri yapmak Sağlık Bakanlığı'nın görevleri arasındadır. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 88

Konvansiyonel silahlar ile çift kullanımlı malzeme ve teknolojilerin ihracatını kontrol altında bulundurmayı amaçlayan rejim hangisidir?

Wassenaar Düzenlemesi.

Füze Teknolojisi Kontrol Rejimi.

Avustralya Grubu.

Zangger Komitesi.

Nükleer Tedarikçiler Grubu.

Açıklama:

Wassenaar Düzenlemesi (WD), 1996 yılında kurulan, konvansiyonel silahlar ile çift kullanımlı malzeme ve teknolojilerin ihracatını kontrol altında bulundurmayı amaçlayan bir rejimdir. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 89

Kitle imha silahlarının yayılmasını önlemeyi amaçlayan çabalar kapsamında aşağıdakilerden hangisi gönüllü olarak faaliyet gösterir?

Nükleer Tedarikçiler Grubu.

Avustralya Grubu.

Zangger Komitesi.

Füze Teknolojisi Kontrol Rejimi.

Wassenaar Düzenlemesi.

Açıklama:

Avustralya Grubu biyolojik ve kimyasal silahlar ile anılan silahların üretiminde de istifade edilebilecek çift kullanımlı malzeme ve teknolojilerin ihracatını denetleyen gönüllü bir örgüttür. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 90

Türkiye aşağıdakilerden hangisinin kurucu üyesidir?

Avustralya Grubu.

Füze Teknolojisi Kontrol Rejimi.

Nükleer Tedarikçiler Grubu.

Zangger Komitesi.

Wassenaar Düzenlemesi.

Açıklama:

Türkiye Wassenaar Düzenlemesi'nin kurucu üyelerindendir. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 91

Silahsızlanma uluslararası boyutta ilk kez kapsamlı bir şekilde nerede görüşülmüştür?

Boğucu Gazlar Bildirisinde

Lahey Barış Konferanslarında

Ulusal Güvenlik Panelinde

Cenevre Protokolünde

Körfez savaşı sonrasında

Açıklama:

1899 ile 1907 yıllarında toplanan Lahey Barış Konferanslarında silahsızlanma uluslararası boyutta ilk kez kapsamlı bir şekilde görülmüştür. Söz konusu konferansları müteakiben başlayan I. Dünya Savaşı esnasında kullanılan KBRN ajanlarından kaynaklı acı tecrübelerden sonra silahsızlanma uluslararası gündemde daha fazla yer almıştır.

Doğru Cevap: B

Soru 92

Türkiye Biyolojik Silahlar ve Kimyasal Silahlar Sözleşmelerine ne zaman taraf olmuştur?

1970-1980

1975-1988

1974-1997

1972-1990

1978-1996

Açıklama:

Kimyasal silahların kullanıldığı bu olaylar sonucunda, Soğuk Savaş döneminden hemen sonra (1993 yılında) olmak üzere iki ayrı uluslararası sözleşme imzalanmıştır. Bu sözleşmeler ile biyolojik ve kimyasal savaş ajanlarıyla etkin bir şekilde mücadele edilmesi amaçlanmıştır. Bu sözleşmeler Biyolojik Silahlar Sözleşmesi ve Kimyasal Silahlar Sözleşmesi’dir. Türkiye, Biyolojik Silahlar Sözleşmesine 1974, Kimyasal Silahlar Sözleşmesine ise 1997 yılında taraf olmuştur.

Doğru Cevap: C

Soru 93

KSS'yi imzalayan fakat sözleşmeyi henüz onaylamayan devlerler aşağıdaki seçeneklerden hangisinde verilmiştir?

ABD-Rusya

Türkiye-Japonya

Fransa-İngiltere

Almanya-İsviçre

İsrail-Myanmar

Açıklama:

KSS’yi bugüne kadar imzalayan devlet sayısı 192 olup bu sayı dünyadaki ülkelerin %90’ını ifade etmektedir. Ancak KSS’yi imzalayan devletlerden İsrail ve Myanmar henüz Sözleşmeyi onaylamamıştır. Suriye’nin, ise 14 Eylül 2013 tarihinde KSS’yi onaylaması ile taraf devlet sayısı 190’a ulaşmıştır. Ayrıca; Mısır, Kuzey Kore, Angola ve Güney Sudan sözleşmeyi henüz imzalamayan ülkelerdir.

Doğru Cevap: E

Soru 94

Kamu kurum ve kuruluşları ile özel kuruluşlarda sivil savunma hizmetlerini planlamak, uygulamak ve denetlemek.
Her türlü silahsız koruyucu ve kurtarıcı tedbirleri, acil kurtarma ve ilk yardım faaliyetlerini planlamak ve yürütmek.
Seferberlik ve savaş hazırlıklarında ihtiyaç duyulacak sivil kaynakları tespit etmek.

Öncüllerde sıralanan görevler aşağıdakilerden hangisine aittir?

Afet ve Acil Durum Müdahale Birimi

Sivil Savunma Dairesi Başkanlığı

Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı

Devlet Planlama Teşkilatı

Türkiye Afet Müdahale Başkanlığı

Açıklama:

Sivil Savunma Dairesi Başkanlığının görevleri şunlardır:
a. Kamu kurum ve kuruluşları ile özel kuruluşlarda sivil savunma hizmetlerini planlamak, uygulamak ve denetlemek.
b. Her türlü silahsız koruyucu ve kurtarıcı tedbirleri, acil kurtarma ve ilk yardım faaliyetlerini planlamak ve yürütmek.
c. Seferberlik ve savaş hazırlıklarında ihtiyaç duyulacak sivil kaynakları tespit etmek.
ç. Sivil savunma gayretlerinin halk tarafından desteklenmesi ve halkın moralinin korunmasını sağlamaya yönelik çalışmalar yapmak.
d. Kimyasal, biyolojik, radyolojik ve nükleer maddelerin meydana getireceği tehlikelere karşı alınacak önlemleri ve yapılacak çalışmaları tespit etmek ve bunlarla ilgili bakanlık, kamu ve özel kurum ve kuruluşlar arasında koordinasyonu sağlamak.

Doğru Cevap: B

Soru 95

Radyasyon cihazları, radyoaktif maddeler, özel bölünebilir maddeler ve benzeri iyonlaştırıcı radyasyon kaynakları kullanarak yapılan çalışmalarda iyonlaştırıcı radyasyonların zararlarına karşı korunmayı sağlayıcı ilkeleri ve önlemleri ve hukuki sorumluluk sınırlarını saptamak aşağıdaki kanunlardan hangisinin amaçlarındandır?

Radyasyon Güvenliği Kanunu

Kimyasal Silahların Geliştirilmesi, Üretimi, Stoklanması ve Kullanımının Yasaklanması Hakkında Kanun

Nükleer Silahların Yayılmasının Önlenmesi Antlaşmasının
Onaylanmasının Uygun Bulunduğu Hakkında Kanun

Acil Durum Yönetimi Başkanlığının Teşkilat ve Görevleri
Hakkında Kanun

Türkiye Atom Enerjisi Kurumu Kanunu

Açıklama:

Radyasyon cihazları, radyoaktif maddeler, özel bölünebilir maddeler ve benzeri iyonlaştırıcı radyasyon kaynakları kullanarak yapılan çalışmalarda iyonlaştırıcı radyasyonların zararlarına karşı korunmayı sağlayıcı ilkeleri ve önlemleri ve hukuki sorumluluk sınırlarını saptamak Türkiye Atom Enerjisi Kurumu Kanunu'nun amaçlarından biridir.

Doğru Cevap: E

Soru 96

Aşağıdakilerden hangisi sivil savunma faaliyetleri kapsamına yer almaz?

Düşman taarruzlarına tabii afetler

Büyük yangınları karşı halkın can ve mal kaybının asgari hadde indirilmesi

Hayati ehemmiyeti haiz her türlü resmî ve hususi tesis ve teşekküllerin korunması

Halkın acil durum anlarında bir araya toplanması

Faaliyetlerinin idamesi için acil tamir ve ıslahı

Açıklama:

Sivil Savunma, düşman taarruzlarına tabii afetlere ve büyük yangınları karşı halkın can ve mal kaybının asgari hadde indirilmesi, hayati ehemmiyeti haiz her türlü resmî ve hususi tesis ve teşekküllerin korunması ve faaliyetlerinin idamesi için acil tamir ve ıslahı, savunma gayretlerinin sivil halk tarafından azami surette desteklenmesi ve cephe gerisi maneviyatının muhafazası maksadıyla alınacak her türlü silahsız koruyucu ve kurtarıcı tedbir ve faaliyetleri ihtiva eder.

Doğru Cevap: D

Soru 97

Nükleer silahların ani (ışık, ısı, basınç ve ilk radyasyon) ve kalıntı (radyoaktif serpinti) etkileriyle konvansiyonel silahların tesirlerine, kimyasal ve biyolojik harp maddelerine karşı korunmak amacıyla Devlet tarafından inşa edilen sığınaklar aşağıdakilerden hangisidir?

Genel sığınaklar

Özel sığınaklar

Basınç sığınakları

Serpinti sığınakları

Atık sığınakları

Açıklama:

Basınç Sığınakları: Nükleer silahların ani (ışık, ısı, basınç ve ilk radyasyon) ve kalıntı (radyoaktif serpinti) etkileriyle konvansiyonel silahların tesirlerine, kimyasal ve biyolojik harp maddelerine karşı korunmak amacıyla Devlet tarafından inşa edilen sığınaklardır.

Doğru Cevap: C

Soru 98

Bulaşıcı hastalıkların ihbarı ve bildirimi hususunda gerekli düzenlemeleri yapmaktan sorumlu kurum aşağıdakilerden hangisidir?

Sağlık Bakanlığı Temel Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü

İl Sağlık Müdürlüğü

İlçe Sağlık Müdürlüğü

Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı

Sağlık Bakanlığı

Açıklama:

Bulaşıcı hastalıkların ihbarı ve bildirimi hususunda gerekli düzenlemeleri yapmaktan sorumlu kurum, Sağlık Bakanlığı Temel Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğüdür.

Doğru Cevap: A

Soru 99

Türkiye, konvansiyonel silahlar ile çift kullanımlı malzeme ve teknolojilerin ihracatını kontrol altında bulundurmayı amaçlayan hangi kurumun kurucu üyesidir?

Füze Teknolojisi Kontrol Rejimi

Avustralya Grubu

Zangger Komitesi

Wassenaar Düzenlemesi

Nükleer Tedarikçiler Grubu

Açıklama:

Wassenaar Düzenlemesi, 1996 yılında kurulan, konvansiyonel silahlar ile çift kullanımlı malzeme ve teknolojilerin ihracatını kontrol altında bulundurmayı amaçlayan bir rejimdir. 41 üyeli olan WD’de Türkiye, WD’nin kurucu üyelerindendir.

Doğru Cevap: D

Soru 100

Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı bünyesinde, nükleer teknolojide kullanılan maddelerin ve çift kullanımlı malzemelerin ihracatını belirli denetim ilkelerine bağlamak amacıyla faaliyet gösteren kurum aşağıdakilerden hangisidir?

Avustralya Grubu

Zangger Komitesi

Nükleer Tedarikçiler Grubu

Füze Teknolojisi Kontrol Rejimi

Wassenaar Düzenlemesi

Açıklama:

Nükleer Tedarikçiler Grubu, 1974 yılında kurulan NTG, Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı bünyesinde, nükleer teknolojide kullanılan maddelerin ve çift kullanımlı malzemelerin ihracatını belirli denetim ilkelerine bağlamak amacıyla faaliyet göstermektedir. 2000 yılında üye olduğumuz ve gönüllülük esasına dayalı NTG’nin 48 üyesi bulunmaktadır.

Doğru Cevap: C

Soru 101

I.Kimyasal silahlar
II.Biyolojik silahlar
III.Konvansiyonel silahlar
IV.Nükleer silahlar
Yukarıdakilerden hangileri kitle imha silahları kapsamına girmektedir?

I, III

II, IV

I, II, III

I, II, IV

II, III, IV

Açıklama:

Amerika Birleşik Devletlerince 1997 yılında icra edilen "21. yüzyılda Savunma Dönüşümü ve Ulusal Güvenlik" Paneli'nde, kitle imha silahları; "genellikle kimyasal, biyolojik, nükleer silahlar ve bunları taşıma kabiliyeti olan füzeleri kapsar. Bazı durumlarda radyolojik silahlar da bu tanıma dahil edilirler." şeklinde tanımlanmıştır.
Konvansiyonel silahlar, nükleer, kimyasal ve biyolojik silahlar dışında kalan ve her orduda kullanılan, gücü, niteliği bilinen silahlardır.

Doğru Cevap: D

Soru 102

Türkiye, Biyolojik Silahlar Sözleşmesi ve Kimyasal Silahlar Sözleşmesi'ne sırasıyla hangi yıllarda taraf olmuştur?

1970, 1990

1972, 1993

1974, 1997

1976, 1999

1980, 2001

Açıklama:

Soğuk Savaş döneminden hemen sonra, iki ayrı uluslararası sözleşme imzalanmıştır. Bu sözleşmeler ile biyolojik ve kimyasal savaş ajanlarıyla etkin bir şekilde mücadele edilmesi amaçlanmıştır. Bu sözleşmeler, Biyolojik Silahlar Sözleşmesi ve Kimyasal Silahlar Sözleşmesi'dir. Türkiye, Biyolojik Silahlar Sözleşmesi'ne 1974, Kimyasal Silahlar Sözleşmesi'ne ise 1997 yılında taraf olmuştur.

Doğru Cevap: C

Soru 103

I.Mısır II.Güney Sudan III.Suriye IV.İsrail Yukarıdakilerden hangileri Kimyasal Silahlar Sözleşmesi'ni (KSS) imzalamayan ülkeler arasında yer almaktadır?

I, II

I, IV

II, III

II, IV

I, II, IV

Açıklama:

KSS'yi bugüne kadar imzalayan devlet sayısı 192'dir. Ancak KSS'yi imzalayan devletlerden İsrail ve Myanmar henüz sözleşmeyi onaylamamıştır. Mısır, Kuzey Kore, Angola ve Güney Sudan ise sözleşmeyi imzalamayan ülkelerdir.

Doğru Cevap: A

Soru 104

Amacı, bütün canlıların ortak varlığı olan çevrenin, sürdürülebilir çevre ve sürdürülebilir kalkınma ilkeleri doğrultusunda korunmasını sağlamak olan kanun aşağıdakilerden hangisidir?

Türkiye Atom Enerjisi Kurumu Kanunu

Radyasyon Güvenliği Tüzüğü

Sivil Savunma Kanunu

2935 Sayılı Olağanüstü Hal Kanunu

2872 Sayılı Çevre Kanunu

Açıklama:

Soruda verilen amaçta çevre vurgulanmaktadır ve bu amaç, 2872 Sayılı Çevre Kanunu'nun amacıdır. Tehlikeli kimyasalların belirlenmesi, üretimi, ithalatı, atık konumuna gelinceye kadar geçen süreçte kullanım alanları ve miktarları, etiketlenmesi, ambalajlanması, sınıflandırılması, depolanması, risk değerlendirmesi, taşınması ile ilgili ihracatına ilişkin usul ve esaslar ilgili kurum ve kuruluşların görüşleri alınarak Bakanlıkça çıkarılacak yönetmelikle belirlenmektedir.

Doğru Cevap: E

Soru 105

I.Zangger Komitesi
II.Bakteriyolojik ve Zehirleyici Silahların Geliştirilmesi, Yapımı ve Stoklanmasının Yasaklanması ve Bunların İmhasına İlişkin Sözleşme
III.Nükleer Tedarikçiler Grubu
IV.Nükleer Terörizmin Önlenmesine İlişkin Uluslararası Sözleşme
Yukarıdakilerden hangileri KİS'in yayılmasının önlenmesine yönelik uluslararası antlaşmalar arasında yer almaktadır?

I, IV

II, III

II, IV

I, III, IV

II, III, IV

Açıklama:

KİS'in yayılmasının önlenmesine yönelik uluslararası antlaşmalar aşağıdaki gibidir:

Nükleer Terörizmin Önlenmesine İlişkin Uluslararası Sözleşme
Bakteriyolojik ve Zehirleyici Silahların Geliştirilmesi, Yapımı ve Stoklanmasının Yasaklanması ve Bunların İmhasına İlişkin Sözleşme
Kimyasal Silahların Geliştirilmesinin, Üretiminin, Stoklanmasının ve Kullanımının Yasaklanması ve Bunların İmhası ile İlgili Sözleşmenin Onaylanmasının Uygun Bulunduğuna Dair Kanun

Doğru Cevap: C

Soru 106

Zangger Komitesi ile ilgili olarak aşağıda verilen bilgilerden hangisi doğrudur?

Zangger Komitesi, 1971 yılında kurulmuştur.

Türkiye, bu Komite'ye 1997 yılında üye olmuştur.

Zangger Komitesi'nin 42 üyesi bulunmaktadır.

Zangger Komitesi, 10 devlet tarafından kurulmuştur.

Türkiye, Zangger Komitesi'nin kurucu üyelerindendir.

Açıklama:

Zangger Komitesi, 15 devlet tarafından 1971 yılında kurulmuştur. Türkiye'nin 1999 yılında üye olduğu Komite'nin, 39 üyesi bulunmaktadır. Komite'nin amacı, nükleer madde, malzeme ve teknolojileri konu alan ihracatın kontrol altına alınmasını sağlamaktır.

Doğru Cevap: A

Soru 107

Aşağıdakilerden hangisinin kurucu üyeleri arasında Türkiye yer almaktadır?

Avustralya Grubu

Nükleer Tedarikçiler Grubu

Zangger Komitesi

Wassenaar Düzenlemesi

Füze Teknolojisi Kontrol Rejimi

Açıklama:

Wassenaar Düzenlemesi, 1996 yılında kurulmuştur ve konvansiyonel silahlar ile çift kullanımlı malzeme ve teknolojilerin ihracatını kontrol altında bulundurmayı amaçlayan bir rejimdir. 41 üyeli olan WD'de Türkiye, WD'nin kurucu üyelerindendir.

Doğru Cevap: D

Soru 108

I.Kitle imha silahları; nükleer, kimyasal ve biyolojik silahlar dışında kalan ve her orduda kullanılan, gücü, niteliği bilinen silahlardır.
II.Kitle imha silahları kullanıldıktan sonra, insan ve hayvan sağlığını olumsuz etkilemekte ve çevreye verdiği zarar kullanılan ajana göre bir süre daha devam etmektedir.
III.Kitle imha silahlarının konvansiyonel silahlardan en önemli farkı, konvansiyonel silahların birçok kez kullanımı sonucu ortaya çıkabilecek zararın, kitle imha silahlarının bir kullanımı ile ortaya çıkabilmesidir.
Kitle imha silahları ile ilgili olarak yukarıda verilen bilgilerden hangileri doğrudur?

Yalnız II

Yalnız III

I, II

I, III

II, III

Açıklama:

Nükleer, kimyasal ve biyolojik silahlar dışında kalan ve her orduda kullanılan, gücü, niteliği bilinen silahlar, konvansiyonel silahlar olarak adlandırılmaktadır. Dolayısıyla I.maddede verilen bilgi yanlış; diğer maddelerde verilen bilgiler doğrudur.

Doğru Cevap: E

Soru 109

"Silahsızlanma" kavramı, uluslararası boyutta ilk kez kapsamlı bir şekilde nerede görüşülmüştür?

Versay Antlaşması

Lahey Barış Konferansları

Cenevre Protokolü

Varşova Paktı

Biyolojik Silahlar Sözleşmesi

Açıklama:

1899 ile 1907 yıllarında toplanan Lahey Barış Konferansları'nda silahsızlanma uluslararası boyutta ilk kez kapsamlı bir şekilde görüşülmüştür. Söz konusu konferansları müteakiben başlayan I. Dünya Savaşı esnasında kullanılan KBRN ajanlarından kaynaklı acı tecrübelerden sonra silahsızlanma uluslararası gündemde daha fazla yer almıştır.

Doğru Cevap: B

Soru 110

"Boğucu, Zehirli ve Diğer Gazlarla Bakteriyolojik Metotların Savaşta Kullanılmasının Yasaklanmasına İlişkin Protokol" olan Cenevre Protokolü hangi tarihte yürürlüğe girmiştir?

8 Şubat 1928

18 Kasım 1928

8 Şubat 1938

18 Kasım 1938

28 Eylül 1948

Açıklama:

8 Şubat 1928 tarihinde yürürlüğe giren Cenevre Protokolü ile silahsızlanma yolunda önemli bir ilerleme kaydedilmiştir.

Doğru Cevap: A

Soru 111

Silahsızlanma kavramı ilk defa uluslar arası boyutta aşağıdakilerden hangisinde görüşülmüştür?

yüzyılda Savunma Dönüşümü ve Ulusal Güvenlik Paneli

Versay Antlaşması Görüşmeleri

Cenevre Protokolü Görüşmeleri

Lahey Barış Konferansları

Avustralya Grubu Toplantıları

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 112

Kimyasal Silahlar Sözleşmesini imzalamasına rağmen hala onaylamayan ülke hangisidir?

Kuzey Kore

İsrail

Mısır

Türkiye

Angola

Açıklama:

Kimyasal Silahlar Sözleşmesini (KSS’yi) bugüne kadar imzalayan devlet sayısı 192 olup bu sayı dünyadaki ülkelerin %90’ını ifade etmektedir. Ancak KSS’yi imzalayan devletlerden İsrail ve Myanmar henüz Sözleş-meyi onaylamamıştır. Suriye’nin, ise 14 Eylül 2013 tarihinde KSS’yi onaylaması ile taraf devlet sayısı 190’a ulaşmıştır. Ayrıca; Mısır, Kuzey Kore, Angola ve Güney Sudan sözleş-meyi henüz imzalamayan ülkelerdir.

Doğru Cevap: B

Soru 113

1925 yılında imzalanan Cenevre Protokolü ile aşağıdakilerden hangilerinin savaşta kullanılması yasaklanmıştır?

Konvansiyonel silahlar, boğucu zehirleyici gazlar

Bakteriyolojik yöntemler, boğucu ve zehirleyici gazlar

Zehirleyici gazlar, konvansiyonel ve nükleer silahlar

Zehirleyici ve boğucu gazlar, nükleer silahlar

Nükleer silahlar ve bakteriyolojik yöntemler

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Soru 114

Türkiye, Kimyasal Silahlar Sözleşmesine hangi yılda taraf olmuştur?

1974

1988

1990

1997

2013

Açıklama:

Kimyasal silahların kullanıldığı bu olaylar sonucunda, Soğuk Savaş döneminden hemen sonra (1993 yılında) olmak üzere iki ayrı uluslararası sözleşme imzalanmıştır. Bu sözleşmeler ile biyolojik ve kimyasal savaş ajanlarıyla etkin bir şekilde mücadele edilmesi amaçlanmıştır. Bu sözleşmeler Biyolojik Silahlar Sözleşmesi ve Kimyasal Silahlar Sözleşmesi’dir. Türkiye, Biyolojik Silahlar Sözleşmesine 1974, Kimyasal Silahlar Sözleşmesine ise 1997 yılında taraf olmuştur.

Doğru Cevap: D

Soru 115

Kimyasal Silahların Geliştirilmesi, Üretimi, Stoklanması ve Kullanımının Yasaklanması hakkındaki kanuna göre kimyasal silah kullanmanın cezası aşağıdakilerden hangisidir?

5 -8 yıl arası hapis ve 10.000 güne kadar adli para cezası

8 -10 yıl arası hapis ve 15.000 güne kadar para cezası

10-15 yıl arası hapis ve 20.000 güne kadar adli para cezası

15-20 yıl arası hapis ve 20.000 güne kadar adli para cezası

15-25 yıl arası hapis ve 25.000 güne kadar adli para cezası

Açıklama:

Kimyasal silahların geliştirilmesi, üretimi, stoklanması ve kullanımının yasaklanması hakkındaki kanun, izin verilen haller dışında, söz konusu fiilleri işleyenlere verilecek cezaları ve ilgili mercii tarafından alınacak önlemleri kapsar. Bu Kanun gereği yasaklanan faaliyetler ve uygulanacak cezalar şöyledir:

Kimyasal silah geliştiren, üreten, bir başka şekilde elde eden, stoklayan, elde tutan, doğrudan veya dolaylı yoldan bir başkasına kimyasal silah devreden kimseye beş yıldan sekiz yıla kadar hapis ve onbeşbin güne kadar adlî para cezası verilir.

Kimyasal silah kullanan kimseye on yıldan onbeş yıla kadar hapis ve yirmibin güne kadar adlî para cezası verilir.

Bu Kanunda yer alan suçlarla ilgili olarak 26/9/2004 tarihli ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu hükümleri ile diğer özel kanunlardaki ceza hükümleri saklıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 116

Aşağıdakilerden hangisi basınç sığınaklarını serpinti sığınaklarından ayıran kullanma amacıdır?

Nükleer silahların ani etkilerine karşı korunmak

Radyoaktif serpinti etkilerine karşı korunmak

Konvansiyonel silahların tesirlerine karşı korunmak

Kimyasal harp maddelerine karşı korunmak

Biyolojik harp maddelerine karşı korunmak

Açıklama:

Sığınaklar kullanma amaçlarına göre ikiye ayrılırlar;

Basınç Sığınakları: Nükleer silahların ani (ışık, ısı, basınç ve ilk radyasyon) ve kalıntı (radyoaktif serpinti) etkileriyle konvansiyonel silahların tesirlerine, kimyasal ve biyolojik harp maddelerine karşı korunmak amacıyla Devlet tarafından inşa edilen sığınaklardır.
Serpinti sığınakları: Radyoaktif serpinti etkilerine karşı korunmak amacıyla inşa edilen sığınaklardır. Bu sığınaklar; kimyasal ve biyolojik harp maddelerine, nükleer silahların zayıflamış basınç ve ısı tesirlerine ve konvansiyonel silahların parça tesirlerine karşı da korunmayı sağlar.

Doğru Cevap: A

Soru 117

Biyolojik Etkenlere Maruziyet Risklerinin Önlenmesi hakkındaki yönetmeliğe göre, aşağıdakilerden hangisi Grup 2 biyolojik etkenlerin özelliklerinden biridir?

İnsanda ağır hastalıklara sebep olurlar.

Çalışanlar için ciddi tehlike oluştururlar.

Topluma yayılma olasılıkları yoktur.

Etkili korunma veya tedavi imkânı yoktur.

En yüksek enfeksiyon risk düzeyine sahiptirler.

Açıklama:

Biyolojik etkenler, enfeksiyon risk düzeyine göre aşağıdaki 4 risk grubunda sınıflandırılır:

Grup 1 Biyolojik Etkenler: İnsanda hastalığa yol açma ihtimali bulunmayan biyolojik etkenler.
Grup 2 Biyolojik Etkenler: İnsanda hastalığa neden olabilen, çalışanlara zarar verebilecek, ancak topluma yayılma olasılığı olmayan, genellikle etkili korunma veya tedavi imkânı bulunan biyolojik etkenler.
Grup 3 Biyolojik Etkenler: İnsanda ağır hastalıklara neden olan, çalışanlar için ciddi tehlike oluşturan, topluma yayılma riski bulunabilen ancak genellikle etkili korunma veya tedavi imkânı olan biyolojik etkenler.
Grup 4 Biyolojik Etkenler: İnsanda ağır hastalıklara neden olan, çalışanlar için ciddi tehlike oluşturan, topluma yayılma riski yüksek olan ancak etkili korunma ve tedavi yöntemi bulunmayan biyolojik etkenler.

Doğru Cevap: C

Soru 118

Yasadışı uyuşturucu ve/ veya psikotrop madde imalinde sıkça kullanılan ve/ veya kullanılma potansiyeli olan kimyasal madde/ prekürsörlerin yasal ticaretleri ve yasal amaçlarla kullanımları aşağıdakilerden hangisi ile denetlenir?

Bulaşıcı Hastalıklar Sürveyans ve Kontrol Esasları Yönetmeliği

Kontrole Tabi Kimyasal Maddeler Hakkındaki Yönetmelik

Bulaşıcı Hastalıklar Sürveyans ve Kontrol Esasları Yönetmeliği

Kimyasal, Biyolojik, Radyolojik ve Nükleer (KBRN) Tehlikelere Dair Görev Yönetmeliği

Biyolojik Etkenlere Maruziyet Risklerinin Önlenmesi Hakkında Yönetmelik

Açıklama:

Kontrole Tabi Kimyasal Maddeler Hakkındaki Yönetmeliğin amacı, yasadışı uyuşturucu ve/ veya psikotrop madde imalinde sıkça kullanılan ve/ veya kullanılma potansiyeli olan kimyasal madde/ prekürsörlerin yasal ticaretlerinin ve yasal amaçlarla kullanımlarının denetimine ilişkin kontrol tedbirlerinin düzenlenmesidir.

Doğru Cevap: B

Kimyasal, biyolojik, radyolojik ve nükleer maddelerin meydana getireceği tehlikelere karşı alınacak önlemleri ve yapılacak çalışmaları tespit etmek ve bunlarla ilgili bakanlık, kamu ve özel kurum ve kuruluşlar arasında koordinasyonu sağlamak hangi kurumun görevidir?

Milli savunma bakanlığı

Kızılay

Sivil Savunma Dairesi Başkanlığı

Çevre ve Şehircilik Bakanlığı

Emniyet genel müdürlüğü

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 127

Çevrenin radyoaktif artıklarla ve radyoaktif yağışlarla kirlenmesini engellemek amacıyla gerekli tedbirleri almak, alınmasını sağlamak hangi kurumun görevidir?

Tübitak

Sivil Savunma Dairesi Başkanlığı

Çevre ve Şehircilik Bakanlığı

Radyasyon Sağlığı ve Güvenliği Dairesi

Türkiye Atom Enerjisi Kurumu

Açıklama:

Çevrenin radyoaktif artıklarla ve radyoaktif yağışlarla kirlenmesini engellemek amacıyla gerekli tedbirleri almak, alınmasını sağlamak Radyasyon Sağlığı ve Güvenliği Dairesinin görevleri arasındadır. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 128

Lisans sahibi tarafından tesislerde kullanılan radyoaktif kaynakların özelliklerine göre tehlike durumu veya kaza durumlarında uygulanmak üzere hazırlanması gereken Tehlike Durumu Planı hangi yönetmeliğin hükmüdür?

Radyasyon Güvenliği Yönetmeliği

Nükleer ve Radyolojik Tehlike Durumu Ulusal Uygulama Yönetmeliği

Yüksek Aktiviteli Kapalı Radyoaktif Kaynakların ve Sahipsiz Kaynakların Kontrolü Yönetmeliği

Sığınak Yönetmeliği

Atık Yönetimi Genel Esaslarına İlişkin Yönetmelik

Açıklama:

Lisans sahibi tarafından tesislerde kullanılan radyoaktif kaynakların özelliklerine göre tehlike durumu veya kaza durumlarında uygulanmak üzere Radyasyon Güvenliği Yönetmeliğinin 40. maddesine göre bir tehlike durumu planı hazırlanır. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 129

Nükleer silahların ani ve kalıntı etkileriyle konvansiyonel silahların tesirlerine, kimyasal ve biyolojik harp maddelerine karşı korunmak amacıyla devlet tarafından inşa edilen sığınaklar aşağıdakilerden hangisidir?

Apartman Sığınakları

Özel sığınaklar

Genel Sığınaklar

Basınç Sığınakları

Serpinti sığınakları

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 130

Aşağıdakilerden hangisi biyolojik ve kimyasal silahlar ile anılan silahların üretiminde de istifade edilebilecek çift kullanımlı malzeme ve teknolojilerin ihracatını denetleyen gönüllü örgüttür?

Füze Teknolojisi Kontrol Rejimi

Avustralya Grubu

Nükleer Tedarikçiler Grubu

Wassenaar Düzenlemesi

Zangger Komitesi

Açıklama:

Biyolojik ve kimyasal silahlar ile anılan silahların üretiminde de istifade edilebilecek çift kullanımlı malzeme ve teknolojilerin ihracatını denetleyen gönüllü bir örgüttür. Türkiye 2000 yılında Avustralya Grubu üyeliğine kabul edilmiştir. Avustralya Grubu’nun Avrupa Birliği dâhil 42 üyesi bulunmaktadır. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Kbrn Savunma ve Güvenlik - Tüm Sorular

Ünite 1

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler