Afet Yönetiminde Sağlık Hizmetleri - Acil Durum ve Afet Yönetimi

Ünite 1

Soru 1

Afet türlerine bağlı oluşabilecek sağlık sorunları farklılık göstermesine karşın her afet sonrası halk sağlığı açısından oluşabilecek ortak sağlık sorunları vardır.
Aşağıdakilerden hangisi bu ortak sağlık sorunlardan birisi değildir?

Kişisel tepkiler

Bulaşıcı hastalıklar

Nüfus yer değişiklikleri

Gıda ve beslenme

Su temini ve sanitasyon

Açıklama:

Yanıtınız yanlış ise “Tüm Doğa Kaynaklı Afetlerde Ortak Sağlık Sorunları” konusunu yeniden gözden geçiriniz.
Afet türlerine bağlı oluşabilecek sağlık sorunları farklılık göstermesine karşın her afet sonrası halk sağlığı açısından oluşabilecek ortak sağlık sorunları vardır. Bu ortak sağlık sorunları aşağıda listelenmiş olup her biri için genel bilgilendirme yapılmıştır.

Sosyal tepkiler
Bulaşıcı hastalıklar
Nüfus yer değişiklikleri
İklimsel maruz kalma
Gıda ve beslenme
Su temini ve sanitasyon

Doğru Cevap: A

Soru 2

Aşağıdakilerden hangisi Afet türlerine ilişkin farklılık gösterebilecek sağlık sorunlarından birisi değildir?

deprem

yıkıcı rüzgar

ani gelişen sel

volkan patlaması

korona

Açıklama:

Yanıtınız yanlış ise “Afet Türlerine İlişkin Acil Sağlık Sorunları” konusunu yeniden gözden geçiriniz.
Afet türlerine ilişkin farklılık gösterebilecek sağlık sorunları deprem, yıkıcı rüzgar, ani gelişen sel, deniz dalgası ve tsunami, volkan patlaması, yavaş gelişen sel ve heyelan örnekleri ile aşağıda tartışılmıştır.

Doğru Cevap: E

Soru 3

Eylül 1985’te Mexico City’deki Depremden Kaynaklanan Ölümlerin en fazla görüldüğü yaş grubu aşağıdakilerden hangisidir?

1-4 yaş

5-14 yaş

15-24 yaş

25-44 yaş

45-64 yaş

Açıklama:

Yanıtınız yanlış ise “Afet Türlerine İlişkin Acil Sağlık Sorunları” konusunu yeniden gözden geçiriniz.
Eylül 1985’te Mexico City’deki Depremden Kaynaklanan Ölümlerin Yaş Gruplarına Göre Dağılımı

Yaş grubu (yıl)

Ölümler

Ölüm yüzdesi (%)

1 yaşından küçük	173	4,8
1-4 yaş	143	4
5-14 yaş	287	8
15 - 24	770	21,5
25 - 44	1.293	36,1
45 - 64	519	14,5
65 yaş ve üstü	226	6,3
Tanımlanmamış	168	4,7
Toplam	3.579	100

Doğru Cevap: D

Soru 4

En yıkıcı Volkanik olaylardan birisi olan Kolombiya’daki Nevado del Ruiz yanardağı patlaması hangi yıl meydana gelmiştir?

Ağustos 1972

Ekim 1978

Kasım 1985

Ocak 1988

Mart 1990

Açıklama:

Yanıtınız yanlış ise “Afet Türlerine İlişkin Acil Sağlık Sorunları” konusunu yeniden gözden geçiriniz.
Meydana gelen en yıkıcı olaylardan biri, Kolombiya’daki Nevado del Ruiz yanardağının Kasım 1985’teki patlamasıydı.

Doğru Cevap: C

Soru 5

1950-2008 yılları arasında, yerleşim birimlerinde en çok meydana gelen afet olayı % 45’lik oranla aşağıdakilerden hangisidir?

deprem

yıkıcı rüzgar

ani gelişen sel

volkan patlaması

heyelan

Açıklama:

Yanıtınız yanlış ise “Afet Türlerine İlişkin Acil Sağlık Sorunları” konusunu yeniden gözden geçiriniz.
1950-2008 yılları arasında, yerleşim birimlerinde en çok meydana gelen afet olayı % 45’lik oranla heyelanlardır.

Doğru Cevap: E

Soru 6

Aşağıdakilerden hangisi 20. yüzyılda, halk sağlığı uygulamalarının başarıya ulaşmasındaki örneklerden birisi değildir?

Ekonomi programları

Bulaşıcı hastalıkların kontrolü

Güvenli ve sağlıklı yiyecekler

Güvenli iş yerleri

Aile planlaması

Açıklama:

Yanıtınız yanlış ise “Halk Sağlığının Tanımı” konusunu yeniden gözden geçiriniz.

yüzyılda, halk sağlığı uygulamalarının başarıya ulaşmasında örnekler

Aşılama programları
Bulaşıcı hastalıkların kontrolü
Güvenli ve sağlıklı yiyecekler
Güvenli iş yerleri
Aile planlaması

Doğru Cevap: A

Soru 7

Afetlerin sağlık üzerindeki en önemli etkileri aşağıdakilerden hangisidir?

Ölüm ve fiziksel yaralanmalar

Bulaşıcı hastalıklar

Duygusal -Psikolojik etkiler

Koroner kalp hastalığı

Akut hastalıklar

Açıklama:

Yanıtınız yanlış ise “Afetlerin Halk Sağlığı Sonuçları” konusunu yeniden gözden geçiriniz.
Afetlerin sağlık üzerindeki en önemli etkileri ölüm ve fiziksel yaralanmalardır.

Doğru Cevap: A

Soru 8

Aşağıdakilerden hangisi Afetler sırası ve sonrasında salgın hastalıkların artmasının başlıca nedenlerinden birisi değildir?

Cansız bedenler

Afet öncesi toplumda zaten var olan hastalıklar

nüfus hareketsizliği

Nüfusun yer değiştirmesinde karmaşık acil durumlar

Halk sağlığı sistemi ve altyapısındaki eksiklikler

Açıklama:

Yanıtınız yanlış ise “Afetlerin Halk Sağlığı Sonuçları” konusunu yeniden gözden geçiriniz.
Afetler sırası ve sonrasında salgın hastalıkların artmasının başlıca nedenleri:
• Cansız bedenler
• Afet öncesi toplumda zaten var olan hastalıklar
• Ani ve büyük nüfus hareketliliği
• Nüfusun yer değiştirmesinde karmaşık acil durumlar
• Halk sağlığı sistemi ve altyapısındaki eksiklikler
olarak verilebilir.

Doğru Cevap: C

Soru 9

“Afet riskinin azaltılmasının çevre politikalarında dikkate alınmasını ve ilgili sektörler tarafından operasyonel hale getirilmesini sağlamak “Afet Yönetiminin hangi aşamasındaki Halk Sağlığı eylemidir?

Önleme ve Azaltma

Hazırlık

Müdahale

Kurtarma

Rehabilitasyon

Açıklama:

Yanıtınız yanlış ise “Halk Sağlığı ve Afet Yönetimi Döngüsü” konusunu yeniden gözden geçiriniz.
“Afet riskinin azaltılmasının çevre politikalarında dikkate alınmasını ve ilgili sektörler tarafından operasyonel hale getirilmesini sağlamak “Afet Yönetiminin Önleme ve Azaltma Halk Sağlığı eylemidir

Doğru Cevap: A

Soru 10

_______________bir afet durumunda etkilenen nüfusa, ulusal ve uluslararası izleyicilere kritik bilgiler sağlamada önemli bir rol oynamaktadır.
Aşağıdaki ifadelerden hangisi boşluğu en uygun şekilse tamamlamaktadır?

Planlar

Programlar

Koordinasyon

Mevzuat

Medya

Açıklama:

Yanıtınız yanlış ise “Medya ile İlişkiler ” konusunu yeniden gözden geçiriniz.
Medya, bir afet durumunda etkilenen nüfusa, ulusal ve uluslararası izleyicilere kritik bilgiler sağlamada önemli bir rol oynamaktadır.

Doğru Cevap: E

Soru 11

Afet azaltma programının ilk aşaması aşağıdakilerden hangisidir?

Hastane tasarımı yapmak

Zafiyet analizi yapmak

Sağlık altyapısını onarmak

Su sistemlerin sorununu belirlemek

acil tıbbi kapasiteyi belirlemek

Açıklama:

Yanıtınız yanlış ise “SAĞLIK HİZMETLERİNDE AFET ZARARLARINI AZALTMA” konusunu yeniden gözden geçiriniz.
Afet azaltma programının ilk aşaması, bir güvenlik zaafiyet analizi yapmak, yani sistemdeki tehlikelere maruz kalabilecek zayıflıkları belirlemektir.

Doğru Cevap: B

Soru 12

Afet sonrası halk sağlığı açısından oluşabilecek ortak sağlık sorunları vardır. Aşağıdakilerden hangisi bu sağlık sorunlarından biri değildir?

Akıl ve ruh sağlığı

İklimsel maruz kalma

Bulaşıcı hastalıklar

Sosyal tepkiler

Ev temizliği

Açıklama:

Afet türlerine bağlı oluşabilecek sağlık sorunları farklılık göstermesine karşın her afet sonrası halk sağlığı açısından oluşabilecek ortak sağlık sorunları vardır.
1. Sosyal tepkiler
2. Bulaşıcı hastalıklar
3. Nüfus yer değişiklikleri
4. İklimsel maruz kalma
5. Gıda ve beslenme
6. Su temini ve sanitasyon
7. Akıl ve ruh sağlığı
8. Sağlık altyapısında hasar
Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 13

Depremler çoğunlukla üç faktöre bağlıdır. Kerpiç, kuru taş veya takviyesiz yığma evler, tek katlı bile olsa son derece dengesizdir ve yıkılmaları birçok ölüm ve yaralanmaya neden olur. Belirtilen deprem faktörü aşağıdakilerden hangisidir?

Konut tipi

Depremin meydana geldiği günün saati

Nüfus yoğunluğu

Trafiğin yoğunluğu

Dış alanda sığınakların bulunmaması

Açıklama:

Genellikle konut yıkımı nedeniyle depremler çok sayıda ölüme ve çok sayıda insanın yaralanmasına neden olabilir. Çoğunlukla üç faktöre bağlıdır.
• İlk faktör konut tipidir. Kerpiç, kuru taş veya takviyesiz yığma evler, tek katlı bile olsa son derece dengesizdir ve yıkılmaları birçok ölüm ve yaralanmaya neden olur. Daha hafif yapı biçimlerinin, özellikle ahşap çerçeveli yapıların çok daha az tehlikeli olduğu kanıtlanmıştır. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 14

Depremlerden sonra ikincil afetler meydana gelebilir. Aşağıdakilerden hangisi ikincil afetlerden biridir?

Sel felaketi

Yangın

Volkan patlaması

Çığ düşmesi

Tsunami

Açıklama:

Depremlerden sonra ikincil afetler meydana gelebilir ve tıbbi müdahale gerektiren yaralıların sayısını artırabilir. Tarihsel olarak, en büyük risk yangından kaynaklanmaktadır. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 15

Aşağıdakilerden hangisi havayolu, fiziksel temas ve cinsel yolla bulaşan hastalıkların yayılmasını azaltmak ve önlemek amacıyla yaygın olarak kullanılan halk sağlığı önlemlerinden biri değildir?

Cerrahi ağız maskesinin takılması

Emzirme ve anne sütünü teşvik etmek

Aşıyı teşvik etmek

Kanalizasyon yapımını geliştirmek

Prezervatif dağıtımını teşvik etmek

Açıklama:

Havayolu, fiziksel temas ve cinsel yolla bulaşan hastalıkların yayılmasını azaltmak ve önlemek amacıyla;
• ellerin sık sık yıkanması,
• cerrahi ağız maskesinin takılması,
• emzirme ve anne sütünü teşvik etmek,
• aşıyı teşvik etmek,
• prezervatif dağıtımını teşvik etmek,
• sağlık hizmetlerinde mobil uygulama hizmetlerinin geliştirilmesi gibi programlar yaygın halk sağlığı önlemlerinin örnekleridir. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 16

Hastalıkları önlemek, sağlığı geliştirmek ve bir bütün olarak nüfus arasında yaşamı uzatmak için kamu ya da özel tüm organize önlemlere ne ad verilir?

Tıbbi önlem

Sağlıklı yaşama hakkı

Halk sağlığı

Sağlık güvenliği

Afet yönetimi

Açıklama:

Dünya Sağlık Örgütü’ne göre halk sağlığı, “hastalıkları önlemek, sağlığı geliştirmek ve bir bütün olarak nüfus arasında yaşamı uzatmak için kamu ya da özel tüm organize önlemleri ifade eder.”. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 17

Aşağıdakilerden hangisi dünya çapında halk sağlığı profesyonellerinin en eski kuruluşudur?

Amerika Birleşik Devletleri Halk Sağlığı Hizmeti (USPHS)

İngiltere Ulusal Sağlık Hizmetleri (NHS)

Kanada Halk Sağlığı Kurumu (PHA)

Dünya Sağlık Örgütü (WHO)

Amerikan Halk Sağlığı Derneği (APHA)

Açıklama:

Halk sağlığı mevzuatı, Avrupa ve Kuzey Amerika’da 18. yüzyılın ortalarında konsolide edilmeye başlanmıştır. 1872’de kurulan Amerikan Halk Sağlığı Derneği (APHA), dünya çapında halk sağlığı profesyonellerinin en eski kuruluşu olarak kabul edilmektedir. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 18

Aşağıdakilerden hangisi afetlerin halk sağlığına doğrudan etkilerinden biridir?

Hizmet kesintisi veya aşırı yüklenme nedeniyle sağlık hizmetlerine erişimin bozulması veya gecikmesi

Hipotermi ve yanıkların gelişmesi

Normal yaşam koşullarındaki kayıplar

Geçici barınma alanlarındaki atık su sıkıntısı

İçme suyu tedariki

Açıklama:

Doğrudan etki;
• Fiziksel yaralanma
• Can kayıpları
• Bulaşıcı hastalıkların artması
• Akut hastalıkların gelişmesi
• Isıya bağlı gelişen hastalıkların gelişmesi
• Hipotermi ve yanıkların gelişmesi
• Kronik hastalıklarda artan morbidite ve/veya mortalite
• Duygusal / psikolojik etkilerin gelişimi
Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 19

Aşağıdakilerden hangisi afet yönetiminin önleme ve azaltma eylemlerinden biridir?

Afet riskleri ve azaltma (hafifletme) önlemleri konusunda halkın bilinçlendirilmesini desteklemek

Hasarlı sağlık tesislerinin onarımı ve yeniden inşasını yapmak

Travma vakalarına fiziksel rehabilitasyon hizmeti vermek

Acil tıbbi ve travma bakımı sağlamak

Sağlık tesislerine yönelik denetlemelerde bulunmak

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 20

Sağlık tesislerinde afet azaltma planı yapılırken hastanelerin güvenlik zaafiyeti analizinden geçmesi gerekmektedir. Aşağıdakilerden hangisi bu analizler yapılırken ve tıbbi tesisler için etki azaltma planı hazırlanırken göz önünde bulundurulması gereken faktörlerden biridir?

Kırsal alanlardaki içme suyu temininin durumu

Barınma güvenliğinin durumu

Kirişler, destek kolonları ve duvarlar gibi bir binanın taşıyıcı bileşenlerini içeren yapısal
elemanların durumu

Kanalizasyon sistemlerinin durumu

Afet sırasında gelen destek hizmetlerin durumu

Açıklama:

Güvenlik zaafiyeti analizi yapılırken ve tıbbi tesisler için etki azaltma planları hazırlanırken aşağıdaki faktörler göz önünde bulundurulur:
1. Kirişler, destek kolonları ve duvarlar gibi bir binanın taşıyıcı bileşenlerini içeren yapısal
elemanlar,
2. Mimari elemanlar (taşıyıcı olmayan dış duvarlar, dolgu duvarlar, bölme sistemleri,
pencereler, aydınlatma armatürleri ve tavanlar) dahil yapısal olmayan elemanlar,
3. Yaşam hattı sistemleri (su, enerji ve iletişim sistemleri),
4. Binanın içeriği (ilaçlar, gereçler, ekipman ve mobilyalar),
5. Bina yapısı bozulmadan kalsa bile yapısal olmayan hasar ciddi olabilir,
6. Fiziksel tasarımı (alan, dış ve iç mekan dağılımı, erişim yolları),
7. Bakım ve yönetimi içeren işlevsel unsurlar.
Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 21

Diğerlerine göre daha maliyetli olan, bir afet planının aktivasyonunu simüle edilmiş saha koşullarında gerçekten test ettikleri için popüler olan ve gerçek hayattaki afetlerin dinamiklerini ve kaosunu gerçekçi bir şekilde yeniden üretemese de, kaçınılmaz hataları, koordinasyon eksikliğini veya simüle edilen müdahalenin eksikliklerini tespit etmeye yönelik olduğunda çok faydalı olan simülasyon tatbikatı aşağıdakilerden hangisidir?

Masaüstü simülasyon tatbikatları

Saha tatbikatları

Okul tatbikatı

Sel felaketi tatbikatı

Yangın tatbikatı

Açıklama:

Simülasyon tatbikatları yapmak için çeşitli teknikler vardır:
• Masaüstü simülasyon tatbikatları (askeri jargonda bazen “savaş oyunları” olarak adlandırılır), koordinasyonu ve bilgi paylaşımını geliştirmek ve karar verme sürecini test etmek için kağıt veya bilgisayar tabanlı senaryolar kullanır.
• Saha tatbikatları daha maliyetlidir, ancak oldukça görünürdür ve bir afet planının aktivasyonunu simüle edilmiş saha koşullarında gerçekten test ettikleri için popülerdir. Bu tatbikatlar, gerçek hayattaki afetlerin dinamiklerini ve kaosunu gerçekçi bir şekilde yeniden üretemese de, kaçınılmaz hataları, koordinasyon eksikliğini veya simüle edilen müdahalenin eksikliklerini tespit etmeye yönelik olduğunda çok faydalıdır. Eleştirel bir değerlendirme, bu tatbikatların temel sonucudur. Mükemmel bir saha tatbikatı, afet planındaki birçok eksikliği ortaya çıkaran tatbikattır.
• Tatbikatlar, teknik personele (örneğin, arama ve kurtarma, ambulans, itfaiye personeli) belirli beceriler kazandırmak için tasarlanmıştır. Mükemmel bir tatbikat, her koşulda amaçlanan görevin kusursuz bir şekilde tekrarlanmasına yol açan bir tatbikattır. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 22

Büyük afetlerin kısa dönemli etkileri göz önünde bulundurulduğunda deprem afetinin kapsamlı tedavi gerektiren ciddi yaralanmalardaki etkisini açıklayan en doğru ifade aşağıdakilerden hangisinde verilmiştir?

Bir kaç

Bir çok

Orta

Nadir

Şiddetli

Açıklama:

Büyük afetlerin kısa dönemli etkileri göz önünde bulundurulduğunda deprem afetinin kapsamlı tedavi gerektiren ciddi yaralanmalardaki etkisini açıklayan en doğru ifade bir çok'tur. En büyük çeldirici olan "şiddetli" ifadesi yaralanmalar için kullanılacak doğru bir ifade değildir.

Doğru Cevap: B

Soru 23

"Yaygın yağmalama" olayı hangi doğa kaynaklı ortak sağlık sorununda yaşanan durumlardan biridir?

Sosyal tepkiler

Gıda ve beslenme

Nüfus Yer Değişikleri

İklimsel maruz kalma

Akıl ve ruh sağlığı

Açıklama:

Sosyal Tepkiler: Yaygın yağmalama gibi aktif olarak antisosyal davranışlar yalnızca istisnai durumlarda ortaya çıkar. Herkes spontane tepkilerinin tamamen rasyonel olduğunu düşünse de, bunlar topluluğun yüksek çıkarlarına zarar verebilir.

Doğru Cevap: A

Soru 24

Birçok ölüme neden olan ancak arkasında nispeten az sayıda ağır yaralı bırakan afet türüne ilişkin acil sağlık sorunu aşağıdakilerden hangisidir?

Depremler

Yıkıcı rüzgarlar

Ani seller, Deniz dalgaları ve tsunamiler

Heyelanlar

Volkan patlaması

Açıklama:

Ani Seller, Deniz Dalgaları ve Tsunamiler: Bu fenomenler birçok ölüme neden olabilir, ancak arkasında nispeten az sayıda ağır yaralı bırakır.

Doğru Cevap: C

Soru 25

Aşağıdakilerden hangisi 20. yüzyılda, halk sağlığı uygulamalarının başarıya ulaşmasındaki örneklerinden biri olamaz?

İçme Suyunun Klorlanması

Motorlu Taşıt Güvenliği

Tütün kullanımının bir sağlık tehlikesi olarak kabul edilmesi

STK(Sivil Toplum Kuruluşları)ile sağlık hizmetlerinin sağlanması

Güvenli İş Yerleri

Açıklama:

20. yüzyılda, halk sağlığı uygulamalarının başarıya ulaşmasında 10 örnek:
1. Aşılama programları
2. Bulaşıcı hastalıkların kontrolü
3. Güvenli ve sağlıklı yiyecekler
4. Güvenli iş yerleri
5. Aile planlaması
6. Koroner kalp hastalığı ve felçten ölümlerde
azalma
7. İçme suyunun klorlanması
8. Sağlıklı anneler ve bebekler
9. Motorlu taşıt güvenliği
10.Tütün kullanımının bir sağlık tehlikesi olarak
kabul edilmesi

Doğru Cevap: D

Soru 26

Aşağıdakilerden hangisi afetlerin halk sağlığına dolaylı etkilerinden biridir?

Bulaşıcı hastalıkların artması

Normal yaşam koşullarındaki kayıplar

Akut hastalıkların gelişmesi

Fiziksel yaralanma

Duygusal/psikolojik etkilerin gelişimi

Açıklama:

Normal yaşam koşullarındaki kayıplar dışında kalan seçenekler doğrudan afetlerin halk sağlığına olan etkileridir. Dolayısıyla doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 27

I-Sağlık tesislerinin risk değerlendirmesini yapmak-Önleme ve azaltma
II-Sağlık tesislerinde yapısal ve yapısal olmayan afet zarar azaltımlarını yönetmek-Hazırlık
III-Gıda güvenliğini izlemek-Müdahale
IV-Hasarlı ekipmanı ve sarf malzemelerini değiştirmek-Kurtarma
V-Acil tıbbi ve travma bakımı sağlamak-Kurtarma
Yukarıda verilen Afet Yönetimi Aşamalarındaki Halk Sağlığı Eylemleri eşleşmelerinden hangisi doğrudur?

Yalnız I

I ve II

I-II-III

I-III-IV

I-II-V

Açıklama:

Önleme ve Azaltma
• Sağlık tesislerinin risk değerlendirmesini yapmak
• Topluluk-afet-risk değerlendirme sürecine katkıda bulunmak
• Zaman içinde sağlık tesislerinin ve nüfusun risklerini ve savunmasızlığını izlemek
• Sağlık tesislerinde yapısal ve yapısal olmayan afet zarar azaltımlarını yönetmek
• Afet riskleri ve azaltma (hafifletme) önlemleri konusunda halkın bilinçlendirilmesini desteklemek
• Afet riskinin azaltılmasının çevre politikalarında dikkate alınmasını ve ilgili sektörler tarafından
operasyonel hale getirilmesini sağlamak
• Yüksek riskli bölgelerde nüfus yerleşimini ve sağlık tesislerinin inşasını önlemek için arazi kullanım
düzenlemelerinin mevcut olduğundan emin olunmasını sağlamak
• Tüm sağlık tesislerinin, diğer altyapıların ve evlerin sigortalı olmasını sağlamak
Hazırlık
• Sağlık tesislerinin risk değerlendirmesini yapmak
• Topluluk afet risk değerlendirme sürecine katkıda bulunmak
• Erken uyarı sistemleri kurmak
• Acil müdahale operasyon planını geliştirmek ve ilgili faaliyetleri yürütmek
• Sağlık yetkilileri ve personelinin eğitim ve öğretimini sağlamak
• Tatbikatlar ve alıştırmalar yapmak
• Afetlere karşı toplum hazırlığını izlemek
• Halkı bilinçlendirme programları sağlamak
Müdahale
• Etkilenen nüfusun hızlı sağlık ihtiyaçları değerlendirmesini yapmak
• Sağlık tesislerinin hasar tespitini yapmak ve hizmetlerinin devamlılığını sağlamak
• Sağlık personelinin ruh sağlığını ve beden güvenliğini sağlamak
• Acil tıbbi ve travma bakımı sağlamak
• Hastalık gözetimi ve acil durum bilgi sistemleri kurmak
• Çevre sağlığını izlemek ve çevresel dekontaminasyon yapmak
• Gıda güvenliğini izlemek
• Bulaşıcı hastalıkların yönetimi, cinsel sağlık ve üreme sağlığı hizmetleri, bulaşıcı olmayan ve kronik
hastalıkların yönetimi ve ruh sağlığı hizmetleri dahil olmak üzere diğer temel sağlık hizmetlerini
sağlamak
• Risk iletişimleri sağlamak ve sağlık tavsiyeleri yayınlamak
Kurtarma
• Hasarlı sağlık tesislerinin onarımı ve yeniden inşasını yapmak
• Hasarlı ekipmanı ve sarf malzemelerini değiştirmek
• Hasar görmüş sağlık hizmetleri ve işlevlerini geri kazanmak
• Travma vakalarına fiziksel rehabilitasyon hizmeti vermek
• Hayatta kalanlara psikolojik rehabilitasyon hizmetleri sağlamak

Doğru Cevap: D

Soru 28

-Afet meydana gelir gelmez hızlı bir ihtiyaç ve hasar tespiti yapılması atılması gereken ilk adımdır.
-Yaşlılar, engelliler, diyaliz hastaları, eve bağlı olanlar, azınlıklar, turistler ve göçmenler gibi ana dili olmayan ve geçici nüfus dahil olmak üzere en savunmasız kişilere öncelik verilmelidir.
Yukarıda verilen bilgiler afet yönetimi aşamalarından hangisini işaret etmektedir?

Hazırlık

Müdahale

Kurtarma

Önleme ve Azaltma

Rehabilitasyon

Açıklama:

"Afet meydana gelir gelmez hızlı bir ihtiyaç ve hasar tespiti yapılması atılması gereken ilk adımdır. Yaşlılar, engelliler, diyaliz hastaları, eve bağlı olanlar, azınlıklar, turistler ve göçmenler gibi ana dili olmayan ve geçici nüfus dahil olmak üzere en savunmasız kişilere öncelik verilmelidir." ifadeleri afet yönetimi aşamalarından Müdahale aşamasına ait bilgilerdir.

Doğru Cevap: B

Soru 29

Aşağıdakilerden hangisi devlet veya özel kuruluşlar tarafından yapılan tehlike analizinde bilinmesi gereken bilgi alanlarından biri değildir?

Yapı mühendisliği

Ekoloji

Meteoroloji

Volkanoloji

Epidemiyoloji

Açıklama:

Ekoloji, yaşayan canlıların çevreleriyle ve birbirleriyle olan ilişkilerini inceleyen biyoloji dalıdır ve tehlike analiziyle ilgisi yoktur. Dolayısıyla doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 30

Simulasyon tatbikatlarıyla ilgili aşağıda verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?

Simülasyonlar, sağlık otoriteleri ve operasyon personelinin katılımıyla gerçekleştirilmelidir.

Simülasyon tatbikatları yapmak için çeşitli teknikler vardır.

Masaüstü simülasyon tatbikatları (askeri jargonda bazen “paralı asker oyunları” olarak adlandırılır).

Saha tatbikatları daha maliyetlidir.

Tatbikatlar, teknik personele belirli beceriler kazandırmak için tasarlanmıştır.

Açıklama:

Masaüstü simülasyon tatbikatları (askeri jargonda bazen “savaş oyunları” olarak adlandırılır).

Doğru Cevap: C

Soru 31

............................, bir tehlikeden kaynaklanan hasarı tamamen ortadan kaldırmanın mümkün olduğu anlamına gelir, ancak bu, çoğu tehlike için hala gerçekçi değildir.

Ulusal Sağlık Afet Yönetimi

Risk Analizi

Simülasyon Tatbikatları

Afet önleme

Saha Tatbikatları

Açıklama:

Afet önleme, bir tehlikeden kaynaklanan hasarı tamamen ortadan kaldırmanın mümkün olduğu anlamına gelir, ancak bu, çoğu tehlike için hala gerçekçi değildir.

Doğru Cevap: D

Soru 32

Aşağıdaki afetlerden hangisi orta düzeyde kapsamlı tedavi gerektiren yaralanmalarda etkilidir?

Heyelan

Volkan

Şiddetli rüzgarlar

Gelgit dalgaları

Deprem

Açıklama:

Depremlerde bir çok; şiddetli rüzgarlarda orta; gelgit dalgaları, heyelen ve volkanlarda birkaç kapsamlı tedavi gerektiren yaralanmalar olur.

Doğru Cevap: C

Soru 33

Aşağıdakilerden hangisi tüm doğa kaynaklı afetlerde oluşan ortak sağlık sorunlarından biri değildir?

Sosyal tepkiler

Nüfüs yer değişiklikleri

Akıl ve ruh sağlığı

Gıda ve beslenme

Kronik hastalıklar

Açıklama:

Ortak sağlık sorunları şunlardır:
1. Sosyal tepkiler
2. Bulaşıcı hastalıklar
3. Nüfus yer değişiklikleri
4. İklimsel maruz kalma
5. Gıda ve beslenme
6. Su temini ve sanitasyon
7. Akıl ve ruh sağlığı
8. Sağlık altyapısında hasar
Kronik hastalıklar

Doğru Cevap: E

Soru 34

Aşağıdakilerden hangisi afet türlerine ilişkin acil sağlık sorunlarına ilişkin doğru bir ifadedir?

Depremde özellikle ahşap çerçeveli yapılar, çok daha fazla tehlikelidir.

Yavaş başlangıçlı sel, sınırlı acil morbidite ve mortaliteye neden olur.

Yıkıcı rüzgarlar, ilişkili sel gibi ikincil afetlerle olduğunda ölüm oranı daha az olur.

Selden kaynaklanan travmatik yaralanmalar çok fazladır.

Volkanlar, sürekli hareketli olduğu için o bölgede yaşayanlar patlamayı deyimlerler.

Açıklama:

Volkanlar dünya çapında bulunur ve önemli sayıda insan genellikle onlara yakın yaşar. Verimli volkanik toprak, tarım için elverişlidir ve kasaba ve köylerin kurulması için caziptir. Ek olarak, volkanlar uzun süre hareketsiz kalırlar ve bazı nesillerin volkanik patlamalarla ilgili deneyimi yoktur.
Yavaş başlangıçlı sel, sınırlı acil morbidite ve mortaliteye neden olur.

Doğru Cevap: B

Soru 35

Aşağıdakilerden hangisi 20. yüzyılda, halk sağlığı uygulamalarının başarıya ulaşmasının örnekleri arasında değildir?

Aşılama programları

Güvenli iş yerleri

Sağlıklı anneler ve bebekler

Nüfus artışı

Suyun klorlanması

Açıklama:

20. yüzyılda, halk sağlığı uygulamalarının başarıya ulaşmasında 10 örnek:
1. Aşılama programları
2. Bulaşıcı hastalıkların kontrolü
3. Güvenli ve sağlıklı yiyecekler
4. Güvenli iş yerleri
5. Aile planlaması
6. Koroner kalp hastalığı ve felçten ölümlerde
azalma
7. İçme suyunun klorlanması
8. Sağlıklı anneler ve bebekler
9. Motorlu taşıt güvenliği
10. Tütün kullanımının bir sağlık tehlikesi olarak kabul edilmesi
Nüfus artışı

Doğru Cevap: D

Soru 36

Aşağıdakilerden hangisi afetlerin nüfus sağlığına doğrudan etkilerinden biridir?

Travma vakalarının aşırı yüklenmesi

Akut hastalıkların gelişmesi

Hizmet sunumunda aksakların gelişmesi

Sağlık hizmetlerine erişimin bozulması

Sağlık sisteminin dayandığı dış altyapıya verilen hasar

Açıklama:

Afetlerin nüfus sağlığına doğrudan etkisi:
• Fiziksel yaralanma
• Can kayıpları
• Bulaşıcı hastalıkların artması
• Akut hastalıkların gelişmesi
• Isıya bağlı gelişen hastalıkların gelişmesi
• Hipotermi ve yanıkların gelişmesi
• Kronik hastalıklarda artan morbidite ve/
veya mortalite
• Duygusal / psikolojik etkilerin gelişimi

Doğru Cevap: B

Soru 37

Aşağıdakilerden hangisi afet yönetiminin müdahale aşamasında halk sağlığı eylemlerinden biridir?

Hastalık gözetimi ve acil durum bilgi sistemleri kurmak

Tüm sağlık tesislerinin, diğer altyapıların ve evlerin sigortalı olmasını sağlamak

Erken uyarı sistemleri kurmak

Hasarlı sağlık tesislerinin onarımı ve yeniden inşasını yapmak

Hayatta kalanlara psikolojik rehabilitasyon hizmetleri sağlamak

Açıklama:

Müdahale aşamasındaki halk sağlığı eylemleri:
1. Acil tıbbi bakım ve travma bakımı sağlanması,
2. Sağlık personelinin ruh sağlığının ve beden güvenliğinin sağlanması,
3. Hastalık gözetimi ve acil durum bilgi sistemlerinin kurulması,
4. Aşılama, enfekte vakaların tıbbi tedavisi ve salgın araştırması dahil olmak üzere bulaşıcı hastalık
kontrol programlarının yürütülmesi,
5. Anne, yenidoğan ve çocuk sağlığı dahil cinsel sağlık ve üreme sağlığı bakımının yanı sıra şiddet ve
cinsel istismarla ilgili bakım sağlanması,
6. Bulaşıcı olmayan ve kronik hastalıkların yönetilmesi,
7. Ruh sağlığı hizmetleri sağlanması,
8. Çevre sağlığının izlenmesi (su, sanitasyon ve hijyen),
9. Çevresel dekontaminasyon önlemlerinin uygulanması,
10. Yardım kuruluşları tarafından sağlanan gıda maddeleri de dahil olmak üzere gıda güvenliğinin
izlenmesi, ve
11. Gerektiğinde sağlık tavsiyeleri yayınlanması.
Hastalık gözetimi ve acil durum bilgi sistemleri kurmak

Doğru Cevap: A

Soru 38

Aşağıdakilerden hangisi afet durumunda, teknik sağlık programları arasında yer alır?

Risk analizi ve gerçekçi senaryoların geliştirilmesi

Sağlık politikası ve afetler hakkında mevzuat

Afet planlarının hazırlanması

Koordinasyon mekanizmaları

Epidemiyolojik sürveyans ve hastalık kontrolü

Açıklama:

Teknik Sağlık Programları şunlardır:

Yaralıların tedavisi

Cesetlerin tanımlanması

Epidemiyolojik sürveyans ve hastalık kontrolü

Sığınma evlerinde veya geçici yerleşim yerlerinde sağlık yönetimi

Sağlık personeli ve halkın eğitimi

Lojistik kaynaklar ve destek

Simülasyon tatbikatları

Doğru Cevap: E

Soru 39

Aşağıdakilerden hangisi simülasyon tatbikatlarına ilişkin doğru bir ifadedir?

Acil durumların ortaya çıkmadığı uzun süreler boyunca planları güncel tutmanın tek yolu tatbikatlardır.

Saha tatbikatları, daha az maliyetlidir ve görünürlüğü arttırdığı için popülerdir.

Simülasyonlar, gerçek hayattaki afetlerin kaosunu gerçekçi bir şekilde yeniden üretir.

Simülasyonlar, yalnızca bilgisayar konusunda uzman personelin katılımıyla gerçekleştirilmelidir.

Tatbikatlar, sağlık personeline belirli beceriler kazandırmak için tasarlanır.

Açıklama:

Simülasyonlar, sağlık otoriteleri ve operasyon personelinin katılımıyla gerçekleştirilmelidir. Özellikle acil durumların ortaya çıkmadığı uzun süreler boyunca planları güncel tutmanın tek yolu tatbikatlardır. Saha tatbikatları daha maliyetlidir, ancak oldukça görünürdür ve bir afet planının aktivasyonunu simüle edilmiş saha koşullarında gerçekten test ettikleri için popülerdir. Tatbikatlar, teknik personele (örneğin, arama ve kurtarma, ambulans, itfaiye personeli) belirli beceriler kazandırmak için tasarlanmıştır.

Doğru Cevap: A

Soru 40

Aşağıdakilerden hangisi afet planı hazırlamaya ilişkin doğru bir ifadedir?

Afet planlarını ayrıntılarla karmaşık hale getirilir.

Yeterli müdahale uzman personelin planın tüm yönlerine aşina olmasını gerektirir.

Planlar test edilmezlerse de gerçekçi olur.

Afet planında oynayacak rolleri olan kişilerin ciddi bir eğitim alması gerekir.

Uyarı sistemleri ulusal düzeyde farklı biçimlerde oluşturulur.

Açıklama:

Sağlık sektörü afet planları hazırlanırken aşağıdaki yönergeler akılda tutulmalıdır:
1. Tehlike ve güvenlik zaafiyeti analizine dayalı olası sağlık senaryolarını belirleyin ve bu bilgiyi bir afet planı oluşturmak için bir temel olarak kullanın.
2. Farklı senaryolar tarafından yaratılan tüm olası olayları ve olası sağlık ihtiyaçlarını listeleyin.
3. Kilit görevlilerin konumu ve genel sorumlulukları gibi idari müdahalenin ana özelliklerini planlayın. Planları ayrıntılarla karmaşıklaştırmayın.
4. Planları kendi kendine yeten birimlere bölün. Bir afete yeterli müdahale genellikle uzman personelin (örneğin hastane yöneticilerinin) planın tüm yönlerine aşina olmasını gerektirmez.
5. Planı geniş çapta yayın. Afet planında oynayacak rolleri olan kişiler, bu plana çok aşina olmalıdır, bu da ciddi bir eğitim gerektirir.
6. Planı periyodik olarak test etmek için tatbikatlar ekleyin: Planlar test edilmezlerse gerçekçi olmazlar.
7. Halkın kendini koruma önlemleri alabilmesi veya tah
Afet planında oynayacak rolleri olan kişilerin ciddi bir eğitim alması gerekir.

Doğru Cevap: D

Soru 41

Aşağıdakilerden hangisi içme suyu ve kanalizasyon sistemlerinde afet zarar azaltma programlarına ilişkin doğru bir ifadedir?

İçme suyu sistemi için atık suların kalitesi değerlendirilir.

Kanalizasyon için önemli faktörler sistemin kapasitesi ve tedarik edilen miktardır.

İçme suyu için hizmetin sürekliliği ve suyun kalitesi önemlidir.

Kanalizasyon için sistemin kapasitesi ve suyun kalitesi önemlidir.

İçme suyu için kapsama alanı ve drenaj kapasitesi önemlidir.

Açıklama:

İçme suyu için önemli faktörler sistemin kapasitesi, tedarik edilen miktar, hizmetin sürekliliği ve suyun kalitesidir. Kanalizasyon sistemi için kapsama alanı, drenaj kapasitesi ve atık suların kalitesi değerlendirilir.
İçme suyu için hizmetin sürekliliği ve suyun kalitesi önemlidir.

Doğru Cevap: C

Ünite 2

Soru 1

Aşağıdakilerden hangisi afet anındaki gerçek saha verileri ve temel bilgi gereksinimleri arasında yer alır?

Bölgedeki nüfusun büyüklüğü

Ana iletişim hatları

Topografya

Potansiyel tahliye alanlarının konumları

Yaralı, ölü ve kayıp sayıları

Açıklama:

Acil yardım hizmetleri kapsamında, afet türlerine bağlı içerik ve kapsamı değişiklik gösterebilecek afet anı gerçek saha verileri ve temel bilgi gereksinimleri aşağıda listelenmiştir.

Etkilenen coğrafi alan, etkilenen nüfus ve konum bilgisi,

Ulaşım ve iletişim sistemlerinin güncel durumları,

İçme suyu, yiyecek stokları, sıhhi tesisler ve barınakların mevcudiyeti,

Yaralı, ölü ve kayıp sayıları,

Hastaneler ve diğer sağlık tesislerinin maruz kaldığı hasar, hizmet sunma kapasiteleri, özel ilaç, ekipman ve personel ihtiyaçları,

Evlerinden uzaklaşan ve/veya taşınan kişilerin konumları ve sayısı,

Acil toplanma alanları ve geçici barınma-beslenme alanlarının konumları.

Doğru Cevap: E

Soru 2

Aşağıdakilerden hangisi arka plan bilgisi dahilindedir?

Ulaşım ve iletişim sistemlerinin güncel durumları

Etkilenen nüfus ve konum bilgisi

Ana iletişim hatları ve topografya

Düzenli veri tabanları

Evlerinden uzaklaşan kişilerin konumları ve sayısı

Açıklama:

Arka plan bilgisi şunları içermelidir:

Bölgedeki nüfusun büyüklüğü ve dağılımı,

Ana iletişim hatları ve topografya,

Sağlık tesisleri tarafından sağlanan hizmetler, önceden güvenlik zaafiyet analizi ile belirlendiği üzere, doğal afetlere karşı özellikle savunmasız olabileceklerin notları,

Devlet depolarında, ticari depolarda, büyük gönüllü ve uluslararası kuruluşların depolarında büyük miktarlarda gıda, ilaç ve sağlık malzemelerinin yerleri,

Yardımda aktif olan kilit kişi ve kuruluşlar,

Potansiyel tahliye alanlarının konumları.

Doğru Cevap: C

Soru 3

Aşağıdakilerden hangisi bir afetin etkilerinden sonra bilgi erişim kaynaklarından biri değildir?

Yardım çalışanlarının raporları

Medya haberleri

Anketler

Düzenli veri tabanları

GSM

Açıklama:

Afetin Etkilerinden Sonra Bilgi Toplama Yöntemleri
Bilgi erişim kaynakları:

Uydu ve hava araçları ile görüntüleme ve uzaktan algılama (hafif uçaklar, helikopterler, uydular, insansız hava araçları),

Doğrudan toplumdan ve yardım çalışanlarından raporlar (kitle kaynak yönetimi),

Medyadan haberler,

Düzenli veri tabanları ve raporlama sistemleri,

Anketler.

Doğru Cevap: E

Soru 4

Aşağıdakilerden hangisi afet sonrasında en sık bildirilen gastroenterit salgın hastalıkları ile yakından ilişkilidir?

Nüfus yer değişikliği

Vektörlerin üremesini destekleyen ekolojik değişiklikler

Acil yiyecek ve su sağlanması

Barınak sağlanması

Evcil ve vahşi hayvanların yerinden olması

Açıklama:

Doğa kaynaklı afetler, aşağıdaki hususlarda meydana gelen olumsuz değişiklikler nedeniyle önlenebilir hastalık riskini artırabilir:

Nüfus yoğunluğu

Nüfus yer değişikliği

Su temini ve sanitasyon hizmetlerinin aksaması ve kirlenmesi

Üç faktör afet sonrasında en sık bildirilen gastroenterit salgın hastalıkları ile yakından ilişkilidir.

Doğru Cevap: A

Soru 5

Salgınları belirlemek ve kontrol önlemlerini derhal başlatmak için güvenilir bir hastalık raporlama sisteminin düzenlenmesi, afetin hangi aşaması ile ilgilidir?

Afet öncesi

Afet öncesi-Afet anı

Afet anı

Afet anı-Afet sonrası

Afet sonrası

Açıklama:

Afet sonrası bulaşıcı hastalıkları önleme ve kontrol altına alma ilkeleri şu şekildedir:
-Hastalık bulaşma riskini azaltmak için tüm halk sağlığı önlemleri mümkün olan en kısa sürede uygulanmalıdır,
-Salgınları belirlemek ve kontrol önlemlerini derhal başlatmak için güvenilir bir hastalık raporlama sistemi düzenlenmelidir,
-Tüm salgın hastalık raporları hızla araştırılmalıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 6

Hastalık gözetim sisteminin kurulmasında verileri toplamak ve yorumlamak için hangi uzmanın sahaya ulaşımı esastır?

Epidemiyolog

Mikrobiyolog

Ortopedist

Genel cerrah

Patalog

Açıklama:

Hastalık Gözetim Sistemi Kurulması
Verileri toplamak ve yorumlamak için, ulusal bir epidemiyoloğun, sahaya ulaşımı ve kamu ya da özel laboratuvar tesislerine öncelikli erişimi olan yeterli epidemiyoloji ve büro personelinin görevlendirilmesi esastır.

Doğru Cevap: A

Soru 7

Afet bölgelerinde Dünya Sağlık Örgütü hangi hastalık çiftine karşı hızlı doğaçlama toplu aşılama önermez?

Tetanos-Tifo

Tetanos-Kolera

Tifo-Kolera

Kolera-Zoonoz

Tifo-Zoonoz

Açıklama:

Bazı afet bölgelerinde tifo ve koleraya karşı hızlı doğaçlama toplu aşılama kampanyalarından birkaç nedenden dolayı kaçınılmalıdır:

Dünya Sağlık Örgütü, endemik bölgelerde rutin kullanım için tifo ve kolera aşılarını önermemektedir. Daha yeni tifo ve kolera aşılarının etkinliği artmıştır, ancak bunlar çok dozlu aşılar oldukları için uyum muhtemelen zayıf olacaktır. Henüz geniş çaplı bir halk sağlığı önlemi olarak etkili oldukları kanıtlanmamıştır. Ancak bir afet durumunda sağlık çalışanlarına aşı önerilebilir. İyi tıbbi kontrol, etkili vaka tanımlamasına, tedavisine ve etkili çevresel sanitasyon önlemlerine dayanmalıdır.
Aşı programları, başka yerlerde daha iyi çalıştırılabilecek çok sayıda personel gerektirir.
Sterilizasyon ve enjeksiyon tekniklerinin denetlenmesi, yarardan çok zararla sonuçlanacak şekilde imkansız olabilir.
Toplu aşılama programları, hastalık riski konusunda yanlış bir güven duygusuna ve etkili kontrol önlemlerinin ihmal edilmesine yol açabilir.

Güvenli içme suyu temini ve dışkı bertarafı, tifo ve kolerayı önlemede en pratik ve etkili strateji olmaya devam etmektedir. Bu nedenle, bir afetin hemen sonrasında güvenli içme suyu temini ve dışkı bertarafına en yüksek öncelik verilmelidir.

Doğru Cevap: C

Soru 8

Aşağıdakilerden hangisi kitlesel kayıpların yönetim alanlarından biri değildir?

Mağdurların stabilizasyonu

İlk yardım

Etiketleme

Hastaneye kabul ve tedavi

Gerektiğinde hastaların nakledilmesi

Açıklama:

Kitlesel zayiatların (kayıpların) yönetimi üç ana alana ayrılır:

Hastane öncesi acil bakım (arama ve kurtarma, ilk yardım, triyaj ve mağdurların stabilizasyonu),
Hastaneye kabul ve tedavi,
Gerektiğinde hastaların diğer hastanelere yeniden dağıtılması (nakledilmesi).

Doğru Cevap: C

Soru 9

Yaralıları, yaralanmalarının ciddiyetine ve acil tıbbi müdahale ile hayatta kalma olasılıklarına göre hızla sınıflandırmaya ne ad verilir?

Etiketleme

Saha bakımı-Tedavisi

İlk yardım

Triyaj

Arama-Kurtarma

Açıklama:

Triyaj, yaralıları, yaralanmalarının ciddiyetine ve acil tıbbi müdahale ile hayatta kalma olasılıklarına göre hızla sınıflandırmaktan oluşur.

Doğru Cevap: D

Soru 10

Aşağıdakilerden hangisi acil dönemde ve rehabilitasyon döneminde sıçanların sebep olduğu hastalıklardan biridir?

Dang humması

Leptospirosis

Sıtma

Tifüs

Veba

Açıklama:

Vektör Kontrolü
Acil dönemde ve rehabilitasyon döneminde özellikle bu tür hastalıkların endemik olduğu bilinen bölgelerde vektör kaynaklı hastalıklara yönelik kontrol programları yoğunlaştırılmalıdır. Acil durumlarda özel önem taşıyanlar şunlardır:
-Leptospirosis ve sıçan ısırığı ateşi (sıçan),
-Dang humması ve sıtma (sivrisinek),
-Tifüs (bit, pire)
-Veba (pire).

Doğru Cevap: B

Soru 11

Aşağıdakilerden hangisi acil yardım hizmetleri kapsamında, afet türlerine bağlı içerik ve kapsamı değişiklik gösterebilecek afet anı gerçek saha verileri ve temel bilgi gereksinimleri kapsamında değildir?

Etkilenen coğrafi alan, etkilenen nüfus ve konum bilgisi

Yaralı, ölü ve kayıp sayıları

Evlerinden uzaklaşan ve/veya taşınan kişilerin konumları ve sayısı

Acil toplanma alanları ve geçici barınma-beslenme alanlarının konumları

Sürdürülebilir sağlık politikası oluşturma

Açıklama:

Acil yardım hizmetleri kapsamında, afet türlerine bağlı içerik ve kapsamı değişiklik gösterebilecek
afet anı gerçek saha verileri ve temel bilgi gereksinimleri aşağıda listelenmiştir.
1. Etkilenen coğrafi alan, etkilenen nüfus ve
konum bilgisi,
2. Ulaşım ve iletişim sistemlerinin güncel durumları,
3. İçme suyu, yiyecek stokları, sıhhi tesisler ve
barınakların mevcudiyeti,
4. Yaralı, ölü ve kayıp sayıları
5. Hastaneler ve diğer sağlık tesislerinin maruz
kaldığı hasar, hizmet sunma kapasiteleri,
özel ilaç, ekipman ve personel ihtiyaçları,

Evlerinden uzaklaşan ve/veya taşınan kişilerin konumları ve sayısı,
7. Acil toplanma alanları ve geçici barınma-beslenme alanlarının konumları

Doğru Cevap: E

Soru 12

Afetin etkilerinden sonra bilgi toplama yöntemlerinden olan anketlerin ilk aşaması ile ilgili aşağıdaki verilen bilgilerden hangisi doğrudur?

Etkiden sonraki birkaç saatten birkaç güne kadar değişebilen çok disiplinli ayrıntılı bir sağlık araştırması ile etkilenen tüm alanları kapsayacak şekilde çalışmalıdır.

Sağlık tesislerine ve ilgili tesislerin gördüğü hasar, etkilenen bölge genelinde yetkili teknisyenler ve mühendisler tarafından araştırılmalıdır.

Mevcut en kalifiye sağlık profesyonellerinin bu ankette yer alması esastır.

Bölgedeki tıbbi tesislere tedarik veya geçici onarım gerekliliği araştırılır.

Açıklama:

Genellikle silahlı kuvvetlerin yardımı ve Dünya Sağlık Örgütü ve Birleşmiş Milletler afet değerlendirme ve koordinasyon ekipleri gibi uluslararası uzmanların katılımıyla gerçekleştirilir.
Anketlerin ilk aşaması genel olarak şu özellikleri taşır: İlk 24 ila 48 saat içinde, helikopter, insansız hava aracı ve uydu görüntülerine dayalı “hızlı ve kirli” olarak adlandırılan hızlı hasar değerlendirmesi yapılır. Buradan elde edilen bulgular kullanılarak etkilenen afet bölgesi tanımlanır. Sağlık, ulaşım ve iletişim alt yapılarının fiziksel koşulları ile yardım faaliyetlerinin mevcut durumu, yukarıda belirtilen yöntemlerden elde edilen bilgiler kullanılarak hızlıca değerlendirilir. Bunlar, sahadaki sorunları tanımlamak ve sınıflandırmak, gerekli yardımları başlatmak ve mevcut durumu ortaya koyabilecek nitelikte anket tasarımları için yeterli bir başlangıç koşullarını sağlayacaktır. İlk araştırma genellikle silahlı kuvvetlerin yardımı ve Dünya Sağlık Örgütü ve Birleşmiş Milletler afet değerlendirme ve koordinasyon ekipleri gibi uluslararası uzmanların katılımıyla gerçekleştirilir.

Doğru Cevap: A

Soru 13

Belirli popülasyonlardaki sağlıkla ilgili durumların veya olayların dağılımının ve belirleyicilerinin incelenmesi ve bu çalışmaların sağlık sorunlarının yönetilmesi ve kontrol edilmesi için uygulanması aşağıdaki kavramlardan hangisi ile açıklanır?

Epistemoloji

Raporlama

Epidemiyoloji

Triyaj

Etiketleme

Açıklama:

Epidemiyoloji
Yaygın olarak tanımlanan epidemiyoloji, belirli popülasyonlardaki sağlıkla ilgili durumların veya olayların dağılımının ve belirleyicilerinin incelenmesi ve bu çalışmaların sağlık sorunlarının yönetilmesi ve kontrol edilmesi için uygulanmasıdır. Epidemiyoloji bilimi, belirli afetlerin bir nüfus ve
sivil toplum içinde beklenen ve bazen de beklenmeyen morbidite, mortalite ve sağlık sistemi hasarı
modellerini üretir.

Doğru Cevap: C

Soru 14

Aşağıdakilerden hangisi afet sonrasında en sık bildirilen gastroenterit salgın hastalıkları ile yakından ilişkili doğa kaynaklı afetlere yönelik hastalık riskini arttıran faktörlerden birisidir?

Afet durumlarında acil yiyecek, su ve barınak sağlanması

Nüfus yer değişikliği

Halk sağlığı programlarının aksaması

Vektörlerin üremesini destekleyen ekolojik değişiklikler

Evcil ve vahşi hayvanların yerinden olması

Açıklama:

Nüfus yer değişikliği
Nüfus yoğunluğu, nüfus yer değişikliği ve su temini ve sanitasyon hizmetlerinin aksaması ve kirlenmesi en sık bildirilen gastroenterit salgın hastalıkları ile yakından ilişkilidir.

Doğru Cevap: B

Soru 15

Sivrisinek üreme alanlarında artış ile kemirgenlerin yayılmasına neden olan afet sonrası salgın riskini arttıran faktör aşağıdakilerden hangisidir?

Nüfus yoğunluğu

Halk sağlığı programlarının aksaması

Evcil ve vahşi hayvanların yerinden olması

Vektörlerin üremesini destekleyen ekolojik değişiklikler

Su temini ve sanitasyon hizmetlerinin aksaması ve kirlenmesi

Açıklama:

Vektörlerin üremesini destekleyen ekolojik değişiklikler
Vektörlerin üremesini destekleyen ekolojik değişiklikler. Olağandışı yağmur dönemleri, taşkın olsun veya olmasın, vektör nüfus yoğunluğunu etkilemesi muhtemeldir. Bu koşullar, sivrisinek üreme alanlarında artışa neden olabileceği gibi taşkın alanlarında kemirgenlerin yayılmasına neden olabilir.

Doğru Cevap: D

Soru 16

Tifo ve kolerayı önlemede en pratik ve etkili stratejiler aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak verilmiştir?

Güvenli içme suyu temini ve Dışkı bertarafı

Aşılama ve Güvenli içme suyu temini

Aşılama ve Dışkı bertarafı

Sterilizasyon ve Enjeksiyon tekniklerinin denetlenmesi

Sterilizasyon ve Aşılama

Açıklama:

Güvenli içme suyu temini ve Dışkı bertarafı
Güvenli içme suyu temini ve dışkı bertarafı, tifo ve kolerayı önlemede en pratik ve etkili strateji olmaya devam etmektedir. Bu nedenle, bir afetin hemen sonrasında güvenli içme suyu temini ve dışkı bertarafına en yüksek öncelik verilmelidir.

Doğru Cevap: A

Soru 17

Bir enfeksiyon etkisinin dünya genelinde kalıcı olarak sona ermesi aşağıdaki kavramlardan hangisi ile açıklanır?

Sürveyans sistemi

Eradikasyon

Laboratuvar hizmetleri

Triyaj

Hastalık kontrolü

Açıklama:

Eradikasyon
Eradikasyon, bir enfeksiyon etkisinin dünya genelinde kalıcı olarak sona ermesidir.

Doğru Cevap: B

Soru 18

Aşağıdakilerden hangisinde triyaja yönelik uluslararası kabul görmüş dört renkli kod sistemi ve anlamları doğru olarak verilmiştir?

Kırmızı- yüksek öncelikli tedavi veya transferi
Sarı-ayaktan hastalar
Yeşil-orta önceliği
Siyah- ölü veya can çekişen hastalar

Kırmızı- ölü veya can çekişen hastalar
Sarı-ayaktan hastalar
Yeşil-orta önceliği
Siyah- yüksek öncelikli tedavi veya transfer

Kırmızı- yüksek öncelikli tedavi veya transferi
Sarı-orta önceliği
Yeşil-ayaktan hastalar
Siyah- ölü veya can çekişen hastalar

Kırmızı- orta önceliği
Sarı-yüksek öncelikli tedavi veya transferi
Yeşil-ayaktan hastalar
Siyah- ölü veya can çekişen hastalar

Kırmızı- ayaktan hastalar
Sarı-orta önceliği
Yeşil-yüksek öncelikli tedavi veya transferi
Siyah- ölü veya can çekişen hastalar

Açıklama:

Kırmızı- yüksek öncelikli tedavi veya transferi
Sarı-orta önceliği
Yeşil-ayaktan hastalar
Siyah- ölü veya can çekişen hastalar
Farklı triyaj sistemleri benimsenmiş ve bazı ülkelerde hala kullanılıyor olsa da, en yaygın sınıflandırma uluslararası kabul görmüş dört renkli (Kırmızı, Sarı, Yeşil ve Siyah) kod sistemidir. Kırmızı; yüksek öncelikli tedavi veya transferi, sarı; orta önceliği, yeşil; ayaktan hastalar için ve siyah; ölü veya can çekişen hastalar için kullanılır.

Doğru Cevap: C

Soru 19

Aşağıdakilerden hangisi bir gıda yardım programının etkili olmasını sağlamaya yönelik acil adımlardan birisi değildir?

Afetten sonra mevcut gıda kaynaklarının değerlendirilmesi

Etkilenen nüfusun beslenme ihtiyaçlarının ölçülmesi

Büyük nüfus grupları için günlük yiyecek rasyonlarının ve ihtiyaçlarının hesaplanması

Etkilenen nüfusun beslenme sorunlarının belirlenmesi

Etkilenen nüfusun beslenme durumunun izlenmesi

Açıklama:

Etkilenen nüfusun beslenme sorunlarının belirlenmesi
Bir gıda yardım programının etkili olmasını sağlamaya yönelik acil adımlar şunları içerir:
1. Afetten sonra mevcut gıda kaynaklarının değerlendirilmesi
2. Etkilenen nüfusun beslenme ihtiyaçlarının ölçülmesi
3. Büyük nüfus grupları için günlük yiyecek rasyonlarının ve ihtiyaçlarının hesaplanması
4. Etkilenen nüfusun beslenme durumunun izlenmesi
Sonuç olarak, etkilenen nüfusun beslenme sorunlarının belirlenmesi acil adımlardan birisi değildir.

Doğru Cevap: D

Soru 20

Afet yöneticilerine, afetin doğası, konumu veya etkilenen bölgenin arazisi ne olursa olsun, kullanımı kolay, güvenilir ve uygun fiyatlı iletişim vaadi sunan, dar bant ile geniş bant yelpazesinde yeteneklere sahip olan sistem aşağıdakilerden hangisidir?

Elektronik Posta Hizmetleri

Mobil Uydu Hizmeti

Sabit Uydu Hizmeti

Radyo Çağrı Hizmeti

Uydudan Küresel Mobil Kişisel İletişim (GMPCS)

Açıklama:

Uydudan Küresel Mobil Kişisel İletişim (GMPCS)
Bu sistemler, afet yöneticilerine, afetin doğası, konumu veya etkilenen bölgenin arazisi ne olursa olsun, kullanımı kolay, güvenilir ve uygun fiyatlı iletişim vaadi sunabilmektedir. Bu sistemler, dar bant (yalnızca veri) ile geniş bant (video, ses ve veriye izin veren) iletişimlerine kadar geniş bir yelpazede yeteneklere sahip olacaktır. Sistem başına 1 ila 325 uydudan oluşacak ve yeni bir hizmet kategorisi olan GMPCS’nin bir parçası olacaklardır.

Doğru Cevap: E

Soru 21

Aşağıdakilerden hangisi afet öncesi planın bir parçası olarak, arka plan bilgisi kapsamında yer alır?

Yaralı, ölü ve kayıp sayıları

Ana iletişim hatları ve topografya

Hastaneler ve diğer sağlık tesislerinin maruz kaldığı hasar

Evlerinden uzaklaşan ve/veya taşınan kişilerin konumları ve sayısı

Etkilenen coğrafi alan, etkilenen nüfus ve konum bilgisi

Açıklama:

Afet öncesi planın bir parçası olarak, arka plan bilgisi özetlenmiş ve kolay erişilebilir bir biçimde (mümkün olduğunda haritalarda görüntülenir) tutulursa, bilgilerin toplanması ve yorumlanması basitleşecektir.
Arka plan bilgisi şunları içermelidir:
1. Bölgedeki nüfusun büyüklüğü ve dağılımı,
2. Ana iletişim hatları ve topografya,
3. Sağlık tesisleri tarafından sağlanan hizmetler, önceden güvenlik zaafiyet analizi ile belirlendiği üzere, doğal afetlere karşı özellikle savunmasız olabileceklerin notları,
4. Devlet depolarında, ticari depolarda, büyük gönüllü ve uluslararası kuruluşların depolarında büyük
miktarlarda gıda, ilaç ve sağlık malzemelerinin yerleri,
5. Yardımda aktif olan kilit kişi ve kuruluşlar,
6. Potansiyel tahliye alanlarının konumları. Doğru yanıt B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 22

Aşağıdakilerden hangisi büyük bir afetten sonra yapılacak bir anketin üçüncü aşamasında elde edilecek bilgiler arasındadır?

Toplam yaralı sayısı

Lokal tedavi gerektiren yaralı sayısı

Temel sağlık malzemelerinin ve personelin mevcudiyeti

Acil tedavi görenler için ihtiyaç duyulması muhtemel devam eden bakım

Sağlık tesislerine ve ilgili tesislerin gördüğü hasar

Açıklama:

Üçüncü değerlendirme aşamasında, belirli sorunlara yönelik anketler yapılmalıdır. Sağlık tesislerine ve ilgili tesislerin
gördüğü hasar, etkilenen bölge genelinde yetkili teknisyenler ve mühendisler tarafından araştırılmalıdır. Bu araştırmalar, iyileştirme ve yeniden yapılanma sürecinde ihtiyaç duyulacak maliyetlerin tahmin edilmesi için temel bilgi sağlayacaktır. Doğru yanıt E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 23

Bir enfeksiyon etkisinin dünya genelinde kalıcı olarak sona ermesine ne ad verilir?

Eliminasyon

Pandemi

Eradikasyon

Popülasyon

Endemik

Açıklama:

Eradikasyon, bir enfeksiyon etkisinin dünya genelinde kalıcı olarak sona ermesidir. Doğru yanıt C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 24

Aşağıdakilerden hangisi hastane öncesi acil bakım hizmetleri kapsamındaki kritik işlem süreçlerinden biri değildir?

Arama, kurtarma ve ilk yardım

Saha bakımı/tedavisi

Triyaj

Etiketleme

Standartlaştırılmış basit terapötik prosedürler

Açıklama:

Hastane öncesi acil bakım hizmetleri kapsamında
4 kritik işlem süreci bulunmaktadır.
1. Arama, Kurtarma ve İlk Yardım
2. Saha Bakımı/Tedavisi
3. Triyaj
4. Etiketleme
Doğru yanıt E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 25

I. Zor durumdaki bölgelerde veya yakınındaki nüfus hareketleri hakkında bilgi edinmek.
II. Gıda üretim, depolama ve dağıtım ağlarındaki hasarın boyutunu belirlemek için hızlı değerlendirmeler yapmak.
III. Genel ülke nüfusunun su, temel temizlik, barınma ve gıda için ihtiyaçlarını belirlemek.
IV. Temel insani tüketim ihtiyaçları karşılandıktan sonra temel tesislerin ihtiyaçlarını uzun vadede karşılamak.
Çevre sağlığı hizmetlerinde olası kesintileri nedeniyle yeterli çevre sağlığı hizmetlerini ve koşullarını hızla yeniden oluşturmak için önerilen eylemlere ilişkin olarak yukarıda verilen ifadelerden hangileri doğrudur?

I ve II

I ve III

I ve IV

II ve III

III ve IV

Açıklama:

Çevre sağlığı hizmetlerinde olası kesintileri nedeniyle yeterli çevre sağlığı hizmetlerini ve koşullarını hızla yeniden oluşturmak için önerilen eylemler şu şekildedir:
Zor durumdaki bölgelerde veya yakınındaki nüfus hareketleri hakkında bilgi edinmek. Gıda üretim, depolama ve dağıtım ağlarındaki hasarın boyutunu belirlemek için hızlı değerlendirmeler yapmak. Zor durumdaki nüfusun su, temel temizlik, barınma ve gıda için acil ihtiyaçlarını belirlemek. Temel insani tüketim ihtiyaçları karşılandıktan sonra temel tesislerin ihtiyaçlarını mümkün olan en kısa sürede karşılamak. Doğru yanıt A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 26

Aşağıdakilerden hangisi temel acil durum vektör kontrol önlemlerinden biri değildir?

Mümkün olan en kısa sürede çöp toplama ve atıkların sıhhi bertarafına devam edilmelidir.

Ev içinde ve yakınında vektör üreme alanları ortadan kaldırılmalıdır.

Kişisel hijyen dahil olmak üzere enfeksiyonu önlemeye yönelik önlemler hakkında halk eğitim kampanyaları yürütülmelidir.

Su rezervuarları açılmalıdır.

Havuzlar, göletler ve bataklıklar boşaltılarak ve/veya doldurularak vektör üreme alanları kalıcı olarak ortadan kaldırılmalıdır.

Açıklama:

Aşağıdakiler temel acil durum vektör kontrol önlemleridir:
1. Mümkün olan en kısa sürede çöp toplama ve atıkların sıhhi bertarafına devam edilmeli,
2. Ev içinde ve yakınında vektör üreme alanları ortadan kaldırılmalı ve kişisel hijyen dahil olmak üzere enfeksiyonu önlemeye yönelik önlemler hakkında halk eğitim kampanyaları yürütülmeli,
3. Potansiyel sivrisinek, kemirgen ve diğer vektör
üreme alanlarını belirlemek için kampların ve yoğun nüfuslu alanların araştırılması,
4. Havuzların, göletlerin ve bataklıkların boşaltılarak ve/veya doldurularak vektör üreme alanlarının kalıcı olarak ortadan kaldırılması,
5. Büyük kapların devrilmesi veya o alandan çıkarılması,
6. Su rezervuarlarının kapatılması. Doğru yanıt D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 27

I. Afetten sonra gıda kayıplarının değerlendirilmesi
II. Genel nüfusun tüketim tercihlerinin araştırılması
III. Büyük nüfus grupları için günlük yiyecek rasyonlarının ve ihtiyaçlarının hesaplanması
IV. Etkilenen nüfusun beslenme durumunun izlenmesi
Afetlerde gıda ve beslenmesi yönetimi kapsamında, bir gıda yardım programının etkili olmasını sağlamaya yönelik acil adımlara ilişkin olarak yukarıda verilen ifadelerden hangileri doğrudur?

I ve II

I ve III

I ve IV

II ve III

III ve IV

Açıklama:

Bir gıda yardım programının etkili olmasını sağlamaya yönelik acil adımlar şunları içerir:
1. Afetten sonra mevcut gıda kaynaklarının değerlendirilmesi,
2. Etkilenen nüfusun beslenme ihtiyaçlarının ölçülmesi,
3. Büyük nüfus grupları için günlük yiyecek rasyonlarının ve ihtiyaçlarının hesaplanması,
4. Etkilenen nüfusun beslenme durumunun izlenmesi. Doğru yanıt E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 28

I. Saha iyi drene edilmiş olmalı, mevsimsel sel, toprak kayması, gelgit dalgaları veya deniz dalgalanmalarına meyilli olmamalıdır.
II. Kamp sakinlerinin, depo tesislerinin, ikmal dağıtım alanlarının ve dinlenme alanlarının idaresi, kabulü ve idaresi için alanlar ayrılmalıdır.
III. Mümkün olduğunca geçici veya kalıcı kamp yerleri oluşturulmaya çalışılmalıdır.
IV. Kamp içindeki bireysel “topluluklar”, sosyal yapıların gelişimini teşvik edecek nitelikte büyük olmalıdır.
Geçici yerleşim yerlerinin ve kampların planlaması, yerleşimi ve yönetimine ilişkin olarak yukarıda verilen ifadelerden hangileri doğrudur?

I ve II

I ve III

I ve IV

II ve III

III ve IV

Açıklama:

Saha iyi drene edilmiş olmalı, mevsimsel sel, toprak kayması, gelgit dalgaları veya deniz dalgalanmalarına meyilli olmamalıdır. Kamp sakinlerinin, depo tesislerinin, ikmal dağıtım alanlarının ve dinlenme alanlarının idaresi, kabulü ve idaresi için alanlar ayrılmalıdır. Mümkün olduğunca geçici veya kalıcı kamp yerlerinin oluşturulmasından muhakkak kaçınılmalıdır. Kamp içindeki bireysel “topluluklar”, sosyal yapıların gelişimini teşvik edecek kadar küçük olmalıdır. Doğru yanıt A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 29

I. Her 30 kişi için en az bir tuvalet sağlanmalıdır.
II. Yeterli su klorlaması yapılmalıdır.
III. Aile başına bir tuvalet olmalıdır.
IV. UNHCR'nin önerdiği gibi ev ihtiyaçları için kişi başına günde en az 5 litre temiz su sağlanmalıdır.
Kamp hizmetlerine ilişkin olarak yukarıda verilen ifadelerden hangileri doğrudur?

I ve II

I ve III

I ve IV

II ve III

III ve IV

Açıklama:

I. Her 20 kişi için en az bir tuvalet sağlanmalı ve kullanımı teşvik etmek için kampın herhangi bir yerinden kolay erişim
için tuvaletler yerleştirilmelidir.
II. Yeterli su klorlaması ve günlük artık klor ve bakteriyolojik izleme hastalıkları önlemede etkili bir yöntemdir.
III. Sağlık hizmetlerinin odak noktası, temel olarak belirli bulaşıcı hastalıkların önlenmesi ve bir sağlık bilgi sisteminin kurulması olmalıdır.İdeal olarak, aile başına bir tuvalet olmalıdır.
IV. UNHCR, ev ihtiyaçları için kişi başına günde en az 15 litre temiz su tavsiye etmektedir. Doğru yanıt D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 30

Afetlerde iletişim ve ulaşım yönetimine ilişkin olarak aşağıda verilen ifadelerden hangisi yanlıştır?

Mobil uydu hizmetleri, geleneksel sabit uydu hizmetlerinden daha ucuzdur.

Teletıp düşük maliyetli ve hızlı iletimli olması nedeniyle acil durumlarda tercih edilmesi gereken bir sistemdir.

Çoğu radyo çağrı hizmetinin, afetler sırasında savunmasız olan karasal altyapıya dayanır.

İnternet sadece afet sonrasındaki akut aşamada değil, aynı zamanda afet yönetiminin önleme, hazırlık ve azaltma yönlerinde de katkı sağlar.

Sahadaki afet yöneticileri, uzun mesafelerde iletişim kurmak için en sık yüksek frekanslı HF telsizi kullanır.

Açıklama:

Teletıp iyi bilinen bir sistemdir, ancak yüksek maliyetli ve yavaş iletim hızlıdır. Buna rağmen acil durum iletişiminde büyük ölçüde yerini almıştır. Belirli veri aktarım türlerinde güvenlik sağladığı için bankacılık gibi belirli alanlarda hala kullanılmaktadır. Kullanılabilirlik ve erişim sınırlıdır ve acil durumlarda kullanımı düşünülmemelidir. Doğru yanıt B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 31

Aşağıdakilerden hangisi Sağlık Sistemi Afet Müdahale Yönetimi'nde gereksinim duyulacak bilgilerden biri değildir?

Acil toplanma alanları ve geçici barınma-beslenme alanlarının konumları

Afet bölgesindeki sosyal ve kültürel tesislerin sayısı

Etkilenen coğrafi alan, etkilenen nüfus ve konum bilgisi

Ulaşım ve iletişim sistemlerinin güncel durumları

Evlerinden uzaklaşan ve/veya taşınan kişilerin konumları ve sayısı

Açıklama:

Sağlık Sistemi Afet Müdahale Yönetimi'nde gereksinim duyulacak bilgiler:
1. Etkilenen coğrafi alan, etkilenen nüfus ve konum bilgisi
2. Ulaşım ve iletişim sistemlerinin güncel durumları,
3. İçme suyu, yiyecek stokları, sıhhi tesisler ve barınakların mevcudiyeti,
4. Yaralı, ölü ve kayıp sayıları
5. Hastaneler ve diğer sağlık tesislerinin maruz kaldığı hasar, hizmet sunma kapasiteleri, özel ilaç, ekipman ve personel ihtiyaçları,
6. Evlerinden uzaklaşan ve/veya taşınan kişilerin konumları ve sayısı,
7. Acil toplanma alanları ve geçici barınma-beslenme alanlarının konumları
"Afet bölgesindeki sosyal ve kültürel tesislerin sayısı" bilgisi Sağlık Sistemi Afet Müdahale Yönetimi'nde gereksinim duyulacak bilgilerden biri değildir.

Doğru Cevap: B

Soru 32

Aşağıdakilerden hangisi afet öncesi planın bir parçası olarak belirlenmesi gereken Arka Plan Bilgileri'den biridir?

Hava araçları ile görüntü verileri

Yardım çalışanlarından gelen raporlar

Düzenli veri tabanları ve raporlar

Uydu ve uzaktan algılama sistemlerinin verileri

Ana iletişim hatları ve topografya bilgileri

Açıklama:

Arka plan bilgisi şunlardır:
1. Bölgedeki nüfusun büyüklüğü ve dağılımı,
2. Ana iletişim hatları ve topografya,
3. Sağlık tesisleri tarafından sağlanan hizmetler, önceden güvenlik zaafiyet analizi ile belirlendiği üzere, doğal afetlere karşı özellikle savunmasız olabileceklerin notları,
4. Devlet depolarında, ticari depolarda, büyük gönüllü ve uluslararası kuruluşların depolarında büyük miktarlarda gıda, ilaç ve sağlık malzemelerinin yerleri,
5. Yardımda aktif olan kilit kişi ve kuruluşlar,
6. Potansiyel tahliye alanlarının konumları.
"Ana iletişim hatları ve topografya bilgileri" ise afetin etkilerinden sonraki bilgi toplama yöntemlerinden biridir.

Doğru Cevap: E

Soru 33

Aşağıdaki Afet Sonrası Salgın Riski oluşturan faktörlerden hangisi afet sonrası en sık bildirilen gastroenterit salgın hastalıkları ile yakından ilgilidir?

Nüfus Yoğunluğu

Halk Sağlığı Programının Aksaması

Vektörlerin Üremesini Destekleyen Ekolojik Değişiklikler

Evcil ve Vahşi Hayvanların Yerinde Olmaması

Afet Durumlarında Acil Yiyecek, Su ve Barınak Sağlanması

Açıklama:

"Nüfus Yoğunluğu, Nüfus Yer Değişikliği ve Su Temini ve Sanitasyon Hizmetlerinin Aksaması ve Kirlenmesi" afet sonrasında en sık bildirilen gastroenterit salgın hastalıkları ile yakından ilişkilidir.

Doğru Cevap: A

Soru 34

Bir enfeksiyon etkisinin dünya genelinde kalıcı olarak sona ermesi olarak tanımlanan kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Eradikasyon

Sanitasyon

Vektör Kontrolü

Epidemiyoloji

Hastalık Kontrolü

Açıklama:

Eradikasyon, bir enfeksiyon etkisinin dünya genelinde kalıcı olarak sona ermesidir.

Doğru Cevap: A

Soru 35

'Yaralıları, yaralanmalarının ciddiyetine ve acil tıbbi müdahale ile hayatta kalma olasılıklarına göre hızla sınıflandırma' olarak tanımlanan kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Triyaj

Eradikasyon

Etiketleme

Zoonoz

Saha Bakımı

Açıklama:

Triyaj, yaralıları, yaralanmalarının ciddiyetine ve acil tıbbi müdahale ile hayatta kalma olasılıklarına göre hızla sınıflandırmaktır.

Doğru Cevap: A

Soru 36

Aşağıdakilerden hangisi afet sonrası çevre sağlığı önlemlerinden biridir?

Dışkı, atık su ve katı atıkların bertarafı

Hasarın türü, yeri ve kapsamı

Erişilebilirlik ve hasar mahalline ulaşım için gerekli araçlar

Kalan operasyonel kapasite

Tahmini onarım süresi

Açıklama:

Afet çevre sağlığı önlemleri şunlardır:
1. Yeterli miktarda güvenli içme suyu sağlamak,
2. Temel sanitasyon tesisleri sağlamak,
3. Dışkı, atık su ve katı atıkların bertarafı,
4. Yeterli barınak
5. Gıda koruma önlemleri sağlamak,
6. Vektör kontrol önlemleri oluşturmak veya sürdürmek ve kişisel hijyeni teşvik etmek
Diğer seçenekler ise öncelikli çevre sağlığı hizmetleri kapsamında, hasar ve ihtiyaç raporları bilgilerini içermektedir.
Hasar ve ihtiyaç raporları bilgileri :
1. Hasarın türü, yeri ve kapsamı,
2. Erişilebilirlik ve hasar mahalline ulaşım için
gerekli araçlar,
3. Kalan operasyonel kapasite,
4. Onarımlar için gereken kaynakların tahmini (personel, ekipman ve malzemeler),
5. Tahmini onarım süresi.

Doğru Cevap: A

Soru 37

Aşağıdakilerden hangisi katı atık yönetimi başlığı altında gerçekleştirilen faaliyetlerden biri değildir?

Ev içinde ve yakınında vektör üreme alanları ortadan kaldırılmalıdır.

Sıhhi atıkların işlenmesi konusunda halka bilgi verilmelidir.

Çöp toplama hizmeti mümkün olan en kısa zamanda başlamalıdır.

Organik katı atıklar gömülmeli veya yakılmalıdır.

Hacimli malzemeler, varsa buldozer kullanılarak düzeltilmelidir.

Açıklama:

"Ev içinde ve yakınında vektör üreme alanları ortadan kaldırılmalı" seçeneği vektör kontrolü ile ilgili çevre sağlığı yönetimi konusudur.

Doğru Cevap: A

Soru 38

Her türlü ani etkili afetlerin en olası sonucu, ulaşım ve ........... sistemlerinin kesintiye uğraması ve rutin sosyal ve .......... faaliyetlerdeki altüst olmasıdır.
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yerleri aşağıdakilerden hangisi doğru olarak tamamlar?

iletişim / ekonomik

iletişim / kültürel

sağlık / kültürel

eğitim / sağlık

eğitim / kültürel

Açıklama:

Her türlü ani etkili afetlerin en olası sonucu, ulaşım ve iletişim sistemlerinin kesintiye uğraması ve rutin sosyal ve ekonomik faaliyetlerdeki altüst olmasıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 39

............., bir afet sırasında ve hemen sonrasında hükümet ve acil durum görevlileri için yerel olarak iletişim ağları kuran ve işleten ilk kişilerdir.
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru olarak tamamlar?

Amatör Telsiz Operatörleri

İtfaiyeciler

Acil Sağlık Görevlileri

Ulusal Telekomünikasyon Birliği

Emniyet Güçleri

Açıklama:

Amatör telsiz operatörleri, tarihsel olarak, bir afet sırasında ve hemen sonrasında hükümet ve acil durum görevlileri için yerel olarak iletişim ağları kuran ve işleten ilk kişiler olmuştur.

Doğru Cevap: A

Soru 40

Afet öncesi planlamanın bir parçası olarak, ülke veya yerelde yardım amaçlı el konulabilecek araçların ve bunları sağlayan kurumların örneğin sağlık bakanlığı, sosyal güvenlik, belediye sağlık hizmeti, STK vesaire araç envanteri çıkarılmalıdır.
Araç kaynak envanteri çıkartılırken aşağıdaki bilgilerden hangilerine öncelikli olarak yer verilir?
I. Araç envanteri ve araçların türü
II. Bakım ve yakıt gereksinimleri
III. İnternet ve uydu bağlantı özellikleri
IV. Personel taşıma kapasitesi

I ve II

I ve III

II, III ve IV

I, II ve IV

I, II ve III

Açıklama:

Afet öncesi planlamanın bir parçası olarak, ülke veya yerelde yardım amaçlı el konulabilecek araçların ve bunları sağlayan kurumların örneğin sağlık bakanlığı, sosyal güvenlik, belediye sağlık hizmeti,
STK vesaire araç envanteri çıkarılmalıdır ve aşağıdaki hususlar belirlenmelidir:
• Araç envanteri ve araçların türü (toplu taşıma, dört tekerlekten çekişli arabalar veya kamyonlar ve frigorifik araçlar,
• Bakım ve yakıt gereksinimleri,
• Personel veya kargo taşıma yetenekleri,
• Yeri ve kullanıma izin vermekten sorumlu kişilerin adları ve iletişim numaraları önceliklidir.
İnternet ve uydu bağlantı özellikleri iletişim ile ilgili özelliklerdir.

Doğru Cevap: D

Soru 41

Aşağıdakilerden hangisi acil yardım hizmetleri kapsamında, afet türlerine bağlı içerik ve kapsamı değişiklik gösterebilecek afet anı gerçek saha verilerinden değildir?

Etkilenen coğrafi alan, etkilenen nüfus ve konum bilgisi

Arama kurtarma ekibinin kimlik bilgileri

Ulaşım ve iletişim sistemlerinin güncel durumları

Yaralı, ölü ve kayıp sayıları

İçme suyu, yiyecek stokları, sıhhi tesisler ve barınakların mevcudiyeti

Açıklama:

Acil yardım hizmetleri kapsamında, afet türlerine bağlı içerik ve kapsamı değişiklik gösterebilecek afet anı gerçek saha verileri ve temel bilgi gereksinimleri aşağıda listelenmiştir.
1. Etkilenen coğrafi alan, etkilenen nüfus ve konum bilgisi (Şekil 2.1),
2. Ulaşım ve iletişim sistemlerinin güncel durumları,
3. İçme suyu, yiyecek stokları, sıhhi tesisler ve barınakların mevcudiyeti,
4. Yaralı, ölü ve kayıp sayıları,
5. Hastaneler ve diğer sağlık tesislerinin maruz kaldığı hasar, hizmet sunma kapasiteleri, özel ilaç, ekipman ve personel ihtiyaçları

Doğru Cevap: B

Soru 42

Aşağıdakilerden hangisi arka plan bilgileri arasında yer alır?

Etkilenen nüfusu tanımlama

Evlerinden uzaklaşan ve/veya taşınan kişilerin konumları ve sayısı

Yardımda aktif olan kilit kişi ve kuruluşlar

Sağlık kapsamında meydana gelebilecek ikincil riskleri belirlemek

Acil toplanma alanları ve geçici barınma-beslenme alanlarının konumları

Açıklama:

Arka Plan Bilgisi
Afet öncesi planın bir parçası olarak, arka plan bilgisi özetlenmiş ve kolay erişilebilir bir biçimde (mümkün olduğunda haritalarda görüntülenir) tutulursa, bilgilerin toplanması ve yorumlanması basitleşecektir. Arka plan bilgisi şunları içermelidir:
1. Bölgedeki nüfusun büyüklüğü ve dağılımı,
2. Ana iletişim hatları ve topografya,
3. Sağlık tesisleri tarafından sağlanan hizmetler, önceden güvenlik zaafiyet analizi ile belirlendiği üzere, doğal afetlere karşı özellikle savunmasız olabileceklerin notları,
4. Devlet depolarında, ticari depolarda, büyük gönüllü ve uluslararası kuruluşların depolarında büyük miktarlarda gıda, ilaç ve sağlık malzemelerinin yerleri,
5. Yardımda aktif olan kilit kişi ve kuruluşlar,
6. Potansiyel tahliye alanlarının konumları.

Doğru Cevap: C

Soru 43

“Hızlı ve kirli” olarak adlandırılan hızlı hasar değerlendirmesi, afetin etkilerinden sonra bilgi toplama yöntemlerinden hangisinin içinde yer alır?

Anketler

Doğrudan toplumdan ve yardım çalışanlarından raporlar (kitle kaynak yönetimi)

Medyadan haberler

Uydu ve hava araçları ile görüntüleme ve uzaktan algılama (hafif uçaklar, helikopterler, uydular,. İnsansız hava araçları)

Düzenli veri tabanları ve raporlama sistemleri

Açıklama:

Anketler
Belirli sağlık ihtiyaçları hakkında nitel ve nicel bilgiler ancak sistematik araştırmalar yoluyla elde edilebilir. Mevcut bilgi kaynaklarının yetersiz veya yanlış olduğu düşünüldüğü durumlarda, veri ve bilgi toplamaya yönelik uygun saha araştırmaları mümkün olabilecek en kısa zamanda planlanmalı ve yapılmalıdır. Anketler, büyük bir afetten sonra aşağıdaki üç aşamada düzenlenir:
1. Aşama: İlk 24 ila 48 saat içinde, helikopter, insansız hava aracı ve uydu görüntülerine dayalı “hızlı ve kirli” olarak adlandırılan hızlı hasar değerlendirmesi yapılır. Buradan elde edilen bulgular kullanılarak etkilenen afet bölgesi tanımlanır.

Doğru Cevap: A

Soru 44

"Afet mağdurlarının hareketi"; afet sonrası salgın riskinde, önlenebilir hastalık risklerinden hangisi ile ilgilidir?

Nüfus yoğunluğu

Su temini ve sanitasyon hizmetlerinin aksaması ve kirlenmesi

Evcil ve vahşi hayvanların yerinden olması

Nüfus yer değişikliği

Vektörlerin üremesini destekleyen ekolojik değişiklikler

Açıklama:

Afet Sonrası Salgın Riski
Doğa kaynaklı afetler, aşağıdaki hususlarda meydana gelen olumsuz değişiklikler nedeniyle önlenebilir hastalık riskini artırabilir:
1. Nüfus yoğunluğu: Sosyal mesafe koşulundan çok daha yakın temaslar, hava yoluyla bulaşabilen hastalıkların yayılmasını artırır. Afetlerden sonra gelişen olumsuz koşullar nedeniyle akut solunum yolu enfeksiyonlarında artışlar söz konusudur. Ayrıca, bir çok durumda vaka sayılarındaki ani artış ile başa çıkmada mevcut sağlık hizmetleri kapasitesi yetersiz kalabilir.
2. Nüfus yer değişikliği: Afet mağdurlarının hareketi, göçmen veya yerli nüfusun duyarlı olduğu bulaşıcı hastalıkların ortaya çıkmasına neden olabilir.
3. Su temini ve sanitasyon hizmetlerinin aksaması ve kirlenmesi: Temiz su temini ve atık su aktarım sistemleri, enerji hatlarıyla ilişkili sistemler afetlerde ciddi yapısal hasara maruz kalabilirler. Örneğin, Mexico City’deki 1985 depreminin ardından, temiz su taşıma borularının zarar görmesi nedeniyle milyonlarca insan birkaç hafta boyunca temiz su kaynağına ulaşamamıştır. İçme suları, kanalizasyon hatlarının zarar görmesi nedeniyle atık suyun temiz su kaynaklarına karışması ve hayvan kadavralarının temiz su 42 kaynakları içinde bulunmasından kaynaklı kirlenme koşulları ile karşı karşıya kalabilir.

Doğru Cevap: D

Soru 45

Aşağıdakilerden hangisi tifo ve kolerayı önlemede en pratik ve etkili strateji olmaya devam etmektedir?

Vakaların karantinaya alınması

Sağlık çalışanlarının aşılanması

Sterilizasyon ve enjeksiyon tekniklerinin denetlenmesi

Sadece vakaların aşılanması

Güvenli içme suyu temini ve dışkı bertarafı

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 46

Aşağıdakilerden hangisi hastane öncesi acil bakım hizmetleri kapsamındaki kritik işlem süreci basamaklarından değildir?

Arama, Kurtarma ve İlk Yardım

Örgütsel Yapı

Saha Bakımı/Tedavisi

Triyaj

Etiketleme

Açıklama:

Hastane Öncesi Acil Bakım
Hastane öncesi acil bakım hizmetleri kapsamında 4 kritik işlem süreci bulunmaktadır.
1. Arama, Kurtarma ve İlk Yardım
2. Saha Bakımı/Tedavisi
3. Triyaj
4. Etiketleme

Doğru Cevap: B

Soru 47

"Etkilenen nüfusun dışarıda oturabileceği ve mümkün olan en kısa sürede evlerine geri dönebileceği kısa vadeli konaklama yerleridir." şeklinde tanımlanan afet sonrası geçici yerleşim yeri aşağıdakilerden hangisidir?

Açık araziler

Terk edilmiş binalar

Kamplar

Gecekondular

Barınaklar

Açıklama:

AFETLERDE ÇEVRE SAĞLIĞI YÖNETİMİ
Barınaklar, tanımı gereği, etkilenen nüfusun dışarıda oturabileceği ve mümkün olan en kısa sürede evlerine geri dönebileceği kısa vadeli konaklama yerleridir. Bu tür tesisler, yüzlerce kişiye ihtiyaç duyulan temel hizmetleri uzun süreler boyunca verecek şekilde tasarlanmamıştır.

Doğru Cevap: E

Soru 48

"İnsanların ve hayvanların erişimini kısıtlayın; gerekirse, bir çit dikin ve bir bekçi atayın" şeklindeki bir koruma önlemi, afetlerde çevre sağlığı yönetimi maddelerinden hangisi ile ilgilidir?

Su Tedariği

Besin Güvenliği

Temel Sanitasyon ve Kişisel Hijyen

Dezenfektanların Toplu Dağıtımı

Vektör Kontrolü

Açıklama:

Su Tedariği
Alternatif Su Kaynakları
Genel tercih sırasına göre, aşağıdaki alternatif su kaynakları dikkate alınmalıdır:
1. Derin yeraltı suyu; 2. Sığ yeraltı suyu ve kaynak suyu; 3. Yağmur suyu; 4. Yüzey suyu.
Mandıralara, yiyecek ve içecek fabrikalarına, turistik tatil yerlerine ve diğer endüstriyel ve tarımsal tesislere ait özel su tedarik kaynakları, genellikle afetten etkilenen bir topluluğun çevresinde bulunur. Bu sistemlerin sahipleri ile afetlerden önce yapılacak işbirlikleri ve düzenlemeler, acil bir durum sırasında bu kaynakların kullanımını kolaylaştıracaktır. Kanalizasyon çıkışlarının, kimyasal fabrikaların, terk edilmiş veya faal katı atık bertaraf sahalarının, terk edilmiş veya faal olan madenlerin ve diğer tehlikeli sahaların yakınında ve/veya aşağısında bulunan kaynaklar, yerel koşullara aşina bir çevre sağlığı uzmanı aksini tavsiye edene kadar şüpheli kabul edilmelidir. Mevcut ve yeni su kaynakları aşağıdaki koruma önlemlerini gerektirir:
1. İnsanların ve hayvanların erişimini kısıtlayın; gerekirse, bir çit dikin ve bir bekçi atayın,
2. Su kaynağından güvenli bir mesafede yeterli dışkı tahliyesini sağlayın,
3. Nehir ve akarsulardaki su alma noktalarının akış yukarısında yıkanmayı ve hayvancılığı yasaklayın,
4. Kontaminasyondan korunmalarını sağlamak için kuyuları yükseltin; kuyu ağzından güvenli bir mesafede bir emme çukuruna dökülen suyun uygun şekilde boşaltılmasını sağlayın,
5. Kuyuların maksimum verimini tahmin edin; aşırı ekstraksiyon (kıyı bölgelerinde) tuzlu su girmesine neden olabilir veya kuyunun kurumasına neden olabilir. Gerekirse, su kaynağını oranlayın.

Doğru Cevap: A

Soru 49

Özellikle gelişmekte olan ülkelerin uzak bölgelerinde, kurulumu maliyetli, onarımı zor ve afetlere karşı savunmasız olan, afetlerde kullanılan iletişim yönetimi aşağıdakilerden hangisidir?

Radyo Çağrı Hizmeti

Uydu İletişimi

Karasal Telekomünikasyon

Elektronik Posta Hizmetleri

Telsiz İletişimi

Açıklama:

Karasal Telekomünikasyon
En karakteristik özelliği telefon kabloları aracılığıyla sağlanan telefon hizmeti olan geleneksel karasal telekomünikasyon hizmetleri, özellikle gelişmekte olan ülkelerin uzak bölgelerinde, kurulumu maliyetli, onarımı zor ve afetlere karşı savunmasızdır. Bir karasal ağda bir telefon direği bile yetersiz kalırsa, o direğe kadar olan tüm iletişimler etkilenir ve sistemle olan bağlantısı kesilir. Bu nedenle, afet planlamasında ve erken uyarı aşamalarında rol oynayabilseler de, afet başlangıcında ve afet müdahalesinin akut aşamasında sürekli kullanım için karasal iletişimlere güvenilemez. Telefon sistemi afet olayından zarar görmese bile, etkilenen nüfusun yoğun talebi nedeniyle güvenilmez veya kullanılamaz hale gelmesi muhtemeldir. Aşırı yüklenmiş devrelerden kaynaklanan kesintiler, birkaç saatten birkaç haftaya kadar sürebilir. Çevir sesleri de elektrik kesintilerinden ve aşırı yüklenmelerden etkilenebilir ve afet yönetiminin önünde bir başka engel olabilir.

Doğru Cevap: C

Soru 50

UNHCR, afet sonrası geçici yerleşim yerlerinde ev ihtiyaçları için kişi başına günde en az kaç litre temiz su tavsiye etmektedir?

Açıklama:

Su Temini
Güvenli su kaynaklarına yakınlık, yer seçimi için en önemli kriterlerden biridir. Kamp, halka açık bir su kaynağına yakınsa, bağlantı mümkün olabilir ve önemli bir sorun çözülebilir. Bağımsız pompalar veya arıtıcılar gibi diğer sistemler ve kaynaklar kullanılabilir, ancak bunlar daha maliyetlidir ve düzenli bakım gerektirir. Bazı bölgelerde, tüplü veya kazılmış kuyular yüksek kalitede ucuz içme suyu sağlayabilir. Katlanabilir tanklar veya ev tipi konteynerler gibi geçici depolama tesislerinde suyun kontaminasyonu çok yaygındır. Yeterli su klorlaması ve günlük artık klor ve bakteriyolojik izleme hastalıkları önlemede etkili bir yöntem olacaktır. UNHCR, ev ihtiyaçları için kişi başına günde en az 15 litre temiz su tavsiye etmektedir.

Doğru Cevap: D

Ünite 3

Soru 1

Aşağıdakilerden hangisi/hangileri afet yaşam döngüsü modelinin aşamalarındandır ?
I. önleme
II. azaltma
III. hazırlık
IV. müdahale

Yalnız I

I ve II

I, II ve III

II ve IV

I, II, III ve IV

Açıklama:

Tüm afetlerin, beş aşamadan oluşan afet yaşam döngüsü olarak bilinen döngüsel bir
modeli takip ettiği söylenir: önleme, azaltma, hazırlık, müdahale ve kurtarma. Bu aşamalar genellikle zaman ve kapsam olarak birbiriyle örtüşür.
Yanıt Hepsi olmalıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 2

Afet bildirimi eşiğini aşmadan absorbe edilebilecek (veya uyarlanabilecek) etki
oranı veya miktarı için bir sınır olarak ifade edilen terim aşağıdakilerden hangisidir ?

Soğurma kapasitesi

Afet riski

Dirençlilik

Artık risk

Erken uyarı sistemi

Açıklama:

Soğurma kapasitesi: Afet bildirimi eşiğini aşmadan absorbe edilebilecek (veya uyarlanabilecek) etki oranı veya miktarı için bir sınır.
Afet riski: Belirli bir gelecekte belirli bir toplulukta veya toplumda meydana gelebilecek, yaşam, sağlık durumu, geçim kaynakları, varlıklar ve hizmetlerde olası afet kayıpları.
Dirençlilik: Tehlikelere maruz kalan bir sistemin, topluluğun veya toplumun, temel yapılarının ve işlevlerinin korunması ve restorasyonu da dahil olmak üzere, bir tehlikenin etkilerine zamanında ve verimli bir şekilde direnme, absorbe etme, uyum sağlama ve kurtarma yeteneği.
Artık risk:Acil durum müdahale ve kurtarma kapasitelerinin sürdürülmesi gereken, etkin afet riskini azaltma önlemleri uygulandığında bile yönetilmeyen biçimde kalan risk.
Erken uyarı sistemi: Bir tehlike tehdidi altında olan bireylerin, toplulukların ve kuruluşların, zarar veya kayıp olasılığını azaltmak için uygun ve yeterli zamanda hazırlanmalarını ve harekete geçmelerini sağlamak için zamanında ve
Yanıt ''soğurma kapasitesi'' olmalıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 3

Bir topluluğun, sistemin veya varlığın, onu bir tehlikenin zarar verici etkilerine açık hale getiren özellikleri ve koşullarına ne ad verilir ?

Risk

Risk yönetimi

Teknolojik tehlike

Güvenlik açığı

Risk değerlendirmesi

Açıklama:

Risk: Doğa veya insan kaynaklı tehlikeler ile hassas koşullar arasındaki etkileşimlerden kaynaklanan zararlı sonuçların veya beklenen kayıpların (ölümler, yaralanmalar, mülk, geçim kaynakları, aksayan
ekonomik faaliyetler veya çevre hasarı) olasılığı.
Risk değerlendirmesi: Potansiyel tehlikeleri analiz ederek ve birlikte potansiyel olarak maruz kalan insanlara, mülklere, hizmetlere, geçim kaynaklarına ve bağımlı oldukları çevreye zarar verebilecek
mevcut güvenlik açığı koşullarını değerlendirerek riskin yapısını ve kapsamını belirleyen bir metodoloji.
Risk yönetimi: Potansiyel zarar ve kayıpları en aza indirmek için belirsizliği yönetmeye yönelik sistematik
yaklaşım ve uygulama.
Teknolojik tehlike: Kazalar, tehlikeli prosedürler, altyapı arızaları veya belirli insan faaliyetleri dahil olmak üzere teknolojik veya endüstriyel koşullardan kaynaklanan ve can kaybına, yaralanmaya, hastalığa veya diğer sağlık etkile
Yanıt D seçeneği olmalıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 4

''Afet önleme, hafifletme ve hazırlıklı olma, on yılın amaç ve hedeflerine ulaşmada afet müdahalesinden daha iyidir.'' ifadesi hangi faaliyet esnasında vurgulanmıştır ?

Uluslararası Doğal Afetleri Azaltma On Yılı (IDNDR)

Yokohama Stratejisi ve Daha Güvenli Bir Dünya için Eylem Planı

2005-2015 Hyogo Eylem Çerçevesi (HFA)

Johannesburg Sürdürülebilir Kalkınma Dünya Zirvesi (WSSD)

2005 Afet Azaltma İkinci Dünya Konferansı

Açıklama:

1994 Dünya Doğal Afetleri Azaltma Konferansıyapılmış ve bu, “Yokohama Stratejisi ve Daha Güvenli Bir Dünya için Eylem Planı: Doğal Afet Önleme, Hazırlık ve Azaltma Yönergeleri” ile sonuçlandı.
Yokohama Stratejisi ve Eylem Planı, “Afet önleme, hafifletme ve hazırlıklı olma, On yılın amaç ve hedeflerine ulaşmada afet müdahalesinden daha iyidir. Afet müdahalesi tek başına yeterli değildir, çünkü çok yüksek bir maliyetle yalnızca geçici sonuçlar verir. Bu sınırlı yaklaşımı çok uzun süre takip ettik. Bu, son zamanlarda, zorlayıcı olsa da kapsamlı bir yaklaşımın izlenmesinden sapmaması gereken karmaşık acil durumlara müdahaleye odaklanılmasıyla daha da kanıtlanmıştır. Önleme, güvenlikte kalıcı iyileşmeye katkıda bulunur ve entegre afet yönetimi için esastır.” ifadesiyle hazırlıklı olmanın önemini
vurgulamıştır.
Yanıt B seçeneği olmalıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 5

Aşağıdakilerden hangisi/hangileri 2005-2015 Hyogo Eylem Çerçevesi (HFA) kapsamında önerilen öncelikli konulardandır ?
I. Afet riskinin azaltılmasını öncelik haline getirilmesi
II. Risk bilgilerinin ve erken uyarının iyileştirilmesi
III. Bir güvenlik ve dayanıklılık kültürü oluşturulması

Yalnız I

I ve II

II ve III

I ve III

I, II ve III

Açıklama:

2005-2015 Hyogo Eylem Çerçevesi (HFA) eylem için beş özel öncelik önermiştir. Bunlar:
1. Afet riskinin azaltılmasını öncelik haline getirilmesi,
2. Risk bilgilerinin ve erken uyarının iyileştirilmesi,
3. Bir güvenlik ve dayanıklılık kültürü oluşturulması,
4. Kilit sektörlerdeki risklerin azaltılması,
5. Müdahale için hazırlığın güçlendirilmesi,
Yaıt hepsi olmalıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 6

Taşkın yatağı yönetimi aşağıda belirtilen hangi afete hazırlık sürecindeki ihtiyaçları karşılamak için yapılması gereken eylemler içinde yer alır ?

Önleyici tedbirler

Koruyucu önlemler

Hayat kurtaran önlemler

Rehabilitasyon

İlkyardım

Açıklama:

Sağlıkla ilgili acil durumlara hazırlıklı olmanın
amaçları şu şekilde sunulmuştur:
• Morbidite ve mortaliteyi önlemek
• Yaralılar için bakım sağlamak
• Olumsuz iklim ve çevre koşullarını yönetmek
• Normal sağlığın yeniden kazanılmasını sağlamak
• Sağlık hizmetlerini yeniden kurmak
• Personeli korumak
• Halk sağlığını ve tıbbi varlıkları korumak
Bu ihtiyaçları karşılamak için yapılması gereken
eylemler dört kategoride toplanabilir:
1. Önleyici tedbirler: örneğin, bina yönetmelikleri
ve taşkın yatağı yönetimi
2. Koruyucu önlemler: örneğin erken uyarı ve
toplum eğitimi
3. Hayat kurtaran önlemler: örneğin, kurtarma
ve yardım
4. Rehabilitasyon: örneğin, yeniden yerleşim
ve yeniden inşa
Yanıt A seçeneği olmalıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 7

Aşağıdakilerden hangisi/hangileri acil duruma hazırlık programının unsurlarındandır ?
I. Risk değerlendirmesi
II. Acil durum planlaması
III. Eğitim ve öğretim
IV. Uyarı sistemleri

Yalnız I

I ve II

I, II ve III

III ve IV

I, II, III ve IV

Açıklama:

Acil Duruma Hazırlık Programının Unsurları
•Risk değerlendirmesi
• Acil durum planlaması
• Eğitim ve öğretim
• Uyarı sistemleri
• Özel iletişim sistemleri
• Bilgi veri tabanları ve bilgi yönetim sistemleri
• Kaynak yönetim sistemleri
• Kaynak stokları
• Acil durum tatbikatları
• Nüfus koruma sistemleri
• Olay yönetim sistemleri
• Politika geliştirme
• İzleme ve değerlendirme
Yanıt hepsi olmalıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 8

Aşağıdakilerden hangisi sel doğal afetlerinin halk sağlığı sonuçlarında yaygınlıkla görülmez ?

Ağır yaralanmalar

Temiz su kaybı

Barınak kaybı

Rutin hijyen kaybı

Kronik hastalıkların kötüleşmesi

Açıklama:

Sellerde ağır yaralanmalar az görülmekle birlikte diğer seçeneklerdeki sonuçlar sıklıkla görülebilmektedir.
Yanıt A seçeneği olmalıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 9

Gıda kıtlığı hangi afetler sonrasında yaygın olarak görülebilir ?

Kentsel yangın

Yapısal çökme

Ulaşım kazası

Patlama/bonbalama

Sel

Açıklama:

Cevaplarda verilen ilk dört seçenek teknolojik afetlerden olup, gıda kıtlığı ile sonuçlanmaz, seller ise yayın odaklı olarak gıda kıtlığı ile sonuçlanabilir.
Yanıt E seçeneği olmalıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 10

Aşağıda belirtilen aşamalardan hangisi ''Afet Hazırlık Programı Döngüsü'' içerisinde yer almaz?

Risk değerlendirilmesi

Acil operasyon planı

Boşluk analizi

Hazırlık planı

Testlerin gerçekleştirilmesi

Açıklama:

Afet Hazırlık Programı Döngüsü
Risk değerlendirmesi
Acil Durum Operasyon Planı
Boşluk analizi
Hazırlık Planı
Hazırlık Planının Uygulanması
İzleme ve değerlendirme
Yanıt E seçeneği olmalıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 11

Aşağıdaki ifadelerden hangisi Afet riskini tanımlamaktadır?

Belirli bir gelecekte belirli bir toplulukta veya toplumda meydana gelebilecek, yaşam, sağlık durumu, geçim kaynakları, varlıklar ve hizmetlerde olası afet kayıpları

Tehlikelerin olumsuz etkilerini ve afet olasılığını azaltmak için stratejiler, politikalar ve iyileştirilmiş başa çıkma kapasitelerini uygulamak için idari yönergeleri, kuruluşları ve operasyonel beceri ve kapasiteleri kullanmanın sistematik süreci

Bir tehlike tehdidi altında olan bireylerin, toplulukların ve kuruluşların, zarar veya kayıp olasılığını azaltmak için uygun ve yeterli zamanda hazırlanmalarını ve harekete geçmelerini sağlamak için zamanında ve anlamlı uyarı bilgileri oluşturmak ve yaymak için gereken kapasiteler grubu

Tehlikeli bölgelerde bulunan ve dolayısıyla potansiyel kayıplara maruz kalan insanlar, mülkler, sistemler veya diğer unsurlar

Can kaybına, yaralanmaya veya diğer sağlık etkilerine, mülk hasarına, geçim kaynaklarının ve hizmetlerin kaybına, sosyal ve ekonomik bozulmaya veya çevresel hasara neden olabilecek doğal süreç veya olgu

Açıklama:

Açıklama bulunmamaktadır.
Tablo 3.1 Kilit Terimlerin Tanımları
Afet riski: Belirli bir gelecekte belirli bir toplulukta veya toplumda meydana gelebilecek, yaşam, sağlık durumu, geçim kaynakları, varlıklar ve hizmetlerde olası afet kayıpları.

Doğru Cevap: A

Soru 12

Mevcut uygulamada afete hazırlık yaklaşımı aşağıda yer alan ifadelerden hangisini içermelidir?

Kapsayıcı ve Tüm tehlikeler yaklaşımı

Çok sektörlü ve sektörler arası

Topluluk temelli ve kullanıcı dostu

Kültürel olarak duyarlı ve spesifik

Hepsini

Açıklama:

Açıklama bulunmamaktadır.
Mevcut Uygulamada Afete Hazırlık Yaklaşımı
“Acil duruma hazırlık, bir ülkenin her türlü acil durumu yönetme konusundaki genel kapasitesini ve kabiliyetini güçlendirmek ve rahatlamadan iyileşme yoluyla sürekli kalkınmaya düzenli bir geçiş sağlamak olan uzun vadeli bir kalkınma faaliyetleri programıdır.” Etkili olması için, afete hazırlık programları genel bir afet risk yönetimi stratejisinin bir bileşeni olmalı ve izole bir proje olarak uygulanmamalıdır. Afete hazırlık, toplulukları, mülkleri ve çevreyi yeterince korumak için bir dizi ilke tarafından yönlendirilmelidir. Etkinliğini sağlamak için yaklaşım şu noktaları içermelidir:

Kapsayıcı
Tüm tehlikeler yaklaşımı
Çok sektörlü ve sektörler arası
Topluluk temelli ve kullanıcı dostu
Kültürel olarak duyarlı ve spesifik olmalıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 13

Aşağıdaki seçeneklerden hangisi Afete Hazırlık Sağlık Hedefleri içinde ihtiyaçları karşılamak için yapılması gereken eylemler kategorisinde yer almamaktadır?

Önleyici tedbirler: örneğin, bina yönetmelikleri ve taşkın yatağı yönetimi

Koruyucu önlemler: örneğin erken uyarı ve toplum eğitimi

Hayat kurtaran önlemler: örneğin, kurtarma ve yardım

Rahatlatıcı önlemler: örneğin, eşyaları duvara monte etme

Rehabilitasyon: örneğin, yeniden yerleşim ve yeniden inşa

Açıklama:

Açıklama bulunmamaktadır.
Önleyici tedbirler: örneğin, bina yönetmelikleri ve taşkın yatağı yönetimi
Koruyucu önlemler: örneğin erken uyarı ve toplum eğitimi
Hayat kurtaran önlemler: örneğin, kurtarma ve yardım
Rehabilitasyon: örneğin, yeniden yerleşim ve yeniden inşa

Doğru Cevap: D

Soru 14

Afet yönetiminde kapasite neyi ifade etmektedir?

Bir toplulukta, toplumda veya kuruluşta mutabık kalınan hedeflere ulaşmak için kullanılabilecek tüm güçlü yönler, nitelikler ve kaynakların birleşimidir.

İstenen bir hedefe ulaşmak için mevcut tüm güçlü yönlerdir.

Niteliklerin ve kaynakların ölçüsüdür.

Mevcut malzeme miktarıdır.

İnsan kaynakları ve teknik beceriler bütünüdür.

Açıklama:

Açıklama bulunmamaktadır.
Kapasite, “bir toplulukta, toplumda veya kuruluşta mutabık kalınan hedeflere ulaşmak için kullanılabilecek tüm güçlü yönler, nitelikler ve kaynakların birleşimidir”. Her ne kadar iki terim yanlışlıkla birbirinin yerine kullanılabilse de, yeteneği kapasiteden ayırmak önemlidir. Yetenek, istenen bir hedefe ulaşma yeteneği iken kapasite, bu hedefe ulaşmak için mevcut tüm güçlü yönlerin, niteliklerin ve kaynakların ölçüsüdür. Bir yeteneğin zaman içindeki performansını ölçmek için kapasite, bir oran (örneğin, bir günde gerçekleştirilen laboratuvar testlerinin sayısı) olarak görülmelidir. İkisini örnekle ayırt edebiliriz. Bir laboratuvarın kan kültürü testi yapma kabiliyetine sahip olup olmadığını düşünün. Ancak, yeteneği olmasına rağmen, kapasitenin (veya bu testlerin gerçekleştirilme hızının) bir ölçüsü de olmalıdır. Bu özel yeteneğin kapasitesi, bu nedenle, saat başına test sayısı veya günlük daha büyük test sayısı büyüklükleri cinsinden ifade edilir. Bu nedenle kapasite, yalnızca bu özel yetenek için mevcut malzeme miktarını değil, aynı zamanda insan kaynakları ve teknik beceriler gibi diğer hız sınırlayıcı temel unsurları da yansıtır.

Doğru Cevap: A

Soru 15

Aşağıdakilerden hangisi afete hazırlık programlarının izlenmesi ve değerlendirilmesi için kullanılan yöntemlerden biri değildir?

Proje yönetimi

Operasyonel bilgi alma

Tatbikatlar

Risk değerlendirmesi

Sistem analizi

Açıklama:

Açıklama bulunmamaktadır.
İzleme ve Değerlendirme
İzleme ve değerlendirme, bir afete hazırlık
programının ne kadar iyi geliştirildiğini ve uygulandığını
ve onu iyileştirmek için ne yapılması
gerektiğini belirlemeyi içerir. Bu yöntem bir afete
hazırlık programının tüm süreçlerine uygulanabilir.
Hazırlığı izlemenin ve değerlendirmenin dört
yolu burada açıklanacaktır:
• Proje yönetimi
• Operasyonel bilgi alma
• Tatbikatlar
• Sistem analizi
Proje yönetimi, bir projenin uygulama aşamasında
aşağıdakileri içeren bir izleme ve değerlendirme
aracıdır:
• Proje hedeflerine yönelik ile.........

Doğru Cevap: D

Soru 16

Standart afet planları tamamlandığında, operasyonlarda sık yaşanan sorunlar nelerdir?

Hantaldırlar, afet planları son derece kalın, yasal düzenlemeleri karşılayan ancak operasyonel sorunları ele almayan, kullanıcı dostu olmayan belgeler olma eğilimindedir.

Personel genellikle eğitimli değildir ve hatta geliştirilmiş bir afet planından haberdar değildir.

Sağlık afet planları, genel planlama sürecine entegre edilmemiştir.

Tek bir afet planına sahip olma ve belirli koşullara bakılmaksızın aynı afet müdahalesine gönderme eğilimi vardır.

Hepsi.

Açıklama:

Açıklama bulunmamaktadır.
Afet Planlamasında Sorunlar
Standart afet planları tamamlandığında, operasyonlarda nadiren kullanılır çünkü:

Hantaldırlar-afet planları son derece kalın, yasal düzenlemeleri karşılayan ancak operasyonel sorunları ele almayan, kullanıcı dostu olmayan belgeler olma eğilimindedir.
Personel genellikle eğitimli değildir ve hatta geliştirilmiş bir afet planından haberdar değildir.
Sağlık afet planları, genel planlama sürecine entegre edilmemiştir-ulusal planlara kolayca uymazlar veya gerektiğinde diğer dış aktörlerin veya kurumların halk sağlığı müdahale faaliyetlerini koordine edeceği veya destekleyeceği varsayımıyla çalışmazlar.

Devlet düzenlemelerini/gereksinimlerini ve en iyi uygulamaları bütünleştiren afet planlaması, hayata geçirilmesi zor planlara neden olur.
Tek bir afet planına sahip olma ve belirli koşullara bakılmaksızın aynı afet müdahalesine gönderme eğilimi vardır.

Doğru Cevap: E

Soru 17

Aşağıdaki yer alan ifadelerden hangisi doğa kaynaklı afetlerin neden olduğu halk sağlığı sonuçlarından biri değildir?

Ölümlü trafik kazası

Ağır yaralanma

Temiz su kaybı

Toksik maruziyetler

Gıda kıtlığı

Açıklama:

Açıklama bulunmamaktadır.
Ölüm, ağır yaralanma, temiz su kaybı, sanitasyon kaybı, artan zararlılar, kronik hastalıkların kötüleşmesi, toksik maruziyetler ve gıda kıtlığı doğa kaynaklı afetlerin neden olduğu bazı halk sağlığı sonuçlarıdır. Gıda kıtlığı temelli halk sağlığı sorunları salgın hastalıklarda önemsiz kategoride iken orman yangını ve sel koşullarında odak bir halk sağlığı sorununa dönüşebilmektedir. Bu nedenle bu sınıflamaların risk yönetimi sürecinde belirlenmiş olması ve afete hazırlık çalışmalarının bu çerçevede sürdürülmesi oldukça önemlidir.

Doğru Cevap: A

Soru 18

Acil durum operasyon planı faaliyetleri içinde yer alan Boşluk analizi ne ifade etmektedir?

Bu boşluğu doldurmak için planımız nedir?

Müdahale sırasında gerekli olabilecek kapasite nedir?

Kapasitemiz de ne gibi bir boşluk var?

Her bir aktiviteyi başarmak için mevcut kaynaklarımızın ölçüsü nedir?

Hedeflere ulaşmak için hangi eylemler gerçekleştirilecek?

Açıklama:

Açıklama bulunmamaktadır.
Daha sonra, hem tehlikeler hem de güvenlik açığı için bireysel puanlar kullanılarak nihai bir risk puanı hesaplanır. Bu risk puanı, bir dizi öncelikli riskin geliştirilmesine rehberlik etmek için kullanılır. Soğurma kapasitesi daha sonra boşluk analizi aşaması sırasında afet risk değerlendirmesine dahil edilir (Şekil 3.2).

Hedeflere ulaşmak için hangi eylemler gerçekleştirilecek?

Her bir aktiviteyi başarmak için mevcut kaynaklarımızın ölçüsü nedir?

Müdahale sırasında gerekli olabilecek kapasite nedir?

Kapasitemiz de ne gibi bir boşluk var?

Bu boşluğu doldurmak için planımız nedir?Faaliyetler Mevcut Kapasite Beklenen Kapasite Boşluk Analizi Hazırlık Planı

Şekil 3.2 Acil Durum Operasyon Planı Faaliyetlerinin Boşluk Analizini Yaparak Bir Hazırlık Planı Geliştirme Süreci..........

Doğru Cevap: C

Soru 19

Afetlere hazırlık sürecinde karşılaşılan en önemli olumsuzluk aşağıdakilerden hangisidir?

Programlara karşı uzun vadeli sürdürülebilirlik yerine kısa vadeli bir faaliyet olarak hazırlık

Afet olgusuna ilişkin geçerli varsayım ve bilgi eksikliği

Dış yardıma aşırı güven, mobil sahra hastaneleri ve uzman cerrahi ekipler

Afet tatbikatlarının yanlış kullanımı

Hepsi

Açıklama:

Açıklama bulunmamaktadır.
Afetlere hazırlık sürecinde karşılaşılan en önemli olumsuzluklar aşağıda listelenmiştir.

Programlara karşı uzun vadeli sürdürülebilirlik yerine kısa vadeli bir faaliyet olarak hazırlık

Afet olgusuna ilişkin geçerli varsayım ve bilgi eksikliği

Dış yardıma aşırı güven, mobil sahra hastaneleri ve uzman cerrahi ekipler

Afet tatbikatlarının yanlış kullanımı

Doğru Cevap: E

Soru 20

Acil durum operasyon planı yazmaya hazırlanmak için gerekli Altı Ana Adımın doğru sıralanması için hangi adımlar yer değiştirmelidir?
Çalışma grubu oluştur>Referans topla>Envanter yetenekleri>
1 2 3
Hedefler oluşturun>Toplantı atölyesi>Taslak şablonu
4 5 6

1 ile 2

2 ile 3

4 ile 5

5 ile 6

3 ile 4

Açıklama:

Açıklama bulunmamaktadır.
Planlama Yöntemi
Bir planlama yöntemi, bir plan yazmanın mantıklı ve tekrarlanabilir bir yoludur. Bu standartlaştırılmış yaklaşım için kılavuz ilkeler, planlama çalışmasının tüm katılımcılarına öğretilmelidir. İdeal olarak, yerel planlamacılar ve eğitmenler için bir eğitim müfredatının kullanılması, bu standart yaklaşımı kullanan planlama çabalarının sürdürülebilirliğini sağlar. Şekil 3.4, plan yazmaya hazırlanmak için gerekli altı ana adımı göstermektedir.
Çalışma grubu olustur͢ > Referans topla > Envanter yetenekleri > Hedefler olusturun > Taslak sablonu > Toplantı atölyesi
Acil Durum Operasyon Planı Yazmaya Hazırlanmak İçin Gerekli Altı Ana Adım

Doğru Cevap: D

Soru 21

“Tehlikelerin olumsuz etkilerini ve afet olasılığını azaltmak için stratejiler, politikalar ve iyileştirilmiş başa çıkma kapasitelerini uygulamak için idari yönergeleri, kuruluşları ve operasyonel beceri ve kapasiteleri kullanmanın sistematik süreci” olarak tanımlanan afet terminolojisi aşağıdakilerden hangisidir?

Her türlü tehlike yaklaşımı

Afet risk yönetimi

Dirençlilik

Tehlike

Önleme

Açıklama:

Afet terminolojisine göre, "Tehlikelerin olumsuz etkilerini ve afet olasılığını azaltmak için stratejiler, politikalar ve iyileştirilmiş başa çıkma kapasitelerini uygulamak için idari yönergeleri, kuruluşları ve operasyonel beceri ve kapasiteleri kullanmanın sistematik süreci." tanımı Afet risk yönetimine aittir.
Afet risk yönetimi: Tehlikelerin olumsuz etkilerini ve afet olasılığını azaltmak için stratejiler, politikalar ve iyileştirilmiş başa çıkma kapasitelerini uygulamak için idari yönergeleri, kuruluşları ve operasyonel beceri ve kapasiteleri kullanmanın sistematik süreci.

Doğru Cevap: B

Soru 22

Aşağıdakilerden hangisi Hyogo Eylem Çerçevesi (HFA) kapsamında eylem için önerilen özel önceliklerden biri değildir?

Afet riskinin azaltılmasını öncelik haline getirilmesi

Risk bilgilerinin ve erken uyarının iyileştirilmesi

Bir güvenlik ve dayanıklılık kültürü oluşturulması

Kilit sektörlerdeki risklerin azaltılması

Sürdürülebilir kalkınma planı hazırlanması

Açıklama:

HFA, eylem için beş özel öncelik önerdi:
1. Afet riskinin azaltılmasını öncelik haline getirilmesi,
2. Risk bilgilerinin ve erken uyarının iyileştirilmesi,
3. Bir güvenlik ve dayanıklılık kültürü oluşturulması,
4. Kilit sektörlerdeki risklerin azaltılması,
5. Müdahale için hazırlığın güçlendirilmesi.
Dolayısıyla E seçeneğindeki "Sürdürülebilir kalkınma planı hazırlanması" şıkkı yanlıştır.
A/RES/58/214 sayılı kararıyla, Birleşmiş Milletler Genel Kurulu Ocak 2005’te Japonya, Hyogo, Kobe’de bir Dünya Afet Azaltma Konferansı (WCDR) topladı. Konferans, güvenlik açıklarını ve tehlike risklerini azaltmaya yönelik stratejik ve sistematik bir yaklaşımı teşvik etmek için eşsiz bir fırsat sağladı. Ulusların ve toplulukların afetlere
karşı direncini artırmanın gerekliliğinin altını çizdi ve yollarını belirledi. WCDR’nin kilit sonuçlarından biri, aşağıdakileri kabul eden ortak bir bildiri olan Hyogo Deklarasyonunu içeriyordu: “Bir afet önleme ve dayanıklılık kültürü ve sağlam yatırımlar olan ilgili afet öncesi stratejiler, bireysel düzeyden uluslararası düzeylere kadar her düzeyde teşvik edilmelidir.” WCDR’nin bir diğer önemli sonucu da 2005-2015 Hyogo Eylem Çerçevesi (HFA) olmuştur. HFA, eylem için beş özel öncelik önerdi:
1. Afet riskinin azaltılmasını öncelik haline getirilmesi,
2. Risk bilgilerinin ve erken uyarının iyileştirilmesi,
3. Bir güvenlik ve dayanıklılık kültürü oluşturulması,
4. Kilit sektörlerdeki risklerin azaltılması,
5. Müdahale için hazırlığın güçlendirilmesi.

Doğru Cevap: E

Soru 23

Sağlıkla ilgili acil durumları karşılamak için yapılması gereken eylemlerden biri olan ve “bina yönetmelikleri ve taşkın yatağı yönetimi” örneğini destekleyen eylem hangi kategoride değerlendirilmektedir?

Koruyucu önlemler

Hayat kurtaran önlemler

Önleyici tedbirler

Rehabilitasyon

Bilimsel araştırmalara dayanan önlemler

Açıklama:

Afete Hazırlık Sağlık Hedefleri kapsamında, bu ihtiyaçları karşılamak için yapılması gereken eylemler dört kategoride toplanabilir:
1. Önleyici tedbirler: örneğin, bina yönetmelikleri ve taşkın yatağı yönetimi
2. Koruyucu önlemler: örneğin erken uyarı ve toplum eğitimi
3. Hayat kurtaran önlemler: örneğin, kurtarma ve yardım
4. Rehabilitasyon: örneğin, yeniden yerleşim ve yeniden inşa
"bina yönetmelikleri ve taşkın yatağı yönetimi" örneğini destekleyen eylem "önleyici tedbirler" kategorisinde değerlendirilmektedir.

Doğru Cevap: C

Soru 24

I. Proje yönetim
II. Operasyonel bilgi alma
III. Tatbikatlar
IV. Acil durum operasyon planı
Yukarıda verilenlerden hangileri “Yeteneklere Dayalı Afet Hazırlık Programı Geliştirme Aşamaları”ndan, hazırlık programlarının izlenmesi ve değerlendirilmesi için kullanılan yöntemlerdendir?

I ve II

II ve IV

I ve IV.

I, II, III

I, II, III, IV

Açıklama:

Yeteneklere Dayalı Afet Hazırlık Programı Geliştirme Aşamaları kapsamında, hazırlık programlarının izlenmesi ve değerlendirilmesi için aşağıdaki dört yöntem kullanılır:
a. Proje Yönetimi
b. Operasyonel bilgi alma
c. Tatbikatlar
d. Sistem Analizi
"Acil durum operasyon" planı yer almamaktadır.

Doğru Cevap: D

Soru 25

Aşağıdakilerden hangisi risk değerlendirme tekniklerinden biri değildir?

İlgi alanındaki uzmanlarla yapılandırılmış görüşmeler

Çok disiplinli uzman gruplarının kullanımı

Anketleri kullanarak bireysel değerlendirmeler

Modellerin ve simülasyonların kullanımı

Sosyal medyada afet ile ilgili paylaşılan haberlerin değerlendirilmesi

Açıklama:

Kitapta risk değerlendirme teknikleri için "sosyal medyada afet ile ilgili paylaşılan haberlerin değerlendirilmesi" gibi bir kriter belirtilmemiştir.
Risk değerlendirme teknikleri şunları içerebilir:
• İlgi alanındaki uzmanlarla yapılandırılmış görüşmeler
• Çok disiplinli uzman gruplarının kullanımı
• Anketleri kullanarak bireysel değerlendirmeler
• Modellerin ve simülasyonların kullanımı
Dolayısıyla, sosyal medyada afet ile ilgili paylaşılan haberlerin değerlendirilmesi gibi bir kriter belirtilmemiştir.

Doğru Cevap: E

Soru 26

“Olası olmayan, zaman zaman ulusun bir yerinde meydana gelebilir” olarak tanımlanan bir afetin hangi sıklıkta gerçekleşmesi beklenir?

Yılda bir kez veya daha sık

3 yılda bir

Her 10 yılda bir

30 yılda bir

100 yılda bir

Açıklama:

Tehlikenin Meydana Gelme Olasılığını Puanlama Kriterlerine göre, olası olmayan, zaman zaman ulusun bir yerinde meydana gelen afetlerin 30 yılda bir gerçekleşmesi beklenmektedir.

Doğru Cevap: D

Soru 27

Aşağıdakilerden hangisi afet ve acil durum yönetiminde uygulanan eğitim ve öğretim stratejileri arasında yer almaz?

Seminerlere katılmak

Öz-yönelimli öğrenmek

Arama kurtarma ekibine katılmak

Tatbikatlara katılmak

Broşür, video veya medya reklamlarını takip etmek

Açıklama:

Farklı hedef kitlelere ve amaçlara uygun bir dizi olası eğitim ve öğretim stratejisi vardır. Strateji seçimi, ihtiyaca, hedef kitleye, amaca, mevcut zamana ve mevcut paraya ve diğer kaynaklara dayalı olmalıdır.
Afet ve acil durum yönetiminde uygulanan eğitim ve öğretim stratejileri şunları içerebilir:
• Çalıştaylar, seminerler, örgün eğitim programları veya konferanslar
• Öz-yönelimli öğrenme
• Bireysel eğitim
• Tatbikatlar
• Broşürler, videolar, medya reklamları, haber
bültenleri veya dergiler
• Resmi olmayan veya resmi sunumlar
• Okul çocuklarından profesyonellere kadar
halkın eğitimi
• Halka açık sergiler veya halka açık toplantılar
• Mentörlük ve geçici görev atamaları
Dolayısıyla C seçeneğinde yer alan "Arama kurtarma ekibine katılmak" afet ve acil durum yönetiminde uygulanan eğitim ve öğretim stratejilerinden biri değildir.

Doğru Cevap: C

Soru 28

Konsensüse dayalı planlama

Operasyonel düzeyde planlama

Hedefe dayalı planlama

Yeteneğe dayalı planlama

Yerel, ulusal ve uluslararası hazırlık stratejileri, yönergeleri ve en iyi uygulamalarla uyumlu planlama

Açıklama:

“Yalnızca çoğu katılımcının anlaşmasını değil, aynı zamanda en kabul edilebilir kararı elde etmek için azınlığın itirazlarını çözmeyi veya azaltmayı da amaçlayan bir grup karar verme süreci” olarak tanımlanan etkin acil durum operasyon planlaması yaklaşımı "Konsensüse dayalı planlama"dır.
“Yalnızca çoğu katılımcının anlaşmasını değil, aynı zamanda en kabul edilebilir kararı elde etmek için azınlığın itirazlarını çözmeyi veya azaltmayı da amaçlayan bir grup karar verme süreci” olarak tanımlanan etkin acil durum operasyon planlaması yaklaşımı "Konsensüse dayalı planlama"dır.

Doğru Cevap: A

Soru 29

Acil durum operasyon planı yazmaya hazırlanmak için uyulması gereken adımlar hangi seçenekte doğru sıralanmıştır?

Referans toplama - çalışma grubunu oluşturma - hedefleri belirleme - envanter yeteneklerini çıkarma - taslak şablonu oluşturma - toplantı atölyesini kurma

Çalışma grubunu oluşturma - referans toplama - envanter yeteneklerini çıkarma - hedefleri belirleme - taslak şablonu oluşturma - toplantı atölyesini kurma

Hedeflerini belirleme - çalışma grubu oluşturma - referans toplama - envanter yeteneklerini çıkarma - taslak şablonu oluşturma - toplantı atölyesini kurma

Hedeflerini belirleme - referans toplama - çalışma grubu oluşturma - çalışma grubu oluşturma - taslak şablonu oluşturma - toplantı atölyesini kurma

Hedeflerini belirleme - envanter yeteneklerini çıkarma - çalışma grubu oluşturma - taslak şablonu oluşturma - toplantı atölyesini kurma - referans toplama

Açıklama:

"Planlama Yöntemi" başlıklı konuda, plan yazmaya hazırlanmak için gerekli altı ana
adımı gösterilmiştir.
Bu adımların doğru sıralanışı:
"Çalışma grubunu oluşturma - referans toplama - envanter yeteneklerini çıkarma - hedefleri belirleme - taslak şablonu oluşturma - toplantı atölyesini kurma"dır.

Doğru Cevap: B

Soru 30

I. Programlara karşı uzun vadeli sürdürülebilirlik yerine kısa vadeli bir faaliyet olarak hazırlık
II. Afete yatkın bölgelerde yerleşim kurulması
III. Dış yardıma aşırı güven
IV. Afet tatbikatlarının düzenli aralıklarla gerçekleştirilmesi
Yukarıda verilenlerden hangileri afet yönetimi sorunlarından değildir?

II ve III

Yalnız IV

I, II ve III

III ve IV

II ve IV

Açıklama:

"Genel Olarak Afet Yönetiminin Tuzakları",
- programlara karşı uzun vadeli sürdürülebilirlik yerine kısa vadeli bir faaliyet olarak hazırlık,
- dış yardıma aşırı güven,
- afet olgusuna ilişkin geçerli varsayım ve bilgi eksikliği,
- afet tatbikatlarının yanlış kullanımı olarak sıralanmıştır.
Ancak afete yakın bölgelerde yerleşim kurulması ve afet tatbikatlarının düzenli aralıklarla gerçekleştirilmesi belirtilen konu kapsamında bahsedilmemiştir.
Nitekim, afet tatbikatlarının düzenli aralıklarla gerçekleştirilmesi olumlu bir davranıştır. Afet yönetiminin tuzağı olarak nitelendirilemez.
"Genel Olarak Afet Yönetiminin Tuzakları",
- programlara karşı uzun vadeli sürdürülebilirlik yerine kısa vadeli bir faaliyet olarak hazırlık,
- dış yardıma aşırı güven,
- afet olgusuna ilişkin geçerli varsayım ve bilgi eksikliği,
- afet tatbikatlarının yanlış kullanımı olarak sıralanmıştır.
Ancak afete yakın bölgelerde yerleşim kurulması ve afet tatbikatlarının düzenli aralıklarla gerçekleştirilmesi belirtilen konu kapsamında bahsedilmemiştir.
Nitekim, afet tatbikatlarının düzenli aralıklarla gerçekleştirilmesi olumlu bir davranıştır. Afet yönetimi sorunlarından biri olarak nitelendirilemez.

Doğru Cevap: E

Soru 31

"Bir toplulukta, toplumda veya kuruluşta üzerinde anlaşmaya varılan hedeflere ulaşmak için kullanılabilecek tüm güçlü yönler, nitelikler ve kaynakların birleşimi" olarak tanımlanan kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Kapasite

Yetenek

Tehlike

Etki

Hazırlık

Açıklama:

Kapasite; bir toplulukta, toplumda veya kuruluşta üzerinde anlaşmaya varılan hedeflere ulaşmak için kullanılabilecek tüm güçlü yönler, nitelikler ve kaynakların birleşimidir. Doğru cevap A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 32

Aşağıdaki kavramlardan hangisi "Afet tehlikelerinin neden olduğu sonuçların ciddiyetinin bir ölçüsü" olarak tanımlanmaktadır?

Etki

Yetenek

Kapasite

Hazırlık

Tehlike

Açıklama:

Etki, afet tehlikelerinin neden olduğu sonuçların ciddiyetinin bir ölçüsüdür. Doğru cevap A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 33

Aşağıdakilerden hangileri acil duruma hazırlık programının unsurları arasında yer almaktadır?
I. Risk değerlendirmesi
II. Acil durum planlaması
III. Eğitim ve öğretim
IV. Uyarı sistemleri
V. Özel iletişim sistemleri

I ve II

III ve IV

I, II ve III

II, III, IV ve V

I, II, III, IV ve V

Açıklama:

Acil Duruma Hazırlık Programının Unsurları
• Risk değerlendirmesi
• Acil durum planlaması
• Eğitim ve öğretim
• Uyarı sistemleri
• Özel iletişim sistemleri
• Bilgi veri tabanları ve bilgi yönetim sistemleri
• Kaynak yönetim sistemleri
• Kaynak stokları
• Acil durum tatbikatları
• Nüfus koruma sistemleri
• Olay yönetim sistemleri
• Politika geliştirme
• İzleme ve değerlendirme
Doğru cevap E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 34

Aşağıdakilerden hangileri yeteneklere dayalı afet hazırlık programı geliştirme aşamaları arasında yer almaktadır?
I. Risk değerlendirmesi
II. Acil durum operasyon planı
III. Boşluk analizi
IV. Hazırlık planı
V. Uygulama

I ve II

III ve IV

I, II ve III

III, IV ve V

I, II, III, IV ve V

Açıklama:

Yeteneklere Dayalı Afet Hazırlık Programı Geliştirme Aşamaları
-Risk Değerlendirmesi
-Acil Durum Operasyon Planı
-Boşluk Analizi
-Hazırlık Planı
-Hazırlık Planının Uygulanması
-İzleme ve Değerlendirme
Doğru cevap E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 35

Aşağıdaki eşleştirmelerden hangileri sellerin neden olduğu göreceli halk sağlığı etkileri için doğrudur?
I. Ölüm sayısı - Az, ama fakir ülkelerde çok
II. Temiz su kaybı - Odak yaygın
III. Rutin hijyen kaybı - Önemsiz
IV. Katı atık yönetiminin bozulması - Odak yaygın
V. Artan zararlılar - Önemsiz

I ve II

III ve IV

I, II ve IV

I, II, III ve IV

II, III, IV ve V

Açıklama:

Sellerin neden olduğu bazı göreceli halk sağlığı etkileri:
- Ölüm sayısı - Az, ama fakir ülkelerde çok
- Temiz su kaybı - Odak yaygın
- Rutin hijyen kaybı - Odak yaygın
- Katı atık yönetiminin bozulması - Odak yaygın
- Artan zararlılar - Odak yaygın
Doğru cevap C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 36

Tehlikenin potansiyel etkisini puanlama kriterlerine göre, sağlığı etkilenecek alanı nüfus yüzdesi için "Puan = 2" olması aşağıdaki durumlardan hangisini ifade etmektedir?

Yok, (Toplam nüfusun %0’ı)

Düşük, (Toplam nüfusun %25’inden azı)

Orta, (Toplam nüfusun %26-50’si)

Yüksek, (Toplam nüfusun %51-75’i)

Çok yüksek, (Toplam nüfusun %76-100’ü)

Açıklama:

Tehlikenin potansiyel etkisini puanlama kriterlerine göre, sağlığı etkilenecek alanı nüfus yüzdesi için "Puan = 2" olması "Orta, (Toplam nüfusun %26-50’si)" durumu ifade etmektedir. Doğru cevap C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 37

Aşağıdakilerden hangileri halk sağlığı güvenlik zafiyetine (açığına) katkı sağlayan faktörler arasında yer almaktadır?
I. Yoksulluk
II. Engellilik
III. Bilgi, eğitim ve iletişim eksikliği
IV. Yetersiz beslenme
V. Kötü su ve gıda kalitesi

I ve II

III ve IV

I, II ve III

II, III, IV ve V

I, II, III, IV ve V

Açıklama:

Halk Sağlığı Güvenlik Zafiyetine (Açığına) Katkı Sağlayan Faktörler:
• Yoksulluk
• Yaş aşırılıkları (yani, 5 yaşından küçük; 60 yaşından büyük)
• Cinsiyet
• Engellilik
• Bilgi, eğitim ve iletişim eksikliği
• Deneyim ve süreç eksikliği
• Yetersiz sağlık hizmeti
• Coğrafi konum / izolasyon
• Yetersiz sosyal ve organizasyonel entegrasyon / koordinasyon
• Yetersiz beslenme
• Uygunsuz kalkınma politikaları
• Gıda güvensizliği
• Toplumsal tabakalaşma
• Kötü su ve gıda kalitesi
• Sınırlı yerel ve ulusal kaynaklar
• Siyasi algılar
• Olumsuz sosyal etkileşimler-idari rüşvet / yolsuzluk ve rekabet
• Sosyal düzen eksikliği
• Yüksek hastalık / yaralanma yükü
• Yetersiz hazırlık ve azaltma
Doğru cevap E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 38

Aşağıdakilerden hangileri etkin acil durum operasyon planlamasına yönelik yaklaşımlar arasında yer almaktadır?
I. Operasyonel düzeyde planlama
II. Hedefe dayalı planlama
III. Yeteneğe dayalı planlama
IV. Konsensüse dayalı planlama

I ve II

III ve IV

I, II ve III

II, III ve IV

I, II, III ve IV

Açıklama:

Plan yazmanın verimliliğini artırmak ve planın kaliteli ve zamanında yürütülmesini kolaylaştırmak için önerilen etkin acil durum operasyon planlamasına yönelik birkaç anahtar yaklaşım vardır. Bu yaklaşımlar aşağıdaki özellikleri içerir:
• Operasyonel düzeyde planlama
• Hedefe dayalı planlama
• Yeteneğe dayalı planlama
• Konsensüse dayalı planlama
• Yerel, ulusal ve uluslararası hazırlık stratejileri, yönergeleri ve en iyi uygulamalarla uyumlu planlama
Doğru cevap E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 39

“------- dayalı karar verme, yalnızca çoğu katılımcının anlaşmasını değil, aynı zamanda en kabul edilebilir kararı elde etmek için azınlığın itirazlarını çözmeyi veya azaltmayı da amaçlayan bir grup karar verme sürecidir.”
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru şekilde tamamlar?

Uzlaşmaya

Hedefe

Yeteneğe

Operasyona

Stratejiye

Açıklama:

Uzlaşmaya dayalı karar verme, yalnızca çoğu katılımcının anlaşmasını değil, aynı zamanda en kabul edilebilir kararı elde etmek için azınlığın itirazlarını çözmeyi veya azaltmayı da amaçlayan bir grup karar verme sürecidir. Uzlaşma genellikle hem genel anlaşma hem de bu anlaşmaya varma süreci olarak tanımlanır. Doğru cevap A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 40

Çalışma tanımı "Belirli hedeflere ulaşan bir dizi eylem" olan plan elemanı aşağıdakilerden hangisidir?

Aktivite

Kabiliyet

Stratejik hedef

Operasyonel hedef

Sorumlu taraf

Açıklama:

Çalışma tanımı "Belirli hedeflere ulaşan bir dizi eylem" olan plan elemanı aktivitedir. Doğru cevap A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 41

"Bir tehlike tehdidi altında olan bireylerin, toplulukların ve kuruluşların, zarar veya kayıp olasılığını azaltmak için uygun ve yeterli zamanda hazırlanmalarını ve harekete geçmelerini sağlamak için zamanında ve anlamlı uyarı bilgileri oluşturmak ve yaymak için gereken kapasiteler grubudur."
Yukarıdaki açıklama aşağıdakilerden hangisinin tanımıdır?

Erken uyarı sistemi

Maruziyet

Tehlike

Etki

Doğa kaynaklı tehlike

Açıklama:

Erken uyarı sistemi: Bir tehlike tehdidi altında olan bireylerin, toplulukların ve kuruluşların, zarar veya kayıp olasılığını azaltmak için uygun ve yeterli zamanda hazırlanmalarını ve harekete geçmelerini sağlamak için zamanında ve anlamlı uyarı bilgileri oluşturmak ve yaymak için gereken kapasiteler grubu

Doğru Cevap: A

Soru 42

"Afet risk faktörlerini azaltma çabaları da dahil olmak üzere, afetten etkilenen toplulukların tesislerinin, geçim kaynaklarının ve yaşam koşullarının uygun olduğu durumlarda restorasyonu ve
iyileştirilmesi."
Yukarıdaki açıklama aşağıdakilerden hangisinin tanımıdır?

Artık risk

Afet riski

Kurtarma

Afet risk yönetimi

Risk

Açıklama:

Kurtarma: Afet risk faktörlerini azaltma çabaları da dahil olmak üzere, afetten etkilenen toplulukların tesislerinin, geçim kaynaklarının ve yaşam koşullarının uygun olduğu durumlarda restorasyonu ve iyileştirilmesi.

Doğru Cevap: C

Soru 43

"Hayat kurtarmak, sağlık etkilerini azaltmak, kamu güvenliğini sağlamak ve etkilenen kişilerin temel geçim ihtiyaçlarını karşılamak için bir afet sırasında veya hemen sonrasında acil durum hizmetleri ve kamu yardımı sağlanması."
Yukarıdaki açıklama aşağıdakilerden hangisinin tanımıdır?

Teknolojik tehklike

Güvenlik açığı

Soğurma kapasitesi

Müdehale

Tehklike

Açıklama:

Müdahale: Hayat kurtarmak, sağlık etkilerini azaltmak, kamu güvenliğini sağlamak ve etkilenen kişilerin temel geçim ihtiyaçlarını karşılamak için bir afet sırasında veya hemen sonrasında acil durum hizmetleri ve kamu yardımı sağlanması.

Doğru Cevap: D

Soru 44

Afete hazırlık, toplulukları, mülkleri ve çevreyi yeterince korumak için bir dizi ilke tarafından yönlendirilmelidir. Afete hazırlık, etkinliğini sağlamak için bazı noktalara sahip olmalıdır. Bu bağlamda afete hazırlık yaklaşım olarak aşağıdakilerden hangisini içermez?

Kapsayıcı

Tüm tehlikeler yaklaşımı

Belli bir sektöre hitap etmesi

Topluluk temelli ve kullanıcı dostu

Kültürel olarak duyarlı ve spesifik

Açıklama:

Afete hazırlık, toplulukları, mülkleri ve çevreyi yeterince korumak için bir dizi ilke tarafından yönlendirilmelidir. Etkinliğini sağlamak için yaklaşım şu noktaları içermelidir:
• Kapsayıcı
• Tüm tehlikeler yaklaşımı
• Çok sektörlü ve sektörler arası
• Topluluk temelli ve kullanıcı dostu
• Kültürel olarak duyarlı ve spesifik

Doğru Cevap: C

Soru 45

Aşağıdakilerden hangisi afet sonucunun etkisini ölçmede ele alınan kriterlerden biri değildir?

Ölüm ve yaralanma sayısı

Kritik tesisler ve toplum yaşam hatları

Mülkiyet ve çevreye verilen zarar

Ekonomik, sosyal ve politik bozulma

Deneyler ve prototipler

Açıklama:

Afet sonucunun ciddiyetini (etkisini) ölçmek için kriterler değişebilir, ancak genellikle aşağıdakilerle ilgili sorunları ele alır:
• Ölüm ve yaralanma sayısı
• Kritik tesisler ve toplum yaşam hatları
• Mülkiyet ve çevreye verilen zarar
• Ekonomik, sosyal ve politik bozulma
• Alanın büyüklüğü veya etkilenen insan sayısı

Doğru Cevap: E

Soru 46

Aşağıdakilerden hangisi risk değerlendirme tekniklerinden değildir?

İlgi alanındaki uzmanlarla yapılandırılmış görüşmeler

Çok disiplinli uzman gruplarının kullanımı

Anketleri kullanarak bireysel değerlendirmeler

Modellerin ve simülasyonların kullanımı

Uygulama ile ilgili deneyimler

Açıklama:

Risk değerlendirme teknikleri şunları içerebilir:
• İlgi alanındaki uzmanlarla yapılandırılmış görüşmeler
• Çok disiplinli uzman gruplarının kullanımı
• Anketleri kullanarak bireysel değerlendirmeler
• Modellerin ve simülasyonların kullanımı

Doğru Cevap: E

Soru 47

Aşağıdakilerden hangisi hedeflere ulaşmanın kısa vadeli yollarını tanımlayan ve belirli bir süre boyunca bir stratejik planın nasıl (veya hangi bölümünün) uygulamaya konulacağını açıklayan ayrıca, olay komuta sistemi içindeki diğer işlevlere kıyasla müdahale operasyonlarını tanımlayan etkili acil durum operasyonları planlamasına yönelik anahtar yaklaşımlardandır?

Operasyonel düzey planlama

Hedefe dayalı planlama

Yeteneğe dayalı planlama

Konsensüse dayalı planlama

Yerel, ulusal ve uluslararası hazırlık stratejileri, yönergeleri ve en iyi uygulamalarla uyumlu planlama

Açıklama:

Operasyonel planlar, hedeflere ulaşmanın kısa vadeli yollarını tanımlar ve belirli bir süre boyunca bir stratejik planın nasıl (veya hangi bölümünün) uygulamaya konulacağını açıklar. Operasyonel planlar, olay komuta sistemi içindeki diğer işlevlere kıyasla müdahale operasyonlarını tanımlar. Destek işlevlerini tanımlayan idari, istihbarat veya lojistik planlar olmaları amaçlanmamıştır.

Doğru Cevap: A

Soru 48

Proje hedeflerine ulaşmak ve projenin zamanında tamamlanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamak için görevlerin sıralanması süreci aşağıdakilerden hangisini ifade eder?

Proje tanımı

Proje planlaması

Proje uygulaması

Proje yönetimi

Proje analizi

Açıklama:

Proje planlama, proje hedeflerine ulaşmak ve projenin zamanında tamamlanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamak için görevlerin sıralanması sürecidir.

Doğru Cevap: B

Soru 49

Proje planlama aşağıdakilerden hangisini içermez?

Görevlerin belirlenmesi

Sorumlulukların atanması

Bir zaman çizelgesinin geliştirilmesi

Kaynak tahsisi ve zamanlamasının belirlenmesi

Öz yönelimli öğrenme uygulaması

Açıklama:

Proje planlama, proje hedeflerine ulaşmak ve projenin zamanında tamamlanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamak için görevlerin sıralanması sürecidir. Şunları içerir:
• Görevlerin belirlenmesi,
• Sorumlulukların atanması,
• Bir zaman çizelgesinin geliştirilmesi
• Kaynak tahsisi ve zamanlamasının belirlenmesi.

Doğru Cevap: E

Soru 50

Personelin belirli bir senaryoyu tartışmak ve değerlendirmek
için sendikalara ayrıldığı ve sendika planlaması ve müdahale kararlarının daha sonra açık bir forumda tartışıldığı tatbikat türü aşağıdakilerden hangisidir?

Operasyonel tatbikatlar

Masa başı tatbikatlar

Sendika tatbikatları

Proje tatbikatı

Sistem tatbikatı

Açıklama:

Sendika tatbikatları: personelin belirli bir senaryoyu tartışmak ve değerlendirmek için sendikalara ayrıldığı ve sendika planlaması ve müdahale kararlarının daha sonra açık bir forumda tartışıldığı.

Doğru Cevap: C

Ünite 4

Soru 1

Aşağıdakilerden hangisi/hangileri bir hastanenin güvenlik zaafiyeti unsurlarındandır ?
I. Yapısal
II. Yapısal olmayan
III. İdari ve organizasyonel

Yalnız I

I ve II

II ve III

I ve III

I, II ve III

Açıklama:

Bir hastane için güvenlik zaafiyetinin üç unsuru vardır.
Bunlar 1) Yapısal, 2) Yapısal olmayan ve 3) İdari ve organizasyonel unsurlardır.
Yanıt E seçeneği olmalıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 2

Aşağıdakilerden hangisi afet durumlarında hastane güvenliğinin ön teşhisinde yer alan modüllerden değildir ?

Sağlık Kuruluşunun Coğrafi Konumu

Yapısal Güvenlik

İdari düzen

Yapısal Olmayan Güvenlik

Fonksiyonel Kapasite

Açıklama:

- Sağlık Kuruluşunun Coğrafi Konumu,
- Yapısal Güvenlik,
- Yapısal Olmayan Güvenlik ve
- Fonksiyonel Kapasite.
Yanıt C seçeneği olmalıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 3

Planlar, eğitim ve tatbikat, alternatif sistemler ve sigorta hastane güvenlik zaafiyetinde yer alan risklerden hangisi içerisinde yer alır.

Olasılık

İnsan hayatı için risk

Mülk üzerindeki etki

Hazırlık

Dahili kaynaklar

Açıklama:

Hastane güvenlik zaafiyetinde yer alan riskler
Olasılık: bilinen risk, geçmiş veriler ve üretici ve satıcı istatistikleri
İnsan hayatı için risk: personel ve hastanın ölümü veya yaralanması potansiyeli
Mülk üzerindeki etki: değiştirme, onarım ve kurtarma maliyeti
İş üzerindeki etkiler: işe gidemeyen çalışanlar, kritik malzemelerin kesintiye uğraması,
tesise ulaşamayan müşteriler vb.
Hazırlık: planlar, eğitim ve tatbikat, alternatif sistemler, sigorta vb.
Dahili kaynaklar: eldeki sarf malzemelerinin türleri ve hacmi, personel mevcudiyeti vb.
Dış kaynaklar: toplum kuruluşlarıyla anlaşmalar, yakın sağlık tesisleriyle koordinasyon vb.
Yanıt D seçeneği olmalıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 4

Afet sırasında ''Dermatoloji, Onkoloji, Kulak Burun Boğaz, Terapi ve rehabilitasyon'' gibi bazı hastane hizmetlerinin önemi derecesi aşağıdakilerden hangisidir ?

Vazgeçilebilir

Vazgeçilmez

Çok gerekli

Gerekli

Tercih edilebilir

Açıklama:

Afet Sırasında Bazı Hastane Hizmetlerinin Önemi
Acil bakım, Yoğun bakım ünitesi, Travma ve ortopedik, Üroloji, Sterilizasyon, Tanısal
görüntüleme, Eczane, Kan bankası: Vazgeçilmez
Pediatri, Laboratuvar, Hemodiyaliz: Çok gerekli
Dahiliye, Kadın Hastalıkları ve Doğum, Yönetim: Gerekli
Solunum tıbbı, Oftalmoloji: Tercih edilebilir
Dermatoloji, Onkoloji, Kulak Burun Boğaz, Terapi ve rehabilitasyon: Vazgeçilebilir
Yanıt A seçeneği olmalıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 5

Bir tahliye operasyonu için hastalar aşağıda belirtilen hangi grup/gruplara ayrılabilirler ?
I. Ayaktan ve kendi kendine yeterli hastalar,
II. Tıbbi bakım ve desteğe ihtiyaç duyan, ancak durumu stabil olmayan, ayakta tedavi
edilemeyen hastalar,
III. Kritik ve sürekli tıbbi hizmetlere ihtiyaç duyan veya tamamen teknolojiye bağımlı olan
hastalar

Yalnız I

I ve II

II ve III

I ve III

I, II ve III

Açıklama:

Bir hazırlık yeri oluşturmak, tahliye operasyonunun
çok önemli bir aşamasıdır. Hastalar, hazırlık
alanından alternatif bakım tesislerine taşınacaktır.
Hastaneler, klinikler, oteller, bakım tesisleri ve diğerleri,
tahliye edilen hastalar için alternatif bakım
yerleri olabilir. Hastalar üç gruba ayrılabilir:
1. Ayaktan ve kendi kendine yeterli hastalar,
2. Tıbbi bakım ve desteğe ihtiyaç duyan, ancak
durumu stabil olmayan, ayakta tedavi
edilemeyen hastalar,
3. Kritik ve sürekli tıbbi hizmetlere ihtiyaç duyan
veya tamamen teknolojiye bağımlı olan
hastalar (örneğin, yoğun bakım ünitesindeki
veya izolasyon odalarındaki hastalar).
YAnıt E seçeneği olmalıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 6

Tehlike maddeyi ifade eden kısaltma aşağıdakilerden hangisidir ?

ASH

HazMat

HGZA

KZO

KKE

Açıklama:

KKE: kişisel koruyucu ekipman
KZO: kitlesel zayiat olayı
HGZA: hastane güvenlik zaafiyeti analizi
ASH: acil Sağlık Hizmetleri
Yanıt HazMat olmalıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 7

Ameliyathane sayısı 16 olan bir hastanenin hastanecerrahi kapasitesi (12 saatlik) nedir ?

1.2

2.3

3.4

4.5

5.7

Açıklama:

Hastane cerrahi kapasitesi (HCK), yani 12 saat içinde ameliyat edilebilecek ağır yaralı hasta sayısı ise “ameliyathane sayısı × 7 × 0.25 ameliyat/ 12 saat” olarak hesaplanmaktadır.
16x7x0.25/12
2.33 olmalıdır.
Yanıt B seçeneği olmalıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 8

Herhangi bir afet durumunda en üst düzeyde solunum, cilt, göz ve mukoz membran koruması
gerektiğinde hangi düzey koruma sağlanmış olur ?

A düzeyi

B düzeyi

C düzeyi

D düzeyi

E düzeyi

Açıklama:

A Düzey koruma: En üst düzeyde solunum,
cilt, göz ve mukoz membran koruması
gerektiğinde giyilmelidir. Genellikle,
güvenli bir bölgeye yerleştirilmişse hastanede
kullanılmaz.
Yanıt A seçeneği olmalıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 9

Aşağıdakilerden hangisi bir hastane için afet hazırlığının değerlendirmeye mutlaka dahil edilmesi
gereken unsurlarından değildir ?

Kaynak yönetimi

Dalgalanma kapasitesi

İnsan kaynakları

Emniyet ve güvenlik

Bilgilendirme eğitimi

Açıklama:

• Komuta ve Kontrol,
• Muhabere,
• Emniyet ve Güvenlik,
• Önceliklendirme,
• Dalgalanma Kapasitesi,
• Temel Hizmetler,
• İnsan Kaynakları,
• Kaynak Yönetimi
• Kurtarma.
Yanıt E seçeneği olmalıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 10

Patlama, endüstriyel salıverme, deprem aşağıda belirtilen hangi afet türüne girmektedir ?

İç afetler

İnsan kaynaklı

Akut

Terörle ilgili

Akut olmayan

Açıklama:

Doğa kaynaklı afetler:Depremler, tsunamiler, hortumlar, kasırgalar/ tayfunlar, volkanik patlamalar, pandemik grip
İnsan kaynaklı afetler : Araç kazaları (ör. araba, uçak, otobüs), toplu yaralanma olayları, patlamalar, yangınlar, endüstriyel kaza/kimyasal salınım
Terörle ilgili afetler: 11 Eylül 2001 olayları ve ayrıca kasıtlı kimyasal,
biyolojik, radyolojik veya toksin salınımları
İç afetler :Hastane laboratuvarında tehlikeli madde dökülmesi, hastane içinde yangın veya
patlama, elektrik kesintisi
Dış afetler: Ulaşım kazası, endüstriyel kaza
Akut afetler :Patlama, endüstriyel salıverme, deprem
Akut olmayan afetler: Pandemik bulaşıcı hastalık, biyolojik veya
toksinin aşamalı salınımı (örneğin, posta yoluyla gönderilen şarbon
Yanıt c seçeneği olmalıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 11

Hastaneler için afet planlaması ilkelerini geliştirerek, akreditasyon puanlamasını gerçekleştiren ve her hastanenin bir afet planına sahip olmasının önemini vurgulayan öncü ülke aşağıdakilerden hangisidir?

Amerika Birleşik Devletleri

Fransa

Almanya

Çin

Malta

Açıklama:

Soru ile ilgili konu başlığı: AFETLERDE HASTANELERİN ROLÜ
1956’da Amerikan Hastane Derneği tarafından hastaneler için afet planlaması ilkeleri geliştirildi ve 1957’de Amerika Birleşik Devletleri’ndeki Hastanelerin Akreditasyonu Ortak Komitesi, hastane afet planlamasının önemini kabul ederek, akreditasyon puanlamasında bir nokta haline getirerek her hastanenin bir afet planına sahip olmasını sağlanmıştır.

Doğru Cevap: A

Soru 12

Hastane operasyonlarını etkin bir şekilde sürdürme, tıbbi olarak güvenli bir ortamı kaldırılacak sürdürme ve etkilenen nüfusun artan ve potansiyel olarak beklenmedik tıbbi ihtiyaçlarını yeterince karşılama yeteneğine ne ad verilir?

Hastanelerin bütçe hazırlığı

Hastanelerin afete hazırlığı

Hastanelerin tesis yapma hazırlığı

Hastanelerin personel farkındalığı

Hastanelerin malzeme stok analizi

Açıklama:

Soru ile ilgili konu başlığı: Afetlerde Hastanelerin İşlevine İlişkin Halkın Beklentisi
Hastanelerin afete hazırlığı, hastane operasyonlarını etkin bir şekilde sürdürme, tıbbi olarak güvenli bir ortamı kaldırılacak sürdürme ve etkilenen nüfusun artan ve potansiyel olarak beklenmedik tıbbi ihtiyaçlarını yeterince karşılama yeteneği olarak tanımlanabilir.

Doğru Cevap: B

Soru 13

Aşağıdakilerden hangisi kapsamlı bir afet planını içinde yer alan ve afet yönetim döngüsü tanımlayan aşamalardan biri değildir?

Zarar azaltma

Hazırlıklı Olma

Estetikli yapı oluşturma

Müdahale

İyileşme ve Rehabilitasyon

Açıklama:

Soru ile ilgili konu başlığı: Afetlere Karşı Kapsamlı Hastane Hazırlığının Unsurları
Meydana gelebilecek afet türleri bir hastane afet planında ele alınmalıdır, ancak planın ve komuta kontrol sisteminin tüm olaylara uyarlanabilir olması gerekir. Kapsamlı bir afet planının bir başka yönü de afet yönetimi döngüsünün tüm aşamalarını ki bunlar; Zarar azaltma, Hazırlıklı Olma, Müdahale, İyileşme ve Rehabilitasyon dikkate almaktır.

Doğru Cevap: C

Soru 14

Bir hastane güvenliği içinde yer alan; temeller, kolonlar, taşıyıcı duvarlar, kirişler, merdivenler, asansörler ve zeminler aşağıdaki hangi güvenlik tanımlaması altında ifade edilir?

Denetimsel zaafiyet

Organisazyonel unsurlar

İdari unsurlar

Yapısal güvenlik zaafiyeti

Yapısal olmayan güvenlik zaafiyeti

Açıklama:

Soru ile ilgili konu başlığı: Hastane Güvenlik Zaafiyeti
Bir hastane için güvenlik zaafiyetinin üç unsuru vardır. Bunlar 1) Yapısal, 2) Yapısal olmayan ve 3) İdari ve organizasyonel unsurlardır. Yapısal elemanlar arasında temeller, kolonlar, taşıyıcı duvarlar, kirişler, merdivenler, asansörler ve zeminler bulunur. Yapısal olmayan güvenlik zaafiyeti değerlendirmesi, mimari unsurları (örneğin, asma tavanlar, kaplama elemanları ve kornişler), ekipmanları, mobilyaları (örneğin, tıbbi ekipman, ofis ekipmanı ve mobilyalar) ve temel kurulum ve hizmetleri (örneğin, içme suyu, tıbbi gazlar, ve klima) içerir. İdari ve organizasyonel unsurlar, hastane personelini afetlere müdahale edecek şekilde organize etmek ve hastane kapasitesini afet sırasında ve sonrasında işleyecek şekilde optimize etmek için gerekli tüm fiziksel ve idari önlemleri içerir.

Doğru Cevap: D

Soru 15

Hastane personelini afetlere müdahale edecek şekilde organize etmek ve hastane kapasitesini afet sırasında ve sonrasında işleyecek şekilde optimize etmek için gerekli tüm fiziksel ve idari önlemleri içeren unsurlara ne ad verilir?

Yapısal güvenlik zaafiyeti unsurları

Fiziksel ve İletişimsel unsurları

İdari ve politik unsurları

Gelişimsel ve estetik unsurları

İdari ve organizasyonel unsurları

Açıklama:

Soru ile ilgili konu başlığı: Hastane Güvenlik Zaafiyeti
İdari ve organizasyonel unsurlar, hastane personelini afetlere müdahale edecek şekilde organize etmek ve hastane kapasitesini afet sırasında ve sonrasında işleyecek şekilde optimize etmek için gerekli tüm fiziksel ve idari önlemleri içerir. İdari güvenlik açığı bağlamındaki bazı önemli konular, sözleşmeler, satın alma ve rutin bakım ile tesisin farklı alanlarının fiziksel ve işlevsel karşılıklı bağımlılığıdır. Organizasyonel yönler, optimize edilmiş personel, ekipman, malzeme, kaynaklar ve mekânsal organizasyonunu içerir. İdari ve organizasyonel güvenlik zaafiyeti ile ilgili olarak, afetler sırasında ve sonrasında hastane işlevselliği iyi, orta veya zayıf olarak sınıflandırılabilir.

Doğru Cevap: E

Soru 16

Pan Amerikan Sağlık Örgütü tarafından geliştirilen, acil durumlarda bir hastane veya sağlık tesisinin çalışır durumda kalma olasılığını değerlendirmek için güvenli hastane değerlendirme formlarında kullanılan, bu hızlı ve düşük maliyeti hesaplama aracına ne ad verilir?

Hastane Güvenlik İndeksi

Hastane Maliyet İndeksi

Hastane Çevre İndeksi

Hastane Gelişim İndeksi

Hastane Ulaşım İndeksi

Açıklama:

Soru ile ilgili konu başlığı: Hastane Güvenlik Endeksi
Pan Amerikan Sağlık Örgütü tarafından geliştirilen, güvenli hastane değerlendirme formları olan Hastane Güvenlik İndeksi HGİ, acil durumlarda bir hastane veya sağlık tesisinin çalışır durumda kalma olasılığını değerlendirmek için kullanılan hızlı ve düşük maliyetli bir araçtır.

Doğru Cevap: A

Soru 17

HGİ İndeksinde ‘kısa vadede müdahale önlemlerine ihtiyaç var. Hastanenin afet sırasında ve sonrasında işlev görme yeteneği potansiyel olarak risk altındadır’ ifadesinin yer aldığı kodu ifade eden harf aşağıdakilerden hangisidir?

HGİ İndeks kodu-A

HGİ İndeks kodu- B

HGİ İndeks kodu- C

HGİ İndeks kodu- D

HGİ İndeks kodu- E

Açıklama:

Soru ile ilgili konu başlığı: Hastane Güvenlik Endeksi
HGİ İndeksi, bir afet durumunda bir sağlık tesisin güvenliğini ve işlevini sürdürebilme olasılığı olarak ifade edilmektedir. Bunlar; A (0.66 - 1): Bir afet durumunda hastanenin işlevini yerine getirmesi muhtemeldir. Hastanenin orta ve uzun vadede müdahale kapasitesini geliştirmesi ve afet durumunda güvenlik düzeyini yükseltmek için önleyici tedbirler alması önerilir. • B (0.36 - 0.65): Kısa vadede müdahale önlemlerine ihtiyaç var. Hastanenin afet sırasında ve sonrasında işlev görme yeteneği potansiyel olarak risk altındadır. C (0 - 0.35): Acil müdahale tedbirlerine ihtiyaç var. Hastane güvenlik düzeyi, afet sırasında ve sonrasında hastaların ve hastane personelinin hayatını korumak için yetersizdir.

Doğru Cevap: B

Soru 18

Aşağıdakilerden hangisi hastane güvenlik zaafiyeti analizi (HGZA) yönteminde risk hesaplamak için kullanılan bileşenlerden biri değildir?

Dış kaynaklar

Dahili kaynaklar

Estetik değerler

İş üzerindeki etkiler

Mülk üzerindeki etkiler

Açıklama:

Soru ile ilgili konu başlığı: Hastane Güvenlik Zaafiyeti Analizi
Hastane güvenlik zaafiyeti analizi (HGZA) yöntemi, tehlikeye özel ölçeği kullanarak doğal, insanla ilgili, teknolojik ve tehlikeli madde olayları arasındaki olay ve müdahale potansiyelini değerlendirir. Her olayın riski “olasılık × önem” olarak tanımlanır. Riski hesaplamak için, bileşenlerin her biri için hususlar dikkate alınmalıdır: Olasılık: bilinen risk, geçmiş veriler ve üretici ve satıcı istatistikleri -İnsan hayatı için risk: personel ve hastanın ölümü veya yaralanması potansiyeli -Mülk üzerindeki etki: değiştirme, onarım ve kurtarma maliyeti -İş üzerindeki etkiler: işe gidemeyen çalışanlar, kritik malzemelerin kesintiye uğraması, tesise ulaşamayan müşteriler vb. -Hazırlık: planlar, eğitim ve tatbikat, alternatif sistemler, sigorta vb. - Dahili kaynaklar: eldeki sarf malzemelerinin türleri ve hacmi, personel mevcudiyeti vb. - Dış kaynaklar: toplum kuruluşlarıyla anlaşmalar, yakın sağlık tesisleriyle koordinasyon vb.

Doğru Cevap: C

Soru 19

Triyaj sınıflandırması içerisinde ‘ikinci öncelik-Acil-Yaralanmaların sistemik sonuçları veya etkileri vardır, ancak hastalar henüz yaşamı tehdit eden şok veya hipokside değildir- Sistemik düşüş gelişebilse de uygun bakım verildiğinde, acil risk olmadan 45 ila 60 dakikalık bir beklemeye dayanabilir’ açıklamasına denk gelen renk kodu aşağıdakilerden hangisidir?

Kırmızı renk kodu

Yeşil renk kodu

Mavi renk kodu

Sarı renk kodu

Siyah renk kodu

Açıklama:

Soru ile ilgili konu başlığı: Acil Servis Afet Müdahalesi
Türkiye’deki en yaygın triyaj sınıflandırması hastaların yaralanma şiddetine ve prognoza bağlı olarak dört renk kodlu kategoriden (kırmızı, sarı, yeşil veya siyah) birine atanmasını içerir. Hastanın sistemik durumunun doğasına ve aciliyetine ek olarak, triyaj prognozu, yaşı, genel sağlığı ve hastanın önceki fiziksel durumunu etkileyen faktörlere, ayrıca yanıt verenlerin niteliklerine ve anahtar malzemelerin ve ekipmanın mevcudiyetine duyarlı olmalıdır. Sarı renk: İkinci öncelik• Acil• Yaralanmaların sistemik sonuçları veya etkileri vardır, ancak hastalar henüz yaşamı tehdit eden şok veya hipokside değildir. Sistemik düşüş gelişebilse de, uygun bakım verildiğinde, acil risk olmadan 45 ila 60 dakikalık bir beklemeye dayanabilir.

Doğru Cevap: D

Soru 20

Bir hastanenin bir veya birden fazla olaya yanıt olarak hizmetleri hızla genişletme ve hizmetleri artırma ve olağan dışı veya çok özel değerlendirme veya müdahaleler gerektiren hastaları (örneğin, kontamine veya yanık hastalar) yönetme yeteneğine ne ad verilir?

Hastane tahliyesi

Hastane olay komuta sistemi

Hastane güvenlik zaafiyeti analizi

Hastane güvenlik endeksi

Hastane dalgalanma kapasitesi

Açıklama:

Soru ile ilgili konu başlığı: Tıbbi Dalgalanma Kapasitesi
Hastane dalgalanma kapasitesi: bir hastanenin bir veya birden fazla olaya yanıt olarak hizmetleri hızla genişletme ve hizmetleri artırma ve olağan dışı veya çok özel değerlendirme veya müdahaleler gerektiren hastaları (örneğin, kontamine veya yanık hastalar) yönetme yeteneği olarak tanımlanır. Bu terimler sadece fiziksel alanı değil, aynı zamanda personel, malzeme, alan ve sistem olarak özetlenebilecek hasta bakım çabalarını desteklemek için gerekli organizasyon yapısı, tıbbi ve yardımcı personel, destek, tedarik, bilgi sistemleri, ilaçlar ve diğer kaynakları da ifade eder.

Doğru Cevap: E

Soru 21

Afetlerde hastanelerin rolüne tarihi bakış açısıyla bakıldığında aşağıda verilen seçeneklerden hangisi doğrudur?

Bir DSÖ raporuna göre, 1979’dan 2009’a kadar dünya çapında doğal veya insan kaynaklı
afetler nedeniyle 109 hastane boşaltılmıştır.

17 Ocak 1994’te Northridge, Kaliforniya’da bir deprem meydana geldi ve bir dizi hastane hasar gördü. 28 hastane ya kısmen ya da tamamen boşaltılmıştır.

1999’da Tayvan’da meydana gelen Chi-Chi Depremi, yapısal olmayan önemli hasar nedeniyle 16 hastanenin boşaltılmasıyla sonuçlanmıştır.

İran’da 2003’teki Bam Depremi 3 hastaneyi ve yaklaşık 130 sağlık tesisini yok etmiştir.

1985’ten 2001’e kadar, doğal olaylar Amerika kıtasının çeşitli ülkelerinde 4000’den fazla hastaneyi etkilemiştir.

Açıklama:

Kitaba göre, 1985’ten 2001’e kadar, doğal olaylar Amerika kıtasının çeşitli ülkelerinde 1000’den fazla hastaneyi etkilemiştir (örn. depremler,
El Salvador, Şili ve Meksika’da 276 hastaneyi
etkiledi. El Nino, Peru’da 437 hastaneyi etkiledi, Nikaragua, Dominik Cumhuriyeti’nde
302 hastaneyi etkiledi), Honduras, Jamaika
ve Kosta Rika kasırgalardan etkilenmiştir.
• Bir DSÖ raporuna göre, 1979’dan 2009’a kadar dünya çapında doğal veya insan kaynaklı
afetler nedeniyle 69 hastane boşaltılmıştır.
• 17 Ocak 1994’te Northridge, Kaliforniya’da
bir deprem meydana geldi ve bir dizi hastane hasar gördü. 6 hastane ya kısmen ya da
tamamen boşaltılmıştır.
• 1999’da Tayvan’da meydana gelen Chi-Chi
Depremi, yapısal olmayan önemli hasar nedeniyle 4 hastanenin boşaltılmasıyla sonuçlanmıştır.
• İran’da 2003’teki Bam Depremi 3 hastaneyi
ve yaklaşık 130 sağlık tesisini yok etmiştir.
Doğru cevap D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 22

Bir hastane için güvenlik zaafiyetinin üç unsuru vardır. Bunlardan biri olan Yapısal Olmayan Elemanlar için aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

Yapısal olmayan elemanlar arasında temeller, kolonlar, taşıyıcı duvarlar, kirişler, merdivenler, asansörler ve zeminler bulunur.

Bu elemanlar, hastane personelini afetlere müdahale edecek şekilde organize etmek ve hastane kapasitesini afet sırasında ve sonrasında işleyecek şekilde optimize etmek için gerekli
tüm fiziksel ve idari önlemleri içerir.

Yapısal olmayan elemanlar, optimize edilmiş personel, ekipman, malzeme, kaynaklar ve mekânsal
organizasyonunu içerir.

Yapısal olmayan elemanlar, idari güvenlik açığı bağlamındaki bazı önemli konular, sözleşmeler, satın alma ve rutin bakım ile tesisin farklı alanlarının fiziksel ve işlevsel karşılıklı bağımlılığıdır.

Yapısal olmayan elemanlar, mimari unsurları, ekipmanları, mobilyaları, temel kurulum ve hizmetleri içerir.

Açıklama:

Kitaba göre,
Bir hastane için güvenlik zaafiyetinin üç unsuru vardır. Bunlar 1) Yapısal, 2) Yapısal olmayan ve 3) İdari ve organizasyonel unsurlardır. Yapısal Elemanlar
Yapısal elemanlar arasında temeller, kolonlar, taşıyıcı duvarlar, kirişler, merdivenler, asansörler
ve zeminler bulunur. Yapısal kırılganlığın ve ilgili konuların değerlendirilmesi, tehlikenin türüne
özeldir. Genel olarak afetlerin yapı elemanları üzerindeki etkisi hafif hasardan tam yıkıma kadar farklılık göstermektedir.
Yapısal Olmayan Elemanlar
Yapısal olmayan güvenlik zaafiyeti değerlendirmesi, mimari unsurları (örneğin, asma tavanlar,
kaplama elemanları ve kornişler), ekipmanları, mobilyaları (örneğin, tıbbi ekipman, ofis ekipmanı ve mobilyalar) ve temel kurulum ve hizmetleri (örneğin, içme suyu, tıbbi gazlar, ve klima) içerir.
İdari ve Organizasyonel Unsurlar
İdari ve organizasyonel unsurlar, hastane personelini afetlere müdahale edecek şekilde organize etmek ve hastane kapasitesini afet sırasında ve sonrasında işleyecek şekilde optimize etmek için gerekli tüm fiziksel ve idari önlemleri içerir. İdari güvenlik açığı bağlamındaki bazı önemli konular, sözleşmeler, satın alma ve rutin bakım ile tesisin farklı alanlarının fiziksel ve işlevsel karşılıklı bağımlılığıdır. Organizasyonel yönler, optimize edilmiş personel, ekipman, malzeme, kaynaklar ve mekânsal organizasyonunu içerir.
Doğru cevap E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 23

Aşağıdaki seçeneklerden hangisi Hastane Olay Komuta Sistemi'ndeki 'olay komutanı' için söylenebilir?

Taktik hedeflerin yönetiminden sorumludur. Bu bölüm bir departman düzeyinde yönetim bölümünden ve beş şubeden oluşur: evreleme yönetimi, tıbbi bakım operasyonları, altyapı operasyonları, güvenlik operasyonları, iş sürekliliği operasyonları ve tehlikeli madde dalı.

Durum raporlarının toplanmasından, değerlendirilmesinden ve dağıtılmasından, çeşitli bilgi türlerinin
görüntülenmesinden ve Olay Eylem Planının (OEP) geliştirilmesinden sorumludur.
Bu bölüm dört birimden oluşur: kaynak, durum, dokümantasyon ve seferberlikten çıkarma.

Bu bölüm, kamu bilgilendirme görevlisi, güvenlik görevlisi, irtibat görevlisi ve
bir grup tıbbi ve teknik uzmandan oluşur.

Afetler sırasında hastane işlevleri için iç ve dış kaynaklardan gerekli kaynakları sağlamaya yönelik tüm faaliyetleri koordine eder. Bölümün iki dalı vardır: hizmet ve destek.

Bir acil durum veya afet öncesinde, sırasında ve sonrasında programı desteklemek için mali ve idari prosedürler geliştirmeyi amaçlamaktadır. Bu bölüm zaman, satın alma, tazminat ve talepler ile maliyet birimlerinden oluşmaktadır.

Açıklama:

Kitaba göre,
Bu sistem bir komuta grubu ve operasyonlar, planlama, lojistik, finans ve
yönetim olmak üzere dört bölümden oluşmaktadır.
Olay komuta grubu, hastanenin olay yönetimi faaliyetlerinden genel sorumluluğa sahiptir.
• Olay komutanı, kamu bilgilendirme görevlisi, güvenlik görevlisi, irtibat görevlisi ve
bir grup tıbbi ve teknik uzmandan oluşur.
Operasyonlar bölümü, olay komutanı tarafından özetlenen taktik hedeflerin yönetiminden sorumludur. Bu bölüm bir departman düzeyinde yönetim bölümünden
ve beş şubeden oluşur: evreleme yönetimi,
tıbbi bakım operasyonları, altyapı operasyonları, güvenlik operasyonları, iş sürekliliği operasyonları ve tehlikeli madde dalı.
• Planlama bölümü, durum raporlarının
toplanmasından, değerlendirilmesinden
ve dağıtılmasından, çeşitli bilgi türlerinin
görüntülenmesinden ve Olay Eylem Planının (OEP) geliştirilmesinden sorumludur.
Bu bölüm dört birimden oluşur: kaynak,
durum, dokümantasyon ve seferberl
Kitaba göre,
Bu sistem bir komuta grubu ve operasyonlar, planlama, lojistik, finans ve
yönetim olmak üzere dört bölümden oluşmaktadır.
Olay komuta grubu, hastanenin olay yönetimi faaliyetlerinden genel sorumluluğa sahiptir.
• Olay komutanı, kamu bilgilendirme görevlisi, güvenlik görevlisi, irtibat görevlisi ve
bir grup tıbbi ve teknik uzmandan oluşur.
Operasyonlar bölümü, olay komutanı tarafından özetlenen taktik hedeflerin yönetiminden sorumludur. Bu bölüm bir departman düzeyinde yönetim bölümünden
ve beş şubeden oluşur: evreleme yönetimi,
tıbbi bakım operasyonları, altyapı operasyonları, güvenlik operasyonları, iş sürekliliği operasyonları ve tehlikeli madde dalı.
• Planlama bölümü, durum raporlarının
toplanmasından, değerlendirilmesinden
ve dağıtılmasından, çeşitli bilgi türlerinin
görüntülenmesinden ve Olay Eylem Planının (OEP) geliştirilmesinden sorumludur.
Bu bölüm dört birimden oluşur: kaynak,
durum, dokümantasyon ve seferberlikten
çıkarma.
• Lojistik bölümü, afetler sırasında hastane
işlevleri için iç ve dış kaynaklardan gerekli
kaynakları sağlamaya yönelik tüm faaliyetleri koordine eder. Bölümün iki dalı vardır:
hizmet ve destek.
• Finans ve idari bölüm, bir acil durum veya
afet öncesinde, sırasında ve sonrasında
programı desteklemek için mali ve idari
prosedürler geliştirmeyi amaçlamaktadır.
Bu bölüm zaman, satın alma, tazminat
ve talepler ile maliyet birimlerinden oluşmaktadır.
Doğru cevap C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 24

Afet sırasında hastane faaliyetleri ve dalgalanma kapasitesi için öncelikleri dikkate almak için, tıbbi hizmetler vazgeçilebilir, tercih edilebilir, gerekli, çok gerekli, vazgeçilmez şeklinde derecelendirilir. Buna göre aşağıdakilerden hangisi Tercih edilebilir derecesindedir?

Solunum tıbbı

Pediatri

Üroloji

Onkoloji

Kadın Hastalıkları ve Doğum

Açıklama:

Kitaba göre,
Acil bakım, Yoğun bakım ünitesi, Travma ve ortopedik, Üroloji, Sterilizasyon, Tanısal
görüntüleme, Eczane, Kan bankası vazgeçilmez
Pediatri, Laboratuvar, Hemodiyaliz çok gerekli
Dahiliye, Kadın Hastalıkları ve Doğum, Yönetim gerekli
Solunum tıbbı, Oftalmoloji tercih edilebilir
Dermatoloji, Onkoloji, Kulak Burun Boğaz, Terapi ve rehabilitasyon vazgeçilebilirdir.
Doğru cevap A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 25

Afetler yedi türe ayrılır. Aşağıda verilen seçeneklerdeki afetlerden hangisi akut afetler türündendir?

Toksinin Aşınmalı Salınımı

Pandemik Grip

Endüstriyel Kaza

Hastane laboratuvarında tehlikeli madde dökülmesi

Patlama

Açıklama:

Kitaba göre,
Patlama Akut Afetidir.
Doğru cevap E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 26

Afet Planlamasında Sağlık acil durumu ilan etme yetkisi, ulusal yardım talep eder, kamu güvenliğinden sorumlu topluluk ajansı aşağıdakilerden hangisidir?

İl/İlçe Emniyet Müdürlüğü

İl/İlçe Sağlık Müdürlüğü

AFAD

Valilik

İl Afet ve Acil Durum Yönetim Müdürlüğü

Açıklama:

Kitaba göre bu sorumluluk Valilik'e aittir. Doğru cevap D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 27

Aşağıdakilerden hangisi acil durum operasyon planını etkinleştirme bileşeninin işlevidir?

Hastaneler güvenliğini kendileri belirler, tüm birimlerde hastanenin yetenek ve kapasitelerinin belirlenmesi

Personelin ve ekipmanların bilgilendirilmesi ve harekete geçirilmesi

Hastane müdahalesi ve dış kurumlarla iletişim için yönetim merkezinin kurulması ve yönetilmesi

Gönüllü, medya ve aile bilgi merkezlerinin oluşturulması

Dekontaminasyon, triyaj, resüsitasyon, akut bakım ve küçük bakım alanları, cerrahi triyaj ve bekletme, psikiyatrik alan ve morg

Açıklama:

Kitaba göre; Personelin ve ekipmanların bilgilendirilmesi ve harekete geçirilmesi acil durum operasyon planını etkinleştirme bileşeninin işlevidir. Buna göre doğru cevap B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 28

Personelin ve malzemelerin normal faaliyete döndürülmesi, bakıcılar için duygusal destek sağlanması, gelecekteki olaylar için acil durum operasyon planının geliştirilmesi işlevi Hastane Acil Operasyon Planının aşağıdaki bileşenlerinden hangisinde yer almaktadır?

Afet müdahalesini sonlandırma ve iyileştirme sağlama

Dekontaminasyon, triyaj ve tedavi alanları oluşturma

Hasta dalgalanma kapasitesi oluşturma

Acil durum operasyonları merkezini kurma

Acil durum operasyon planını etkinleştirme

Açıklama:

Kitaba göre Personelin ve malzemelerin normal faaliyete döndürülmesi, bakıcılar için duygusal destek sağlanması, gelecekteki olaylar için acil durum operasyon planının geliştirilmesi işlevi Hastane Acil Operasyon Planının "Afet müdahalesini sonlandırma ve iyileştirme sağlama" bileşeninde hangisinde yer almaktadır. Buna göre doğru cevap A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 29

Aşağıdakilerden hangisi Acil Servis Afet Müdahalesi'nin aşamalarından biri değildir?

Güvenlik

Triyaj ve ekibi

İlk yanıt

Acil servis afet hasta bakımı

Saha triyajı ve tıbbi bakım

Açıklama:

Kitaba göre Saha triyajı ve tıbbi bakım Saha afet müdahalesinin unsurlarından biridir. Doğru cevap E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 30

"Yaşamı tehdit eden şok veya hipoksi mevcut veya yakın, ancak hasta muhtemelen stabilize edilebilir ve acil bakım verilirse muhtemelen hayatta kalacaktır" durumu hangi triyaj kategorisine girmektedir?

Kırmızı

Sarı

Yeşıl

Siyah

Mavi

Açıklama:

Kitaba göre, "Yaşamı tehdit eden şok veya hipoksi mevcut veya yakın, ancak hasta muhtemelen stabilize edilebilir ve acil bakım verilirse muhtemelen hayatta kalacaktır" durumu kırmızı triyaj kategorisine girmektedir. Doğru cevap A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Ünite 5

Soru 1

Hastane güvenlik zafiyet analizinin (HGZA) aşağıdaki hangi alan(lar)dan temsilcilikleri kapsadığı söylenemez?
I.acil durum yönetimi
II.güvenlik
III.mühendislik
IV.telekomünikasyon
V.çevre ve temizlik
VI.laboratuvar
VII.başhekimlik

I,III,V

II,IV

II,VII

II,V,VI

yalnız VII

Açıklama:

Sağlık Tesislerinde Mevcut Güvenlik Zafiyet Analiz Uygulamaları
VII.başhekimlik
Hastane güvenlik zafiyet analizinin (HGZA) aşağıdaki hangi alan(lar)dan temsilciliklerinden değildir.

Doğru Cevap: E

Soru 2

Aşağıdakilerden hangisi/hangilerinin belirli bir tehlikenin insanlar üzerindeki etkileri bakımından mülkiyet kategorisinde yer alan risklerden olduğu söylenemez?
I.iş kesintisi
II.personelin yaralanma/ölüm olasılığı
III.gelir kaybı
IV.ekipman ve/veya sarf malzemelerinin kaybı
V.tesisin kullanım kaybı

yalnız II

yalnız I

I,II,III

IV,V

I,II,V

Açıklama:

Sağlık Tesislerinde Mevcut Güvenlik Zafiyet Analiz Uygulamaları
IV,V
IV.ekipman ve/veya sarf malzemelerinin kaybı
V.tesisin kullanım kaybı
belirli bir tehlikenin insanlar üzerindeki etkileri bakımından mülkiyet kategorisinde yer alan risklerden değildir.

Doğru Cevap: D

Soru 3

Aşağıdakilerden hangisi/hangilerinin doğa kaynaklı tehlike olduğu
söylenemez?
I.pandemi
II.doğal gaz arızası
III.orman yangını
IV.epidemi
V.baraj taşkını

yalnız V

II,V

I,III,V

II,IV

yalnız II

Açıklama:

Sağlık Tesislerinde Güvenlik Zafiyet Analizi
yalnız II
II.doğal gaz arızası doğa kaynaklı tehlike değildir.

Doğru Cevap: E

Soru 4

Hastane güvenlik zafiyet analizinin (HGZA) risk dereceleri belirlemek için olasılık tahminleri yaparken aşağıdakilerden hangisi/hangilerinin temel alınabileceği söylenebilir?
I.etkilenen bölge
II.meydana gelme sıklığı
III.geçmiş veriler
IV.mevsimsel değişimler
V.tesis ve personel

Yalnız III

Yalnız V

I,III,V

II,IV

I,II,III,IV

Açıklama:

Sağlık Tesislerinde Mevcut Güvenlik Zafiyet Analiz Uygulamaları
I,II,III,IV
I.etkilenen bölge
II.meydana gelme sıklığı
III.geçmiş veriler
IV.mevsimsel değişimler
Hastane güvenlik zafiyet analizinin (HGZA) risk dereceleri belirlemek için olasılık tahminleri yaparken aşağıdakilerden hangisi/hangilerinin temel alınır.
V.tesis ve personel temel alınmaz.

Doğru Cevap: E

Soru 5

Hastane güvenlik zafiyet analizi (HGZA) olasılık belirlenmesiyle ilgili olarak aşağıdaki ifadelerden hangisi/hangileri söylenemez?
I.Bir tesis hazırlık bileşeninin varlığı, kuruluşun hazırlık çabalarının izlenmesine yardımcı olur ve hazırlık seviyeleri arttıkça HGZA puanları düşer.
II.Olasılığa karşı etki konusunda, yüksek olasılıklı-yüksek oranda etkilenen alanlardaki olaylar için daha düşük toplamlar beklenir.
III.Olasılığa karşı etki konusunda, yüksek olasılıklı-yüksek oranda etkilenen alanlardaki olaylar için daha yüksek toplamlar beklenir.
IV.Seçilen HGZA aracına bağlı olarak, her bir tehlike için puanlar, olasılık, risk ve hazırlık puanlarının toplamı veya ürünü olabilir.
V.Olasılığa karşı etki konusunda, düşük olasılıklı-düşük düzeyde etkilenen alanlardaki olaylar için daha düşük değerler beklenir.

I,II

I,III

Yalnız II

III,V

Yalnız IV

Açıklama:

Sağlık Tesislerinde Mevcut Güvenlik Zafiyet Analiz Uygulamaları
Yalnız II deki ifade yanlıştır.
Olasılığa karşı etki konusunda, yüksek olasılıklı-yüksek oranda etkilenen alanlardaki olaylar için daha düşük toplamlar beklenir.

Doğru Cevap: C

Soru 6

Hastane güvenlik zafiyet analizi (HGZA) planlamasıyla ilgili olarak kağıt plan sendromu neyi ifade eder?
I.doğal insan davranışına uygun geçerli varsayımlar içermesi
II.deneyimlere dayanmaması
III.organizasyonlar arası bakış açısına sahip olması
IV.paydaşlar tarafından kabul görmemesi
V. paydaşlar tarafından bilinmemesi

I,III,V

II,IV

II,IV,V

yalnız I

yalnız II

Açıklama:

Sağlık Tesislerinde Güvenlik Zafiyet Analizinde Dikkat Edilmesi Gereken Tuzaklar
II,IV,V
kağıt plan sendromu ile ilgili olarak yanlıştır.

Doğru Cevap: C

Soru 7

Sağlık tesislerinde afet yönetimi aşağıdakilerden hangi/hangilerini kapsadığı söylenemez?
I.risk analizi
II.tehlikelere hazırlıklı olmak
III.oluşacak sağlık risklerini yönetmek
IV.acil müdahale önlemleri
V.kurtarma önlemleri
VI.modernizasyon

I,III,V

II,IV,VI

yalnız III

V,VI

yalnız VI

Açıklama:

Sağlık Tesislerinde Afet Yönetimi
yalnız VI
VI.modernizasyon ilgili değildir.

Doğru Cevap: E

Soru 8

Hastane güvenlik zafiyet analizi (HGZA) ile ilgili olarak olay komuta sisteminin destek alanları arasında hangisi/hangileri yer alır?
I.planlama bölümü
II.operasyon bölümü
III.lojistik bölümü
IV.finans ve yönetim bölümü
V.stratejik yönetim bilişim bölümü

I,III,V

yalnız I

I,II,III,IV

II,IV

yalnız V

Açıklama:

Afetlerde Sağlık Tesisi Yönetimi
I,II,III,IV
V.stratejik yönetim bilişim bölümü dışındakiler olay komuta sisteminin destek alanları arasında yer alır.

Doğru Cevap: C

Soru 9

Hastane güvenlik zafiyet analizi (HGZA) ile ilgili olarak olay komuta sisteminin destek alanları arasında Isçi Havuzu ve Akreditasyon Birimi hangi olay komuta sistemi bölümü içinde yer alır?

yönetim ve finans bölümü

lojistik bölümü

operasyon bölümü

planlama bölümü

olay komuta bölümü

Açıklama:

Afetlerde Sağlık Tesisi Yönetimi
Isçi Havuzu ve Akreditasyon Birimi, lojistik bölümündedir.

Doğru Cevap: B

Soru 10

ABD hükümeti, Tıbbi Dalgalanma ve Tıbbi Malzeme Yönetimi ve Dağıtımı için öncelikleri belirleyen bir Hedef Yetenekler Listesini ……yılında geliştirmiştir.
Verilen cümlede noktalı kısmı karşılayan yıl aşağıdakilerden hangisidir?

1990

1995

2000

2005

2022

Açıklama:

Hastaneler İçin Tıbbi Dalgalanma Kapasitesi
2005 yılı doğrudur.

Doğru Cevap: D

Soru 11

Sağlık tesislerinin doğal ve teknolojik afetlerle karşı karşıya kalmadan bu sürece hazırlanması için gerekli olan süreç aşağıdakilerden hangisidir?

Hastane güvenlik zafiyet analizi

Swot analizi

Risk analizi

İş güvenliği analizi

Seferberlik analizi

Açıklama:

Giriş
Hastane güvenlik zafiyet analizi (HGZA), sağlık tesislerinin doğal afetlere ve teknolojik afetlere maruziyeti öncesinde hazırlıklı olma ve plan yapmaya yardımcı olması açısından son derece önemlidir.

Doğru Cevap: A

Soru 12

Sağlık tesislerinin karşı karşıya kaldığı afet türleri hangi seçenekte ifade edilmiştir?

Sağlık tesisinin çevresinde meydana gelen ve tesis üzerinde doğrudan ve dolaylı etkileri olanlar

Sağlık tesisinin çok yakınında meydana gelen ve tesisin işleyişini doğrudan etkileyenler

Sağlık tesisinin çok yakınında meydana gelen ve tesisin işleyişini dolaylı etkileyenler

Sağlık tesislerinin içinde olan ve dışında olup tesis üzerinde doğrudan ve dolaylı etkileri olanlar

Sağlık tesisinin uzağında meydana gelen ve tesisin işleyişi üzerinde herhangi bir etkisi olmayanlar

Açıklama:

Tarihi Bakış Açısı
Sağlık tesisleri iki türde afet yaşarlar: (1) Sağlık tesislerinin fiziksel sınırlarıyla izole edilmiş ve sağlık tesislerinin içinde olanlar ve (2) Sağlık tesislerinin dışında meydana gelen ve sağlık tesisleri üzerinde doğrudan etkiler (kazalar) ve dolaylı etkiler üretenler (ör. hasarlı yollardan dolayı elektrik ve arz kaybı).

Doğru Cevap: D

Soru 13

Sağlık tesislerinde afet durumlarında hastane güvenliğini sağlamak üzere oluşturulacak ekipte aşağıdakilerden hangisi yer almaz?

Acil durum yönetimi

Güvenlik

Eğitim

Operasyonlar

Yardımcı hizmetler

Açıklama:

Sağlık Tesislerinde Mevcut Güvenlik Zafiyet Analiz Uygulamaları
Başarılı afet azaltma çabaları ve etkili müdahale planları, sağlık tesislerinin hizmet sağlama kapasitesindeki eksiklikler, fiziksel zayıflıklar ve acil durumlara müdahale etmedeki kurumsal eksiklikler açısından savunmasızlığı hakkında mümkün olan en iyi bilgiye dayanmaktadır. Her bir tehlikenin bütüncül bir şekilde karakterize edilmesini sağlamak ve analizin çarpık veya hatalı sonuçların doğal öznelliğini en aza indirmeye yardımcı olmak için çok disiplinli bir ekibin kullanılması teşvik edilmelidir. Ekip, hastane güvenlik zafiyet analizi sürecine aşina olan biri tarafından yönetilmeli ve sağlık tesisi içinde en azından aşağıdaki alanlardan temsilcilerden oluşmalıdır: • Acil durum yönetimi, • Güvenlik, • Tesisler (ör., mühendislik, bakım, bilgi teknolojisi ve telekomünikasyon), • Operasyonlar (ör., hemşirelik, sağlık personeli, laboratuvar ve radyoloji), • Yardımcı hizmetler (ör., malzeme, yiyecek, temizlik ve çevre hizmetleri), • Yönetim, • Finans/iş.

Doğru Cevap: C

Soru 14

Risk derecesi aşağıdaki ifadelerden hangisi kullanılarak ifade edilebilir?

Sadece sayısal bir puanla ifade edilir.

Sadece sözel terimlerle ifade edilir.

Grafiklerle ifade edilebilir.

Tablolar ve tablo açıklamalarıyla ifade edilebilir.

Hem sayısal hem sözel terimlerle ifade edilebilir.

Açıklama:

Sağlık Tesislerinde Mevcut Güvenlik Zafiyet Analiz Uygulamaları
Risk derecesi sayısal bir puan olarak veya yok, düşük, orta, yüksek ve katastrofik gibi terimler kullanılarak sözlü olarak ifade edilebilir.

Doğru Cevap: E

Soru 15

Hastane güvenlik zafiyet analizi için tehlike listesi oluşturulurken her bir tehlike arasındaki farklılıkları artırarak uygulamada ek esneklik sağlamak üzere kullanılabilecek değerlendirme türü aşağıdakilerden hangisidir?

Nitel değerlendirme

Nicel değerlendirme

Öznel değerlendirme

Nesnel değerlendirme

Operasyonel değerlendirme

Açıklama:

Sağlık Tesislerinde Mevcut Güvenlik Zafiyet Analiz Uygulamaları
Hastane güvenlik zafiyet analizi yaparken tehlike listesi oluşturmalıdır. Tehlike listesi oluşturmak her bir tehlikeyi, kırılganlığı, riski (sonucu) ve hazırlık düzeyini derecelendirmek veya sıralamak için bir araç sağlar. Bu karakterizasyon nitel veya nicel olabilir. Her yaklaşımın artıları olduğu gibi eksileri de vardır. Bu süreçte nicel değerlendirmeler, her bir tehlike arasındaki farklılıkları artırarak uygulamada ek esneklik sağlamak için kullanılabilir. Seçilen hastane güvenlik zafiyet analizi aracına bağlı olarak her bir tehlike için puanlar, olasılık, risk ve hazırlık puanlarının toplamı veya ürünü olabilir veya daha karmaşık ağırlıklandırma şemaları da türetilebilir.

Doğru Cevap: B

Soru 16

Hastane güvenlik zafiyet analizi sırasında Türkiye’de hastanelerin iş birliği yapacağı kurumlardan biri aşağıdakilerden hangisidir?

Yeşilay

Belediyeler

Üniversiteler

Bakanlıklar

AFAD

Açıklama:

Kaiser Permanente Sağlık Sistemi Tarafından Geliştirilen HGZA Aracı
Hastane toplumla iş birliği yapmalıdır. Hastane güvenlik zafiyet analizi yerel acil durum yönetim kurumu, itfaiye, ASH kurumu, polis yardımıyla ve diğer kuruluşlarının girdileriyle derlenmelidir. Türkiye’de bu kuruluşlar arasında AFAD, Kızılay ve afette faaliyet gösteren gönüllü kuruluşlar ile komşu hastaneler ve bölge hastaneleri bulunmaktadır. Bölgede büyük bir su yolu veya havaalanı varsa hastane güvenlik zafiyet analizi tartışmaları, havaalanı yetkilileri ve Sahil Güvenlik gibi ek organları içermelidir.

Doğru Cevap: E

Soru 17

Sağlık tesislerinde güvenlik zafiyet analizinde dikkat edilmesi gereken tuzaklar aşağıdaki seçeneklerin hangisinde doğru olarak ifade edilmiştir?
I. Hastane güvenlik zafiyet analizi geliştirmek için gereken süreyi olduğundan az tahmin etmek ve değerlendirmeyi yeterince tamamlamak için yeterli zamana izin vermemek
II. Tehlikelerin keyfi olarak “burada asla olmayacak” tavrıyla reddedilmesi
III. “Kâğıt plan sendromu” olarak adlandırılan yalnızca yazılı bir belge olduğu için gerçek hazırlık yanılsaması yaşanması

Yalnızca I

Yalnızca II

I-II-III

Yalnızca III

II-III

Açıklama:

Sağlık Tesislerinde Güvenlik Zafiyet Analizinde Dikkat Edilmesi Gereken Tuzaklar
Tipik bir tuzak, hastane güvenlik zafiyet analizi geliştirmek için gereken süreyi olduğundan az tahmin etmek ve değerlendirmeyi yeterince tamamlamak için yeterli zamana izin vermemektir. Bazen hastane güvenlik zafiyet analizinin tek amacını yinelemek gerekir; yani hastanenin acil durum planlama sürecinde ele alınacak öncelikli bir tehlike listesinin geliştirilmesidir. Belirli bir hizmet veya grubun temsilcilerinin kendi alanlarındaki herhangi bir tehlikeden bahsetmeyi kişisel bir hakaret olarak görmeleri alışılmadık bir durum değildir. Bu önyargının, tehlikelerin keyfi olarak “burada asla olmayacak” tavrıyla reddedilmesine neden olmamasına özen gösterilmelidir. Bazen “kâğıt plan sendromu” olarak adlandırılan başka bir sorun, yalnızca yazılı bir belge olduğu için gerçek hazırlık yanılsaması oluşturmaktadır.

Doğru Cevap: C

Soru 18

Sağlıkta afet yönetimi için temel bileşenler aşağıdaki seçeneklerden hangisinde doğru olarak ifade edilmiştir?
I. Riskleri önlemek ve azaltmak için güvenlik zafiyetinin azaltılması
II. Hazırlıklı olma, acil durumlar ve afetlerden kaynaklanan sağlık risklerinin sistematik analizi ve yönetimi
III. Müdahale
IV. Kurtarma önlemleri

I-II-III-IV

Yalnızca II

I-II-III

II-III-IV

I-II-IV

Açıklama:

Sağlık Tesislerinde Afet Yönetimi
Sağlık için afet yönetimi çok sektörlüdür ve aşağıdakilere atıfta bulunur: (1) Riskleri önlemek ve azaltmak için güvenlik zafiyetinin azaltılması, (2) hazırlıklı olma, acil durumlar ve afetlerden kaynaklanan sağlık risklerinin sistematik analizi ve yönetimi, (3) müdahale ve (4) kurtarma önlemleri.

Doğru Cevap: A

Soru 19

Hastaneler arasında yönetim merkezince insan kaynağı, hizmet birimleri, araç, gereç ve ekipmanların daha etkin bir şekilde yönetilmesini sağlayan sistemdeki tüm kişilerin görev ve sorumluluklarını tanımlayan yapı aşağıdakilerden hangisidir?

Operasyon Sistemi

Planlama Sistemi

Müdahale Sistemi

Olay Komuta Sistemi

Lojistik Sistemi

Açıklama:

Olay Komuta Sistemi (OKS), hastaneler arasında önemli bir afet yönetimi stratejisi olup yönetim merkezince insan kaynağı, hizmet birimleri, araç, gereç ve ekipmanların daha etkin bir şekilde yönetilmesini sağlayan sistemdeki tüm kişilerin görev ve sorumluluklarını tanımlayan bir yapıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 20

Bir afette sağlık tesislerinin zarar görmesine rağmen işlevsel kalması, hasta bakımına açık olması ve hastalarla personelin korunması için yapılacak işlem aşağıdakilerden hangisidir?

Tesisin fiziksel kontrolünün yapılması

Tesis için hazırlanacak hasar kontrol planı

Personelin iyi olması için planlama yapma

Malzeme akışının sağlanması

Donanımın iyileştirilmesi

Açıklama:

Hasar Kontrolü
Bir afette sağlık tesisleri zarar görebilir; ancak bunların işlevsel kalmaları ve hasta bakımına açık olmaları beklenmektedir. Hastaların ve personelin korunması için tesisin bir hasar kontrol planı olmalıdır. Plan, bölgelerinin yaşadığı hasarla ilgili çeşitli departmanlardan hastane Acil durum yönetim merkezi (ADYM) gibi merkezi bir noktada raporların alındığı bir metodolojiyi ana hatlarıyla belirtir. Aynı zamanda, yönetim personeli, çalışanları her kat ve departman için hızlı bir ihtiyaç değerlendirmesi yapmak için göndermelidir. Bu çalışanlar daha sonra bulgularını ADYM’ye bildirir. Hasar Kontrol Planında belirlenen bir kişi/pozisyon daha sonra hasar listesini inceler ve Olay Komutanı ve Operasyon Bölümünün şefine danışarak acil onarım önceliklerini belirler. Hasar kontrol ekibinin çalışmasını büyük ölçüde kolaylaştırabilecek ekipmanlar şunlardır: kat planları, pencereleri kapatmak için plastik rulolar ve çıta şeritleri, tel makaraları, sprinkler fişleri, el aletleri, benzinle çalışan çelik ve beton için bıçaklı kurtarma testereleri, su drenaj pompaları, portatif oksi-asetilen fenerleri, el fenerleri, farlar, portatif projektörler, dış kontrplak levhalar, testereler, gözetleme çubukları ve kimyasal dökülmeleri kontrol etmek için malzemeler. Büyük ölçekli sağlık tesisleri, bu tür malzemelerin yer aldığı birkaç depolama alanını oluşturmayı düşünmelidir. Hastane, en azından ilk 72 saat boyunca kendi kendine yetebilmeyi hedeflemeli ve acil müdahale kuruluşlarından yardım beklememelidir, çünkü bu kuruluşlar bir afete tamamen bağlıdırlar ve kapasiteleri sıklıkla aşılır.

Doğru Cevap: B

Soru 21

''......................... bir toplumun normal faaliyetlerini veya yaşamı sürdürme
işlevini bozacak ve yerel kaynakları kullanılamaz, ulaşılamaz duruma getiren önemli ölçüde hasara neden olan olaylardır.''
Yukarıdaki açıklamada boşluğa aşağıdakilerden hangi tanım gelmelidir?

Nüfus artması

Salgın hastalık

Afetler

Sağlık kurumlarının yetersizliği

Toplumu Bilinçlendirme eksikliği

Açıklama:

SAĞLIK TESİSLERİNDE
GÜVENLİK ZAFİYET ANALİZİ
Afetler bir toplumun normal faaliyetlerini veya yaşamı sürdürme
işlevini bozacak ve yerel kaynakları kullanılamaz, ulaşılamaz duruma getiren önemli ölçüde hasara neden olan olaylardır.

Doğru Cevap: C

Soru 22

Aşağıdakilerden hangisi doğa kaynaklı tehlike olayı olarak değerlendirilemez?

Biyolojik terörizm

Deprem

Salgın hastalık

Baraj Taşması

Orman Yangını

Açıklama:

SAĞLIK TESİSLERİNDE
GÜVENLİK ZAFİYET ANALİZİ
Biyolojik terörizm İnsan kaynaklı tehlikedir.

Doğru Cevap: A

Soru 23

Başarılı olan afet çalışmalarında aşağıdaki uygulamaların hangisi afet etki alanı dışında uygulanması gerekli olan çalışmadır?

Sağlık tesislerinin hizmet sağlaması

Acil durum yönetiminin uygulamaya başlanması

Temel ihtiyaç malzemelerinin birey ve topluluklara ulaştırılabilmesi

Afet durumu hizmet çalışmalarında eğitimli sivil toplum kuruluşlarından yardım alınması

Gıda, ilaç, giysi, barınma gibi zorunlu ihtiyaçları sağlamada destek olacak ulusal veya uluslararası kurum ve kuruluşların organizasyon toplantıları afet etki alanı dışında yürütülebilir.

Açıklama:

Sağlık Tesislerinde Güvenlik Zafiyet Analizi ve Afet Yönetimi
Gıda, ilaç, giysi, barınma gibi zorunlu ihtiyaçları sağlamada destek olacak ulusal veya uluslararası kurum ve kuruluşların organizasyon toplantıları.

Doğru Cevap: E

Soru 24

Aşağıdaki açıklamalarda belirtilen görev tanımlamalarından hangisi ''Hastane güvenlik zafiyet analiz''(HGZA) uygulamalarında hastane ve sağlık kuruluşunda teknik personel olarak hizmet verebilecektir?

HGZA sürecine aşina olan kişi

HGZA 'nın çarpık veya hatalı sonuçlarını ortadan kaldıracak yönetici

Hastane kuruluşunun finans ve ödemelerini yöneten kişi veya kişiler

Hemşirelik, laboratuvar ve radyoloji gibi alanlara hakim sağlık personeli

Tesislere hakim , bakım ,onarım gibi hizmetleri yürütebilecek bakım, bilgi teknolojisi ve telekomünikasyon alanlarında da yeterliliği olan mühendis veya mühendisler

Açıklama:

Sağlık Tesislerinde Mevcut Güvenlik Zafiyet Analiz Uygulamaları
''Hastane güvenlik zafiyet analiz''(HGZA) uygulamalarında hastane kuruluşunda teknik personel olarak hizmet verebilecek olanlar tesislere hakim , bakım ,onarım gibi hizmetleri yürütebilecek bakım, bilgi teknolojisi ve telekomünikasyon alanlarında da yeterliliği olan mühendis veya mühendislerdir.

Doğru Cevap: E

Soru 25

HGZA çalışmalarında öngörülen ; yaşanan risk veya etkinin , belirli bir tehlikenin ''mülkiyet '' üzerindeki etkileri arasında değildir?

Tesisin zarar görmesi (tesisin göçmesine
kadar)

Personelin yaralanma veya ölüm olasılığı

Tesis, ekipman veya hizmetlerinin onarımıyla ilgili maliyetler

Ekipman ve/veya sarf malzemelerinin
kaybı veya hasarı

Tesisin kullanım kaybı

Açıklama:

Sağlık Tesislerinde Güvenlik Zafiyet Analizi ve Afet Yönetimi
• Personelin yaralanma veya ölüm olasılığı HGZA çalışmalarında insanlar üzerindeki etki olarak öngörülür.

Doğru Cevap: B

Soru 26

Amerikan Kalp Birliği’nin (AHA) Amerikan
Sağlık Mühendisliği Derneği (ASHE), 2001 yılında tarafından geliştirilen ve aynı yıl ....................................tarafından
HGZA’nın bir başka versiyonunu yayınlanmıştır. Günümüzde her ikisi de ABD hastaneleri tarafından yaygın olarak kullanılmakta olan HGZA sistemleridir.
Açıklamasında cümlenin tamamlayıcı bölümü aşağıdakilerden hangisidir?

FIRESCOPE

Kaiser Permanente Vakfı Sağlık Planı

Amerikan Kalp Birliği

Türk kalp vakfı

Amerikan HOKS sistemi

Açıklama:

Kaiser Permanente Sağlık Sistemi
Tarafından Geliştirilen HGZA Aracı
Amerikan Kalp Birliği’nin (AHA) Amerikan
Sağlık Mühendisliği Derneği (ASHE), 2001 yılında tarafından geliştirilen ve aynı yıl Kaiser Permanente Vakfı Sağlık Planı tarafından
HGZA’nın bir başka versiyonunu yayınlanmıştır. Günümüzde her ikisi de ABD hastaneleri tarafından yaygın olarak kullanılmakta olan HGZA sistemleridir.

Doğru Cevap: B

Soru 27

Aşağıdakilerden hangisi Sağlık Tesislerinde Güvenlik Zafiyet Analizi ve Afet Yönetiminde “Dış kaynaklar” için dikkate alınması gereken konulardan sayılamaz?

Topluluk kurumları/tatbikatlarla yapılan anlaşma türleri

Proksimal sağlık tesisleri ile koordinasyon

Topluluk kaynakları

Para cezalarının veya yasal maliyetlerin uygulanması.

Yerel ve devlet kurumları ile koordinasyon

Açıklama:

Sağlık Tesislerinde Güvenlik Zafiyet Analizi ve Afet Yönetimi
Para cezalarının veya yasal maliyetlerin uygulanması HGZA çalışmalarında dış kaynaklar olarak dikkate alınması gerekmez.

Doğru Cevap: D

Soru 28

HGZA çalışmalarının tekrarlanması gereken amacı nedir?

Öncelikli bir tehlike listesinin yinelenmesi ve
geliştirilmesidir

HGZA ekibinin sürekli olarak çalışmasıdır.

Yönetimin alanında yetkin kişiye verilmesidir.

Saha çalışmalarında gençlerin olmasını sağlamaktır.

HGZA çalışmaları tamamlandığında yenilenmeye ihtiyaç duyulmaması.

Açıklama:

Sağlık Tesislerinde Güvenlik Zafiyet
Analizinde Dikkat Edilmesi Gereken
Tuzaklar
Öncelikli bir tehlike listesinin yinelenmesi ve
geliştirilmesidir.

Doğru Cevap: A

Soru 29

''Afet planlaması, insan davranışı hakkında geçerli
varsayımlara dayanmadığı, organizasyonlar arası bir
bakış açısı içermediği, kaynaklara bağlı olmadığı ve
katılımcılar tarafından bilinmediği ve kabul edilmediği sürece bir yanılsamadır. Bu yanılsamayı gidermek
için kurumlar, kağıt aşamasının ötesinde planlar
geliştirmeyi düşünmeli ve masa başı ve işlevsel tatbikatlar yapmalıdır. Planlayıcıların ve katılımcıların
benzer şekilde sürecin gerçek doğasını ve gerçekten
de planın işlevsel olduğunu anlamaya başlaması ancak gerçek deneyim yoluyla olur.''
Afet planlamasında deneyim ve tatbikat uygulaması olmadan yazılı belgelere güvenerek afet hazırlık planlamasından olumlu sonuç beklenmesi aşağıdaki tanımlardan hangisi ile açıklanabilir?

Afet planlama belgeleri

Afet eylem raporları

Kağıt plan sendromu

Tesis fiziki ihtiyaç listeleri

Personel yeterlilik raporları

Açıklama:

Sağlık Tesislerinde Güvenlik Zafiyet
Analizinde Dikkat Edilmesi Gereken
Tuzaklar
Afet planlamasında deneyim ve tatbikat uygulaması olmadan yazılı belgelere güvenerek afet hazırlık planlaması ''Kağıt plan sendromu ''olarak isimlendirilmektedir.

Doğru Cevap: C

Soru 30

Aşağıdakilerden hangisi afetlerin ortak noktalarından değildir?

Belirsizlik

Hasta bakım kapasitelerinin sorun olabilmesi

Sağlık personel yeterliliğinin sorun yaratabilmesi

İletişim ve telekominikasyonda sorunların olabilmesi

Afet yönetiminde deniz ulaşımının olumlu katkıları

Açıklama:

Afetlerin Ortak Noktaları
Afet yönetiminde deniz ulaşımının olumlu katkıları olması her afet için geçerli değildir.

Doğru Cevap: E

Soru 31

Hastane güvenlik zafiyet analizi (HGZA) hangi yıldan beri hastane afet planının geliştirilmesinde bir bileşendir?

1997

1998

1999

2000

2001

Açıklama:

İş ve endüstride yeni bir kavram olmasa da, HGZA, 2001’den beri hastane afet planının geliştirilmesinde bir bileşendir. HGZA, sağlık tesislerinin bir afete müdahale etmesi ve daha sonra kurtarmaya hazır hale getirilmesine ve hafifletilmesine yardımcı olacaktır.

Doğru Cevap: E

Soru 32

Aşağıdakilerden hangisi teknoloji kaynaklı bir olaydır?

Aşırı sıcaklar

Yakıt kıtlığı

Terörizm, Kimyasal

Bebek Kaçırma

Epidemi

Açıklama:

Teknoloji kaynaklı olaylar
• Elektrik Arızası
• Jeneratör Arızası
• Ulaşım Arızası
• Yakıt Kıtlığı
• Doğal Gaz Arızası
• Su Arızası
• Kanalizasyon Arızası
• Buhar Arızası
• Yangın Alarmı Arızası
• İletişim Arızası
• Tıbbi Gaz Arızası
• Tıbbi Vakum Arızası
• HVAC Arızası
• Bilgi Sistemleri Arızası
• Yangın, Dahili
• Sel, Dahili
• Hazmat Maruziyeti, Dahili
• Tedarik Sıkıntısı
• Yapısal zarar

Doğru Cevap: B

Soru 33

Aşağıdakilerden hangisi HGZA hazırlarken oluşturulan ekiplerden biridir?

Acil durum yönetimi

Güvenlik

Tesisler (ör. mühendislik, bakım, bilgi teknolojisi ve telekomünikasyon)

Operasyonlar (örneğin, hemşirelik, sağlık personeli, laboratuvar ve radyoloji)

Hepsi

Açıklama:

Her bir tehlikenin bütüncül bir şekilde karakterize edilmesini sağlamak ve analizin çarpık veya hatalı sonuçların doğal öznelliğini en aza indirmeye yardımcı olmak için çok disiplinli bir ekibin kullanılması teşvik edilmelidir. Ekip, HGZA sürecine aşina olan biri tarafından yönetilmeli ve sağlık tesisi içinde en azından aşağıdaki alanlardan temsilcilerden oluşmalıdır:
• Acil durum yönetimi
• Güvenlik
• Tesisler (ör. mühendislik, bakım, bilgi teknolojisi ve telekomünikasyon)
• Operasyonlar (örneğin, hemşirelik, sağlık personeli, laboratuvar ve radyoloji)
• Yardımcı hizmetler (örn. malzeme, yiyecek, temizlik ve çevre hizmetleri)
• Yönetim
• Finans/iş
Hepsi

Doğru Cevap: E

Soru 34

Aşağıdakilerden hangisi HGZA yı oluşturan bileşenlerden birisidir?

Risk

Olasılık

Hazırlık

Hepsi

Hiçbiri

Açıklama:

Tesis hazırlığı ayrı bir kategoride açıkça ifade edilebilir veya başka bir unsurla (olasılık veya risk) entegre edilebilir. Sezgisel olarak, tesis bir acil durumla başa çıkmak için iyi hazırlanmışsa, acil durumun etkileri azaltılmalıdır. Bir hazırlık bileşeninin varlığı, kuruluşun hazırlık çabalarının izlenmesine yardımcı olur ve hazırlık seviyeleri arttıkça HGZA puanları düşer. Yüksek risk ve/veya olasılığa sahip alanlarda iyileştirme ihtiyacının belirlenmesine yardımcı olmak için hazırlıklı olunması da rapor edilmelidir. Hazırlıklılığa sayısal bir değer atanabilir veya basitçe, söz konusu olayı ele almak için mevcut olan planların, eğer varsa, bir listesi olabilir. Ayrıca kaynakları ve bunların kullanılabilir miktarını da temsil edebilir (örneğin, çok, az veya hiç); kaynaklar iç ve dış kaynaklar olarak ikiye ayrılabilir. Bu ikisinin ortalaması hazırlık için sayısal değerdir. Bu üç bileşenin (risk, olasılık ve hazırlık) sayısal değerlerinin eklenmesi bir değer sağlar
Hepsi

Doğru Cevap: D

Soru 35

Aşağıdakilerden hangisi HGZA hazırlarken “Mülkiyet Etkisi” için dikkate alınması gereken hususlardan biri değildir?

Değiştirilecek maliyet

Geçici değiştirme ayarlama maliyeti

Yanıt kapasitesinin kapsamı

Onarım maliyeti

İyileşme zamanı

Açıklama:

“Mülkiyet Etkisi” için dikkate alınması gereken hususlar aşağıdakileri içerir ancak bunlarla sınırlı değildir:
1. Değiştirilecek maliyet
2. Geçici değiştirme ayarlama maliyeti
3. Onarım maliyeti
4. İyileşme zamanı
Yanıt kapasitesinin kapsamı

Doğru Cevap: C

Soru 36

Sağlık için afet yönetimi çok sektörlüdür ve aşağıdakilere hangisine atıfta bulunmaz?

Riskleri önlemek ve azaltmak için güvenlik zafiyetinin azaltılması

Hazırlıklı olma, acil durumlar ve afetlerden kaynaklanan sağlık risklerinin sistematik analizi ve yönetimi

Müdahale

Kurtarma önlemleri

Hasta bakım kapasitesi

Açıklama:

Sağlık için afet yönetimi çok sektörlüdür ve aşağıdakilere atıfta bulunur:
1) riskleri önlemek ve azaltmak için güvenlik zafiyetinin azaltılması,
2)hazırlıklı olma, acil durumlar ve afetlerden kaynaklanan sağlık risklerinin sistematik analizi ve yönetimi,
3) müdahale
4) kurtarma önlemleri.
Hasta bakım kapasitesi

Doğru Cevap: E

Soru 37

Afetlerin ortak noktaları kaç madde halinde ele alınır?

Açıklama:

Afetlerin Ortak Noktaları
1. Belirsizlik:
2. Yaralıların gelişi:
3. İletişim: H
4. Hasta bakım kapasitesi:
5. Personel
6. Dekontaminasyon:
7. Profilaksi:
8. Laboratuvar desteği:
9. Medya ilişkileri:
10. Morg:
11. Yardımcı programlar:
12. Sarf malzemeleri:
13. Kan ürünleri:
14. Tıbbi ekipman:
15. Hizmetin sunumu:
16. Güvenlik:
17. Hasta yakınları:
18. Hasarlı hastaneler:

Doğru Cevap: C

Soru 38

Hastaneler arasında popülaritesi artan afet yönetimi stratejisinin adı nedir?

HGZA

ASH

OKS

KKE

UMKE

Açıklama:

Olay Komuta Sistemi (OKS), hastaneler arasında popülaritesi artan bir afet yönetimi stratejisidir. OKS ilk olarak 1970’lerde geniş çaplı orman ve orman yangınlarının daha iyi yönetimi için Kaliforniya’da itfaiyeciler tarafından geliştirildi.

Doğru Cevap: C

Soru 39

Aşağıdakilerden hangisi İşlevsel kalması gereken kritik hastane sistemlerden biri değildir?

Isıtma, havalandırma ve iklimlendirme (HVAC),

Kafeterya hizmetleri

Su ve kanalizasyon,

Elektriksel

Vakum ve tıbbi gazlar dahil tıbbi ekipman

Açıklama:

. İşlevsel kalması gereken kritik hastane sistemleri şunları içerir:
• Elektriksel,
• Isıtma, havalandırma ve iklimlendirme (HVAC),
• Su ve kanalizasyon,
• Vakum ve tıbbi gazlar dahil tıbbi ekipman,
• Çeşitli yaşam desteği ve yoğun bakım sistemleri, ve
• İletişim sistemleri (çağrı cihazları, genel seslendirme, bilgisayarlar ve radyolar).
Kafeterya hizmetleri

Doğru Cevap: B

Soru 40

Belediye, sağlık tesislerine kaç yönlü su beslemesi sağlamalıdır?

Açıklama:

Su, hastanenin işleyişini sürdürmek için mutlak bir gerekliliktir. Belediye, sağlık tesislerine iki yönlü su beslemesi sağlamalıdır. Bu, ana su kesintisi durumunda bir korumadır.
2

Doğru Cevap: B

Soru 41

Hastane güvenlik zafiyet analizi (HGZA), aşağıdaki hangi tarihten itibaren hastane afet planının geliştirilmesinde bir bileşen olmuştur?

2005

2001

2002

2003

2011

Açıklama:

Hastane güvenlik zafiyet analizi (HGZA), 2001’den beri hastane afet planının geliştirilmesinde bir bileşendir.

Doğru Cevap: B

Soru 42

Aşağıdakilerden hangisi teknoloji kaynaklı olaylardan biridir?

Aşırı Sıcaklıklar

Baraj Taşması

Sel, Dahili

Adli Tıp

Radyolojik Maruziyet, Harici

Açıklama:

Teknoloji kaynaklı olaylar
• Elektrik Arızası
• Jeneratör Arızası
• Ulaşım Arızası
• Yakıt Kıtlığı
• Doğal Gaz Arızası
• Su Arızası
• Kanalizasyon Arızası
• Buhar Arızası
• Yangın Alarmı Arızası
• İletişim Arızası
• Tıbbi Gaz Arızası
• Tıbbi Vakum Arızası
• HVAC Arızası
• Bilgi Sistemleri Arızası
• Yangın, Dahili
• Sel, Dahili
• Hazmat Maruziyeti, Dahili
• Tedarik Sıkıntısı
• Yapısal zarar

Doğru Cevap: C

Soru 43

Aşağıdakilerden hangisi HGZA Ekibinde yer alması gereken temsilcilerden biri değildir?

Güvenlik

Operasyonlar

Yönetim

Muhasebe

Yardımcı hizmetler

Açıklama:

Ekip, HGZA sürecine aşina olan biri tarafından yönetilmeli ve
sağlık tesisi içinde en azından aşağıdaki alanlardan temsilcilerden oluşmalıdır:
• Acil durum yönetimi
• Güvenlik
• Tesisler (ör. mühendislik, bakım, bilgi teknolojisi ve telekomünikasyon)
• Operasyonlar (örneğin, hemşirelik, sağlık personeli, laboratuvar ve radyoloji)
• Yardımcı hizmetler (örn. malzeme, yiyecek, temizlik ve çevre hizmetleri)
• Yönetim
• Finans/iş
Muhasebe değildir.

Doğru Cevap: D

Soru 44

Uygulamada çok az esnekliğe sahip ve acil durum planlaması ve/veya kaynakların tahsisi için kurumsal öncelikleri belirleme zamanı geldiğinde kuruluşa yardımcı olmayan analiz modeli aşağıdakilerden hangisidir?

Niceliksel analiz modeli

Tümevarım analiz modeli

Niteliksel analiz modeli

Grafiksel analiz modeli

Varyans analiz modeli

Açıklama:

Niteliksel HGZA modelleri genellikle tehlikeler arasında çok az ayrım oluşturur ve tüm tehlikeleri
bir kategoride “yüksek” gibi veya başka bir kategoride gruplandırma eğilimindedir. Bu modeller uygulamada çok az esnekliğe sahiptir ve acil durum planlaması ve/veya kaynakların tahsisi için kurumsal öncelikleri belirleme zamanı geldiğinde kuruluşa yardımcı olmaz.

Doğru Cevap: C

Soru 45

Aşağıdakilerden hangisi "Örneğin, şehirde yeni bir kimya şirketinin kurulması, bir kurumun tehlikeli madde tehdidi değerlendirmesinde önemli bir değişiklik yapabilir." gibi bir durum o bölgedeki hastaneyi etkileyen bir değişikliktir?

Endüstriyel değişiklikler

Psikolojik değişiklikler

Doğa değişiklikleri

Ekonomik değişiklikler

Kişilerarası Etkileşim Değişiklikleri

Açıklama:

Coğrafi ve endüstriyel değişiklikler bir hastaneyi etkiler ve dikkate alınması gerekir.
Örneğin, şehirde yeni bir kimya şirketinin kurulması, bir kurumun tehlikeli madde tehdidi değerlendirmesinde önemli bir değişiklik yapabilir

Doğru Cevap: A

Soru 46

Aşağıdakilerden hangisi sağlık için afet yönetiminin bileşenlerinden biri değildir?

Hazırlıklı olma, acil durumlar ve afetlerden kaynaklanan sağlık risklerinin sistematik analizi ve yönetimi

Riskleri önlemek ve azaltmak için güvenlik zafiyetinin azaltılması

Olayları yatıştırma

Kurtarma önlemleri

Müdahale

Açıklama:

Sağlık için afet yönetimi çok sektörlüdür ve aşağıdakilere atıfta bulunur:
1) riskleri önlemek ve azaltmak için güvenlik zafiyetinin azaltılması,
2) hazırlıklı olma, acil durumlar ve afetlerden kaynaklanan sağlık risklerinin sistematik analizi ve yönetimi,
3) müdahale
4) kurtarma önlemleri
Olayları yatıştırma

Doğru Cevap: C

Soru 47

Aşağıdakilerden hangisi "Bir salgın sırasında veya biyolojik bir ajanın terörist saldırılarda salıverilmesinden sonra, hastane çalışanlarına ve sağlık personeline antibiyotik veya aşı önermek" olarak tanımlanan afet odağıdır?

Belirsizlik

Profilaksi

Dekontaminasyon

Laboratuvar desteği

Tıbbi ekipman

Açıklama:

Profilaksi: Bir salgın sırasında veya biyolojik bir ajanın terörist saldırılarda salıverilmesinden sonra, hastane çalışanlarına ve sağlık personeline profilaksi olarak antibiyotik ve aşı önermek gerekli olabilir.

Doğru Cevap: B

Soru 48

"Bir afet sırasında kaynakların komuta, kontrol ve koordinasyonu için yardımcı programlar sağlayan bir araç kutusu" olarak tanımlanan kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Hastane Güvenlik Zafiyet Analizi

Olay Komuta Sistemi

Eylem Sonrası Raporu

Yardımcı Programlar Sistemi

Laboratuvar Destek Sistemi

Açıklama:

Olay Komuta Sistemi (OKS), bir afet sırasında kaynakların komuta, kontrol ve koordinasyonu için yardımcı programlar sağlayan bir araç kutusudur.

Doğru Cevap: B

Soru 49

Aşağıdakilerden hangisi Hastane Olay Komuta Sistemi (HOKS)'ni oluşturan kaynaklardan biri değildir?

İş ve eylem sayfaları

Planlama kılavuzları

Tatbikat senaryoları

Finans kılavuzları

Eğitim malzemeleri

Açıklama:

Hastane Olay Komuta Sistemi (HOKS) kaynakları şunları içerir:
• Tatbikat senaryoları,
• Planlama kılavuzları,
• İş ve eylem sayfaları,
• HOKS formları ve
• Eğitim malzemeleri
Finans kılavuzları değildir.

Doğru Cevap: D

Soru 50

Aşağıdakilerden hangisi işlevsel kalması gereken kritik hastane sistemlerinden biri değildir?

Mekansal sistemler

Su ve kanalizasyon

Çeşitli yaşam desteği ve yoğun bakım sistemleri

Isıtma, havalandırma ve iklimlendirme

İletişim sistemleri

Açıklama:

İşlevsel kalması gereken kritik hastane sistemleri şunları içerir:
• Elektriksel,
• Isıtma, havalandırma ve iklimlendirme (HVAC),
• Su ve kanalizasyon,
• Vakum ve tıbbi gazlar dahil tıbbi ekipman,
• Çeşitli yaşam desteği ve yoğun bakım sistemleri, ve
• İletişim sistemleri (çağrı cihazları, genel seslendirme, bilgisayarlar ve radyolar).
Mekansal sistemler değildir.

Doğru Cevap: A

Ünite 6

Soru 1

I. Acil sağlık hizmetlerinin tarihi M. Ö. 1600'lü yıllara dayanmaktadır.
II. Acil sağlık hizmetlerinin kökeni doğal afet sonucunda doğan ihtiyaca dayanmaktadır.
III. Acil sağlık hizmetlerinde askeri olmayan en önemli ilerleme Chicago İtfaiye Departmanı aracılığıyla yaşam desteği eğitim programlarının
kurulmasıyla gerçekleşmiştir.
Yukarıda acil sağlık hizmetlerinin tarihine ilişkin olarak verilen bilgilerden hangisi ya da hangileri doğrudur?

Yalnız I

Yalnız II

Yalnız III

I ve III

II ve III

Açıklama:

ACİL SAĞLIK HİZMETLERİ
ASH tarihi, Mısır’da M.Ö 1600’lü yıllara kadar belgelenen uygulamalarla militarist gelenek açısından inkar edilemez derecede zengindir. Dünya’da modern ASH ilke ve uygulamaları (özellikle ABD) savaş zamanı yaralı bakımından evrilmiştir ve ASH sistemlerinin kökenleri büyük ölçüde savaş alanı tıbbına dayanmaktadır. nın önemli ölçüde azalmasına neden olmuştur. 1800’lerin ortalarından beri sivil “kurtarma dernekleri” ve ambulans hizmetleri mevcut olmasına rağmen, ASH’deki en önemli askeri olmayan ilerleme, 1950’lerde Chicago İtfaiye Departmanı aracılığıyla yaşam desteği eğitim programlarının kurulmasıyla gerçekleşmiştir.

Doğru Cevap: D

Soru 2

Aşağıdakilerden hangisi acil sağlık hizmetlerinin düzenlenme biçimine göre ayrıldığı sınıflardan biri değildir?

Ulusal sistem

Karma sistem

Yerel veya bölgesel sistem

Özel sistem

Hastane tabanlı sistem

Açıklama:

ACİL SAĞLIK HİZMETLERİ
ASH sistemleri, hizmetin düzenlenme biçimine göre şu şekilde sınıflandırılabilir:
1. Ulusal sistem: Ulusal hükümetler veya bakanlıklar tarafından yönetilen ASH sistemleri.
2. Yerel veya bölgesel sistem: Genellikle yerel veya bölgesel polis veya itfaiyenin bir parçası olarak yerel veya bölgesel hükümetler tarafından yönetilen ASH sistemleri.
3. Özel sistem: Özel ASH şirketlerinin hastane öncesi bakım sağlamak için yerel, bölgesel veya ulusal hükümetlerle sözleşme yaptığı sistemler.
4. Hastane tabanlı sistem: Merkezi veya sevk hastanelerine dayalı ve/veya onlar tarafından yürütülen ASH sistemi.
5. Gönüllü sistemi: Sistemlerin yerel hastane öncesi bakım sağlamak için zamanlarını bağışlayan toplum gönüllülerine dayandığı daha küçük, kırsal alanlarda yaygın olan ASH sistemi.
6. Hibrit sistem: Yukarıda belirtilen sistemlerin bazı veya tüm özelliklerini birleştiren ASH sistemleri.

Doğru Cevap: B

Soru 3

Aşağıdakilerden hangisi "suni ventilasyon/ oksijenasyon, temel hava yolu yönetimi, kanama kontrolü" gibi işlemleri kapsayan acil sağlık hizmetidir?

Doktor hizmeti

İleri yaşam desteği

Temel yaşam desteği

Hastane tabanlı sistem

Özel sistem

Açıklama:

ACİL SAĞLIK HİZMETLERİ
Temel yaşam desteği (TYD): Bu sistemler, temel invaziv olmayan hayat kurtarıcı prosedürlerden oluşur (KPR, suni ventilasyon/ oksijenasyon, temel hava yolu yönetimi, kanama kontrolü, ekstremite atelleme, spinal
immobilizasyon ve hayati belirtiler).

Doğru Cevap: C

Soru 4

Aşağıdaki özelliklerden hangisi Franco-German acil sağlık hizmeti modeline aittir?

Acil servislere doğrudan ulaşım sağlar.

ASH, kamu güvenliği organizasyonunun bir parçasıdır.

Hasta olay yerinde tedavi görür.

Merkezi ve sistemli bir tıbbi gözetimi olan Paramedikler ve ATT'ler bakım sağlayıcıdır.

Hastayı hastaneye götürmek ana amaçtır.

Açıklama:

ACİL SAĞLIK HİZMETLERİ
Franco-German modelinin aksine, Anglo-Amerikan modeli “kap ve koş” felsefesine dayanmaktadır. Bu model, daha az hastane öncesi müdahale ile hastaları hızla hastaneye nakletmeyi amaçlamaktadır. Genellikle kamu sağlığı hizmetleri ve hastanelerden ziyade kamu güvenliği hizmetleri (polis veya itfaiye) ile ittifak halindedir. Bu modelde, eğitimli Paramedik ve Att’ler merkezi bir tıbbi gözetim ve denetim altında
çalıştırılır. Türkiye’de de uygulanan bu model, ağırlıklı olarak kara ambulanslarına dayanır ve havadan tıbbi tahliyeye veya deniz ambulanslarına daha az yer verir. Bu modeli takip eden ülkelerde, acil tıp iyi gelişmiştir ve genellikle ayrı bir tıp uzmanlığı olarak kabul edilmektedir. Anglo-Amerikan modelindeki hemen hemen tüm hastalar, hastane servisleri yerine gelişmiş acil servislere ASH personeli tarafından nakledilmektedir. Bu ASH dağıtım modelini kullanan ülkeler arasında ABD, Kanada, Yeni Zelanda, Umman Sultanlığı ve Avustralya bulunmaktadır.

Doğru Cevap: C

Soru 5

“077 Hızır Acil Servis” hizmeti hangi yıl kurulmuştur?

1985

1986

1990

1994

1995

Açıklama:

ACİL SAĞLIK HİZMETLERİ
T.C Sağlık Bakanlığının önerisiyle: Ankara, İstanbul ve İzmir illerinde Valilerin başkanlığında Büyükşehir Belediye Başkanlıkları, İl Sağlık Müdürlükleri ve Devlet Hastanelerinin katılımı ile “077 Hızır Acil Servis” hizmetinin 1986 yılında kurulmuştur.

Doğru Cevap: B

Soru 6

Aşağıdakilerden hangisi Acil Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğünün görevlerinden biri değildir?

Afetlerde ve acil durumlarda ülke genelinde sağlık hizmetlerini planlamak ve yürütmek

Kara, hava ve deniz ambulanslarının temin, tahsis, sevk ve idaresini sağlamak

Yurtiçinde meydana gelen afet ve acil durumlardaki tıbbî kurtarma ve acil sağlık hizmetlerini ilgili tüm taraflarla işbirliği ve koordinasyon içinde sağlamak

Toplumun ilkyardım bilgi ve becerisinin geliştirilmesi amacıyla gerekli eğitim faaliyetlerini planlamak ve yürütmek

Uluslararası afet ve acil durumlara yönelik sağlık hizmeti sunmak

Açıklama:

ACİL SAĞLIK HİZMETLERİ
Acil Sağlık Hizmetleri
Genel Müdürlüğünün görevleri şunlardır:
a. Afetlerde ve acil durumlarda ülke genelinde sağlık hizmetlerini planlamak ve yürütmek,
b. Hastane öncesi acil sağlık hizmetlerine ait birimleri kurmak ve işletmek, gerektiğinde hastane acil servisleri ile entegre etmek, ilgili birimlerin faaliyetlerini izlemek, değerlendirmek, hasta nakil ve sevk koordinasyonunu sağlamak.
c. Kara, hava ve deniz ambulanslarının temin, tahsis, sevk ve idaresini sağlamak.
d. Yurtiçinde meydana gelen afet ve acil durumlardaki tıbbî kurtarma ve acil sağlık hizmetlerini ilgili tüm taraflarla işbirliği ve koordinasyon içinde sağlamak.
e. Yurtdışında meydana gelen afet ve acil durumlarda ulusal ve uluslararası kuruluşlar ve sivil toplum örgütleri ile işbirliği içinde sağlık ve insanî yardım faaliyetlerine katılmak.
f. Afet ve acil durumlara yönelik sağlık hizmetlerinin sunumunda ihtiyaç duyulacak haberleşme, ilaç, tıbbî ve teknik malzemelere yönelik planlama, tedarik, dağıtım ve depolama faaliyetlerini yürütmek.
g. Tehlikeli kimyasal ve biyolojik maddelere bağlı sağlık tehditlerine yönelik hazırlık ve cevap geliştirilmesi amacıyla gerekli organizasyonu sağlamak,
h. Toplumun ilkyardım bilgi ve becerisinin geliştirilmesi amacıyla gerekli eğitim faaliyetlerini planlamak ve yürütmek.
i. Görev ve sorumluluk alanı ile ilgili personelin yetiştirilmesi için ilgili kurum ve kuruluşlarla işbirliği içinde eğitim programı hazırlamak ve uygulamak, tatbikat organizasyonları yapmak, ulusal ve uluslararası tatbikatlara katılmak.
j. Bakan tarafından verilen benzeri görevleri yapmak.

Doğru Cevap: E

Soru 7

İhtiyaca göre günün belirlenen saatlerinde sadece ambulans hizmeti verilen, idari ve özlük hakları bakımından başhekimliğe bağlı acil sağlık istasyonu hangi tip acil sağlık hizmetleri istasyonudur?

A Tipi ASHİ

B Tipi ASHİ

C Tipi ASHİ

D Tipi ASHİ

E Tipi ASHİ

Açıklama:

ACİL SAĞLIK HİZMETLERİ
İhtiyaca göre günün belirlenen saatlerinde sadece ambulans hizmeti verilen, idari ve özlük hakları bakımından başhekimliğe bağlı acil sağlık istasyonu C tipi acil sağlık hizmetleri istasyonudur.

Doğru Cevap: C

Soru 8

Aşağıdakilerden hangisi paramediklerin tıbbi görev, yetki ya da sorumluluklarından biri değildir?

Oksijen uygulaması yapmak

Monitörizasyon ve defibrilasyon uygulamak

Acil doğum durumunda doğum eylemine yardımcı olmak

Acil durumlar cerrahi müdahalede bulunmak

Kardiyo-pulmoner resüsitasyon ve defibrilasyon yapmak

Açıklama:

ACİL SAĞLIK HİZMETLERİ
Paramediklerin Tıbbi Görev, Yetki ve Sorumlulukları

İntravenöz girişim yapmak,
• Hastaneye ulaşıncaya kadar, kabul edilen acil ilaçları ve sıvıları kullanmak,
• Oksijen uygulaması yapmak,
• Endotrakeal entübasyon uygulaması yapmak,
• Kardiyo-pulmoner resüsitasyon ve defibrilasyon yapmak,
• Travma stabilizasyonu yaparak hastanın nakle hazır hale gelmesini sağlamak,
• Uygun taşıma tekniklerini bilmek ve uygulamak,
• Monitörizasyon ve defibrilasyon uygulamak,
• Kırık, çıkık ve burkulmalarda stabilizasyonu sağlamak,
• Yara kapatma ve basit kanama kontrolü yapmak,
• Acil doğum durumunda doğum eylemine yardımcı olmak,

Doğru Cevap: D

Soru 9

"Acil sağlık hizmetleri yanıt süresi, temel yaşam desteğine varış için ..I... dakika ve ileri yaşam desteğine varış için ...II... dakika kabul edilen standartlarla, genellikle genel sistem performansının bir ölçütü olarak kullanılır."
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yerler aşağıdaki seçeneklerden hangisi ile doldurulursa doğru olur?

4-8

3-6

2-4

5-8

4-6

Açıklama:

ACİL SAĞLIK HİZMETLERİ
ASH yanıt süresi, TYD varış için 4 dakika ve İYD varış için 8 dakika kabul edilen standartlarla, genellikle genel sistem performansının bir ölçütü olarak kullanılır. Spesifik olarak, ulusal kılavuzlar kardiyak veya solunum durması olan hastalar için ASH aktivasyonunun ardından 4 ila 6 dakika içinde tıbbi müdahaleyi tavsiye eder, ancak bu tür bir müdahale, görevlinin yardım ettiği seyirci KPR’sini veya AED kullanımını içerebilir.

Doğru Cevap: A

Soru 10

I. Destekleyici rol üstlenir.
II. Birleşik Komuta Sistemini takip etme becerisi gerektirir.
III. Olaydan önce planlamayı ve olayı yönetmek için kullanılan kaynakları yönetmeyi içerir.
IV. Birden fazla yanıt veren kurumu koordine etmeyi, triyaj, tedavi ve
nakil alanlarını güvence altına almayı içerir.
Yukarıda verilen bilgilerden hangileri performans düzeyindeki müdahale personeli için geçerlidir?

I-II

II-III

III-IV

II-IV

I-III

Açıklama:

ACİL SAĞLIK HİZMETLERİNİN AFET YÖNETİMİNDEKİ ROLÜ
I. madde farkındalık III. madde de yönetim personeli özellikleridir.

Doğru Cevap: D

Soru 11

1950’lerde Acil sağlık hizmetleri (ASH)’’ndeki en önemli askeri olmayan gelişme sayesinde, yaşam desteği eğitim programlarının kurulması ve aynı zamanda paramedik ve acil tıp teknisyeni (ATT) eğitim programlarının temelinin de oluşturulmasına yol açan meslek çalışan ifadesi aşağıdakilerden hangisidir?

İtfaiye

Polis

Hemşire

Marangoz

Öğretmen

Açıklama:

Soru ile ilgili konu başlığı: Acil Sağlık Hizmetlerine Tarihi Bakış
Acil Sağlık Hizmetleri (ASH)’ndeki en önemli askeri olmayan ilerleme, 1950’lerde Chicago İtfaiye Departmanı aracılığıyla yaşam desteği eğitim programlarının kurulmasıyla gerçekleşmiştir. Bu çabadan sonra yaygın olarak kabul edilen Paramedik ve Acil Tıp Teknisyeni (ATT) eğitim programlarının temeli oluşturulmuştur.

Doğru Cevap: A

Soru 12

Aeromedikal taşıma sistemleri aşağıdaki hangi savaş döneminde ilk kez kurulmuştur?

Birinci Dünya Savaşı

Kırım Savaşı

İkinci Dünya Savaşı

Kore Savaşı

Vietnam Savaşı

Açıklama:

Soru ile ilgili konu başlığı: Acil Sağlık Hizmetlerine Tarihi Bakış
İkinci Dünya Savaşı sırasında aeromedikal taşıma sistemleri kurulmuştur ve Kore Savaşı sırasında yaralıların transferini hızlandırmak için daha da genişletilmiştir.

Doğru Cevap: C

Soru 13

İleri hava yolu teknikleri, intravenöz infüzyonlar, ilaç uygulaması, defibrilasyon, elektrokardiyogram yorumlama, doğum vb. olaylar aşağıdaki hangi ASH bakım düzeyi sınıflaması içinde yer alır?

Temel yaşam desteği

Örgütlenmemiş destek

İleri yaşam desteği

Doktor hizmeti

İstekli gerişim

Açıklama:

Soru ile ilgili konu başlığı: Uluslararası Acil Sağlık Hizmetleri
ASH sistemleri, ambulanstaki birçok hizmet sağlayıcı türü tarafından sağlanan bakım düzeyine göre de şöyle sınıflandırılabilir; Örgütlenmemiş-Temel yaşam desteği-İleri yaşam desteği-Doktor hizmeti. İleri yaşam desteği (İYD): TYD becerilerinin yanı sıra daha gelişmiş invaziv hayat kurtarıcı prosedürler dahildir (ileri hava yolu teknikleri, intravenöz infüzyonlar, ilaç uygulaması, defibrilasyon, elektrokardiyogram yorumlama, doğum vb. kapsar).

Doğru Cevap: C

Soru 14

Dünyadaki ASH sistemlerinden biri olan “kap ve koş” felsefesine dayanan ve daha az hastane öncesi müdahale ile hastaları hızla hastaneye nakletmeyi amaçlayan Anglo-Amerikan modeli aşağıdaki hangi ülkede kullanılan bir yöntem değildir?

ABD

Kanada

Yeni Zelanda

Malta

Umman Sultanlığı

Açıklama:

Soru ile ilgili konu başlığı: Uluslararası Acil Sağlık Hizmetleri
Dünyadaki ASH sistemleri genellikle Franco- German modeli veya Anglo-Amerikan modeli olma üzere iki ana modele ayrılabilir. Anglo-Amerikan modeli “kap ve koş” felsefesine dayanmaktadır. Bu model, daha az hastane öncesi müdahale ile hastaları hızla hastaneye nakletmeyi amaçlamaktadır. Genellikle kamu sağlığı hizmetleri ve hastanelerden ziyade kamu güvenliği hizmetleri (polis veya itfaiye) ile ittifak halindedir. Bu modeli takip eden ülkelerde, acil tıp iyi gelişmiştir ve ayrı bir tıp uzmanlığı olarak kabul edilmektedir. Anglo-Amerikan modelindeki hemen hemen tüm hastalar, hastane servisleri yerine gelişmiş acil servislere ASH personeli tarafından nakledilmektedir. Bu ASH dağıtım modelini kullanan ülkeler arasında ABD, Kanada, Yeni Zelanda, Umman Sultanlığı ve Avustralya bulunmaktadır. Almanya, Fransa, Malta ve Avusturya gibi gelişmiş ülkeler Franco-German ASH sistemlerine sahiptir.

Doğru Cevap: D

Soru 15

Dünyadaki ASH sistemlerinden biri olan, daha az hastane öncesi müdahale ile hastaları hızla hastaneye nakletmeyi amaçlayan, genellikle kamu güvenliği hizmetleri ile ittifak halinde çalışan ve eğitimli Paramedik ve Att’ler merkezi bir tıbbi gözetim ve denetim altında çalıştırılan Anglo-Amerikan modeli aşağıdaki hangi ülkede uygulanır?

Almanya

Fransa

Malta

Avusturya

Türkiye

Açıklama:

Soru ile ilgili konu başlığı: Uluslararası Acil Sağlık Hizmetleri
Franco-German modelinin amacı, hastaneyi hasta(lar) a getirmektir. Genellikle doktorlar tarafından yürütülür ve çok ileri teknoloji ile geniş uygulama alanına sahiptirler. Model, kara ambulanslarının yanı sıra hava ve deniz ambulansları gibi birçok ulaşım yöntemini beraberinde kullanmaktadır. Almanya, Fransa, Malta ve Avusturya gibi gelişmiş ülkeler Franco-German ASH sistemlerine sahiptir. Anglo-Amerikan modeli, daha az hastane öncesi müdahale ile hastaları hızla hastaneye nakletmeyi amaçlamaktadır ve kamu güvenliği hizmetleri ile ittifak halindedir. Bu modelde, eğitimli Paramedik ve Att’ler merkezi bir tıbbi gözetim ve denetim altında çalıştırılır. Türkiye’de de uygulanan bu model, ağırlıklı olarak kara ambulanslarına dayanır ve havadan tıbbi tahliyeye veya deniz ambulanslarına daha az yer verir. ASH dağıtım modelini kullanan ülkeler arasında ABD, Kanada, Yeni Zelanda, Umman Sultanlığı ve Avustralya sayılabilir.

Doğru Cevap: E

Soru 16

“İlk Tıbbi İmdat ve Muavenet Teşkilatı’’nı kurma ve yürütme görevinin belediyelere verilmesi, Türkiye’de hastane öncesi acil sağlık hizmetleriyle ilgili ilk yasal düzenleme aşağıdaki hangi tarihte yapılmıştır?

1925

1930

1935

1940

1945

Açıklama:

Soru ile ilgili konu başlığı: Türkiye’de Acil Sağlık Hizmetlerinin Tarihsel Gelişimi
1930 yılında yayımlanan Umumi Hıfzıssıhha Kanunu’nun 20. Maddesi kapsamında “İlk Tıbbi İmdat ve Muavenet Teşkilatı“nı kurma ve yürütme görevinin belediyelere verilmesi, Türkiye’de hastane öncesi acil sağlık hizmetleriyle ilgili ilk yasal düzen olmuştur.

Doğru Cevap: B

Soru 17

İhtiyaca göre günün belirlenen saatlerinde sadece ambulans hizmeti verilen, idari ve özlük hakları bakımından başhekimliğe bağlı acil sağlık istasyonları olarak tanımlanan acil sağlık hizmetleri istasyon (ASHİ) tipi aşağıdaki harflerden hangisiyle ifade edilir?

A Tipi ASHİ

B Tipi ASHİ

C Tipi ASHİ

D Tipi ASHİ

E Tipi ASHİ

Açıklama:

Soru ile ilgili konu başlığı: Türkiye’de Acil Sağlık Hizmetleri Sisteminin Tasarımı
İl Sağlık Müdürlükleri bünyesindeki İl Ambulans Servisi Başhekimliklerine bağlı Acil Sağlık Hizmetleri İstasyonları (ASHİ), ülke genelindeki İl ve İlçeler düzeyinde taktik noktalara yerleştirilmiş olarak A, B ve C tipi istasyonlar şeklinde görev yaparlar. C Tipi ASHİ İhtiyaca göre günün belirlenen saatlerinde sadece ambulans hizmeti verilen, idari ve özlük hakları bakımından başhekimliğe bağlı acil sağlık istasyonlarıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 18

Aşağıdaki uygulamalardan hangisi Acil tıp teknisyenleri (ATT)’nin görev ve/veya yetkilerinden biri değildir?

Yetkilerini araç dışında da kullanabilme

Kırık, çıkık ve burkulmalarda atelleme

Yara kapatma ve basit kanama kontrolü

Temel yaşam desteği sağlama

Travma stabilizasyonu uygulamaları

Açıklama:

Soru ile ilgili konu başlığı: Acil Sağlık Hizmetleri Sisteminin Organizasyonu, Eğitim ve Taşıma Türleri
Acil tıp teknisyenleri (ATT), birlikte çalıştığı hekim ve/veya Sağlık Teknikerinin (Paremedik/ AABT) talimatı ve onayı ile intravenöz girişim, oksijen uygulaması, endotrakeal entübasyon, hasta taşıma teknikleri, kırık, çıkık ve burkulmalarda atelleme, yara kapatma ve basit kanama kontrolü, temel yaşam desteği sağlama, yarı otomatik ve tam otomatik eksternal defibrilatörleri kullanma ve travma stabilizasyonu uygulamalarını yapabilirler. Ancak Acil Tıp Teknikerleri, bu yetkilerini, ambulans ve acil sağlık araçları dışında, hekimin yazılı veya sözlü talimatı ve onayı olmadan kullanamazlar.

Doğru Cevap: A

Soru 19

Aşağıdakilerden hangisi UMKE’nin görevlerinden biri değildir?

Uygun yöntemlerle kurtarmak

Kazazedeleri uygun nakil araçlarına teslim etmek

Haberleşme ve kayıt yapmak

Olay yerinde tıbbi uygulama yapmak

Yurtdışında meydana gelen afet ve olağan dışı durumlarda sağlık hizmetlerinde görev almak

Açıklama:

Soru ile ilgili konu başlığı: Ulusal Medikal Kurtarma Ekipleri (UMKE)
UMKE’nin görevleri: Afet veya olağandışı durumlarda aldıkları özel eğitim ve donanımla, kazazedelere olay yerinde, uygun yöntemlerle medikal müdahale etmek ve kurtarmak, Kurtarılan kazazedeleri, en kısa sürede ileri acil tedavi ünitelerine, uygun nakil araçlarına teslim etmek, Diğer sağlık ekiplerinin sunduğu tıbbi yardımların yeterli olmadığı durumlarda ve alanlarda, ekibin kendi donanım, personel ve eğitim imkanları dâhilinde ihtiyaç duyulan sağlık hizmetlerine destek vermek, Olay yerinde sağlık hizmetlerinin yönetimini yapmak, triaj, tıbbi müdahale, nakil hazırlıkları, haberleşme ve kayıt yapmak, Afet birimi ve diğer yerler ile gerekli iletişimi ve bilgi akışını sağlamak, Faaliyetleri kapsamında ilgili kurum, kuruluş ve kişilerle işbirliği yapmak, Gerekli hâllerde, yurtdışında meydana gelen afet ve olağan dışı durumlarda sağlık hizmetlerinde görev almak

Doğru Cevap: D

Soru 20

Ankara Numune Hastanesi bünyesinde “077 Hızır Acil Servis’i kaç yılında ilk kez hizmete başlamıştır?

1965

1970

1975

1980

1985

Açıklama:

Soru ile ilgili konu başlığı: Türkiye’de Acil Sağlık Hizmetlerinin Tarihsel Gelişimi
1985 yılında Sağlık Bakanlığı, bazı ana ulaşım arterleri ve turizm bölgelerinde herhangi bir merkeze bağlı olmaksızın araç telefonu vasıtasıyla doğrudan ulaşılabilen gezici ambulans ekipleri kurmuştur. Aynı yıl içerisinde Ankara Numune Hastanesi bünyesinde “077 Hızır Acil Servis” hizmete girmiştir. Sağlık Bakanlığının önerisiyle 1986 yılında Ankara, İstanbul ve İzmir Valiliklerinin başkanlığında ve İl Sağlık Müdürlükleri, Devlet Hastaneleri ve Büyükşehir Belediye Başkanlıklarının da katılımıyla üç büyük ilde 077 Hızır Acil Servis hizmeti pilot uygulaması hayata geçirilerek ülke geneline ASH’nin yaygınlaştırılması hedeflenmiştir.

Doğru Cevap: E

Soru 21

Aşağıdakilerden hangisi/hangileri acil sağlık hizmetlerinin (ASH) işlevlerindendir ?
I. Tıbbi bakıma erişim
II. Olay yerinde bakım
III. Yolda bakım
IV. Sağlık kuruluşunda bakım

I ve II

II ve III

I, II ve III

II, III ve IV

I, II, III ve IV

Açıklama:

ASH’nin işlevi, tıbbi bakıma erişim, olay yerinde bakım, yolda bakım ve sağlık kuruluşunda bakım gibi dört ana bileşene indirgenebilir.
Cevap hepsi olmalıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 22

Aşağıdakilerden hangisi dünyada “ambulans” kullanımını benimseyen ilk şehirlerdendir ?

Paris

İstanbul

Münih

Barcelona

Viyana

Açıklama:

“Ambulans” kullanımını benimseyen dünyadaki ilk şehirlerden bazıları New York, Londra, Paris ve Cincinnati’dir. 1800’lerin sonlarında, New York’taki ambulanslar tıbbi bir stajyer personel ve ilaçlar, ateller, bandajlar ve bir dizi başka tıbbi ekipmanla donatılmıştır.
Cevap A seçeneği olmalıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 23

ASH sistemlerinde, hizmetin düzenlenme biçimine göre polis ve itfaiyenin yer aldığı sınıf aşağıdakilerden hangisidir ?

Ulusal sistem

Yerel ve bölgesel sistem

Özel sistem

Hastane tabanlı sistem

Gönüllü sistemi

Açıklama:

ASH sistemleri, hizmetin düzenlenme biçimine göre şu şekilde sınıflandırılabilir:
1. Ulusal sistem: Ulusal hükümetler veya bakanlıklar tarafından yönetilen ASH sistemleri.
2. Yerel veya bölgesel sistem: Genellikle yerel veya bölgesel polis veya itfaiyenin bir parçası olarak yerel veya bölgesel hükümetler tarafından yönetilen ASH sistemleri.
3. Özel sistem: Özel ASH şirketlerinin hastane öncesi bakım sağlamak için yerel, bölgesel veya ulusal hükümetlerle sözleşme yaptığı sistemler.
4. Hastane tabanlı sistem: Merkezi veya sevk hastanelerine dayalı ve/veya onlar tarafından yürütülen ASH sistemi.
5. Gönüllü sistemi: Sistemlerin yerel hastane öncesi bakım sağlamak için zamanlarını bağışlayan toplum gönüllülerine dayandığı daha küçük, kırsal alanlarda yaygın olan ASH sistemi.
6. Hibrit sistem: Yukarıda belirtilen sistemlerin bazı veya tüm özelliklerini birleştiren ASH sistemleri.
Yanıt B seçeneği olmalıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 24

ASH sistemleri tarafından ileri hava yolu teknikleri, intravenöz infüzyonlar, ilaç uygulaması, defibrilasyon, elektrokardiyogram yorumlama, doğum vb. hizmetlerin yer aldığı bakım düzeyi hangi seçenekte verilmiştir ?

Örgütlenmemiş

Temel yaşam desteği

İleri yaşam desteği

Doktor hizmeti

Hibrit sistem

Açıklama:

ASH sistemleri, ambulanstaki birçok hizmet sağlayıcı türü tarafından sağlanan bakım düzeyine göre de şöyle sınıflandırılabilir:
1. Örgütlenmemiş: Gelişmekte olan ülkelerde yaygın olan bu sistemlerde, hasta ve yaralılar organize olmayan bir şekilde, yapılandırılmamış bir sistemle ve genellikle tıp bilgisi olmayan ve kişisel bir araçla kişiyi taşıyan kişiler tarafından hastaneye nakledilir. Hizmet sağlayıcılar resmi eğitim veya sertifikaya sahip olabilir ya da olmayabilir ve araçlar düzenlenmemiştir.
2. Temel yaşam desteği (TYD): Bu sistemler, temel invaziv olmayan hayat kurtarıcı prosedürlerden oluşur (KPR, suni ventilasyon/ oksijenasyon, temel hava yolu yönetimi, kanama kontrolü, ekstremite atelleme, spinal immobilizasyon ve hayati belirtiler).
3. İleri yaşam desteği (İYD): TYD becerilerinin yanı sıra daha gelişmiş invaziv hayat kurtarıcı prosedürler dahildir (ileri hava yolu teknikleri, intravenöz infüzyonlar, ilaç uygulaması, defibrilasyon, elektrokardiyogram yorumlama, doğum vb.).<
Yanıt C seçeneği olmalıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 25

Ülkemizde ATT (Paramedik) yetiştirmek için açılan ilk program hangi üniversite bünyesinde ve kaç yılında kurulmuştur ?

İstanbul Üniversitesi, 1990

Hacettepe Üniversitesi, 1992

Ankara Üniversitesi, 1995

Ege Üniversitesi, 1994

Dokuz Eylül Üniversitesi, 1993

Açıklama:

Türkiye’de ASH için en kritik kilometre taşlarından birisi 1993-1994 Eğitim-Öğretim yılında Dokuz Eylül Üniversitesi Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksek Okulu bünyesinde Ambulans ve Acil Bakım Teknikerliği (Paramedik/AABT) Programının kurulması olmuştur. En az iki yıl (dört yarıyıl) ve 120 AKTS kredilik bu önlisans programı ile hasta ve/veya yaralılara hem olay yerinde hem de ambulansla nakil sırasında temel ve ileri yaşam desteği sağlayarak güvenli bir şekilde hastanelere naklini gerçekleştirebilecek Acil Tıp Teknikerlerini (Paramedik) yetiştirmek amaçlanmıştır. Bunu, 93/4270 sayılı Bakanlar Kurulu Kararnamesi ( Resmi Gazete Tarihi: 30.04.1993; Sayı: 21567) ile “İlk ve Acil Yardım” anabilim dalının kurulması izlemiştir. Aynı yıl içerisinde Dokuz Eylül Üniversitesi ve Fırat Üniversitesi tarafından kurulan “Acil Tıp Anabilim Dalı ilk asistanlarını 1994 yılında almaya başlamıştır.
Yanıt E seçeneği olmalıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 26

Ankara Numune Hastanesi bünyesinde “077 Hızır Acil Servis” uygulamasının hizmete girmesi hangi yıl gerçekleşmiştir ?

1980

1982

1983

1985

1988

Açıklama:

Ankara Numune Hastanesi bünyesinde “077 Hızır Acil Servis” uygulamasının hizmete girmesi 1985 yılında gerçekleşmiştir.
Yanıt D seçeneği olmalıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 27

İhtiyaca göre günün belirlenen saatlerinde sadece ambulans hizmeti verilen, idari ve özlük hakları bakımından başhekimliğe bağlı acil sağlık istasyonları hangi türün içinde yer almaktadır ?

Açıklama:

A Tipi ASHİ:24 saat kesintisiz sadece ambulans hizmeti verilen, ihtiyaca göre birden fazla ekip ve ambulans bulundurulan, idari ve özlük hakları bakımından başhekimliğe bağlı ve kadrolu personeli olan istasyonlardır. Bu istasyonlar iki alt tipe ayrılır;
Ekip içerisinde hekim bulunanlar (A1) tipi istasyon
Ekip içerisinde hekim bulunmayanlar ise (A2) tipi istasyon
B Tipi ASHİ:Birinci, ikinci ve üçüncü basamak resmi sağlık kurum ve kuruluşları ile entegre olarak kesintisiz ambulans ve acil servis hizmeti verilen, kadrosu ve özlük hakları bakımından bünyesinde bulunduğu kuruma, ambulans hizmeti bakımından merkeze bağlı olan istasyonlardır. Bu istasyonlar iki alt tipe ayrılır;
Hastane acil servisi ile entegre olanlar (B1) tipi istasyon
Birinci basamak sağlık kuruluşları ile entegre olanlar ise (B2) tipi istasyon
C Tipi ASHİ: İhtiyaca göre günün belirlenen saatlerinde sadece ambulans hizmeti verilen, idari ve özlük hakları bakımından başhekimliğe bağlı acil sağlık istasy
Yanıt E seçeneği olmalıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 28

Aşağıdakilerden hangisi ASH müdahale personeli değildir ?

ilkyardımcı

acil tıp teknisyeni (ATT)

acil tıp teknikeri (paramedik, AABT)

Hekim

laborant

Açıklama:

Genel olarak, ASH personeli dört beceri düzeyine ayrılır: 1) ilkyardımcı, 2) Acil tıp teknisyeni (ATT), 3) Acil Tıp Teknikeri (Paramedik/AABT) ve 4) Hekim. İdeal olarak, ASH sistemlerinin tasarımı, hizmet verdiği toplumun belirli ihtiyaçları etrafında toplanmıştır ve standart bir özellikleri, uygun yaşam destek tekniklerini yaralı ve hastalara sağlamak için olay yerinde “doktor vekilleri” olarak hareket eden acil sağlık hizmeti personelleridir: Acil Tıp Teknikerleri (Paramedik) ve Acil Tıp Teknisyenleri (ATT).
Yanıt E seçeneği olmalıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 29

Aşağıdaki ekipmanlardan hangisi Acil Yardım, Yoğun Bakım, Hasta Nakil kara ambulanslarında en az iki adet bulunması gerekmektedir ?

Mekanik ventilatör cihazı

Oksimetre

Cenaze torbası

Termometre

Kan şekeri ölçüm cihazı

Açıklama:

Cenaze torbası 2 adet, kan şekeri ölçüm cihazı 1, termometre 1, oksimetre 1 (hasta nakil hariç), mekanik ventilatör cihazı hasta nakil ambulansında 1 adet bulunmalıdır.
Yanıt C seçeneği olmalıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 30

Deprem, sel, heyelan, çığ, yangın, endüstriyel kazalar ve toplu nüfus hareketleri gibi afet ve acil durumlara müdahalede görev alacak hizmet grupları ve koordinasyon birimlerinin rollerini, görev ve sorumluluklarını uzmanlık alanlarına uygun bir biçimde tanımlıyan; afet öncesi, afet sırası ve sonrasındaki müdahale planlamasının temel prensiplerini belirleyen sisteme ne ad verilir ?

UMKE

TAMP

OKS

ADMR

KZO

Açıklama:

Kitlesel Zayiat Olayı (KZO)
Olay Komuta Sistemi (OKS)
Güvenlik Zafiyet Analizi (GZA)
Türkiye Afet Müdahale Planı (TAMP)
Ulusal Medikal Kurtarma Ekipleri (UMKE)
Yanıt B seçeneği olmalıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 31

Tıbbi bakıma erişim
Olay yerinde bakım
Yolda bakım

Yukarıda verilenlerden hangisi ya da hangileri Acil Sağlık Hizmetinin (ASH) işlevlerindendir?

Yalnız I

I ve II

I ve III

II ve III

I, II ve III

Açıklama:

ASH’nin işlevi, tıbbi bakıma erişim, olay yerinde bakım, yolda bakım ve sağlık kuruluşunda bakım gibi dört ana bileşene indirgenebilir.

Doğru Cevap: E

Soru 32

New York
Londra
Berlin

Yukarıda verilen şehirlerden hangisi ya da hangileri “Ambulans” kullanımını benimseyen dünyadaki ilk şehirlerdendir?

Yalnız I

I ve II

I ve III

II ve III

I, II ve III

Açıklama:

“Ambulans” kullanımını benimseyen dünyadaki ilk şehirlerden bazıları New York, Londra, Paris ve Cincinnati’dir.

Doğru Cevap: B

Soru 33

Aşağıdakilerden hangisi ASH sistemleri, ambulanstaki birçok hizmet sağlayıcı türü tarafından sağlanan bakım düzeyine sınıflarından değildir?

Örgütlenmemiş

Temel yaşam desteği (TYD)

İleri yaşam desteği (İYD)

Doktor hizmeti

Hastane tabanlı sistem

Açıklama:

ASH sistemleri, ambulanstaki birçok hizmet sağlayıcı türü tarafından sağlanan bakım düzeyine göre de şöyle sınıflandırılabilir:
1. Örgütlenmemiş: Gelişmekte olan ülkelerde yaygın olan bu sistemlerde, hasta ve yaralılar organize olmayan bir şekilde, yapılandırılmamış bir sistemle ve genellikle tıp bilgisi olmayan ve kişisel bir araçla kişiyi taşıyan kişiler tarafından hastaneye nakledilir. Hizmet sağlayıcılar resmi eğitim veya sertifikaya sahip olabilir ya da olmayabilir ve araçlar düzenlenmemiştir.
2. Temel yaşam desteği (TYD): Bu sistemler, temel invaziv olmayan hayat kurtarıcı prosedürlerden oluşur (KPR, suni ventilasyon/ oksijenasyon, temel hava yolu yönetimi, kanama kontrolü, ekstremite atelleme, spinal immobilizasyon ve hayati belirtiler).
3. İleri yaşam desteği (İYD): TYD becerilerinin yanı sıra daha gelişmiş invaziv hayat kurtarıcı prosedürler dahildir (ileri hava yolu teknikleri, intravenöz infüzyonlar, ilaç uygulaması, defibrilasyon, elektrokardiyogram yorumlama, doğum vb.).
4. Doktor hizmeti: Bu sistemlerde, bir doktor ambulans veya sağlık aracı bir doktor tarafından görevlendirilir; olay yerinde değerlendirme ve bakım sağlamak için ambulans ekibinin bir parçası olarak müdahale eder. Doktor olay yerinde hastayı tedavi etmeyi veya tedavi için hastaneye götürüp götürmemeyi tercih edebilir.

Doğru Cevap: E

Soru 34

T.C Sağlık Bakanlığı Tedavi Hizmetleri Genel Müdürlüğü tarafından geliştirilen “112 Acil Yardım ve Kurtarma Hizmetleri” projesi hangi yıl hayata geçirilmiştir?

1993

1994

1995

1996

1997

Açıklama:

1994 yılında T.C Sağlık Bakanlığı Tedavi Hizmetleri Genel Müdürlüğü tarafından geliştirilen “112 Acil Yardım ve Kurtarma Hizmetleri” projesi hayata geçirilmiştir.

Doğru Cevap: B

Soru 35

İntravenöz girişim yapmak
Endotrakeal entübasyon uygulaması yapmak
Kırık, çıkık ve burkulmalarda stabilizasyonu sağlamak

Yukarıda verilenlerden hangisi ya da hangileri paramediklerin tıbbi görev, yetki ve sorumluluklarındandır?

Yalnız I

I ve II

I ve III

II ve III

I, II ve III

Açıklama:

Paramediklerin Tıbbi Görev, Yetki ve Sorumlulukları:
• İntravenöz girişim yapmak,
• Hastaneye ulaşıncaya kadar, kabul edilen acil ilaçları ve sıvıları kullanmak,
• Oksijen uygulaması yapmak,
• Endotrakeal entübasyon uygulaması yapmak,
• Kardiyo-pulmoner resüsitasyon ve defibrilasyon yapmak,
• Travma stabilizasyonu yaparak hastanın nakle hazır hale gelmesini sağlamak,
• Uygun taşıma tekniklerini bilmek ve uygulamak,
• Monitörizasyon ve defibrilasyon uygulamak,
• Kırık, çıkık ve burkulmalarda stabilizasyonu sağlamak,
• Yara kapatma ve basit kanama kontrolü yapmak,
• Acil doğum durumunda doğum eylemine yardımcı olmak

Doğru Cevap: E

Soru 36

Aşağıdakilerden hangisi hastaların/yaralıların nakli esnasında ileri seviyede izlenmesine ve tedavisine yönelik TYD ve İYD sağlayan ekip ve ekipmana sahip kara aracıdır?

Acil yardım ambulansı

Hasta nakil ambulansı

Yoğun bakım ambulansı

Özel donanımlı ambulans

Sabit kanatlı ambulans

Açıklama:

Acil yardım ambulansı:
Her türlü acil durumda hastalara/yaralılara hem olay yerinde hem de ambulansla nakil esnasında TYD ve İYD sağlayan ekip ve ekipmana sahip kara aracıdır.
Hasta nakil ambulansı:
Acil tıbbi müdahale gerektirmeyen hastaların/yaralıların sağlık tesisleri arasında nakli amacıyla kullanılan ve nakil esnasında TYD sağlayan ekip ve ekipmana sahip kara aracıdır.
Yoğun bakım ambulansı:
Hastaların/yaralıların nakli esnasında ileri seviyede izlenmesine ve tedavisine yönelik TYD ve İYD sağlayan ekip
ve ekipmana sahip kara aracıdır.
Özel donanımlı ambulans:
Coğrafi özellikler ile taşıdığı hastaların/yaralıların kilosu, yaşı, fiziki ve tıbbi durumlarına göre özel olarak tasarlanmış, her türlü acil durumda hastalara/yaralılara hem olay yerinde ambulansla nakil esnasında TYD ve İYD sağlayan ekip ve ekipmana sahip kara aracıdır.
Sabit kanatlı ambulans:
Hasta nakli veya acil tıbbi müdahale amaçlı kullanılmak üzere Ulusal Sivil Havacılık yetkili kurumlarından çalışma ve uçuş izni olan, her türlü acil durumda hastalara/yaralılara hem olay yerinde hem de nakil esnasında TYD ve İYD sağlayan ekip ve ekipmana sahip uçak ambulanslardır.

Doğru Cevap: C

Soru 37

Aşağıdakilerden hangisi “nedeni ne olursa olsun, tıbbi acil durumlara yanıt vermek için organize edilen kaynakların (personel, ekipman, araç ve tesisler dahil) koordineli bir şekilde düzenlenmesi” olarak tanımlanmaktadır?

Acil sağlık hizmetleri sistemi

Sağlık bilimleri koordinasyon sistemi

Sağlık bilimleri eğitim sistemi

Acil afet durumu erişim sistemi

Afet sistemi

Açıklama:

Acil sağlık hizmetleri (ASH) sistemi, “nedeni ne olursa olsun, tıbbi acil durumlara yanıt vermek için organize edilen kaynakların (personel, ekipman, araç ve tesisler dahil) koordineli bir şekilde düzenlenmesi” olarak tanımlanabilir. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 38

Aşağıdakilerden hangisi dünyanın en eski cerrahi belgesi ve eski bir Mısır ders kitabının bir parçası, bir askeri cerrahi el kitabı olarak 48 yaralanma, kırık, yara, çıkık ve tümör vakasını anlatan kitaptır?

Acil sağlık kitabı

Edwin Smith Papirüsü

Clara Barton Papürüsü

Kardiyo Pulmoner Resüsitasyon Kitabı

Afet Sağlık Kitabı

Açıklama:

Edwin Smith Papirüsü dünyanın en eski cerrahi belgesi ve eski bir Mısır ders kitabının bir parçası, bir askeri cerrahi el kitabı olarak 48 yaralanma, kırık, yara, çıkık ve tümör vakasını anlatan kitaptır. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 39

Aşağıdaki şehirlerden hangisi “Ambulans” kullanımını benimseyen dünyadaki ilk şehirlerden biri arasında değildir?

Cincinnati

Paris

Roma

Londra

New York

Açıklama:

“Ambulans” kullanımını benimseyen dünyadaki ilk şehirlerden bazıları New York, Londra, Paris ve Cincinnati’dir. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 40

Ambulansların bilinen ilk organize kullanımı hangi savaşta olmuştur?

Vietnam savaşı

Birinci dünya savaşı

İkinci dünya savaşı

Kırım savaşı

Rus savaşı

Açıklama:

Ambulansların bilinen ilk organize kullanımı Kırım savaşıdıri Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 41

Dünyadaki ASH sistemleri genellikle Franco-German modeli veya Anglo-Amerikan modeli olma üzere iki ana modele ayrılabilir. Amacı hastaneyi hasta(lar)a getirmek olan, genellikle doktorlar tarafından yürütülen ve çok ileri teknoloji ile geniş uygulama alanına sahip olan, kara ambulanslarının yanı sıra hava ve deniz ambulansları gibi birçok ulaşım yöntemini beraberinde kullanan model aşağıdakilerden hangisidir?

Angle-Sakson modeli

Paramedik model

İngiliz modeli

Anglo-Amerikan modeli

Franco-German modeli

Açıklama:

Dünyadaki ASH sistemleri genellikle Franco-German modeli veya Anglo-Amerikan modeli olma üzere iki ana modele ayrılabilir. Franco-German modeli, “kal ve istikrara kavuştur” felsefesine dayanmaktadır. Bu modelin amacı hastaneyi hasta(lar)a getirmektir. Genellikle doktorlar tarafından yürütülür ve çok ileri teknoloji ile geniş uygulama alanına sahiptirler. Model, kara ambulanslarının yanı sıra hava ve deniz ambulansları gibi birçok ulaşım yöntemini beraberinde kullanmaktadır. Bu model, genellikle daha geniş bir sağlık bakım sisteminin alt kümesidir. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 42

Türkiye’de de uygulanan, ağırlıklı olarak kara ambulanslarına dayanan ve havadan tıbbi tahliyeye veya deniz ambulanslarına daha az yer veren ve takip eden ülkelerde, acil tıp iyi gelişmiş olan ASH sistem modeli aşağıdakilerden hangisidir?

Anglo-Amerikan modeli

Amerikan modeli

Anglo-Sakson modeli

Franco-German modeli

Rus modeli

Açıklama:

Türkiye’de de uygulanan model, ağırlıklı olarak kara ambulanslarına dayanır ve havadan tıbbi tahliyeye veya deniz ambulanslarına daha az yer verir. Bu modeli takip eden ülkelerde, acil tıp iyi gelişmiştir ve genellikle ayrı bir tıp uzmanlığı olarak kabul edilmektedir. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 43

Türkiye’deki Acil Sağlık Hizmetleri hangi tarihte başlamıştır?

1985 “077 Hızır Acil Servis” in hizmete girmesi

1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı zamanı

1868’de “Osmanlı Yaralı ve Hasta Askerlere Yardım Cemiyeti”nin kurulması

1930 yılında yayımlanan Umumi Hıfzıssıhha Kanunu çıkarılması

93/4270 sayılı Bakanlar Kurulu Kararnamesi (Resmi Gazete Tarihi: 30.04.1993)

Açıklama:

1868’de yaralı askerlere acil müdahalenin yapılması ve askerlerin taşınması için atlı ambulansların kullanıldığı “Osmanlı Yaralı ve Hasta Askerlere Yardım Cemiyeti”nin kurulması
başlangıç kabul edilebilir. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 44

İhtiyaca göre günün belirlenen saatlerinde sadece ambulans hizmeti verilen, idari ve özlük hakları bakımından başhekimliğe bağlı acil sağlık istasyonu aşağıdakilerden hangisidir?

K Tipi ASHİ

C Tipi ASHİ

D Tipi ASHİ

A Tipi ASHİ

B Tipi ASHİ

Açıklama:

C Tipi ASHİ ihtiyaca göre günün belirlenen saatlerinde sadece ambulans hizmeti verilen, idari ve özlük hakları bakımından başhekimliğe bağlı acil sağlık istasyonlarıdır. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 45

Aşağıdakilerden hangisi ASH personeli beceri düzeylerinden biri değildir?

Hekim

Acil Tıp Teknikeri (Paramedik)

Acil tıp teknisyeni

Hemşire

İlkyardımcı

Açıklama:

Genel olarak, ASH personeli dört beceri düzeyine ayrılır: 1) İlkyardımcı, 2) Acil tıp teknisyeni (ATT), 3) Acil Tıp Teknikeri (Paramedik/AABT) ve 4) Hekim.
İdeal olarak, ASH sistemlerinin tasarımı, hizmet verdiği toplumun belirli ihtiyaçları etrafında toplanmıştır ve standart bir özellikleri, uygun yaşam destek tekniklerini yaralı ve hastalara sağlamak için olay yerinde “doktor vekilleri” olarak hareket eden acil sağlık hizmeti personelleridir: Acil Tıp Teknikerleri (Paramedik) ve Acil Tıp Teknisyenleri (ATT). Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 46

Aşağıdakilerden hangisi her türlü acil durumda hastalara/yaralılara hem olay yerinde hem de nakil esnasında TYD ve İYD sağlayan ekip ve ekipmana sahip uçak ambulanslardır?

İki kanatlı uçak ambulansı

Üçgen kanatlı uçak ambulansı

Üç kanatlı uçak ambulansı

Döner kanatlı uçak ambulansı

Sabit kanatlı uçak ambulansı

Açıklama:

Sabit kanatlı uçak ambulansı; hasta nakli veya acil tıbbi müdahale amaçlı kullanılmak üzere Ulusal Sivil Havacılık yetkili kurumlarından çalışma ve uçuş izni olan, her türlü acil durumda hastalara/yaralılara hem olay yerinde hem de nakil esnasında TYD ve İYD sağlayan ekip ve ekipmana sahip uçak ambulanslardır. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 47

Ülke genelinde, afetlerde ve acil durumlarda sağlık hizmetleri Sağlık Bakanlığı merkez teşkilatı, bölge koordinatörlükleri ve il düzeyinde planlanır, koordine edilir ve yürütülür.
Afetlerde ve acil durumlarda sağlık hizmetleri ülke düzeyinde planlama ve koordinasyon, Bakanlıkta SAKOM ve illerde İl SAKOM tarafından yürütülür.
Afet ve acil durumlarda mevcut A tipi ASHİ’lerden öncelikli acil sağlık hizmeti sunacak istasyonlar belirlenir.
Belirlenen bu istasyonlar olağan durumlarda acil sağlık hizmeti sunmaya devam eder. Bu istasyonlarda UMKE temel eğitimi almış Hekim, Paramedik ve Att’ler görev yapar.

Yukarıda verilen bilgilerden hangisi veya hangileri doğrudur?

Yalnız I

I, II ve III

I, III ve IV

I, II ve IV

I,II,III ve IV

Açıklama:

Ülke genelinde, afetlerde ve acil durumlarda sağlık hizmetleri Sağlık Bakanlığı merkez teşkilatı, bölge koordinatörlükleri ve il düzeyinde planlanır, koordine edilir ve yürütülür. Afetlerde ve acil durumlarda sağlık hizmetleri ülke düzeyinde planlama ve koordinasyon, Bakanlıkta SAKOM ve illerde İl SAKOM tarafından yürütülür. Afet ve acil durumlarda mevcut A tipi ASHİ’lerden öncelikli acil sağlık hizmeti sunacak istasyonlar belirlenir. Belirlenen bu istasyonlar olağan durumlarda acil sağlık hizmeti sunmaya devam eder. Bu istasyonlarda UMKE temel eğitimi almış Hekim, Paramedik ve Att’ler görev yapar.

Doğru Cevap: E

Soru 48

Ulusal Medikal Kurtarma Timleri en az kaç sağlık personelinden oluşur?

Açıklama:

Ulusal Medikal Kurtarma Timleri en az 5 sağlık personelinden oluşur.

Doğru Cevap: D

Soru 49

Ulusal Medikal Kurtarma Timlerinde en az kaç hekim bulunur?

Açıklama:

Ulusal Medikal Kurtarma Timleri en az 5 sağlık personelinden oluşur. Her timde en az bir hekim bulunur.

Doğru Cevap: A

Soru 50

Önleme ve planlama
Hazırlık
Müdahale

Yukarıda verilenlerden hangisi ya da hangileri afet yönetiminin aşamalarındandır?

Yalnız I

I ve II

I ve III

II ve III

I,II ve III

Açıklama:

Dünya çapında birçok ülke, ASH’nin son derece kaotik bir duruma düzen getirebilecek organize bir birinci basamak yanıt ve müdahaleyi sağlamasının beklendiğini kabul etmektedir. Afet yönetimi aşağıdaki dört aşamada incelenebilir:
1. Önleme ve planlama
2. Hazırlık
3. Müdahale
4. Kurtarma/analiz

Doğru Cevap: E

Ünite 7

Soru 1

Acil tıp uzmanının görevleri aşağıdakilerden hangisine bağlıdır?
I. Hastane olay komuta sistemine
II. İş eylemlerine
III. Ülkeler arasında kırsal ve kentsel acil servislere

I ve II

I, II ve III

II ve III

I ve III

Yalnız III

Açıklama:

Nöbetçi acil tıp uzmanı kendi hastanesine, acil servise ve topluma liderlik etmelidir. Acil tıp uzmanının görevleri, hastane olay komuta sistemi (HOKS) ve hastane tarafından uygulanan afet planı aracılığıyla tanımlanan belirli “iş eylemlerine” bağlıdır.
I ve II

Doğru Cevap: A

Soru 2

Hastane olay komuta sistemi (HOKS), acil servis çalışanlarının özel rolünü tanımlamaya yardımcı olurken aşağıdaki hangi adımları içermelidir?
I. Bölümdeki hekim ve hemşirelik liderliğini ve afet için temel raporlama yapısını belirleme
II. Hastane Acil Operasyon Merkezi (HA- COM) ile bir irtibat görevlisi atama
III. Acil servis için güvenlik planını hızla uygulama

I, II ve III

I ve II

I ve III

II ve III

Yalnız II

Açıklama:

HOKS, acil servis çalışanlarının özel rolünü tanımlamaya yardımcı olur ve aşağıdaki adımları içerir:

Bölümdeki hekim ve hemşirelik liderliğini ve afet için temel raporlama yapısını belirleme
Hastane Acil Operasyon Merkezi (HA- COM) ile bir irtibat görevlisi atama
Acil servis için güvenlik planını hızla uygulama

Doğru Cevap: A

Soru 3

Dekontaminasyon alanının kurulumu afet tipine göre yapılır. Aşağıdaki hangi tehdit olduğunda bu durum kritiktir?
I. Radyasyon
II. Biyolojik ajanı saldırısı
III. Sinir ajanı saldırısı
IV. Travma

I, II ve III

I, II, III ve IV

II, III ve IV

I, II

Yalnız IV

Açıklama:

Dekontaminasyon alanının kurulumu afet tipine göre yapılır. Radyasyon, biyolojik veya sinir ajanı saldırısı tehdidi olduğunda kritiktir.

Doğru Cevap: A

Soru 4

Armstrong ve arkadaşları (2008) tarafından tanımlanan, triyaj için standart bir kılavuz belirleme sürecinde, triyaj araçlarının temel performans özelliklerinden hangisi/hangileri incelenir?
I. Sadelik
II. Geçerlilik
III. Doğruluk
IV. Kalite kontrol

I, II ve III

I, II, III ve IV

II ve IV

I ve IV

II ve III

Açıklama:

Armstrong ve ark (2008) tarafından tanımlanan, triyaj için standart bir kılavuz belirlemek için triyaj araçlarının incelenmesi gereken temel performans özellikleri şunları içerir:

Sadelik - kaos içinde yürütme için

Zaman - yaşamlara eşit olduğunda zaman verimliliği

Geçerlilik - böylece değerlendirmenin amaçlanan sonuçla, yani yürüyen yaralı kitlesinden kritik şekilde yaralananların tanımlanmasıyla ilgili olması

Güvenilirlik - tüm tehlikeler boyunca (hem aynı değerlendiriciyle hem de değerlendiriciler arasın- da) tekrarlanabilir olması

Doğruluk - fazla ve eksik triyajı en aza indirmek için

Doğru Cevap: A

Soru 5

Aşağıdakilerden hangisi etkili bir kitlesel yaralı triyaj yöntemi İçin gerekli genel hususlardandır?
I. Triyaj yöntemleri ve tüm bileşenleri, her yaştan ve hasta popülasyonunda geçerli olmalıdır.
II. Triyaj yöntemleri, birden daha az hastanın bulunduğu tek bir yerin olduğu geniş bir yelpazedeki bireysel yaralanma olaylarına uygulanabilir olmalıdır.
III. Triyaj yöntemleri basit, hatırlaması kolay ve hızlı hafıza yardımcılarına uygun olmalıdır.
IV. Triyaj yöntemlerinin uygulanması yavaşça ve karmaşık bir ortamda kullanım için olmalıdır.

I ve III

II ve IV

I ve IV

II ve III

I, II ve III

Açıklama:

Triyaj yöntemleri ve tüm bileşenleri, her yaştan ve hasta popülasyonunda geçerli olmalıdır.
Triyaj yöntemleri, birden fazla hastanın bulunduğu tek bir yerin olduğu geniş bir yelpazedeki toplu yaralanma olaylarına uygulanabilir olmalıdır.
Triyaj yöntemleri basit, hatırlaması kolay ve hızlı hafıza yardımcılarına uygun olmalıdır.
Triyaj yöntemlerinin uygulanması hızlı ve sade bir ortamda kullanım için pratik olmalıdır.
Triyaj yöntemleri kaynağa bağlıdır ve sistem, mevcut kaynaklardaki ve hasta koşullarındaki değişikliklere dayalı dinamik triyaj kararlarına izin vermelidir.
Triyaj yöntemleri, her hasta için atanan triyaj kategorisinin görünür şekilde tanımlanabilir olmasını gerektirmelidir (triyaj etiketleri, brandalar, işaretler).
Triyaj dinamiktir ve değerlendirme sırasında hastanın durumunu ve mevcut kaynakları yansıtır. Değerlendirmeler mümkün olduğunca tekrarlanmalı ve kategoriler değişiklikleri yansıtacak şekilde ayarlanmalıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 6

I, II, III ve IV

I ve II

III ve IV

I ve IV

II ve III

Açıklama:

1995 yılında Hodgetts ve Mackway-Jones tarafından geliştirilen Triyaj Sieve, Birleşik Krallık’ta ve Avustralya’nın bazı bölgelerinde yaygın olarak kullanılan bir yöntemdir. Basit Triyaj ve Hızlı Nakil Tedavisi (START)’a benzer şekilde, bu yöntem yürüme kabiliyetine, hava yolu açıklığına, solunum hızına ve nabız hızına göre öncelik atar. Bu yöntem öncelikle yürüyen yaralıları tanımlar ve onları Öncelik 3/Gecikmeli olarak sınıflandırır. Ardından triyaj uygulayıcısı, solunumun var olup olmadığını ve solunum hızını değerlendirir ve ardından radyal nabzı ölçerek dolaşımın (perfüzyonun) değerlendirilmesini yapar.

Doğru Cevap: A

Soru 7

Tıbbi literatür aşağıdaki hangi kısaltmalarla karşımıza çıkmaktadır?
I. START
II. Low-START
III. SAVE
IV. SALT

I, III ve IV

I, II, III ve IV

II ve IV

II, III ve IV

I, II ve III

Açıklama:

Tıbbi literatür START, Jump-START, SAVE, SALT gibi kısaltmalarla dolu ve renk kodlu etiketler, bayraklar, brandalar, yelekler ve diğer öğeleri içeren triyaj kitleri gibi ürünler tüketici perakende pazarlarında yaygın olarak karşımıza çıkmaktadır.

Doğru Cevap: A

Soru 8

Aşağıda verilenlerden hangi ya da hangileri afet müdahalesi sırasında zorluk yaratan durumlardır ?
I. Saha
II. Sağlık bakım tesisleri
III. İletişim
IV. Bilgi yönetimi

I, II, III ve IV

II, III ve IV

I, III ve IV

I, II ve IV

I, II ve III

Açıklama:

Afet müdahalesi sırasında sahadan sağlık bakım tesislerine iletişim ve bilgi yönetimi sürekli olarak zorludur.

Doğru Cevap: A

Soru 9

Uygun sistemler ve destekler mevcutsa, bir triyaj görevlisi, bir hasta takip listesini hazırlarken aşağıda verilenlerden hangi ya da hangilerini hızlaca yapabilir?
I. Hastanın kimlik numarası,
II. Hastanın olay yeri
III. Triyaj durumu,
IV. Cinsiyeti

I, III ve IV

I, II, III ve IV

II, III ve IV

I, II ve IV

I, II ve III

Açıklama:

Uygun sistemler ve destekler mevcutsa, bir triyaj görevlisi, hastanın kimlik numarası, cinsiyeti, görünen yaşı, triyaj durumu, varış yeri ve hastanın olay yerinden ayrıldığı zamanı içeren bir hasta takip listesini hızla hazırlayabilir. Bu hastaları kabul eden hastane, ulaştıklarında kimlik numarası, cinsiyet, görünür yaş, triyaj durumu gibi benzer bir liste hazırlar (Tablo 7.6). Kağıt takip formları ulusal olarak tanınır ve Hastane Olay Komuta Sistemi (HOKS) formları arasında mevcuttur; kullanımları birçok HOKS ve diğer olay komuta kurslarına dahil edilmiştir.

Doğru Cevap: A

Soru 10

I. Öncelik 1 (derhal): kırmızı
II. Öncelik 2 (acil): sarı
III. Öncelik 3 (gecikmeli): yeşil
IV. Öncelik 4 (umutlu): mavi
V. Ölü: beyaz veya siyah
Yukarıda verilen kodlamalar aşağıdaki hangi mevcut Triyaj sisteme aittir?

Triage Sieve

Basit Triyaj ve Hızlı Nakil Tedavisi (START)

Homebush

Pediatric Triage Tape (PTT)

JumpSTART

Açıklama:

I. Öncelik 1 (derhal): kırmızı
II. Öncelik 2 (acil): sarı
III. Öncelik 3 (gecikmeli): yeşil
IV. Öncelik 4 (umutlu): mavi
V. Ölü: beyaz veya siyah
kodlamalar Triage Sieve sistemine aittir.

Doğru Cevap: A

Soru 11

1976’da acil servis hekiminin toplu kaza ve afet yönetimindeki rolü hakkındaki görüş yazısı hangi kuruluş tarafından yayınlanmış ve yönetim kurulu tarafından Haziran 1985’te onaylanmıştır?

Dünya Sağlık Örgütü

Amerikan Acil Hekimler Koleji Acil Sağlık Hizmetleri Komitesi

Amerika Sağlık Örgütü

Birleşmiş Milletler

Amerika Acil Operasyon Merkezi

Açıklama:

Tarihi Bakış Açısı
1976’da Amerikan Acil Hekimler Koleji (ACEP), Acil Sağlık Hizmetleri Komitesi tarafından acil servis hekiminin toplu kaza ve afet yönetimindeki rolü hakkında bir görüş yazısı yayınlamıştır. İlk olarak Haziran 1985’te ve ardından Mart 1997’de ACEP Yönetim Kurulu tarafından onaylanmıştır.

Doğru Cevap: B

Soru 12

İyi tasarlanmış bir acil serviste aşağıdakilerden hangisi yer almaz?

Dekontaminasyon alanları

Negatif hava akımı olan odalar

Kolayca çoklu hasta bakım alanlarına dönüştürülebilen tekli hasta bölmeleri

Çok kısa sürede “saha” hasta bakım alanlarına dönüştürülebilen hasta olmayan bakım alanları

Kafeterya

Açıklama:

Afet ve Acil Durumlarda Acil Servislerin Rolü
İyi tasarlanmış bir acil servis, bir afete müdahaleyi kolaylaştıracaktır. Dekontaminasyon alanları, negatif hava akımı olan odalar, kolayca çoklu hasta bakım alanlarına dönüştürülebilen tekli hasta bölmeleri ve çok kısa sürede “saha” hasta bakım alanlarına dönüştürülebilen hasta olmayan bakım alanları örnek olarak verilebilir.

Doğru Cevap: E

Soru 13

Hangi ülke kişi başına en gelişmiş ve sağlam acil servis ağına sahiptir?

ABD

Japonya

Almanya

Türkiye

Çin

Açıklama:

Afet Sırasında Acil Servislerin Organizasyonu
Türkiye, tartışmasız kişi başına en gelişmiş ve sağlam acil servis ağına sahiptir.

Doğru Cevap: D

Soru 14

1999 yılında olan Marmara Depreminde yaklaşık olarak kaç insan hayatını kaybetmiştir?

18.000

21.000

16.000

30.000

26.000

Açıklama:

Afet Sırasında Acil Servislerin Organizasyonu
Dikkate değer bir istisna, 18.000’den fazla insanın hayatını kaybettiği, 49.000 insanın yaralandığı ve sağlık kaynaklarının tamamen tükendiği 1999 Marmara Depremidir.

Doğru Cevap: A

Soru 15

Sovyetler Birliği’nde 1932’deki kıtlık nedeniyle yaklaşık kaç milyon insan hayatını kaybetmiştir?

Açıklama:

Afet Sırasında Acil Servislerin Organizasyonu
Sovyetler Birliği’nde 1932’deki kıtlık nedeniyle 5 milyon kişi öldü.

Doğru Cevap: C

Soru 16

11 Eylül 2001’de New York ve Washington, DC’ deki bombalamalardan kaynaklanan ölüm sayısı aşağıdaki şıklardan hangisinde doğru olarak verilmiştir?

49.000

18.300

2996

4335

16.818

Açıklama:

Afet Sırasında Acil Servislerin Organizasyonu
11 Eylül 2001’de New York ve Washington, DC’ deki bombalamalardan kaynaklanan 2996 ölüm, Amerika Birleşik Devletleri’nin afet yönetimi konusunda önemli hazırlık ve çalışmalara yol açmıştır.

Doğru Cevap: C

Soru 17

"Çok sayıda travma mağduru ile sonuçlanan afetlerde, Akut Bakım Cerrahisi (ABC) ve .......... uyarılmalı ve destek sağlamaları için çağrılmalıdır" cümlesindeki boşluğa gelebilecek en uygun ifade aşağıdakilerden hangisidir?

Radyoloji uzmanları

Ortopedi uzmanları

Acil bakım hemşireleri

Nöbetçi doktor

İlgili cerrah

Açıklama:

Acil Serviste Özel Hizmetlerin Organizasyonu
Çok sayıda travma mağduru ile sonuçlanan afetlerde, Akut Bakım Cerrahisi (ABC) ve Ortopedi uzmanları uyarılmalı ve destek sağlamaları için çağrılmalıdır

Doğru Cevap: B

Soru 18

Antibiyotiklerin ve ileri cerrahi tekniklerin geliştirilmesi, şokun tanınması ve tedavisi, helikopterlerin kullanılması ve hayat kurtaran müdahalelerin hemen başlatılması savaş ölümlerini hangi oranda azaltmıştır?

% 30

% 25

% 45

% 15

% 40

Açıklama:

Triyaj: Kısa Bir Tarihçe
Antibiyotiklerin ve ileri cerrahi tekniklerin geliştirilmesi, şokun tanınması ve tedavisi, helikopterlerin kullanılması ve hayat kurtaran müdahalelerin hemen başlatılması savaş ölümlerinin % 30’a varan bir oranda azaltılmasında önemli bir rol oynamıştır.

Doğru Cevap: A

Soru 19

2008 yılında ulusal bir standart triyaj kılavuzu geliştirmek ve önermek için bir araya gelen uzmanlar konsorsiyumu hangi ülkede toplanmıştır?

Türkiye

Almanya

Fransa

Belçika

ABD

Açıklama:

Başlıca Saha Triyaj Yöntemleri ve Kullanımları
2008’de, ulusal bir standart triyaj kılavuzu geliştirmek ve önermek için Amerika Birleşik Devletleri’nde bir uzmanlar konsorsiyumu toplanmıştır.

Doğru Cevap: E

Soru 20

11 Eylül 2001 yılında Amerika Birleşik Devletlerinde meydana gelen Dünya Ticaret Merkezi saldırısına müdahale sırasında ambulansla nakledilenlerin sayısı aşağıdaki şıklardan hangisinde doğrudur?

% 16,8

% 26

% 3.1

% 6,8

% 35.9

Açıklama:

Tarihi Bakış Açısı
9/11 Dünya Ticaret Merkezi saldırısına müdahale sırasında sadece % 6,8’i ambulansla nakledilmiştir.

Doğru Cevap: D

Soru 21

Aşağıdaki branşlardan hangisi afet hazırlık eğitimi ve araştırmalarında öncü rol oynar?

Tıbbi biyokimya

Göz hastalıkları

Acil tıp uzmanı

Kadın hastalıkları ve doğum

Fiziksel tıp ve rehabilitasyon

Açıklama:

Acil servis hekimleri, afete hazırlık eğitim ve araştırmalarında kilit bir oynamaktadır. Doğru cevap C’dir.

Doğru Cevap: C

Soru 22

Aşağıdakilerden hangisi afet sırasında acil servislerin organizasyonunda yapılması gerekenler arasında yer almaz?

Gelen mağdurlar için acil servis bakım alanlarını boşaltma

Acil serviste özel hizmetlerin organizasyonu

Bölümlerin ve sağlık ekiplerinin oluşturulması

Acil durum tatbikatının yapılması

Mağdur sayısı düşmeye başladığında yapılacaklar

Açıklama:

Afet sırasında acil servislerin organizasyonunda yapılması gerekenler arasında şunlar yer almaktadır: 1- gelen mağdurlar için acil servis bakım alanlarını boşaltma prosedürlerinin başlatılması 2- Dekontaminasyon alanı oluşturulması 3- Bölümlerin ve sağlık ekiplerinin oluşturulması 3- Yaklaşan afet için acil servis takip sistemlerinin işlevselliğinin değerlendirilmesi 4- Gelen mağdurlar için uyarı ve kayıt düzenlenmesi 5- Acil serviste özel hizmetlerin organizasyonu 6- Gönüllü sağlık personellerin yönetimi 7- Mağdur sayısı düşmeye başladığında yapılacaklar 8- Afetlere yönelik acil tıp hazırlık ve eğitimi Doğru cevap D’dir.

Doğru Cevap: D

Soru 23

halk sağlığı tarafından yaralanmayı önlemeye, bir tehdide maruz kalmayı azaltmaya ve topluma uygun kendini koruma uygulamaları için kullanılır.
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru şekilde tamamlar?

Birinci dereceden triyaj

İkinci dereceden triyaj

Üçüncü dereceden triyaj

Dördüncü dereceden triyaj

Beşinci dereceden triyaj

Açıklama:

Birinci dereceden triyaj, halk sağlığı tarafından yaralanmayı önlemeye, bir tehdide maruz kalmayı azaltmaya ve topluma uygun kendini koruma uygulamaları, arama endikasyonları hakkında riske özel bilgiler sağlayarak kaynakların aşırı yüklenmesinin önüne geçebilecek tıbbi bakım ve barınak veya bakım aramak için uygun yerlerin bilgilerinin yayılmasına yardımcı olmak için kullanılır. Doğru cevap A’dır.

Doğru Cevap: A

Soru 24

Aşağıdakilerden hangisi gelen hastaların tıbbi ihtiyaçlarının değerlendirilmesini, stabilizasyonu ve kesin bakıma geçişini sağlayan triyajdır?

Birinci dereceden triyaj

İkinci dereceden triyaj

Üçüncü dereceden triyaj

Dördüncü dereceden triyaj

Beşinci dereceden triyaj

Açıklama:

Üçüncü derece triyaj, ikincil veya kesin bakım merkezlerinde gerçekleşir ve gelen hastaların tıbbi ihtiyaçlarının değerlendirilmesini, stabilizasyonu ve kesin bakıma geçişi veya kesin bakımın sağlanmasını içerir. Tedavi protokollerinin kullanılması ve hastaların yeniden dağıtılması bu triyaj sırasına göre gerçekleştirilen eylemlerdir. Doğru cevap C’dir.

Doğru Cevap: C

Soru 25

Aşağıdakilerden hangisi Türkiye’de de yaygın olarak kullanılan START ve JumpSTART triyaj sistemlerinde var olan bir kodlama rengi değildir?

Kırmızı

Sarı

Yeşil

Siyah

Mavi

Açıklama:

START ve JumpSTART triyaj sistemlerinde kullanılan kodlama renkleri şunlardır: Kırmızı, sarı, yeşil ve siyah. Doğru cevap E’dir.

Doğru Cevap: E

Soru 26

Aşağıdaki triyaj yöntemlerinden hangisinde “ölüyor” kodlama kategorisi yer almaktadır?

Triage Sieve

CESIRA

Homebush

START

Military Triage

Açıklama:

Homebush kodlama kategorileri şunlardır: Derhal (kırmızı), Acil (sarı), Acil değil (yeşil), Ölüyor (beyaz), Ölü (siyah). Doğru cevap C’dir.

Doğru Cevap: C

Soru 27

Sırala
Taşı
Gönder
Değerlenir

Yukarıda verilen MASS triyaj yöntemine ilişkin sıralama aşağıdaki sıralamalardan hangisi doğrudur?

I-II-III-IV

III-II-IV-I

II-III-IV-I

II-IV-I-III

III-I-IV-II

Açıklama:

Ulusal Afet Yaşam Desteği (Amerikan Tabipler Birliği müfredatı) kurs paketi, MASS (Taşı, Değerlendir, Sırala, Gönder) adlı bir sıralama yöntemini öğretir. Doğru cevap D’dir.

Doğru Cevap: D

Soru 28

Aşağıdakilerden hangisi her hastayı test etmesi yalnızca 15 sn. süren en hızlı triyaj yöntemlerinden biridir?

CareFlight Triyaj

Triyaj Sieve

CESIRA Protokolü

Military Triage

SALT

Açıklama:

CareFlight triyaj yöntemi, her hastayı test etmek için sadece 15 saniye süren en hızlı triyaj yöntemlerinden biridir. Doğru cevap A’dır.

Doğru Cevap: A

Soru 29

Aşağıdakilerden hangisi Armstrong ve arkadaşlarının 2008 yılında tanımladıkları triyaj araçlarının temel performans özelliklerinin arasında yer almaz?

Doğruluk

Geçerlik

Güvenirlik

Komplekslik

Zaman

Açıklama:

Armstrong ve ark (2008) tarafından tanımlanan, triyaj için standart bir kılavuz belirlemek için triyaj araçlarının incelenmesi gereken temel performans özellikleri şunları içerir: • Sadelik - kaos içinde yürütme için • Zaman - yaşamlara eşit olduğunda zaman verimliliği • Geçerlilik - böylece değerlendirmenin amaçlanan sonuçla, yani yürüyen yaralı kitlesinden kritik şekilde yaralananların tanımlanmasıyla ilgili olması • Güvenilirlik - tüm tehlikeler boyunca (hem aynı değerlendiriciyle hem de değerlendiriciler arasında) tekrarlanabilir olması • Doğruluk - fazla ve eksik triyajı en aza indirmek için Doğru cevap D’dir.

Doğru Cevap: D

Soru 30

Muhtemel hastalarla ilgili bilgiler, alıcı hastane tarafından kolayca elde edilebilir.
Bilgi, az miktarda kâğıt “gayrimenkul” ile sınırlı değildir.
Bir tesisteki hastalarla ilgili bilgiler, diğer katılımcı hastaneler ve kurumlar tarafından kolayca elde edilebilir.
Ucuz ve kullanımı kolaydır.

Yukarıdakilerden hangileri elektronik hasta takip sisteminin avantajları arasında yer alır?

I ve II

II ve III

I ve IV

I-II-III

II-III-IV

Açıklama:

Barkod okuyucuların veya RFID ve ağa bağlı bilgisayarların kullanılması, hasta da dahil olmak üzere tüm taraflar için önemli avantajlara sahiptir:

Muhtemel hastalarla ilgili bilgiler, alıcı hastane tarafından kolayca elde edilebilir. (Son varış noktasıyla ilgili bilgiler, daha fazla nakliye planlaması için sevk memuruna sunulur.)
Bir tesisteki hastalarla ilgili bilgiler, diğer katılımcı hastaneler ve kurumlar tarafından kolayca elde edilebilir.
Girilen bilgiler bir yaralı ile birlikte gelir ve mümkün olduğunda tıbbi geçmişe çapraz referans verilebilir. Tahliye sürecinin herhangi bir noktasında, katılan sitelere alerjiler, ilaçlar ve komorbid faktörler girilebilir. Bu bilgi, yaralıyı tüm tıbbi tedavi seviyeleri boyunca takip edebilir ve hastanın son tablosu için kısa ve öz bir şekilde yazdırılabilir.
Bilgi, az miktarda kağıt “gayrimenkul” ile sınırlı değildir. Bu bilgiler, hastanın resimlerini ve kişisel eşyaların tanımlanmasını bile içerebilir.
Barkod bir okuyucu ile tarandığından, seçilen bir alandaki ilk verilerin girilmesi ve hastaların tanımlanması hızlıdır. Doğru cevap D’dir.

Doğru Cevap: D

Soru 31

‘Bir afetin ardından kazazedelere ……sağlamak ve …..yönetmek için çok çeşitli beceri ve bilgilere ihtiyaç vardır.’
Yukarıdaki boşlukları tamamlayan doğru ve sıralı eşleştirme aşağıdakilerin hangisinde verilmiştir?

Bakım/ Kaynak

Yer/Randevu

Hemşire/Doktor

İlaç/Test

Zaman/Ameliyat

Açıklama:

Soru ile ilgili konu başlığı: ACİL TIBBIN AFET VE ACİL DURUMLARDAKİ ROLÜ
Bir afetin ardından, kazazedelere bakım sağlamak ve kaynakları yönetmek için çok çeşitli beceri ve bilgilere ihtiyaç vardır. Bunlar bir afetten bir diğerine farklılık gösterebilir ve triyaj, dekontaminasyon, resüsitasyon, travma, bulaşıcı hastalık, hipotermi, toksikoloji ve radyasyon zehirlenmesinin yönetimini içerir.

Doğru Cevap: A

Soru 32

Bir afet olayında, test etme ve müdahale işbirliğine dayalı etkileşim gerektiren, çok disiplinli faaliyetlere ne ad verilir?

Acil tıp

Afet planlama

Bulaşıcı hastalıklar

Hastane servisleri

Takip sistemi

Açıklama:

Soru ile ilgili konu başlığı: ACİL TIBBIN AFET VE ACİL DURUMLARDAKİ ROLÜ
Afet planlama, test etme ve müdahale işbirliğine dayalı etkileşim gerektiren çok disiplinli faaliyetlerdir. Her kurum veya birey, benzersiz yeteneklere, bakış açılarına ve deneyimlere katkıda bulunur. Bu bağlamda, acil hekimleri, etkin ve iyi entegre edilmiş bir afet müdahalesini sağlama sorumluluğunu paylaşır.

Doğru Cevap: B

Soru 33

‘Afetler sırasında en kritik hastaları acil servislere hızla nakletmek ve kaynakları optimize etmek için bunları dağıtmak için acil servislerin gerçekleştirme yeteneği, afetin ciddiyetine, fiziksel tesislerin kaynaklarına ve dalgalanma kapasitesine, her sahadaki sağlık personelinin …..ve ….. ve sağlık hizmetlerinin .…. bağlıdır.’
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yerleri aşağıdakilerden hangisi doğru ve sıralı şekilde tamamlar?

Yaş/Koordinasyon/Eğitim

Zaman/Koordinasyon/ Tesis

Eğitim/Organizasyon/Koordinasyon

Hız/Koordinasyon/Rapor

Güvenlik/Süre/Koordinasyon

Açıklama:

Soru ile ilgili konu başlığı: Afet Sırasında Acil Servislerin Organizasyonu
Afetler sırasında en kritik hastaları acil servislere hızla nakletmek ve kaynakları optimize etmek için bunları dağıtmak için acil servislerin gerçekleştirme yeteneği, afetin ciddiyetine, fiziksel tesislerin kaynaklarına ve dalgalanma kapasitesine, her sahadaki sağlık personelinin eğitimi ve organizasyonuna ve sağlık hizmetlerinin koordinasyonuna bağlıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 34

‘Yerinde barınma, topluluk tahliyesi’ aşağıdaki hangi triyaj derecelendirilmesi içerisinde yer alır?

Birinci dereceden triyaj

İkinci dereceden triyaj

Üçüncü dereceden triyaj

Dördüncü dereceden triyaj

Beşinci dereceden triyaj

Açıklama:

Soru ile ilgili konu başlığı: Koordineli Müdahale Sisteminin Bir Parçası Olarak Triyaj
Birinci dereceden triyaj, halk sağlığı tarafından yaralanmayı önlemeye, bir tehdide maruz kalmayı azaltmaya ve topluma uygun kendini koruma uygulamaları, arama endikasyonları hakkında riske özel bilgiler sağlayarak kaynakların aşırı yüklenmesinin önüne geçebilecek tıbbi bakım ve barınak veya bakım aramak için uygun yerlerin bilgilerinin yayılmasına yardımcı olmak için kullanılır. Birinci dereceden triyajda atılan adımlara örnek olarak, yerinde barınma, topluluk tahliyesi verilebilir.

Doğru Cevap: A

Soru 35

Mevcut Triyaj sisteminde, JumpSTART yöntemi içerisinde; hastanın solunum hızı < 15 veya > 45 veya düzensiz, veya palpe edilebilen periferik nabız yok veya uygun olmayan duruş veya tepkisiz (AVPU ölçeğinde P veya U) ise, acil atanan kod rengi aşağıdakilerden hangisidir?

Sarı

Yeşil

Beyaz

Siyah

Kırmızı

Açıklama:

Soru ile ilgili konu başlığı: Başlıca Saha Triyaj Yöntemleri ve Kullanımları
Mevcut Triyaj sisteminde, JumpSTART yöntemi içerisinde; hastanın solunum hızı < 15 veya > 45 veya düzensiz, veya palpe edilebilen periferik nabız yok veya uygun olmayan duruş veya tepkisiz (AVPU ölçeğinde P veya U) ise acil atanan kod rengi kırmızıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 36

Basit triyaj ve hızlı nakil tedavisinde, (START)yürüyen yaralı hastanın durumuna göre atanan renk kodu sistem içerisinde aşağıdaki renklerden hangisi ile ifade edilir?

Yeşil

Mavi

Sarı

Beyaz

Kırmızı

Açıklama:

Soru ile ilgili konu başlığı: Başlıca Saha Triyaj Yöntemleri ve Kullanımları
Basit triyaj ve hızlı nakil tedavisinde, (START)yürüyen yaralı hastanın durumuna göre atanan renk kodu sistem içerisinde yeşil renktir.

Doğru Cevap: A

Soru 37

START ile SAVE’i kullanan Homebush Triyaj Standardı hangi ülkede geliştirilmiştir?

Amerika Birleşik Devletleri

Avustralya

İngiltere

Avusturya

Fransa

Açıklama:

Soru ile ilgili konu başlığı: Başlıca Saha Triyaj Yöntemleri ve Kullanımları
Homebush Triyaj Standardı Avustralya’da geliştirilmiştir ve START ile SAVE’i kullanır. Amerika Birleşik Devletleri’ndeki birçok müdahale planından farklı olarak, Homebush yöntemi, hastaların ilk kategorizasyonu sırasında triyaj etiketlerini kullanmaz, daha ziyade onları afet sahnesinde farklı triyaj/tedavi önceliklerini temsil eden renkli bayraklarla işaretlenmiş coğrafi bölgelere yönlendirir

Doğru Cevap: B

Soru 38

Hastanın yürüme yeteneği, komutlara uyma, palpe edilebilen radyal nabızlar ve hava yolu solunumu gibi kriterlerin değerlendirildiği toplu yaralanma vakalarında hızlı triyaj için bir araç olan ve solunum, nabız değerlendirilmesinden önce komutlara uyma kriterinin incelenerek her hastayı test etmek için sadece 15 saniye süren en hızlı yöntemlerinden de biri olan triyaj yöntemi aşağıdakilerden hangisidir?

JumpSTART tiriyaj yöntemi

Start tiriyaj yöntemi

CareFlight triyaj yöntemi

Triage Sieve tiriyaj yöntemi

SALT triyaj yöntemi

Açıklama:

Soru ile ilgili konu başlığı: Başlıca Saha Triyaj Yöntemleri ve Kullanımları
CareFlight Triyaj Yöntemi: Bu yöntem, yürüme yeteneği, komutlara uyma, palpe edilebilen radyal nabızlar ve hava yolu solunumu gibi kriterlerin değerlendirildiği toplu yaralanma vakalarında hızlı triyaj için bir araçtır. Yaralılar dört acil (kırmızı), acil (sarı), gecikmeli (yeşil) ve kurtarılamaz (siyah) sınıflara yerleştirilir. Dikkat çeken nokta, bu yöntemde solunum ve nabız değerlendirilmesinden önce komutlara uyma kriterinin incelenmesidir. Bu yöntem, her hastayı test etmek için sadece 15 saniye süren en hızlı triyaj yöntemlerinden biridir.

Doğru Cevap: C

Soru 39

Hastaların tedavilerini hayatta kalma olasılıklarına, bozulma potansiyellerine ve mevcut kaynaklara göre sıralayan, tescilli yazılım tabanlı bir matematiksel model olan ve solunum hızı, nabız hızı, en iyi motor yanıtı dahil olmak üzere bir dizi fizyolojik skora dayanan ve özel yazılım, donanım, veri girişi personeli, olay komutu veya merkezi sevk ile iletişim ve kaynak kullanılabilirliği raporlarını da gerektiren, triyaj metodu aşağıdakilerden hangisidir?

Start Triyaj

Start ve Jumpstart Triyaj

SAVE Triyaj

SACCO Triyaj

SALT Triyaj

Açıklama:

Soru ile ilgili konu başlığı: Başlıca Saha Triyaj Yöntemleri ve Kullanımları
Sacco Triyaj Metodu; hastaların tedavilerini hayatta kalma olasılıklarına, bozulma potansiyellerine ve mevcut kaynaklara göre sıralayan tescilli yazılım tabanlı bir matematiksel modeldir. Bu model, solunum hızı, nabız hızı ve en iyi motor yanıtı dahil olmak üzere bir dizi fizyolojik skora dayanmaktadır. Bu sistem bir triyaj algoritması değildir ve özel yazılım, donanım, veri girişi personeli, olay komutu veya merkezi sevk ile iletişim ve kaynak kullanılabilirliği raporları gerektirir.

Doğru Cevap: D

Soru 40

Aşağıdaki ifadelerden hangisi triyaj etiketlerinin avantajlarından biri değildir?

Güç kaynaklarının bozulması durumunda da çalışır

Farklı etiket formatlarıyla çalışır

Mali harcama az gerektirir

Olumsuz hava koşullarında da çalışır

Pahalı ve kullanımı karmaşık yapıdadır

Açıklama:

Soru ile ilgili konu başlığı: Manuel Hasta Takip Sistemlerinin Dezavantajları ve Avantajları
Triyaj etiketlerinin önemli avantajları:• Ucuz ve kullanımı kolaydır.• Yaygın olarak kullanılırlar, pek çok hastane öncesi ASH sağlayıcısı, kullanımlarına ve düzenine aşinadır. • Farklı etiket formatlarıyla çapraz eğitim bile nispeten hızlı ve basittir. • Kazadan önce afet müdahale ekibi için çok az mali harcama gerektirirler. • Güç kaynaklarının bozulmasına ve olumsuz hava koşullarına rağmen sürekli çalışırlar.

Doğru Cevap: E

Ünite 8

Soru 1

Aşağıdaki ifadelerden hangisi "RAIN" kısaltmasında "R" harfine karşılık gelmektedir?

Tehlikeyi veya tehdidi tanıyın

Tehlike, kirletici veya yaralanmadan kaçının

Tehlike bölgesini izole edin

Uygun desteğe bildirin

Yapmayı planladığınız şeyi yapın

Açıklama:

Bir olaya müdahale etmenin ilk adımı, bir olayın veya olağandışı bir şeyin meydana geldiğini kabul etmektir. RAIN kısaltması, yanıtın bu ilk adımında yardımcı olabilir.
R- Tehlikeyi veya tehdidi tanıyın
A- Tehlike, kirletici veya yaralanmadan kaçının
I- Tehlike bölgesini izole edin
N- Uygun desteğe bildirin
Doğru cevap A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 2

Triyaj kategorilerinden "Kategori II/sarı" aşağıdaki durumlardan hangisini ifade etmektedir?

Ciddi yaralar

İkinci öncelikli yaralar

Yüzeysel yaralar

Ağır yaralar

Acil ameliyat gerektiren travmalar

Açıklama:

Kategori II/sarı (ikinci öncelikli yaralar): Ameliyatı bekleyebilir, acil değil. Yaralıların çoğu triyajda; çoğu bileşik kırıklar ve delici kafa yaralanmaları ile. Doğru cevap B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 3

Aşağıdakilerden hangileri Acil Sağlık Ekiplerini (ASE'leri) doğrudan etkileyen sınırlamalar arasında yer almaktadır?
I. İlk yardım ve ulaşım gelişigüzeldir.
II. Su ve elektrik yoktur.
III. Yerli tıbbi bakım nadiren mevcuttur.
IV. Personel, ekipman ve tahliye genellikle tehlikeye girer.

I ve II

III ve IV

I, II ve III

II, III ve IV

I, II, III ve IV

Açıklama:

ASE’leri doğrudan etkileyen sınırlamalar arasında şunlar yer almaktadır:
• Her yaştan çok sayıda sivilin yaralanması, hastalanması ve ölmesi
• Yerli tıbbi bakım nadiren mevcuttur
• ASE’ler sıklıkla bunalmış ve erişilemez durumdadır
• İlk yardım ve ulaşım gelişi güzeldir
• Su ve elektrik yoktur
• ASE tesisleri genellikle tehditkar ve düşmancadır
• Personel, ekipman ve tahliye genellikle tehlikeye girer
• Tehlikeli koşullarda kullanılamayacak cerrahi beceri ve ekipmanın ithal edilmesi zordur, ve
• Triyaj kararları öncelikle dışlama kriterlerine dayanmaktadır.
Doğru cevap E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 4

Enfekte olmuş, belirti veya semptom göstermeden kuluçkada olan ve bulaşıcı olmayan maruz kalan kişiler aşağıdaki triyaj kategorilerinden hangisinde yer almaktadır?

Kategori 1

Kategori 2

Kategori 3

Kategori 4

Kategori 5

Açıklama:

Enfekte olmuş, belirti veya semptom göstermeden kuluçkada olan ve bulaşıcı olmayan maruz kalan kişiler, Kategori 2'de yer almaktadır. Doğru cevap B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 5

Artık bulaşıcı olmayan vücut kalıntıları ve coğrafi olarak farklı bir kaynak profiline tahliye edilenler dahil, artık enfeksiyon kaynağı olmayan kaldırılmış kişiler aşağıdaki triyaj kategorilerinden hangisinde yer almaktadır?

Kategori 1

Kategori 2

Kategori 3

Kategori 4

Kategori 5

Açıklama:

Artık bulaşıcı olmayan vücut kalıntıları ve coğrafi olarak farklı bir kaynak profiline tahliye edilenler dahil, artık enfeksiyon kaynağı olmayan kaldırılmış kişiler, Kategori 4'de yer almaktadır. Doğru cevap D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 6

Askeri toplu yaralı triyaj kategorileri aşağıdakilerden hangilerini içermektedir?
I. Acil
II. Gecikmiş
III. Beklenti
IV. Acil cerrahi

I ve II

III ve IV

I, II ve III

II, III ve IV

I, II, III ve IV

Açıklama:

Askeri toplu yaralı triyaj kategorileri şunları içerir:
• Acil
• Gecikmiş
• Minimum
• Beklenti
• Acil cerrahi
Doğru cevap E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 7

ABD kuvvetleri için savaş ortamındaki en yüksek bakım olup, ev sahibi ülkede ise büyük bir genel veya bölgesel hastanede tedavi anlamına gelen bakım seviyesi aşağıdakilerden hangisidir?

Seviye 1

Seviye 2

Seviye 3

Seviye 4

Seviye 5

Açıklama:

Seviye 3, ABD kuvvetleri için savaş ortamındaki en yüksek bakımdır, ev sahibi ülkede ise büyük bir genel veya bölgesel hastanede tedavi anlamına gelir. Doğru cevap C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 8

“Konvansiyonel triyaj olarak da adlandırılan ------- sistemi, ameliyat olması gereken ancak birkaç saat bekleyebilen cerrahi hastaları tanımlamak için kullanılan beşinci bir “acil cerrahi kategorisi” eklemektedir.”
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru şekilde tamamlar?

ABD/NATO

START

ATT/S

RAIN

SEIRV

Açıklama:

Konvansiyonel triyaj olarak da adlandırılan ABD/NATO sistemi, ameliyat olması gereken ancak birkaç saat bekleyebilen cerrahi hastaları tanımlamak için kullanılan beşinci bir “acil cerrahi kategorisi” eklemektedir. Doğru cevap A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 9

“-------, profesyoneller tarafından yüz yüze görüşmelerde kullanılmak üzere standartlaştırılmış bir triyaj aracı algoritmasıdır.”
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru şekilde tamamlar?

PITA

PHEIC

SEIRV

RAIN

SWAT

Açıklama:

Pandemik influenza triyaj algoritması (PITA), profesyoneller tarafından yüz yüze görüşmelerde kullanılmak üzere standartlaştırılmış bir triyaj aracı algoritmasıdır. Doğru cevap A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 10

Aşağıdakilerden hangileri hasta taşıma modları planlanırken göz önünde bulundurulması gereken faktörler arasında yer almaktadır?
I. Hasta ayaktan mı?
II. Hasta oturmayı tolere edebilir mi? Ne kadar süreliğine?
III. Hastanın oksijen veya elektrik bağlantısı gerektiren özel ekipmana ihtiyacı var mı?
IV. Hastanın sürekli tıbbi bakıma veya müdahaleye ihtiyacı var mı?

I ve II

III ve IV

I, II ve III

II, III ve IV

I, II, III ve IV

Açıklama:

Hasta taşıma modları planlanırken çeşitli faktörler göz önünde bulundurulmalıdır. Bu tür faktörler, bunlarla sınırlı olmamak üzere aşağıdakileri içerir.
• Hasta ayaktan mı?
• Evet ise, yardıma ihtiyacı var mı?
• Hasta oturmayı tolere edebilir mi? Ne kadar süreliğine?
• Hastanın oturması için destek veya kısıtlama gerekli mi?
• Hastanın sedyeye ihtiyacı var mı?
• Hastanın oksijen veya elektrik bağlantısı gerektiren özel ekipmana ihtiyacı var mı?
• Hastanın sürekli tıbbi bakıma veya müdahaleye ihtiyacı var mı?
• Hasta kendisi veya başkaları için bir tehdit oluşturuyor mu?
• Hasta kimyasal olarak kontamine mi yoksa bulaşıcı mı?
Doğru cevap E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 11

Oluşumu büyük ve tehlike içeren, fiziksel, psikolojik, sosyal, ekonomik, siyasi etkilere sebebiyet veren ve etkilenen topluluk, onunla başa çıkmak için olağanüstü çabalara ve genellikle de dışarıdan yardım veya uluslararası yardıma ihtiyaç duyan, kitlesel zayiat olayı aşağıdakilerden hangisidir?

Tehlike

Acil durum

Kaza

Afet

Çoklu kazazede olayı

Açıklama:

Soru ile ilgili konu başlığı: KİTLESEL ZAYİAT OLAYLARININ YÖNETİMİ
Afet: Tehlikeli bir olay, fiziksel, psikolojik, sosyal, ekonomik ve hatta siyasi etkilere neden olur, öyle ki, etkilenen topluluk onunla başa çıkmak için olağanüstü çabalara ve genellikle dışarıdan yardım veya uluslararası yardıma ihtiyaç duyar. Tıbbi afetler, fiziksel ve/veya psikososyal yaralanmaların, etkilenen topluluğun tıbbi müdahale yeteneklerini aştığı bu kategorinin bir alt kümesini oluşturur.

Doğru Cevap: D

Soru 12

Olay yerindeki hizmet sağlayıcılarının ulaşım kaynaklarını karşılamasını sağlamak için tıbbi şube direktörü veya olay komutanı tarafından belirlenen alana ne ad verilir?

Olay yeri

Triyaj alanı

Yaralı toplama noktası

Toplantı noktası

Bakım alanı

Açıklama:

Soru ile ilgili konu başlığı: Kitlesel Yaralı Yönetiminin Unsurları
Yaralı toplama noktası, olay yerindeki hizmet sağlayıcılarının ulaşım kaynaklarını karşılamasını sağlamak için tıbbi şube direktörü veya olay komutanı (OK) tarafından belirlenen bir alandır.

Doğru Cevap: C

Soru 13

Felaket hasarına neden olma potansiyeli olarak değerlendirilen, yanardağ patlamaları gibi veya doğal olarak meydana gelen fenomenler veya nükleer santral kazaları gibi insan yapımı olabilen tehlikeli olaylara ne ad verilir?

Kişisel zayiat olayı

Tehlike

Çoklu kazazede olayı

Acil durum

Afet

Açıklama:

Soru ile ilgili konu başlığı: KİTLESEL ZAYİAT OLAYLARININ YÖNETİMİ
Tehlike: Felaket hasarına neden olma potansiyeli olan bir olay. Yanardağ patlamaları gibi “doğal olarak” meydana gelen fenomenler veya nükleer santral kazaları gibi “insan yapımı” olabilir.

Doğru Cevap: B

Soru 14

Hekimler, yaralanma türleri, toksikolojik ve biyolojik maruziyetler, radyoaktif kontaminasyon ile ilgili özel tıbbi bilgilerle ve olay yerinde tıbbi konu ve klinik uzmanlar olarak hareket edebilen, bu karmaşık veya olağan dışı senaryolarda en uygun hasta bakımı ve triyaj stratejileri konusunda tavsiyelerde bulunmalarını sağlayan, hekimin rolünü tanımlayan ifade aşağıdakilerden hangisidir?

Konu uzmanlığının sağlanması

Hastanın olay yerinde sevki

Sınıf emirleri

Değişen bakım standartlarının uygulanması

Hekim liderliği

Açıklama:

Soru ile ilgili konu başlığı: Acil Sağlık Hizmetlerinde Hekiminin Rolü
Konu uzmanlığının sağlanması: Hekimler, yaralanma türleri (örn. patlama, ezilme, yanıklar), toksikolojik ve biyolojik maruziyetler, radyoaktif kontaminasyon ve diğerleriyle ilgili özel tıbbi bilgilerle ve ileri tıbbi bilgilerle olay yerinde tıbbi konu ve klinik uzmanlar olarak hareket edebilir. Bu, karmaşık veya olağan dışı senaryolarda en uygun hasta bakımı ve triyaj stratejileri konusunda tavsiyelerde bulunmalarını sağlar.

Doğru Cevap: A

Soru 15

Afet müdahale alanında yaygın olan sivil toplum kuruluşları ve tıbbi müdahale topluluğuna destek işlevleri sağlayan, hastalar ve sağlayıcılar için kan ürünü dağıtımı, yardım malzemeleri vb. dahil olmak üzere önemli kaynaklar sağlayan ayrıca tesislerin/sığınakların işletilmesine katkıda bulunan sivil toplum kuruluşuna ne ad verilir?

Gönüllüler

Yabancı sağlık ekipleri

Mobil sağlık klinikleri

Bölge sağlık kuruluşu

Türk Kızılay

Açıklama:

Soru ile ilgili konu başlığı: Kitlesel Yaralı Yönetiminin Unsurları
Türk Kızılayı ve Diğer Yardım Kuruluşları; Sivil toplum kuruluşları (STK’lar) afet müdahale alanında yaygındır. Doğrudan bakım kuruluşları ve tıbbi müdahale topluluğuna destek işlevleri sağlayan, hastalar ve sağlayıcılar için kan ürünü dağıtımı, yardım malzemeleri vb. dahil olmak üzere önemli kaynaklar sağlayanlar vardır. Ayrıca, STK grupları genellikle tesislerin/sığınakların işletilmesine yardımcı olur.

Doğru Cevap: E

Soru 16

Enfekte olmuş, belirti veya semptom göstermeden kuluçkada olan ve bulaşıcı olmayan maruz kalan kişileri kapsayan SEIRV triyaj kategorisi aşağıdakilerden hangisidir?

Kategori 1

Kategori 2

Kategori 3

Kategori 4

Kategori 5

Açıklama:

Soru ile ilgili konu başlığı: Popülasyona Dayalı Triyaj Sistemleri
SEIRV salgın modeli kısaltmasıyla uyumlu, biyolojik olarak hassas beş önerilen triyaj kategorisi, etkenin biyolojik ve epidemiyolojik yapısına bağlı olarak değiştirilebilir. Kategori 2: enfekte olmuş, belirti veya semptom göstermeden kuluçkada olan ve bulaşıcı olmayan maruz kalan kişilerdir.

Doğru Cevap: B

Soru 17

Sınır tanımayan doktorların ICRC triyaj kategorilerini kullandığı ve renk kodlarını eklediği, resüsitasyon ve iyileşme şansı yüksek olanlar için acil ameliyat kodu aşağıdakilerden hangisidir?

Kategori 1/Kırmızı

Kategori 2/Sarı

Kategori 3/Yeşil

Kategori 4/Siyah

Kategori 5/Mavi

Açıklama:

Soru ile ilgili konu başlığı: Triyaj Kategorileri
Sınır Tanımayan Doktorlar (MSF), ICRC triyaj kategorilerini kullandı, ancak aşağıda listelenen renk kodlarını ekledi: Kategori I / kırmızı (ciddi yaralar): Resüsitasyon ve iyileşme şansı yüksek olanlar için acil ameliyat. ICRC, bu yaralıların çoğunun abdominal, torasik ve periferik vasküler yaralara sahip olduğunu deneyimlemiştir.

Doğru Cevap: A

Soru 18

Sınırlı kaynakları kullanımlarından en fazla fayda sağlaması beklenen hasta alt grubuna yönlendirmek için geliştirilen triyaj teknikleri, triyajın dinamik olduğu, saatler veya günler içinde gerçekleştiği ve yalnızca sınırlı, sade, saha, gelişmiş yaşam destek ekipmanlarının hazır olduğu durumlarda kullanılan triyaj sistemi aşağıdakilerden hangisidir?

SALT

KGD

SEIRV

SAVE

START

Açıklama:

Soru ile ilgili konu başlığı: Kitlesel Zayiat Olaylarında Triyaj Yönetimi Gereksinimleri
SAVE triyaj, sınırlı kaynakları, kullanımlarından en fazla fayda sağlaması beklenen hasta alt grubuna yönlendirmek için geliştirilmiştir. START ve SAVE triyaj teknikleri, triyajın dinamik olduğu, saatler veya günler içinde gerçekleştiği ve yalnızca sınırlı, sade, saha, gelişmiş yaşam destek ekipmanlarının hazır olduğu durumlarda kullanılır.

Doğru Cevap: D

Soru 19

“ilk ve saha düzeyinde triyaj, değerlendirme ve ilk yardım” ile başlayan ve “personel, kitle ölçeğinde triyaj, yara ve temel kırık yönetimi, pediatrik, obstetrik, ruh sağlığı ve tıbbi sunumların temel acil bakımı ile ilgili ilk travma bakımının bu unsurlarında deneyimli olması” gerektiğini belirten yönergeler sağlayan acil sağlık ekibi sınıflaması aşağıdakilerden hangisidir?

ASE Tip 1

ASE Tip 2

ASE Tip 3

ASE Tip 4

ASE Tip 5

Açıklama:

Soru ile ilgili konu başlığı: DSÖ Sınıflandırması ve Yabancı Tıbbi Ekipler için Asgari Standartlar Kapsamında Triyaj Rehberi
Tip 1 ASE’lerde “ilk ve saha düzeyinde triyaj, değerlendirme ve ilk yardım” ile başlayan ve “personel, kitle ölçeğinde triyaj, yara ve temel kırık yönetimi, pediatrik, obstetrik, ruh sağlığı ve tıbbi sunumların temel acil bakımı ile ilgili ilk travma bakımının bu unsurlarında deneyimli olması” gerektiğini belirten yönergeler sağlar.

Doğru Cevap: A

Soru 20

Değişim noktasında helikopterler kullanılıyorsa, resmi bir iniş bölgesi oluşturulmalıdır. İniş bölgeleri (İB) kurarken, İB için minimum gereklilik, engellerden arındırılmış bir yaklaşma/kalkış bölgesi ile kaç m x m olmalıdır?

20 m × 20 m

30 m × 30 m

40 m × 40 m

50 m × 50 m

60 m × 60 m

Açıklama:

Soru ile ilgili konu başlığı: Yürütme/Uygulama
İniş bölgeleri (İB): Değişim noktasında helikopterler kullanılıyorsa, resmi bir iniş bölgesi oluşturulmalıdır. Bir İB kurarken, İB için minimum gereklilik, engellerden arındırılmış bir yaklaşma/kalkış bölgesi ile 30 m × 30 m’dir.

Doğru Cevap: B

Soru 21

________ tıbbi bakım gerektiren birden fazla yaralanmaya neden olan veya üretme potansiyeline sahip bir olaydır.
Aşağıdakilerden hangisi boşluğu en uygun şekilde tamamlamaktadır?

Kitlesel zayiat olayı

Çoklu kazazede olayı

Acil Durum

Kazazede

Tehlike

Açıklama:

Yanıtınız yanlış ise “KİTLESEL ZAYİAT OLAYLARININ YÖNETİMİ” konusunu yeniden gözden geçiriniz.
Kitlesel zayiat olayı (KZO), tıbbi bakım gerektiren birden fazla yaralanmaya neden olan veya üretme potansiyeline sahip bir olaydır.

Doğru Cevap: A

Soru 22

Aşağıdakilerden hangisi Tıbbi Şubenin Sorumlulukları arasında yer almaz?

Tıbbi operasyonların komuta ve kontrolünün sağlamak

Hasta triyajını başlatmak

Acil hayat kurtarma çabalarını gerçekleştirmek

Ulaşım kararlarını dikkate almamak

Personelin güvenliğini sağlamak

Açıklama:

Yanıtınız yanlış ise “Kitlesel Yaralı Yönetiminin Unsurları” konusunu yeniden gözden geçiriniz.
Tıbbi Şubenin Sorumlulukları
1. Tıbbi operasyonların komuta ve kontrolünün sağlanması
2. ASH kaynakları için uygun triyaj ve tedavi lokasyon(lar)ının, yaralı toplama noktalarının ve evreleme alanlarının belirlenmesi
3. Hasta triyajının başlatılması
4. Acil hayat kurtarma çabalarını gerçekleştirme
5. Ulaşım kararları vermek
6. Durumsal farkındalığı sürdürmek ve OKS üzerinden iletişim kurmak
7. Personelin güvenliğini sağlamaktır.

Doğru Cevap: D

Soru 23

Aşağıdakilerden hangisi boşluğu en uygun şekilde tamamlamaktadır?
_____________ olay yerindeki hizmet sağlayıcılarının ulaşım kaynaklarını karşılamasını sağlamak için tıbbi şube direktörü veya OK tarafından belirlenen bir alandır.

Triyaj

Tedavi

Yaralı Toplama noktası

Hazırlık Alanları

Kontrolün Kurulması

Açıklama:

Yanıtınız yanlış ise “Kitlesel Yaralı Yönetiminin Unsurları” konusunu yeniden gözden geçiriniz.
Yaralı Toplama Noktası
Yaralı toplama noktası, olay yerindeki hizmet sağlayıcılarının ulaşım kaynaklarını karşılamasını sağlamak için tıbbi şube direktörü veya OK tarafından belirlenen bir alandır.

Doğru Cevap: C

Soru 24

Aşağıdaki tesislerden hangisi yaralanmalar ve diğer önemli sağlık ihtiyaçları için ayaktan ilk ve acil bakım ile ilgilidir?

ASE tip 1

ASE tip 2

ASE tip 3

ASE 2, 3

Geleneksel ASELER

Açıklama:

Yanıtınız yanlış ise “Dünya Sağlık Örgütünün (DSÖ) Acil Sağlık Ekibi (ASE) Sistemi" konusunu yeniden gözden geçiriniz.
ASE tip 1 tesisleri, yaralanmalar ve diğer önemli sağlık ihtiyaçları için ayaktan ilk ve acil bakım ile ilgilidir.

Doğru Cevap: A

Soru 25

Aşağıdakilerden hangisi Koenig ve arkadaşlarının (1996), dışarıdan tıbbi yardıma ihtiyaç duyulma olasılığına dayalı olarak “kriz sınıflandırmasında” tutarlılık bir yöntem ve çerçeve sağlayan potansiyel bir yaralanma/hastalık yaratan olay için geliştirdikleri terminolojidir?

HAKAN

POHYO

SATS

START

SAVE

Açıklama:

Yanıtınız yanlış ise “Kitlesel Zayiat Olaylarında Triyaj Yönetimi Gereksinimleri”konusunu yeniden gözden geçiriniz.
Koenig ve ark. (1996), dışarıdan tıbbi yardıma ihtiyaç duyulma olasılığına dayalı olarak “kriz sınıflandırmasında” tutarlılık için bir yöntem ve çerçeve sağlayan potansiyel bir yaralanma/hastalık yaratan olay (POHYO) terminolojisi geliştirdiler.

Doğru Cevap: B

Soru 26

Aşağıdakilerden hangisi "Güney Afrika Triyaj Skoru" ifadesidir?

START

SAVE

SATS

ICRC

KGD

Açıklama:

Yanıtınız yanlış ise “Kitlesel Zayiat Olaylarında Triyaj Yönetimi Gereksinimleri”konusunu yeniden gözden geçiriniz.
Güney Afrika Triyaj Skoru (SATS)

Doğru Cevap: C

Soru 27

“Ayakta tedavi. Lokal anestezi altında tedavi edilen küçük yaralar. Genellikle korkarlar, acı çekerler ve yönetilmesi en sorunlu olanlar olabilir.” ifadesi aşağıdaki triyaj kategorilerinden ve renk kodlarından hangisinde yer almaktadır?

Kategori I / kırmızı

Kategori II/sarı

Kategori III/yeşil

Kategori IV/siyah

Kategori V/pembe

Açıklama:

Yanıtınız yanlış ise “Dağıtılmış ASE’lerde Triyaj Protokolleri”konusunu yeniden gözden geçiriniz.
Kategori III/yeşil (yüzeysel yaralar): Ayakta tedavi. Lokal anestezi altında tedavi edilen küçük yaralar. Genellikle korkarlar, acı çekerler

Doğru Cevap: C

Soru 28

Aşağıdakilerden hangisi Afet Operasyonlarında "Oturmayı tolere edebilen ve minimum tıbbi destek ihtiyacı olanlar ve uzun mesafeler için uygun” Tıbbi Olmayan Ulaşım Platformlarındandır?

tren

otobüs

kamyon

helikopter

ticari uçaklar

Açıklama:

Yanıtınız yanlış ise “Tıbbi Tahliye İçin Tahmin Gereksinimleri ”konusunu yeniden gözden geçiriniz.
Ticari uçaklar Oturmayı tolere edebilen ve minimum tıbbi destek ihtiyacı olanlar için uzun mesafeler için uygundur

Doğru Cevap: E

Soru 29

___________ görevin nasıl gerçekleştirileceğini, hangi görevlerden hangi kurumların sorumlu olduğunu ve müdahale edenlerin birbirleriyle nasıl koordine olacağını ortaya koyduğu için organizasyon sağlar.
Aşağıdakilerden hangisi boşluğu en uygun şekilde tamamlamaktadır?

Tahmin

Plan

Gereksinim

Nakliye

Tahliye

Açıklama:

Yanıtınız yanlış ise “Planlama” konusunu yeniden gözden geçiriniz.
Plan, görevin nasıl gerçekleştirileceğini, hangi görevlerden hangi kurumların sorumlu olduğunu ve müdahale edenlerin birbirleriyle nasıl koordine olacağını ortaya koyduğu için organizasyon sağlar.

Doğru Cevap: B

Soru 30

Aşağıdakilerden hangisi Bir Ambulans Değişim Noktaları (ADN) kurarken dikkate alınması gereken faktörlerden birisi değildir?

Trafik akışı

Yükleme ve yükleme alanlar

Tıbbi destek

Güvenlik

Maliyet

Açıklama:

Yanıtınız yanlış ise “Yürütme/Uygulama” konusunu yeniden gözden geçiriniz.
Bir Ambulans Değişim Noktaları (ADN) kurarken dikkate alınması gereken faktörler
Trafik akışı
Yükleme ve yükleme alanlar
Tıbbi destek
Güvenlik,
İletişim ve İniş Bölgeleridir.
Maliyet dikkate alınması gereken faktörlerden birisi değildir.

Doğru Cevap: E

Soru 31

Tehlikeli bir olay olan, fiziksel, psikolojik, sosyal, ekonomik ve hatta siyasi etkilere neden olan, öyle ki, etkilenen topluluk onunla başa çıkmak için olağanüstü çabalara ve uluslararası yardıma ihtiyaç duyan tehlikeli olaya ne ad verilir?

Depresyon

Triyaj

Kaza

Afet

Olay

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 32

Felaket hasarına neden olma potansiyeline sahip bir olay olarak değerlendirilen, yanardağ patlamaları gibi doğal olarak meydana gelen fenomenler veya nükleer santral kazaları gibi insan kaynaklı olabilen durumlara ne ad verilir?

Tehlike

Acil durum

Afet

Çoklu kazazede durumu

Triyaj

Açıklama:

Soru ile ilgili konu başlığı: KİTLESEL ZAYİAT OLAYLARININ YÖNETİMİ
Tehlike: Felaket hasarına neden olma potansiyeli olan bir olay. Yanardağ patlamaları gibi “doğal olarak” meydana gelen fenomenler veya nükleer santral kazaları gibi “insan yapımı” olabilir.

Doğru Cevap: A

Soru 33

Aşağıdakilerden hangisi tıbbi şube direktörlerinin sorumluluklarından biri değildir?

Tıbbi operasyonları komuta ve kontrolünü sağlama

Hasta triyajının başlatılması

Ulaşım kararlarının verilmesi

Personelin güvenliğini sağlanması

Hastaların bakım ve tedavilerinin yapılması

Açıklama:

Soru ile ilgili konu başlığı: Kitlesel Yaralı Yönetiminin Unsurları
Tıbbi Şubenin (Branşının) Sorumlulukları : Tıbbi operasyonların komuta ve kontrolünün sağlanması-ASH kaynakları için uygun triyaj ve tedavi lokasyon(lar)ının, yaralı toplama noktalarının ve evreleme alanlarının belirlenmesi-Hasta triyajının başlatılması-Acil hayat kurtarma çabalarını gerçekleştirme-Ulaşım kararları vermek-Durumsal farkındalığı sürdürmek ve OKS üzerinden iletişim kurmak-Personelin güvenliğini sağlamak

Doğru Cevap: E

Soru 34

Olay yerindeki hizmet sağlayıcılarının ulaşım kaynaklarını sağlamak için tıbbi şube direktörü veya olay komutanı tarafından belirlenen alana ne ad verilir?

Olay yeri

Yaralı toplama noktası

Triyaj ve tedavi alanları

Hazırlık alanları

Otopark alanı

Açıklama:

Soru ile ilgili konu başlığı: KİTLESEL ZAYİAT OLAYLARININ YÖNETİMİ
Yaralı Toplama Noktası: Yaralı toplama noktası, olay yerindeki hizmet sağlayıcılarının ulaşım kaynaklarını karşılamasını sağlamak için tıbbi şube direktörü veya olay komutanı (OK) tarafından belirlenen bir alandır.

Doğru Cevap: B

Soru 35

Doğrudan bakım kuruluşları ve tıbbi müdahale topluluğuna destek işlevleri sağlayan, hastalar ve sağlayıcılar için kan ürünü dağıtımı, yardım malzemeleri vb. dahil olmak üzere önemli kaynaklar sağlayan yardım kuruluşu aşağıdakilerden hangisidir?

AFAD

İHH

Kızılay

LÖSEV

AKUT

Açıklama:

Soru ile ilgili konu başlığı: KİTLESEL ZAYİAT OLAYLARININ YÖNETİMİ
Türk Kızılay’ı ve Diğer Yardım Kuruluşları: Sivil toplum kuruluşları (STK’lar) afet müdahale alanında yaygındır. Doğrudan bakım kuruluşları ve tıbbi müdahale topluluğuna destek işlevleri sağlayan, hastalar ve sağlayıcılar için kan ürünü dağıtımı, yardım malzemeleri vb. dahil olmak üzere önemli kaynaklar sağlayanlar vardır. Ayrıca, STK grupları genellikle tesislerin/sığınakların işletilmesine yardımcı olur.

Doğru Cevap: C

Soru 36

Tip 1

Tip 2

Tip 3

Tip 4

Tip 5

Açıklama:

Soru ile ilgili konu başlığı: Kitlesel Zayiat Olaylarında Triyaj Yönetimi
Tip 1 Acil Sağlık Ekipleri (ASE)’lerde “ilk ve saha düzeyinde triyaj, değerlendirme ve ilk yardım” ile başlayan ve “personel, kitle ölçeğinde triyaj, yara ve temel kırık yönetimi, pediatrik, obstetrik, ruh sağlığı ve tıbbi sunumların temel acil bakımı ile ilgili ilk travma bakımının bu unsurlarında deneyimli olması” gerektiğini belirten yönergeler sağlar.

Doğru Cevap: A

Soru 37

Sınırlı kaynakları, kullanımlarından en fazla fayda sağlaması beklenen hasta alt grubuna yönlendirmek için geliştirilen,“Kurban Son Noktanın İkincil Değerlendirmesi” olarak adlandırılan triyaj sistemi aşağıdakilerden hangisidir?

SALT

KGD

SEIRV

SAVE

START

Açıklama:

Soru ile ilgili konu başlığı: Kitlesel Zayiat Olaylarında Triyaj Yönetimi
SAVE triyaj, sınırlı kaynakları, kullanımlarından en fazla fayda sağlaması beklenen hasta alt grubuna yönlendirmek için geliştirilmiştir. START ve SAVE triyaj teknikleri, triyajın dinamik olduğu, saatler veya günler içinde gerçekleştiği ve yalnızca sınırlı, sade, saha, gelişmiş yaşam destek ekipmanlarının hazır olduğu durumlarda kullanılır.En yaygın olarak benimsenen ve kullanılan
triyaj sistemleri şunlardır: Sıralama, Değerlendirme, Hayat Kurtarıcı Müdahaleler, Tedavi/Triyaj (SALT) (mevcut kitle triyaj sistemlerinin yaygın olarak kabul edilen en iyi uygulamaları ve fikir birliği görüşü ile mevcut araştırmalardan geliştirilen tescilli olmayan ücretsiz bir sistem), “Kurban Son Noktanın İkincil Değerlendirmesi (SAVE)” olarak
adlandırılan ikincil bir triyaj sistemi ile birlikte Kapiller Geri Dolum (KGD) için radyal nabzı değiştiren Basit Triyaj ve Hızlı Tedavi (START)’dır.

Doğru Cevap: D

Soru 38

Enfekte olmuş, belirti veya belirti veya semptom göstermeden kuluçkada olan ve bulaşıcı olmayan maruz kalan kişilerin yer aldığı SEIRV salgın modeli kısaltmasıyla uyumlu triyaj kategorisi aşağıdakilerden hangisidir?

Kategori 1

Kategori 2

Kategori 3

Kategori 4

Kategori 5

Açıklama:

Soru ile ilgili konu başlığı: Kitlesel Zayiat Olaylarında Triyaj Yönetimi
SEIRV salgın modeli kısaltmasıyla uyumlu, biyolojik olarak hassas beş önerilen triyaj kategorisi, etkenin biyolojik ve epidemiyolojik yapısına bağlı olarak değiştirilebilir: Kategoriler; 1: duyarlı ama maruz kalmamış, nüfusun çoğunluğunu oluşturuyor (uygulanabildiğinde, aşıları eksik veya başarısız olanları da içeriyor)2: enfekte olmuş, belirti veya semptom göstermeden kuluçkada olan ve bulaşıcı olmayan maruz kalan kişiler 3: vaka tanımında listelenen ve bulaşıcı olan belirti veya semptomları yaşayan bulaşıcı kişiler; ölenleri içerir, ancak kalıntıları bulaşıcıdır 4: artık bulaşıcı olmayan vücut kalıntıları ve coğrafi olarak farklı bir kaynak profiline tahliye edilenler dahil, artık enfeksiyon kaynağı olmayan kaldırılmış kişiler 5: aşılı-korumalı: ya aşı ya da profilaktik ilaçla iyileşen ve korunanlar

Doğru Cevap: B

Soru 39

Ayakta tedavi gören hastalardan orta ve uzun mesafeler için ürünler; yalnızca oturmayı tolere edebilen ve minimum tıbbi desteğe ihtiyacı olan hastalar için uygun olan ve aynı zamanda tıbbi olmayan ulaşım platformu aşağıdakilerden hangisidir?

Kamyon

Otobüs

Tren

Helikopter

Tekne/Feribot

Açıklama:

Soru ile ilgili konu başlığı: Transport Modları- Tıbbi Tahliye İçin Tahmin Gereksinimleri
Hastalar veya yaralılar, yüksek su araçları ve tıbbi olarak yapılandırılmamış diğer kamyonlar, tekneler, trenler ve uçak gövdeleri gibi tıbbi olmayan taşıma modlarında taşınması gerektiğinde, hasta güvenliğine yönelik riskler riske karşı değerlendirilmelidir. Otobüsler tipik olarak toplu tahliyede ayaktan hastalar için kullanılır. İlgili hastalara bağlı olarak, bir otobüste hastalara eşlik etmek için belirli bakım sağlayıcılarına ihtiyaç duyulabilir. Bazı planlar, yolda acil durumlarda her otobüs konvoyu için bir boş ambulans tahsis eder. Tren, ayakta tedavi gören hastalardan orta ve uzun mesafeler için ürünler; yalnızca oturmayı tolere edebilen ve minimum tıbbi desteğe ihtiyacı olan hastalar için uygundur.

Doğru Cevap: C

Soru 40

Tahliye için askeri, tıbbi olmayan bir platform kullanıldığında bu ulaşım tahliye şekline ne ad verilir?

ADOM

ADN

OKS

CASEVAC

YTN

Açıklama:

Soru ile ilgili konu başlığı: Transport Modları - Tıbbi Tahliye İçin Tahmin Gereksinimleri
Tahliye için askeri, tıbbi olmayan bir platform kullanıldığında, buna yaralı tahliyesi (CASEVAC) denir. Bu, araçta tıbbi personel veya ekipman olmadığı anlamına gelir; bu sadece bir ulaşım şeklidir.

Doğru Cevap: D

Soru 41

Tıbbi bakım gerektiren, birden fazla yaralanmaya neden olan veya üretme potansiyeline sahip bir olaylara ne ad verilir?

Tehlike

Acil durum

Afet

Çoklu kazazede olayı

Kitlesel zayiat olayı

Açıklama:

Kitlesel zayiat olayı (KZO), tıbbi bakım gerektiren birden fazla yaralanmaya neden olan veya üretme potansiyeline sahip bir olaydır.

Doğru Cevap: E

Soru 42

Bakım ortamını önemli ölçüde bozan, bakım (örneğin, şiddetli rüzgarlar, fırtınalar veya depremler nedeniyle bir kuruluşun binalarına verilen hasar) ve tedavinin (ör. sel, sivil kargaşalar, kazalar veya kuruluş içindeki veya topluluktaki acil durumlar nedeniyle elektrik, su veya telefon gibi hizmetlerin kaybı) kesintiye uğramasına neden olan veya kuruluşun hizmetlerine (ör. biyoterörist saldırı, bina çökmesi, kuruluş topluluğunda uçak kazası) yönelik ani, önemli ölçüde değişen veya artan taleple sonuçlanan doğal veya insan yapımı olay aşağıdakilerden hangisidir?

Tehlike

Acil durum

Afet

Çoklu kazazede olayı

Kitlesel zayiat olayı

Açıklama:

Acil Durum: Bakım ortamını önemli ölçüde bozan, bakım (örneğin, şiddetli rüzgarlar, fırtınalar veya depremler nedeniyle bir kuruluşun binalarına verilen hasar) ve tedavinin (ör. sel, sivil kargaşalar, kazalar veya kuruluş içindeki veya topluluktaki acil durumlar nedeniyle elektrik, su veya telefon gibi hizmetlerin kaybı) kesintiye uğramasına neden olan veya kuruluşun hizmetlerine (ör. biyoterörist saldırı, bina çökmesi, kuruluş topluluğunda uçak kazası) yönelik ani, önemli ölçüde değişen veya artan taleple sonuçlanan doğal veya insan yapımı olay.

Doğru Cevap: B

Soru 43

Felaket hasarına neden olma potansiyeli olan bir olay. Yanardağ patlamaları gibi “doğal olarak” meydana gelen fenomenler veya nükleer santral kazaları gibi “insan yapımı” olabilir.
Yukarıdaki açıklama aşağıdakilerden hangisinin tanımıdır?

Tehlike

Acil durum

Afet

Kazazede

Çoklu kazazede olayı

Açıklama:

Tehlike: Felaket hasarına neden olma potansiyeli olan bir olay. Yanardağ patlamaları gibi “doğal olarak” meydana gelen fenomenler veya nükleer santral kazaları gibi “insan yapımı” olabilir.

Doğru Cevap: A

Soru 44

Dışarıdan gelen şiddet sonucu ölüme, yaralanmaya veya maddi kayıplara yol açan fiziksel ve/veya psikolojik zarara uğrayan herhangi bir kişi. Yine, kelimenin standart bir tanımı yoktur ve bazen yaralanma, ölüm veya her ikisini birden ima etmek için kullanılır.
Yukarıdaki açıklama aşağıdakilerden hangisini ifade etmektedir?

Afet

Acil durum

Tehlike

Kazazede

Çoklu kazazede olayı

Açıklama:

Kazazede: Dışarıdan gelen şiddet sonucu ölüme, yaralanmaya veya maddi kayıplara yol açan fiziksel ve/veya psikolojik zarara uğrayan herhangi bir kişi. Yine, kelimenin standart bir tanımı yoktur ve bazen yaralanma, ölüm veya her ikisini birden ima etmek için kullanılır.

Doğru Cevap: D

Soru 45

Tehlikeli bir olay, fiziksel, psikolojik, sosyal, ekonomik ve hatta siyasi etkilere neden olur, öyle ki, etkilenen topluluk onunla başa çıkmak için olağanüstü çabalara ve genellikle dışarıdan yardım veya uluslararası yardıma ihtiyaç duyar.
Yukarıdaki açıklama aşağıdaki seçeneklerden hangisini ifade etmektedir?

Tehlike

Acil Durum

Afet

Çoklu kazazede olayı

Kitlesel zayiat olayı

Açıklama:

Afet: Tehlikeli bir olay, fiziksel, psikolojik, sosyal, ekonomik ve hatta siyasi etkilere neden olur, öyle ki, etkilenen topluluk onunla başa çıkmak için olağanüstü çabalara ve genellikle dışarıdan yardım veya uluslararası yardıma ihtiyaç duyar (Debacker ve ark. 1999). Tıbbi afetler, fiziksel ve/veya psikososyal yaralanmaların, etkilenen topluluğun tıbbi müdahale yeteneklerini aştığı bu kategorinin bir alt kümesini oluşturur.

Doğru Cevap: C

Soru 46

Tehlikeyi veya tehdidi tanıyın; Tehlike, kirletici veya yaralanmadan kaçının; Tehlike bölgesini izole edin; Uygun desteğe bildirin
Yukarıdaki açıklama aşağıdaki kısaltmalardan hangisinin açılımıdır?

SAVE

RAIN

SALT

KZO

SORT

Açıklama:

RAIN kısaltması, yanıtın bu ilk adımında yardımcı olabilir.
• R- Tehlikeyi veya tehdidi tanıyın
• A- Tehlike, kirletici veya yaralanmadan kaçının
• I- Tehlike bölgesini izole edin
• N- Uygun desteğe bildirin

Doğru Cevap: B

Soru 47

Tekerlekli sandalye hastaları için kısa veya orta mesafeler için
uygun olan taşıma aracı aşağıdakilerden hangisidir?

Kara ambulansları

Paratransit araçlar

Helikopter ambulanslar

Ticari hava ambulansları

Uçak ambulanslar

Açıklama:

Paratransit araçlar: Tekerlekli sandalye hastaları için kısa veya orta mesafeler için uygundur.

Doğru Cevap: B

Soru 48

Modele bağlı olarak, 250 mile kadar olan mesafeler için uygun olan, hem ayaktan hastaları hem de bebekleri hareket
ettirmek için kullanılabilen taşıma aracı aşağıdakilerden hangisidir?

Paratransit araçlar

Ticari hava ambulansları

Ticari uçaklar

Helikopterler (tıbbi olmayan)

C-17A Nakliye uçağı

Açıklama:

Helikopterler (tıbbi olmayan): 250 mile kadar olan mesafeler için uygundur (modele bağlı olarak); Hem ayaktan hastaları hem de bebekleri hareket ettirmek için kullanılabilir

Doğru Cevap: D

Soru 49

SEIRV triyaj kategorilerine göre, enfekte olmuş, belirti veya
semptom göstermeden kuluçkada olan kişilerin oluşturduğu kategori aşağıdakilerden hangisidir?

Kategori 1

Kategori 2

Kategori 3

Kategori 4

Kategori 5

Açıklama:

Kategori 2: enfekte olmuş, belirti veya semptom göstermeden kuluçkada olan ve bulaşıcı olmayan maruz kalan kişiler

Doğru Cevap: B

Soru 50

SEIRV triyaj kategorilerine göre, artık bulaşıcı olmayan vücut
kalıntıları ve coğrafi olarak farklı bir kaynak profiline tahliye edilenler dahil, artık enfeksiyon kaynağı olmayan kişilerden oluşan kategori aşağıdakilerden hangisidir?

Kategori 1

Kategori 2

Kategori 3

Kategori 4

Kategori 5

Açıklama:

Kategori 4: artık bulaşıcı olmayan vücut kalıntıları ve coğrafi olarak farklı bir kaynak profiline tahliye edilenler dahil, artık enfeksiyon kaynağı olmayan kaldırılmış kişiler

Doğru Cevap: D

Afet Yönetiminde Sağlık Hizmetleri - Tüm Sorular

Ünite 1

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Ünite 2

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler