Afet Ekonomisi ve Sigortacılığı - Acil Durum ve Afet Yönetimi

Ünite 1

Soru 1

Yemek yemek
Spor yapmak
Araba kullanmak

Yukarıdakilerden hangisi zorunlu ihtiyaçlar arasında yer almaz?

Yalnız I

Yalnız II

Yalnız III

I ve III

II ve III

Açıklama:

Zorunlu ih-tiyaçlar insan yaşamı için mutlaka karşılanması ge-reken (biyolojik, hayatî) temel ihtiyaçlardır. Yemek, su, barınma ve giyinme gibi ihtiyaçlar zorunludur. Zorunlu olmayan ihtiyaçlar ise hayati önem taşımaz ve bütün insanlar için ortak özellikte değildir. Dolayısıyla kültürlere göre farklılaşırlar. Sinemaya, konsere, tiyatroya veya futbol maçına gitmek; makyaj yapmak, spor yapmak, otomobil kullanmak... gibi toplumdan topluma değişen sayısız zorunlu olmayan ihtiyacımız bulunmaktadır.

Doğru Cevap: E

Soru 2

Karşılandıklarında sevinç, mutluluk ve haz veren; karşılanmadıklarında acı, kaygı ve üzüntü veren duygulardır.
Yukarıdaki tanımın aşağıdakilerden hangisi için olduğu söylenebilir?

Mal

Hizmet

İhtiyaç

Ekonomi

İktisat

Açıklama:

İhtiyaç (ya da diğer bir de-yişle “gereksinim”) en yalın tanımıyla “karşılandıklarında sevinç, mutluluk ve haz veren; karşılanmadıklarında acı, kaygı ve üzüntü veren duygulardır”.

Doğru Cevap: C

Soru 3

Bazı mallar diğer malların üretiminde kullanılırken bazı mallar doğrudan doğruya tüketicinin ihtiyaçlarını karşılar. Bunların ilkine “üretim malları” ikincisine “tüketim malları” adı verilir.
Buna göre aşağıdakilerden hangisi üretim malları arasında yer almaz?

Fabrikalarda kullanılan makinalar

Fabrika işçileri

Fabrika binası

Fabrikaya giderken bindiğimiz araç

Farbikada kullandığımız elektrik

Açıklama:

Bazı mallar diğer malların üretiminde kulla-nılırken bazı mallar doğrudan doğruya tüketici-nin ihtiyaçlarını karşılar. Bunların ilkine “üretim malları” ikincisine “tüketim malları” adı verilir. Fabrikalarda kullandığımız elektrik, çalışan işçiler, fabrika binası, kullanılan hammaddeler, makineler ve aletler birer üretim malıdır. Evlerimizde kullandığımız deterjanlar, öğrencilerin kullandığı kırtasiye malzemeleri, işimize gidip gelirken bindiğimiz otomobilimiz birer tüketim malıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 4

Cep telefonu
Benzin
Tuz
Bulaşık bezi

Yukarıdakilerden hangisi dayanıksız mallara örnek gösterilebilir?

I ve II

II ve III

III ve IV

I, II ve III

II, III ve IV

Açıklama:

Bazı malların faydası bir kullanımda sona ermez, belirli bir dönem boyunca ve uzun bir süre yararlanılabilir. Kullandığımız otomobiller, cep telefonları ve tabletler gibi bu özelliği taşıyan mallara dayanıklı mallar denir. Eğer bir mal fayda sağladığı anda yok oluyorsa dayanıksız maldır. Benzin, tuz, yoğurt ve telefon kontörü gibi mallar dayanıksız mallara örnek gösterilebilir. Bazı mallar ise ne dayanıklı mallar kadar uzun ömürlü ne de dayanıksız mallar kadar kısa ömürlüdür. Gömlek, ayakkabı ve bulaşık bezi gibi örnekler verilebilecek bu tür mal-lara ise yarı dayanıklı mallar denir.

Doğru Cevap: B

Soru 5

Mal ve hizmetlerin insan ihtiyaçlarının giderilmesinde kullanılmasına ne ad verilir?

Ekonomi

İktisat

İhtiyaç

Tüketim

Mal ve hizmet

Açıklama:

Mal ve hizmetlerin insan ihtiyaçlarının giderilmesinde kullanılmasına “tüketim” adı verilir.

Doğru Cevap: D

Soru 6

Topraktan bir vazo yapan bir insan üretimde ne tür bir fayda sağlamış olur?

Şekil faydası

Sermaye faydası

Yer faydası

Zaman faydası

Mülkiyet faydası

Açıklama:

Üretim aslında “fayda” meydana getirmektir. Malların fiziksel, kimyasal veya biyolojik yapıları değiştiriliyor ve daha faydalı hale getiriliyorsa “şekil faydası” oluşur. Topraktan bir vazo yapmak veya petrolden plastik bardak etmek bu duruma örnek verilebilir. Mallar bazen daha az oldukları yerden daha çok oldukları yere taşınırlar ki bu duruma “yer faydası” meydana getirmek denir. Malları daha fazla oldukları zamandan daha kıt oldukları zamana kadar saklamak ve istenildiği zaman pazara sunmak “zaman faydası” oluşturmaktır. Soğuk hava depoculuğu buna örnek gösterilebilir. Bazen de mallar onlara daha fazla değer verenlere ulaştırılmaya çalışılır. Buna “mülkiyet faydası” oluşturmak denir.

Doğru Cevap: A

Soru 7

Aşağıdakilrden hangisi üretim faktörleri arasında yer almaz?

Fabrikalar

Girişimci

Tabiat

Sermaye

Emek

Açıklama:

Üretimin gerçekleşmesi için bazı kaynaklara, diğer bir deyişle girdilere ihtiyaç duyulur. Bu kaynaklara “üretim faktörleri” adı verilir. Üretim faktörleri şunlardır: Emek, Sermaye, Tabiat (Toprak) ve Girişimci (Müteşebbis).

Doğru Cevap: A

Soru 8

......................., ekonomik olayların açıklanmasında ölçülebilir değişkenleri göz önüne alarak ve karşılıklı ilişkiler kurarak, teorik çalışmaların ve iddiaların doğrulanmasını sağlayan ve değişkenler arasındaki ilişkileri inceleyen ve tahminler yapılmasını sağlayan matematiksel ve istatistiksel analiz yöntemidir.
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru şekilde tamamlar?

İktisat

Ekonomi

Ekonometri

Kumanda ekonomisi

Karma ekonomi

Açıklama:

Ekonometri, ekonomik olayların açıklanmasında öl-çülebilir değişkenleri göz önüne alarak ve karşılıklı ilişkiler kurarak, teorik çalışmaların ve iddiaların doğrulanmasını sağlayan ve değişkenler arasındaki ilişkileri inceleyen ve tahminler yapılmasını sağ-layan matematiksel ve istatistiksel analiz yöntemidir.

Doğru Cevap: C

Soru 9

Aşağıdakilerden hangisi ekonominin on temel ilkesi arasında yer almaz?

Bedava diyer bir şey yoktur, her şeyin bedeli vardır.

İhtiyaçlar birbirleri ile ikame edilebilir.

Piyasalar iktisadi sorunları kolayca çözer.

Ticaret herkesi zenginleştirir.

Piyasanın başaramadığı işleri devlet müdahalesi çözer.

Açıklama:

İhtiyaçların çeşitli özellikleri mevcuttur. Bunlardan başlıcaları şunlardır:
1. İhtiyaçlar sonsuzdur.
2. İhtiyaçların şiddetleri farklıdır.
3. İhtiyaçların şiddeti giderildikçe azalır.
4.
Ekonominin On Temel İlkesi
Bedava yemek diye bir şey yoktur, her şeyin mutlaka bir bedeli vardır.
Bir şeyin değeri (maliyeti) onu elde edebilmek için vazgeçtiğiniz şey ile ölçülür.
Rasyonel bireyler marjinal fayda (getiri)-marjinal maliyet karşılaştırmasına göre hareket ederler.
İnsanlar ödüllere ve cezalara göre hareket eder ve davranışlarını değiştirirler.
Ticaret herkesi zenginleştirir.
Piyasalar iktisadi sorunları kolayca çözer.
Piyasanın başaramadığı işleri devlet müdahalesi çözer.
Bir ülkenin yaşam standardı ürettiği mal ve hizmet miktarı kadar artar.
Para otoritesi (genellikle merkez bankası) ekonominin ihtiyacından fazla para üretirse (arz ederse) enflasyon artar.
Enflasyonu düşürmek isteyenler işsizliğe, işsiz-liği düşürmek isteyenler enflasyona katlanır.

Doğru Cevap: B

Soru 10

İlk kumanda ekonomisi sistemi örneği aşağıdakilerden hangisine aittir?

Türkiye

SSCB

Amerika

Kuzey Kore

Küba

Açıklama:

1989 yılında dağılan Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler Birliği 1917 Ekim devrimi sonrasında kurulmuş ilk kumanda ekonomisi örneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 11

Ekonomi kelime olarak aşağıdakilerden hangisini tanımlamaktadır?

Tutumluluk

Harcama

Ev (hane) halkı

Tasarruf

İhtiyaç

Açıklama:

İlk kez Antikçağlı düşünür Aristoteles tarafından kullanılan ekonomi kelimesi Yunanca “ev” ve “yönetim” anlamlarını dile getiren “oikos” kelimesi ile “yasa” anlamını dilegetiren “nomos” sözcüğünden meydana gelmiş ve “öikonomia” şeklin de kullanılmıştır. Dolayısıyla ekonomi kelimesi aslında “ev idaresi” ya da diğer bir ifadeyle “tutumluluk” anlamındadır. Fransızcada “ékonomie” şeklinde kullanılan kelime Türkçede “ekonomi” şeklinde kullanılmaktadır. Ekonomi kelimesi yerine Türkçede “iktisat” kelimesi de sıklıkla kullanılmaktadır. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 12

Aşağıdakilerden hangisi ihtiyaçların özelliklerinden biri değildir?

Birbirleri ile ikame edilebilirler.

Belli bir ödeme karşılığında elde edilebilir.

Şiddetleri faklıdır.

Sonsuzdur.

Şiddeti giderildikçe azalır.

Açıklama:

İhtiyaçların çeşitli özellikleri mevcuttur. Bunlardan başlıcaları şunlardır:

İhtiyaçlar sonsuzdur: Şu an gidermekte olduğumuz veya gidermeyi planladığımız ihtiyaçları bir deftere yazmak isteseydik büyük ihtimalle yüzlerce sayfa doldurmak zorunda kalırdık. Binlerce yıl önce yaşayan insan topluluklarındaki bir birey ile bugünün modern toplumunda yaşayan bireylerin ihtiyaçları arasında hem sayı hem de nitelik olarak inanılmaz farklılıklar bulunmaktadır. Üstelik bir bebeğin, bir gencin, orta yaşlarda veya seksen yaşında bir insanın ihtiyacı çok farklıdır. İhtiyaçlar yaşa, cinsiyete, yaşanılan ülkeye, şehire, ilçeye, mahalleye ve köye göre bile değişir. Her gün yeni bir teknolojik ürün piyasaya çıkmakta ve ihtiyaç haline gelmekte, daha geçen yıl aldığımız bir giysi bu sene demode olabilmektedir. Dolayısıyla ihtiyaçların sayısı sonsuzdur.
İhtiyaçların şiddetleri farklıdır: Bazı ihtiyaçlar derhal karşılanma, bazıları ise ertelenebilme ve hatta iptal edilebilme özelliği taşır. İhtiyaçlarımızı satın almak için harcayacağımız gelir düzeyimiz sınırlı olduğu için ihtiyaçlar arasındaki şiddet farklılıkları bizim satın alma önceliklerimizi kolaylıkla gerçekleştirmemizi sağlar. Karnı aç olan rasyonel (akılcı) bir insanın cebindeki parayla önce bir tiyatro bileti almasını bekleyemeyiz.
İhtiyaçların şiddeti giderildikçe azalır: Her türlü ihtiyacın şiddeti giderildikçe azalır, biz buna “doyma” diyoruz. Elbette doyma “subjektif” bir konudur, her bireyin doyma noktası farklıdır. Giderilen ihtiyacın yerine sıradaki yeni ihtiyacın giderilmesi gelir. Acıkan bir insan önce karnını doyurur, ardından bir bardak çay içer, futbol maçına gider, kitap okur veya bir başka ihtiyacını karşılar.
İhtiyaçlar birbirleriyle ikame edilebilir: Bir ihtiyacı sadece bir değil birden fazla mal ve hizmet giderebilir. Bu nedenle ihtiyaçları yerine getiren bazı mal ve hizmetler birbirlerinin yerine kullanılabilirler. İhtiyacı tam olarak yerine getiremese bile kuru fasulye yerine nohut; kahve yerine çay; tiyatro yerine sinema; kurşun kalem yerine tükenmez kalem ikame edilebilir.

İhtiyaçların büyük bir çoğunluğu belli bir bedel karşılığı elde edilebilir. Ancak en büyük ihtiyacımız olan havaya belli bir bedel ödememiz söz konusu değildir. Bazı özel durumlarda da bu durum genişletilebilir (suya bedava ulaşımı olan topluluklar olabilir). Dolayısıyla her ihtiyaç için belli bir bedel ödemek söz konusu değildir. Doğru cevap B'dir.

İhtiyaçların çeşitli özellikleri mevcuttur. Bunlardan başlıcaları şunlardır:

İhtiyaçlar sonsuzdur: Şu an gidermekte olduğumuz veya gidermeyi planladığımız ihtiyaçları bir deftere yazmak isteseydik büyük ihtimalle yüzlerce sayfa doldurmak zorunda kalırdık. Binlerce yıl önce yaşayan insan topluluklarındaki bir birey ile bugünün modern toplumunda yaşayan bireylerin ihtiyaçları arasında hem sayı hem de nitelik olarak inanılmaz farklılıklar bulunmaktadır. Üstelik bir bebeğin, bir gencin, orta yaşlarda veya seksen yaşında bir insanın ihtiyacı çok farklıdır. İhtiyaçlar yaşa, cinsiyete, yaşanılan ülkeye, şehire, ilçeye, mahalleye ve köye göre bile değişir. Her gün yeni bir teknolojik ürün piyasaya çıkmakta ve ihtiyaç haline gelmekte, daha geçen yıl aldığımız bir giysi bu sene demode olabilmektedir. Dolayısıyla ihtiyaçların sayısı sonsuzdur.
İhtiyaçların şiddetleri farklıdır: Bazı ihtiyaçlar derhal karşılanma, bazıları ise ertelenebilme ve hatta iptal edilebilme özelliği taşır. İhtiyaçlarımızı satın almak için harcayacağımız gelir düzeyimiz sınırlı olduğu için ihtiyaçlar arasındaki şiddet farklılıkları bizim satın alma önceliklerimizi kolaylıkla gerçekleştirmemizi sağlar. Karnı aç olan rasyonel (akılcı) bir insanın cebindeki parayla önce bir tiyatro bileti almasını bekleyemeyiz.
İhtiyaçların şiddeti giderildikçe azalır: Her türlü ihtiyacın şiddeti giderildikçe azalır, biz buna “doyma” diyoruz. Elbette doyma “subjektif” bir konudur, her bireyin doyma noktası farklıdır. Giderilen ihtiyacın yerine sıradaki yeni ihtiyacın giderilmesi gelir. Acıkan bir insan önce karnını doyurur, ardından bir bardak çay içer, futbol maçına gider, kitap okur veya bir başka ihtiyacını karşılar.
İhtiyaçlar birbirleriyle ikame edilebilir: Bir ihtiyacı sadece bir değil birden fazla mal ve hizmet giderebilir. Bu nedenle ihtiyaçları yerine getiren bazı mal ve hizmetler birbirlerinin yerine kullanılabilirler. İhtiyacı tam olarak yerine getiremese bile kuru fasulye yerine nohut; kahve yerine çay; tiyatro yerine sinema; kurşun kalem yerine tükenmez kalem ikame edilebilir.

Doğru Cevap: B

Soru 13

Üretim sürecinde kullanılan ve insanlar tarafından üretilmiş her türlü üretim aracı aşağıdakilerden hangisi ile isimlendirilir?

Mal

Mal ve hizmet

Üretim süreci

Faydalı ürün

Sermaye

Açıklama:

Sermaye, üretim sürecinde kullanılan ve insanlar tarafından üretilmiş her türlü üretim aracıdır. Binalar, makineler, alet edevatlar, teçhizatlar gibi varlıkların hepsi “fiziksel sermaye” kapsamında yer alır. Halk dilinde “sermaye” denilince akla gelen para, tahvil, bono, hisse senedi vb. gibi menkul değerler ise “finansal sermaye” adını alır. Finansal sermayenin üretime katılması karşılığında elde edilen üretim faktörü geliri ise “faiz”dir. Son yıllarda iktisat literatüründe önemle üzerinde durulan bir başka sermaye türü de beşeri sermayedir. Beşeri sermaye işgücünün sahip olduğu bilgi ve beceriler bütünüdür. Gelişen bir ekonomi olmanın günümüzdeki ön şartlarından biri beşeri sermaye açısından zengin olmaktır ki bunun yolu da eğitimden geçmektedir.
Sermaye üretim faktörlerinden biridir. Diğer üretim faktörleri ise; emek, tabiat ve girişimdir. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 14

Devletin bir mal ve hizmet üretimine katkı yapmayan kişi ve kuruluşlara bütçesinden yaptığı harcamalardır. Bu harcamalar sosyal, malî ve iktisadî amaçlarla yapılabilirler. Emekli, dul ve yetim maaşları, üniversite öğrencilerine verilen devlet bursları bu niteliktedir.Bu tanım aşağıdakilerden hangisini ifade etmektedir?

Üretim faktörleri

Sosyal yardımlar

Transfer ödemeleri

Kamu harcamaları

Karşılıksız harcamalar

Açıklama:

Ekonominin döngüsel akımında devlet de hane halklarına ücret, faiz ve bazı transfer ödemeleri yapar. Transfer Ödemesi Devletin bir mal ve hizmet üretimine katkı yapmayan kişi ve kuruluşlara bütçesinden yaptığı harcamalardır. Sosyal, malî ve iktisadî amaçlarla yapılabilirler. Emekli, dul ve yetim maaşları, üniversite öğrencilerine verilen devlet bursları bu niteliktedir. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 15

Bireysel çıkarını maksimuma çıkarmaya çalışan insanlar aşağıdakilerden hangisi ile ifade edilir?

Akılcı

Kapitalist

Ceteris paribus

Homo economicus

Rasyonel

Açıklama:

Ekonomi biliminin en temel varsayımlarından biri de insanların rasyonel davranmasıdır. Bireysel çıkarını maksimuma çıkarmaya çalışan insanlara “homo economicus” (iktisadî insan) adı verilir. İktisadî insan seçenek sunulduğunda mutlaka bir tercihte bulunur, bu tercihlerinde tutarlıdır, rasyoneldir (yani fayda-maliyet analizi yapılmıştır) ve çoğu aza tercih eder. Peki, rasyonel davranmayan birey veya firma yok mudur? Elbette vardır, bunlar yanlış tercihlerinin maliyetine katlanırlar. Ama toplum genelinde bireylerin rasyonel kararlar aldıkları görülür. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 16

Gregory N. Mankiw, “Ekonominin İlkeleri” kitabının ilk bölümünde insanların ekonomik karar alma süreçlerine ilişkin dört ana başlık altında toplanmış olan on temel ilkeden bahseder. Aşağıdakilerden hangisi bu on ilkeden biri değildir?

Piyasalar iktisadi sorunları kolayca çözer.

Enflasyonu düşürmek isteyenler işsizliğe, işsizliği düşürmek isteyenler enflasyona katlanır.

Para otoritesi (genellikle merkez bankası) ekonominin ihtiyacından fazla para üretirse (arz ederse) enflasyon artar.

Piyasanın başaramadığı işleri devlet müdahalesi çözer.

Rasyonel bireyler marjinal hasılat-marjinal maliyet karşılaştırmasına göre hareket ederler.

Açıklama:

Rasyonel bireyler marjinal fayda (getiri) - marjinal maliyet karşılaştırmasına göre hareket ederler. “Marjinal” bir büyüklüğe eklenen son birimdir. Yaptığımız bir fiili marjinal faydası marjinal maliyetini aşarsa yaparız ki bu karar yöntemine “marjinal analiz”, bu şekilde alınan kararlara ise optimal karar (en iyi karar) adı verilir. Canımız çay istediğinde ilk içtiğimiz bardağın marjinal faydası çok yüksektir. Çay içmeye devam edersek toplam faydamız giderek artar ama hiçbir bardak çayın faydası ilk çay bardağının sağladığı fayda kadar olmayacak ve giderek azalacaktır. Doyma noktasından sonra da çay içmeye devam edersek toplam faydamız azalmaya başlayacak ve her bardak çay bize zarar vermeye başlayacaktır. Yaşamımızın ve ekonominin her alanında bu ilke geçerlidir. Bir adet daha gömlek satın almak, bir oda daha büyük bir ev satın almak, bir saat daha fazla ders çalışmak, tatili bir gün daha uzatmak… Bunların hepsini maliyetleriyle karşılaştırarak karar veririz. Sabahları uyanırken bile bir saat daha fazla uyumanın faydası ile maliyetini karşılaştırırız. Bir işadamı bir işçi daha istihdam etmenin maliyeti ile bu işçinin üretime yapacağı katkıyı karşılaştırarak çalıştıracağı toplam işçi sayısına karar verir. Dolayısıyla birey hasılat ile maliyet karşılaştırması değil, fayda maliyet karşılaştırması yapar. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 17

I. Nerede üretilecek?
II. Ne üretilecek?
III. Neden üretilecek?
IV. Nasıl üretilecek?
V. Kimin için üretilecek?
Tüm toplumlar istinasız yukarıdaki sorunların hangilerine cevap vermeye çalışmışlardır?

I, IV, V

I, II, III

II, IV, V

II, III, IV, V

I, II, III, IV, V

Açıklama:

Dünya üzerinde bugüne kadar yaşamış hangi toplum olursa olsun şu sorulara cevap vermeye çalışmıştır: Ne üretilecek, nasıl üretilecek ve kimin için üretilecek? İnsanları bu sorular üzerinde düşünmeye sevk eden temel faktör, kaynaklarımızın yani üretim faktörlerimizin tüm ihtiyaçlarımızı karşılamaya yetecek miktarda olmaması, yani sınırlı olmasıdır. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 18

Belirli bir dönemde bir ekonomide var olan bütün kaynaklar tam olarak kullanıldığında ve teknoloji düzeyi veri iken üretilebilecek maksimum tamamlanmış mal bileşimlerini gösteren eğri aşağıdakilerden hangisi ile ifade edilir?

Üretim imkanları eğrisi

Toplam fayda eğrisi

Kaynak kullanım eğrisi

Üretim oranları eğrisi

Marjinal üretim miktarı eğrisi

Açıklama:

Her toplumun cevap bulmak zorunda olduğu soruları ve fırsat maliyeti kavramını anlayabilmenin bir yolu da “Üretim İmkânları Eğrisi”nden yararlanmaktır. Üretim imkânları eğrisi, belirli bir dönemde bir ekonomide var olan bütün kaynaklar tam olarak kullanıldığında ve teknoloji düzeyi veri iken üretilebilecek maksimum tamamlanmış mal bileşimlerini gösteren eğridir.

Yukarıdaki şekilde bir üretim imkanları eğrisi görülmektedir. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 19

Üretim imkanları eğrisine bakarak o ekonomide ekonomik bir büyüme yaşandığını ifade edebilmek için aşağıdakilerden hangisinin gerçekleşmesi gereklidir?

Aynı eğri üzerinde kalmak kaydı ile sol yukarıdan sağ aşağıya doğru bir hareket

Eğrinin bütünüyle sağa kayması

Aynı eğri üzerinde kalmak kaydı ile sağ aşağıdan sol yukarıya doğru bir hareket

X ekseninden Y eksenine doğru bir hareket

Eğrinin bütünüyle sola kayması

Açıklama:

Bir toplumun ürettiği mal ve hizmet miktarının artması bireylerin eskisine göre daha çok mal ve hizmet tüketebildiğini ve böylece ülke refahının arttığı anlamına gelir. Üretim faktörlerindeki sürekli artışlar ve teknolojik ilerlemeler ülkenin üretebileceği mal bileşimlerini artırır yani üretim imkanları eğrisi bütünüyle sağa kayar (orijinden uzaklaşır) ve “ekonomik büyüme” olgusu yaşanır. Aşağıdaki şekilde de bu durum ifade edilmiştir.

Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 20

1917 Ekim devrimi sonrasında kurulmuş olan ve 1989 yılında dağılan Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler Birliği hangi ekonomik sisteme örnek olarak gösterilebilir?

Liberal ekonomi

Kapitalist ekonomi

Karma ekonomi

Kumanda ekonomisi

Piyasa sistemi

Açıklama:

Planlı ekonomi adıyla da anılan kumanda ekonomisinde özel mülkiyet ya yoktur ya da yok denecek kadar küçük bir pay alır. Ekonomideki tüm kararları devleti yöneten bir organ alır. Bu organ tek kişilik bir otoriteden oluşabileceği gibi, hükümet, bir siyasi parti veya benzeri bir organizasyon olabilir. Kumanda ekonomisinin ayrılmaz parçası planlama mekanizmasıdır. Hangi malların, nasıl ve kim için üretileceğine siyasi otorite karar verir ve planlama mekanizması ile bu kararlar hayata geçirilir. Kumanda ekonomisinde özel mülkiyet ve kâr duygusu olmadığı için üretimi devlet işletmeleri yapar. Rekabet eksikliği ve özel mülkiyet olmayınca ürünlerin kalitesi ve çeşitliliği azalır, üretim verimsizleşir ve israf artar. Bazen aşırı üretim olur bazen de yetersiz üretim olduğu için dağıtım esnasında uzun kuyruklar oluşur. İşçiler ve yöneticiler çalışmak için motivasyon eksikliği içine girerler. Üretilen mal ve hizmetler herkese ihtiyacı kadar dağıtılır, tüketici tercihlerine çok önem verilmez. Zamanla büyük ve hantal bir bürokrasi ortaya çıkar.
1989 yılında dağılan Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler Birliği 1917 Ekim devrimi sonrasında kurulmuş ilk kumanda ekonomisi örneğidir. Avrupa, Asya ve Latin Amerika başta olmak üzere 20. Yüzyıl başlarında çok sayıda ülke kapitalizme karşı sosyalist sistemi ikame etmiş ve bunların birçoğu 1980’li yıllarda birer birer piyasa ekonomisine geçiş yapmıştır. Bugün resmi olarak sosyalist olan ülkeler çok az kalmıştır. Vietnam, Kuzey Kore, Küba, Laos bunlar arasındadır.

Doğru Cevap: D

Soru 21

İlk kez Antikçağlı düşünür Aristoteles tarafından kullanılan ekonomi kelimesi ne anlama geliyordu?

Yönetim

Yasa

Hepsi

Hiçbiri

Açıklama:

Doğru cevap D dir. İlk kez Antikçağlı düşünür Aristoteles tarafından kullanılan ekonomi kelimesi Yunanca “ev”, “yönetim” ve “yasa” olarak çevriliyordu.

Doğru Cevap: D

Soru 22

''Harcamada tasarruflu olma, itidal üzere hareket etme” anlamına gelen “iktisad” kelimesi hangi dilde kullanılmaktadır?

Yunancada

Fransızcada

Arapçada

Türkçede

İngilizcede

Açıklama:

''Harcamada tasarruflu olma, itidal üzere hareket etme” anlamına gelen “iktisad” kelimesi Arapçada kullanılmaktadır.

Doğru Cevap: C

Soru 23

Aşağıda verilen ihtiyaçlarla ilgili olan ifadelerden hangisi yanlıştır?

İhtiyaçlar sonsuzdur

İhtiyaçların şiddeti giderildikçe artar

İhtiyaçların şiddeti giderildikçe azalır

İhtiyaçların şiddetleri farklıdır

İhtiyaçlar birbirleriyle ikame edilebilir

Açıklama:

Doğru cevap B dir. İhtiyaçların şiddeti giderildikçe artmaz, azalır.

Doğru Cevap: B

Soru 24

Gömlek, ayakkabı ve bulaşık bezi aşağıdakilerden hangisinin örneğidir?

Serbest malların

Üretim malların

Dayanıklı malların

Dayanıksız malların

Yarı dayanıklı malların

Açıklama:

Doğru cevap E dir. Gömlek, ayakkabı ve bulaşık bezi, yarı dayanıklı malların örneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 25

İnsanların ihtiyacı olan mal ve hizmetlerin oluşturulması faaliyetine ne denir?

üretim

tüketim

fayda

sermaye

kâr

Açıklama:

Doğru cevap A dır. İnsanların ihtiyacı olan mal ve hizmetlerin oluşturulması faaliyetine “üretim” adı verilir.

Doğru Cevap: A

Soru 26

Aşağıdakilerden hangisi tekbaşına üretim sürecini gerçekleştirebiliyor?

Emek

Sermaye

Tabiat

Hepsi

Hiçbiri

Açıklama:

Doğru cevap E dir. Emek, sermaye ve tabiat adlı üretim faktörlerinin hiçbiri tek başına üretim sürecini gerçekleştiremez.

Doğru Cevap: E

Soru 27

Devletin bir mal ve hizmet üretimine katkı yapmayan kişi ve kuruluşlara bütçesinden yaptığı harcama aşağıdakilerden hangisidir?

Faiz

Transfer ödemesi

Ücret

Kâr

Vergi

Açıklama:

Doğru cevap B dir. Devletin bir mal ve hizmet üretimine katkı yapmayan kişi ve kuruluşlara bütçesinden yaptığı harcama Transfer ödemesi' dir.

Doğru Cevap: B

Soru 28

Açıklama:

Doğru cevap C dir. Dünyaca ünlü ekonomist Gregory N. Mankiw, dünya çapında en çok satanlar listesinde yer alan “Ekonominin İlkeleri” kitabının ilk bölümünde insanların ekonomik karar alma süreçlerine ilişkin on temel ilkeden bahsetmektedir.

Doğru Cevap: C

Soru 29

Aşağıda verilen cümledeki boşluğu doğru şekilde tamamlayınız: Ekonomik büyüme, yani üretim imkânları eğrisinin dışa doğru kayması ancak ...... mümkündür.

üretimi arttırmakla

yatırım yapmakla

kaynakları tüketmekle

ekonometri kullanmakla

''hipotezleri'' araştırmakla

Açıklama:

Doğru cevap B dir. Ekonomik büyüme, yani üretim imkânları eğrisinin dışa doğru kayması ancak yatırım yapmakla mümkündür.

Doğru Cevap: B

Soru 30

Aşağıdaki bilim adamlarından hangisi fiyat mekanizmasının olağanüstü işleyişine “görünmeyen el” adını vermiştir?

Aristoteles

Leo Huberman

Gregory N. Mankiw

Nalan Ölmezoğulları

Adam Smith

Açıklama:

Doğru cevap E dir. Adam Smith fiyat mekanizmasının olağanüstü işleyişine “görünmeyen el” adını vermiştir.

Doğru Cevap: E

Soru 31

aşağıdakilerden hangisi zorunlu olmayan ihtiyaçlardan birisi değildir?

spor yapmak

otomobil kullanmak

konsere gitmek

makyaj yapmak

barınma

Açıklama:

barınma zorunlu olmayan ihtiyaçlardan birisi değildir ve doğru cevap e şıkkıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 32

sadece emek harcayarak veya bedel ödeyerek ulaşılan mallara ne ad verilir?

serbest mallar

yarı dayanıklı mallar

tüketim malları

ekonomik mallar

üretim malları

Açıklama:

sadece emek harcayarak veya bedel ödeyerek ulaşılan mallara ekonomik mallar denir ve doğru cevap d şıkkıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 33

ihtiyaçların özelliklerine yönelik aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

ihtiyaçlar sonsuzdur

ihtiyaçların şiddetleri farklıdır

ihtiyaçların şiddeti giderildikçe azalır

ihtiyaçlar sabittir

ihtiyaçlar birbirleriyle ikame edilebilir

Açıklama:

ihtiyaçlar sabit değildir ve bu yüzden doğru cevap d şıkkıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 34

bireylerin mal ve hizmet üretimi için harcadığı bedensel ve zihinsel çabalara ne ad verilir?

sermaye

tabiat

emek

maliyet

fayda

Açıklama:

bireylerin mal ve hizmet üretimi için harcadığı bedensel ve zihinsel çabalara emek denir ve doğru cevap c seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 35

ekonominin on temel ilkesine göre aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

bir şeyin değeri onu elde edebilmek için vazgeçtiğiniz şey ile ölçülür

para otoritesi ekonominin ihtiyacından çok para üretirse enflasyon azalır

piyasalar iktisadi sorunları kolayca çözer

her şeyin mutlaka bir bedeli vardır

ticaret herkesi zenginleştirir

Açıklama:

para otoritesi ekonominin ihtiyacından çok para üretirse enflasyon artar bu nedenle doğru cevap B şıkkıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 36

insanların neyi, nasıl ve kimin için üreteceğinin gelenekler, töreler ve alışkanlıklara bağlı olduğu sisteme ne ad verilir?

geleneksel sistem

piyasa sistemi

kumanda ekonomisi

karma ekonomi

alternatif sistem

Açıklama:

insanların neyi, nasıl ve kimin için üreteceğinin gelenekler, töreler ve alışkanlıklara bağlı olduğu sisteme geleneksel sistem denir ve doğru cevap a şıkkıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 37

ekonomik sorunların çözümünün kendiliğinden hallolduğu sisteme ne ad verilir?

piyasa sistemi

karma sistem

geleneksel sistem

kumanda ekonomisi

alternatif sistem

Açıklama:

ekonomik sorunların çözümünün kendiliğinden hallolduğu sisteme piyasa sistemi denir ve doğru yanıt a olur.

Doğru Cevap: A

Soru 38

alınan ekonomik kararların kararla ilgisi olmayan taraflara maliyet yüklemesine ne ad verilir?

negatif dışsallık

pozitif dışsallık

alternatif maliyet

fayda maliyeti

üretim maliyeti

Açıklama:

alınan ekonomik kararların kararla ilgisi olmayan taraflara maliyet yüklemesine negatif dışsallık denir ve doğru cevap a seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 39

ekonomide tüm iplerin devletin elinde olduğu sisteme ne ad verilir?

piyasa sistemi

geleneksel sistem

kumanda ekonomisi

alternatif sistem

karma ekonomi

Açıklama:

ekonomide tüm iplerin devletin elinde olduğu sisteme kumanda ekonomisi denilir ve doğru cevap c şıkkıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 40

aşağıdaki ülkelerden hangisi piyasa ekonomisine çok ağırlık verir?

vietnam

küba

kuzey kore

abd

venezuela

Açıklama:

piyasa ekonomisine çok ağırlık veren ülkelerden biri abd olup doğru cevap d olur.

Doğru Cevap: D

Soru 41

1 yıl önce aldığı cep telefonunun yeni modeli çıktığında onu almak isteyen kişi ihtiyacın hangi özelliğine örnek oluşturur?

İhtiyaçlar sonsuzdur

İhtiyaçların şiddetleri farklıdır

İhtiyaçların şiddeti giderildikçe azalır

İhtiyaçlar birbirleriyle ikame edilebilir

Başlangıçta zorunlu olmayan ihtiyaçlar zamanla zorunlu ihtiyaçlar haline gelebilir.

Açıklama:

Her gün yeni bir teknolojik ürün piyasaya çıkmakta ve ihtiyaç haline gelmekte, daha geçen yıl aldığımız bir giysi bu sene demode olabilmektedir. Dolayısıyla ihtiyaçların sayısı sonsuzdur.

Doğru Cevap: A

Soru 42

Sadece emek harcayarak veya bedel ödeyerek ulaşabildiğimiz mallara ne ad verilir?

Üretim malları

Serbest mallar

Ekonomik mallar

Dayanıklı mallar

Dayanıksız mallar

Açıklama:

Emek harcayarak veya bedel ödeyerek ulaşabildiğimiz mallara “ekonomik mallar” adı verilir. Doğada bulunan su serbest bir mal iken, evdeki musluktan akan suyun bir bedeli vardır, artık ekonomik bir mal olmuştur.

Doğru Cevap: C

Soru 43

Üretim sürecinde kullanılan ve insanlar tarafından üretilmiş her türlü üretim aracına ne ad verilir?

Mal

Sermaye

İhtiyaç

Girişim

Hizmet

Açıklama:

Sermaye, üretim sürecinde kullanılan ve insanlar tarafından üretilmiş her türlü üretim aracıdır. Binalar, makineler, teçhizatlar gibi varlıkların hepsi “fiziksel sermaye”, para, tahvil, bono, hisse senedi gibi menkul değerler ise “finansal sermaye” adını alır.

Doğru Cevap: B

Soru 44

Ekonomide üretim kararlarını alan en temel birim hangisidir?

Tüketici

Kamu

Devlet

Firmalar

Dış dünya

Açıklama:

Ekonomide üretim kararlarını alan en temel birim firmalardır. Hangi yöntemlerle ne üretip nasıl pazarlayacağına firmalar karar verir.

Doğru Cevap: D

Soru 45

Ekonomik olayların açıklanmasında ölçülebilir değişkenleri göz önüne alarak ve karşılıklı ilişkiler kurarak, teorik çalışmaların ve iddiaların doğrulanmasını sağlayan ve değişkenler arasındaki ilişkileri inceleyen ve tahminler yapılmasını sağlayan matematiksel ve istatistiksel analiz yöntemine ne ad verilir?

Makro ekonomi

Finansal modelleme

Regresyon analizi

Mikro ekonomi

Ekonometri

Açıklama:

Ekonometri bilimi, ekonomiyi ölçer ve bunu yaparken matematik ve istatistik kullanır.

Doğru Cevap: E

Soru 46

Piyasa mekanizması bir sektörün tek bir firma tarafından ele geçirilmesini engelleyemez, özel sektörün gücünün yetmediği veya karlı bulmadığı alanlarda da üretim yapmasını sağlayamaz. Piyasa mekanizmasının çözemediği bu sorunlara ne ad verilir?

Tekelleşme

Piyasa başarısızlığı

Sübvansiyon

Piyasa açmazı

Piyasa dengesi

Açıklama:

Piyasa son derece etkili bir mekanizma olsa da çözemediği sorunlar da vardır. Bunlara “piyasa başarısızlığı” adı verilir.

Doğru Cevap: B

Soru 47

İşsizliği düşürmek için yapılan eylemler hangi istenmeyen sonucu doğurur?

Döviz kurunun yükselmesi

Devalüasyon

Büyüme hızında yavaşlama

Enflasyon

Cari açık artar

Açıklama:

Enflasyonu düşürmek isteyenler işsizliğe, işsizliği düşürmek isteyenler enflasyona katlanır. işsizliğin yüksek olduğu ekonomilerde ekonomi canlandırılmaya, talep artırılmaya çalışılır. Ancak bu önlemler bir süre sonra enflasyonu da beraberinde getirir.

Doğru Cevap: D

Soru 48

Phillips eğrisi

Laffer Eğrisi

Üretim imkanları eğrisi

Uzun dönem arz eğrisi

Getiri eğrisi

Açıklama:

Üretim imkanları eğrisi, belirli bir dönemde bir ekonomide var olan bütün kaynaklar tam olarak kullanıldığında ve teknoloji düzeyi veri iken üretilebilecek maksimum tamamlanmış mal bileşimlerini gösteren eğridir

Doğru Cevap: C

Soru 49

Kumanda ekonomisi ilk hangi ülkede uygulanmıştır?

Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler Birliği

İngiltere

Fransa

Doğu Almanya

A.B.D.

Açıklama:

1917 Ekim devrimi sonrasında kurulmuş Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler Birliği ilk kumanda ekonomisi örneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 50

Aşağıdaki ülkelerden hangisinde piyasa ekonomisi ağırlıklı olarak uygulansa da devletin ekonomideki ağırlığı azımsanmayacak seviyededir?

A.B.D.

İngiltere

Kanada

Singapur

Fransa

Açıklama:

Fransa'da piyasa ekonomisi ağırlıklı olmakla birlikte devletin ekonomideki ağırlığı da azımsanmayacak seviyededir.

Doğru Cevap: E

Soru 51

Ekonomi kelimesi ilk kez hangi düşünür tarafından kullanılmıştır?

Rene Descartes

Francis Bacon

Aristoteles

Platon

Sokrates

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 52

İhtiyaçlar kaç kısımda ele alınabilir?

Açıklama:

İhtiyaçlar iki kısımda ele alınabilir: Zorunlu ihtiyaçlar ve zorunlu olmayan ihtiyaçlar.

Doğru Cevap: A

Soru 53

I. İhtiyaçlar kısıtlıdır
II. İhtiyaçların şiddetleri farklıdır
III. İhtiyaçların şiddeti giderildikçe azalır
IV. İhtiyaçlar birbirleriyle ikame edilebilir
Yukarıdakilerden hangileri ihtiyaçların özelliklerindendir?

I ve II

II ve IV

II ve III

II, III, IV

I,II,III,IV

Açıklama:

İhtiyaçların çeşitli özellikleri mevcuttur. Bunlardan başlıcaları şunlardır:
1. İhtiyaçlar sonsuzdur
2. İhtiyaçların şiddetleri farklıdır
3. İhtiyaçların şiddeti giderildikçe azalır
4. İhtiyaçlar birbirleriyle ikame edilebilir

Doğru Cevap: D

Soru 54

İnsan ihtiyaçlarını giderme özelliği taşıyan yani bir faydası olan maddi veya maddi olmayan varlıklara ........................ denir.
Yukarıdaki tanımda boş bırakılan kısma aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?

ihtiyaç

birikim

mal ve hizmet

zaruri giderler

servet

Açıklama:

İnsan ihtiyaçlarını giderme özelliği taşıyan yani bir faydası olan maddi veya maddi olmayan varlıklara mal ve hizmet denir.

Doğru Cevap: C

Soru 55

Bazı iktisatçılar tüketimin nihai amaç olarak görüldüğü ve bütün ekonomik organizasyonların yapıldığı toplumlara ne adı verilir?

Ekonomi toplumu

Tarım toplumlu

Tüketim toplumu

Endüstri toplumu

Modern toplum

Açıklama:

Bazı iktisatçılar tüketimin nihai amaç olarak görüldüğü ve bütün ekonomik organizasyonların yapıldığı toplumlara “tüketim toplumu” adını verir.

Doğru Cevap: C

Soru 56

Aşağıdakilerden hangisi üretim faktörlerinden biri değildir?

Emek

Fikir

Sermaye

Tabiat

Girişimci

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Soru 57

Açıklama:

Dünyaca ünlü ekonomist Gregory N. Mankiw, dünya çapında en çok satanlar listesinde yer alan “Ekonominin İlkeleri” kitabının ilk bölümünde insanların ekonomik karar alma süreçlerine ilişkin dört ana başlık altında toplanmış olan ve aslında herkesçe yaklaşık olarak bilinenlerin özeti niteliğindeki on temel ilkeden bahseder.

Doğru Cevap: B

Soru 58

Dünyaca ünlü ekonomist Gregory N. Mankiw, dünya çapında en çok satanlar listesinde yer alan “Ekonominin İlkeleri” kitabının ilk bölümünde insanların ekonomik karar alma süreçlerine ilişkin dört ana başlık altında toplanmış olan ve aslında herkesçe yaklaşık olarak bilinenlerin özeti niteliğindeki on temel ilkeden bahseder.
Aşağıdakilerden hangisi bu on temel ilkeden biri değildir?

Bedava yemek diye bir şey yoktur, her şeyin mutlaka bir bedeli vardır.

En kötü plan bile plansızlıktan iyidir.

Bir şeyin değeri (maliyeti) onu elde edebilmek için vazgeçtiğiniz şey ile ölçülür.

İnsanlar ödüllere ve cezalara göre hareket eder ve davranışlarını değiştirirler.

Ticaret herkesi zenginleştirir.

Açıklama:

''En kötü plan bile plansızlıktan iyidir.'' on temel ilkeden biri değildir.

Doğru Cevap: B

Soru 59

İlk kumanda ekonomisi örneği hangi ülkede görülmüştür?

SSCB

Almanya

İsviçre

ABD

Fransa

Açıklama:

1989 yılında dağılan Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler Birliği 1917 Ekim devrimi sonrasında kurulmuş ilk kumanda ekonomisi örneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 60

Aşağıdaki ülkelerin hangisinde piyasa ekonomisine daha az yer verilmektedir?

Singapur

ABD

Kuzey Kore

İngiltere

Fransa

Açıklama:

Piyasa-devlet ağırlıkları ülkeden ülkeye değişmektedir. Singapur, İngiltere ve ABD gibi ülkeler piyasa ekonomisine çok fazla yer verirken, Kuzey Kore, Vietnam ve Küba gibi ekonomilerde piyasa ekonomisine çok az yer verilmektedir.

Doğru Cevap: C

Soru 61

Aşağıdaki tanımlamalardan hangisi doğrudur?

Ekonomi bilimi alım ve satım arasında dengenin nasıl kurulacağını inceleyen bilimdir.

Ekonomi bilimi mal ve hizmetler arasında dengenin nasıl kurulacağını inceleyen bilimdir.

Ekonomi bilimi kaynaklar ve ihtiyaçlar arasında dengenin nasıl kurulacağını inceleyen bilimdir.

Ekonomi bilimi kar ve zarar arasında dengenin nasıl kurulacağını inceleyen bilimdir.

Ekonomi bilimi iş ve işgücü arasında dengenin nasıl kurulacağını inceleyen bilimdir.

Açıklama:

Ekonomi bilimi kaynaklar ve ihtiyaçlar arasında dengenin nasıl kurulacağını inceleyen bilimdir. Ekonomi bilimi sadece bireylerin değil, ailelerin, firmaların, sivil toplum kuruluşlarının ve elbette devletin de bu denge kurma mücadelesine yardımcı olur.

Doğru Cevap: C

Soru 62

İhtiyaçlarla ilgili aşağıdaki tanımlamalardan hangisi yanlıştır?

İhtiyaçlar sonsuzdur.

İhtiyaçlar giderilemez.

İhtiyaçların şiddetleri farklıdır.

İhtiyaçların şiddeti giderildikçe azalır.

İhtiyaçlar birbirleriyle ikame edilebilir.

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Soru 63

Günümüzde ülke ekonomilerinin hiçbiri ne tam piyasa mekanizması ne de kumanda ekonomisi ile yönetilmektedir. Piyasa mekanizmaları ile kumanda ekonomisini beraber kullanan sisteme ne ad verilir?

Karma ekonomi

Karışık ekonomi

Ayrışık ekonomi

Karmaşık ekonomi

Birleşik ekonomi

Açıklama:

Karma Ekonomi, bugün yeryüzündeki ülke ekonomilerinin hiçbiri ne tam piyasa mekanizması ne de kumanda ekonomisi ile yönetilmektedir. Ülkelerin birçoğu kumanda ekonomisi ile piyasa ekonomisinin üstün özelliklerini birleştirmeye çalışmaktadır. Piyasa mekanizmasına en geniş ölçüde sahip olan ülkelerde mutlaka devletin ekonomide payı bulunmakta, kumanda ekonomisine en geniş ölçüde yer veren ülkelerde mutlaka özel sektörün ekonomide payı bulunmaktadır.

Doğru Cevap: A

Soru 64

“Piyasa sizin gece yarısı sıcak bir çorbaya ihtiyacınız olduğunu biliyorsa ve bu hizmeti kârlı buluyorsa şehrin bir yerinde size mutlaka sunar.”
Yukarıdaki cümle piyasa ekonomisinin hangi özelliğini yansıtmaktadır?

Arz maksimizasyonu

Fayda maksimizasyonu

Hizmet maksimizasyonu

Maksimum kâr etme dürtüsü

Maksimum hizmet verme dürtüsü

Açıklama:

Piyasa öyle bir sistemdir ki sizin gece yarısı sıcak bir çorbaya ihtiyacınız olduğunu biliyorsa ve bu hizmeti kârlı buluyorsa şehrin bir yerinde size mutlaka sunar. Üreticileri bu konuda tek bir motivasyon unsuru harekete geçirir: Maksimum kâr etme dürtüsü. Sayısız ürünü tüketicilere ulaştıran binlerce üretici sadece bu dürtüyle “arz” olayını gerçekleştirir.

Doğru Cevap: D

Soru 65

Üretim faktörlerinin kıt olması ve toplumun istediği her mal ve hizmeti üretmeye yetmemesi bizi bir tercihte yani seçimde bulunmaya zorlar. Ama bir seçim yaptığımızda seçimimizin dışında kalan alternatiflerden vazgeçmiş sayılırız. İşte bu kaçırdığımız fırsatların en iyisine “.......” denir.
Noktalı kısma gelmesi en uygun kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Üretim maliyeti

Tüketim maliyeti

Fırsat maliyeti

Üretim fırsatı

Tüketim fırsatı

Açıklama:

Üretim faktörlerinin kıt olması ve toplumun istediği her mal ve hizmeti üretmeye yetmemesi bizi bir tercihte yani seçimde bulunmaya zorlar. Ama bir seçim yaptığımızda seçimimizin dışında kalan alternatiflerden vazgeçmiş sayılırız. Daha başka bir deyişle bazı fırsatları kaçırmış oluruz. İşte bu kaçırdığımız fırsatların en iyisine “fırsat maliyeti” veya “alternatif maliyet” denir. Daha genel bir ifadeyle yaptığımız seçimler nedeniyle vazgeçtiğimiz en iyi alternatife fırsat maliyeti denilmektedir.

Doğru Cevap: C

Soru 66

Aşağıdaki yargılardan hangisi yanlıştır?

Bir ülkenin yaşam standardı ürettiği mal ve hizmet miktarı kadar artar.

Para otoritesi ekonominin ihtiyacından fazla para üretirse enflasyon artar.

Bir mal ne kadar çok üretilirse değeri o kadar artar.

Enflasyonu düşürmek isteyenler işsizliğe katlanır.

İşsizliği düşürmek isteyenler enflasyona katlanır.

Açıklama:

Bir ülkenin yaşam standardı ürettiği mal ve hizmet miktarı kadar artar. Para otoritesi (genellikle merkez bankası) ekonominin ihtiyacından fazla para üretirse (arz ederse) enflasyon artar. Enflasyonu düşürmek isteyenler işsizliğe, işsizliği düşürmek isteyenler enflasyona katlanır.

Doğru Cevap: C

Soru 67

Rasyonel bireyler marjinal fayda (getiri)- marjinal maliyet karşılaştırmasına göre hareket ederler. Yaptığımız bir fiili marjinal faydası marjinal maliyetini aşarsa yaparız ki bu karar yöntemine “marjinal analiz”, bu şekilde alınan kararlara ise “....” adı verilir.
Noktalı kısma gelmesi en uygun kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Optimal karar

Optimal maliyet

Optimal fayda

Optimal analiz

Optimal getiri

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 68

Ekoloji

Ekonometri

Ekonomik analiz

Ekonomik sentez

Ekonomik hipotez

Açıklama:

Ekonometri, ekonomik olayların açıklanmasında ölçülebilir değişkenleri göz önüne alarak ve karşılıklı ilişkiler kurarak, teorik çalışmaların ve iddiaların doğrulanmasını sağlayan ve değişkenler arasındaki ilişkileri inceleyen ve tahminler yapılmasını sağlayan matematiksel ve istatistiksel analiz yöntemidir. Ekonometri bilimi, ekonomiyi ölçer ve bunu yaparken matematik ve istatistik kullanır.

Doğru Cevap: B

Soru 69

Üretimin gerçekleşmesi için bazı kaynaklara, diğer bir deyişle girdilere ihtiyaç duyulur. Bu kaynaklara üretim faktörleri adı verilir. Aşağıdakilerden hangisi üretim faktörlerinden biri değildir?

Emek

Sermaye

Tabiat

Girişimci

Tüketici

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 70

Tabiatta her arzu ettiğimizde bir çaba sarf etmeden elde edebildiğimiz mallara ne ad verilir?

Serbest mallar

Ekonomik mallar

Tüketim malları

Dayanıklı mallar

Yarı dayanıklı mallar

Açıklama:

Her mal veya hizmet ekonomik olmayabilir. Tabiatta her arzu ettiğimizde bir çaba sarf etmeden elde edebildiğimiz mallara “serbest mallar” adı verilir.

Doğru Cevap: A

Soru 71

"Sınırlı kaynaklarla sonsuz insan ihtiyaçları arasındaki dengenin nasıl kurulacağını inceleyen bir sosyal bilimdir."
Yukarıda verilen tanım hangi kavrama aittir?

İhtiyaç

Ekonomi

Sermaye

Mal ve Hizmet

Emek

Açıklama:

İhtiyaç; karşılandıklarında sevinç, mutluluk ve haz veren; karşılanmadıklarında acı, kaygı ve üzüntü veren duygulardır.
Sermaye;üretim sürecinde kullanılan ve insanlar tarafından üretilmiş her türlü üretim aracıdır.
Mal ve Hizmet; insan ihtiyaçlarını giderme özelliği taşıyan yani bir faydası olan maddi veya maddi olmayan varlıklara denmektedir.
Emek ise; bireylerin mal ve hizmet üretimi için harcadığı bedensel ve zihinsel çabalardır.
Dolayısıyla verilen tanım, "ekonomi" kavramına aittir.

Doğru Cevap: B

Soru 72

I.Çalışan işçiler II.Öğrencilerin kullandığı kırtasiye malzemeleri III.Fabrikalarda kullandığımız elektrik IV.Evlerimizde kullandığımız deterjanlar Yukarıda verilenlerden hangileri tüketim malları arasında yer almaktadır?

I, III

II, IV

I, II, III

I, II, IV

II, III, IV

Açıklama:

Bazı mallar diğer malların üretiminde kullanılırken; bazı mallar doğrudan doğruya tüketicinin ihtiyaçlarını karşılar. Bunlardan ilkine "üretim malları"; ikincisine ise "tüketim malları" adı verilir. Evlerimizde kullandığımız deterjanlar, öğrencilerin kullandığı kırtasiye malzemeleri, işimize gidip gelirken bindiğimiz otomobilimiz birer tüketim malıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 73

I.Hanehalkları
II.Firmalar
III.Devlet
IV.Transfer ödemeleri
V.Dış dünya
Yukarıda verilenlerden hangileri ekonominin döngüsel akımında faaliyette bulunan ekonomik birimler arasında yer almaktadır?

I, II, IV

I, III, IV

II, III, IV

I, II, III, IV

I, II, III, V

Açıklama:

Bir ekonomide faaliyette bulanan ekonomik birimler; hanehalkları, firmalar, devlet ve dış dünyadır. Transfer ödemesi ise, devletin mal ve hizmet üretimine katkı yapmayan kişi ve kuruluşlara bütçesinden yaptığı, emekli, dul ve yetim maaşları gibi harcamalardır.

Doğru Cevap: E

Soru 74

Bir öğrenci kasiyer olarak saati 10 TL'ye çalışmaktadır. Bu öğrenci mesai saatlerinde patronundan izin alarak iki saat süren bir tiyatroya gitmiştir ve bilet fiyatı da 10 TL'dir.
Yukarıda bahsi geçen öğrencinin tiyatroya gitmesinin fırsat maliyeti nedir?

10 TL

20 TL

30 TL

40 TL

50 TL

Açıklama:

Bir şeyin değeri, onu elde edebilmek için vazgeçtiğimiz şey ile ölçülür ve bu vazgeçtiğimiz şeye "fırsat maliyeti" adı verilir. Soruda verilen örneğe bakacak olursak, ilk akla gelen tiyatro bileti bedeli olan 10 TL'nin fırsat maliyeti olduğudur. Ancak, bu doğru değildir, 10 TL sadece parasal maliyettir. Çünkü öğrenci tiyatroya gitmeyi seçerek iki saatlik çalışma bedeli olan 20 TL'den vazgeçmiştir. Bilet fiyatını da eklersek, bu öğrencinin tiyatroya gitmesinin fırsat maliyetinin 30 TL olduğunu görürüz.

Doğru Cevap: C

Soru 75

"İstenilen bir malı, hizmeti, üretim faktörünü veya herhangi bir şeyi elde edebilmek için istediğimiz başka bir şeyden aynı oranda vazgeçmiş olmak zorunluluğu ile karşı karşıyayızdır. Örneğin, kitapçıdan bir kitap aldığımızda başka bir kitaptan, arkadaşlarımızla buluştuğumuzda ailemizle vakit geçirmekten vazgeçmiş oluruz."
Yukarıda açıklaması verilen ekonominin hangi ilkesidir?

Bedava yemek diye bir şey yoktur, her şeyin mutlaka bir bedeli vardır.

Rasyonel bireyler marjinal fayda-marjinal maliyet karşılaştırmasına göre hareket ederler.

Piyasalar iktisadi sorunları kolayca çözer.

Piyasının başaramadığı işleri devlet müdahalesi çözer.

Bir ülkenin yaşam standardı ürettiği mal ve hizmet miktarı kadar artar.

Açıklama:

Ekonominin on temel ilkesi bulunmaktadır ve bunlardan biri de "Bedava yemek diye bir şey yoktur, her şeyin mutlaka bir bedeli vardır." ilkesidir. Bu ilkeye göre, bedava yenen bir yemek için harcadığınız zamanın bile bir alternatif getirisi vardır. İstediğimiz herhangi bir şeyi elde edebilmek için, istediğimiz diğer bir şeyden vazgeçme zorunluluğumuz vardır ve buna ödünleşme adı verilmektedir. Soruda bahsi geçen ve örneği verilen ilke, bu ilkedir.

Doğru Cevap: A

Soru 76

"Köy pazarı" denilebilecek pazarlarda ürünlerini satmak ve diğer bir deyişle "arz etmek" isteyen üreticiler ile ihtiyacı olan malları satın almak isteyenlerin, bu pazarlarda buluşmaya başlamasıyla hangi ekonomik sistemin ilk örnekleri ortaya çıkmıştır?

Geleneksel Sistem

Kumanda Ekonomisi

Karma Ekonomi

Piyasa Sistemi

Planlı Ekonomi

Açıklama:

Geleneksek Sistem; bir toplumda ne üretilecek, nasıl üretilecek ve kimin için üretilecek sorularının cevabını, gelenek, töreler ve alışkanlıkların verdiği sistemdir.
Kumanda Ekonomisi; ekonominin tüm iplerinin devletin elinde olduğu bir sistemdir. Bu sistem, planlı ekonomi adıyla da bilinmektedir.
Karma Ekonomi ise; kumanda ekonomisi ile piyasa ekonomisinin üstün özelliklerinin birleştirilmeye çalışıldığı sistemdir.
Dolayısıyla soruda verilen bilgi, piyasa sistemine aittir.

Doğru Cevap: D

Soru 77

"Eski çağlarda insanlar neyi nasıl üreteceklerini uzun uzun düşünmez, ataları, dedeleri ve anne-babaları ne üretiyorsa ve nasıl üretiyorsa aynı yöntemleri uygularlardı."
Yukarıda verilen bilgiye dayanarak, eski çağlardaki insanların hangi ekonomik sistemi kullandığını söyleyebiliriz?

Piyasa Sistemi

Kumanda Ekonomisi

Karma Ekonomi

Planlı Ekonomi

Geleneksel Sistem

Açıklama:

Kumanda Ekonomisi; ekonominin tüm iplerinin devletin elinde olduğu bir sistemdir. Bu sistem, planlı ekonomi adıyla da bilinmektedir.
Karma Ekonomi ise; kumanda ekonomisi ile piyasa ekonomisinin üstün özelliklerinin birleştirilmeye çalışıldığı sistemdir.
Piyasa sistemi, alıcı ve satıcının karşı karşıya geldiği ekonomik sistemdir.
Geleneksek Sistem ise; bir toplumda ne üretilecek, nasıl üretilecek ve kimin için üretilecek sorularının cevabını, gelenek, töreler ve alışkanlıkların verdiği sistemdir. Dolayısıyla soruda verilen bilgi, bu sistem ile alakalıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 78

I.İngiltere II.Kuzey Kore III.Küba IV.Singapur V.ABD Yukarıdaki ülkelerden hangileri piyasa ekonomisine çok fazla yer vermektedir?

I, III

II, IV

I, II, IV

I, IV, V

II, III, V

Açıklama:

Piyasa-devlet ağırlıkları ülkeden ülkeye değişmektedir. Singapur, İngiltere ve ABD gibi ülkeler piyasa ekonomisine çok fazla yer verirken; Kuzey Kore, Vietnam ve Küba gibi ekonomilerde piyasa ekonomisine çok az yer verilmektedir.

Doğru Cevap: D

Soru 79

I.Güçlü ve başarılı firmalar giderek büyüyerek küçük firmaları kontrol etmeye başlar.
II.Üretimin toplumsal maliyetleri göz ardı edilir.
III.Özel mülkiyet ya yoktur ya da yok denecek kadar küçük bir paya sahiptir.
IV.Üretilen mal ve hizmetler herkese ihtiyacı kadar dağıtılır, tüketici tercihlerine çok önem verilmez.
Yukarıdakilerden hangileri kumanda ekonomisi için söylenebilir?

I, II

I, IV

II, III

III, IV

II, III, IV

Açıklama:

İlk iki maddede verilen özellikler, piyasa sistemine aittir. Ancak soruda istenen kumanda ekonomisine ait özellikler olduğundan, doğru cevap III. ve IV. maddelerdir.

Doğru Cevap: D

Soru 80

"Belirli bir dönemde bir ekonomide var olan bütün kaynaklar tam olarak kullanıldığında ve teknoloji düzeyi veri iken üretilebilecek maksimum tamamlanmış mal bileşimlerini gösteren kavramdır." Yukarıda açıklaması verilen kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Fırsat maliyeti

Piyasa

Üretim imkanları eğrisi

Alternatif maliyet

Marjinal analiz

Açıklama:

Fırsat maliyeti; yaptığımız seçimler nedeniyle vazgeçtiğimiz en iyi alternatife denmektedir. Aynı zamanda "alternatif maliyet" olarak da anılmaktadır.
Piyasa; alıcı ve satıcının karşı karşıya geldiği her türlü ortamın adıdır.
Marjinal analiz; Yaptığımız bir fiili marjinal faydası marjinal maliyetini aşarsa yaparız ki bu karar yöntemine "marjinal analiz" adı verilmektedir.
Dolayısıyla soruda verilen açıklama, üretim imkanları eğrisine aittir.

Doğru Cevap: C

Ünite 2

Soru 1

Aşağıdaki seçeneklerden hangisi bir tüketicinin bir maldan belirli bir dönemde değişik fiyatlardan satın almak istediği mal veya hizmet miktarları tanımlamak için kullanılır?

Piyasa talebi

Bireysel istek

Kamusal talep

Bireysel talep

Piyasa isteği

Açıklama:

Bireysel talep, bir tüketicinin bir maldan belirli bir dönemde değişik fiyatlardan satın almak istediği mal veya hizmet miktarlarıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 2

Tavuk eti fiyatlarının düşmesiyle tüketicilerin fiyatında değişiklik olmayan kırmızı et yerine tavuk etini kullanmaya yönelmeleri aşağıdakilerden hangisiyle ifade edilmektedir?

Piyasa etkisi

İkame etkisi

Gelir etkisi

Talep etkisi

Değişim etkisi

Açıklama:

Tüketici fiyatı ucuzlayan malı diğer mallar yerine kullanmak, yani ikame etmek ister ve bu nedenle fiyatı düşen maldan daha çok talep eder. Bu duruma “ikame etkisi” adı verilir. Örneğin tavuk eti fiyatları düştüğünde tüketiciler fiyatı değişmeyen kırmızı et yerine tavuk etini ikame ederler.

Doğru Cevap: B

Soru 3

Tüketicinin ortalama gelirinin yükselmesi 25 TL den satılan bir kupaya olan talepte aşağıda belirtilen tepkilerden hangisinin meydana gelmesine neden olur?

Kupaya olan talebi azaltır

Kupaya olan talebi ikiye katlar

Kupaya olan talepte değişiklik olmaz

Kupaya olan talebi yarı yarıya azaltır

Kupaya olan talebi arttırır

Açıklama:

Bir malın fiyatı değişmezken tüketicilerin ortalama gelir düzeyi arttığında talep eğrisi bütünüyle sağa kayar. Bunun anlamı bu mala olan talep tüm fiyat düzeylerinde artmaktadır.

Doğru Cevap: E

Soru 4

Aşağıdakilerden hangisi piyasa arzını belirleyen faktörlerden birisi değildir?

Üretim faktörü maliyeti

Malın kendi fiyatı

Tüketicinin geliri

Diğer mal fiyatları

Vergi, teşvik ve benzeri düzenlemeler

Açıklama:

Tüketicinin geliri piyasa arzını belirleyen faktörlerden birisi değildir.

Doğru Cevap: C

Soru 5

Bir firma sattığı ürünün fiyatını arttırarak gelirini arttırmayı planlıyorsa sattığı ürünün talebinin fiyat esneklik katsayısı nasıl olmalıdır?

Fiyat esneklik katsayısı düşük olmalıdır.

Fiyat esneklik katsayısı sabit olmalıdır

Fiyat esneklik katsayısı yüksek olmalıdır.

Fiyat esneklik katsayısında artış olmalıdır.

Fiyat esneklik katsayısında değişiklik olmamalıdır

Açıklama:

Talebin fiyat esnekliği “talep miktarının ilgili malın fiyatında meydana gelen değişmeye verdiği tepkinin ölçüsüdür
Talebin fiyat esnekliği katsayısı bir firmanın gelirini (hasılatını) önemli ölçüde belirleyen bir kavramdır. Sattığı ürünün fiyatını artırarak gelirini artırmayı düşünen bir firma için sattığı ürünün talebinin fiyat esneklik katsayısı düşük olmalıdır. Böylece ürettiği malın fiyatını artırsa bile talep miktarı fazla düşmeyeceği için gelirini artırabilecektir

Doğru Cevap: A

Soru 6

I. Mevcut hayvan varlığı içinde süt ırkı gücü artırılmalıdır.
II. Yerli hayvan genetik kaynaklarının korunması ve bu hayvanlarla mera besisinin teşvik edilmeli
III. Küçükbaş hayvancılığın payı arttırılmalıdır.
Yukarıda yer alan maddelerden hangisi/hangileri kırmızı ette üretim artışı ve fiyat dengesi için öneriler arasında yer almaktadır?

Yalnız I

I ve II

II ve III

Yalnız III

I, II ve III

Açıklama:

Kırmızı ette üretim artışı ve fiyat dengesi için; yerli hayvan genetik kaynaklarının korunması ve bu hayvanlarla mera besisinin teşvik edilmeli ve küçükbaş hayvancılığın payı arttırılmalıdır. Bu nedenle cevap II ve III tür.

Doğru Cevap: C

Soru 7

“Firmaların amacı en yüksek kârı elde etmektir.”
Bir firma toplam kârını hangi formülle hesaplayabilir?

Toplam maliyet ile toplam hasılat toplanır

Toplam maliyetten toplam hasılat çıkartılır

Toplam maliyet toplam hasılata bölünür

Toplam maliyet ile toplam hasılat çarpılır

Toplam hasılattan toplam maliyet çıkartılır

Açıklama:

Firmaların amacı en yüksek toplam kârı elde etmektir. Peki, toplam kâr nasıl hesaplanır? Toplam kârı hesaplamanın yolu toplam gelirden (toplam hasılat) toplam maliyeti çıkarmaktır

Doğru Cevap: E

Soru 8

Bir fabrikanın büyüdükçe otomasyon nedeniyle ortalama maliyetlerinin düşmesi aşağıdakilerden hangisi ile adlandırılmaktadır?

Pozitif ölçek ekonomileri

Uzun dönem ölçek ekonomileri

Farklılaştırılmış ölçek ekonomileri

Negatif ölçek ekonomileri

Kısa dönem ölçek ekonomileri

Açıklama:

Firmaların üretim kapasiteleri arttıkça maliyetlerini azaltan veya artıran faktörler devreye girer. Firmaların üretim kapasitelerinin artmasıyla maliyetlerde düşme meydana gelmesine pozitif ölçek ekonomileri, maliyetlerde artma meydana gelmesine negatif ölçek ekonomileri adı verilir. Bir fabrika büyüdükçe otomasyon nedeniyle ortalama maliyetlerinin düşmesi ilkine, artan bürokrasi nedeniyle ortalama maliyetlerinin artması ikincisine örnek gösterilebilir.

Doğru Cevap: A

Soru 9

Piyasada bir ürünün tek satıcısı veya üreticisi olması piyasa türlerinden hangisiyle adlandırılır?

Tam Rekabet Piyasası

Monopol Piyasası

Monopolcü Rekabet Piyasası

Oligopol Piyasası

Kâr Piyasası

Açıklama:

Monopol bir ürünün tek satıcısı veya üreticisi olmak demektir.

Doğru Cevap: B

Soru 10

“ Benim kuaförüm bellidir. Kaç para isterse istesin ben hep o kuaföre giderim” diyen bir müşterinin kuaförü hangi piyasa türüne örnek olarak verilebilir?

Kâr Piyasası

Oligopol Piyasası

Monopol Piyasası

Monopolcü Rekabet Piyasası

Tam Rekabet Piyasası

Açıklama:

Kişinin sürekli olarak aynı kuaföre gitmesi o kuaförün müşteri üzerinde monopolcü rekabet piyasası oluşturduğunu göstermektedir.

Doğru Cevap: D

Soru 11

I.Ekonomide bireylerin ve firmaların davranışları ve tek tek piyasaların çalışma mekanizmalarıyla meşguldür.
II.İktisadi olaylara bütüncül bir bakış açısıyla yaklaşır.
III.Toplulaştırılmış ekonomik büyüklüklerle ilgilenir.
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri mikroekonomi için söylenebilir?

Yalnız I

Yalnız III

I, II

II, III

I, II, III

Açıklama:

Mikroekonomi ekonomide bireylerin ve firmaların davranışlarını ve tek tek piyasaların çalışma mekanizmalarıyla meşguldür. Makro ekonomi ise iktisadi olaylara daha bütüncül bakar, toplulaştırılmış ekonomik büyüklüklerle ilgilenir. Dolayısıyla doğru yanıt "A" seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 12

Bireylerden oluşan toplumun (veya halkın), belirli bir dönemde, farklı fiyat düzeylerinde o mal veya hizmetten satın almak istediği miktarları ifade eden kavram aşağıdakilerden hangisidir?

İstek

Bireysel talep

Piyasa talebi

Marjinal fayda

Piyasa talep eğrisi

Açıklama:

İstek ve talep: Bir mal veya hizmeti satın almayı aklımızdan geçirirsek (hayal edersek) bu sadece bir istek olur, bunun ekonomik anlamda talep sayılabilmesi için isteğin yanında yeterli alım gücümüz olmalı (yani satın alma yeteneğine sahip olunmalı) ve satın alma amacıyla o mal veya hizmetin piyasasına yönelmiş olmalıyız.
Bireysel talep, bir tüketicinin bir maldan belirli bir dönemde değişik fiyatlardan satın almak istediği mal veya hizmet miktarlarıdır.
Marjinal fayda: Bir mal veya hizmetten tüketirken tükettiğimiz son birimin toplam faydada meydana getirdiği değişikliğe marjinal fayda denir.
Piyasa talep eğrisi: Bir mal veya hizmetin piyasa talep eğrisi ise o mal veya hizmetin bireysel talep eğrilerinin toplamından ibarettir.
Dolayısıyla soruda verilen tanım, "piyasa talebi" kavramına aittir.

Doğru Cevap: C

Soru 13

"Tüketicilerin geliri yükseldiğinde margarin talebi azalırken, tereyağ talebi artar." Yukarıda verilen açıklama dikkate alındığında aşağıdakilerden hangisine kesinlikle ulaşılabilir?

Margarin, normal mallar arasında yer almaktadır.

Margarin, düşük mallar arasında yer almaktadır.

Margarin, lüks mallar arasında yer almaktadır.

Tereyağ, düşük mallar arasında yer almaktadır.

Tereyağ, lüks mallar arasında yer almaktadır.

Açıklama:

Tüketicilerin gelir düzeyi yükseldiğinde talebi artan mallara “normal mal”, talebi azalan mallara ise “düşük mal” (fakir mal, tutulmayan mal…) adı verilir. Soruda verilen margarin, bu açıklama dikkate alındığında düşük mallar arasında yer almaktadır.
Bazı ürünlere olan talep, gelir düzeyi yükseldikçe çok daha fazla oranlarda artar. Bu tür mallara “lüks mal” adı verilir. Örneğin müstakil villalara olan talep böyledir, gelir düzeyi yükselen tüketicilerce daha fazla talep edilir.

Doğru Cevap: B

Soru 14

Firmaların belirli bir dönemde çeşitli fiyat düzeylerinde bir maldan satmak (üretmek) istedikleri miktarları ifade eden kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Arz

Talep

Piyasa arz eğrisi

Kar maksimizasyonu

Fayda maksimizasyonu

Açıklama:

Talep; bir mal veya hizmete yönelik, alım gücüyle desteklenmiş ve piyasaya yönelmiş satın alma isteğidir.
Piyasa arz eğrisi; farklı ekonomik koşullarda üretim yapan bireysel firmaların değişik fiyatlardan piyasada satmak istedikleri arz miktarlarının toplamından oluşur.
Kâr maksimizasyonu; firmaların en yüksek kârı elde etmek istemesidir.
Fayda maksimizasyonu; tüketicilerin en yüksek faydayı elde etmek istemeleridir.
Dolayısıyla soruda verilen tanım "arz" kavramına aittir.

Doğru Cevap: A

Soru 15

Aşağıdakilerden hangisi piyasa arzını belirleyen faktörler arasında yer almaktadır?

Tüketicilerin gelir dağılımı

Tüketicilerin zevk ve tercihleri

Tüketicilerin gelir düzeyi

Vergi, teşvik ve benzeri düzenlemeler

Nüfus

Açıklama:

Piyasa arzını belirleyen faktörler aşağıdaki gibidir:

Üretim faktörü maliyeti
Diğer mal fiyatları
Bekleyişler
Vergi, teşvik ve benzeri düzenlemeler

Doğru Cevap: D

Soru 16

"Talebin çapraz esneklik katsayısı “0” (sıfır) ise bu iki mal ........... maldır."
Yukarıdaki cümle aşağıdakilerden hangisi ile doğru şekilde tamamlanmaktadır?

ikame

tamamlayıcı

ilişkisiz

normal

düşük

Açıklama:

Talebin çapraz esneklik katsayısı eğer pozitif değer taşıyorsa bu iki mal ikame mal, negatif değer taşıyorsa bu iki mal tamamlayıcı maldır. Örneğin kırmızı et fiyatları arttığında beyaz et talep miktarı artar, değişim pozitif yöndedir. Oysa örneğin benzin fiyatları arttığında otomobil talep miktarı azalır, değişim negatif yöndedir. Talebin çapraz esneklik katsayısı “0” (sıfır) ise bu iki mal ilişkisiz maldır.

Doğru Cevap: C

Soru 17

"Toplam maliyet, açık ve örtük maliyetlerin toplamından oluşur." Aşağıdakilerden hangisi yukarıda sözü edilen örtük maliyetler arasında yer almaktadır?

Fabrikanın kirası

Çalışanların ücretleri

Hammadde maliyeti

Ara madde maliyetleri

Firma sahibinin kendi emeği

Açıklama:

Açık maliyet firmanın üretim faktörlerine yaptığı tüm parasal ödemeleri kapsar ve “muhasebe maliyeti” olarak bilinir. Ücretlere, kiraya, faize, hammaddeye ve ara mallara yapılan tüm ödemeler açık maliyetlerdir. Örtük maliyetler ise üretimde kullanılmakla birlikte herhangi bir parasal ödeme yapılmayan maliyetlerdir. Örneğin firma sahibi kendi emeğine ücret, kendi dükkân veya fabrikasına kira, kendi sermayesine faiz ödemez ve bunlar muhasebe kayıtlarına girmez.

Doğru Cevap: E

Soru 18

I.Ürünler homojen veya heterojen olabilir.
II.Piyasaya giriş ve çıkış kolaydır.
III.Bu piyasada az sayıda nispeten büyük firmalar bulunmaktadır.
IV.Uzun dönemde ekonomik karlılık yoktur.
Yukarıda oligopol piyasası ile ilgili verilen bilgilerden hangileri doğrudur?

I, III

II, IV

I, II, III

I, II, IV

II, III, IV

Açıklama:

Oligopol piyasasında, piyasaya giriş ve çıkış zordur. Uzun dönemde ekonomik karın varlığı, karşılıklı bağımlılık düzeyine bağlı olarak değişir. Çok yüksek veya düşük olabilir. Dolayısıyla II. ve IV. maddede verilen bilgiler yanlış, diğerleri doğrudur.

Doğru Cevap: A

Soru 19

Tam rekabet piyasası ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

Bu piyasada son derece çok sayıda oldukça küçük firmalar bulunmaktadır.

Ürünler genellikle homojendir.

Fiyat dışı rekabet olanaksızdır.

Piyasaya giriş ve çıkış zordur.

Uzun dönemde ekonomik kar yoktur.

Açıklama:

Tam rekabet piyasasında, piyasaya giriş ve çıkış kolaydır. Dolayısıyla "D" seçeneği söz konusu piyasa ile ilgili olarak söylenemez.

Doğru Cevap: D

Soru 20

Bir piyasa “dengeye” gelmişse ve bu denge değişme eğiliminde değilse bu piyasa aşağıdaki kavramlardan hangisi ile ifade edilmektedir?

Tam rekabet piyasası

Monopol piyasası

Temiz piyasa

Monopolcü rekabet piyasası

Oligopol piyasası

Açıklama:

Bir piyasa “dengeye” gelmişse ve bu denge değişme eğiliminde değilse bu piyasaya “temiz piyasa” adı verilir.

Doğru Cevap: C

Soru 21

Ekonomide “piyasa güçleri” olarak bilinen kavramlar aşağıdakilerden hangisidir?

Mikro ekonomi-Makro ekonomi

Arz-talep

Fiyat-miktar

Gelir düzeyi-gelir dağılımı

Kar-zarar

Açıklama:

Talep, birinci bölümden de hatırlayacağınız üzere piyasa sisteminin en önemli iki bileşeninden birisidir. Talep ve arz “piyasa güçleri” olarak bilinir. Bu iki güç karşı karşıya geldiğinde fiyat oluşur. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 22

Bir mal veya hizmete yönelik, alım gücüyle desteklenmiş ve piyasaya yönelmiş satın alma isteği olarak tanımlanan kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Arz

İstek

Talep

Marjinal fayda

Teşvik

Açıklama:

Öncelikle “istek” ve “talep” kavramlarını karıştırmamamız gerekmektedir. Bu iki kavram aynı anlamda kullanılamaz. Ekonomik anlamda talep, bir mal veya hizmete yönelik, alım gücüyle desteklenmiş ve piyasaya yönelmiş satın alma isteğidir. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 23

Tavuk eti fiyatları düştüğünde tüketicilerin fiyatı değişmeyen kırmızı et yerine tavuk etini tercih etmeleri aşağıdakilerde hangisine örnektir?

Gelir etkisi

Üretim etkisi

Talep etkisi

Tüketici etkisi

İkame etkisi

Açıklama:

Tüketici fiyatı ucuzlayan malı diğer mallar yerine kullanmak, yani ikame etmek ister ve bu nedenle fiyatı düşen maldan daha çok talep eder. Bu duruma “ikame etkisi” adı verilir. Örneğin tavuk eti fiyatları düştüğünde tüketiciler fiyatı değişmeyen kırmızı et yerine tavuk etini ikame ederler. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 24

Aşağıdakilerden hangisi piyasa talebini etkileyen faktörlerden biri değildir?

Tüketicinin gelir düzeyi ve gelir dağılımı

Tüketicilerin zevk ve tercihleri

İkame ve tamamlayıcı malların fiyatları

Üretim faktörü maliyeti

Nüfus

Açıklama:

Üretim faktörü maliyeti, piyasa arzını etkileyen faktörlerden biridir. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 25

Aşağıdakilerden hangisi ikame mallara örnek gösterilemez?

Çay-şeker

Dizüstü bilgisayar-masaüstü bilgisayar

tavuk eti-kırmızı et

Kola-gazoz

Pirinç-bulgur

Açıklama:

Bazı mallar birbirinin yerine kullanılabilir, yani ikame edilebilir. Bu tür mallara ikame mallar adı verilir. Tükenmez kalem ve dolma kalem, kırmızı et ve tavuk eti, pirinç ve bulgur, kola ve gazoz, masaüstü bilgisayar ve dizüstü bilgisayar gibi mallar ikame mallara örnek verilebilir.Çay-şeker ise tamamlayıcı mallara örnektir. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 26

Üretim faktörü fiyatlarındaki artışlar firmaların maliyetlerini de artıracağı için her fiyat düzeyinde arz edilmek istenen miktarı düşürür. Böyle bir durumda arz eğrisi nasıl bir hareketlilik gösterir?

İnişe geçer

Sola kayar

Sağa kayar

Değişmez

Yükselişe geçer

Açıklama:

Üretim faktörü fiyatlarındaki artışlar firmaların maliyetlerini de artıracağı için her fiyat düzeyinde arz edilmek istenen miktarı düşürür ve arz eğrisi bütünüyle sola kayar. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 27

Ülkemizde zaman zaman tarım sektöründe uygulanan mazot desteği, doğrudan gelir desteği gibi uygulamalar aşağıdakilerden hangisine örnek olarak verilebilir?

Teşvik

Sübvansiyon

Beklenti

Fiyat esnekliği

Arz esnekliği

Açıklama:

Bazen kamu otoritesi çeşitli amaçlarla bazı malların üretimini teşvik etmek ister ve üreticiye parasal yardım ve benzeri desteklemede bulunur. Bu duruma ekonomi literatüründe “sübvansiyon” adı verilir. Sübvansiyon uygulanan malların üretimi artar ve arz eğrisi sağa kayar. Ülkemizde zaman zaman tarım sektöründe uygulanan mazot desteği, doğrudan gelir desteği gibi uygulamalar bu çerçevede ele alınabilir. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 28

Talebin gelir esnekliği katsayısını hesaplamak için aşağıdaki formüllerden hangisi kullanılır?

Talebin Gelir Esnekliği = B malının Talep Miktarında % Değişme/A Malının Fiyatında % Değişme

Talebin Gelir Esnekliği = Malın Arz Edilen Miktarındaki % Değişme/Malın Fiyatındaki % Değişme

Talebin Gelir Esnekliği = Malın Talep Miktarındaki % Değişme/Gelirdeki % Değişme

Talebin Gelir Esnekliği = Malın Talep Miktarındaki % Değişme/Malın Fiyatındaki % Değişme

Talebin Gelir Esnekliği = Malın Talep Miktarındaki % Değişme/Malın Arz Edilen Miktarındaki % Değişme

Açıklama:

Talebin gelir esnekliği katsayısını hesaplamak için şu formülü kullanırız:
Talebin Gelir Esnekliği = Malın Talep Miktarındaki % Değişme/Gelirdeki % Değişme. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 29

Aşağıdakilerden hangisi oligopol piyasası ile ilgili yanlış bir bilgidir?

Bu piyasayla gerçek hayatta sıkça karşılaşırız

Bu piyasa türünde en az iki firma bulunur ve iki firmanın olduğu oligopol piyasasına “düopol” adı verilir

Firma sayısının üst sınırı yoktur

Bu piyasanın en önemli özelliği “karşılıklı bağımlılık” tır

Bu piyasada aynı ürünü üreten çok sayıda nispeten küçük firma vardır

Açıklama:

Oligopol piyasası ile de gerçek hayatta sıkça karşılaşırız. Bu piyasa türünde en az iki firma bulunur ve iki firmanın olduğu oligopol piyasasına “düopol” adı verilir. Firma sayısının üst sınırı yoktur. bu piyasanın en önemli özelliği “karşılıklı bağımlılık” tır. Oligopol piyasasında üretilen ürünler homojen de olabilir heterojen de. Monopolcü rekabet piyasasında aynı ürünü üreten çok sayıda nispeten küçük firma vardır.

Doğru Cevap: E

Soru 30

Piyasa ve fiyatı kontrol gücü en üst düzeyde olan ve rekabetten yoksun olma özelliğine sahip piyasa türü aşağıdakilerden hangisidir?

Tam rekabet piyasası

Monopol piyasası

Oligopolcü rekabet piyasası

Monopolcü rekabet piyasası

Oligopol piyasası

Açıklama:

Monopollerin piyasa ve fiyatı kontrol gücü en üst düzeydedir. Monopolcü firmanın rekabetten yoksun olma özelliği onun ekonomik kârının uzun dönemde de devam etmesine neden olur. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 31

Ekonomik anlamda, bir mal veya hizmete yönelik, alım gücüyle desteklenmiş ve piyasaya yönelmiş satın alma isteğine ne denir?

Talep

Arz

Fayda

Pazarlama

Arge

Açıklama:

Ekonomik anlamda talep, bir mal veya hizmete yönelik, alım gücüyle desteklenmiş ve piyasaya yönelmiş satın alma isteğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 32

Bir mal veya hizmetten tüketirken tükettiğimiz son birimin toplam faydada meydana getirdiği değişikliğe ne denir?

Arz

Marjinal fayda

Orijinal fayda

Dolaylı fayda

Talep

Açıklama:

Bir mal veya hizmetten tüketirken tükettiğimiz son birimin toplam faydada meydana getirdiği değişikliğe marjinal fayda denir.

Doğru Cevap: B

Soru 33

Bir malın talebini etkileyen ilk faktör aşağıdakilerden hangisidir?

Başka malların fiyatları

Avrupa fiyatları

Malın kendi fiyatı

Malın hammadde fiyatı

Malın geçmiş yıllardaki fiyatı

Açıklama:

Bir malın talebini etkileyen ilk faktör malın kendi fiyatıdır. Bir malın kendi fiyatı değişirse aynı talep eğrisi üzerinde hareket edilir.

Doğru Cevap: C

Soru 34

Firmaların belirli bir dönemde çeşitli fiyat düzeylerinde bir maldan satmak (üretmek) istedikleri miktarla ne ad verilir?

Talep

Fayda

İstek

Arz

Planlama

Açıklama:

Arz, firmaların belirli bir dönemde çeşitli fiyat düzeylerinde bir maldan satmak (üretmek) istedikleri miktarlardır. Piyasa arzının temelinde firmaların bireysel arzları vardır.

Doğru Cevap: D

Soru 35

Arz edilen mal miktarı ile malın fiyatı arasındaki pozitif yönlü bu ilişki, ekonomi biliminde nasıl adlandırılır?

Talep kanunu

İstek kanunu

Arz faydası

Arz anayasası

Arz kanunu

Açıklama:

Arz edilen mal miktarı ile malın fiyatı arasındaki pozitif yönlü bu ilişki, ekonomi biliminde “arz kanunu” olarak bilinir.

Doğru Cevap: E

Soru 36

Aşağıdakilerden hangisi piyasa arzını etkileyen faktörlerden biri değildir?

Tüketim Maliyetleri ve Kişisel Düşünceler

Üretim Faktörü Maliyeti

Diğer Mal Fiyatları

Bekleyişler

Vergi, Teşvik ve Benzeri Düzenlemeler

Açıklama:

Piyasa Arzını Belirleyen Faktörler:
Üretim Faktörü Maliyeti
Diğer Mal Fiyatları
Bekleyişler
Vergi, Teşvik ve Benzeri Düzenlemeler şeklindedir.

Doğru Cevap: A

Soru 37

Üretimde kullanılan girdilerden en az birinin değiştirilemediği döneme ne ad verilir?

Uzun dönem

Kısa dönem

Orta dönem

Normal dönem

Farklı dönem

Açıklama:

Kısa Dönem:
Üretimde kullanılan girdilerden en az birinin değiştirilemediği dönemdir. Örneğin bir fabrikada işçi sayısı, hammadde, su ve elektrik değiştirilebildiği halde makine sayısı değiştirilemiyorsa kısa dönem koşulları geçerlidir. Kısa dönem sektörden sektöre değişir, sabit bir dönemle ifade edilemez.

Doğru Cevap: B

Soru 38

Üretimde kısa dönemde azalan verimler kanunu geçerliyken uzun dönemde hangi kavram geçerlidir?

Talep ekonomileri

Arz ekonomileri

Ölçek ekonomileri

Ölçek çıktıları

Fiyatlandırma

Açıklama:

Üretimde kısa dönemde azalan verimler kanunu geçerliyken uzun dönemde “ölçek ekonomileri” geçerlidir.

Doğru Cevap: C

Soru 39

Bilimsel ve teknik bir buluşun ya da böyle bir buluşu uygulama alanında kullanma hakkının kime ait olduğunu gösteren resmi belgeye ne ad verilir?

Lisans

Telif

Planlama

Patent

Coğrafi işaret

Açıklama:

Patent: Bilimsel ve teknik bir buluşun ya da böyle bir buluşu uygulama alanında kullanma hakkının kime ait olduğunu gösteren resmi belgedir.

Doğru Cevap: D

Soru 40

Yasa tarafından kısıtlanmış veya düzenlenmiş bir işin yapılması, bir teşebbüste bulunulabilmesi için kamu otoritesi tarafından verilen izin, yetki veya ruhsata ne ad verilmektedir?

Patent

Telif hakkı

Uygulama

Planlama

Lisans

Açıklama:

Lisans: Yasa tarafından kısıtlanmış veya düzenlenmiş bir işin yapılması, bir teşebbüste bulunulabilmesi için kamu otoritesi tarafından verilen izin, yetki veya ruhsat.

Doğru Cevap: E

Soru 41

Farklı piyasa türleriyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Tam rekabet piyasasında, piyasaya giriş ve çıkış çok zor ya da olanaksızdır.

Monopol piyasasında, piyasaya giriş ve çıkış çok zor ya da olanaksızdır.

Monopolcü rekabet piyasasında, piyasaya giriş ve çıkış çok zor ya da olanaksızdır.

Oligopol piyasasında, piyasaya giriş ve çıkış çok zor ya da olanaksızdır.

Düopol piyasasında, piyasaya giriş ve çıkış çok zor ya da olanaksızdır.

Açıklama:

Bir monopol ya fiilen kendiliğinden oluşur ya da devlet müdahalesiyle oluşturulur. Bazen bir doğal kaynağa sahip olmak monopolü otomatik olarak doğurur. Örneğin arazisinde çok nadir bulunan bir maden çıkan bir üretici o maddenin üretiminde monopol hâline gelir. Dolayısıyla bu piyasa türünde piyasaya giriş hemen hemen olanaksızdır.

Doğru Cevap: B

Soru 42

Bilimsel ve teknik bir buluşun ya da böyle bir buluşu uygulama alanında kullanma hakkının kime ait olduğunu gösteren resmi belgeye “........” denir.
Noktalı kısma gelmesi en uygun kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Patent

Telif hakkı

Lisans

Sertifika

Açıklama:

Patent, bilimsel ve teknik bir buluşun ya da böyle bir buluşu uygulama alanında kullanma hakkının kime ait olduğunu gösteren resmi belgedir. Telif hakkı (Copyright), bir kişi veya kişilerin her türlü fikri çabasıyla oluşturduğu bilgi, düşünce, sanat eseri ve ürünün kullanılması ve kopyalanması ile ilgili olarak sağlanan yasal haklardır. Lisans, yasa tarafından kısıtlanmış veya düzenlenmiş bir işin yapılması, bir teşebbüste bulunulabilmesi için kamu otoritesi tarafından verilen izin, yetki veya ruhsat.

Doğru Cevap: A

Soru 43

Bir fabrikada işçi sayısı, hammadde, su ve elektrik değiştirilebildiği halde makine sayısı değiştirilemiyorsa hangi dönem koşulları geçerlidir?

Yakın dönem

Uzak dönem

Kısa dönem

Orta dönem

Uzun dönem

Açıklama:

Kısa Dönem, üretimde kullanılan girdilerden en az birinin değiştirilemediği dönemdir. Örneğin bir fabrikada işçi sayısı, hammadde, su ve elektrik değiştirilebildiği halde makine sayısı değiştirilemiyorsa kısa dönem koşulları geçerlidir. Kısa dönem sektörden sektöre değişir, sabit bir dönemle ifade edilemez.

Doğru Cevap: C

Soru 44

Aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

GSYH makroekonominin konudur.

Fabrikanın verimlilik düzeyi mikroekonominin konusudur.

Bir ülkenin milli gelir düzeyi makroekonominin konusudur.

Bireylerin tek tek gelir düzeyleri mikroekonominin konusudur.

Cep telefonu piyasası ve cep telefonu talebi makroekonominin konusudur.

Açıklama:

Cep telefonu piyasası ve cep telefonu talebi mikro ekonominin, bir ülkede üretilen tüm mal ve hizmetlere olan toplam talep makroekonominin konusudur. Bir fabrikanın üretim koşulları, üretim miktarı, ürün fiyatları, üretilenlerin toplam değeri ve fabrikanın verimlilik düzeyi mikroekonominin, bir ülkede üretilen tüm mal ve hizmetlerin cari piyasa değerlerinin toplamı olan GSYH makroekonominin konudur. Bireylerin tek tek gelir düzeyleri ile mikroekonomi, bir ülkenin milli gelir düzeyi ile makroekonomi ilgilenir.

Doğru Cevap: E

Soru 45

Başka koşullar değişmezken, bir malın fiyatı düşerse o maldan daha çok talep ederiz. Bir malın fiyatı yükselirse o maldan daha az talep ederiz. Talep edilen mal miktarı ile malın fiyatı arasındaki negatif yönlü bu ilişki nasıl adlandırılır?

Talep kanunu

Arz kanunu

Fiyat kanunu

Mal kanunu

Ucuzluk kanunu

Açıklama:

Günlük yaşamdaki gözlem ve deneyimlerimizden biliyoruz ki bir malın talebi öncelikle o malın fiyatıyla ilişkilidir. Başka koşullar değişmezken, bir malın fiyatı düşerse o maldan daha çok talep ederiz. Bir malın fiyatı yükselirse o maldan daha az talep ederiz. Talep edilen mal miktarı ile malın fiyatı arasındaki negatif yönlü bu ilişki, ekonomi biliminde “talep kanunu” olarak bilinir.

Doğru Cevap: A

Soru 46

Arz edilen mal miktarı ile malın fiyatı arasındaki pozitif yönlü bu ilişki nasıl adlandırılır?

Talep kanunu

Arz kanunu

Fiyat kanunu

Mal kanunu

Ucuzluk kanunu

Açıklama:

Bir firma bir malın fiyatı yükselirse maliyet koşullarının sabit kaldığı varsayımıyla kârlılığı yükseleceği için o maldan daha çok arz eder. Arz edilen mal miktarı ile malın fiyatı arasındaki pozitif yönlü bu ilişki, ekonomi biliminde “arz kanunu” olarak bilinir.

Doğru Cevap: B

Soru 47

Prim

Kaynak

Süspansiyon

Sübvansiyon

Konvansiyon

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 48

Bazı mallar ancak birbirleri ile birlikte kullanılabilir veya tüketilebilir hâle gelir, bu tür mallara tamamlayıcı mallar adı verilir. Aşağıdakilerden hangisi tamamlayıcı mallara örnek oluşturmaz?

Ayakkabı - Çorap

Ayakkabı - Ayakkabı bağcığı

Otomobil - Benzin

Cep telefonu - Şarj cihazı

Bilgisayar - Harici bellek

Açıklama:

Bazı mallar ise ancak birbirleri ile birlikte kullanılabilir veya tüketilebilir hâle gelir. Bu tür mallara tamamlayıcı mallar adı verilir. Bu konudaki klasik bir örnek otomobil ve benzindir. Cep telefonu ve şarj cihazı, ayakkabı ve ayakkabı bağcığı, çay ve şeker de tamamlayıcı mallara örnek verilebilir. Birbirleri ile birlikte kullanılabildikleri için tamamlayıcı mallardan birinin fiyatındaki değişiklik diğerinin talebini etkiler.

Doğru Cevap: A

Soru 49

B malının talep miktarının A malının fiyatındaki değişikliğe duyarlılığına ne ad verilir?

Talebin fiyat esnekliği

Talebin çapraz fiyat esnekliği

Talebin gelir esnekliği

Arz esnekliği

Üretim esnekliği

Açıklama:

Talebin çapraz fiyat esnekliği; bu esneklik türünde B malının talep miktarının A malının fiyatındaki değişikliğe duyarlılığı ölçülmektedir.

Doğru Cevap: B

Soru 50

Tüketicilerin geliri arttığında talebi azalan mallara ne ad verilir?

Fakir mal

Ucuz mal

Bozuk mal

Esnek mal

Normal mal

Açıklama:

Tüketicilerin geliri arttığında bir mala olan talebin artmasını bekleriz. Eğer söz konusu mal tüketicilerin geliri arttığında talebi artan bir mal ise bu tür mallara “normal” mal denir. Tam tersi, tüketicilerin geliri arttığında talebi azalan mallara da “düşük mal” (fakir mal) adı verilir.

Doğru Cevap: A

Soru 51

Aşağıdakilerden hangisinde piyasa talebini etkileyen faktörler doğru olarak ifade edilmiştir?

Tüketicinin Harcama Düzeyi ve Dağılımı

İşletmelerin Tercihleri

İkame Piyasalar

İşletme Bekleyişleri

Nüfus

Açıklama:

Bir malın talebini belirleyen malın kendi fiyatı dışında da faktörler vardır. Eğer malın kendi fiyatı dışındaki faktörler değişirse talep eğrisi bütünüyle yer değiştirir ve tüm fiyat düzeylerinde talep edilen miktarlar artar veya azalır. Bu faktörler Tüketicinin Gelir Düzeyi ve Gelir Dağılımı, Tüketicilerin Zevk ve Tercihleri, Tüketici Bekleyişleri, İkame ve Tamamlayıcı Malların Fiyatları ile Nüfustur.

Doğru Cevap: E

Soru 52

Aşağıdakilerden hangisinde talep kanununu açıklayan tanım doğru bir şekilde ifade edilmiştir?

Bir mal veya hizmeti satın almayı aklımızdan geçirmektir.

Bir mal veya hizmete yönelik, alım gücüyle desteklenmiş ve piyasaya yönelmiş satın alma isteğidir.

Bir mal veya hizmetten tüketirken, tükettiğimiz son birimin toplam faydada meydana getirdiği değişikliktir.

Bir malın tüketilen ilk biriminin en yüksek faydayı sağlayacağını ama daha sonra tüketilen her birimin toplam faydada meydana getirdiği değişimin azalmasıdır.

Talep edilen mal miktarı ile malın fiyatı arasındaki negatif yönlü olan ilişkidir.

Açıklama:

Talep edilen mal miktarı ile malın fiyatı arasındaki negatif yönlü olan ilişkiye ekonomi biliminde “talep kanunu” olarak açıklanır.

Doğru Cevap: E

Soru 53

Aşağıdakilerden piyasa arzını etkileyen faktörlerin içerisinden hangisi ilk belirleyici olan unsurdur?

Üretim Faktörü Maliyeti

Diğer Mal Fiyatları

Bekleyişler

Vergi, Teşvik ve Benzeri Düzenlemeler

Malın Kendi Fiyatı

Açıklama:

Bir malın arzını belirleyen ilk faktör malın kendi fiyatıdır. Bir malın kendi fiyatı değişirse aynı arz eğrisi üzerinde hareket edilir.

Doğru Cevap: E

Soru 54

Aşağıdakilerden hangisinde arz kanununun tanımı doğru bir şekilde ifade edilmiştir?

Bir mal veya hizmeti satın almayı aklımızdan geçirmedir.

Bir mal veya hizmete yönelik, alım gücüyle desteklenmiş ve piyasaya yönelmiş satın alma isteğidir.

Bir mal veya hizmetten tüketirken, tükettiğimiz son birimin toplam faydada meydana getirdiği değişikliktir.

Bir malın tüketilen ilk biriminin en yüksek faydayı sağlayacağını ama daha sonra tüketilen her birimin toplam faydada meydana getirdiği değişimin azalmasıdır.

Arz edilen mal miktarı ile malın fiyatı arasındaki pozitif yönlü bir ilişkidir.

Açıklama:

Arz edilen mal miktarı ile malın fiyatı arasındaki pozitif yönlü bu ilişki, ekonomi biliminde “arz kanunu” olarak bilinir.

Doğru Cevap: E

Soru 55

Aşağıdakilerden hangisi açık maliyet ile alakalı ödemelerdendir?

Ücretler
Kira
Faiz
Hammadde
Ara Mallar

Yalnız I ve III

Yalnız II ve IV

Yalnız IV ve V

Yalnız I, II ve III

Hepsi

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 56

Aşağıdakilerden hangisi piyasa yapılarındandır?

Tam Rekabet
Monopolcü Rekabet
Oligopol
Monopol
Tek Düze

I, III ve V

Yalnız II ve IV

Yalnız III, IV ve V

I, II, III, IV ve V

Yalnız I, II, III ve IV

Açıklama:

Dört farklı piyasa yapısı bulunmaktadır: Tam rekabet, monopolcü rekabet, oligopol ve monopol.

Doğru Cevap: E

Soru 57

Aşağıdaki piyasa yapılarından hangisinde bir ürünün tek satıcısı veya üreticisi olarak yer alır?

Tam Rekabet
Monopolcü Rekabet
Oligopol
Monopol

Hepsi

Yalnız I

Yalnız II

Yalnız III

Yalnız IV

Açıklama:

Gerçek hayatta bir örneğini bulmanın çok zor olduğu bir piyasa türü de monopol piyasasıdır. Monopol bir ürünün tek satıcısı veya üreticisi olmak demektir. Ürettiği malın ikamesi yoksa monopolcü firma büyük bir güce sahip olur. Bir monopol ya fiilen kendiliğinden oluşur ya da devlet müdahalesiyle oluşturulur.

Doğru Cevap: E

Soru 58

Aşağıdaki piyasa yapılarından hangisinde piyasada çok sayıda firma ve tüketici yer alır?

Tam Rekabet

Monopolcü Rekabet

Oligopol

Monopol

Hepsi

Yalnız IV

Yalnız III

Yalnız II

Yalnız I

Açıklama:

Tam Rekabet Piyasasında, piyasada o kadar çok sayıda firma ve tüketici vardır ki hiçbiri tek başına piyasa üzerinde söz sahibi olamaz, alış ve satışlarıyla piyasa denge fiyatını etkileyemez. Dolayısıyla bu piyasada tek bir fiyat vardır, alıcı ve satıcılar bu fiyatı kabul etmek durumundadır. Yani bu piyasada fiyat “veri”dir. Mallar veya diğer bir deyişle ürünler birbirinin tıpatıp aynıdır, yani homojendir.

Doğru Cevap: E

Soru 59

Aşağıdakilerden hangisinde marjinal fayda tanımı doğru bir şekilde ifade edilmiştir?

Bir mal veya hizmeti satın almayı aklımızdan geçirmedir.

Bir mal veya hizmete yönelik, alım gücüyle desteklenmiş ve piyasaya yönelmiş satın alma isteğidir.

Bir malın tüketilen ilk biriminin en yüksek faydayı sağlayacağını ama daha sonra tüketilen her birimin toplam faydada meydana getirdiği değişimin azalmasıdır.

Talep edilen mal miktarı ile malın fiyatı arasındaki negatif yönlü olan ilişkidir.

Bir mal veya hizmetten tüketirken, tükettiğimiz son birimin toplam faydada meydana getirdiği değişikliktir.

Açıklama:

Bir mal veya hizmetten tüketirken tükettiğimiz son birimin toplam faydada meydana getirdiği değişikliğe marjinal fayda denir. Bir mal veya hizmetten tükettiğimiz ilk birim en yüksek marjinal faydayı sağlar. Daha sonraki birimlerin marjinal faydası giderek azalır. Bir noktada marjinal fayda sıfır olur, yani artık toplam faydamıza katkı yapmaz.

Doğru Cevap: E

Soru 60

Aşağıdakilerden hangisinde azalan marjinal fayda yasasını açıklayan tanım doğru bir şekilde ifade edilmiştir?

Bir mal veya hizmeti satın almayı aklımızdan geçirmedir.

Bir mal veya hizmete yönelik, alım gücüyle desteklenmiş ve piyasaya yönelmiş satın alma isteğidir.

Bir mal veya hizmetten tüketirken, tükettiğimiz son birimin toplam faydada meydana getirdiği değişikliktir.

Talep edilen mal miktarı ile malın fiyatı arasındaki negatif yönlü olan ilişkidir.

Bir malın tüketilen ilk biriminin en yüksek faydayı sağlayacağını ama daha sonra tüketilen her birimin toplam faydada meydana getirdiği değişimin azalmasıdır.

Açıklama:

Kardinalist iktisatçılar bir malın tüketilen ilk biriminin en yüksek faydayı sağlayacağını ama daha sonra tüketilen her birimin toplam faydada meydana getirdiği değişimin (yani “marjinal fayda” sının) azalacağını ileri sürerler. Bu duruma “azalan marjinal fayda yasası” adı verilir.

Doğru Cevap: E

Soru 61

Ekonomik anlamda .......... , bir mal veya hizmete yönelik, alım gücüyle desteklenmiş ve piyasaya yönelmiş satın alma isteğidir. Sözü edilen kavram aşağıdakilerden hangisidir?

arz

talep

girdi

mikroekonomi

istek

Açıklama:

Öncelikle “istek” ve “talep” kavramlarını karıştırmamamız gerekmektedir. Bu iki kavram aynı anlamda kullanılamaz. Ekonomik anlamda talep, bir mal veya hizmete yönelik, alım gücüyle desteklenmiş ve piyasaya yönelmiş satın alma isteğidir. Bir mal veya hizmeti satın almayı aklımızdan geçirirsek (hayal edersek) bu sadece bir istek olur, bunun ekonomik anlamda talep sayılabilmesi için isteğin yanında yeterli alım gücümüz olmalı (yani satın alma yeteneğine sahip olunmalı) ve satın alma amacıyla o mal veya hizmetin piyasasına yönelmiş olmalıyız.

Doğru Cevap: B

Soru 62

Bir mal veya hizmetten tüketirken tükettiğimiz son birimin toplam faydada meydana getirdiği değişikliğe ............ fayda denir. Boşluğa aşağıdakilerden hangisi uygundur?

orijinal

ordinal

kardinal

marjinal

maksimum

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 63

Bir malın talep edilen miktarıyla fiyatı arasındaki ilişkileri gösteren tabloya ............. adı verilir. Boşluğa aşağıdaki kavramlardan hangisi getirilmelidir?

talep kanunu

talep eğrisi

talep çizgisi

talep şedülü

talep grafiği

Açıklama:

Talep kanununu anlayabilmek için bir tablodan yararlanabiliriz. Bir malın talep edilen miktarıyla fiyatı arasındaki ilişkileri gösteren tabloya “talep şedülü” adı verilir.

Doğru Cevap: D

Soru 64

Bir malın talebini etkileyen ilk faktör aşağıdakilerden hangisidir?

tüketicinin gelir düzeyi

tüketicinin zevkleri

malın fiyatı

ikame malların fiyatı

tüketici bekleyişleri

Açıklama:

Bir malın talebini etkileyen ilk faktör malın kendi fiyatıdır. Bir malın kendi fiyatı değişirse aynı talep eğrisi üzerinde hareket edilir.

Doğru Cevap: C

Soru 65

Gelecekte olması beklenen olaylar bugünkü iktisadi davranışları belirleyen en önemli faktörlerden biridir. Bundan hareketle talepte oluşan değişiklik aşağıdaki faktörlerden hangisiyle alakalıdır?

malın fiyatı

tüketici bekleyişleri

tüketici zevkleri

nüfus

ikame malın fiyatları

Açıklama:

Bireyler, topluluklar ve devletlerin davranışlarında bekleyişlerin büyük etkisi vardır. Gelecekte olması beklenen olaylar bugünkü iktisadi davranışları belirleyen en önemli faktörlerden biridir. Tüketicilerin belirli konulardaki bekleyişleri de onların mal ve hizmet talebi üzerinde etkilidir.

Doğru Cevap: B

Soru 66

............. firmaların belirli bir dönemde çeşitli fiyat düzeylerinde bir maldan satmak (üretmek) istedikleri miktarlardır. Boşluğa aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?

talep

arz

ihracat

üretim

kota

Açıklama:

Arz, firmaların belirli bir dönemde çeşitli fiyat düzeylerinde bir maldan satmak (üretmek) istedikleri miktarlardır. Piyasa arzının temelinde firmaların bireysel arzları vardır. Her bir firmanın bir malın değişik fiyatlarından satmaya (üretmeye) hazır olduğu miktarlar farklıdır

Doğru Cevap: B

Soru 67

Bir malın farklı fiyatları ile piyasada arz edilmek (üretilmek, satılmak) istenilen miktarları arasındaki ilişkileri gösteren tabloya ...................... adı verilir. Boşluğa aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?

arz şedülü

arz eğrisi

arz maksimizasyonu

arz grafiği

arz şeması

Açıklama:

Arz kanununu anlayabilmek için bir tablodan yararlanabiliriz. Bir malın farklı fiyatları ile piyasada arz edilmek (üretilmek, satılmak) istenilen miktarları arasındaki ilişkileri gösteren tabloya “arz şedülü” adı verilir.

Doğru Cevap: A

Soru 68

konvansiyon

sübvansiyon

tolerans

damping

iskonto

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Soru 69

Fiyatı %300 (yüzde üçyüz) arttığında arzı %1500 (yüzde binbeşyüz) artan bir malın arz esnekliği katsayısı aşağıdakilerden hangisidir?

0,2

4,5

Açıklama:

Arz esnekliği, arz edilen miktardaki yüzde değişmenin fiyattaki yüzde değişmeye oranıdır. Arz esnekliğini şu formülle ölçebiliriz:
Arz Esnekliği = Malın Arz Edilen Miktarındaki % Değişme/Malın Fiyatındaki % Değişme
Formüle göre bulunacak değer 5 olacaktır.

Doğru Cevap: C

Ünite 3

Soru 1

Amortismanlar
Ücret
Rant
Kira
Dolaylı vergiler

Gelir yöntemiyle GSYH hesaplanırken yukarıdaki değişkenlerden hangileri dahil edilir?

II ve V

III ve IV

I ve III

I, II, ve V

I, II, III ve V

Açıklama:

Gelir yöntemiyle GSYH şu şekilde ifade edilebilir:
GSYH=Ücret+Faiz+Rant+Kar+Dolaylı vergiler+Amortismanlar

Doğru Cevap: E

Soru 2

GSYH'nın Harcamalar yöntemi ile hesaplanmasında kullanılan aşağıdaki değişkenlerden hangisi dışa açık ekonomi olmanın bir sonucudur?

Hane halkının tüketim harcamaları (C)

Firmaların yatırım harcamaları (I)

Devletin tüketim harcamaları (G)

İhracat (X)

Amortisman harcamaları (A)

Açıklama:

Hane halkı ve firmalar gelirlerinin bir kısmını tüketim harcamalarına (C) ayırırken bir kısmını yatırım harcamalarında (I) kullanırlar. Benzer şekilde devlet de bir takım tüketim ve yatırım harcamalarında (G) bulunur. Dolayısıyla tüm bu harcamaların toplamı bize yine GSYH değerini verecektir. Ancak günümüz dışa açık ekonomileri için eşitliğe ihracat (X) ve ithalatın (M) da dâhil edilmesi gerekir. Burada ihracattan elde edilen gelir eşitliğe eklenirken, ithalat için yapılan harcamalar eşitlikten çıkarılır ve net ihracat (X - M) değeri modele dâhil edilir.

Doğru Cevap: D

Soru 3

Ekonominin daralma dönemlerinde talepte yaşanan azalmalara bağlı olarak oluşan işsizlik türü ................. işsizliktir.
Yukarıdaki ifadeyi doğru olarak tamamlayacak kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Doğal

Geçici (friksiyonel)

Yapısal

Konjonktürel

Dalgalı

Açıklama:

Her ekonomide belirli dönemlerde toplam hasılanın artması veya azalması şeklinde görülen konjonktürel dalgalanmalar yaşanmaktadır. Konjonktürel işsizlik ise ekonominin daralma dönemlerinde talepte yaşanan azalmalara bağlı olarak oluşan işsizlik türünü tanımlar. Ekonomilerin daralma dönemlerinde yeni iş alanlarının oluşması da oldukça güçtür. Bu nedenle ekonomilerin daralma dönemlerinde iş bulma süresi de uzamaktadır.

Doğru Cevap: D

Soru 4

Gelişmiş ülkeler için yaklaşık %1-2 civarında bir işsizlik oranı doğal işsizlik oranı olarak kabul edilir.
Bir ekonomide friksiyonel işsizlik oranı ile yapısal işsizlik oranının toplamına doğal işsizlik oranı adı verilir.
Eğer bir ekonomide işsizlik oranı doğal işsizlik oranının üzerinde ise, diğer bir ifadeyle konjonktürel işsizlik söz konusu ise fiili hasıla potansiyel hasılanın üzerinde seyredecektir.
Eğer bir ekonomide çalışma istek ve arzusunda olup iş arayan ancak bulamayan bir kitle varsa bu ekonomi için eksik istihdam söz konusudur.
Toplam işgücü, istihdam edilenler ve işsizlerin toplamından oluşmaktadır.

İşsizlik ile ilgili yukarıda verilenlerden hangileri doğrudur?

I, II, IV ve V

II, IV ve V

I, ve III

II ve V

I ve IV

Açıklama:

Gelişmiş ülkeler için yaklaşık %5-6 civarında bir işsizlik oranı doğal işsizlik oranı olarak kabul edilir.
Bir ekonomide geçici (friksiyonel) işsizlik oranı ile yapısal işsizlik oranının toplamına doğal işsizlik oranını adı verilir.
Eğer bir ekonomide işsizlik oranı doğal işsizlik oranının üzerinde ise, diğer bir ifadeyle konjonktürel işsizlik söz konusu ise fiili hasıla potansiyel hasılanın altında kalmaktadır.
Eğer bir ekonomide çalışma istek ve arzusunda olup iş arayan ancak bulamayan bir kitle varsa bu ekonomi için eksik istihdam söz konusudur.
Toplam işgücü, istihdam edilenler ve işsizlerin toplamından oluşmaktadır.

Doğru Cevap: B

Soru 5

TÜFE
ÜFE
GSMH
İKO
GSYH deflatörü

Yukarıdakilerden hangileri enflasyon ölçümünde kullanılan endeksler arasında yer alır?

I, II, III ve IV

I, II ve V

III ve V

II ve IV

I ve II

Açıklama:

Enflasyonun ölçümünde kullanılan birtakım endeksler vardır. Bunlar temel olarak Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE), Üretici Fiyat Endeksi (ÜFE) ve GSYH Deflatörü’dür.

Doğru Cevap: B

Soru 6

........................, belirli bir yılda üretilen mal ve hizmetlerin baz alınan yılın fiyatları cinsinden değeridir.
Yukarıdaki ifadeyi doğru şekilde tamamlayacak kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Reel GSYH

Nominal GSYH

GSYH Deflatörü

GSMH

Enflasyon oranı

Açıklama:

Reel GSYH ise belirli bir yılda üretilen mal ve hizmetlerin baz alınan yılın fiyatları cinsinden değeri olarak ifade edilir.

Doğru Cevap: A

Soru 7

Talep enflasyonu
Hiperenflasyon
Ilılmlı enflasyon
Maliyet Enflasyonu
Arz Enflasyonu

Yukarıdakilerden hangileri enflasyonun ortaya çıkış nedenine göre sınıflandırılmasıyla ortaya çıkan türler arasında yer alır?

Yalnız II

I ve V

I ve IV

II ve IV

III ve V

Açıklama:

Enflasyon ortaya çıkış nedenlerine göre, Talep Enflasyonu ve Maliyet Enflasyonu olmak üzere ikiye ayrılır. Talep enflasyonunda, cari fiyatlar genel düzeyinde, ekonomide üretilen toplam mal ve hizmetler, toplam talebi karşılayamamaktadır ve bu da fiyatlar genel düzeyinin artmasına neden olmaktadır. Maliyet enflasyonu ise üretim girdi maliyetlerinde meydana gelen artışların fiyatlar genel düzeyini arttırmasıyla oluşan enflasyon türünü ifade etmektedir.

Doğru Cevap: C

Soru 8

Dönem sonunda hesaplanan faiz anaparaya eklenir.
Anapara her dönem vade sonunda artar.

Yukarıdaki özellikler aşağıdaki faiz türlerinden hangisine ilişkindir?

Bileşik faiz

Nominal faiz

Reel faiz

Uzun vadeli faiz

Basit faiz

Açıklama:

Eğer her dönem sonunda hesaplanan faiz anaparaya ekleniyor ve bu anapara üzerinden tekrar faiz hesaplanıyorsa burada bileşik faiz söz konusudur. Bileşik faizde anapara her dönem vade sonunda oluşan faiz getirisi kadar artmaktadır.

Doğru Cevap: A

Soru 9

Ekonomide para politikalarının genel uygulayıcısı aşağıdakilerden hangisidir?

Hazine ve Maliye Bakanlığı

Merkez Bankası

Sermaye Piyasası Kurulu

Cumhurbaşkanı

BİST

Açıklama:

Para politikasının temel yürütücüsü merkez bankalarıdır. Ülkemizde de bu görevi Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) üstlenmiştir. Asıl hedefi fiyat istikrarını sağlamak olan TCMB, hükümetin büyüme ve istihdam politikalarını da desteklemektedir. Bu amaca yönelik olarak TCMB para arzını kontrol ederek faiz kanalıyla ekonomiyi etkileme gücüne sahiptir.

Doğru Cevap: B

Soru 10

Ekonominin genişleme dönemlerinde enflasyon azalmakta, daralma dönemlerinde ise artmaktadır.
Enflasyon ile işsizlik arasındaki ters yönlü ilişki Philips Eğrisi ile açıklanmaktadır.
İstihdam artışı ile millî gelir artışı arasında pozitif yönlü bir ilişki söz konusudur.
Eğer enflasyon talep itişli ise enflasyon ile faiz arasında doğru yönlü bir ilişkinin varlığından söz edilebilir.
Faizlerdeki artış yüksek reel getirir elde etmek isteyen yabancı sermayeyi çekmektedir.

Makroekonomik değişkenlere ilişkin yukarıda verilen ifadelerden hangileri doğrudur?

II, III ve V

I, III ve IV

II ve III

III ve V

I ve IV

Açıklama:

Ekonominin genişleme dönemlerinde enflasyon artmakta, daralma dönemlerinde ise azalmaktadır.
Eğer enflasyon talep itişli ise enflasyon ve faizler arasında ters yönlü bir ilişkinin varlığından söz edilebilir.

Doğru Cevap: A

Soru 11

'Bir ülkenin sınırları içerisinde belirli bir dönemde üretilen nihai mal ve hizmetlerin parasal değerlerinin toplamı' olarak tanımlanan kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Gayri Safi Milli Hasıla

Gayri Safi Yurtiçi Hasıla

Ekonomik Büyüme

Milli Gelir

Amortisman

Açıklama:

GSYH, bir ülkenin sınırları içerisinde belirli bir dönemde üretilen nihai mal ve hizmetlerin parasal değerlerinin toplamından oluşurken, GSMH bir ülkenin vatandaşları tarafından ülke sınırları içerisinde ve dışarısında üretilen nihai mal ve hizmetlerin toplam parasal değerini temsil etmektedir. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 12

Aşağıdakilerden hangisi üretim faktörlerinden biridir?

Kar

Faiz

Ücret

Girişimci

Rant

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 13

Ekonomilerde yeni iş hayatına girme, bir işi bıraktıktan sonra tekrar başka iş arama veya iş değiştirme durumlarında ortaya çıkan işsizlik türüne ne ad verilmektedir?

Doğal İşsizlik

Yapısal İşsizlik

Konjonktürel İşsizlik

İktisadi İşsizlik

Geçici İşsizlik

Açıklama:

Ekonomilerde her zaman yeni iş hayatına girecek olanlar, bir işi bıraktıktan sonra tekrar başka iş arayanlar veya iş değiştirenler olmaktadır. Bu durumlarda ortaya çıkan işsizlik türüne geçici, friksiyonel veya arızi işsizlik adı verilmektedir. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 14

Daha önce bilgisayar disketi üretimi yapanların, disket yerine CD lerin kullanımıyla işsiz kalmaları aşağıdaki işsizlik türlerinden hangisine örnek olarak verilebilir?

Doğal İşsilik

Friksiyonel İşsizlik

Yapısal İşsizlik

Konjonktürel İşsizlik

Geçici İşsizlik

Açıklama:

Üretim yapısında meydana gelen değişikliklerin uyarlanma sürecinde oluşan işsizlik türüne yapısal işsizlik adı verilir. Diğer bir ifadeyle yapısal işsizlik ekonomilerde meydana gelen yapısal değişikliklerden kaynaklanan işsizlik türüdür. Bu tür işsizlik teknolojik gelişme, tüketicilerin talep yapısının değişmesi veya firmaların üretim yapılarının değişmesi gibi çok sayıda faktörden etkilenmektedir. Örneğin, doğalgaz tüketiminin giderek yaygınlaşması, soba talebini azaltacaktır. Bu durumda, zamanla daha az soba üretimi gerçekleştirilecek ve bu sektörde çalışanlar belirli bir zaman sonra işsiz kalacaktır. Bu ve bunun gibi ekonominin genel yapısında meydana gelen değişmelerin yol açtığı işsizlik türü yapısal işsizliği tanımlamaktadır. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 15

Ekonominin daralma dönemlerinde talepte yaşanan azalmalara bağlı olarak oluşan işsizlik türü aşağıdakilerden hangisidir?

Konjonktürel İşsizlik

Yapısal İşsizlik

Doğal İşsizlik

Geçici İşsizlik

Arızi İşsizlik

Açıklama:

Konjonktürel işsizlik ise ekonominin daralma dönemlerinde talepte yaşanan azalmalara bağlı olarak oluşan işsizlik türünü tanımlar. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 16

Hanehalkları tarafından tüketilen mal ve hizmetlerin fiyatlarının zaman içindeki değişimini ölçen bir fiyat endeksine verilen ad aşağıdakilerden hangisidir?

Üretici Fiyat Endeksi

Tüketici Fiyat Endeksi

Enflasyon Oranı

Enflasyon

Gayri safi Yurtiçi Hasıla Deflatörü

Açıklama:

Tüketici fiyat endeksi, hanehalkları tarafından tüketilen mal ve hizmetlerin fiyatlarının zaman içindeki değişimini ölçen bir fiyat endeksidir. Tüketici fiyat endeksi, bireylerin ortalama tüketim kalıplarını yansıtan bir tüketim sepeti yardımıyla fiyatlar genel düzeyinde meydana gelen değişimleri ölçmektedir. TÜFE endeksinde meydana gelen yıllık yüzde değişim ise enflasyon oranını gösterir. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 17

Verginin tahakkuku ile tahsili arasında geçen zamanda vergi gelirlerinin reel değerinde meydana gelen azalmalara ne denir?

Amortisman

Enflasyon

Ayakkabı eskitme Maliyeti

Olivera-Tanzi Etkisi

Nominal Fazi

Açıklama:

Olivera-Tanzi Etkisi Verginin tahakkuku ile tahsili arasında geçen zamanda vergi gelirlerinin reel değerinde meydana gelen azalmalara denir. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 18

Her dönem sonunda hesaplanan faiz anaparaya eklenip, bu anapara üzerinden tekrar faiz hesaplanarak oluşturulan faiz türü aşağıdakilerden hangisidir?

Kısa Vadeli Faiz

Bileşik Faiz

Reel Faiz

Nominal Faiz

Basit Faiz

Açıklama:

Faiz oranları için yapılan bir diğer ayrım da basit ve bileşik faiz ayrımıdır. Eğer her dönem sonunda aynı anapara üzerinden faiz hesaplanıyorsa burada basit faiz söz konusudur. Eğer her dönem sonunda hesaplanan faiz anaparaya ekleniyor ve bu anapara üzerinden tekrar faiz hesaplanıyorsa burada ise bileşik faiz söz konusudur. Diğer bir ifadeyle, basit faizde anapara değişmezken, bileşik faizde anapara her dönem vade sonunda oluşan faiz getirisi kadar artmaktadır. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 19

Merkez Bankasının para politikası aracı olarak kullandığı önemli bir diğer araç olan ve iskonto edilmiş değerli menkul kıymetlerin belirli bir bedel karşılığında yeniden iskonto edilmesi anlamına gelen kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Genişletici Para Politikası

Daraltıcı Para Politikası

Menkul Kıymet

Repo

Reeskont

Açıklama:

Merkez Bankasının para politikası aracı olarak kullandığı önemli bir diğer araç ise reeskont oranıdır. Burada Merkez Bankasının reeskont oranını kullanarak para arzını nasıl kontrol ettiğini anlayabilmek için reeskont oranının ne ifade ettiğini bilmek gerekir. Reeskont, iskonto edilmiş değerli menkul kıymetlerin belirli bir bedel karşılığında yeniden iskonto edilmesi anlamına gelir. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 20

Aşağıda verilen makroekonomik değişkenler arasındaki ilişkilerden hangisi yanlıştır?

Toplam talebi azaltmaya yönelik uygulanan politikalar fiyatlar genel düzeyi üzerindeki baskıyı azaltmaktadır.

Emek faktöründeki artış üretimi ve millî geliri artırmaktadır

Enflasyon ile işsizlik arsında ters yönlü bir ilişki vardır.

Faizler arttırılarak toplam talep azaltılabilir.

Enflasyon ile döviz kuru arasında ters yönlü bir ilişki vardır.

Açıklama:

Uluslararası ödemeler döviz kuru üzerinden yapılmaktadır. Döviz kurunda yaşanan artış ihraç edilen ürünleri görece daha ucuz hâle getirirken, ithal malların fiyatını yükseltmektedir. Bu durum iç piyasada fiyatlar genel düzeyi üzerinde baskı oluşturarak enflasyonu tetiklemektedir. Dolayısıyla burada enflasyon ile döviz kuru arasında doğru yönlü bir ilişkinin varlığından söz edebiliriz. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 21

Bir ülkenin vatandaşları tarafından ülke sınırları içerisinde ve dışarısında üretilen nihai mal ve hizmetlerin toplam parasal değerini temsil etmek için kullanılan kavram aşağıdakilerden hangisidir?

GSMH

GSYH

GMSF

GYHS

GHMS

Açıklama:

GSMH bir ülkenin vatandaşları tarafından ülke sınırları içerisinde ve dışarısında üretilen nihai mal ve hizmetlerin toplam parasal değerini temsil etmektedir.

Doğru Cevap: A

Soru 22

I. Üretim Yöntemi
II. Gelir Yöntemi
III. Harcama Yöntemi
GSYH’nin ölçülmesinde temel olarak alınan yöntem ya da yöntemler yukarıdakilerden hangisidir?

Yalnız I.

Yalnız II.

Yalnız III.

II, III

I, II, III

Açıklama:

GSYH’nin ölçülmesinde temel olarak üç farklı yöntemden faydalanılır. Bunlar; Üretim Yöntemi, Gelir Yöntemi ve Harcama Yöntemidir. Her üç yöntemle ulaşılan GSYH değerleri birbirine eşittir.

Doğru Cevap: E

Soru 23

GSYH hesaplanmasında kullanılan gelir yönteminde aşağıdakilerden hangisi doğrudan gelir sayılmaz?

Kar

Amortismanlar

Ücret

Faiz

Rant

Açıklama:

Temel olarak dört üretim faktörü vardır. Bunlar; emek, sermaye, toprak ve girişimcidir. Bu üretim faktörlerinin ise dört tür geliri vardır. Bunlar; emek faktörünün elde ettiği ücret, sermaye faktörünün elde ettiği faiz, toprak faktörünün elde ettiği rant ve girişimcinin elde ettiği kardır. Bu gelirlerin toplamına, doğrudan gelir sayılmayan ancak GSYH içinde yer alan dolaylı vergiler ve amortismanları da dâhil ederek GSYH’yi hesaplayabiliriz.

Doğru Cevap: B

Soru 24

Harcamalar yöntemiyle GSYH ifade edilirken [GSYH:C+I+G+(X-M)] "C" neyi temsil etmektedir?

ihracat

yatırım harcamaları

tüketim harcamaları

ithalat

tüketim ve yatırım harcamaları

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 25

Aşağıdakilerden hangisi işsizlik oranının hesaplanmasında kullanılır?

İşsizlik oranı: (işsizlerin sayısı+toplam iş gücü miktarı)x100

İşsizlik oranı: (toplam iş gücü miktarı-işsizlerin sayısı)x100

İşsizlik oranı: (toplam iş gücü miktarı/işsizlerin sayısı)x100

İşsizlik oranı: (işsizlerin sayısı/toplam iş gücü miktarı)x100

İşsizlik oranı: işsizlerin sayısı x toplam iş gücü miktarı x 100

Açıklama:

İktisatta, çalışma istek ve arzusunda olup, cari ücret düzeyinden çalışmaya razı olmasına rağmen iş arayan ancak bulamayanlara işsiz adı verilmektedir. Bir ekonomi için işsizlik oranı ise tanımda bahsi geçen işsizlerin toplam işgücü içindeki payını ifade etmektedir. Toplam işgücü ise, istihdam edilenler ve işsizlerin toplamından oluşmaktadır.
İşsizlik oranı: (işsizlerin sayısı/toplam iş gücü miktarı)x100

Doğru Cevap: D

Soru 26

Hanehalkları tarafından tüketilen mal ve hizmetlerin fiyatlarının zaman içindeki değişimini ölçen fiyat endeksine ne ad verilir?

Tüketici Fiyat Endeksi

Üretici Fiyat Endeksi

GSYH Deflatörü

Enflasyon

Reel GSYH

Açıklama:

Enflasyonun ölçümünde kullanılan birtakım endeksler vardır. Bunlar temel olarak Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE), Üretici Fiyat Endeksi (ÜFE) ve GSYH Deflatörü’dür. Tüketici fiyat endeksi, hanehalkları tarafından tüketilen mal ve hizmetlerin fiyatlarının zaman içindeki değişimini ölçen bir fiyat endeksidir.

Doğru Cevap: A

Soru 27

Aşağıdakilerden hangisi şiddetine göre enflasyon çeşitlerinden biri değildir?

Ilımlı Enflasyon

Yüksek Enflasyon

Talep Enflasyonu

Hiperenflasyon

Dörtnala enflasyon

Açıklama:

Şiddetine göre enflasyon temelde üç farklı şekilde kendini gösterir. Bunlar; Ilımlı Enflasyon, Yüksek Enflasyon (Dörtnala enflasyon) ve Hiperenflasyondur.

Doğru Cevap: C

Soru 28

Merkez Bankasının para arzını kontrol etmek amacıyla para ve sermaye piyasalarında hazine bonosu, tahvil ve hisse senedi alım satımı yapmasına ne ad verilir?

açık piyasa işlemleri

zorunlu karşılık oranları

reeskont oranı

genişletici para politikası

daraltıcı para politikası

Açıklama:

Açık piyasa işlemleri, Merkez Bankasının para arzını kontrol etmek amacıyla para ve sermaye piyasalarında hazine bonosu, tahvil ve hisse senedi alım satımı yapmasıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 29

Enflasyon ile işsizliğin bir arada görüldüğü ekonomik duruma ne ad verilir?

Olivera-Tanzi Etkisi

nominal döviz kuru

Otomatik stabilizatör

Reeskont

Stagflasyon

Açıklama:

1950’li yıllarda ortaya atılan Philips Eğrisi, 1970’lerde görülen stagflasyon olgusuyla tartışmalı bir hâle gelmiştir. Stagflasyon, enflasyon ile işsizliğin bir arada görüldüğü ekonomik durumu ifade etmektedir.

Doğru Cevap: E

Soru 30

Makroekonomik değişkenler arasındaki ilişki ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Enflasyon ile işsizlik arasındaki doğru yönlü ilişki vardır.

millî gelir ile enflasyon arasında ters yönlü bir ilişki vardır.

millî gelir ile işsizlik arasındaki ters yönlü ilişki vardır

enflasyon ile faiz arasında ters yönlü bir ilişki vardır.

faiz ile döviz kuru arasında doğru yönlü bir ilişki vardır.

Açıklama:

istihdam artışı ile millî gelir artışı arasında pozitif yönlü bir ilişki söz konusudur. Bu aynı zamanda işsizlik ile millî gelir arasında negatif yönlü bir ilişki olduğu anlamına gelir

Doğru Cevap: C

Soru 31

.................., ekonominin daralma dönemlerinde talepte yaşanan azalmalara bağlı olarak oluşan işsizlik türüdür.
Yukarıdaki boşluğu en doğru şekilde tanımlayan kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Geçici işsizlik

Doğal işsizlik

Konjonktürel işsizlik

Yapısal işsizlik

Friksiyonel işsizlik

Açıklama:

Her ekonomide belirli dönemlerde toplam hasılanın artması veya azalması şeklinde görülen konjonktürel dalgalanmalar yaşanmaktadır. Konjonktürel işsizlik, ekonominin daralma dönemlerinde talepte yaşanan azalmalara bağlı olarak oluşan işsizlik türünü tanımlar.

Doğru Cevap: C

Soru 32

Genellikle enflasyonun çift haneli rakamları görmediği, ancak bireylerin alım gücünü etkileyen enflasyon oranını tanımlayan kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Ilımlı enflasyon

Yüksek enflasyon

Hiperenflasyon

Dörtnala enflasyon

Düşük enflasyon

Açıklama:

Ilımlı enflasyon, net bir oran verilmemekle birlikte genelde enflasyonun çift haneli rakamları görmediği ancak bireylerin alım gücünü etkileyen enflasyon oranı şeklinde tanımlanmaktadır.

Doğru Cevap: A

Soru 33

Ulusal paranın yabancı paraya oranlanmasıyla hesaplanana döviz kuru aşağıdakilerden hangisidir?

Reel döviz kuru

Reel efektif döviz kuru

Nominal döviz kuru

Çapraz döviz kuru

Birleşik döviz kuru

Açıklama:

Nominal döviz kurunda kur, ulusal paranın yabancı paraya oranlanmasıyla hesaplanır.

Doğru Cevap: C

Soru 34

Ekonomi politikalarıyla ilgili aşağıdaki bilgilerden hangisi doğru değildir?

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasının temel amacı fiyat istikrarını sağlamaktır

Merkez Bankasının para arzını arttırmaya yönelik politikalarına genişletici para politikası adı verilir

Para politikaları merkez bankaları tarafından uygulanır

Para politikalarının temel uygulama araçları hükumet harcamaları ve vergilerdir

Maliye politikası hükumetler tarafından uygulanır

Açıklama:

Ekonomide maliye politikası hükumetler tarafından uygulanırken, para politikasının temel uygulayıcısı merkez bankalarıdır. Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasının temel amacı fiyat istikrarını sağlamaktır. Merkez Bankasının para arzını arttırmaya yönelik politikalarına genişletici para politikası adı verilir. Ancak para politikalarının değil, maliye politikasının temel uygulama araçları hükumet harcamaları ve vergilerdir.

Doğru Cevap: D

Soru 35

Aşağıdakilerden hangisi veya hangileri Merkez Bankasının para politikası uygulamalarında kullandığı politika araçları arasında sıralanabilir?
I. Açık piyasa işlemleri
II. Zorunlu karşılıklar
III. Reeskont oranı

Yalnız I

I ve III

Yalnız II

II ve III

I, II ve III

Açıklama:

Merkez Bankası’nın para politikası uygulamalarında kullandığı politika araçları temel olarak açık piyasa işlemleri, zorunlu karşılıklar ve reeskont oranıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 36

Enflasyon ile işsizliğin bir arada görüldüğü ekonomik durumu ifade eden kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Dalgalı döviz kuru

Yapısal işsizlik

Stagflasyon

Friksiyonel işsizlik

Devalüasyon

Açıklama:

Stagflasyon, enflasyon ile işsizliğin bir arada görüldüğü ekonomik durumu ifade etmektedir.

Doğru Cevap: C

Soru 37

Aşağıdaki ifadelerden hangisi veya hangilerinin doğru olduğu söylenebilir?
I. Enflasyon talep itişli ise burada üretilen toplam mal ve hizmetler toplam talebi karşılamıyor demektir
II. Döviz kurunda yaşanan artış ihraç edilen ürünleri görece daha pahalı hale getirir
III. Faizler yükseldikçe sermayenin reel getirisi düşer

Yalnız I

Yalnız II

I ve II

Yalnız III

II ve III

Açıklama:

Enflasyon talep itişli ise burada üretilen toplam mal ve hizmetler toplam talebi karşılamıyor demektir. Ancak, döviz kurunda yaşanan artış ihraç edilen ürünleri görece daha ucuz hale getirir. Ayrıca, faizler yükseldikçe sermayenin reel getirisi de artmaktadır.

Doğru Cevap: A

Soru 38

Üretim girdilerinin maliyetlerinde meydana gelen artışların fiyatlar genel düzeyini arttırmasını ifade eden kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Maliyet çekişli enflasyon

Talep itişli enflasyon

Stagflasyon

Devalüasyon

Reeskont oranı

Açıklama:

Maliyet çekişli enflasyon, üretim girdilerinin maliyetlerinde meydana gelen artışların fiyatlar genel düzeyini arttırmasını ifade eder.

Doğru Cevap: A

Soru 39

Enflasyon ile işsizlik arasındaki ters yönlü ilişki aşağıdakilerden hangisi ile açıklanmaktadır?

Okun Yasası

Reeskont Oranı

Otomatik stabilizatör

Çapraz Döviz Kuru

Philips Eğrisi

Açıklama:

Enflasyon ile işsizlik arasındaki ters yönlü ilişki Philips Eğrisi ile açıklanmaktadır.

Doğru Cevap: E

Soru 40

İskonto edilmiş değerli menkul kıymetlerin belirli bir bedel karşılığında yeniden iskonto edilmesi anlamına gelen kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Enflasyon

Reeskont

Repo

Devalüasyon

Stagflasyon

Açıklama:

Reeskont, iskonto edilmiş değerli menkul kıymetlerin belirli bir bedel karşılığında yeniden iskonto edilmesi anlamına gelir.

Doğru Cevap: B

Soru 41

GSYH’de meydana gelen yıllık yüzde artış ......................... olarak nitelendirilmektedir. Boşluğa aşağıdaki kavramlardan hangisi getirilmelidir?

faiz artışı

ekonomik büyüme

iş gücü artışı

fiyat artışı

enflasyon artışı

Açıklama:

Ekonomik büyüme Gayri Safi Yurt İçi Hasılada (GSYH) gerçekleşen yüzdelik artışı ifade eder.

Doğru Cevap: B

Soru 42

GSYH hesaplamasında Ücret, faiz, kar, rant, dolaylı vergiler ve amortismanları göz önünde bulunduran hesaplama yöntemi aşağıdakilerden hangi isimle anılır?

faiz yöntemi

gider yöntemi

ücret yöntemi

gelir yöntemi

harcamalar yöntemi

Açıklama:

GSYH hesaplamasında kullanılan bir diğer yöntem ise gelir yöntemidir. Burada, mal ve hizmetlerin üretim aşamasında yer alan üretim faktörlerinin toplam üretimden aldıkları paylar toplanarak GSYH değerine ulaşılmaktadır. Temel olarak dört üretim faktörü vardır. Bunlar; emek, sermaye, toprak ve girişimcidir. Bu üretim faktörlerinin ise dört tür geliri vardır. Bunlar; emek faktörünün elde ettiği ücret, sermaye faktörünün elde ettiği faiz, toprak faktörünün elde ettiği rant ve girişimcinin elde ettiği kardır. Bu gelirlerin toplamına, doğrudan gelir sayılmayan ancak GSYH içinde yer alan dolaylı vergiler ve amortismanları da dâhil ederek GSYH’yi hesaplayabiliriz.

Doğru Cevap: D

Soru 43

Eğer bir ekonomide çalışma istek ve arzusunda olup iş arayan ancak bulamayan bir kitle varsa bu ekonomi için aşağıdakilerden hangisinin söz konusu olduğuna işaret eder?

resesyon

durgunluk

eksik istihdam

daralma

yüksek faiz

Açıklama:

Eğer bir ekonomide çalışma istek ve arzusunda olup iş arayan ancak bulamayan bir kitle varsa bu ekonomi için eksik istihdam söz konusudur. Bu ifadeden de anlaşılacağı gibi eksik istihdam bize ekonomide işsizlerin olduğunu yani işsizlik olgusunu ima etmektedir.

Doğru Cevap: C

Soru 44

Her ekonomide belirli dönemlerde toplam hasılanın artması veya azalması şeklinde görülen konjonktürel dalgalanmalar yaşanmaktadır. ............... ise ekonominin daralma dönemlerinde talepte yaşanan azalmalara bağlı olarak oluşan işsizlik türünü tanımlar. Sözü edilen işsizlik türü aşağıdakilerden hangisidir?

geçici işsizlik

friksiyonel işsizlik

doğal işsizlik

yapısal işsizlik

konjonktürel işsizlik

Açıklama:

Konjonktürel işsizlik belirli zamanlarda ekonominin daralmasından kaynaklanan işsizliği tanımlar.

Doğru Cevap: E

Soru 45

................. paranın bütün işlevlerini artık yitirdiği, enflasyon oranının bazı kaynaklara göre yıllık %1000’in, bazı kaynaklara göre ise aylık %50’nin üzerine çıktığı enflasyonu ifade etmektedir. Tanımı yapılan kavram aşağıdakilerden hangisidir?

ılımlı enflasyon

yüksek enflasyon

süper enflasyon

hiperenflasyon

dört nala enflasyon

Açıklama:

Hiperenflasyon ise paranın bütün işlevlerini artık yitirdiği, enflasyon oranının bazı kaynaklara göre yıllık %1000’in, bazı kaynaklara göre ise aylık %50’nin üzerine çıktığı enflasyonu ifade etmektedir. Hiperenflasyon durumunda fiyatlar günden güne hatta aynı gün içerisinde bile artabilmektedir.

Doğru Cevap: D

Soru 46

Aşağıdakilerden hangisi şiddetine göre enflasyon türlerinden birisi değildir?

talep enflasyonu

dört nala enflasyon

yüksek enflasyon

hiperenflasyon

ılımlı enflasyon

Açıklama:

Talep enflasyonu, çıkış sebeplerine göre enflasyon sınıflandırmaları arasında bulunur.

Doğru Cevap: A

Soru 47

Bireylerin ellerinde daha az para tutmak için harcayacakları zamana ve çabaya ................. eskitme maliyeti adı verilir. Verilen benzetmeye konu olan nesne aşağıdakilerden hangisidir?

palto

pantolon

gömlek

ayakkabı

şapka

Açıklama:

Bireylerin ellerinde daha az para tutmak için harcayacakları zamana ve çabaya ayakkabı eskitme maliyeti adı verilir. Bu maliyete ayakkabı eskitme adının verilmesinin nedeni, bireylerin daha az para tutmak için bankaya daha sık giderek ayakkabılarını eskittikleri varsayımına dayanır.

Doğru Cevap: D

Soru 48

Beklenen enflasyonun diğer bir maliyeti ise firmaların fiyat kataloglarını sıklıkla değiştirmek durumunda kalmalarıdır. Bu durum aşağıdaki kavramlardan hangisiyle ifade edilir?

katalog maliyeti

menü maliyeti

girdi maliyeti

çıktı maliyeti

prestij maliyeti

Açıklama:

Beklenen enflasyonun diğer bir maliyeti ise firmaların fiyat kataloglarını sıklıkla değiştirmek durumunda kalmalarıdır. Menü maliyetleri adı verilen bu durumda firmalar fiyatları güncellemek için yeni katalog basımı ve dağıtımı gibi birtakım maliyetlere katlanmak zorunda kalır.

Doğru Cevap: B

Soru 49

Bir bankadan yıllık %15 (yüzde onbeş) faizle alınan 250.000 TL, 3 yıl vadeyle ödenecekse, toplam faiz ödemesi ne kadardır?

100.000

105.500

112.500

114.800

115.250

Açıklama:

Faiz konusunda belirtilen hesaplama yöntemi kullanıldığı zaman bulunacak sonuç 112.500 TL olacaktır.

Doğru Cevap: C

Soru 50

Dolar kurunun 5 TL, Euro kurunun ise 6.5 TL olduğu bir dönemde Euro ve Dolar arasındaki çapraz kur nedir?

1.25

1.3

1.35

1.4

1.45

Açıklama:

Euro Dolar arasındaki çapraz kuru hesaplamak için Euro kurunun TL karşılığı değeri, Dolar kurunun TL karşılığı değerine bölünür. Buna göre 1.3 değerine ulaşılır.

Doğru Cevap: B

Ünite 4

Soru 1

Uluslararası Afet Veri Tabanına göre aşağıdaki olaylardan hangisi afet olarak değerlendirilebilir?

Rapor edilmiş 5 can kaybı

Ulusal haber kanallarına haber verilmiş olması

Acil durum deklarasyonunun yapılmamış olması

Uluslararası yardımın istenmiş olması

Rapor edilmiş 50 sayıda etkilenen nüfus

Açıklama:

Uluslararası Afet Veri Tabanında (EM-DAT) bir olayın afet olarak tanımlanabilmesi için şu kriterlerden en az birinin gerçekleşmesi gerekir:

Rapor edilmiş 10 veya daha fazla sayıda can kaybı
Rapor edilmiş 100 veya daha fazla sayıda etkilenen nüfus
Acil durum deklarasyonunun yapılmış olması
Uluslararası yardımın istenmiş olması.

Doğru Cevap: D

Soru 2

Doğal afetlerin dışsal faktörler olarak ele alınarak kısa ve uzun dönem etkilerinin incelenmesi gerektiğini savunan doğal afet ekonomik modeli aşağıdakilerden hangisidir?

Doğal Afetlerin Ampirik Modelleri

Doğal Afetlerin Analitik Modelleri

Disiplinler Arası Modeller

K Modelleri: Katastrofi, Kaos ve Karmaşa

Afet Teknik Ekonomik Modeli

Açıklama:

Doğal Afetlerin Analitik Modelleri “Genel Sistem Teorileri” yaklaşımı adı da verilen bu modeller; girdi çıktı analizi, fayda maliyet analizi ve sosyal muhasebe analizi gibi konulara dayalı olan ve Neoklasik Genel Denge ve Büyüme Modeli çerçevesinde ele alınan modellerdir. Bu modellerde doğal afetler “dışsal faktörler” olarak ele alınarak doğal afetlerin kısa ve uzun dönem etkileri incelenmektedir.

Doğru Cevap: B

Soru 3

Fizik, kimya, biyoloji, jeoloji, meteoroloji, mühendislik vb. gibi farklı alanların yanında doğal afetleri ilgilendiren çok sayıda sosyal ve ekonomik faktörün göz önünde tutularak gerçekçi çözümler üretileceği görüşünü ortaya koyan modeller aşağıdakilerden hangisidir?

Doğal Afetlerin Ampirik Modelleri

Doğal Afetlerin Analitik Modelleri

Disiplinler Arası Modeller

K Modelleri: Katastrofi, Kaos ve Karmaşa

Afet Teknik Ekonomik Modeli

Açıklama:

Disiplinler Arası Modeller
Bugüne kadar yapılan araştırmaların sonuçları doğal afetlerin disiplinler arası model ve yöntemleri gerektirdiğini göstermektedir. Fizik, kimya, biyoloji, jeoloji, meteoroloji, mühendislik vb. gibi disiplinler yanında doğal afetleri ilgilendiren çok sayıda sosyal ve ekonomik faktör bulunmaktadır. Bu çok disiplinli yapıyı ön planda tutan yaklaşımların gerçekçi çözümler üretmeleri daha kolaydır.

Doğru Cevap: C

Soru 4

Aşağıdaki seçeneklerden hangisi afetlerin doğrudan ekonomik kayıplarından biri değildir?

Yapılarda meydana gelen can kaybı

Gerektiğinde konut ve işyerlerinin taşınma maliyeti

Yapıların onarılması için gereken zamanda eğitim, hizmet ve ticaretin aksaması

Yapıların yeniden yapılmasının veya onarılmasının maliyeti

Yapıların içindeki ticari mallara gelen zarar

Açıklama:

Afetlerin doğrudan ekonomik kayıpları yedi kategoride incelenebilir:

Yapıların yeniden yapılmasının veya onarılmasının maliyeti,
Yapıların içindeki özel malların zararı,
Yapıların içindeki ticari mallara gelen zarar,
Yapıların onarılması için gereken zamanda eğitim, hizmet ve ticaretin aksaması,
Gerektiğinde konut ve işyerlerinin taşınma maliyeti,
Gelir kaybı,
Kira kaybı.

Doğru Cevap: A

Soru 5

1900- 2016 yılları arasında dünyada meydana gelen afetler ve ekonomik kayıplar incelendiğinde en yüksek frekansla gerçekleşen ilk üç afetin sıralaması aşağıdaki seçeneklerden hangisinde doğru olarak verilmiştir?

Deprem- Sel- Yangın

Fırtına- Yangın- Kuraklık

Kuraklık- Deprem- Yangın

Heyelan- Yangın- Deprem

Sel- Fırtına- Salgın Hastalık

Açıklama:

1900’lerden 2016’ya kadar 13758 afet olayı meydana gelmiş olup yaklaşık 32,5 milyon kişi bu afetler sonucunda hayatını kaybetmiştir. En yüksek frekansla gerçekleşen afetler sırasıyla sel, fırtına, salgın hastalık olmuştur.

Doğru Cevap: E

Soru 6

Aşağıdakilerden hangisi afetlerin ortaya çıkardığı zarar boyutunun dâhil olduğu doğal faktörler arasında yer alır?

Eğitim durumu

Arazinin tapusu

Nüfus yoğunluğu

Arazinin yapısı

Yasal mevzuat

Açıklama:

Doğal faktörler: Bölgenin iklimi, bitki örtüsü gibi iklimsel ve coğrafî karakteristik,
genel ya da anlık hava koşulları, arazinin yapısı, jeolojik, tektonik ve sismolojik özellikleri (zemin özellikleri, volkanizma, fay hatları açısından sahip olunan özellikler).

Doğru Cevap: D

Soru 7

Türkiye’de yaşanan 1999 Marmara Depreminden sonra yılın ilk çeyreğinde gayri safi milli hasılada yaşanan ne düzeyde daralma yaşanmıştır?

Açıklama:

Doğal afetlerin Gayri safi millî hasıla üzerinde meydana getirdiği etki kesinlikle negatiftir. Örneğin 1999 Marmara Depreminde yılın ilk çeyreğindeki GSYİH daralması %8’i aşmıştır.

Doğru Cevap: A

Soru 8

Tarım
Sanayi
Hizmet

Yukarıdakilerden hangisi/hangileri doğal afetlerin zarar verdiği üretim sektörlerindendir?

I ve II

II ve III

Yalnız I

I ve III

I, II ve III

Açıklama:

Doğal afetlerin zarar verdiği üretim sektörlerinin başında tarım sektörü gelmektedir. Doğal afetlerin zarar verdiği ikinci bir sektör sanayi sektörüdür. Afetlerin etkilediği bir diğer önemli sektör hizmet sektörüdür.

Doğru Cevap: E

Soru 9

Aşağıdakilerden hangisi biyolojik afetlerden birisidir?

Sulu heyelanlar

Zararlı böcek istilaları

Kuraklık

Depremler

Volkanik patlamalar

Açıklama:

CRED (Centre for Research on the Epidemiology of Disasters) tarafından yapılan sınıflandırmaya göre doğal afetleri üç ana başlık altında toplayabiliriz. Bunlardan ilki “biyolojik afetler”dir. Biyolojik afetler ise üç alt başlık altında incelenir: “Salgın (epidemik) enfeksiyon hastalıkları” (viral, bakteriyel, parazitsel, mantarsal ve ölümcül protein hastalıkları); “zararlı böcek istilaları” ve “hayvan
izdihamları”. İkinci afet ana başlığı “jeofiziksel afetler”dir. Bunlar “depremler”, “volkanik patlamalar” ve “kuru heyelanlar”dır (toprak, kaya vb. materyallerin kütlesel olarak kayması, göçükler). Üçüncü ana başlığımız ise “iklimsel afetler”dir. İklimsel afetler iki alt başlık altında incelenir. Bunlardan birincisi “hidrolik afetler”dir. Bunlar kendi arasında “seller” ve “sulu heyelanlar” olarak ikiye ayrılır. İkinci ana başlık ise “meteorolojik afetler”dir. Bunların arasında “fırtınalar” (tropik tayfunlar ve bölgesel fırtınalar), “aşırı sıcaklık değişimleri” (sıcak hava, soğuk hava, aşırı kış koşulları), “kuraklık” ve “güçlü yangınlar” gelmektedir.

Doğru Cevap: B

Soru 10

Bilgi ve becerilere sahip, nitelikli iş gücü aşağıdakilerden hangi kavram ile ifade edilmektedir?

Kelebek Etkisi

Kamusal Alan

Beşeri Sermaye

Ekonomik Ambargo

Doğal Artış

Açıklama:

Beşeri Sermaye; bilgi ve becerilere sahip, nitelikli iş gücüdür

Doğru Cevap: C

Soru 11

Uluslararası Afet Veri Tabanında (EM-DAT) bir olayın afet olarak tanımlanabilmesi için bazı kriterlerden en az birinin gerçekleşmesi gerekir. Aşağıdakilerden hangisi bu kriterlerden biri değildir?

Rapor edilmiş 10 veya daha fazla sayıda can kaybı

Rapor edilmiş 100 veya daha fazla sayıda etkilenen nüfus

Dünyanın herhangi bir yerinde olması

Acil durum deklarasyonunun yapılmış olması

Uluslararası yardımın istenmiş olması

Açıklama:

Uluslararası Afet Veri Tabanında (EM-DAT) bir olayın afet olarak tanımlanabilmesi için şu kriterlerden en az birinin gerçekleşmesi gerekir:

Rapor edilmiş 10 veya daha fazla sayıda can kaybı
Rapor edilmiş 100 veya daha fazla sayıda etkilenen nüfus
Acil durum deklarasyonunun yapılmış olması
Uluslararası yardımın istenmiş olması

Bir doğa olayının afet sayılabilmesi için ölüm ve yaralanmalara yol açması ve insanların fiziksel ve sosyal varlıklarına zarar vermesi gerekir. Bu bağlamda insanların yaşamadığı bir yerdeki deprem, sel ve benzeri doğa olaylarına afet diyemeyiz. Bu nedenle dünyanın herhangi bir yerinde olması afet sayılma kriterleri arasında sayılmaz. Bu nedenle doğru yanıt C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 12

Aşağıdakilerden hangisi doğal afetlerden biri değildir?

Endüstriyel

Biyolojik

Hidrolojik

Meteorolojik

İklimsel

Açıklama:

Afetler doğal ve teknolojik afetler olmak üzere ikiye ayrılır. Doğal afetler:

Biyolojik
Jeofiziksel
Hidrolojik
Meteorolojik
İklimsel afetlerdir.

Teknolojik afetler ise:

Endüstriyel Kazalar
Diğer Kazalar
Ulaştırma Kazaları olmak üzere üç gruba ayrılır.

Endüstriyel bir doğal afet türü değildir. Bu nedenle doğru yanıt A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 13

Bu görüşü savunanlar doğal afetler gibi fizikoekonomik olayların sürekli değişim, belirsizlik ve sınırlı akılcılık nedeniyle modellenemeyeceğini, modellenebilmesi için davranışçı iktisat biliminden yararlanarak ampirik bulgulardan yararlanılması gerektiğini ileri sürmektedirler.
Yukarıda tanımı yapılan doğal afetlerin ekonomik açıklamasına yönelik yöntem aşağıdakilerden hangisidir?

Doğal Afetlerin Analitik Modelleri

K Modelleri

Katastrofi, Kaos ve Karmaşa Modelleri

Disiplinler Arası Modeller

Doğal Afetlerin Ampirik Modelleri

Açıklama:

Doğal Afetlerin Ampirik Modelleri görüşünü savunanlar doğal afetler gibi fizikoekonomik olayların sürekli değişim, belirsizlik ve sınırlı akılcılık nedeniyle modellenemeyeceğini, modellenebilmesi için davranışçı iktisat biliminden yararlanarak ampirik bulgulardan yararlanılması gerektiğini ileri sürmektedirler. Soru kökünde Doğal Afetlerin Ampirik Modellerinin tanımı yapılmıştır. Bu nedenle doğru yanıt E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 14

Aşağıdakilerden hangisi afetlerin doğrudan ekonomik kayıplarından biri değildir?

Gelir kaybı

Tarım ürünlerinin zararı

Yapıların içindeki özel malların zararı

Kira kaybı

Yapıların içindeki ticari malların zararı

Açıklama:

Afetlerin doğrudan ekonomik kayıpları yedi kategoride incelenebilir. Bunlar:

Yapıların yeniden yapılmasının veya onarılmasının maliyeti,
Yapıların içindeki özel malların zararı,
Yapıların içindeki ticari mallara gelen zarar,
Yapıların onarılması için gereken zamanda eğitim, hizmet ve ticaretin aksaması,
Gerektiğinde konut ve işyerlerinin taşınma maliyeti,
Gelir kaybı,
Kira kaybı

Tarım ürünlerinin zararı ise bu kategoride yer almaz. Bu nedenle doğru yanıt B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 15

1900’lerden 2016’ya kadar meydana gelen en yüksek frekansla gerçekleşen doğal afet aşağıdakilerden hangisidir?

Fırtına

Deprem

Salgın hastalık

Sel

Yangın

Açıklama:

1900’lerden 2016’ya kadar 13758 afet olayı meydana gelmiş olup yaklaşık 32,5 milyon kişi afetler sonucunda hayatını kaybetmiştir. bu afetler arasında en yüksek frekansla gerçekleşen afet seldir. Bunu sırasıyla fırtına, salgın hastalık, deprem ve yangın takip eder. bu nedenle doğru yanıt D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 16

Temiz ve atık su şebekeleri
Kanalizasyon sistemleri
Doğal gaz sistemleri
Elektrik şebekesi

Yukarıdakilerden hangilerinde meydana gelen hasarın ekonomik boyutuna “candamarı ekonomik kaybı" denir?

I ve II

I ve III

II ve III

II, III ve IV

I, II, III ve IV

Açıklama:

Hizmet şebekeleri dediğimiz temiz ve atık su şebekeleri, su arıtma tesisleri, kanalizasyon sistemleri, doğal gaz sistemleri, elektrik şebekesi ve iletişim tesislerinde meydana gelen hasarın ekonomik boyutuna “candamarı ekonomik kaybı (CEK)” adı verilir. Dolayısıyla seçeneklerde dört öncülün de birlikte verildiği seçenek aranmalıdır. Doğru yanıt E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 17

Ücret, kâr, faiz ve rant şeklindeki üretim faktörleri gelirlerinin toplamına ne ad verilir?

Milli kazanç

Millî gider

Millî gelir

Millî hasıla

Millî bilanço

Açıklama:

Bir ülkenin vatandaşları 1 Ocak’tan 31 Aralık’a kadar çalışır, mal ve hizmet üretir. Daha önceki bölümlerden hatırlayacağınız üzere bu mal ve hizmetlerin piyasa fiyatlarından değerine “gayri safi millî hasıla” adını veriyoruz. Gayri safi millî hasıla ortaya çıkarken katkıda bulunan üretim faktörleri de gelir elde ederler. Ücret, kâr, faiz ve rant şeklindeki bu üretim faktörleri gelirlerinin toplamına da “millî gelir” denilmektedir. Bu nedenle doğru yanıt C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 18

Doğal afetlerin zarar verdiği üretim sektörlerinin başında aşağıdakilerden gelmektedir?

Tarım sektörü

Sağlık sektörü

Eğitim sektörü

İnşaat sektörü

Sanayi sektörü

Açıklama:

Doğal afetler üretimi, iş hayatını ve tedarik zincirini olumsuz etkiler ve kesintiye uğratır. Doğal afetlerin zarar verdiği üretim sektörlerinin başında tarım sektörü gelmektedir. Tarım sektörü hem istihdam meydana getirmesi hem de bir ülkenin “gıda güvenliğini” sağlaması açısından yaşamsal bir sektördür. Her türlü doğal afet tarımsal üretimi olumsuz etkiler. Depremler, sel ve heyelanlar, yangınlar, fırtına ve kasırgalar toprakların kullanılamaz hâle gelmesine ve ürünlerin yok olmasına neden olmaktadır. Bu nedenle doğru yanıt A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 19

Aşağıdakilerden hangisi sanayi sektörünün doğal afetlerden gördüğü zararlardan biri değildir?

Fiziksel hasar

Hammadde akışının kesilmesi

İşgücü ve müşteri kaybı

İthalatın kesilmesi

Candamarı sistemlerinin aksaması

Açıklama:

Sanayi sektörü doğal afetlerden gördüğü zararı fiziksel hasardan, hammadde akışının kesilmesinden, işgücü ve müşteri kaybından ve candamarı sistemlerinin aksamasından görmektedir. İthalatın kesilmesi ise bu grupta yer almaz. Bu nedenle doğru yanıt D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 20

Vergi yasaları, hükümet düzenlemeleri, insan kaynakları kullanımı ve sermaye artırımı olanaklarına büyük firmalar daha fazla sahiptir.
Küçük ölçekli firmalar yeterli nakit rezervine sahip olamadığı için afet sigortası ve benzeri önlemleri kolayca satın alamaz.
Küçük ölçekli firmalar plânlı davranmaya ve stratejik önlemler almaya daha yatkındır.

Büyük ölçekli firmaların afetlere dayanıklılığı küçük ölçekli firmalara göre daha yüksektir. Bunun nedenleri yukarıdakilerden hangileridir?

I ve II

I ve III

II ve III

I, II ve III

Hiçbiri

Açıklama:

Büyük ölçekli firmaların afetlere dayanıklılığı küçük ölçekli firmalara göre daha yüksektir. Çünkü;

Büyük firmalar daha fazla kaynağa ve kredi olanağına sahiptir.
Vergi yasaları, hükümet düzenlemeleri, insan kaynakları kullanımı ve sermaye artırımı olanaklarına büyük firmalar daha fazla sahiptir.
Küçük ölçekli firmalar yeterli nakit rezervine sahip olamadığı için afet sigortası ve benzeri önlemleri kolayca satın alamaz
Büyük ölçekli firmalar plânlı davranmaya ve stratejik önlemler almaya daha yatkındır.

Görüldüğü gibi III. öncülde verilen bilgi yanlıştır. bu nedenle seçeneklerde yalnızca I ve II numaralı öncül aranmalıdır. Bu nedenle doğru yanıt A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 21

I- Rapor edilmiş 5 veya daha fazla sayıda can kaybı.
II- Acil durum deklarasyonunun yapılmış olması
III- Binaların tamirat olmadan oturulamayacak duruma gelmesi
IV- Uluslararası yardımın istenmiş olması
Uluslararası Afet Veri Tabanında bir olayın afet olarak tanımlanabilmesi için yukarıdakilerden hangilerinin gerçekleşmesi gerekir?

I ve II

II ve III

III ve IV

II ve IV

I ve IV

Açıklama:

Uluslararası Afet Veri Tabanında (EM-DAT) bir olayın afet olarak tanımlanabilmesi için şu kriterlerden en az birinin gerçekleşmesi gerekir: • Rapor edilmiş 10 veya daha fazla sayıda can kaybı • Rapor edilmiş 100 veya daha fazla sayıda etkilenen nüfus • Acil durum deklarasyonunun yapılmış olması • Uluslararası yardımın istenmiş olması. Doğru cevap D şıkkıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 22

Kuru heyelanlar aşağıdaki afet türlerinden hangisi içerisinde ele alınır?

Biyolojik afetler

Jeofiziksel afetler

İklimsel afetler

Hidrolik afetler

Meteorolojik afetler

Açıklama:

Doğal afetleri üç ana başlık altında toplayabiliriz. Bunlardan ilki “biyolojik afetler”dir. Biyolojik afetler ise üç alt başlık altında incelenir: “Salgın (epidemik) enfeksiyon hastalıkları” (viral, bakteriyel, parazitsel, mantarsal ve ölümcül protein hastalıkları); “zararlı böcek istilaları” ve “hayvan izdihamları”. İkinci afet ana başlığı “jeofiziksel afetler”dir. Bunlar “depremler”, “volkanik patlamalar” ve “kuru heyelanlar”dır (toprak, kaya vb. materyallerin kütlesel olarak kayması, göçükler). Üçüncü ana başlığımız ise “iklimsel afetler”dir. İklimsel afetler iki alt başlık altında incelenir. Bunlardan birincisi “hidrolik afetler”dir. Bunlar kendi arasında “seller” ve “sulu heyelanlar” olarak ikiye ayrılır. İkinci ana başlık ise “meteorolojik afetler”dir. Bunların arasında “fırtınalar” (tropik tayfunlar ve bölgesel fırtınalar), “aşırı sıcaklık değişimleri” (sıcak hava, soğuk hava, aşırı kış koşulları), “kuraklık” ve “güçlü yangınlar” gelmektedir. Doğru cevap B şıkkıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 23

"Bir ekonomide endüstriler arası ilişkileri matematiksel analizler yardımıyla ortaya koyan modellemelerdir"
Yukarıda tanımı verilen analiz çeşidi doğal afet analitik modellerinden hangisine aittir?

Girdi-çıktı analizi

Kelebek etkisi analizi

Sosyal muhasebe

Fayda-maliyet analizi

Lineer analiz

Açıklama:

Doğal Afetlerin Analitik Modelleri:
Girdi-Çıktı Analizi Bir ekonomide endüstriler arası ilişkileri matematiksel analizler yardımıyla ortaya koyan modellemelerdir. Fayda-Maliyet Analizi Kamu yatırımları öncesinde topluma en yüksek faydayı sağlayacak olan projelerin seçiminde kullanılan bir tekniktir. Bir projenin ömrü boyunca sağlayacağı fayda o projenin yapım maliyetinden büyükse o yatırımın gerçekleştirilmesi yoluna gidilir. Sosyal Muhasebe Bir firmanın faaliyetlerinin toplum üzerindeki etkisinin analiz edildiği bir muhasebe yöntemidir. Doğru cevap A şıkkıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 24

Doğal afetlerin ampirik modellemelerle değerlendirilmesini görüşünü savunanlar doğal afetler gibi fizikoekonomik olayların sürekli değişim, belirsizlik ve sınırlı akılcılık nedeniyle modellenemeyeceğini, modellenebilmesi için ...................biliminden yararlanarak ampirik bulgulardan yararlanılması gerektiğini ileri sürmektedirler.
Yukarıdaki cümle aşağıdakilerin hangisiyle tamamlanırsa doğru olur?

Davranışçı psikoloji

Sosyal psikoloji

Analitik iktisat

Sosyal iktisat

Davranışçı iktisat

Açıklama:

Doğal Afetlerin Ampirik Modelleri: Bu görüşü savunanlar doğal afetler gibi fizikoekonomik olayların sürekli değişim, belirsizlik ve sınırlı akılcılık nedeniyle modellenemeyeceğini, modellenebilmesi için davranışçı iktisat biliminden yararlanarak ampirik bulgulardan yararlanılması gerektiğini ileri sürmektedirler. Doğru cevap E şıkkıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 25

Kaos teorisine göre;
I- dinamiklerin çoğu doğrusal (lineer) unsurlar ile bağlantılıdır.
II- basit gözüken olaylar aslında son derece karmaşık ilişkilerin sonucudur.
III- başlangıç koşulları kesin olarak bilinmedikçe kaotik bir sistemle ilgili tahmin yapmanın olanaksızdır.
IV- karmaşık sistemlerin bir dengede olması ve kendilerini tekrar etmeleri oldukça olasıdır.
Kaos teorisiyle ilgili yukarıdakilerden hangileri doğrudur?

I ve II

I ve III

II ve III

II ve IV

III ve IV

Açıklama:

Kaos Teorisi de katastrofilerin meydana geldiği düzen üzerine kuruludur. Kaos teorine göre basit gözüken olaylar aslında son derece karmaşık ilişkilerin sonucudur ve aslında dinamiklerin çoğu doğrusal (lineer) olmayan unsurlar ile bağlantılıdır. Kaos teorisyenleri bu doğrusal olmayan unsurların olayları nasıl etkilediğini gözlemlemekte ve başlangıç koşulları kesin olarak bilinmedikçe kaotik bir sistemle ilgili tahmin yapmanın olanaksızlığı üzerinde durmaktadır. Kaos teorisine göre karmaşık sistemlerin bir dengede olması ve kendilerini tekrar etmeleri son derece düşük bir ihtimale sahiptir. Kaos teorisi, aşırı uzmanlaşma nedeniyle afetlerin ekonomik etkilerini açıklamada mevcut disiplinlerin yetersiz kalacağını ve bu nedenle afetlerin ekonomik etkilerine bütüncül ve disiplinler arası yaklaşmak gerektiğini ileri sürmektedir. Kaos teorisyenleri, eğer doğal afetlerle ilgili sistemin başlangıç koşulları ve tüm parametreleri bilinebilseydi doğru tahminler yapılabilirdi, ancak bu mümkün değildir, iç içe geçmiş sistemlerden oluşan karmaşık sistemlerin gelecekteki durumlarını ortaya koymak son derece güçtür. Doğru cevap C şıkkıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 26

Aşağıdakilerin hangisi afetlerin neden olduğu doğrudan ekonomik kayıplardan biri değildir?

Yapıların yeniden yapılmasının veya onarılmasının maliyeti

Üretimdeki aksamadan dolayı ortaya çıkan enflasyon

Yapıların içindeki ticari mallara gelen zara

Yapıların onarılması için gereken zamanda eğitim, hizmet ve ticaretin aksaması

Kira kaybı

Açıklama:

Afetlerin doğrudan ekonomik kayıpları yedi kategoride incelenebilir : • Yapıların yeniden yapılmasının veya onarılmasının maliyeti, • Yapıların içindeki özel malların zararı, • Yapıların içindeki ticari mallara gelen zarar, • Yapıların onarılması için gereken zamanda eğitim, hizmet ve ticaretin aksaması, • Gerektiğinde konut ve işyerlerinin taşınma maliyeti, • Gelir kaybı, • Kira kaybı. Enflasyon artışı afetlerin dolaylı etkileri arasındadır. Doğru cevap B şıkkıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 27

1900-2016 yılları arasında Türkiye’de meydana gelen afetlerin yaşanma sıklığı olarak doğru sıralaması aşağıdakilerden hangisidir?

yangın, sel, deprem, salgın hastalık

salgın hastalık, deprem, aşırı sıcak, sel

deprem, salgın hastalık, aşırı sıcak, heyelan

deprem, sel, heyelan, fırtına

fırtına, heyelan, sel, deprem

Açıklama:

1900-2016 yılları arasında Türkiye’de 161 afet yaşanmış, bu afetlerde 92.125 kişi hayatını kaybetmiş, yaklaşık 7,55 milyon kişi bu afetlerden etkilenmiş, toplamda ise yaklaşık 27 milyar ABD Doları ekonomik kayıp meydana gelmiştir. Türkiye’de en sık ortaya çıkan afet türü depremdir, onu sel, heyelan ve fırtına takip etmektedir.

Doğru Cevap: D

Soru 28

"Üretim birimlerinde afetler en büyük etkiyi ............. kalemleri üzerinde gösterirler."
Yukarıdaki cümle aşağıdakilerin hangisiyle tamamlanırsa doğru olur?

Sabit maliyet

Değişken maliyet

Üretim maliyeti

Marjinal maliyet

Amortisman maliyeti

Açıklama:

Bir ülkenin millî gelirini oluşturan aktiviteler ve işgücünün istihdamı o ülkenin özel ve kamu sektörüne ait üretim birimlerinde gerçekleşir. Fabrikalar, işyerleri, atölyeler ve benzeri üretim birimlerinde o ülkenin mal ve hizmet üretimi gerçekleşir. Bu üretim tesislerinde afetler nedeniyle ortaya çıkan yıkım ve hasarlar afetlerin doğrudan etkileri kapsamında yer alır. Afetler sonucunda sadece binalar değil içindeki makine, teçhizat vb. araçlar da kullanılamaz hâle gelir. Tüm bunlar üretim birimlerinin sabit maliyetini oluşturur. Sabit maliyetler üretim düzeyine bağlı olmayan maliyetlerdir. Dolayısıyla afetler en büyük etkiyi sabit maliyet kalemleri üzerinde gösterirler. Doğru cevap A şıkkıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 29

1999 Marmara depreminde hasar görmüş toplam bina sayısı kaçtır?

93.618

104.693

113.382

231.132

311.693

Açıklama:

1999 Marmara depreminde 93.618 mesken tümüyle tahrip olmuş, 104.693 adet mesken orta şiddette etkilenmiş, 113.382 adet mesken de hafif şiddette etkilenmiştir. Toplamda 311693 adet mesken etkilenmiş olup bu hasarların toplam maliyeti yaklaşık 3 milyar doları bulmuştur. Doğru cevap E şıkkıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 30

Gıda güvenliğinin sağlanması açısında yaşamsal öneme sahip sektör aşağıdakilerden hangisidir?

Sanayi sektörü

Tarım sektörü

Hizmetler sekörü

Turizm sektörü

Güvenlik sektörü

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Soru 31

I. Her tehlike afete dönüşür.
II. Afetlerin kaynağını tehlikeler oluşturur.
III. Afet denilince Türkiye’de genellikle ilk akla gelen yangınlardır.
IV. İnsan kaynaklı afetlere teknolojik afetler denilmektedir.
Afetlerle ilgili olarak yukarıda verilen ifadelerden doğru olanlar hangi seçenekte verilmiştir?

I, II, III

II, III, IV

II, IV

I, II

III, IV

Açıklama:

Her tehlike afete dönüşmeyebilir.
Afetlerin kaynağını tehlikeler oluşturur.
Afet denilince Türkiye’de genellikle ilk akla gelen depremlerdir.
İnsan kaynaklı afetlere teknolojik afetler denilmektedir.

Doğru Cevap: C

Soru 32

Afetlerin önlenmesi ve afetlere hazırlık aşaması ile afetler sonrasında yaşanan can ve mal kayıplarının etkilerinin giderilmesi aşamasında kıt kaynakların en uygun şekilde nasıl kullanılması gerektiğini inceleyen bilim dalı aşağıdakilerden hangisidir?

Biyolojik afet

Jeofiziksel afet

İklimsel afet

Afet ekonomisi

Afet sigortası

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 33

Aşağıdakilerden hangisi doğal afetlerin sonuçlarından biri değildir?

Bir ülkenin üretken sermaye stoku azalır.

Mevcut üretken sermayenin verimlilik düzeyi azalır.

Ekonomik işleyişi bozar.

Ülkelerin milli gelirini olumlu etkiler.

Ülkenin tüketimini olumsuz etkiler.

Açıklama:

Bir ülkenin üretken sermaye stoku azalır.
Mevcut üretken sermayenin verimlilik düzeyi azalır.
Ekonomik işleyişi bozar.
Ülkelerin milli gelirini olumsuz etkiler.
Ülkenin tüketimini olumsuz etkiler.

Doğru Cevap: D

Soru 34

Kamu yatırımları öncesinde topluma en yüksek faydayı sağlayacak olan projelerin seçiminde kullanılan bir tekniktir. Bir projenin ömrü boyunca sağlayacağı fayda o projenin yapım maliyetinden büyükse o yatırımın gerçekleştirilmesi yoluna gidilir.
Yukarıda özellikleri verilen terim aşağıdakilerden hangisidir?

Girdi-Çıktı Analizi

Sosyal Muhasebe

Fayda-Maliyet Analizi

Afet ekonomisi

Beşeri sermaye

Açıklama:

Fayda-Maliyet Analizi: Kamu yatırımları öncesinde topluma en yüksek faydayı sağlayacak olan projelerin seçiminde kullanılan bir tekniktir. Bir projenin ömrü boyunca sağlayacağı fayda o projenin yapım maliyetinden büyükse o yatırımın gerçekleştirilmesi yoluna gidilir.

Doğru Cevap: C

Soru 35

Aşağıdakilerden hangisi afetlerin doğrudan etkili olduğu ekonomik kayıplardan biri değildir?

Kişisel harcamaların aksaması

Yapıların yeniden yapılmasının veya onarılmasının maliyeti

Gelir kaybı

Yapıların içindeki ticari mallara gelen zarar

Gerektiğinde konut ve işyerlerinin taşınma maliyet

Açıklama:

Afetlerin doğrudan ekonomik kayıpları yedi kategoride incelenebilir:
• Yapıların yeniden yapılmasının veya onarılmasının maliyeti,
• Yapıların içindeki özel malların zararı,
• Yapıların içindeki ticari mallara gelen zarar,
• Yapıların onarılması için gereken zamanda eğitim, hizmet ve ticaretin aksaması,
• Gerektiğinde konut ve işyerlerinin taşınma maliyeti,
• Gelir kaybı,
• Kira kaybı.

Doğru Cevap: A

Soru 36

Aşağıdakilerden hangisi afetlerin ortaya çıkardığı zarar boyutunu arttıran insan faktörlerinden birisidir?

İklim

Bitki örtüsü

Jeolojik yapı

Nüfus yoğunluğu

Arazi yapısı

Açıklama:

Afetlerin ortaya çıkardığı zarar boyutu üç ana faktöre bağlı olarak artış gösterir. Bu faktörlerden biri olan insan faktörü;
Bölgedeki endüstri yoğunluğu ve özellikleri, enerji kaynakları açısından durumu, yapısal ve yapısal olmayan faktörler, ilgili yasal mevzuat ve yaptırımlar, eğitim durumu, nüfus yoğunluğu, yaşam tarzları ve alışkanlıklar, demografik ve beşeri faktörleri içerir.

Doğru Cevap: D

Soru 37

I. Birçok ülke için en önemli sektörler arasında yer alır.
II. Afetlerden sonra dikkat çeken en önemli hasar raylı sistemlerin zarar görmesidir.
III. İlgili birçok sektörü besler ve beslenir.
IV. Bina yapımı için az miktarda kaynağa ihtiyaç vardır.
İnşaat sektörü ile ilgili olarak yukarıda verilen ifadelerden doğru olanlar hangi seçenekte verilmiştir?

I, II

II, III

I, III

I, IV

II, IV

Açıklama:

Birçok ülke için en önemli sektörler arasında yer alır.
İlgili birçok sektörü besler ve beslenir.
Afetlerden sonra dikkat çeken en önemli hasar binaların yıkılmasıdır.
Bina yapımı önemli miktarda kaynak gerektiren bir süreçtir.

Doğru Cevap: C

Soru 38

I. Afetler en büyük etkiyi sabit maliyet kalemleri üzerinde gösterirler.
II. Üretim tesisleri afet bölgeleri dışına kurulmamalıdır.
III. Üniversiteler, afetlerin etkili olduğu üretim birimlerindendir.
IV. Sabit maliyetler üretim düzeyine bağlı olan maliyetlerdir.
Afetler sonucunda, üretim birimlerinin hasar görmesi ve yıkılması ile ilgili olarak yukarıda verilen ifadelerden doğru olanlar hangi seçenekte verilmiştir?

I, II

II, III

III, IV

I, III

II, IV

Açıklama:

Afetler en büyük etkiyi sabit maliyet kalemleri üzerinde gösterirler.
Üretim tesisleri afet bölgeleri dışına kurulmalıdır.
Üniversiteler, afetlerin etkili olduğu üretim birimlerindendir.
Sabit maliyetler üretim düzeyine bağlı olmayan maliyetlerdir.

Doğru Cevap: D

Soru 39

Afetlerin neden olduğu üretim, gelir ve servet seviyesindeki düşmeler ile ilgili olarak aşağıda verilen ifadelerden hangisi doğru değildir?

Doğal afetlerin GSYİH üzerinde meydana getirdiği etki negatiftir.

İklimle ilişkili afetlerin sayısı yılda 350- 400’e ulaşmaktadır.

Afet sayısı artarken ekonomik kayıp miktarı da artmaktadır.

Doğal afetler üretimi, iş hayatını ve tedarik zincirini olumsuz etkiler.

Afetlerin az gelişmiş ve/veya gelişmekte olan ülkelerin GSYH’sine etkileri daha azdır.

Açıklama:

Doğal afetlerin GSYİH üzerinde meydana getirdiği etki kesinlikle negatiftir.
İklimle ilişkili afetlerin sayısı yılda 350-400’e ulaşmaktadır.
Afet sayısı artarken ekonomik kayıp miktarı da artmaktadır.
Doğal afetler üretimi, iş hayatını ve tedarik zincirini olumsuz etkiler.
Afetlerin az gelişmiş ve/veya gelişmekte olan ülkelerin GSYH’sine etkileri daha büyüktür.

Doğru Cevap: E

Soru 40

Hangisi bir olayın afet olarak tanımlanabilmesi için gerekli kriterlerden biri değildir?

Rapor edilmiş 10 veya daha fazla sayıda can kaybı

Uluslararası yardımın istenmiş olması

Acil durum deklarasyonunun yapılmış olması

Rapor edilmiş 100 veya daha fazla sayıda etkilenen nüfus

Yaşanan olayın yalnızca doğa kaynaklı olması

Açıklama:

Uluslararası Afet Veri Tabanında (EM-DAT) bir olayın afet olarak tanımlanabilmesi için şu kriterlerden en az birinin gerçekleşmesi gerekir (Guha vd., 2012’den aktaran Yılmaz, 2013: 5):
• Rapor edilmiş 10 veya daha fazla sayıda can kaybı
• Rapor edilmiş 100 veya daha fazla sayıda etkilenen nüfus
• Acil durum deklarasyonunun yapılmış olması
• Uluslararası yardımın istenmiş olması.

Doğru Cevap: E

Soru 41

İnsanlar için fiziksel, ekonomik, sosyal ve çevresel kayıplar doğuran, normal yaşamı ve insan faaliyetlerini durdurarak veya kesintiye uğratarak toplulukları etkileyen, etkilenen topluluğun yerel imkân ve kaynaklarını kullanarak baş edemeyeceği doğa veya insan kökenli olayların sonuçlarına ne denir?

Deprem

Afet

Kaza

Kayıp

Tehlike

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Soru 42

*Salgın (epidemik) enfeksiyon hastalıkları
*Zararlı böcek istilaları
*Hayvan izdihamları
Yukarıda verilenler hangi başlık altında değerlendirilmektedir?

Biyolojik Afetler

Jeofiziksel afetler

İklimsel Afetler

Hidrolojik Afetler

Doğal Afetler

Açıklama:

Biyolojik afetler üç alt başlık altında incelenir: “Salgın (epidemik) enfeksiyon hastalıkları” (viral, bakteriyel, parazitsel, mantarsal ve ölümcül protein hastalıkları); “zararlı böcek istilaları” ve “hayvan izdihamları”.

Doğru Cevap: A

Soru 43

26 Nisan 1986'da Çernobil Nükleer Santralinin 4 numaralı reaktöründe gerçekleşen nükleer kaza tarihe Çernobil Faciası olarak geçmiştir. Çernobil Faciası hangi başlık altında değerlendirilebilir?

İklimsel Afetler

Jeofiziksel Afetler

Biyolojik Afetler

Teknolojik Afetler

Meteorolojik Afetler

Açıklama:

Afetlerin bir kısmı da insan kaynaklıdır. İnsan kaynaklı afetlere teknolojik afetler denilmektedir. Bu afetler doğanın kendi gücü dolayısıyla değil, insanın doğaya olan etkileşiminin aşırılaşması sonucunda oluşurlar ve başlıca nedenleri eğitimsizlik, bilgisizlik, dikkatsizlik ve yeterli önlemlerin alınmamasıdır. Teknolojik afetler, endüstriyel kazalar, ulaştırma kazaları ve diğer kazalardan (nükleer, biyolojik, kimyasal vb.) oluşmaktadır. İnsan faktörünün etkili olduğu afetler, bazen kendi başına tetiklenebileceği gibi bazen de “depremin neden olduğu baraj yıkılması, nükleer santral hasarları” gibi doğa kökenli bir afet tarafından da tetiklenebilir (Kalkınma Bakanlığı, 2014: 3-7).

Doğru Cevap: D

Soru 44

Sosyal bilimlerde, doğal afetlerin etkilerinin açıklanmasına dönük çalışmaların daha çok hangi bilim alanında görülmektedir?

Biyoloji

Felsefe

Sosyoloji

Jeoloji

Fizyoloji

Açıklama:

Sosyal bilimlerde, doğal afetlerin etkilerinin açıklanmasına dönük çalışmaların daha çok “sosyoloji” bilimi ağırlıklı olduğu görülmektedir.

Doğru Cevap: C

Soru 45

I. Bir ekonomide endüstriler arası ilişkileri matematiksel analizler yardımıyla ortaya koyan modellemelerdir.
II. Kamu yatırımları öncesinde topluma en yüksek faydayı sağlayacak olan projelerin seçiminde kullanılan bir tekniktir. Bir projenin ömrü boyunca sağlayacağı fayda o projenin yapım maliyetinden büyükse o yatırımın gerçekleştirilmesi yoluna gidilir.
III. Bir firmanın faaliyetlerinin toplum üzerindeki etkisinin analiz edildiği bir muhasebe yöntemidir.
Yukarıda verilen ifadeler sırası ile hangi kavramların açıklamlarıdır?

I.Girdi-Çıktı Analizi II. Fayda-Maliyet Analizi III. Sosyal Muhasebe

I. Fayda-Maliyet Analizi II. Sosyal Muhasebe III.Girdi-Çıktı Analizi

I.Fayda-Maliyet Analizi II. Girdi-Çıktı Analizi III. Sosyal Muhasebe

I.Girdi-Çıktı Analizi II.Sosyal Muhasebe III.Fayda Maliyet Analizi

I.Maliyet Analizi II.Sosyal Muhasebe III.Fayda- Maliyet Analizi

Açıklama:

Girdi-Çıktı Analizi
Bir ekonomide endüstriler arası ilişkileri matematiksel analizler yardımıyla ortaya koyan modellemelerdir.
Fayda-Maliyet Analizi
Kamu yatırımları öncesinde topluma en yüksek faydayı sağlayacak olan projelerin seçiminde kullanılan bir tekniktir. Bir projenin ömrü boyunca sağlayacağı fayda o projenin yapım maliyetinden büyükse o yatırımın gerçekleştirilmesi yoluna gidilir.
Sosyal Muhasebe
Bir firmanın faaliyetlerinin toplum üzerindeki etkisinin analiz edildiği bir muhasebe yöntemidir.

Doğru Cevap: A

Soru 46

Aşağıda verilen bilgilerden hangileri yanlıştır?

Katastrofi teorisine dayalı modeller, yoğun matematiksel bilgi ve bilgisayar programları kullanmak ve geçmişe dönük analizlerden yola çıkmak suretiyle doğal afetlerin ortaya çıkma olasılıklarını, ortaya çıkabilecek hasarları ve riskleri hesaplamaya çalışır.

Kelebek etkisi, evrendeki küçük bir hareketin zincirleme etkiler ile tahmin edilemeyecek boyutlara ve sonuçlara yol açmasıdır.

Kaos teorisine göre karmaşık sistemlerin bir dengede olması ve kendilerini tekrar etmeleri son derece düşük bir ihtimale sahiptir.

Kaos Teorisi de katastrofilerin meydana geldiği düzen üzerine kuruludur.

Karmaşık sistemler teorisi, aşırı uzmanlaşma nedeniyle afetlerin ekonomik etkilerini açıklamada mevcut disiplinlerin yetersiz kalacağını ve bu nedenle afetlerin ekonomik etkilerine bütüncül ve disiplinler arası yaklaşmak gerektiğini ileri sürmektedir.

Açıklama:

Kaos teorisi, aşırı uzmanlaşma nedeniyle afetlerin ekonomik etkilerini açıklamada mevcut disiplinlerin yetersiz kalacağını ve bu nedenle afetlerin ekonomik etkilerine bütüncül ve disiplinler arası yaklaşmak gerektiğini ileri sürmektedir.

Doğru Cevap: E

Soru 47

Yapıların içindeki özel malların zararı
Yapıların içindeki ticari mallara gelen zarar
Gerektiğinde konut ve işyerlerinin taşınma maliyeti
Gelir kaybı
Kira kaybı

Yukarıdakilerden hangileri afetlerin doğrudan ekonomik kayıplarının incelendiği kategoriler arasındadır?

I-II-III-IV

II-III-IV

I-II-III-IV-V

III-IV-V

I-II-III

Açıklama:

Afetlerin doğrudan ekonomik kayıpları yedi kategoride incelenebilir (Ural, 1999’dan aktaran, Güvel, 2001, 65):
• Yapıların yeniden yapılmasının veya onarılmasının maliyeti,
• Yapıların içindeki özel malların zararı,
• Yapıların içindeki ticari mallara gelen zarar,
• Yapıların onarılması için gereken zamanda eğitim, hizmet ve ticaretin aksaması,
• Gerektiğinde konut ve işyerlerinin taşınma maliyeti,
• Gelir kaybı,
• Kira kaybı.

Doğru Cevap: C

Soru 48

Toprağın sahibinden başkası tarafından işlenmesi durumunda toprak sahibine ödenen kira bedeli için hangi kavram kullanılmaktadır?

Mesken

Özel Mülk

Toprak Rantı

Beşeri sermaye

Fiziksel rant

Açıklama:

Toprak Rantı
Toprağın sahibinden başkası tarafından işlenmesi durumunda toprak sahibine ödenen kira bedelidir.

Doğru Cevap: C

Soru 49

Aşağıdakilerden hangisi afetlerin ortaya çıkardığı zarar boyutlarının ele alındığı üç faktörden biri olan insan faktörünün içeriğinde yer almaz?

Bölgenin endüstri yoğunluğu

Yasal mevzuat ve yaptırımlar

Eğitim durumu

Nüfus yoğunluğu

Tektonik ve sismolojik özellikler

Açıklama:

İnsan Faktörü: Bölgedeki endüstri yoğunluğu ve özellikleri, enerji kaynakları açısından durumu, yapısal ve yapısal olmayan faktörler, ilgili yasal mevzuat ve yaptırımlar, eğitim durumu, nüfus yoğunluğu, yaşam tarzları ve alışkanlıklar, demografik ve beşeri faktörler.

Doğru Cevap: E

Soru 50

Aşağıdakilerden hangisi Uluslararası Afet Veri Tabanında (EM-DAT) bir olayın afet olarak tanımlanabilmesi için gerçekleşmesi gereken kriterlerden biri değildir?

Rapor edilmiş 10 veya daha fazla sayıda can kaybı

Rapor edilmiş 100 veya daha fazla sayıda etkilenen nüfus

Rapor edilmiş 100 veya daha fazla telefon çağrısı

Uluslararası yardımın istenmiş olması

Acil durum deklarasyonunun yapılmış olması

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 51

"Hayvan izdihamları" aşağıdaki afet türlerinden hangisinin kapsamına girer?

Jeofiziksel afet

Hidrolik afet

Biyolojik afet

İklimsel afet

Çevresel afet

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 52

"Endüstriyel kazalar" aşağıdaki afet türlerinden hangisinin kapsamına girer?

Jeofiziksel afet

Hidrolik afet

Biyolojik afet

Teknolojik afet

Meteorolojik afet

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 53

Bir ekonomide endüstriler arası ilişkileri matematiksel analizler yardımıyla ortaya koyan modellemeler tanımı aşağıdaki kavramlardan hangisine aittir?

Girdi-çıktı analizi

Fayda-maliyet analizi

Sosyal muhasebe

Kelebek etkisi

Kompakt evren modeli

Açıklama:

Girdi-Çıktı Analizi Bir ekonomide endüstriler arası ilişkileri matematiksel analizler yardımıyla ortaya koyan modellemelerdir.

Doğru Cevap: A

Soru 54

-Bu düşünceye göre doğal afetler çerçevesinde değerlendirmeler yapılırken sadece fiyat mekanizması değil bunun dışındaki çok sayıda bilgi üretme ve öğrenme süreci ve en önemlisi de insanoğlunun deneyimsel adaptasyon süreci göz önünde tutulmalıdır.
Yukarıda bilgisi verilen afet modeli aşağıdakilerden hangisidir?

K modelleri

Analitik modeller

Ampirik modeller

Neoklasik Genel Denge ve Büyüme Modeli

Kompakt evren modeli

Açıklama:

Doğal Afetlerin Ampirik Modelleri Bu görüşü savunanlar doğal afetler gibi fizikoekonomik olayların sürekli değişim, belirsizlik ve sınırlı akılcılık nedeniyle modellenemeyeceğini, modellenebilmesi için davranışçı iktisat biliminden yararlanarak ampirik bulgulardan yararlanılması gerektiğini ileri sürmektedirler. Bu düşünceye göre doğal afetler çerçevesinde değerlendirmeler yapılırken sadece fiyat mekanizması değil bunun dışındaki çok sayıda bilgi üretme ve öğrenme süreci ve en önemlisi de insanoğlunun deneyimsel adaptasyon süreci göz önünde tutulmalıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 55

-Karmaşık sistemlerin bir dengede olması ve kendilerini tekrar etmeleri son derece düşük bir ihtimale sahiptir.
-Basit gözüken olaylar aslında son derece karmaşık ilişkilerin sonucudur ve aslında dinamiklerin çoğu doğrusal (lineer) olmayan unsurlar ile bağlantılıdır.
-Gerçek hayat doğrusal (lineer) değil, anti-doğrusal (nonlineer) ve dinamik bir sistemdir.
Yukarıda fikirleri savunan afet teorisi aşağıdakilerden hangisidir?

Genel Sistem Teorisi

Karmaşık Sistemler Teorisi

Kaos Teorisi

Katastrofi Teorisi.

Ampirik Teori

Açıklama:

Kaos teorisine göre karmaşık sistemlerin bir dengede olması ve kendilerini tekrar etmeleri son derece düşük bir ihtimale sahiptir.
Kaos teorine göre basit gözüken olaylar aslında son derece karmaşık ilişkilerin sonucudur ve aslında dinamiklerin çoğu doğrusal (lineer) olmayan unsurlar ile bağlantılıdır.
Gerçek hayat doğrusal (lineer) değil, anti-doğrusal (nonlineer) ve dinamik bir sistemdir.

Doğru Cevap: C

Soru 56

Aşağıdakilerden hangisi afetlerin doğrudan ekonomik kayıplarından biri değildir?

Yapıların içindeki ticari mallara gelen zarar

Gerektiğinde konut ve işyerlerinin taşınma maliyeti

Yapıların içindeki özel malların zararı

Kira kaybı

İş kaybı

Açıklama:

Afetlerin doğrudan ekonomik kayıpları yedi kategoride incelenebilir (Ural, 1999’dan aktaran, Güvel, 2001, 65): • Yapıların yeniden yapılmasının veya onarılmasının maliyeti, • Yapıların içindeki özel malların zararı, • Yapıların içindeki ticari mallara gelen zarar, • Yapıların onarılması için gereken zamanda eğitim, hizmet ve ticaretin aksaması, • Gerektiğinde konut ve işyerlerinin taşınma maliyeti, • Gelir kaybı, • Kira kaybı.

Doğru Cevap: E

Soru 57

Dünyada 1900’lerden 2016’ya kadar en yüksek frekansla gerçekleşen afetler aşağıdakilerden hangisidir?

Sel, fırtına, salgın hastalık

Deprem, sel, yangın

Yangın, deprem, sel

Salgın hastalık, sel, deprem

Heyelan, sel, deprem

Açıklama:

1900’lerden 2016’ya kadar 13758 afet olayı meydana gelmiş olup yaklaşık 32,5 milyon kişi bu afetler sonucunda hayatını kaybetmiştir. En yüksek frekansla gerçekleşen afetler sırasıyla sel, fırtına, salgın hastalık olmuştur.

Doğru Cevap: A

Soru 58

1900-2016 yılları arasında Türkiye’de en sık ortaya çıkan afet türleri sırasıyla aşağıdakilerden hangisidir?

Deprem, heyelan, sel

Fırtına, deprem, sel

Heyelan, sel, deprem

Yangın, deprem, heyelan

Deprem, sel, heyelan

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 59

I-Doğal faktörler
II-Yapay faktörler
III-Çevresel faktörler
IV-İnsan faktörü
V-Zamanlama
Afetlerin ortaya çıkardığı zarar boyutu üç ana faktöre bağlı olarak artış gösterir.Yukardakilerden hangisi/hangileri bu faktörlerdendir?

I-II-III

II-IV-V

III-V

II-III-IV

I-IV-V

Açıklama:

Afetlerin ortaya çıkardığı zarar boyutu üç ana faktöre bağlı olarak artış gösterir. Bu faktörler şunlardır (Erdem, 2016: 331): • Doğal faktörler: Bölgenin iklimi, bitki örtüsü gibi iklimsel ve coğrafî karakteristik, genel ya da anlık hava koşulları, arazinin yapısı, jeolojik, tektonik ve sismolojik özellikleri (zemin özellikleri, volkanizma, fay hatları açısından sahip olunan özellikler). • İnsan Faktörü: Bölgedeki endüstri yoğunluğu ve özellikleri, enerji kaynakları açısından durumu, yapısal ve yapısal olmayan faktörler, ilgili yasal mevzuat ve yaptırımlar, eğitim dıurumu, nüfus yoğunluğu, yaşam tarzları ve alışkanlıklar, demografik ve beşeri faktörler. • Zamanlama: Ortaya çıkan afetin veya acil durumun zamanı (Gündüz, gece, iş günü, tatil günü, mevsim vb.)

Doğru Cevap: E

Soru 60

"Afet Veri Tabanında bir olayın afet olarak tanımlanabilmesi için belirlenmiş olan dört ana kriterden en az birinin gerçekleşmesi gerekmektedir." I.Rapor edilmiş 10 veya daha fazla sayıda can kaybı II.Rapor edilmiş 50 veya daha fazla sayıda etkilenen nüfus III.Acil durum deklarasyonunun yapılmış olması IV.Uluslararası yardımın istenmiş olması Yukarıdakilerden hangileri bu kriterler arasında yer almaktadır?

I, III

II, IV

I, II, III

I, III, IV

II, III, IV

Açıklama:

Afet Veri Tabanında bir olayın afet olarak tanımlanabilmesi için şu kriterlerden en az birinin gerçekleşmesi gerekmektedir:

Rapor edilmiş 10 veya daha fazla sayıda can kaybı

Rapor edilmiş 100 veya daha fazla sayıda etkilenen nüfus

Acil durum deklarasyonunun yapılmış olması

Uluslararası yardımın istenmiş olması

Dolayısıyla soruda verilen II. madde yanlıştır, diğer maddeler bu kriterler arasında yer almaktadır.

Doğru Cevap: D

Soru 61

Bir ekonomide endüstriler arası ilişkileri matematiksel analizler yardımıyla ortaya koyan modellemelere ne ad verilmektedir?

Afet Ekonomisi

Beşeri Sermaye

Girdi-Çıktı Analizi

Fayda-Maliyet Analizi

Sosyal Muhasebe

Açıklama:

Afet Ekonomisi; afetlerin önlenmesi ve afetlere hazırlık aşaması ile afetler sonrasında yaşanan can ve mal kayıplarının etkilerinin giderilmesi aşamasında kıt kaynakların en uygun şekilde nasıl kullanılması gerektiğini inceleyen bilim dalıdır.
Beşeri Sermaye; bilgi ve becerilere sahip, nitelikli işgücüdür.
Fayda-Maliyet Analizi; kamu yatırımları öncesinde topluma en yüksek faydayı sağlayacak olan projelerin seçiminde kullanılan bir tekniktir.
Sosyal Muhasebe ise; bir firmanın faaliyetlerinin toplum üzerindeki etkisinin analiz edildiği bir muhasebe yöntemidir.
Dolayısıyla soruda verilen tanım, girdi-çıktı analizine aittir.

Doğru Cevap: C

Soru 62

"Afetlerin ortaya çıkardığı zarar boyutu üç ana faktöre bağlı olarak artış gösterir. Bunlar; doğal faktörler, insan faktörü ve zamanlamadır." I.Bitki örtüsü II.Nüfus yoğunluğu III.Gündüz ya da gece olması IV.Beşeri faktörler V.Hava koşulları Yukarıdakilerden hangileri açıklamada bahsedilen doğal faktörler arasına girmektedir?

I, IV

I, V

II, III

I, II, IV

II, III, IV

Açıklama:

Afetlerin ortaya çıkardığı zarar boyutu üç ana faktöre bağlı olarak artış gösterir. Bu faktörler şunlardır (Erdem, 2016: 331):
• Doğal faktörler: Bölgenin iklimi, bitki örtüsü gibi iklimsel ve coğrafî karakteristik, genel ya da anlık hava koşulları, arazinin yapısı, jeolojik, tektonik ve sismolojik özellikleri (zemin özellikleri, volkanizma, fay hatları açısından sahip olunan özellikler).
• İnsan Faktörü: Bölgedeki endüstri yoğunluğu ve özellikleri, enerji kaynakları açısından durumu, yapısal ve yapısal olmayan faktörler, ilgili yasal mevzuat ve yaptırımlar, eğitim durumu, nüfus yoğunluğu, yaşam tarzları ve alışkanlıklar, demografik ve beşeri faktörler.
• Zamanlama: Ortaya çıkan afetin veya acil durumun zamanı (Gündüz, gece, iş günü, tatil günü, mevsim vb.)

Doğru Cevap: B

Soru 63

1900-2016 yılları arası düşünüldüğünde, Türkiye'de en sık ortaya çıkmış olan afet türü aşağıdakilerden hangisidir?

Deprem

Sel

Heyelan

Fırtına

Salgın hastalık

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 64

I.Dünya üzerindeki afetler arasında en büyük hasarı, hidro-meteorolojik olaylar meydana getirmektedir. II.Afetlerin gayri safi yurtiçi hasılaya (GSYİH) olan etkileri, ülkelerin gelişmişlik düzeyine göre değişiklik göstermemektedir. III.Doğal afetlerin GSYİH üzerinde meydana getirdiği etki kesinlikle negatiftir. IV.Dünyada meydana gelen doğal afetlerin sayısı hızlı bir şekilde artmaktadır. Yukarıda afetler ile ilgili verilen bilgilerden hangileri doğrudur?

I, IV

II, III

I, II, IV

I, III, IV

II, III, IV

Açıklama:

Afetlerin az gelişmiş ve/veya gelişmekte olan ülkelerin GSYH’sine etkileri daha büyüktür. IMF tahminlerine göre 1997-2001 döneminde meydana gelen her bir büyük ölçekli doğal afetin düşük gelirli ülkelere maliyeti bu ülkelerin GSYH’sinin % 5’i kadardır. Dünya Bankası araştırmacıları ise 2006 yılında yapmış oldukları bir tahminde bu oranın % 2 ile % 15 arasında değiştiğini bulmuşlardır. Dolayısıyla II. maddede verilen bilgi yanlış, diğer maddelerdeki bilgiler doğrudur.

Doğru Cevap: D

Soru 65

2017 yılında meydana gelen afetler ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisini söyleyebiliriz?

2017'de dünya üzerinde toplamda 350 afet meydana gelmiştir.

2017'de afetlerden hayatını kaybedenlerin vatandaşı olduğu ülkelerin başında Çin gelmektedir.

2017'de afetler nedeniyle en büyük ekonomik kayıp veren ülke ABD'dir.

2017'de Afrika kıtasında 39 afet meydana gelmiştir.

2017'de afetlerden etkilenen kişi sayısı 80 milyon civarındadır.

Açıklama:

2017 yılında 318 afet meydana gelmiş, bu afetlerden 96 milyon kişi etkilenmiştir. 2017’deki afetlerde hayatını kaybedenlerin vatandaşı olduğu ülkelerin başında 2291 kişi ile Hindistan gelmektedir. 2017 yılında Afrika’da 42 afet meydana gelmiştir. 2017’de afetler nedeniyle en büyük ekonomik kaybı, 186,1 milyar dolar ile ABD yaşamıştır. Dolayısıyla seçeneklerde verilen bilgilerden sadece C seçeneğindeki bilgi doğrudur.

Doğru Cevap: C

Soru 66

Etkileri düşünüldüğünde, aşağıdaki sektörlerden hangisinin doğal afetlerden en çok etkilendiği söylenebilir?

Tarım sektörü

Sanayi sektörü

Turizm sektörü

Hizmet sektörü

Eğitim sektörü

Açıklama:

Doğal afetlerin zarar verdiği üretim sektörlerinin başında tarım sektörü gelmektedir. Tarım sektörü hem istihdam meydana getirmesi hem de bir ülkenin “gıda güvenliğini” sağlaması açısından yaşamsal bir sektördür. Her türlü doğal afet tarımsal üretimi olumsuz etkiler. Depremler, sel ve heyelanlar, yangınlar, fırtına ve kasırgalar toprakların kullanılamaz hâle gelmesine ve ürünlerin yok olmasına neden olmaktadır. Çiftliklerde yetiştirilen her türlü canlı hayvan telef olmakta ve büyük zararlar meydana gelmektedir. Her türlü tarımsal araç ve (traktörler, ilaçlama ve gübreleme aksamları, hasat işleyen teçhizatlar, sulama sistemleri, seralardaki ısıtma sistemleri vb.), paketleme-işleme tesisleri, depolar, yollar, seralar, çiftlik binaları da doğal afetler nedeniyle kullanılamaz hâle gelebilmektedir.

Doğru Cevap: A

Soru 67

I.Hayvan izdihamları
II.Depremler
III.Salgın enfeksiyon hastalıkları
IV.Volkanik patlamalar
V.Kuru heyelanlar
Yukarıda verilen afetlerden hangileri jeofiziksel afetler arasında yer almaktadır?

I, III

II, V

I, III, IV

II, III, V

II, IV, V

Açıklama:

CRED (Centre for Research on the Epidemiology of Disasters) tarafından yapılan sınıflandırmaya göre doğal afetleri üç ana başlık altında toplayabiliriz. Bunlardan ilki “biyolojik afetler”dir. Biyolojik afetler ise üç alt başlık altında incelenir: “Salgın (epidemik) enfeksiyon hastalıkları” (viral, bakteriyel, parazitsel, mantarsal ve ölümcül protein hastalıkları); “zararlı böcek istilaları” ve “hayvan izdihamları”. İkinci afet ana başlığı “jeofiziksel afetler”dir. Bunlar “depremler”, “volkanik patlamalar” ve “kuru heyelanlar”dır (toprak, kaya vb. materyallerin kütlesel olarak kayması, göçükler). Üçüncü ana başlığımız ise “iklimsel afetler”dir. İklimsel afetler iki alt başlık altında incelenir. Bunlardan birincisi “hidrolik afetler”dir. Bunlar kendi arasında “seller” ve “sulu heyelanlar” olarak ikiye ayrılır. İkinci ana başlık ise “meteorolojik afetler”dir. Bunların arasında “fırtınalar” (tropik tayfunlar ve bölgesel fırtınalar), “aşırı sıcaklık değişimleri” (sıcak hava, soğuk hava, aşırı kış koşulları), “kuraklık” ve “güçlü yangınlar” gelmektedir.

Doğru Cevap: E

Soru 68

I.Girdi çıktı analizi, fayda maliyet analizi ve sosyal muhasebe gibi konulara dayalı modellerdir. II.Doğal afetleri, insani ve doğal faaliyetlerden oluşan bir bütün olarak görmektedirler. III.Olayların doğrusal bir eksende gerçekleştiğini savunan modellerdir. IV.Doğal afetlerin önceden tahmin edilemeyeceğini savunmaktadırlar. Genel Sistem Teorileri ile ilgili olarak yukarıda verilen bilgilerden hangileri doğrudur?

I, III

II, IV

I, II, III

I, III, IV

II, III, IV

Açıklama:

Genel sistem teorileri olayların doğrusal (lineer) bir eksende gerçekleştiğini savunmaktadır. Dolayısıyla sınırları iyi çizildiği takdirde doğal afetlerin önceden tahmin edilebileceğini savunmaktadırlar. Dolayısıyla IV. maddede verilen bilgi yanlış, diğer maddelerde verilen bilgiler doğrudur.

Doğru Cevap: C

Soru 69

"Afetler, ölüm ve yaralanmalar nedeniyle yetişmiş işgücü yani ................. üzerinde yok edici veya azaltıcı etkilere sahiptir."
Yukarıdaki boşluğa aşağıdaki kavramlardan hangisi gelmelidir?

Fiziksel sermaye

Beşeri sermaye

Gayri safı milli hasıla

Milli gelir

Gıda güvenliği

Açıklama:

Kişilere mal olmuş beceri, bilgi ve kazanılmış diğer tüm yeteneklerin bileşimi olan beşeri sermaye veya kısacası “insan unsuru”, ekonomik büyüme ve kalkınma sürecinde en az fiziksel sermaye kadar veya daha da önemli bir faktördür. Afetler ölüm ve yaralanmalar nedeniyle yetişmiş işgücünü yani beşeri sermayeyi yok etmekte veya azaltmaktadır.

Doğru Cevap: B

Ünite 5

Soru 1

Dolaylı etkiler üretimdeki düşüşe ve hizmetlerin karşılanmasındaki aksamalara bağlı olarak oluşan ve fiziksel yapılar ile insanlar arasındaki etkileşimi bozan etkilerdir. Dolaylı etkiler birbiri ile iç içe olan dört tip bozulmadan oluşmaktadır. Aşağıdakilerden hangisi bu bozulma tipleri arasında yer almaz?

Hane halkının yaşam şartlarının bozulması: Evsiz kalma, ihtiyaçların giderilememesi, geçimliklerin yitirilmesi, göç ve taşınma.

Halkın sağlık ve beslenme durumunun bozul-ması: Çevresel tahribat, hijyen sorunlarının ortaya çıkması, yiyecek kıtlığı.

Ekonomik aktivitenin bozulması: Ara ve tamamlanmış piyasaların, politikaların ve bekleyişlerin olumsuz etkilenmesi.

Kamusal faaliyetlerin bozulması: Aşırı yüklenme, aksamalar, politizasyon ve yandaşçılık.

Olay Tahribatı: Doğal afetlerin doğrudan ve dolaylı etkilerine bağlı tahribat oluşması

Açıklama:

Dolaylı etkiler üretimdeki düşüşe ve hizmetlerin karşılanmasındaki aksamalara bağlı olarak oluşan dolaylı etkiler fiziksel yapılar ile insanlar arasındaki etkileşimi bozan etkilerdir. Dolaylı etkiler, afetlerden hemen sonra başlar, birkaç aydan birkaç yıla kadar sürer. Doğrudan etkilerin statik karakterde olmasına karşılık, dinamik karakterde olan dolaylı etkiler, Albala-Bertrand (2000)’e göre birbiri ile iç içe olan dört tip bozulmadan oluşmaktadır:
• Hane halkının yaşam şartlarının bozulması: Evsiz kalma, ihtiyaçların giderilememesi, geçimliklerin yitirilmesi, göç ve taşınma.
• Halkın sağlık ve beslenme durumunun bozulması: Çevresel tahribat, hijyen sorunlarının ortaya çıkması, yiyecek kıtlığı.
• Ekonomik aktivitenin bozulması: Ara ve tamamlanmış piyasaların, politikaların ve bekleyişlerin olumsuz etkilenmesi.
• Kamusal faaliyetlerin bozulması: Aşırı yüklenme, aksamalar, politizasyon ve yandaşçılık.

Doğru Cevap: E

Soru 2

Hane halkının yaşam şartlarının bozulması

Ekonomik aktivitenin bozulması

Kamusal faaliyetlerin bozulması

Olay Tahribatı

Halkın sağlık ve beslenme durumunun bozulması

Açıklama:

Bu çerçevede hatırlatmak istediğimiz bir konu da doğal afetlerin uzun dönem etkileri belirlenirken “olay tahribatı” ve “sonuç tahribatı” ayırımına dikkat etmek gerekliliğidir. Miller ve Nigg (1993) tarafından yapılan bu ayırıma göre doğal afetlerin ekonomik etkilerini şu şekilde ele alabiliriz:
• Olay Tahribatı: Doğal afetlerin doğrudan ve dolaylı etkilerine bağlı tahribatı ifade eder. Olay tahribatı doğal afet öncesi fiziksel faktörlere ve yerleşim yapısına bağlıdır.
• Sonuç tahribatı: Sonuç tahribatı afet öncesi fiziksel koşullarla sınırlı olmayıp afet sonra- sı etkileri ve toparlanma sürecindeki davra- nışları da içerir ve afetlerin daha çok ikincil etkilerine karşılık gelir. Afet sonrası etkiler ve toparlanma sürecindeki davranışlar sos- yal, kültürel, ekolojik, tarihsel, politik ve ekonomik koşullara, toplumdaki sınıfsal yapıya, gelir ve servet dağılımına bağlı ola- rak işlerlik kazanır. Bu arada sonuç tahribatı ve olay tahribatı arasındaki ilişki zorunluluk içermez. Bazen olay bazen de sonuç tahri- batının seviyesi diğerinin üzerine çıkabilir. Bir kişinin tatilini geçirdiği bir otelin dep- remde yok olması bu kişinin serveti veya gelir düzeyini etkilemeyebilir (olay tahribatı sonuç tahribatından yüksek), yine aynı kişi yaşadığı ev depremden zarar görmemesine rağmen depremde iş hayatının kesintiye uğ- raması sonucu işsiz kalabilir (olay tahribatı düşük sonuç tahribatı yüksek).

Doğru Cevap: D

Soru 3

Bir ülkedeki tüketim düzeyi ve mallara olan talep o ülkedeki birey ve hane halklarının gelir seviyelerine bağlıdır. Gelir seviyesi yükseldikçe harcama miktarı da artar. Bireyler ve hane halklarının gelirleri ise üretime bağlıdır. Üretim olursa gelir, gelir olursa da harcama ortaya çıkar. Her harcama aslında bir başkasının gelirini oluşturur. Ekmeği satın aldığımızda fırıncının geliri ortaya çıkar. Fırıncı da bu geliri kasaba harcadığında kasabın gelir artar. Bu gelir ve harcama akımları ekonomik döngünün varlığı için şarttır. İşte bir doğal afet nedeniyle üretimin durması gelir meydana gelme mekanizmasını da bozar. Üretim durunca üretim biriminin sahibinin geliri ........ ile birlikte çalıştırdığı işçilerin gelirleri ........., kiraladığı binanın sahibinin kira ..... geliri, kredi çektiği bankanın geliri ........ de azalır.
Yukarıdaki cümlede boşluklara gelmesi gereken kavramlar hangi seçenekte doğru sıralanmıştır?

(kâr), (rant),(faiz), (ücret)

(kâr), (ücret), (rant), (faiz)

(kâr), (faiz), (ücret), (rant)

(ücret), (rant), (faiz), (kâr)

(ücret), (faiz), (kâr), (rant)

Açıklama:

Bir ülkedeki tüketim düzeyi ve mallara olan talep o ülkedeki birey ve hane halklarının gelir seviyelerine bağlıdır. Gelir seviyesi yükseldikçe harcama miktarı da artar. Bireyler ve hane halklarının gelirleri ise üretime bağlıdır. Üretim olursa gelir, gelir olursa da harcama ortaya çıkar. Her harcama aslında bir başkasının gelirini oluşturur. Ekmeği satın aldığımızda fırıncının geliri ortaya çıkar. Fırıncı da bu geliri kasaba harcadığında kasabın gelir artar. Bu gelir ve harcama akımları ekonomik döngünün varlığı için şarttır. İşte bir doğal afet nedeniyle üretimin durması gelir meydana gelme mekanizmasını da bozar. Üretim durunca üretim biriminin sahibinin geliri (kâr) ile birlikte çalıştırdığı işçilerin gelirleri (ücret), kiraladığı binanın sahibinin kira (rant) geliri, kredi çektiği bankanın geliri (faiz) de azalır.

Doğru Cevap: B

Soru 4

"Bir ülkede fiyatlar genel düzeyinin sürekli olarak yükselmesiyle kendini gösteren makroekonomik sorundur."
Yukarıdaki tanım aşağıdaki kavramlardan hangisine aittir?

Stagflasyon

Durgunluk

Ekonomik kriz

Enflasyon

Dezenflasyon

Açıklama:

Enflasyon: Bir ülkede fiyatlar genel düzeyinin sürekli olarak yükselmesiyle kendini gösteren makroekonomik sorundur. Türkiye’de en asyon oranını TÜİK (Türkiye İstatis- tik Kurumu) hesaplar ve açıklar.

Doğru Cevap: D

Soru 5

Bu mekanizma iki açıdan işler. İlki rmaların yurtiçi ve yurtdışı satış gelirleri düşünce rmaların geliri ve kârı üzerinden alınan vergiler de (gelir, kurumlar ve katma değer vergileri vb. gibi) düşer. Öte yandan afetler nedeniyle işsiz kalan işçilerin daha önce ödemekte olduğu gelir vergisi ve benzeri diğer vergi ve kesintiler nedeniyle de kamu gelirleri azalacaktır. İşsiz kalanların talepleri, tüketimleri ve alışverişleri de azalacağı için özellikle satış üzerinden alınan vergiler de azalacaktır. Elbette talebi düşen işyerlerinin diğer işyerlerinden temin ettikleri mal, hizmet, ara malı ve hammadde de azalacağı için bu firmaların gelirleri de azalacak ve ödedikleri vergiler de düşecektir.
Yukarıda açıklanan afet etkisi aşağıdakilerden hangisidir?

Enflasyonist Eğilimlerin Artışı

Kamu Bütçe Dengesinin Bozulması

Ödemeler Bilançosunun ve Ekonomik Büyümenin Olumsuz Etkilenmesi

Çevresel Bozulma, Salgın Hastalıklar ve Yoksulluk

Afetler ve Kalkınma Süreci

Açıklama:

Afetler nedeniyle üretimin durması kamu gelirlerini olumsuz etkiler. Bu mekanizma iki açıdan işler. İlki rmaların yurtiçi ve yurtdışı satış gelirleri düşünce rmaların geliri ve kârı üzerinden alınan vergiler de (gelir, kurumlar ve katma değer vergileri vb. gibi) düşer. Öte yandan afetler nedeniyle işsiz kalan işçilerin daha önce ödemekte olduğu gelir vergisi ve benzeri diğer vergi ve kesintiler nedeniyle de kamu gelirleri azalacaktır. İşsiz kalanların talepleri, tüketimleri ve alışverişleri de azalacağı için özellikle satış üzerinden alınan vergiler de azalacaktır. Elbette talebi düşen işyerlerinin diğer işyerlerinden temin ettikleri mal, hizmet, ara malı ve hammadde de azalacağı için bu rmaların gelirleri de azalacak ve ödedikleri vergiler de düşecektir. Afetlerin meydana geldiği bölgede ekonomik faaliyetlerdeki daralma nedeniyle hem işveren hem de çalışanlar büyük gelir kaybına uğrarlar.

Doğru Cevap: B

Soru 6

"Devletin yasal denetiminin dışındaki faaliyetlerin yürütüldüğü, vergilendirilmemiş ve kayıt altına alınmamış çalışma alanları."
yukarıda tanımı verilen kavram aşağıdakilerden hangisin aittir?

Enflasyon

İnformal sektör

Olay tahribatı

Afet ekonomisi

Türev değerler

Açıklama:

İnformal Sektör
Devletin yasal denetiminin dışındaki faa- liyetlerin yürütüldüğü, vergilendirilmemiş ve kayıt altına alınmamış çalışma alanları.

Doğru Cevap: B

Soru 7

Değeri zamanın belirli bir anında ölçülebilen değişkenlere ...... değişken, değeri belirli bir zaman diliminde ölçülebilen değişkenlere akım değişken adı verilir. Servet, iç borç, dış borç gibi değişkenler stok değişken; tasarruf, yatırım, milli gelir, ithalat, ihracat gibi değişkenler ..... değişkendir.
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yerlere aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?

Stok/akım

Kısa/uzun

Sabit/hareketli

Özet/türev

Negatif/pozitif

Açıklama:

Değeri zamanın belirli bir anında ölçülebilen değişkenlere stok değişken, değeri belirli bir zaman diliminde ölçülebilen değişkenlere akım değişken adı verilir. Servet, iç borç, dış borç gibi değişkenler stok değişken; tasarruf, yatırım, milli gelir, ithalat, ihracat gibi değişkenler akım değişkendir.

Doğru Cevap: A

Soru 8

Afetler eskimiş ve yıpranmış sermayenin yenilenmesine vesile olur ve afet sonrasında verimli teknolojilerin kullanıldığı makine, teçhizat ve fabrikalar ......... artırır. Bu süreci bazı araştırmacıların “yaratıcı yıkım” olarak adlandırmaları bu nedenledir.

satış düzeyini

kredi düzeyini

sipariş düzeyini

kâr düzeyini

üretim düzeyini

Açıklama:

Afetler eskimiş ve yıpranmış sermayenin yenilenmesine vesile olur ve afet sonrasında verimli teknolojilerin kullanıldığı makine, teçhizat ve fabrikalar üretim düzeyini artırır. Bu süreci bazı araştırmacıların “yaratıcı yıkım” olarak adlandırmaları bu nedenledir. Bazı kaynaklarda bu sürece “düzeltme etkisi” de denilmektedir

Doğru Cevap: E

Soru 9

Ekonomik kalkınma “niteliksel” bir süreçtir, ekonomik büyüme ise “niceliksel” bir süreçtir. Bir ülkenin kişi başına GSYH’si çok yüksek olabilir ama o ülkede gelir dağılımı bozuksa, o ülkede eğitim ve sağlık hizmetleri kalitesiz ise, demokrasisi işlemiyorsa, kişisel hak ve özgürlükler aksıyorsa, hukuk devletinin gerekleri yerine getirilmiyorsa o ülke kalkınmış sayılmaz. Tüm bu unsurlar gelişmiş bir ülke olmak için yapısal anlamda da değişmenin temel koşullarının yerine getirilmesi gerekliliğine işaret eder. Yapısal değişim ise bazen gözlenebilen veya hissedilebilen sosyo-ekonomik gelişmeleri ifade eder. Aşağıdaki seçeneklerden hangisinde yapısal değişmenin göstergelerinden biri yanlış ifade edilmiştir?

Tarımsal faaliyetlerden tarım dışı faaliyet- lere, sanayiden hizmetler sektörüne doğru dönüşümün gerçekleşmesi

Gelir dağılımının iyileşmesi ve yoksulluğun azaltılması

Yeni üretim tekniklerinin geliştirilmesi

İstihdam olanaklarının azaltılması

Demografik yapının değişmesi

Açıklama:

Ekonomik kalkınma “niteliksel” bir süreçtir, ekonomik büyüme ise “niceliksel” bir süreçtir. Bir ülkenin kişi başına GSYH’si çok yüksek olabilir ama o ülkede gelir dağılımı bozuksa, o ülkede eğitim ve sağlık hizmetleri kalitesiz ise, demokrasisi işlemiyorsa, kişisel hak ve özgürlükler aksıyorsa, hukuk devletinin gerekleri yerine getirilmiyorsa o ülke kalkınmış sayılmaz. Tüm bu unsurlar gelişmiş bir ülke olmak için yapısal anlamda da değişmenin temel koşullarının yerine getirilmesi gerekliliğine işaret eder. Yapısal değişim ise bazen gözlenebilen veya hissedilebilen sosyo-ekonomik gelişmeleri ifade eder. Yapısal değişmenin göstergelerinden bazılarını şu şekilde sıralamak mümkündür:

Tarımsal faaliyetlerden tarım dışı faaliyetlere, sanayiden hizmetler sektörüne doğru dönüşümün gerçekleşmesi,
Üretim ölçeğinin arttırılması (küçük aile işletmelerinden büyük ölçekli, ulusal veya uluslararası işletmelere dönüşüm),
Gelir dağılımının iyileşmesi ve yoksulluğun azaltılması,
Üretim faktörlerinin miktar ve verimliliğinin artırılması,
Yeni üretim tekniklerinin geliştirilmesi,
Demografik yapının değişmesi,
Eğitim ve sağlık alanındaki gelişmeler,
Demokratikleşme ve özgürlükler konusundaki iyileşmeler.
İstihdam olanaklarının artırılması,
İşgücünün kırdan kente göç etmesi sonucu kentleşme sürecinin hızlanması,

Doğru Cevap: D

Soru 10

İklim değişikliğine bağlı olarak kuraklığın artması, aşırı yağışlar ve siklonların gıda ve su kaynakları üzerindeki etkisi, yoksul ülkelerdeki bebek ölümlerinin %..... ’ının suyla bulaşan hastalıklardan kaynaklanıyor olduğu düşünüldüğünde olumsuz etkiler meydana getirmektedir.

Açıklama:

İklim değişikliğine bağlı olarak kuraklığın artması, aşırı yağışlar ve siklonların gıda ve su kaynakları üzerindeki etkisi, yoksul ülkelerdeki bebek ölümlerinin % 60’ının suyla bulaşan hastalıklardan kaynaklanıyor olduğu düşünüldüğünde olumsuz etkiler meydana getirmektedir.

Doğru Cevap: B

Soru 11

Doğrudan etkilerin statik karakterde olmasına karşılık, dinamik karakterde olan dolaylı etkiler, Albala-Bertrand (2000)’e göre birbiri ile içiçe olan dört tip bozulmadan oluşmaktadır. Aşağıdakilerden hangisi bunlardan birisi değildir?

Hane halkının yaşam şartlarının bozulması

Halkın sağlık ve beslenme durumunun bozulması

Ekonomik aktivitenin bozulması

Kamusal faaliyetlerin bozulması

Siyasi durumun bozulması

Açıklama:

Hane halkının yaşam şartlarının bozulması: Evsiz kalma, ihtiyaçların giderilememesi, geçimliklerin yitirilmesi, göç ve taşınma.
Halkın sağlık ve beslenme durumunun bozulması: Çevresel tahribat, hijyen sorunlarının ortaya çıkması, yiyecek kıtlığı.
Ekonomik aktivitenin bozulması: Ara ve tamamlanmış piyasaların, politikaların ve bekleyişlerin olumsuz etkilenmesi. Kamusal faaliyetlerin bozulması: Aşırı yüklenme, aksamalar, politizasyon ve yandaşçılık.
Hane halkının yaşam şartlarının bozulması
Halkın sağlık ve beslenme durumunun bozulması
Ekonomik aktivitenin bozulması
Kamusal faaliyetlerin bozulması

Doğru Cevap: E

Soru 12

Hane halkının yaşam şartlarının bozulması ne anlam ifade etmektedir?

Evsiz kalma, ihtiyaçların giderilememesi, geçimliklerin yitirilmesi, göç ve taşınma.

Çevresel tahribat, hijyen sorunlarının ortaya çıkması, yiyecek kıtlığı.

Ara ve tamamlanmış piyasaların, politikaların ve bekleyişlerin olumsuz etkilenmesi.

Aşırı yüklenme, aksamalar, politizasyon ve yandaşçılık.

Siyasi dengelerin değişmesi.

Açıklama:

Evsiz kalma, ihtiyaçların giderilememesi, geçimliklerin yitirilmesi, göç ve taşınma anlamlarına gelmektedir.
Hane halkının yaşam şartlarının bozulması: Evsiz kalma, ihtiyaçların giderilememesi, geçimliklerin yitirilmesi, göç ve taşınma.

Doğru Cevap: A

Soru 13

Aşağıdakilerden hangisi doğal afetlerin doğrudan ve dolaylı etkilerine bağlı tahribatı ifade eder?

Olay tahribatı

Sonuç tahribatı

Ekonomik tahribat

Kurumsal tahribat

Sağlık tahribatı

Açıklama:

Olay Tahribatı: Doğal afetlerin doğrudan ve dolaylı etkilerine bağlı tahribatı ifade eder. Olay tahribatı doğal afet öncesi fiziksel faktörlere ve yerleşim yapısına bağlıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 14

Aşağıdakilerden hangisi afet öncesi fiziksel koşullarla sınırlı olmayıp afet sonrası etkileri ve toparlanma sürecindeki davranışları da içerir ve afetlerin daha çok ikincil etkilerine karşılık gelir?

Olay tahribatı

Sonuç tahribatı

Ekonomik tahribat

Sağlık tahribatı

Kamusal tahribat

Açıklama:

Sonuç tahribatı: Sonuç tahribatı afet öncesi fiziksel koşullarla sınırlı olmayıp afet sonrası etkileri ve toparlanma sürecindeki davranışları da içerir ve afetlerin daha çok ikincil etkilerine karşılık gelir. Afet sonrası etkiler ve toparlanma sürecindeki davranışlar sosyal, kültürel, ekolojik, tarihsel, politik ve ekonomik koşullara, toplumdaki sınıfsal yapıya, gelir ve servet dağılımına bağlı olarak işlerlik kazanır. Bu arada sonuç tahribatı ve olay tahribatı arasındaki ilişki zorunluluk içermez. Bazen olay bazen de sonuç tahribatının seviyesi diğerinin üzerine çıkabilir.

Doğru Cevap: B

Soru 15

Doğal afetlerle ilgili hangisi doğru değildir?

Doğal afetler ölümler, hastalıklar ve yaralanmalar nedeniyle çalışan işgücünün de verimliliğini azaltmaktadır

İşletme maliyetlerini de düşürmektedir.

Afet yaşanmış bölgelerde ve bu bölgelerin yakınlarında çalışan işçilerin afetleri meydana getirdiği can ve mal kaybı nedeniyle psikolojileri bozulmaktadır.

Çalışma verimliliklerini düşürmektedir.

Bireyler hem ekonomik hem de psikolojik sorunlarla baş etmek zorundadır.

Açıklama:

Doğal afetler ölümler, hastalıklar ve yaralanmalar nedeniyle çalışan işgücünün de verimliliğini azaltmaktadır, işletme maliyetlerini ise yükseltmektedir. Afet yaşanmış bölgelerde ve bu bölgelerin yakınlarında çalışan işçilerin afetlerin meydana getirdiği can ve mal kaybı nedeniyle psikolojileri bozulmakta ve bu durum çalışma verimliliklerini düşürmektedir. İşini kaybeden işçiler için durum daha da olumsuzdur. Yaşadığı felaketle birlikte bir de işini kaybetmiş olan bu bireyler hem ekonomik hem de psikolojik sorunlarla baş etmek durumunda kalmaktadır.

Doğru Cevap: B

Soru 16

Doğal afetlerin ekonomik boyutlarına ilişkin sonuçlarından hangisi yanlıştır?

Bir doğal afet nedeniyle üretimin durması gelir meydana gelme mekanizmasını da bozar.

Üretim durunca üretim biriminin sahibinin geliri (kâr) ile birlikte çalıştırdığı işçilerin gelirleri (ücret), kiraladığı binanın sahibinin kira (rant) geliri, kredi çektiği bankanın geliri (faiz) de azalır.

Bu üretim faktörü sahipleri gelirleri azalınca taleplerini ve tüketimlerini de azaltırlar.

Firma üretim yaparken ara malı ve hammadde kullanmanakta, bunları da başka firmalardan satın alamamaktadır.

Afetler nedeniyle üretimi azalan firma kendisine ara malı ve hammadde sağlayan diğer firmaların üretimlerini de olumsuz yönde etkileyecektir.

Açıklama:

Bir doğal afet nedeniyle üretimin durması gelir meydana gelme mekanizmasını da bozar. Üretim durunca üretim biriminin sahibinin geliri (kâr) ile birlikte çalıştırdığı işçilerin gelirleri (ücret), kiraladığı binanın sahibinin kira (rant) geliri, kredi çektiği bankanın geliri (faiz) de azalır. Bu üretim faktörü sahipleri gelirleri azalınca taleplerini ve tüketimlerini de azaltırlar. Firma üretim yaparken ara malı ve hammadde kullanmakta, bunları da başka firmalardan satın almaktadır. Dolayısıyla afetler nedeniyle üretimi azalan firma kendisine ara malı ve hammadde sağlayan diğer firmaların üretimlerini de olumsuz yönde etkileyecektir. Afetler girişimcilerin yatırım kararlarının ertelenmesine, yatırımlar için talep edilen ara malı, sermaye malı, hammadde, işgücü vb. girdilerin satın alınma planlarının da iptal edilmesine yol açar.

Doğru Cevap: D

Soru 17

Bir ülkede fiyatların genel düzeyinin sürekli olarak yükselmesiyle kendini gösteren makroekonomik sorundur.

Enflasyon

Stagflasyon

Dar boğaz

Mali Kriz

Ekonomik Buhran

Açıklama:

Maliyetlerin yükselmesi, oluşan kıtlık ve darboğazlar nedeniyle tüm mal ve hizmetlerin fiyatı yükseldiğinde ise ülke ekonomisinde enflasyon sorunu ortaya çıkacaktır.
Enflasyon bir ülkede fiyatlar genel düzeyinin sürekli olarak yükselmesiyle kendini gösteren makroekonomik sorundur. Türkiye’de enflasyon oranını TÜİK (Türkiye İstatistik Kurumu) hesaplar ve açıklar.

Doğru Cevap: A

Soru 18

Türkiye’de enflasyon oranını hangi kurum hesaplar ve açıklar?

Maliye Bakanlığı

BDDK

Hazine

TÜİK

TSE

Açıklama:

Türkiye’de enflasyon oranını TÜİK (Türkiye İstatistik Kurumu) hesaplar ve açıklar.

Doğru Cevap: D

Soru 19

Bir varlığı temsil eden, üzerine inşa edildiği bu varlıktan türetilen finansal araçlara ne ad verilir?

Türev Değerler

Tüm Değerler

Yaygın Değerler

Kamu Değerleri

Mali Değerler

Açıklama:

Türev değerler veya araçlar, bir varlığı temsil eden, üzerine inşa edildiği bu varlıktan türetilen finansal araçlardır. Türev sözleşmeler, varlıkların gelecekteki fiyatlarını kapsar, riskten korunmak veya spekülasyon yapmak için gerçekleşir. Türev araçlar forward, futures, swap ve opsiyonlardır.
Doğal afetler faiz oranlarını ve bankacılık sistemini de farklı açılardan etkiler. Afetlerin bütçe açıklarına yol açması ve hükümetin bu açığı iç borçlanmaya giderek telafi etmesi durumunda faiz oranları yükselme eğilimine girebilir. Öte yandan finansal sistemdeki türev değerler de afetlerden etkilenirler. Afetlerde uzun vadeli ev kredileriyle satın alınmış mesken stoklarının yıkım ve hasarlar nedeniyle azalması, bu evlerin borçları üzerine yapılandırılmış değerli kâğıtları ve elbette banka bilançolarını da olumsuz etkileyecek, bankaların kredi kullanım imkânlarını da azaltacaktır.

Doğru Cevap: A

Soru 20

Aşağıdakilerden hangisi yapısal değişmenin göstergelerinden değildir?

Tarım dışı faaliyetlerden tarımsal faaliyetlere, hizmetler sektöründen sanayiye doğru dönüşümün gerçekleşmesi,

Gelir dağılımının iyileşmesi ve yoksulluğun azaltılması,

İstihdam olanaklarının artırılması

Üretim faktörlerinin miktar ve verimliliğinin artırılması

Yeni üretim tekniklerinin geliştirilmesi

Açıklama:

Yapısal değişmenin göstergelerinden biri de tarımsal faaliyetlerden tarım dışı faaliyetlere, sanayiden hizmetler sektörüne doğru dönüşümün gerçekleşmesidir.
Tarımsal faaliyetlerden tarım dışı faaliyetlere, sanayiden hizmetler sektörüne doğru dönüşümün gerçekleşmesi şeklinde olmalıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 21

Bir afet esnasında ortaya çıkan 1 liralık zararın daha sonradan 50 kuruşluk bir ekonomik zarara yol açması durumu afetlerin etkilerinden hangisine örnek olarak verilebilir?

Dolaylı ekonomik etki

Dolaysız ekonomik etki

Öngörülen ekonomik etki

Kültürel etki

Çevresel etki

Açıklama:

Afetlerin dolaylı etkileri, doğrudan etkilerin türevi olup afetlerin doğrudan etkileri sonrasında ve bunlara bağlı olarak şekillenmektedir. Örneğin 2005 yılında ortaya çıkan Katrina kasırgasında meydana gelen 1 dolarlık bir doğrudan hasarın daha sonra 39 sentlik bir dolaylı ekonomik zarara yol açtığı hesaplanmıştır. Doğru cevap A şıkkıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 22

"Çevresel tahribat, hijyen sorunlarının ortaya çıkması ve yiyecek kıtlığı" afetlerin sebep olduğu hangi tip bozulma başlığı altında incelenir?

Hane halkının yaşam şartlarının bozulması

Ekonomik aktivitenin bozulması

Halkın sağlık ve beslenme durumunun bozulması

Kamusal faaliyetlerin bozulması

Kültürel etkinliklerin sekteye uğraması

Açıklama:

Dolaylı etkiler üretimdeki düşüşe ve hizmetlerin karşılanmasındaki aksamalara bağlı olarak oluşan dolaylı etkiler fiziksel yapılar ile insanlar arasındaki etkileşimi bozan etkilerdir. Dolaylı etkiler, afetlerden hemen sonra başlar, birkaç aydan birkaç yıla kadar sürer. Doğrudan etkilerin statik karakterde olmasına karşılık, dinamik karakterde olan dolaylı etkiler, AlbalaBertrand (2000)’e göre birbiri ile içiçe olan dört tip bozulmadan oluşmaktadır: • Hane halkının yaşam şartlarının bozulması: Evsiz kalma, ihtiyaçların giderilememesi, geçimliklerin yitirilmesi, göç ve taşınma. • Halkın sağlık ve beslenme durumunun bozulması: Çevresel tahribat, hijyen sorunlarının ortaya çıkması, yiyecek kıtlığı. • Ekonomik aktivitenin bozulması: Ara ve tamamlanmış piyasaların, politikaların ve bekleyişlerin olumsuz etkilenmesi. • Kamusal faaliyetlerin bozulması: Aşırı yüklenme, aksamalar, politizasyon ve yandaşçılık. Doğru cevap C şıkkıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 23

Aşağıdakilerden hangisi afetlerin doğrudan etkilerine örnek olabilir?

Enflasyonda artış gerçekleşmesi

Bazı malların üretim maliyetinin artması

Zorunlu göçlerin gerçekleşmesi

Afet sonrası bir fabrikanın işleyemez hale gelmesi.

Borsada işlem gören inşaat firmalarının değerinin yükselmesi

Açıklama:

Afet sonrası bir fabrikanın işleyemez hale gelmesi afetlerin doğrudan etkilerine bir örnek olabilir. Doğru cevap D şıkkıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 24

Büyük bir afet sonrası durumu gösteren grafikte AS’deki değişim oranı AD’deki değişim oranından az ise aşağıdakilerden hangisi olur?

Fiyatlar genel düzeyi düşer

Fiyatlar genel düzeyi yükselir

Fiyatlar genel düzeyi değişmez

Kişilerin gelir kaybına uğrar

Harcama oranı azalır

Açıklama:

Afetlerin ekonomik etkilerini bir şekil üzerinde açıklamak da mümkündür (Güvel, 2001: 79). Şekil 5.1’de meydana gelen bir depremin makroekonomik etkileri toplam arz (AS) ve toplam talep (AD) eğrileri yardımıyla gösterilmektedir. Ekonomi başlangıçta AS0 ve AD0 eğrilerinin birbiri ile kesiştiği E0 milli gelir denge seviyesindedir. Deprem meydana geldiğinde başlangıçtaki toplam arz (AS0 ) üretim seviyesinin daha önce açıkladığımız nedenlerle gerilemesinden dolayı sola kayacak ve AS1 haline gelecektir. Bu arada yine daha önce açıkladığımız nedenlerle (kişilerin gelir kaybına uğraması, ellerinde bulunan finansal fonların satın alma gücünün azalması, harcamaların azalması vb.) toplam talep de azalacak ve başlangıçtaki seviyesi olan AD0 ’dan AD1 ’e gerileyecektir. Bu durum ekonomiyi başlangıçta ekonominin bulunduğunu varsaydığımız tam istihdam GSYH seviyesinden (Yp ) sola doğru hareket ettirerek yani gerileterek daha düşük bir GSYH seviyesi olan Yc ’ye taşıyacaktır. Yc üretim seviyesi öncekine göre daha düşük bir üretim seviyesini ve tabii ki daha düşük bir istihdam seviyesini temsil etmektedir. Bu arada fiyatlar genel düzeyi de değişecektir. Eğer AS’deki değişim oranı AD’deki değişim oranından fazla ise fiyatlar genel düzeyi yükselecek (enflasyon durumu); AS’deki değişim oranı AD’deki değişim oranından az ise fiyatlar genel düzeyi düşecektir (deflasyon durumu). Örneğimizde AS’deki değişim oranı AD’deki değişim oranından az olduğu için fiyatlar genel düzeyi P0 ’dan P1 seviyesine düşmüştür. Doğru cevap A şıkkıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 25

IDMC raporuna göre, afetler nedeniyle 2008-2013 arası dönemde her yıl ortalama kaç insan zorunlu göçe maruz kalmıştır?

19 milyon

23 milyon

27 milyon

40 milyon

50 milyon

Açıklama:

IDMC raporuna göre, afetler nedeniyle 2008-2013 arası dönemde her yıl ortalama 27 milyon insanın yerinden olduğu, son 40 yılda dünyanın tüm coğrafyalarında afetler nedeniyle yerinden edilme tehlikesinin yaklaşık iki katına çıktığı düşünülmektedir. Doğru cevap C şıkkıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 26

"Eğer toplam arz toplam talebin altında kalıyorsa o ülkede ................. süreci ortaya çıkar"
Yukarıdaki cümleyi aşağıdakilerden hangisiyle tamamlarsak doğru olur?

Cari açık

Bütçe açığı

İflas

Deflasyon

Enflasyon

Açıklama:

Bir ülkede fiyatlar genel düzeyinin sürekli olarak yükselmesi anlamına gelen enflasyon, temel olarak bir ülkedeki toplam arz ve toplam talep arasındaki dengesizlikten kaynaklanır. Eğer toplam arz toplam talebin altında kalıyorsa o ülkede enflasyon süreci ortaya çıkar. Doğru cevap E şıkkıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 27

Pollner (2011) çalışmasına göre jeo-fiziksel afetlerde kamu harcamaları yüzde kaç oranında artmaktadır?

%10

%20

%30

%40

%50

Açıklama:

Pollner (2011) çalışmasında iklimsel afetlerde kamu harcamalarının % 10, jeo-fiziksel afetlerde ise % 50 oranında arttığı; iklimsel ve jeofiziksel afetlerde kamu gelirlerinde % 30 azalma yaşandığı ve sonuç olarak iklimsel ve jeo-fiziksel doğal afetler sonrasında bütçe açığında yaklaşık % 20 artış ortaya çıktığı bulunmuştur. Doğru cevap E şıkkıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 28

Aşağıdaki bölgelerin hangisinde afet meydana gelmesi ülkenin döviz kazancını olumsuz yönde etkileyebilir?

Yoğun tarım faaliyetlerinin yürütüldüğü bir bölgede

Üretimin ihracat yoğunluklu olduğu bir bölgede

Üretimin ithalat yoğunluklu olduğu bir bölgede

Büyük bir finans merkezinde

Şehrin eğlence merkezinde

Açıklama:

Afetlerin yaşandığı bölgede gerçekleştirilen üretimin özellikle ihracat yoğunluklu olması durumunda afet nedeniyle üretimin durması veya aksaması ülkenin döviz kazançlarını olumsuz etkiler. Bu esnada yurt içinde üretilen mal arzının yurtiçi tüketime yetmemesi ve ithalatın hız kesmemesi durumunda ödemeler bilançosu açığı daha da büyüyecektir.

Doğru Cevap: B

Soru 29

"Afet sonrası yeniden inşa faaliyetleri için yapılan yatırımlar bir ............ değişkendir."
Yukarıdaki cümleyi doğru tamamlayacak olan kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Stok

Akım

Sabit

Negatif

Pozitif

Açıklama:

Değeri zamanın belirli bir anında ölçülebilen değişkenlere stok değişken, değeri belirli bir zaman diliminde ölçülebilen değişkenlere akım değişken adı verilir. Servet, iç borç, dış borç gibi değişkenler stok değişken; tasarruf, yatırım, milli gelir, ithalat, ihracat gibi değişkenler akım değişkendir. Afet sonrası yeniden inşa faaliyetleri için yapılan yatırımlar bir akım değişkendir ve yine bir akım değişken olan GSYİH çerçevesinde ölçülür. Oysa yeniden yapılandırılacak olan fiziksel sermaye bir stok değişkendir. Doğru cevap B şıkkıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 30

Aşağıdakilerden hangisi yapısal değişim göstergelerinden biri olarak sayılamaz?

Üretim faktörlerinin miktar ve verimliliğinin artırılması

Demokratikleşme ve özgürlükler konusundaki iyileşmeler

Gelir dağılımının iyileşmesi ve yoksulluğun azaltılması

Hizmetler sektöründen sanayiye doğru dönüşümün gerçekleşmesi

İstihdam olanaklarının artırılması,

Açıklama:

Yapısal değişmenin göstergelerinden bazılarını şu şekilde sıralamak mümkündür (Özsoy, 2017: 5): • Tarımsal faaliyetlerden tarım dışı faaliyetlere, sanayiden hizmetler sektörüne doğru dönüşümün gerçekleşmesi, • Üretim ölçeğinin arttırılması (küçük aile işletmelerinden büyük ölçekli, ulusal veya uluslararası işletmelere dönüşüm), • Gelir dağılımının iyileşmesi ve yoksulluğun azaltılması, • İstihdam olanaklarının artırılması, • İşgücünün kırdan kente göç etmesi sonucu kentleşme sürecinin hızlanması, • Üretim faktörlerinin miktar ve verimliliğinin artırılması, • Yeni üretim tekniklerinin geliştirilmesi, • Demografik yapının değişmesi, • Eğitim ve sağlık alanındaki gelişmeler, • Demokratikleşme ve özgürlükler konusundaki iyileşmeler.Doğru cevap D şıkkıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 31

Aşağıdakilerden hangisi dinamik karakterde olan dolaylı etkileri oluşturan bozulma tiplerinden biri değildir?

Hane halkının yaşam şartlarının bozulması.

Halkın sağlık ve beslenme durumunun bozulması.

Ekonomik aktivitenin bozulması.

Kamusal faaliyetlerin bozulması.

Dünyadaki iklim kuşaklarının yeni denge arayışına girmesi.

Açıklama:

Dolaylı etkiler, afetlerden hemen sonra başlar, birkaç aydan birkaç yıla kadar sürer. Doğrudan etkilerin statik karakterde olmasına karşılık, dinamik karakterde olan dolaylı etkiler, Albala- Bertrand göre birbiri ile iç içe olan dört tip bozulmadan oluşmaktadır:
• Hane halkının yaşam şartlarının bozulması: Evsiz kalma, ihtiyaçların giderilememesi, geçimliklerin yitirilmesi, göç ve taşınma.
• Halkın sağlık ve beslenme durumunun bozulması: Çevresel tahribat, hijyen sorunlarının ortaya çıkması, yiyecek kıtlığı.
• Ekonomik aktivitenin bozulması: Ara ve tamamlanmış piyasaların, politikaların ve bekleyişlerin olumsuz etkilenmesi.
• Kamusal faaliyetlerin bozulması: Aşırı yüklenme, aksamalar, politizasyon ve yandaşçılık.
Bertranda’a göre dünyadaki iklim kuşaklarının yeni denge arayışına girmesi afetlerin dolaylı etkilerinden değildir, daha çok oluşan bazı felaketlerde bir sebeptir. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 32

Doğal afetlerin bir ülkedeki işsizlik oranlarının artışı ve işgücü verimliliğinin düşüşüyle ilgili sonuçları arasında aşağıdakilerden hangisi sayılamaz?

Duran tüm fabrika ve işyerlerinde çalışanların işsiz kalması.

Bölgede yaşayanların oluşan ihtiyaçları nedeniyle tüketim seviyelerini arttırmaları.

Ölüm, hastalık ve yaralanmalar nedeniyle işletme maliyetlerinin artması.

Toplam üretime katkı sağlayacak nitelikli çalışan sayısının azalması.

Oluşan psikolojik travmalar nedeniyle işgücü verimliliğinin azalması.

Açıklama:

Bir ülkedeki tüketim düzeyi ve mallara olan talep o ülkedeki birey ve hane halklarının gelir seviyelerine bağlıdır. Gelir seviyesi yükseldikçe harcama miktarı da artar. Bireyler ve hane halklarının gelirleri ise üretime bağlıdır. Üretim olursa gelir, gelir olursa da harcama ortaya çıkar. Afetler nedeniyle işsiz kalanlar veya ücreti düşenler daha önceki tüketim seviyelerini azaltacakları için bölgedeki gelir düzeyi de azalacak, gelir düşünce talep daha da düşecek ve işsizlik bir kez daha artacak ve bu zincirleme etkiler nedeniyle ortaya çıkan ilk olumsuz etki dalgalar halinde yayılarak artacaktır. Yaşanan afet sonucunda çalışanların işsiz kalması, ekonomik gelirlerin düşmesine neden olacağından tüketim artmayıp azalacaktır. Bu nedenle doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 33

"Bir doğal afetin ekonomik etkisinin büyüklüğü ................ göre değişmektedir."
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru bir şekilde tamamlar?

Afetin şiddetine

Sanayinin büyüklüğüne

Ülkenin yüzölçümüne

Çalışan işgücüne

Nüfusun sayısına

Açıklama:

"Bir doğal afetin ekonomik etkisinin büyüklüğü, afetin şiddetine ve beklenip beklenmediğine göre değişmektedir." Dolayısıyla doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 34

"Doğal afetler nedeniyle göç etmiş kişiler’’ için kullanılan terim aşağıdakilerden hangisidir?

Afetzede

Afet kaçağı

Afet mültecisi

Sınır göçmeni

Sığınmacı

Açıklama:

Afetler birçok insanın zorunlu olarak ulusal ve/ veya uluslararası göçüne neden olmaktadır. Hatta afetler nedeniyle göç eden kişiler, “afet mültecisi”, “çevre mültecisi”, iklim mültecisi” gibi terimler ile anılmaktadır. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 35

İnformal sektörün güçlenmesi.
Yerleşik firmalar için göç edenlerin talep kaybına yol açması.
Göç alan yerlerde ekonominin canlanması.
Bir çok insan kendine uygun iş bulamaması, işsizliğin artması.

Yukarıdakilerden hangileri doğal afetler sonrasında göç alan ve göç veren yerlerde görülen sonuçlardan arasında sayılabilir?

I ve II

III ve IV

I, II ve III

I, II ve IV

II, III ve IV

Açıklama:

Afet sonrasında göç alan ve göç veren yerlerde ekonomik anlamda olumsuz sonuçlar görülmektedir. Dolayısıyla madde III doğru değildir. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 36

Aşağıdakilerden hangisi doğal afetlerden sonra ekonomide görülen ikincil etkilerden biridir?

İşsizlik sorunu

Göç olayları

Enflasyon sorunu

Uzman işgücünün azalması

Bölge gelir düzeyinin azalması

Açıklama:

Doğal afetlerin ortaya çıkması ile birlikte ekonomi üzerinde meydana gelen doğrudan ve dolaylı etkiler bir sonraki aşamada yani afetlerden bir süre sonra yeni etkilere yol açmaktadır. Bu etkilere ikincil etkiler denilmektedir. Enflasyon sorunu afetlerden sonra ekonomide görülen ikincil etkidir; oysa A,B,D ve E şıkkında verilenler doğrudan ya da dolaylı etkiler olarak kabul edilirler. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 37

Prefabrik konut inşaatı
Tam ve orta hasarlı binaların yapımı
Kara yollarının yapım ve onarımı
Çalışanların ödenek, yolluk, fazla çalışma ücretleri

Yukarıdakilerden hangileri deprem felaketi sonrasında kamu harcamalarındaki artışın nedenleri arasında sayılabilir?

I, II ve III

I, II ve IV

II, III ve IV

I, III ve IV

I, II, III ve IV

Açıklama:

Verilen tüm şıklar deprem felaketi sonrasında kamu harcamalarındaki artışın sebeplerindendir. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 38

"Afetlerin eskimiş ve yıpranmış sermayenin yenilenmesine vesile olur ve afet sonrasında verimli teknolojilerin kullanıldığı makine, teçhizat ve fabrikalar üretim düzeyini artırır.’’
Yukarıda belirtilen süreç aşağıdakilerden hangisiyle ifade edilebilir?

Yaratıcı yıkım

Ekonomik büyüme

Verimli işgücü

Ekonomik istikrar

Teknolojik yenilenme

Açıklama:

Afetler eskimiş ve yıpranmış sermayenin yenilenmesine vesile olur ve afet sonrasında verimli teknolojilerin kullanıldığı makine, teçhizat ve fabrikalar üretim düzeyini artırır. Bu süreci bazı araştırmacıların “yaratıcı yıkım” olarak adlandırmaları bu nedenledir. Bazı kaynaklarda bu sürece “düzeltme etkisi” de denilmektedir. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 39

Dış borç
Milli gelir
Tasarruf
İthalat

Yukarıdakilerden hangileri "akım değişken"ler arasında sayılabilir?

I ve II

III ve IV

I, III ve III

II, III ve IV

I, III ve IV

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 40

Aşağıdakilerden hangisi yapısal değişmenin göstergelerinden biri değildir?

Üretim ölçeğinin arttırılması

Eğitim ve sağlık alanındaki gelişmeler

Yeni üretim tekniklerinin geliştirilmesi

İstihdam olanaklarının azaltılması

Demografik yapının değişmesi

Açıklama:

Yapısal değişmenin göstergelerinden bazılarını şu şekilde sıralamak mümkündür:

Tarımsal faaliyetlerden tarım dışı faaliyetlere, sanayiden hizmetler sektörüne doğru dönüşümün gerçekleşmesi,
Üretim ölçeğinin arttırılması (küçük aileişletmelerinden büyük ölçekli, ulusal veya uluslararası işletmelere dönüşüm),
Gelir dağılımının iyileşmesi ve yoksulluğunazaltılması,
İstihdam olanaklarının artırılması,
İşgücünün kırdan kente göç etmesi sonucukentleşme sürecinin hızlanması,
Üretim faktörlerinin miktar ve verimliliğinin artırılması,
Yeni üretim tekniklerinin geliştirilmesi
Demografik yapının değişmesi,
Eğitim ve sağlık alanındaki gelişmeler,
Demokratikleşme ve özgürlükler konusundaki iyileşmeler.

Yapısal değişim gözlenebilen veya hissedilebilen sosyo-ekonomik gelişmelerin ifadesidir. İstihdam olanaklarının azaltılması, yapısal değişim göstergelerinden değildir. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 41

Albala Bertrand ’e göre birbiri ile içiçe olan dört tip bozulmadan oluşmaktadır.
Aşağıdakilerden hangisi bunlardan biri değildir?

Hane halkının yaşam şartlarının bozulması

Halkın sağlık ve beslenme durumunun bozulması

Ekonomik aktivitenin bozulması

Kamusal faaliyetlerin bozulması

Ekonomik aktivitelerde artışın gözlenmesi

Açıklama:

Ekonomik aktivitelerde artışın gözlenmesi bunlardan biri değildir.

Doğru Cevap: E

Soru 42

Aşağıdakilerden hangisi afetin dolaylı etkilerinden olan kamusal faaliyetlerin bozulması altbaşlığına girmez?

Aşırı yüklemeler

Aksamalar

Polarizasyon

Yandaşçılık

Demokrasi

Açıklama:

Demokrasi bunlardan biri değildir.

Doğru Cevap: E

Soru 43

................................, doğal afetlerin doğrudan ve dolaylı etkilerine bağlı tahribatı ifade eder.
Aşağıdakilerden hangisi yukarıdaki cümlede yer alan boşluğu doğru bir şekilde tamamlar?

Sonuç tahribatı

Durum tahribatı

Ekolojik tahribat

Olay tahribatı

Tüketim tahribatı

Açıklama:

Tüketici tahribatı

Doğru Cevap: D

Soru 44

........................... afet öncesi fiziksel koşullarla sınırlı olmayıp afet sonrası etkileri ve toparlanma sürecindeki davranışları da içerir ve afetlerin daha çok ikincil etkilerine karşılık gelir.
Metne göre noktalı yere aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?

Sonuç tahribatı

Durum tahribatı

Olay tahribatı

Ekolojik tahribat

Tüketim tahribatı

Açıklama:

Sonuç tahribatı gelmelidir.

Doğru Cevap: A

Soru 45

Aşağıdakilerden hangisi afetlerin sebep olduğu durumlardan biri değildir?

Girişimciler yatırım kararlarını erteler

Yatırımlar için talep edilen hammadde sermaye planları ertelenir.

Mal ve hizmet maliyetini arttırır

Yükselen fiyatlarla beraber ürünlerin satışı azalır

Düşen ürün sayısı ile birlikte fiyatlar azalır

Açıklama:

Düşen ürün sayısı ile birlikte fiyatlar artar

Doğru Cevap: E

Soru 46

Bir ülkede fiyatlar genel düzeyinin sürekli olarak yükselmesiyle kendini gösteren makroekonomik sorundur.
Yukarıda bahsedilen kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Enflasyon

Maliyet artışı

Dar boğaz

Kıtlık ekonomisi

Afet ekonomisi

Açıklama:

Enflasyonda bahsedilmiştir.

Doğru Cevap: A

Soru 47

.............................veya araçlar, bir varlığı temsil eden, üzerine inşa edildiği bu varlıktan türetilen finansal araçlardır.
Metne göre noktalı yere aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?

Enflasyon değerler

Türev değerler

Afet değerler

Kıtlık değerler

Ekonomik değerler

Açıklama:

Türev değerler kavramı olmalıdır

Doğru Cevap: B

Soru 48

Afetler birçok insanın zorunlu olarak ulusal veya uluslararası göçüne neden olmaktadır.
Aşağıdakilerden hangisi afetler nedeniyle göç eden kişiler için kullanılan terimlerden biridir?

Doğa Mültecisi

Doğal Mülteci

Afet mültecisi

Kış mültecisi

Yaz Mültecisi

Açıklama:

Afet mültecisi'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 49

Aşağıdakilerden hangisi yapısal değişmenin göstergelerinden biri olamaz?

Tarımsal faaliyetlerden tarım dışı faaliyetlere, sanayiden hizmetler sektörüne doğru dönüşümün gerçekleşmesi

Üretim ölçeğinin arttırılması (küçük aile işletmelerinden büyük ölçekli, ulusal veya uluslararası işletmelere dönüşüm

Gelir dağılımının iyileşmesi ve yoksulluğun azaltılması,

İstihdam olanaklarının azaltılması

Üretim faktörlerinin miktar ve verimliliğinin artırılması

Açıklama:

İstihdam olanaklarının azaltılması bunlardan biri değildir.

Doğru Cevap: D

Soru 50

Aşağıdakilerden hangisi afetler nedeniyle kamu bütçelerinin bozulmasına örnek olarak verilemez?

Firmaların yurtiçi ve yurtdışı satışları düşünce firmaların gelirinin üzerinden alınan verginin düşmesi

İşsiz kalanların önceden ödemiş olduğu vergiler düşer

İşsizlerin geliri azaldığından tüketim yapamayacakları için tüketim vergileri düşer.

afet nedeniyle ölen, işini kaybeden, çalışamaz hâle gelenlerin varlığı nedeniyle bu kişilerin gelirleri ortadan kalktığı ve azaldığı için yine ödenmekte olan gelir vergisi miktarında azalmalar meydana gelecektir

Talebi düşen işyerlerinin diğer işyerlerinden temin ettikleri mal, hizmet, ara malı ve hammadde de azalacağı için bu firmaların gelirleri de azalacak ve ödedikleri vergiler de artacaktır.

Açıklama:

Talebi düşen işyerlerinin diğer işyerlerinden temin ettikleri mal, hizmet, ara malı ve hammadde de azalacağı için bu firmaların gelirleri de azalacak ve ödedikleri vergiler de düşecektir

Doğru Cevap: E

Soru 51

Bir ülkedeki tüketim düzeyi ve mallara olan talep neye bağlıdır?

O ülkedeki birey ve hane halklarının gelir seviyelerine bağlıdır.

O ülkedeki birey ve hane halklarının tasarruflarına bağlıdır.

O ülkenin ihracatına bağlıdır.

O ülkenin ekonomik büyüme gücüne bağlıdır.

O ülkedeki üretici sayısına bağlıdır.

Açıklama:

Bir ülkedeki tüketim düzeyi ve mallara olan talep o ülkedeki birey ve hane halklarının gelir seviyelerine bağlıdır. Gelir seviyesi yükseldikçe harcama miktarı da artar.

Doğru Cevap: A

Soru 52

Bir ülkede fiyatlar genel düzeyinin sürekli olarak yükselmesiyle kendini gösteren makro ekonomik sorun aşağıdakilerden hangisidir?

Revalüasyon

Devalüasyon

Enflasyon

Deflasyon

Resesyon

Açıklama:

Enflasyon bir ülkede fiyatlar genel düzeyinin sürekli olarak yükselmesiyle kendini gösteren makro ekonomik sorundur. Türkiye’de enflasyon oranını TÜİK (Türkiye İstatistik Kurumu) hesaplar ve açıklar.

Doğru Cevap: C

Soru 53

IDMC raporuna göre, afetler nedeniyle 2008-2013 arası dönemde her yıl ortalama kaç insan yerinden olmaktadır?

10 milyon

27 milyon

40 milyon

55 milyon

70 milyon

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Soru 54

Afet yaşayan ekonomilerde fiyatlar genel düzeyi maliyetlerdeki artışlar nedeniyle de yükselebilir. Bu tür enflasyona ne ad verilir?

Talep enflasyonu

Maliyet enflasyonu

Arz enflasyonu

Döviz kaynaklı enflasyon

Hiper enflasyon

Açıklama:

Afet yaşayan ekonomilerde fiyatlar genel düzeyi maliyetlerdeki artışlar nedeniyle de yükselebilir. Ekonomi literatüründe buna maliyet enflasyonu adı verilir. Burada maliyetlerdeki artışın nedeni afetin meydana getirdiği yıkıcı etkiler nedeniyle kullanılan ara malı ve hammaddelerin teminin güçleşmesi, kıtlık ve darboğazların oluşmasıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 55

17 Ağustos depreminin doğrudan ve dolaylı toplam zarar maliyeti DPT’ye göre kaç milyar ABD dolarıdır?

5 ABD doları

9 ABD doları

13 ABD doları

20 ABD doları

25 ABD doları

Açıklama:

17 Ağustos depreminin doğrudan ve dolaylı toplam zarar maliyeti DPT’ye göre 13, Dünya Bankası’na göre 9-13 ve TÜSİAD’a göre 5-9 milyar ABD doları civarındadır.

Doğru Cevap: C

Soru 56

1999 Marmara ve Düzce depremleri Türkiye’nin GSYİH’sinde ne kadarlık bir azalma meydana getirmiştir?

%6,1

%8,2

%9,5

Açıklama:

1999 Marmara ve Düzce depremleri Türkiye’nin GSYİH’sinde %6,1’lik azalma meydana getirmiştir.

Doğru Cevap: C

Soru 57

Aşağıdakilerden hangisi afetlerin dolaylı etkilerinin sebep olduğu kamusal faaliyetlerin bozulmasına örnek olarak verilebilir?

Evsiz kalma

Göç

Politizasyon

Çevresel tahribat

Yiyecek kıtlığı

Açıklama:

Dolaylı etkiler, Albala- Bertrand (2000)’e göre birbiri ile içiçe olan dört tip bozulmadan oluşmaktadır:
• Hane halkının yaşam şartlarının bozulması: Evsiz kalma, ihtiyaçların giderilememesi, geçimliklerin yitirilmesi, göç ve taşınma.
• Halkın sağlık ve beslenme durumunun bozulması: Çevresel tahribat, hijyen sorunlarının ortaya çıkması, yiyecek kıtlığı.
• Ekonomik aktivitenin bozulması: Ara ve tamamlanmış piyasaların, politikaların ve bekleyişlerin olumsuz etkilenmesi.
• Kamusal faaliyetlerin bozulması: Aşırı yüklenme, aksamalar, politizasyon ve yandaşçılık.
Doğru yanıt "C" seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 58

Değeri zamanın belirli bir anında ölçülebilen değişkenlere ne ad verilir?

Bağımlı değişken

Bağımsız değişken

Akım değişken

Stok değişken

Sabit değişken

Açıklama:

Değeri zamanın belirli bir anında ölçülebilen değişkenlere stok değişken adı verilir.

Doğru Cevap: D

Soru 59

Doğal afetlere yoksulluk odaklı en yüksek kırılganlık gösteren ülkelerin çoğu hangi kıta'dadır?

Asya

Avrupa

ABD

Uzak Doğu Ülkeleri

Afrika

Açıklama:

Dünyada yoksulluğa karşı en kırılgan bölgeler Sahra Altı Afrika, Asya ve Orta
Amerika olsa da doğal afetlere yoksulluk odaklı en yüksek kırılganlık gösteren ülkelerin çoğu Afrika’dadır.

Doğru Cevap: E

Soru 60

Dünya Bankası’na göre yıllık kişi başına düşen GSYH’si kaç doların altında kalan ülkeler düşük gelirli yani az gelişmiş kabul edilir?

500 ABD doları

820 ABD doları

1045 ABD doları

1250 ABD doları

1650 ABD doları

Açıklama:

Gelişmiş ve geri kalmış bir ülkeyi birbirinden ayırırken bakacağımız en önemli gösterge kişi başına düşen reel gelirdir. Dünya Bankası’na göre yıllık kişi başına düşen GSYH’si 1045 ABD doları ve altındaki ülkeler “düşük gelirli” (azgelişmiş) ülkelerdir.

Doğru Cevap: C

Soru 61

Rottach’ın araştırmasına göre 1975- 2000 yılları arasında afetlerde ölenlerin yüzde kaçı düşük gelirli ülkelerde yaşamaktadır?

5,42

26,25

45,25

67,98

77,45

Açıklama:

Rottach’ın bir araştırmasında 1975- 2000 yılları arasında afetlerde ölenlerin % 67,98’i düşük gelirli, % 26,25’i alt-orta gelirli, % 4,41’i üst-orta gelirli ve %1,36’sı yüksek gelirli ülkelerde yaşayanlardan oluşmaktadır.

Doğru Cevap: D

Soru 62

I.Afetler bir ülkedeki tüm sektörlerin üretim hacmini olumsuz etkilemektedir. II.Doğal afetler ölümler, hastalıklar ve yaralanmalar nedeniyle çalışan işgücünün verimliliğini azaltmaktadır. III.Doğal afetler bölgedeki gelir düzeyini arttırmaktadır. IV.Doğal afetler hanelerin harcama miktarını arttırmaktadır. Yukarıda afetlerin işsizlik oranı üzerindeki etkileri ile ilgili verilen bilgilerden hangileri doğrudur?

I, II

III, IV

I, II, III

I, II, IV

II, III, IV

Açıklama:

Doğal afetler bölgedeki üretimi düşürmektedir. Üretimin düştüğü bölgede gelir düzeyi de azalmaktadır. Gelir düzeyi azalan hane halkı doğal olarak harcama miktarını da azaltmaktadır. Dolayısıyla III. ve IV. maddede verilen bilgiler yanlış; diğerleri doğrudur.
Doğru yanıt "A" seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 63

I.Afet mültecisi II.Çevre mültecisi III.İklim mültecisi Yukarıdaki kavramlardan hangisi ya da hangileri afetler nedeniyle göç eden kişiler için kullanılmaktadır?

Yalnız I

Yalnız III

I, II

II, III

I, II, III

Açıklama:

Afetler birçok insanın zorunlu olarak ulusal ve/ veya uluslararası göçüne neden olmaktadır. Hatta afetler nedeniyle göç eden kişiler, “afet mültecisi”, “çevre mültecisi”, iklim mültecisi” gibi terimler ile anılmaktadır.
Dolayısıyla doğru yanıt "E" seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 64

I.Göç veren yerlerde firmaların yeniden üretime başlamaları kolaylaşmaktadır. II.Altyapısı olmayan kentlere yapılan plânsız göçler kamu ve kent ekonomisini olumsuz etkilemektedir. III.Göç alan bölgede informal sektör gücü kaybetmektedir. IV.Göç alan bölgede genellikle sosyolojik sorunlar ortaya çıkmaktadır. Yukarıda doğal afetlerin göçler üzerine etkisi ile ilgili verilen bilgilerden hangileri doğrudur?

I, III

II, IV

I, II, III

I, III, IV

II, III, IV

Açıklama:

Göç veren yerlerde uzman işgücü kaybı nedeniyle firmaların yeniden üretime başlamaları zorlaşmaktadır. Ayrıca informal sektör, devletin yasal denetiminin dışındaki faaliyetlerin yürütüldüğü, vergilendirilmemiş ve kayıt altına alınmamış çalışma alanlarını ifade etmektedir. Göç alan bölgede birçok insan kendine uygun iş bulamamakta, işsizlik artmakta, sosyolojik sorunlar ortaya çıkmakta ve informal sektör güçlenmektedir. Dolayısıyla I. ve III. maddede verilen bilgiler yanlış; diğerleri doğrudur.
Doğru yanıt "B" seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 65

I.Hisse senedi borsaları afetin boyutlarına göre farklı oranlarda düşme kaydeder.
II.Afetlerin bütçe açıklarına yol açması ve hükümetin bu açığı iç borçlanmaya giderek telafi etmesi durumunda faiz oranları yükselme eğilimine girebilir.
III.Finansal sistemdeki türev değerler afetlerden etkilenmezler.
IV.Afetler banka bilançolarını olumsuz etkiler.
Yukarıda afetlerin finansal sistem üzerindeki etkileri ile ilgili verilen bilgilerden hangileri doğrudur?

I, III

II, IV

I, II, III

I, II, IV

II, III, IV

Açıklama:

Türev değerler veya araçlar, bir varlığı temsil eden, üzerine inşa edildiği bu varlıktan türetilen finansal araçlardır ve finansal sistemdeki türev değerler de afetlerden etkilenirler. Dolayısıyla III.maddede verilen bilgi yanlış; diğerleri doğrudur.
Doğru yanıt "D" seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 66

Afet yaşayan ekonomilerde fiyatlar genel düzeyinin maliyetlerdeki artışlar nedeniyle yükselmesine ne ad verilmektedir?

Maliyet enflasyonu

Talep yönlü enflasyon

Türev değerler

Stok değişken

Akım Değişken

Açıklama:

Talep yönlü enflasyon; toplam talebin toplam arzın üzerinde kalmasıyla başlayan enflasyonist sürece denmektedir.
Türev değerler; bir varlığı temsil eden, üzerine inşa edildiği bu varlıktan türetilen finansal araçlardır.
Stok değişken; değeri zamanın belirli bir anında ölçülebilen değişkenlere denmektedir.
Akım değişken; değeri belirli bir zaman diliminde ölçülebilen değişkenlere denmektedir.
Doğru yanıt "A" seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 67

Değeri zamanın belirli bir anında ölçülebilen değişkenlere ne ad verilmektedir?

Akım değişken

Stok değişken

Türev değerler

Talep yönlü enflasyon

Maliyet enflasyonu

Açıklama:

Akım değişken; değeri belirli bir zaman diliminde ölçülebilen değişkenlere denmektedir.
Türev değerler; bir varlığı temsil eden, üzerine inşa edildiği bu varlıktan türetilen finansal araçlardır.
Talep yönlü enflasyon; toplam talebin toplam arzın üzerinde kalmasıyla başlayan enflasyonist sürece denmektedir.
Maliyet enflasyonu; afet yaşayan ekonomilerde fiyatlar genel düzeyinin maliyetlerdeki artışlar nedeniyle yükselmesini ifade etmektedir.
Doğru yanıt "B" seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 68

Aşağıdakilerden hangisi stok değişkenler arasında yer almaktadır?

Tasarruf

İhracat

İthalat

Servet

Milli gelir

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 69

Doğal afetlere yoksulluk odaklı en yüksek kırılganlık gösteren ülkelerin çoğu nerede yer almaktadır?

Orta Amerika

Güney Amerika

Asya

Avrupa

Afrika

Açıklama:

Dünyada yoksulluğa karşı en kırılgan bölgeler Sahra Altı Afrika, Asya ve Orta Amerika olsa da doğal afetlere yoksulluk odaklı en yüksek kırılganlık gösteren ülkelerin çoğu Afrika’dadır.
Doğru yanıt "E" seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 70

I.Sürdürülebilir kalkınmanın temel unsurlarından biri kalkınmada doğal kaynak ve çevrenin korunmasıdır.
II.Afetler, sürdürülebilir kalkınma ile ilgili programların işleyişi üzerinde olumsuz etkilere yol açmaktadır.
III.Gelişmekte olan ülke insanlarının temel gereksinimlerinin karşılanması, sürdürülebilir kalkınmanın temel unsurlarından biridir.
IV.Afetler, sürdürülebilir kalkınma programları için öngörülmüş kaynakların artmasını sağlamaktadır.
Yukarıda sürdürülebilir kalkınma ile ilgili verilen bilgilerden hangileri doğrudur?

I, III

II, IV

I, II, III

I, III, IV

II, III, IV

Açıklama:

Afetler neden oldukları kayıplardan dolayı sürdürülebilir kalkınma ile ilgili programların işleyişi üzerinde olumsuz etkilere yol açmaktadır. Afetler, sürdürülebilir kalkınma programları için öngörülmüş kaynakların afet sonrası iyileştirme uygulamalarına aktarılmasına neden olmaktadır. Dolayısıyla IV. maddede verilen bilgi yanlış; diğerleri doğrudur.
Doğru yanıt "C" seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 71

Hane halkının yaşam şartlarının bozulması
Halkın sağlık ve beslenme durumunun bozulması
Ekonomik aktivitenin bozulması
Kamusal faaliyetlerin bozulması
sigortacılık hizmetlerinin bozulması

Yukarıdaki maddelerden hangileri afet sonrası dolaylı etkiler arasında gösterilen bozulmalardandır?

Yalnız V

I - II

III - IV

III - IV - V

I - II - III - IV

Açıklama:

AlbalaBertrand (2000)’e göre birbiri ile içiçe olan dört tip bozulmadan oluşmaktadır (Güvel, 2001: 66):
• Hane halkının yaşam şartlarının bozulması: Evsiz kalma, ihtiyaçların giderilememesi, geçimliklerin yitirilmesi, göç ve taşınma.
• Halkın sağlık ve beslenme durumunun bozulması: Çevresel tahribat, hijyen sorunlarının ortaya çıkması, yiyecek kıtlığı.
• Ekonomik aktivitenin bozulması: Ara ve tamamlanmış piyasaların, politikaların ve bekleyişlerin olumsuz etkilenmesi.
• Kamusal faaliyetlerin bozulması: Aşırı yüklenme, aksamalar, politizasyon ve yandaşçılık.

Doğru Cevap: E

Soru 72

"..................... afet öncesi fiziksel koşullarla sınırlı olmayıp afet sonrası etkileri ve toparlanma sürecindeki davranışları da içerir ve afetlerin daha çok ikincil etkilerine karşılık gelir. Afet sonrası etkiler ve toparlanma sürecindeki davranışlar sosyal, kültürel, ekolojik, tarihsel, politik ve ekonomik koşullara, toplumdaki sınıfsal yapıya, gelir ve servet dağılımına bağlı olarak işlerlik kazanır."
Metinde boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?

Olay tahribatı

Sonuç tahribatı

Giris tahribatı

Gelişme tahribatı

Konu tahribatı

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Soru 73

"Afetler mal ve hizmetlerin maliyetlerini ve dolayısıyla fiyatlarını da ................. Çünkü üretimde kullanılan ara malı ve hammaddelerin temini güçleştikçe fiyatlar .........................."
Metinde verilen boşluklara aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?

azaltır - yükselir

yükseltir - düşer

artırır - yükselir

artırır - düşer

azaltır - düşer

Açıklama:

Afetler mal ve hizmetlerin maliyetlerini ve dolayısıyla fiyatlarını da artırır. Çünkü üretimde kullanılan ara malı ve hammaddelerin temini güçleştikçe ve kıtlık/darboğazlar oluştukça fiyatları yükselecek ve bu durum maliyetleri artıracaktır. Yükselen maliyetler fiyatları artırınca ürünlerin satışı da zaten düşen gelirler nedeniyle olumsuz etkilenecek ve süreç bu kez yine bir kısır döngüye benzeyecektir.

Doğru Cevap: C

Soru 74

Afet mültecisi
Çevre mültecisi
İklim mültecisi
Savaş mültecisi

Yukarıdaki maddelerden hangileri afet nedeniyle göç eden insanlar için kullanılan terimler arasındadır?

Yalnız I

II - III

III - IV

I - II - III

I - II - III - IV

Açıklama:

Afetler birçok insanın zorunlu olarak ulusal ve/veya uluslararası göçüne neden olmaktadır. Hatta afetler nedeniyle göç eden kişiler, “afet mültecisi”, “çevre mültecisi”, iklim mültecisi” gibi terimler ile anılmaktadır.

Doğru Cevap: D

Soru 75

"Devletin yasal denetiminin dışındaki faaliyetlerin yürütüldüğü, vergilendirilmemiş ve kayıt altına alınmamış çalışma alanlarıdır."
Metinde tanımı verilen sektör aşağıdaki seçeneklerden hangisidir?

İnformal sektör

Formal sektör

Göç sektörü

Talep sektörü

Arz sektörü

Açıklama:

Doğal afetler sonrasında başlayan göç sürecinde, hem göç verilen yerlerde hem de göç alan yerlerde olumsuz ekonomik yükler oluşmaktadır. Öncelikle altyapısı olmayan kentlere yapılan plânsız göçler kamu ve kent ekonomisini olumsuz etkilemekte ve ekonomik dengeleri bozmaktadır. Birçok insan kendine uygun iş bulamamakta, işsizlik artmakta, sosyolojik sorunlar ortaya çıkmakta ve informal sektör güçlenmektedir. İnformal sektör, devletin yasal denetiminin dışındaki faaliyetlerin yürütüldüğü, vergilendirilmemiş ve kayıt altına alınmamış çalışma alanlarıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 76

Toplam talebin toplam arzın üzerinde kalması
Maliyetlerin artması
Ham madde teminin güçleşmesi
Kamu bütçesinin artması
Altyapıların güçlendirilmesi

Yukarıdaki maddelerden hangileri afet sonrası enflasyonist sürecin başlamasına neden olmaktadır?

Yalnız IV

IV - V

I - II - III

II - III - IV

I - III - IV - V

Açıklama:

Toplam talebin toplam arzın üzerinde kalmasıyla birlikte enflasyonist süreç başlar. Buna talep yönlü enflasyon adı verilir.
Afet yaşayan ekonomilerde fiyatlar genel düzeyi maliyetlerdeki artışlar nedeniyle de yükselebilir. Ekonomi literatüründe buna maliyet enflasyonu adı verilir. Burada maliyetlerdeki artışın nedeni afetin meydana getirdiği yıkıcı etkiler nedeniyle kullanılan ara malı ve hammaddelerin teminin güçleşmesi, kıtlık ve darboğazların oluşmasıdır. Bu durumda ara malı ve hammaddelerin (girdilerin) fiyatları yükselecek ve üreticiler maliyetleri mal ve hizmetlerin satış fiyatlarına yansıtmak zorunda kalacaklardır. Yükselen maliyetler mal ve hizmet fiyatlarını artırınca enflasyon kaçınılmaz olacaktır. Dolayısıyla afetler hem toplam arz ve talep arasındaki dengesizliğin bozulması hem de maliyetlerde meydana gelen artışlar nedeniyle enflasyon sorununa yol açar.

Doğru Cevap: C

Soru 77

Aşağıdakilerden hangisi afetlerin uzun dönemde büyümeyi olumlu etkileyen nedenler arasında değildir?

Afetler eskimiş ve yıpranmış sermayenin yenilenmesine vesile olur.

Afet sonrasında verimli teknolojilerin kullanıldığı makine, teçhizat ve fabrikalar üretim düzeyini artırır.

Yaratıcı yıkım etkisinin ortaya çıkması üretim düzeyini arttırır.

Yeniden yapılandırılacak olan fiziksel sermaye suni artışa neden olabilir.

Öngörülemeyen bir afetle ekonomik büyüme hedefleri gerçekleştirilir.

Açıklama:

Literatürde afetlerin ülkeyi uzun dönemli büyüme ortalamasının (patikasının) üzerine veya altına taşıması tartışmalı bir durumdur. Afetlerin uzun dönemde büyümeyi olumlu etkileyeceğini ileri sürenler şu nedenleri ileri sürerler (IBC, 2014):
• Afetler eskimiş ve yıpranmış sermayenin yenilenmesine vesile olur ve afet sonrasında verimli teknolojilerin kullanıldığı makine, teçhizat ve fabrikalar üretim düzeyini artırır. Bu süreci bazı araştırmacıların “yaratıcı yıkım” olarak adlandırmaları bu nedenledir. Bazı kaynaklarda bu sürece “düzeltme etkisi” de denilmektedir (Xiao, 2011’den aktaran Akar, 2013: 191).
• Afet sonrası yeniden inşa faaliyetleri için yapılan yatırımlar bir akım değişkendir ve yine bir akım değişken olan GSYİH çerçevesinde ölçülür. Oysa yeniden yapılandırılacak olan fiziksel sermaye bir stok değişkendir. Bu iki değişkenin birlikte kullanılması GSYİH’yi suni olarak artırıp azaltabilir.

Doğru Cevap: E

Soru 78

Servet
İç borç
Dış borç
Tasarruf
Yatırım

Yukarıdaki maddelerden hangileri akım değişkenler arasındadır?

Yalnız I

IV - V

I - II - III

II - III - V

II - III - IV - V

Açıklama:

Değeri zamanın belirli bir anında ölçülebilen değişkenlere stok değişken, değer belirli bir zaman diliminde ölçülebilen değişkenlere akım değişken adı verilir. Servet, iç borç, dış borç gibi değişkenler stok değişken; tasarruf, yatırım, milli gelir, ithalat, ihracat gibi değişkenler akım değişkendir.

Doğru Cevap: B

Soru 79

Çevreye verilen zararın bedelinin hesaplanması oldukça zordur. Son yıllarda “..................” adı altında gelişen disiplinde çevre tahribatının millî gelire nasıl yansıdığı belirlenmeye çalışılmaktadır. Öte yandan çevresel kaynakların tahribatı nedeniyle uzun dönemde üretim sürecinde kaynak temini de güçleşecektir. Örneğin tarım sektöründe topraklar giderek çölleşmekte, tarımsal sulama kaynakları azalmaktadır.
Verilen boşluğa aşağıdaki seçeneklerden hangisi getirilirse metin anlamlı bir bütünlük kazanır?

Stok değişkeni

Ödemeler dengesi

Üretim düzeyi

Yeşil muhasebe

Akım değişkeni

Açıklama:

Çevreye verilen zararın bedelinin hesaplanması oldukça zordur. Son yıllarda “yeşil muhasebe” adı altında gelişen disiplinde çevre tahribatının millî gelire nasıl yansıdığı belirlenmeye çalışılmaktadır. Öte yandan çevresel kaynakların tahribatı nedeniyle uzun dönemde üretim sürecinde kaynak temini de güçleşecektir. Örneğin tarım sektöründe topraklar giderek çölleşmekte, tarımsal sulama kaynakları azalmaktadır.

Doğru Cevap: D

Soru 80

Yeni üretim tekniklerinin geliştirilmesi
Demografik yapının değişmesi
Ekolojik dengenin bozulması
İstihdam olanaklarının arttırlması

Yukarıdaki maddelerden hangileri yapısal değişmenin göstergeleri arasındadır?

Yalnız I

Yalnız II

III - IV

I - II - IV

I - II - III - IV

Açıklama:

Yapısal değişim ise bazen gözlenebilen veya hissedilebilen sosyo-ekonomik gelişmeleri ifade eder. Yapısal değişmenin göstergelerinden bazılarını şu şekilde sıralamak mümkündür (Özsoy, 2017: 5):
• Tarımsal faaliyetlerden tarım dışı faaliyetlere, sanayiden hizmetler sektörüne doğru dönüşümün gerçekleşmesi,
• Üretim ölçeğinin arttırılması (küçük aile işletmelerinden büyük ölçekli, ulusal veya uluslararası işletmelere dönüşüm),
• Gelir dağılımının iyileşmesi ve yoksulluğun azaltılması,
• İstihdam olanaklarının artırılması,
• İşgücünün kırdan kente göç etmesi sonucu kentleşme sürecinin hızlanması,
• Üretim faktörlerinin miktar ve verimliliğinin artırılması,
• Yeni üretim tekniklerinin geliştirilmesi,
• Demografik yapının değişmesi,
• Eğitim ve sağlık alanındaki gelişmeler,
• Demokratikleşme ve özgürlükler konusundaki iyileşmeler.

Doğru Cevap: D

Soru 81

"Dolaylı etkiler, birbiri ile içiçe olan dört tip bozulmadan oluşmaktadır." I.Çevresel tahribat II.Aşırı yüklenme III.Evsiz kalma IV.Politizasyon V.Politikaların ve bekleyişlerin olumsuz etkilenmesi Yukarıdakilerden hangileri kamusal faaliyetlerin bozulması kategorisine girmektedir?

I, III

II, IV

I, IV, V

II, III, IV

III, IV, V

Açıklama:

Dolaylı etkiler, Albala- Bertrand (2000)’e göre birbiri ile içiçe olan dört tip bozulmadan oluşmaktadır (Güvel, 2001: 66):
• Hane halkının yaşam şartlarının bozulması: Evsiz kalma, ihtiyaçların giderilememesi, geçimliklerin yitirilmesi, göç ve taşınma.
• Halkın sağlık ve beslenme durumunun bozulması: Çevresel tahribat, hijyen sorunlarının ortaya çıkması, yiyecek kıtlığı.
• Ekonomik aktivitenin bozulması: Ara ve tamamlanmış piyasaların, politikaların ve bekleyişlerin olumsuz etkilenmesi.
• Kamusal faaliyetlerin bozulması: Aşırı yüklenme, aksamalar, politizasyon ve yandaşçılık.

Doğru Cevap: B

Soru 82

"............., afet öncesi fiziksel koşullarla sınırlı olmayıp afet sonrası etkileri ve toparlanma sürecindeki davranışları da içerir ve afetlerin daha çok ikincil etkilerine karşılık gelir." Yukarıdaki boşluğa aşağıdaki kavramlardan hangisi getirilmelidir?

Olay tahribatı

Sonuç tahribatı

Enflasyon

Stok değişken

Akım değişken

Açıklama:

Olay Tahribatı: Doğal afetlerin doğrudan ve dolaylı etkilerine bağlı tahribatı ifade eder.
Enflasyon; Bir ülkede fiyatların genel düzeyinin sürekli olarak yükselmesiyle kendini gösteren makroekonomik sorundur.
Stok değişken; Değeri zamanın belirli bir anında ölçülebilen değişkenlere denmektedir. Örneğin; servet, iç borç, dış borç gibi değişkenler stok değişkendir.
Akım değişken; değeri belirli bir zaman diliminde ölçülebilen değişkenlere akım değişken adı verilir. Örneğin; tasarruf, yatırım, milli gelir, ithalat, ihracat gibi değişkenler akım değişkendir.
Dolayısıyla verilen tanım, sonuç tahribatına aittir.

Doğru Cevap: B

Soru 83

Aşağıda afetlerin zorunlu göçler üzerindeki etkileri ile ilgili verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?

Göç alan yerlerde çarpık kentleşme meydana gelmektedir.

Göç alan yerlerde işsizlik artmaktadır.

Göç veren yerlerde işgücü kaybı sebebiyle firmaların yeniden üretime başlamaları zorlaşmaktadır.

Göç alan yerde sosyolojik sorunlar ortaya çıkmaktadır.

Göç alan yerde informal sektör afet öncesi sahip olduğu gücü kaybetmektedir.

Açıklama:

Doğal afetler sonrasında başlayan göç sürecinde, hem göç verilen yerlerde hem de göç alan yerlerde olumsuz ekonomik yükler oluşmaktadır. Öncelikle altyapısı olmayan kentlere yapılan plânsız göçler kamu ve kent ekonomisini olumsuz etkilemekte ve ekonomik dengeleri bozmaktadır. Birçok insan kendine uygun iş bulamamakta, işsizlik artmakta, sosyolojik sorunlar ortaya çıkmakta ve informal sektör güçlenmektedir. Göç veren yerlerde ise uzman işgücü kaybı nedeniyle firmaların yeniden üretime başlamaları zorlaşmakta, bölgede yerleşik firmalar için göç edenler önemli bir talep kaybına yol açmaktadır. Dolayısıyla E seçeneğinde verilen bilgi yanlıştır.

Doğru Cevap: E

Soru 84

I.Afetler, firmaların geliri ve karı üzerinden alınan vergilerde düşüşlere neden olmaktadır.
II.Afet sonrasında bütçe gelirleri artarken, bütçe giderleri azalmaktadır.
III.Afet sonrasında, satış üzerinden alınan vergiler düşmektedir.
IV.Afetlerin olumsuz etkilerini azaltmak için afet bölgesinde çeşitli kamu harcamaları yapılması gerekmektedir.
Yukarıda afetlerin kamu bütçe dengesi üzerine olan etkileri ile ilgili olarak verilen bilgilerden hangileri doğrudur?

I, III

II, IV

I, II, IV

I, III, IV

II, III, IV

Açıklama:

Afetlerin kamu bütçesi dengesi üzerinde meydana getirdiği olumsuz etki iki kanaldan etkili olmaktadır: Bütçe giderleri ve bütçe gelirleri. Genel olarak söylemek gerekirse afetler bütçe giderlerini artırıcı, bütçe gelirlerini ise azaltıcı etki yapmaktadır. Dolayısıyla II.maddede verilen bilgi yanlış; diğer maddelerde verilen bilgiler doğrudur.

Doğru Cevap: D

Soru 85

I.İç borç
II.Dış borç
III.İthalat
IV.İhracat
V.Milli gelir
Yukarıdakilerden hangileri akım değişkenler arasında yer almaktadır?

I, IV

II, III

I, II, V

II, III, V

III, IV, V

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 86

"Afetler eskimiş ve yıpranmış sermayenin yenilenmesine vesile olur ve afet sonrasında verimli teknolojilerin kullanıldığı makine, teçhizat ve fabrikalar üretim düzeyini artırır. Bu süreci bazı araştırmacıların “................” olarak adlandırmaları bu nedenledir."
Yukarıdaki boşluğa aşağıdaki kavramlardan hangisi getirilmelidir?

Yaratıcı yıkım

Akım değişken

Stok değişken

Yeşil muhasebe

İnformal Sektör

Açıklama:

Stok ve akım değişken; Değeri zamanın belirli bir anında ölçülebilen değişkenlere stok değişken, değeri belirli bir zaman diliminde ölçülebilen değişkenlere akım değişken adı verilir.
Yeşil muhasebe, çevreye verilen zararın bedelinin hesaplanması amacıyla son yıllarda kullanılan bir disiplindir.
İnformal sektör ise; devletin yasal denetiminin dışındaki faaliyetlerin yürütüldüğü, vergilendirilmemiş ve kayıt altına alınmamış çalışma alanlarını ifade etmektedir.
Dolayısıyla soruda verilen boşluğa "yaratıcı yıkım" kavramı gelmelidir.

Doğru Cevap: A

Soru 87

Dünya üzerinde, doğal afetlere yoksulluk odaklı en yüksek kırılganlık gösteren bölge aşağıdakilerden hangisidir?

Asya

Avrupa

Afrika

Orta Amerika

Güney Amerika

Açıklama:

Dünyada yoksulluğa karşı en kırılgan bölgeler Sahra Altı Afrika, Asya ve Orta Amerika olsa da doğal afetlere yoksulluk odaklı en yüksek kırılganlık gösteren ülkelerin çoğu Afrika’dadır.

Doğru Cevap: C

Soru 88

I.Gelir dağılımının iyileştirilmesi II.İstihdam olanaklarının arttırılması III.Tarım dışı faaliyetlerden tarımsal faaliyetlere geri dönülmesi IV.Kentleşme sürecinin hızlanması Yukarıdakilerden hangileri yapısal değişimin göstergeleri arasında yer almaktadır?

I, IV

II, III

I, II, III

I, II, IV

II, III, IV

Açıklama:

Yapısal değişmenin göstergelerinden bazılarını şu şekilde sıralamak mümkündür:
• Tarımsal faaliyetlerden tarım dışı faaliyetlere, sanayiden hizmetler sektörüne doğru dönüşümün gerçekleşmesi,
• Üretim ölçeğinin arttırılması (küçük aile işletmelerinden büyük ölçekli, ulusal veya uluslararası işletmelere dönüşüm),
• Gelir dağılımının iyileşmesi ve yoksulluğun azaltılması,
• İstihdam olanaklarının artırılması,
• İşgücünün kırdan kente göç etmesi sonucu kentleşme sürecinin hızlanması,
• Üretim faktörlerinin miktar ve verimliliğinin artırılması,
• Yeni üretim tekniklerinin geliştirilmesi,
• Demografik yapının değişmesi,
• Eğitim ve sağlık alanındaki gelişmeler,
• Demokratikleşme ve özgürlükler konusundaki iyileşmeler.
Dolayısıyla III. madde dışındaki maddeler doğrudur.

Doğru Cevap: D

Soru 89

"Afetler, insan topluluklarına ............. getirmektedir." Yukarıdaki boşluğa aşağıdakilerden hangisinin getirilmesi mümkün değildir?

fiziksel yıkım

ekonomik kayıp

sosyal durgunluk

çevresel koruma

siyasi huzursuzluk

Açıklama:

Kalkınma süreci insan topluluklarına fiziksel iyileşme, ekonomik büyüme, sosyal refah, siyasi dinginlik ve çevresel koruma getirirken; afetler fiziksel yıkım, ekonomik kayıp, sosyal durgunluk ve yoksulluk, siyasi huzursuzluk ve çevresel bozulma getirmektedir.

Doğru Cevap: D

Soru 90

I.Türkiye II.Afganistan III.Avustralya IV.Kamboçya Yukarıda verilen ülkelerden hangileri düşük gelirli ülkeler arasında yer almaktadır?

I, III

I, IV

II, IV

I, II, III

II, III, IV

Açıklama:

Dünya Bankası’na göre yıllık kişi başına düşen GSYH’si 1045 ABD doları ve altındaki ülkeler “düşük gelirli” (azgelişmiş) ülkelerdir. Uganda, Zambiya, Eritre, Benin, Afganistan, Kamboçya, Haiti gibi sayıları daha da arttırılabilecek ülkeler bu grupta yer alır. Kişi başına düşen geliri 12.736 ABD dolarının üzerinde yer alan ülkeler ise “gelişmiş” ülkelerdir. Japonya Almanya, ABD, Kanada, Fransa, İsveç, Avustralya vb. ülkeler de bu grupta yer alır. Gelişmiş ve az gelişmiş ülkeler arasında “orta gelirli” ülkeler yer alır. Orta gelirli ülkelerin yıllık gelirleri 12.735-1046 dolar arasındadır. Bunlar arasında da “düşük orta gelirli” ve “yüksek orta gelirli" ülkeler bulunur. Örneğin Türkiye yüksek orta gelirli ülkeler arasında yer almaktadır.

Doğru Cevap: C

Ünite 6

Soru 1

Bütünleşik Afet Yönetim Sistemi Seviyelerine göre acil durum yönetimi hangi müdahale seviye basamağındadır?

Seviye 1

Seviye 3

Seviye 5

Seviye 4

Seviye 2

Açıklama:

Bütünleşik Afet Yönetim Sistemi Seviyeleri şu şekildedir:
Seviye 1: Olay yönetimi
Seviye 2: Acil durum yönetimi
Seviye 3: Afet yönetimi

Doğru Cevap: E

Soru 2

Aşağıdakilerden hangisi bütüncül bir afet yönetimi dahilinde ele alınması gerekenlerden birisi değildir?

Maddi ve manevi kayıp ve zararların önlenmesi

Risklerin belirlenmesi ve azaltılması

Gerektiğinde etkin müdahale ile kayıp ve zararların artmasının engellenmesi

Karşılıksız para basılarak maddi zararın en kısa sürede karşılanması

Tahmin ve erken uyarı sistem ve yöntemlerinin geliştirilmesi

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 3

Kapsamlı afet risk yönetim stratejisine göre rezerv mekanizması, risk transferi, sigorta, güvenliğe yönelik sigorta; bütçe ödenekleri, acil durum eylemleri gibi uygulamalar hangi başlık altındaki unsurlar olarak nitelenebilir?

Mali Koruma

Risk tanımlama

Risk Azaltma

Hazırlık

Afet Sonrası Yapılanma

Açıklama:

Rezerv mekanizması, bütçe planlama; risk transferi, sigorta, güvenliğe yönelik sigorta; bütçe ödenekleri, acil durum eylemleri gibi uygulamalar Mali Koruma unsuru altında yer alır.

Doğru Cevap: A

Soru 4

Aşağıdakilerden hangisi modern, bilimsel ve bütünleşik afet yönetiminin aşamalarından birisi değildir?

Kayıp, zarar azaltma ve önleme

Geri dönüştürme

Müdahale ve etki analizi

Hazırlıklı olma

İyileştirme

Açıklama:

Modern, Bilimsel ve Bütünleşik Afet Yönetiminin aşamaları şunlardan oluşur (Kadıoğlu, 2008: 12):
1. Kayıp, zarar azaltma ve önleme (Mitigation),
2. Hazırlıklı olma (tahmin, erken uyarı ve afetler) (Preparation),
3. Müdahale ve etki analizi (Response),
4. İyileştirme (yeniden yapılandırma) (Recovery).

Doğru Cevap: B

Soru 5

Afet yönetiminde müdahale, iyileştirme, yeniden yapılanma gibi afet sonrası düzeltmeye dönük olarak yapılan çalışmalara ne ad verilmektedir?

Erken uyarı

Zarar azaltma

Kriz yönetimi

Hazırlık

Tahmin

Açıklama:

Afet yönetim sistemini, afet öncesi (risk yönetimi), afet sonrası (kriz yönetimi) şeklinde ikiye ayırmak mümkündür. Bütünleşik afet yönetimi sisteminde kayıp ve zarar azaltma, hazırlık, tahmin ve erken uyarı, afetler ve etki analizi gibi afet öncesi korumaya yönelik olan çalışmalara “risk yönetimi” denilirken; müdahale, iyileştirme, yeniden yapılanma gibi afet sonrası düzeltmeye dönük olarak yapılan çalışmalara ise “kriz yönetimi” olarak adlandırılır (Kadıoğlu, 2008: 13).

Doğru Cevap: C

Soru 6

Aşağıdakilerden hangisi doğal afetlerin zararları farklı şekillerde finanse edilmeye çalışılırken karşılaşılan engellerden birisidir?

İstatistiksel tutarsızlık

Sübvanse Edilmiş Krediler

Reasürans Şirketleri

Altyapı Çalışmaları

Afetler İçin Tasarruf Etme Çelişkisi

Açıklama:

Doğal afetlerin zararları farklı şekillerde finanse edilmeye çalışılırken temelde dört engelle karşılaşılmaktadır (Yavuzve Dikmen, 2015: 309-310):
Siyasî endişeler
Ahlaki tehlike
Zamansal Tutarsızlık
Afetler İçin Tasarruf Etme Çelişkisi

Doğru Cevap: E

Soru 7

Bir afet yaşandığında afetten zarar görenlere verilen ve genellikle faiz oranı düşük olan borçlara ne ad verilmektedir?

Afet Bonoları

Olağanüstü Durum Kredisi

Afet Tahvili

Afet Rezerv Fonu

Deprem Sigortası

Açıklama:

Bir afet yaşandığında afetten zarar görenlere verilen ve genellikle faiz oranı düşük olan borçlara olağan üstü durum kredisi denir. Burada krediyi kullandıranlar Dünya Bankası gibi uluslararası kuruluşlar olabildiği gibi başta ticaret ve sanayi odaları olmak üzere çeşitli esnaf dayanışma kuruluşları ve tarım kooperatifleri gibi kamusal veya yarı kamusal şirketler de olabilir.

Doğru Cevap: B

Soru 8

Belirli malların, belirli sektörlerin ya da teknolojilerin desteklenmesi yoluyla üretim kalitesinin ve rekabet seviyesinin artırılmasına ne ad verilmektedir?

Teşvik politikası

Para politikası

Harcamalar politkası

Faiz politikası

Borçlanma politikası

Açıklama:

Belirli malların, belirli sektörlerin ya da teknolojilerin desteklenmesi yoluyla üretim kalitesinin ve rekabet seviyesinin artırılmasına “teşvik politikası” adı verilir. Mali araçların bir bölümünü ve döviz kuru politikasını kullanarak dış ticaret amaçlarına ulaşmaya çalışmak dış ticaret politikası uygulamak anlamına gelmektedir.

Doğru Cevap: A

Soru 9

Aşağıdakilerden hangisi 1999 Marmara depreminden sonra yapılan olağanüstü bütçe ile ilk kez uygulamaya konulan ek vergilerden birisidir?

Motorlu taşıtlar vergisi

Gelir vergisi

Katma Değer vergisi

Özel iletişim vergisi

Emlak vergisi

Açıklama:

1999 Marmara depreminden sonra yapılan olağanüstü bütçe ile bazı ek vergiler konulmuş ve
TBMM’de Deprem Vergileri Kanunu çıkartılmıştır. Buna göre afet bölgesindeki mükellefler ve afette yakınlarını kaybedenler hariç tutulmak suretiyle 1998 yılında beyan edilen gelir ve kurumlar vergisi matrahı üzerinden % 5 oranında ek gelir ve kurumlar vergisi alınmıştır. Servet unsurları olan motorlu taşıtlar ve emlak üzerinden -depremde zarar görenlere muafiyet tanınmak suretiyle- ikinci bir vergi alınmıştır. Ayrıca harcama ve işlemler üzerine de yeni vergiler konulmuş, bu kapsamda cep telefonu hizmetleri üzerinden “özel iletişim vergisi”; “eğitime katkı payı işlemleri” yapanlar ile “katılma hesabı” sahiplerinin işlemlerinden “özel işlem vergisi” alınmıştır.

Doğru Cevap: D

Soru 10

Aşağıdakilerden hangisi marmara ve düzce depreminde kullanılan kaynaklar ve kullanım alanları bakımından dış kaynaklardan birisidir?

Afet Fonu

Sivil Savunma Fonu

Hibeler

Ek bütçe

Sivil Savunma Fonu

Açıklama:

Özellikle az gelişmiş ülkeler doğal afet sonrasında yeterli kaynak bulamadıkları için afet yaralarını sararken uluslararası kuruluşlardan ve özellikle gelişmiş ülkelerden ayni ve nakdî yardım sağlamaya çalışırlar. Ayni yardımlar çok çeşitli olabilir. Hazır gıda ve mamalar, süt, süt tozu, konserve, çadır, battaniye, giysi, ısınma ve yemek pişirme araçları vb. gibi çok çeşitli yardımlar yapılabilmektedir. Nakdî yardımlar ise genellikle hibe şeklindedir ve çoğunlukla hükümet aracılığı ile ihtiyaç sahiplerine ulaştırılır.

Doğru Cevap: C

Soru 11

Aşağıdakilerden hangisi ideal bir afet yönetim sisteminin seviyelerinden birisidir?

Bütünleşik Afet yönetimi

Lojistik ve Bakım yönetimi

Risk yönetimi

Kriz yönetimi

Acil durum yönetimi

Açıklama:

İdeal bir afet yönetim sistemi modern, bilimsel ve bütüncül (veya aynı anlamda olmak üzere bütünleşik) olmalıdır. Böyle bir afet yönetim sisteminin üç farklı müdahale seviyesi vardır: Olay yönetimi, acil durum yönetimi ve afet yönetimi. Doğru cevap E’dir.

Doğru Cevap: E

Soru 12

Aşağıdakilerin hangisi kapsamlı afet risk yönetim stratejisinin ilk aşamasıdır?

Risk Azaltma

Mali Koruma

Hazırlık

Risk Tanımlama

Afet Sonrası Yapılanma

Açıklama:

Kapsamlı afet risk yönetim stratejisinin aşamaları sırasıyla Risk Tanımlama, Risk Azaltma, Mali Koruma, Hazırlık, Afet Sonrası Yapılanmadır. Doğru cevap D’dir

Doğru Cevap: D

Soru 13

Aşağıdakilerden hangisi Bilimsel ve Bütünleşik Afet Yönetiminin aşamalarından birisi değildir?

Kayıp, zarar azaltma ve önleme

Hazırlıklı olma

Olay Yönetimi

Müdahale ve etki analizi

İyileştirme

Açıklama:

Modern, Bilimsel ve Bütünleşik Afet Yönetiminin aşamaları şunlardan oluşur :Kayıp, zarar azaltma ve önleme (Mitigation),
Hazırlıklı olma (tahmin, erken uyarı ve afetler) (Preparation),
Müdahale ve etki analizi (Response),
İyileştirme (yeniden yapılandırma) (Recovery). Doğru cevap C’dir.

Doğru Cevap: C

Soru 14

Meskenini yangın sigortası yaptırmış birisi eğer yangını önleme konusunda eskisi kadar dikkatli davranmıyorsa doğal afetlerin zararlarının farklı şekilde finanse edilmesinden kaynaklanan hangi tehlikeyi ihlal ediyordur?

Siyasi endişeler

Ahlaki endişeler

Zamansal Tutarsızlık

Afetler için Tasarruf etme çelişkisi

Finansal tehlike

Açıklama:

Bir ilişki içinde olan iki tara arın farklı bilgilere sahip olmasından kaynaklanan sorun- lara ahlaki tehlike adı verilir. Eğer tara ardan biri doğru bilgiye sahipse güç kazanır, yanlış veya eksik bilgiye sahip olan taraf ise güç kaybeder. Tara arından biri, diğer taraf aleyhine aralarındaki anlaşmadan yararlanacak şekilde davranışını değiştiriyorsa ahlaki tehlike doğar. Doğru cevap B’dir.

Doğru Cevap: B

Soru 15

Aşağıdakilerin hangisi doğal afet risk finansmanında kamu sektörünün sorumluluğu içerisinde yer alır?

Altyapı Çalışmaları

Doğal Afet Sigorta Havuzu

Sigorta Şirketleri

Reasürans Şirketleri/ Sermaye Piyasaları

İşletmeler, Çiftçiler ve Ev Sahipleri

Açıklama:

Devlet,Bağış/Krediler,Afet Sonrası Sübvanse Edilmiş Krediler ve Hibe Edilmiş Tsisler ve Altyapı Çalışmaları Kamu Sektörü sorumluluğuna girer. Doğru cevap A’dır.

Doğru Cevap: A

Soru 16

Kanunen zorunlu teminatların en fazla olduğu ülke aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak verilmiştir?

Danimarka

Hollanda

Almanya

İtalya

Fransa

Açıklama:

Kanunen zorunlu teminatların en fazla olduğu ülkeler sırasıyla Fransa, İsviçre ve Belçika’dır. Doğru cevap E’dir.

Doğru Cevap: E

Soru 17

Kamu harcamalarının miktarını veya yönünü değiştirmek suretiyle ekonomiyi etkileme politikasına ne ad verilir?

Borçlanma Politikası

Vergi Politikası

Para Politikası

Harcamalar Politikası

Destekleme Politikası

Açıklama:

Kamu harcamalarının miktarını veya yönünü değiştirmek suretiyle ekonomiyi etkilemeye politikasına “harcamalar politikası” denir. Doğru cevap D’dir.

Doğru Cevap: D

Soru 18

Kamu kesiminin afetlerde görevleri yaparken ihtiyaç duydukları öncelikli kaynak aşağıdakilerden hangisidir?

Konsolide Bütçe

Afet Fonu

Vergiler

Sigorta

Dış Kaynak

Açıklama:

Kamu kesimi afetlerde çok önemli görevler üstlenmektedir. Bu görevleri yaparken ihtiyaç duyulan kaynaklar için öncelikli kaynak vergilerdir. Doğru cevap C’dir.

Doğru Cevap: C

Soru 19

Doğal afetlerle ilgili düzenlemeler aşağıdaki hangi kanunda bulunmaktadır?

Afet Sigortaları Kanunu

Katma Değer Vergisi Kanunu

Vergi Usul Kanunu

Türk Borçlar Kanunu

Türk Ticaret Kanunu

Açıklama:

Doğal afetlerle ilgili düzenlemeler Vergi Usul Kanunu’nda, Gelir Vergisi Kanunu’nda ve Kurumlar Vergisi Kanunu’nda da bulunmaktadır. Doğru Cevap C’dir.

Doğru Cevap: C

Soru 20

Aşağıdakilerden hangisi 1999 Marmara ve Düzce depreminde kullanılan dış kaynaklardandır?

Hibeler ve Krediler

Bütçe

Afet Fonu

Merkezi Hesap

Sivil Savunma Fonu

Açıklama:

Hibeler ve Krediler 1999 Marmara ve Düzce depreminde kullanılan dış kaynaklardandır. Doğru Cevap A’dır.

Doğru Cevap: A

Soru 21

Her afet sonrasında acele ve telaşla çıkarılan kanunlar, ek bütçeler ve ek vergiler
AFAD’ın kurulması
Denetimsiz yardım kampanyaları
Zorunlu deprem sigortası uygulaması

Türkiye'de yaşanan 1999 Marmara depremi göz önünde bulundurulduğunda yukarıdaki uygulamalardan hangilerinin, doğal afetlere karşı önceden, planlı hareket etme çabalarına örnek gösterilebilir?

I-II

II-III

I-III

II-IV

I-IV

Açıklama:

Uzun yıllardan beri Türkiye’nin sistemli bir afet ekonomik yönetimi olmamıştır ve genellikle her afet sonrasında acele ve telaşla çıkarılan kanunlar, ek bütçeler, ek vergiler ve denetimsiz yardım kampanyaları gibi günü kurtarmaya ve olağanüstü kaynaklar yaratmaya yönelik tedbirlerle afet yaraları sarılmaya çalışılmıştır. Etkin çalışan bir sigorta sisteminin olmayışı doğal afetlere karşı en büyük zaafımız olmuş ve ülkemizi dış yardım ve kredilere muhtaç etmiştir. 1999 Marmara depremi de Türkiye’nin doğal afetlerle ilgili ne afet öncesinde ne de sonrasında ekonomik kaynaklarının ve bu kaynakların sistematik elde etme yöntemlerinin olmadığını göstermiştir. Bununla birlikte, 1999 Depremi sonrasında yetersiz olmakla birlikte oldukça başarılı çalışmalar yapılmıştır. Bunların başında AFAD’ın (T.C. Başbakanlık Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı) 5902 sayılı Kanunla kurulması gelmektedir. AFAD, ihtiyacı olan kaynakları yatırım programı için tahsis edilen bütçeden ve cari bütçeden karşılayan ve esnek finansal yapıya sahip olan bir organizasyona sahiptir. Bunun dışında da çok sayıda uygulama vardır ki en önemli uygulamalardan biri de deprem bölgesinde yer alan ülkemizde zorunlu deprem sigortası uygulamasının getirilmesidir.

Doğru Cevap: D

Soru 22

Tehditler/Tetikleyen Unsurlar - Doğal (özellikle taşkınlar/seller) ve daha az boyutta teknolojik
Aşamalar/Fonksiyonel Alanlar - Temel olarak hazırlık ve müdahale
Aktörler - Temel olarak kamu, özel ve kar, kar amaçlı olmayan sektörlerden iyileştirme sürecinde yer alan bireyler
Değişkenler - Temel olarak fiziksel
Disiplinler - Temel olarak sosyoloji ve kamu yönetimi

Türkiye’de 2009 yılında çıkarılan 5902 Sayılı Kanunla kurulan AFAD’ın da kuruluş ve organizasyon felsefesini oluşturan “Bütüncül Acil Durum ve Afet Yönetimi” ile ilgili yukarıda verilmiş olan eşleştirmelerden hangileri doğrudur?

I-II-III

II-III-V

I-III-V

III-IV-V

II-IV-V

Açıklama:

Tehditler/Tetikleyen Unsurlar - Doğal, teknolojik, sivil ve biyolojik
Aşamalar/Fonksiyonel Alanlar - Temel olarak hazırlık ve müdahale
Aktörler - Temel olarak kamu sektörü (kısmen acil durum yöneticileri ve ilk müdahale edenler)
Değişkenler - Temel olarak fiziksel
Disiplinler - Temel olarak sosyoloji ve kamu yönetimi

(Detaylı bilgi için kitabınızın 128. sayfasında yer alan 6.1 numaralı "Afet Yönetimi Yaklaşımlarının Karşılaştırılması" tablosunu inceleyiniz.

Doğru Cevap: E

Soru 23

Kurumsal Planlama, Güçlendirme

İyileşme, Yeniden Yapılanma Politikaları

Rehabilitasyon Planları

Bütçe Ödenekleri

Acil Durum Eylemleri

Yukarıda verilmiş olan uygulamalardan hangileri "Kapsamlı Afet Risk Yönetim Stratejisi" kapsamında yer alan "Afet Sonrası Yapılanma" aşamasına ilişkin uygulamalardır?

I-II-III

I-III-IV

II-III-IV

III-IV-V

I-IV-V

Açıklama:

"Bütçe Ödenekleri" ve "Acil Durum Eylemleri", "Mali Koruma" aşamasına ilişkin uygulamalardır. (Detaylı bilgi için kitabınızın 129. sayfasında yer alan "Şekil 6.2 Kapsamlı Afet Risk Yönetim Stratejisi"ni inceleyiniz.)

Doğru Cevap: A

Soru 24

Bir sigorta anlaşmasında suistimal edilen kişiler, zamanla sigorta piyasasından geri çekildiği için sigorta primleri azalmaktadır.
Doğal afetlere dönük önlemler almak isteyen hükümetler çok sayıda günlük ödeme yapmaları gerekirken ne zaman ortaya çıkacağı kesin olamayan bir afet için tasarruf yapmakta ve yapabiliyorlarsa da bunları halka açıklamakta zorlanır.
İyi yönetilmeyen afet süreçleri ve afetler sonrası görülen olağanüstü zararlar siyasi iktidarlara oy kaybettirir.

Doğal afetlerin zararları farklı şekillerde finanse edilmeye çalışılırken karşılaşılan engellere ilişkin yukarıda verilen ifadelerden hangilerinin doğru olduğu düşünülebilir?

Yalnız I

Yalnız II

Yalnız III

I-II

II-III

Açıklama:

Bir sigorta anlaşmasında suistimal edilen kişiler, zamanla sigorta piyasasından geri çekildiği için sigorta primleri yükselmektedir.

Doğru Cevap: E

Soru 25

İstanbul'da yaşanan bir deprem sonucunda, yalnızca Marmara bölgesinde yaşayan insanların ödediği afet sigortaları afetzedelerin kaybını karşılamak için kullanılabilir; her bölgenin ödediği sigorta, o bölgede yer alan bir ilin dışında kalan diğer bölge illerine aktarılmaz.
Meydana gelen her türden felaket sonucu yaşanan kayıplar sigorta şirketlerince karşılanır; devlet, yalnızca sigorta şirketlerini gözetim ve denetim altında tutma görevini üstlenir.
Sigorta sisteminde henüz afet gerçekleşmeden afetin ne kadar hasar verebileceği ve bu hasarın/zararın ne kadarının karşılanabileceği hesaplanır ve afet sigortası sözleşmesine (poliçesine) dâhil edilir.

Afet sigortasına ilişkin yukarıda verilen bilgilerden hangileri doğrudur?

Yalnız I

Yalnız II

Yalnız III

I-II

II-III

Açıklama:

Sigorta risklerin paylaşımı anlamına gelir. Doğal afet sonucunda zarar görme ihtimali olan kişiler maddi güçlerini küçük miktarlarda birleştirerek gerçekten zarar görenlerin zararlarını telafi etme imkânı bulurlar. Örneğin deprem sigortası ülke genelinde yapılır ama sadece bir bölgede ortaya çıkar. Bu durumda o bölgede afeti yaşayan ve zarar görenlere, zarar gören ve zarar görmeyenlerin daha önce sigorta fonlarında biriktirdiği toplam maddi tutarlardan ödeme yapılır.
Sigorta şirketleri kamu veya özel sektöre ait olabilir. Büyük afetlerde özel sektörün afet hasarını karşılayamadığı durumlarda devlet şirketleri veya bazı diğer kamusal mekanizmalar devreye girebilir.

Doğru Cevap: C

Soru 26

Kamu borçlanmasını artırmak ya da azaltmak suretiyle ekonomiyi etkilemeyi amaçlayan politika - teşvik politikası
Kamu harcamalarının miktarını veya yönünü değiştirmek suretiyle ekonomiyi etkileme politikası - harcamalar politikası
Belirli malların, belirli sektörlerin ya da teknolojilerin desteklenmesi yoluyla üretim kalitesinin ve rekabet seviyesinin artırılması - dış ticaret politikası

Yukarıdaki eşleştirmelerden hangileri doğrudur?

Yalnız I

Yalnız II

Yalnız III

I-II

II-III

Açıklama:

Maliye politikası ekonomik amaçlara ulaşmak için malî araçlar kullanır. Bu araçların en önemlileri vergi, kamu harcamaları ve kamu borçlanmasıdır. Her bir aracın uygulanması maliye politikasının şu alt politikalarını oluşturur: Harcamalar politikası, vergi politikası, borçlanma politikası, destekleme politikası, teşvik politikası ve ticaret politikası.

Kamu harcamalarının miktarını veya yönünü değiştirmek suretiyle ekonomiyi etkileme politikasına “harcamalar politikası” denir.
Kamu borçlanmasını artırmak ya da azaltmak suretiyle ekonomiyi etkilemeyi amaçlayan politikaya “borçlanma politikası” denir.
Ekonomide üretilmekte olan bazı ürünlerin desteklenmesi için yapılan harcamalara “destekleme politikası” denir.
Belirli malların, belirli sektörlerin ya da teknolojilerin desteklenmesi yoluyla üretim kalitesinin ve rekabet seviyesinin artırılmasına “teşvik politikası” adı verilir.
Mali araçların bir bölümünü ve döviz kuru politikasını kullanarak dış ticaret amaçlarına ulaşmaya çalışmak dış ticaret politikası uygulamak anlamına gelmektedir.

Doğru Cevap: B

Soru 27

Bir ekonomide para miktarı ihtiyaca göre ne kadar fazla olursa paranın fiyatı olan faiz oranları yükselir.
Bir ekonomide para miktarı ihtiyaca göre ne kadar az olursa faiz oranları yükselir.
Merkez bankası para arzını kısarsa para kıtlaşır ve paranın fiyatı olan faiz oranı yükselir.
Faiz oranı yükselirse yatırımlar ve alışverişler de artar.
Faiz oranı düşerse yatırımlar ve alışverişler de düşer.

Para politikalarına ilişkin yukarıdaki ifadelerden hangileri doğrudur?

I-II

II-III

II-IV

III-V

IV-V

Açıklama:

Para politikası en genel anlamıyla bir ekonomideki para miktarını ya da diğer bir deyişle “para arzını” kontrol etmektir. Bir ekonomide para miktarı ihtiyaca göre ne kadar fazla olursa paranın fiyatı olan “faiz oranları” düşer, tam tersi bir ekonomide para miktarı ihtiyaca göre ne kadar az olursa “faiz oranları” yükselir. Yani “ihtiyaca göre kıt olan değerlidir” şeklindeki genel ekonomik kural burada da işler. Öte yandan bilindiği gibi bir ekonomideki yatırım miktarı ve alışveriş hacmi faiz oranlarına duyarlıdır. Merkez bankası para arzını kısarsa para kıtlaşır ve paranın fiyatı olan faiz oranı yükselir. Faiz oranı yükselirse yatırımlar ve alışverişler azalır, ekonomi durgunlaşır; faiz oranı düşerse yatırımlar ve alışverişler artar, ekonomi canlanır. İşte merkez bankası ekonomiyi canlandırmak veya yavaşlatmak için bu mekanizmayı kullanır.

Doğru Cevap: B

Soru 28

Doğal afetler, vergi kaynaklarına herhangi bir etkide bulunmaz.
Afet bölgesinde, gereksinimden dolayı alışverişler azalmaz ve böylelikle satışlar üzerinden alınan KDV gibi tüketim vergilerinin tahsilat miktarları da etkilenmez.
Afetlerde girişimcilerin ve çalışanların başka bölge/ülkelere göç etmesi nedeniyle bu kişilerin gelirleri üzerinden alınan vergilerde (gelir vergisi, kurumlar vergisi vb. gibi) azalma olur.

Yukarıdaki ifadelerden hangileri doğrudur?

I-II

II-III

Yalnız I

Yalnız II

Yalnız III

Açıklama:

Doğal afetler gelir, servet ve tüketimi olumsuz yönde etkileyerek vergi kapasitesini azaltır, yani vergi kaynaklarını zayıflatır. Afetlerde girişimcilerin işlerinin ve yatırımlarının durması, çalışanların işini kaybetmesi veya başka bölge/ülkelere göç etmesi nedeniyle öncelikle bu kişilerin gelirleri üzerinden alınan vergilerde (gelir vergisi, kurumlar vergisi vb. gibi) azalma olur. Afet bölgesinde alışverişlerin güç kaybetmesiyle birlikte satışlar üzerinden alınan KDV gibi tüketim vergilerinin tahsilat miktarlarında da düşmeler olur.

Doğru Cevap: E

Soru 29

Aşağıdaki bilgilerden hangisi yanlıştır?

Gelir Vergisi Kanunu’na göre meskenler için yaptırılan Zorunlu Doğal Afet Sigortaları elde edilen kira gelirinden düşülmektedir.

Doğal afetler nedeniyle yardım kampanyalarına makbuz karşılığı yapılan ayni ve nakdî bağışlar gelir vergisi beyannamesinden düşülebilmektedir.

Kurumlar Vergisi Kanunu’na göre sigorta şirketlerinin ayırdıkları muallak hasar ve tazminat karşılıkları, kazanılmamış prim karşılıkları ve dengeleme karşılıkları beyannameden düşülmemektedir.

Doğal afetler nedeniyle yardım kampanyalarına makbuz karşılığı yapılan ayni ve nakdî bağışlar kurum kazancından indirilebilmektedir.

Deprem sigortası yaptıran kurumlar, primlerini kurumlar vergisi matrahından düşebilmektedir.

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 30

Doğal afetlerin getirdiği kaynak ihtiyacını karşılamanın etkili bir yolu merkez bankası kaynaklarına başvurmak, yani para basmaktır.
Afet nedeniyle satış ve üretimi azalan firmalar faiz yüksekliğinden olumsuz etkilenir.
Yüksek faizler tüketici kredilerine yansıyarak alışverişleri kısıtlarken yatırımları da baskılar.

Afet sonrası para politikalarına ilişkin yukarıdaki verilen bilgilerden hangileri kesin doğrudur?

Yalnız I

Yalnız II

Yalnız III

I-II

II-III

Açıklama:

Doğal afetlerin getirdiği kaynak ihtiyacını karşılamanın bir yolu da merkez bankası kaynaklarına başvurmak, yani para basmaktır. Ancak ekonomi literatüründe karşılıksız para basmak fiyatlar genel düzeyinin yükselmesine, yani enflasyona yol açar. Üstelik dünya genelinde birçok merkez bankasının karşılıksız para basmaları anayasa, yasa ve yönetmeliklerle engellenmiştir. Şunu da unutmamak gerekir ki bir ülkedeki para arzı sadece para basmakla (emisyon) ile değil farklı şekillerde de artırılabilir. Zira para arzının birden fazla tanımı vardır ve emisyon en dar para arzı tanımının bir unsurudur.

Doğru Cevap: E

Soru 31

I.Rezerv Mekanizması
II.Bütçe Planlama
III.Risk Transferi
IV.Güvenliğe Yönelik Sigorta
V.Bütçe Ödenekleri
VI.Acil Durum Eylemleri
Yukarıda verilen maddeler hangi kapsamlı afet risk yönetim stratejisinin temel unsurlarından birine aittir?

Mali Koruma

Risk Azaltma

Hazırlık

Risk Tanımlama

Afet Sonrası Yapılanma

Açıklama:

Özellikle “Mali Koruma” başlığı altındaki unsurlar doğrudan doğruya afetlerle ilgili finansal ve ekonomik politikaları yakından ilgilendirmektedir. Burada yer alan rezerv mekanizması, bütçe planlama, risk transferi, sigorta, güvenliğe dönük sigorta, bütçe ödenekleri ve acil durum eylemleri esasen ekonominin genel prensipleri çerçevesinde geliştirilen finans ve ekonomi politikalarının hareket alanında yer almaktadır.Doğru yanıt A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 32

Bütünleşik Afet Yönetim Sistemi Seviyelerini 1'den 3'e doğru sıralayan seçenek aşağıdakilerden hangisidir?

Afet Yönetimi, Acil Durum Yönetimi, Olay Yönetimi

Olay Yönetimi, Acil Durum Yönetimi, Afet Yönetimi

Olay Yönetimi, Afet Yönetimi, Acil Durum Yönetimi,

Acil Durum Yönetimi, Olay Yönetimi, Afet Yönetimi

Afet Yönetimi, Olay Yönetimi, Acil Durum Yönetimi

Açıklama:

Doğru sıralama; Olay Yönetimi, Acil Durum Yönetimi, Afet Yönetimidir.Dolayısı ile doğru yanıt B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 33

Aşağıda verilen seçeneklerden hangisi Bütüncül Afet Yönetimi Yaklaşımının "disiplinler" açısından açıklanmasıdır?

Temel olarak sosyoloji ve kamu yönetimi

Temel olarak coğrafya ve mühendislik

Temel olarak psikoloji, sosyoloji, iktisat, daha az boyutta coğrafya ve mühendislik

Coğrafya, mühendislik, çevre bilimleri, antropoloji, iktisat ve daha az boyutta sosyoloji

Tıbbi alandan epidemiyoloji ve diğerleri olduğu gibi, geniş çoğunluk doğa bilimleri, sosyal bilimler

Açıklama:

Bütüncül Afet Yönetimi Yaklaşımı, temel olarak sosyoloji ve kamu yönetimini kapsamaktadır. Doğru yanıt A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 34

I.Kayıp, zarar azaltma ve önleme,
II.Hazırlıklı olma,
III.Müdahale ve etki analizi,
IV.İyileştirme
Modern, Bilimsel ve Bütünleşik Afet Yönetiminin aşamaları yukarıda verilen maddelerden hangileridir?

I,II,III

I,II,IV

I ve III

II,III,IV

I,II,III,IV

Açıklama:

Modern, Bilimsel ve Bütünleşik Afet Yönetiminin aşamaları şunlardan oluşur (Kadıoğlu, 2008: 12): 1. Kayıp, zarar azaltma ve önleme (Mitigation), 2. Hazırlıklı olma (tahmin, erken uyarı ve afetler) (Preparation), 3. Müdahale ve etki analizi (Response), 4. İyileştirme (yeniden yapılandırma) (Recovery). Doğru yanıt E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 35

I.Mücbir sebep müessesesi
II.Terkin müessesesi
III.Fevkalade Amortisman
IV.Vergi Kapasitesi
V.Hızlandırılmış Amortisman
Türk Vergi Mevzuatı’nda doğal afetlere dönük olan düzenlemeler nelerdir?

I,II,III,IV,V

I,II,IV,V

I,II,III

III,IV,V

I,III,V

Açıklama:

I.Mücbir sebep müessesesi
II.Terkin müessesesi
III.Fevkalade Amortisman
Türk Vergi Mevzuatı’nda doğal afetlere dönük olan düzenlemelerdir.Doğru yanıt C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 36

Mevcut durumda tahakkuk veya tahsil edilmiş bir verginin, tahakkuk kaydının iptali yahut tahsil edilen verginin mükellefe iadesi suretiyle vergi alacağını ortadan kaldıran mali işlem nedir?

Vergi Kapasitesi

Hızlandırılmış Amortisman

Mücbir sebep

Terkin

Yeniden yapılandırma

Açıklama:

Terkin
Verginin terkini, mevcut durumda tahakkuk veya tahsil edilmiş bir verginin, tahakkuk kaydının iptali yahut tahsil edilen verginin mükellefe iadesi suretiyle vergi alacağını ortadan kaldıran bir mali işlemdir.Doğru yanıt D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 37

Marmara Depreminde kullanılan dış kredilerde en çok tahsis edilen tutar nereden alınmıştır?

İspanya

Dünya Bankası

Japonya

Belçika

İMF

Açıklama:

Dünya Bankası,1.017.300.000 $'dır. Meer Projesi ve Deprem Hasarlarının Telafisi için tahsis edilmiştir. Doğru yanıt B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 38

Özel sektör için doğal afet risk finansmanının odak noktası nedir?

Doğal afet havuzları

Sübvanse edilmiş krediler

Hibe edilmiş tesisler

Uluslararası Finansal Kurumlar

Bağış / Krediler

Açıklama:

Özel sektör için doğal afet risk finansmanının odak noktası “doğal afet havuzları”dır. Kamu sektörünün odak noktası ise afet sonrasında acil ihtiyaçların karşılandığı sübvanse edilmiş krediler ve hibe edilmiş tesislerdir.Doğru yanıt A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 39

_________ genellikle sigorta ve reasürans şirketlerinin kullandığı, piyasadan fon bulma ve borçlanma araçlarıdır.
Yukarıda verilen açıklamayı en iyi tamamlayan ifade hangisidir?

Afet Rezerv Fonları

Afet tahvil ve bonoları

Afet sigortaları

Sübvanse Edilmiş Krediler

Sigorta Şirketleri

Açıklama:

Afet tahvil ve bonoları genellikle sigorta ve reasürans şirketlerinin kullandığı, piyasadan fon bulma ve borçlanma araçlarıdır.Doğru yanıt B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 40

Türkiye’de bugün deprem teminatlı konut sayısı yaklaşık olarak kaçtır?

3 milyon

5 milyon

8 milyon

10 milyon

11 milyon

Açıklama:

Doğal Afet Sigortaları Kurumu (DASK) Yönetim Kurulu Başkanı Murat Kayacı, 17 Ağustos Gölcük depreminin yaşandığı 1999 yılında Türkiye’de 500 bin civarında deprem teminatlı konut varken, bu sayısının bugün 8 milyon olduğunu ifade etti. Buna göre neredeyse her iki evden birinin Zorunlu Deprem Sigortası (ZDS) kapsamında olduğunu kaydedildi.Doğru yanıt C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 41

Bütünleşik Afet Yönetim Sistemi Seviyelerinin seviye 1'den 3'e doğru sıralaması nedir?

Olay yönetimi-Acil durum yönetimi-Afet yönetimi

Afet yönetimi-Olay yönetimi-Acil durum yönetimi

Afet yönetimi-Acil durum yönetimi-Olay yönetimi

Acil durum yönetimi-Afet yönetimi-Olay yönetimi

Olay yönetimi-Afet yönetimi-Acil durum yönetimi

Açıklama:

Bütünleşik Afet Yönetim Sistemi Seviyelerinin seviye 1'den 3'e doğru sıralaması, Olay yönetimi-Acil durum yönetimi-Afet yönetimi şeklindedir. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 42

Hangisi Kapsamlı Afet Risk Yönetim Stratejisi'nin Afet Sonrası Yapılanma'sıyla ilişkilidir?

Öncelikli Koruma

Risk Transferi

Koruma Kültürünün Oluşturulması

Güçlendirme

Lojistik Tatbikat

Açıklama:

Kurumsal Planlama, Güçlendirme,İyileşme, Yeniden Yapılanma Politikaları, Rehabilitasyon Planları; Afet Sonrası Yapılanma'yla ilişkilidir. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 43

Hangisi Modern Afet Yönetim Sistemi'nin aşamaları arasında yer almaz?

Hazırlık

Müdahale

Lojistik

İyileştirme

Zarar azaltma

Açıklama:

Modern, Bilimsel ve Bütünleşik Afet Yönetiminin aşamaları şunlardan oluşur:
1. Kayıp, zarar azaltma ve önleme (Mitigation),
2. Hazırlıklı olma (tahmin, erken uyarı ve afetler) (Preparation),
3. Müdahale ve etki analizi (Response),
4. İyileştirme (yeniden yapılandırma) (Recovery).
Lojistik bunların arasında yer almaz. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 44

Afetlerin gerçekleşmesi ile afet önlemlerinin alınması sürecinin çakışmamasından doğan, zararların finanse edilmesini zorlaştıran engel hangisidir?

Siyasi endişeler

Ahlaki tehlike

Afetler için tasarruf etme çelişkisi

Bireysel engel

Zamansal tutarsızlık

Açıklama:

Zamansal Tutarsızlık: Afetler büyük ekonomik zararlara yol açtığı için bu zararları finanse etmek üzere afet öncesi ve sonrasında azımsanmayacak ölçüde fon toplanılması, ama bunun yanında da afetlerin hasarlarına hazırlıklı olmak için çalışılması (altyapı, binaların sağlamlaştırılması, fiziksel mekânların uyarlanması, eğitim faaliyetleri vb.) gerekmektedir. İşte afetlerin gerçekleşmesi ile afet önlemlerinin alınması süreci çakışmadığı için “zaman tutarsızlığı” adı verilen sorun yaşanmaktadır. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 45

Devletin bir ülkede vergilendirebileceği potansiyel kaynakların toplamı hangisi ile adlandırılır?

Bütçe

İç kaynaklar

Vergi hacmi

Vergi kapasitesi

Amortisman

Açıklama:

Vergi Kapasitesi, devletin bir ülkede vergilendirebileceği potansiyel kaynakların toplamıdır. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 46

Vergi Usul Kanunu’nun 317. Maddesinde düzenlenmiş olan bu konuya göre doğal afetler sonucunda amortisman uygulanan iktisadi değerlerin kaybedilmesi durumunda bu iktisadi değerlerin bir defada amortisman ayrılarak gidere dönüşmesi, böylece vergi matrahının indirilen gider kadar düşmesi sağlanmaktadır.
Bu durum hangisiyle adlandırılır?

Mücbir Sebep Müessesesi

Fevkalade Amortisman

Terkin Müessesesi

Özel İletişim Vergisi

Zorunlu Doğal Afet Sigortası

Açıklama:

Fevkalade Amortisman: Vergi Usul Kanunu’nun 317. Maddesinde düzenlenmiş olan bu konuya göre doğal afetler sonucunda amortisman uygulanan iktisadi değerlerin kaybedilmesi durumunda bu iktisadi değerlerin bir defada amortisman ayrılarak gidere dönüşmesi, böylece vergi matrahının indirilen gider kadar düşmesi sağlanmaktadır. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 47

I. Bütçe ve ek bütçe
II. Fonlar
III. Hibeler
Hangisi 1999 Marmara ve Düzce depremlerinde kullanılan dış kaynaklardandır?

Yalnız II

Yalnız III

I ve III

II ve III

I, II ve III

Açıklama:

İç kaynaklar:
• Bütçe ve ek bütçe
• Merkezi hesap (bağışlar)
• Fonlar (Afet Fonu, SYDT Fonu, Sivil Savunma Fonu, Mahalli İdareler
Dış kaynaklar:
• Hibeler (Merkezi Hesap)
• Krediler (bütçenin finansmanı ve proje kredileri)
Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 48

Mevcut durumda tahakkuk veya tahsil edilmiş bir verginin, tahakkuk kaydının iptali yahut tahsil edilen verginin mükellefe iadesi suretiyle vergi alacağını ortadan kaldıran bir mali işlemdir.
Tanım hangi kavrama aittir?

Terkin

Emisyon

Kesinti

Sigorta

Amortisman

Açıklama:

Terkin, mevcut durumda tahakkuk veya tahsil edilmiş bir verginin, tahakkuk kaydının iptali yahut tahsil edilen verginin mükellefe iadesi suretiyle vergi alacağını ortadan kaldıran bir mali işlemdir. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 49

1999 Marmara depreminde en fazla dış kredi nereden alınmıştır?

IMF

Avrupa Yatırım Bankası

Dünya Bankası

Japonya

İslam Kalkınma Bankası

Açıklama:

1999 Marmara depreminde kullanılan dış krediler görülmektedir. Anlaşılacağı üzere en büyük miktar dış kredi Dünya Bankası’ndan kullanılmış olup onu Avrupa Yatırım Bankası, IMF ve Japonya izlemektedir. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 50

Bir ilişki içinde olan iki tarafların farklı bilgilere sahip olmasından kaynaklanan sorunlara _____ adı verilir.
Boşluğu doğru olarak tamamlayan ifade hangisidir?

Siyasi endişe

Zamansal tutarsızlık

Afetler için tasarruf etme çelişkisi

Ahlaki tehlike

İkilem

Açıklama:

Ahlaki tehlike: Bir ilişki içinde olan iki tarafların farklı bilgilere sahip olmasından kaynaklanan sorunlara ahlaki tehlike adı verilir. Eğer taraflardan biri doğru bilgiye sahipse güç kazanır, yanlış veya eksik bilgiye sahip olan taraf ise güç kaybeder. Taraflarından biri, diğer taraf aleyhine aralarındaki anlaşmadan yararlanacak şekilde davranışını değiştiriyorsa ahlaki tehlike doğar. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 51

Dünya üzerinde yaşanmış olan deneyimler afet yönetimi konusunda “................. aşamalar”ın çok daha önemli olduğunu göstermektedir. Afet öncesi aşamalara odaklanmak afetlerde yıkımların daha az ve daha düşük maliyetli olmasını sağlar. Bu strateji aslında mali açıdan bir tür tasarruftur. Boşluğa hangisi getirilmelidir?

Afet önleme

Afet belirleme

Zarar tespit

Arama kurtarma

Afet öncesi

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 52

Hangisi afet yönetimi sürecinin özelliklerinden biri değildir?

Afetlerin önlenmesi ve zararlarının azaltılması hedeflenir.

Afet öncesinde, afet sırasında ve afet sonrasında alınması gereken önlemlerin ve yapılması gereken çalışmaların planlanmasını içerir.

Afetlerin önceden tespit edilebilmesi için çaba gösterilir.

Afet öncesinde, afet sırasında ve afet sonrasında alınması gereken önlemlerin koordine edilmesini sağlar.

Afet öncesinde, afet sırasında ve afet sonrasında alınması gereken önlemler ve çalışmalar için gerekli mevzuatın oluşturulmasını ve ya düzenlenmesini sağlar.

Açıklama:

Afet yönetimi, afetlerin önlenmesi ve zararlarının azaltılması amacıyla, afet öncesinde, afet sırasında ve afet sonrasında alınması gereken önlemlerin ve yapılması gereken çalışmaların planlanması, yönlendirilmesi, koordine edilmesi, desteklenmesi, gerekli mevzuat ve kurumsal yapılanmaların oluşturulması veya yeniden düzenlenmesi ve etkin/verimli olarak uygulanabilmesi için toplumun tüm kesimlerini kurum ve kuruluşlarıyla faaliyetlere dâhil eden, kaynakların belirlenen stratejik hedefler ve öncelikler doğrultusunda kullanılmasını sağlayan çok yönlü, çok disiplinli ve çok aktörlü bir yönetim süreci olarak tanımlanmaktadır.

Doğru Cevap: C

Soru 53

Hangisi afetleri sistematik olarak ele alan ilk temel yaklaşım 1979 yılında ABD’de ortaya konulan ve bütün afet türlerinde paydaş olan yönetim unsurlarının bir süreç içinde ele alındığı yaklaşımıdır?

Bütüncül Acil Durum ve Afet Yönetimi

Afete Dirençli Toplum

Çabuk Toparlanan Toplum

Sürdürülebilir Kalkınma ve Sürdürülebilir Risk Azaltma

Kırılgan Olmayan Kalkınma ve Bütüncül Hassasiyet Yönetimi

Açıklama:

Afetlerin etkin bir şekilde nasıl yönetilebileceği konusundaki bilimsel çalışmalar sonucunda çeşitli afet yönetimi yaklaşımları geliştirilmiştir. Ancak afetleri sistematik olarak ele alan ilk temel yaklaşım 1979 yılında ABD’de ortaya konulan ve bütün afet türlerinde paydaş olan yönetim unsurlarının bir süreç içinde ele alındığı “Bütüncül Acil Durum ve Afet Yönetimi” yaklaşımıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 54

Bütünleşik Afet Yönetim Sistemi Seviyeleri hangisinde doğru sıralama (seviye 1'den seviye 3'e) ile verilmiştir?

Olay Yönetimi-Afet Yönetimi-Acil Durumlar Yönetimi

Afet Yönetimi-Acil Durumlar Yönetimi-Olay Yönetimi

Acil Durumlar Yönetimi-Olay Yönetimi-Afet Yönetimi

Acil Durumlar Yönetimi-Afet Yönetimi-Olay Yönetimi

Olay Yönetimi-Acil Durumlar Yönetimi-Afet Yönetimi

Açıklama:

İdeal bir afet yönetim sistemi modern, bilimsel ve bütüncül (veya aynı anlamda olmak üzere bütünleşik) olmalıdır. Böyle bir afet yönetim sisteminin üç farklı müdahale seviyesi vardır: Olay yönetimi, acil durum yönetimi ve afet yönetimi.

Doğru Cevap: E

Soru 55

Hangisi bütüncül bir afet yönetimi dahilinde ele alınması gerekenler arasında yer almaz?

Afet yönetiminin siyasi süreç için risklerinin belirlenmesi

Risklerin belirlenmesi ve azaltılması

Planlama, eğitim, tatbikat ve benzeri hazırlık çalışmalarının yapılması

Tahmin ve erken uyarı sistem ve yöntemlerinin geliştirilmesi

Gerektiğinde etkin müdahale ile kayıp ve zararların artmasının engellenmesi

Açıklama:

Bütüncül bir afet yönetimi dahilinde ele alınması gerekenler şunlardır (Kadıoğlu, 2008: 10):
• Ülke sınırları içinde doğal ve insan kaynaklı tehlike, risk ve afetler sonucunda, insan hayatı, mal-mülk, çevre, tabiî ve kültürel varlıklar açısından ortaya çıkabilecek maddi ve manevi kayıp ve zararların önlenmesi,
• Risklerin belirlenmesi ve azaltılması,
• Planlama, eğitim, tatbikat ve benzeri hazırlık çalışmalarının yapılması,
• Tahmin ve erken uyarı sistem ve yöntemlerinin geliştirilmesi,
• Gerektiğinde etkin müdahale ile kayıp ve zararların artmasının engellenmesi,
• Acil yardım, iyileştirme ve yeniden inşa çalışmaları ile afetlere daha hazır bir şekilde şehir yaşamının hızla normale dönebilmesi.

Doğru Cevap: A

Soru 56

I. Siyasi endişeler
II. Ahlaki tehlike
III. Zamansal tutarsızlık
IV. Afetler için tasarruf etme çelişkisi
Doğal afetlerin zararları finanse edilmeye çalışılırken karşılaşılan engeller yukarıdakilerden hangileridir?

I-II-III

I-III-IV

II-III-IV

I-II-III-IV

I-III

Açıklama:

Doğal afetlerin zararları finanse edilmeye çalışılırken temelde dört engelle karşılaşılmaktadır. Bunlar; siyasi endişeler, ahlaki tehlike, zamansal tutarsızlık, afetler için tasarruf etme çelişkisidir.

Doğru Cevap: D

Soru 57

Hangisi doğal afetlerin risk finansmanında özel sektör kamu işbirliğinde kamu sektörü sorumluluğu altındadır?

Altyapı çalışmaları

Sermaye piyasaları

Doğal afet sigorta havuzu

Sigorta şirketleri

Bağış/krediler

Açıklama:

Altyapı çalışmaları doğal afetlerin risk finansmanında özel sektör kamu işbirliğinde kamu sektörü sorumluluğu altındadır.

Doğru Cevap: A

Soru 58

Dünya genelinde meydana gelen doğal afetlerde oluşan zararların yaklaşık olarak ancak % (yüzde) .........’ı sigorta sisteminden karşılanabilmektedir. Boşluğa hangisi getirilmelidir?

%50 (yüzde elli)

%75 (yüzde yetmişbeş)

%100 (yüzde yüz)

%40 (yüzde kırk)

%25 (yüzde yirmibeş)

Açıklama:

Dünya genelinde meydana gelen doğal afetlerde oluşan zararların yaklaşık olarak ancak %40 (yüzde kırk)’ı sigorta sisteminden karşılanabilmektedir.

Doğru Cevap: D

Soru 59

Mücbir sebep müessesesi
Terkin Müessesesi
Fevkalade Amortisman

Türk Vergi Mevzuatı’nda da doğal afetlere dönük Vergi Usul Kanunu’nda bazı düzenlemeler bulunmaktadır. Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri bu düzenlemelerdendir?

Yalnız I

Yalnız III

I-II-III

II-III

I-III

Açıklama:

Türk Vergi Mevzuatı’nda da doğal afetlere dönük bazı düzenlemeler bulunmaktadır. Vergi Usul Kanunu’nda bu konuyla ilgili en önemli düzenlemeler şunlardır:
Mücbir sebep müessesesi
Terkin Müessesesi
Fevkalade Amortisman

Doğru Cevap: C

Soru 60

Dünya üzerinde yaşanmış olan deneyimler afet yönetimi konusunda “afet öncesi aşamalar”ın çok daha önemli olduğunu göstermektedir. Afet öncesi aşamalara odaklanmak afetlerde yıkımların daha az ve daha düşük maliyetli olmasını sağlar. Bu strateji aslında mali açıdan bir tür tasarruftur, yani “......................... tedaviden iyidir” demek mümkündür.
Metinde boş bırakılan yere aşağıdaki seçeneklerden hangisi getirilmelidir?

korunma

saklanma

sigorta

finansman

sermaye

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 61

Afet sonrası çalışmalar
İlgili kurumlarla koordinasyon
Mevzuat oluşturma
Bilimsel afet yaklaşımları geliştirme

Yukarıdaki maddelerden hangileri afet yönetimi kapsamında bulunmaktadır?

Yalnız I

Yalnız II

III - IV

I - II - III

I - II - III - IV

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 62

Risk tanımlama
Riski azaltma
Mali koruma
Hazırlık
Afet sonrası yapılanma

Yukarıdaki maddelerden hangileri kapsamlı afet risk yönetimi kapsamındadır?

Yalnız IV

I - II

III - IV -V

II - III - IV - V

I - II - III - IV

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 63

Aşağıdakilerden seçeneklerden hangisi modern, bilimsel ve bütünleşik afet yönetiminin aşamalarından değildir?

Kayıp, zarar azaltma ve önleme (Mitigation)

Hazırlıklı olma (tahmin, erken uyarı ve afetler) (Preparation)

Müdahale ve etki analizi (Response)

İyileştirme (yeniden yapılandırma) (Recovery)

Finanse etme (Finance)

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 64

Siyasi endişeler
Bağış ve krediler
Zamansal tutarsızlık
Ahlaki tehlike

Yukarıdaki maddelerden hangileri doğal afetlerin zararları giderilmeye çalışılırken karşılaşılan engeller arasında gösterilmektedir?

Yalnız III

I - II

II - IV

I - III - IV

I - II - III - IV

Açıklama:

Dünya üzerinde doğal afetler sonucunda ortaya çıkan zararlar konusunda hem doğal afet öncesinde (ex ante) hem de sonrasında (ex post) kullanılan çok sayıda strateji ve enstrüman bulunmaktadır. Doğal afetlerin zararları farklı şekillerde finanse edilmeye çalışılırken temelde dört engelle karşılaşılmaktadır (Yavuz ve Dikmen, 2015: 309-310):
• Siyasî endişeler: İyi yönetilmeyen afet süreçleri ve afetler sonrası görülen olağanüstü zararlar siyasi iktidarlara oy kaybettirir. Afet öncesinde yapılması gereken ama idarî beceriksizlikler nedeniyle alınamayan tedbirler nedeniyle can ve mal kaybı yaşayan hane halkları hükümetlere tepki gösterir. Hükümetler ise böyle durumlarda afet kayıplarını tam olarak açıklamak istemez.
• Ahlaki tehlike: Bir ilişki içinde olan iki tarafların farklı bilgilere sahip olmasından kaynaklanan sorunlara ahlaki tehlike adı verilir. Eğer taraflardan biri doğru bilgiye sahipse güç kazanır, yanlış veya eksik bilgiye sahip olan taraf ise güç kaybeder. Taraflarından biri, diğer taraf aleyhine aralarındaki anlaşmadan yararlanacak şekilde davranışını değiştiriyorsa ahlaki tehlike doğar. Örneğin meskenini yangın sigortası yaptırmış birisi eğer yangını önleme konusunda eskisi kadar dikkatli davranmıyorsa ahlaki tehlike ortaya çıkmış demektir. Doğal afetlerde de bu şekilde sigorta anlaşması suistimal edilebilmektedir. Suistimal edilen kişiler zamanla sigorta piyasasından geri çekildiği için sigorta primleri de yükselmektedir. Bir sigortada taraflardan biri kötü niyetli ise aslında yüksek prim ödemesi gerekilirken prim seviyeleri düşük kalmakta, bu ise sigorta şirketlerini zor durumda bırakmaktadır.
• Zamansal Tutarsızlık: Afetler büyük ekonomik zararlara yol açtığı için bu zararları finanse etmek üzere afet öncesi ve sonrasında azımsanmayacak ölçüde fon toplanılması, ama bunun yanında da afetlerin hasarlarına hazırlıklı olmak için çalışılması (altyapı, binaların sağlamlaştırılması, fiziksel mekânların uyarlanması, eğitim faaliyetleri vb.) gerekmektedir. İşte afetlerin gerçekleşmesi ile afet önlemlerinin alınması süreci çakışmadığı için “zaman tutarsızlığı” adı verilen sorun yaşanmaktadır.
• Afetler İçin Tasarruf Etme Çelişkisi: Doğal afetlere dönük önlemler almak isteyen hükümetler çok sayıda günlük ödeme yapmaları gerekirken ne zaman ortaya çıkacağı kesin olamayan bir afet için tasarruf yapmakta ve yapabiliyorlarsa da bunları halka açıklamakta zorlanır. Maaşları, borç faizi ödemelerini, terörle mücadeleyi zorlukla finanse eden hükümetler gelecekte ortaya çıkacak afetler için bugünden yapacakları birikimleri açıklamakta güçlük çeker.

Doğru Cevap: D

Soru 65

Afetten kaynaklanan zararın ne kadarının karşılanacağı
Zararın ne zaman karşılanacağı
Afet olmaması durumunda geri ödeme planı

Afet sigortaları kapsamında yukarıdaki maddelerden hangileri yer alır?

Yalnız III

Yalnız II

I - II

II - III

I - II - III

Açıklama:

Sigorta sisteminde henüz afet gerçekleşmeden afetin ne kadar hasar verebileceği ve bu hasarın/zararın ne kadarının karşılanabileceği hesaplanır ve afet sigortası sözleşmesine (poliçesine) dâhil edilir. Bu sözleşmede afetin zararının ne zamana kadar karşılanacağı (sigortanın geçerlilik süresi) da belirlenmiştir.

Doğru Cevap: C

Soru 66

"............................. olağanüstü durumlarda devletin ek vergiler koyarak toplam vergileri artırdığını, hane halklarının bunu doğal karşıladığını, ancak toplum bu vergilere alıştığı için daha sonra da uygulanmasına devam edildiğini ileri sürer."
Metinde verilen boşluğa aşağıdaki seçeneklerden hangisi getirilmelidir?

Maliye politikası

Sıçrama tezi

Ekonomik durgunluk

Reeskont işlemleri

Karşılıksız para işlemleri

Açıklama:

Sıçarama tezi olağanüstü durumlarda devletin ek vergiler koyarak toplam vergileri artırdığını, hane halklarının bunu doğal karşıladığını, ancak toplum bu vergilere alıştığı için daha sonra da uygulanmasına devam edildiğini ileri sürer. Aynı durum kamu harcamaları için de geçerlidir.

Doğru Cevap: B

Soru 67

"....................., aktiflere kayıtlı bir değerin yasalarda belirtilen bir süre içinde yok edilmesi işlemidir. ........................... yönteminde ise amortisman oranı % 50’yi aşmamak koşuluyla normal amortisman oranının iki katı ölçüsünde gerçekleştirilir."
Metinde verilen boşluklara aşağıdaki seçeneklerden hangisi geetirilmelidir?

Amortisman - Hızlandırılmış amortisman

Servet - Olumsuz tüketim

Tahakkuk - Vergi tahsili

Tedbir - Vergi ertelenmesi

Terkin - Mücmir sebep müessesi

Açıklama:

Amortisman, aktiflere kayıtlı bir değerin yasalarda belirtilen bir süre içinde yok edilmesi işlemidir ve amortisman uygulaması sırasında duran varlıkların kullanıldıkları süre içerisinde uğradıkları değer azalışlarının gider yazılır. Hızlandırılmış amortisman yönteminde ise amortisman oranı % 50’yi aşmamak koşuluyla normal amortisman oranının iki katı ölçüsünde gerçekleştirilir.

Doğru Cevap: A

Soru 68

Türk Vergi Mevzuatı’nda da doğal afetlere dönük bazı düzenlemeler bulunmaktadır.

Mücbir sebep müessesesi
Terkin müessesesi
Fevkalade amortisman
Konsolide bütçe

Yukarıdaki maddelerden hangileri Vergi Usul Kanunu’nda bu konuyla ilgili düzenlemeler arasındadır?

Yalnız IV

I - II

III - IV

I - II - III

I - II - III - IV

Açıklama:

Türk Vergi Mevzuatı’nda da doğal afetlere dönük bazı düzenlemeler bulunmaktadır. Vergi Usul Kanunu’nda bu konuyla ilgili en önemli düzenlemeler şunlardır (Ünsal: 2016: 8-9):
• Mücbir sebep müessesesi: Vergi Usul Kanunu’nun 13. maddesinde düzenlenmiş olan bu konuya göre mücbir sebep halinde mükelleflere ödevlerinde erteleme olanağı sağlandığı gibi bazı vergi denetimi avantajları da sunulmaktadır. Bu çerçevede, doğal afetler nedeniyle mücbir sebep ilan edilmesi durumunda mükelleflerin beyanname verme süreleri ve dolayısıyla tahakkuk süreleri ile vergi ödeme süreleri de uzamaktadır.
• Terkin müessesesi: Vergi Usul Kanunu’nun 115. maddesinde düzenlenmiş olan bu konuya göre ortaya çıkan doğal afetler nedeniyle toplam mal varlığının en az üçte birini kaybeden mükelleflerin tahakkuk eden vergileri ve cezaları afet nedeniyle kaybettikleri mal varlıkları ile orantılı olarak terkin edilmektedir.
• Fevkalade Amortisman: Vergi Usul Kanunu’nun 317. Maddesinde düzenlenmiş olan bu konuya göre doğal afetler sonucunda amortisman uygulanan iktisadi değerlerin kaybedilmesi durumunda bu iktisadi değerlerin bir defada amortisman ayrılarak gidere dönüşmesi, böylece vergi matrahının indirilen gider kadar düşmesi sağlanmaktadır.

Doğru Cevap: D

Soru 69

"Doğal afetlerin getirdiği kaynak ihtiyacını karşılamanın bir yolu da merkez bankası kaynaklarına başvurmak, yani ....................tır. Ancak ekonomi literatüründe karşılıksız ..................... fiyatlar genel düzeyinin yükselmesine, yani enflasyona yol açar. Üstelik dünya genelinde birçok merkez bankasının karşılıksız .................... anayasa, yasa ve yönetmeliklerle engellenmiştir."
Verilen boşluklara aşağıdakilerden hangisi getirilirse metin anlamlı bir bütünlük kazanır?

faiz arttırmak

para basmak

vergi düzenlemek

iç borçlanmak

dış borçlanmak

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Soru 70

Türkiye’de 2009 yılında çıkarılan 5902 Sayılı Kanunla kurulan AFAD’ın kuruluş ve organizasyon felsefesini oluşturan afet yönetimi yaklaşımı aşağıdakilerden hangisidir?

Bütüncül Acil Durum ve Afet Yönetimi

Çabuk Toparlanan Toplum

Afete Dirençli Toplum

Kırılgan Olmayan Kalkınma ve Bütüncül Hassasiyet Yönetimi

Sürdürülebilir Kalkınma ve Sürdürülebilir Risk Azaltma

Açıklama:

Afetleri sistematik olarak ele alan ilk temel yaklaşım 1979 yılında ABD’de ortaya konulan ve bütün afet türlerinde paydaş olan yönetim unsurlarının bir süreç içinde ele alındığı “Bütüncül Acil Durum ve Afet Yönetimi” yaklaşımıdır. ABD’de FEMA’nın (Federal Acil Durum Ajansı) kuruluşunun temelinde yer alan bu yaklaşım, Türkiye’de 2009 yılında çıkarılan 5902 Sayılı Kanunla kurulan AFAD’ın da kuruluş ve organizasyon felsefesini oluşturmaktadır.

Doğru Cevap: A

Soru 71

"Afet yönetim sistemi, risk yönetimi ve kriz yönetimi şeklinde ikiye ayrılmaktadır."
I.Tahmin ve erken uyarı
II.Yeniden yapılanma
III.Afetler ve etki analizi
IV.Müdahale
Yukarıdakilerden hangileri açıklamada verilen kriz yönetimi başlığı altında yapılan çalışmalardandır?

I, III

I, IV

II, IV

I, III, IV

II, III, IV

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 72

Aşağıdakilerden hangisi Kapsamlı Afet Risk Yönetim Stratejisi'nin temel unsurlarından biri olan "risk tanımlama" basamağında yer almaz?

Tehlike haritası oluşturma

Sosyal koruma

Öncelikli koruma

Bütçe planlama

Risk modelleme

Açıklama:

Doğal afetlerin yönetimi, afet öncesinde, afet sırasında ve afetten sonra ihtiyaç duyulan bütün çalışmaları kapsar. Kapsamlı bir afet risk yönetim stratejisinin temel unsurları bulunmaktadır. Bunlar; risk tanımlama, risk azaltma, mali koruma, hazırlık ve afet sonrası yapılanmadır. Bu risk unsurlarından "risk tanımlama" basamağında ise tehlike haritası oluşturma, risk modelleme, sosyal koruma ve öncelikli koruma çalışmaları yapılmaktadır. Bütçe planlama çalışması "mali koruma" başlığı altında bulunmaktadır.

Doğru Cevap: D

Soru 73

I.Siyasi endişeler II.Ahlaki tehlike III.Zamansal tutarsızlık IV.Afetler için tasarruf etme çelişkisi Yukarıdakilerden hangileri doğal afetlerin zararları finanse edilmeye çalışılırken karşılaşılan engeller arasında yer almaktadır?

I, IV

II, III

I, II, III

II, III, IV

I, II, III, IV

Açıklama:

Doğal afetlerin zararları farklı şekillerde finanse edilmeye çalışılırken temelde dört engelle karşılaşılmaktadır:
• Siyasî endişeler: İyi yönetilmeyen afet süreçleri ve afetler sonrası görülen olağanüstü zararlar siyasi iktidarlara oy kaybettirir.
• Ahlaki tehlike: Bir ilişki içinde olan iki tarafın farklı bilgilere sahip olmasından kaynaklanan sorunlara ahlaki tehlike adı verilir. Eğer taraflardan biri doğru bilgiye sahipse güç kazanır, yanlış veya eksik bilgiye sahip olan taraf ise güç kaybeder. Taraflardan biri, diğer taraf aleyhine aralarındaki anlaşmadan yararlanacak şekilde davranışını değiştiriyorsa ahlaki tehlike doğar.
• Zamansal Tutarsızlık: Afetler büyük ekonomik zararlara yol açtığı için bu zararları finanse etmek üzere afet öncesi ve sonrasında azımsanmayacak ölçüde fon toplanılması, ama bunun yanında da afetlerin hasarlarına hazırlıklı olmak için çalışılması gerekmektedir. İşte afetlerin gerçekleşmesi ile afet önlemlerinin alınması süreci çakışmadığı için “zaman tutarsızlığı” adı verilen sorun yaşanmaktadır.
• Afetler İçin Tasarruf Etme Çelişkisi: Doğal afetlere dönük önlemler almak isteyen hükümetler çok sayıda günlük ödeme yapmaları gerekirken ne zaman ortaya çıkacağı kesin olmayan bir afet için tasarruf yapmakta ve yapabiliyorlarsa da bunları halka açıklamakta zorlanır.
Dolayısıyla soruda verilen bütün maddeler söz konusu engeller arasında yer almaktadır.

Doğru Cevap: E

Soru 74

Aşağıdakilerden hangisi merkez bankasının para arzını etkilemek için kullandığı para politikası araçlarından biridir?

Harcamalar politikası

Faiz politikası

Vergi politikası

Borçlanma politikası

Teşvik politikası

Açıklama:

Para politikasının otoritesi olan merkez bankasının para arzını etkilemek için kullandığı çok sayıda para politikası aracı vardır. Bunlar kredi tavanı, faiz denetimi, reeskont işlemleri, açık piyasa işlemleri, karşılıklar politikası ve faiz politikası gibi araçlardır.

Doğru Cevap: B

Soru 75

Belirli malların, belirli sektörlerin ya da teknolojilerin desteklenmesi yoluyla üretim kalitesinin ve rekabet seviyesinin artırılmasına ne denmektedir?

Harcamalar politikası

Borçlanma politikası

Destekleme politikası

Teşvik politikası

Para politikası

Açıklama:

Harcamalar politikası; kamu harcamalarının miktarını veya yönünü değiştirmek suretiyle ekonomiyi etkileme politikasına denir.
Borçlanma politikası; kamu borçlanmasını artırmak ya da azaltmak suretiyle ekonomiyi etkilemeyi amaçlayan politikaya denmektedir.
Destekleme politikası; ekonomide üretilmekte olan bazı ürünlerin desteklenmesi için yapılan harcamalara denir.
Teşvik politikası; belirli malların, belirli sektörlerin ya da teknolojilerin desteklenmesi yoluyla üretim kalitesinin ve rekabet seviyesinin artırılmasına denmektedir.
Para politikası ise; bir ekonomideki para miktarını ya da diğer bir deyişle “para arzını” kontrol etmektir.

Doğru Cevap: D

Soru 76

1999 Marmara Depremi'nde kullanılan dış kredilerden en büyük miktarda olanı aşağıdakilerden hangisinden alınmıştır?

IMF

Dünya Bankası

Avrupa Yatırım Bankası

Japonya

Belçika

Açıklama:

1999 Marmara depreminde en büyük miktar dış kredi Dünya Bankası’ndan kullanılmış olup onu Avrupa Yatırım Bankası, IMF ve Japonya izlemektedir.

Doğru Cevap: B

Soru 77

I.Piyasaya hazine bonosu ihraç etmek
II.Piyasaya tahvil ihraç etmek
III.Uluslararası piyasaya tahvil ihraç etmek
IV.Uluslararası finans kuruluşlarıyla özel borçlanma anlaşmaları yapmak
Yukarıdakilerden hangileri bir ülkenin iç borçlanmaya gittiğini göstermektedir?

I, II

I, IV

II, III

I, III, IV

II, III, IV

Açıklama:

Doğal afetler sonrasında bütçe olanakları yetersiz kalan ülkeler finansman ihtiyaçlarını iç ve dış borçlanmaya giderek karşılayabilir. Devlet iç borçlanma yoluna gittiğinde piyasaya hazine bonosu ve tahvil ihraç eder. Dış borçlanma ise, genellikle ya uluslararası piyasaya tahvil ihraç ederek ya da uluslararası finans kuruluşlarıyla özel borçlanma anlaşmasına giderek gerçekleştirilir.

Doğru Cevap: A

Soru 78

Aşağıdakilerden hangisi az gelişmiş ülkelere doğal afetler sonrasında yapılan ayni yardımlar arasında yer almaz?

Mamalar

Konserveler

Çadırlar

Giysiler

Hibeler

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 79

Genellikle sigorta ve reasürans şirketlerinin kullandığı, piyasadan fon bulma ve borçlanma araçlarına ne ad verilmektedir?

Afet rezerv fonu

Olağanüstü durum kredisi

Afet tahvili ve bonoları

Afet sigortası

Amortisman

Açıklama:

Afet rezerv fonu: Afet dönemlerinde acil olarak kullanılmak üzere afet öncesinde bir hesapta para biriktirilmesine ve afet gerçekleştiğinde zararların giderilmesi için bu fonların kullanılmasına rezerv fon politikası denir.
Olağanüstü durum kredisi: Bir afet yaşandığında afetten zarar görenlere verilen ve genellikle faiz oranı düşük olan borçlara olağanüstü durum kredisi denir.
Afet sigortası: Bir şeyin veya bir kimsenin herhangi bir afet sebebiyle ileride karşılaşabileceği zararı gidermek için önceden ödenen prim karşılığında bu işle uğraşan kuruluşla yapılan iki taraflı bağlantı sözleşmesidir.
Amortisman ise: Aktiflere kayıtlı bir değerin yasalarda belirtilen bir süre içinde yok edilmesi işlemidir.

Doğru Cevap: C

Ünite 7

Soru 1

Aşağıdakilerden hangisi özel riskler arasında yer almaktadır?

İşsizlik

Savaş

Bir evin yanması

Doğal afetler

Yüksek enflasyon

Açıklama:

Özel riskler, kişisel olaylardan dolayı ortaya çıkan ve genelde büyük kitleleri değil belirli kişileri etkileyen risklerdir. Bir işyerine hırsız girmesi, bir evin yanması, bir kişinin kaza geçirmesi özel risklere örnek olarak verilebilir. İşsizlik, savaş, yüksek enflasyon, doğal afetler ise temel riskler arasında yer almaktadır.

Doğru Cevap: C

Soru 2

Bir kişinin kendi hatasından kaynaklanan bir sebeple başkalarının zarar görmesi aşağıdaki hangi risk türü ile ilgilidir?

Spekülatif riskler

Finansal riskler

Kişiye yönelik riskler

Sorumluluğa yönelik riskler

Mala yönelik riskler

Açıklama:

Spekülatif riskler, gerçekleşmesi halinde bir kayba yol açan ancak gerçekleşmemesi durumunda kazançla sonuçlanan risklerdir.
Finansal riskler, parasal kayıplara sebep olan risklere finansal riskler denir.
Kişiye Yönelik Riskler: Bu tür saf riskler, gelir kazanma özelliğinin kaybedilmesine bağlı olarak gelirin ya da mal varlığının azalma olasılığı ile ilgilidir.
Mala Yönelik Riskler: Malı olan kişi ya da kurumlar yangın, hırsızlık, kaza, doğal afetler gibi risklerle karşı karşıya kalırlar. Bu riskler gerçekleştiğinde maddi kayıplar oluşur.
Dolayısıyla soruda verilen tanım, "sorumluluğa yönelik riskler" kavramına aittir.

Doğru Cevap: D

Soru 3

I.Risk analizi
II.Risk kontrolü
III.Riski transfer etmek
IV.Riski tutmak
Yukarıdakilerden hangileri risk yönetim sürecinin aşamaları arasında yer almaktadır?

I, II

III, IV

I, II, III

I, II, IV

II, III, IV

Açıklama:

Risk yönetimi dört aşamada gerçekleştirilmektedir. Bunlar; riskin belirlenmesi, risk analizi, risk değerlemesi ve risk kontrolüdür. Soruda III. ve IV. maddede verilen riski tutmak ve riski transfer etmek ise risk yönetim teknikleri arasında yer almaktadır.

Doğru Cevap: A

Soru 4

Kaybın sıklığının düşük; ancak kaybın büyüklüğünün yüksek olduğu durumlar için uygun risk yönetim tekniği aşağıdakilerden hangisidir?

Riski tutmak

Riski azaltmak

Riski transfer etmek

Riskten kaçınmak

Risk değerlemesi yapmak

Açıklama:

Kaybın sıklığı ve kaybın büyüklüğünün ikisinin de düşük olması durumunda uygun risk yönetim tekniği, riski tutmaktadır.
Kaybın sıklığı ve kaybın büyüklüğünün ikisinin de yüksek olması durumunda uygun risk yönetim tekniği, riskten kaçınmaktır.
Kaybın sıklığının yüksek; ancak, kaybın büyüklüğünün düşük olduğu durumlarda uygun risk yönetim tekniği, riski azaltmak veya riski tutmaktır.
Risk değerlemesi yapmak ise, risk yönetim tekniklerinden biri değil; risk yönetim süreci aşamalarından biridir.
Dolayısıyla doğru yanıt "C" seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 5

I.Cana veya mala kasteden riskler
II.Söz konusu risklerden kaçınmak, korunmak isteyen kişi, kurum ve kuruluşlar
III.Riskleri üstlenme karşılığında talep edilen ücret
IV.Söz konusu riskleri üstlenen ve bu amaçla kurulmuş şirketler
Yukarıdakilerden hangileri sigortacılığın barındırdığı unsurlar arasında yer almaktadır?

I, III

II, IV

I, II, III

II, III, IV

I, II, III, IV

Açıklama:

Sigortanın tanımından hareketle sigortacılığın barındırdığı unsurları aşağıdaki başlıklar altında toplayabiliriz:
• Cana veya mala kasteden riskler,
• Bu risklerden kaçınmak, korunmak isteyen kişi, kurum ve kuruluşlar,
• Bu riskleri üstlenen bu amaçla kurulmuş şirketler,
• Riskleri üstlenme karşılığında talep edilen ücret (prim),
• Risk gerçekleştiğinde riskleri belli bir prim karşılığında üstlenen şirketler tarafından ödenen tazminat.
Dolayısıyla verilen bütün maddeler doğrudur.

Doğru Cevap: E

Soru 6

"Yangın sigortası yaptıran sigortalının binası, imar müdürlüğü tarafından istimlak edilmesi sonucunda yıkılmaya karar verildiği için, sigorta sözleşmesi sona ermiştir." Yukarıdaki durumda sigorta sözleşmesinin bitmesinin sebebi aşağıdakilerden hangisidir?

Sözleşme süresinin bitmesi

Sigorta riskinin gerçekleşmesi

Riskin gerçekleşme ihtimalinin ortadan kalkması

Sigortanın karşılıklı anlaşma ile sona ermesi

Sigortanın taraflardan birinin isteğiyle sona ermesi

Açıklama:

Yangın sigortası yaptıran sigortalının binası, imar müdürlüğü tarafından istimlak edilmesi sonucunda yıkılmaya karar verilmişse; sigortacının sorumluluğu bitmektedir. Riskin gerçekleşme ihtimali ortadan kalktığı için sigorta sözleşmesi sona erecektir. Dolayısıyla doğru yanıt "C" seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 7

Ülkemizde sigorta şirketlerinin denetimleri hangi kurum tarafından yapılmaktadır?

Sayıştay

Hazine Müsteşarlığı

Rekabet Kurumu

Sermaye Piyasası Kurulu

Sosyal Güvenlik Kurumu

Açıklama:

Sigorta şirketlerinin kuruluş izni Hazine Müsteşarlığı tarafından verilir ve denetimleri de Hazine Müsteşarlığı tarafından yapılır.

Doğru Cevap: B

Soru 8

Sigorta sözleşmesine taraf olmamakla birlikte lehine sigorta sözleşmesi yapılan ve riskin gerçekleşmesi halinde kural olarak sigorta tazminatını sigortacıdan isteme hakkına sahip olan gerçek ya da tüzel kişi veya kişilere ne ad verilmektedir?

Lehdar

Broker

Sigorta ettiren

Sigorta acenteleri

Teminat

Açıklama:

Broker: Sigorta piyasasını sigortalı adına araştıran ve birçok sigorta şirketi ve sigorta türü arasında sigortalı için en uygun seçimi bulan ve sigortalısını yönlendiren sigorta aracısıdır.
Sigorta ettiren: Bir sigorta sözleşmesinin kurucu taraflarından biri olup, sigorta şirketinden sigorta güvencesini satın alan kişi demektir.
Sigorta acenteleri: Belli bir bölge içinde, sigorta şirketlerinin nam ve hesabına sigorta sözleşmelerine aracılık eden veya bunları sigorta şirketleri adına yapmayı meslek edinen gerçek veya tüzel kişilerdir.
Teminat ise: Sigorta sözleşmesi ile güvence altına alınan riskin gerçekleşmesi durumunda, sigorta şirketinin genel şartlar ve poliçe şartları çerçevesinde ödemeyi taahhüt ettiği meblağdır.
Dolayısıyla verilen tanım "lehdar" kavramına aittir.

Doğru Cevap: A

Soru 9

I.Sağlık sigortaları
II.Deprem sigortaları
III.Ferdi kaza sigortaları
IV.Hayat sigortaları
Yukarıdakilerden hangileri can sigortaları arasında yer almaktadır?

I, IV

II, III

I, II, III

I, III, IV

II, III, IV

Açıklama:

Can Sigortaları: İnsan hayatına yönelik rizikoları teminat altına alan sigortalara can sigortaları denir. Can sigortaları insanları ölüm, sakatlık, hastalanma, yaşlanma, kaza geçirme gibi tehlikelere karşı teminat altına alır. Can sigortaları ferdi kaza sigortası, sağlık sigortası ve hayat sigortalarından oluşur. Soruda verilen deprem sigortası ise mal sigortaları arasında yer almaktadır.

Doğru Cevap: D

Soru 10

Toplumun karşılaştığı birtakım temel risklere karşı güvence sağlanabilmesi amacıyla devlet desteği ile uygulamaya konulan sigorta türü aşağıdakilerden hangisidir?

Özel sigortalar

Mal sigortaları

Can sigortaları

Sorumluluk sigortaları

Sosyal sigortalar

Açıklama:

Özel sigorta: Gerçek ya da tüzel kişilerin sahip olduğu riskleri transfer etmek için isteğe bağlı ya da zorunlu olarak alınan sigortadır.
Mal Sigortaları: Mal varlığı değerlerinin oluşturduğu sigortalardır. Bir kişi veya kuruluşun mal varlığını tehdit eden rizikoların sonuçlarına karşı yapılır.
Can Sigortaları: İnsan hayatına yönelik rizikoları teminat altına alan sigortalara can sigortaları denir.
Sorumluluk Sigortaları: Sigorta ettirenin sorumluluğu dahilindeki eylem ve fiillerden veya kazalardan dolayı üçüncü şahısların mallarında ve canlarında meydana gelen zararları tazmin eden sigortalardır.
Dolayısıyla soruda verilen tanım "sosyal sigorta" kavramına aittir.

Doğru Cevap: E

Soru 11

İşsizlik, savaş, yüksek enflasyon ve doğal afetler gibi risk türüne ne ad verilmektedir?

Temel riskler

Spekülatif riskler

Saf Riskler

Özel Riskler

Kişiye Yönelik Riskler

Açıklama:

Temel riskler, toplumun büyük bir kısmını ve hatta kimi zaman tamamını etkileyen risklerdir. İşsizlik, savaş, yüksek enflasyon, doğal afetler ilk akla gelen temel risklerdir.

Doğru Cevap: A

Soru 12

Aşağıdakilerden hangisi kişiye yönelik risklerden birisi değildir?

Erken ya da zamansız ölüm riski

Emeklilikte yeterli gelire sahip olamama riski

Hastalanma ve/veya sakat kalma riski

Yanlış ameliyat yapma

İşsiz kalma riski

Açıklama:

Kişiye Yönelik Riskler: Bu tür saf riskler, gelir kazanma özelliğinin kaybedilmesine bağlı olarak gelirin ya da mal varlığının azalma olasılığı ile ilgilidir. Örneğin;
• Erken ya da zamansız ölüm riski
• Emeklilikte yeterli gelire sahip olamama riski
• Hastalanma ve/veya sakat kalma riski
• İşsiz kalma riski

Doğru Cevap: D

Soru 13

Aşağıdakilerden hangisi risk yönetimi aşamalarından birisi değildir?

Riskin belirlenmesi

Risk kontrolü

Risk ödemesi

Risk analizi

Risk değerlendirmesi

Açıklama:

Risk yönetimi dört aşamada gerçekleştirilmektedir:

Risk değerlendirmesi
Risk analizi
Riskin belirlenmesi
Risk kontrolü

Doğru Cevap: C

Soru 14

Belirlenmiş riskler hakkında aksiyon alınıp alınmayacağına ve alınacak ise fayda/ maliyet dengesi açısından en uygun olan aksiyonların seçilmesine yardımcı olan faaliyete ne ad verilmektedir?

Risk Değerlemesi

Risk Analizi

Riskten Kaçınmak

Risk Kontrolü

Riski Tutmak

Açıklama:

Risk analizi, belirlenmiş riskler hakkında aksiyon alınıp alınmayacağına ve alınacak ise fayda/ maliyet dengesi açısından en uygun olan aksiyonların seçilmesine yardımcı olan bir faaliyettir. Risk analizi, risklerin sebeplerinin, olumlu/olumsuz etkilerinin ve bu etkilerin ortaya çıkma ihtimallerinin belirlenmesinden oluşmaktadır.

Doğru Cevap: B

Soru 15

Kaybın sıklığının düşük iken kaybın büyüklüğünün yüksek olduğu durumda uygun risk yönetim tekniği ne olmalıdır?

Riski tutmak

Riski azaltmak

Riski transfer etmek

Riskten kaçınmak

Riski karşılamak

Açıklama:

Riskin gerçekleşmesi hâlinde ya parasal bir kayıp söz konusu olur ya da insan sağlığı olumsuz etkilenebilir hatta ölümlerle karşılaşılabilir. İnsan yaşamını ya da sağlığını etkileyen risklerin transfer edilmesi mümkün değildir ancak sonucu parasal kayıplara yol açan riskler transfer edilebilir. Riskin transfer edilebileceği en önemli kurumlar sigorta şirketleridir. Kaybın sıklığının düşük iken kaybın büyüklüğünün yüksek olduğu durumda uygun risk yönetim tekniği riski transfer etmek olmalıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 16

Aşağıdakilerden hangisi sigortanın kişi, kurum ve toplum açısından faydalarından birisi değildir?

Finansal istikrarı artırır.

Uluslararası ilişkileri geliştirir.

Girişimcileri ve ticareti destekler, iş sürekliliği sağlar.

Risklerin daha etkin yönetilmesini sağlar.

Riskleri tamamen ortadan kaldırır.

Açıklama:

Sigortanın kişi, kurum ve toplum açısından faydaları arasında sigortanın riskleri tamamen ortadan kaldırdığı seçeneği yanlıştır. Sigorta risklere karşı alınan önlemleri içerirken riskleri tamamen ortadan kaldırması söz konusu değildir.

Doğru Cevap: E

Soru 17

Sigorta genel şartlarını düzenleyen kurum aşağıdakilerden hangisidir?

Merkez Bankası

Sermaye Piyasası Kurulu

Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurulu

Hazine Müsteşarlığı

Bakanlar Kurulu

Açıklama:

Sigorta genel şartları: Hazine müsteşarlığı tarafından düzenlenmektedir. Her sigorta branşı için genel şartlar belirlenmiştir.

Doğru Cevap: D

Soru 18

Sigorta piyasasını sigortalı adına araştıran ve birçok sigorta şirketi ve sigorta türü arasında sigortalı için en uygun seçimi bulan ve sigortalısını yönlendiren sigorta aracısına ne ad verilmektedir?

Acente

Müşteri

Menfaatdar

Poliçe

Broker

Açıklama:

Broker, sigorta piyasasını sigortalı adına araştıran ve birçok sigorta şirketi ve sigorta türü arasında sigortalı için en uygun seçimi bulan ve sigortalısını yönlendiren sigorta aracısıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 19

Yangın, kaza, nakliyat, mühendislik ve tarım sigortaları gibi muhtelif alt branşlarda gruplandırılan sigorta türü aşağıdakilerden hangisidir?

Şahıs sigortaları

Sorumluluk sigortaları

Hayat sigortaları

Mal sigortaları

Can sigortaları

Açıklama:

Mal Sigortaları: Mal varlığı değerlerinin oluşturduğu sigortalardır. Bir kişi veya kuruluşun mal varlığını tehdit eden rizikoların sonuçlarına karşı yapılır. Bu sigortanın amacı, sigorta ettirenin uğradığı zararı tazmin etmektir. Bu nedenle mal sigortalarına tazminat sigortaları da denmektedir.

Doğru Cevap: D

Soru 20

Sigorta şirketinin vermiş olduğu teminata karşılık olarak, sigorta ettiren tarafından ödenen parasal değere ne ad verilmektedir?

Prim

Poliçe

Teminat

Broker

Risk

Açıklama:

Sigorta şirketinin vermiş olduğu teminata karşılık olarak, sigorta ettiren tarafından ödenen parasal değere prim denir.

Doğru Cevap: A

Soru 21

Aşağıdakilerden hangileri sigortanın işlevleridir?
I. Kredi teminine yardım etmesi
II. Riskleri ortadan kaldırması
III. Tasarrufu geliştirmesi
IV. Toplumda huzur ve güveni tesis etmesi
V. Uluslararası ilişkileri geliştirmesi

I-II-III-IV

I-II-III-V

II-IIII-IV-V

I-II-IV-V

I-III-IV-V

Açıklama:

I-III-IV-V

Doğru Cevap: E

Soru 22

Gerçekleşebilecek ama gerçekleşmesi ya da ne zaman gerçekleşeceği kesin olmayan bazı istenmeyen olayları ifade eden kelime aşağıdakilerden hangisidir?

Risk

Risk yönetimi

Risk Analizi

Risk Kontrolü

Risk Değerlemesi

Açıklama:

Risk, gerçekleşebilecek ama gerçekleşmesi ya da ne zaman gerçekleşeceği kesin olmayan bazı istenmeyen olayları ifade eder.

Doğru Cevap: A

Soru 23

Toplumun büyük bir kısmını ve hatta kimi zaman tamamını etkileyen risklere ne ad verilir?

Spekülatif ve Saf Riskler

Temel Riskler

Finansal Riskler

Finansal Olmayan Riskler

Özel Riskler

Açıklama:

Temel riskler, toplumun büyük bir kısmını ve hatta kimi zaman tamamını etkileyen risklerdir. İş- sizlik, savaş, yüksek enflasyon, doğal afetler ilk akla gelen temel risklerdir

Doğru Cevap: B

Soru 24

Kişisel olaylardan dolayı ortaya çıkan ve genelde büyük kitleleri değil belirli kişileri etkileyen risklere ne ad verilir?

Temel riskler

Finansal riskler

Finansal olmayan riskler

Özel riskler

Spekülatif riskler

Açıklama:

Özel riskler ise kişisel olaylardan dolayı ortaya çıkan ve genelde büyük kitleleri değil belirli kişileri etkileyen risklerdir. Bir işyerine hırsız girmesi, bir evin yanması, bir kişinin kaza geçirmesi özel risklere örnek olarak verilebilir.

Doğru Cevap: D

Soru 25

Gelir kazanma özelliğinin kaybedilmesine bağlı olarak gelirin ya da mal varlığının azalma olasılığı ile ilgili risk türüne ne ad verilir?

Mala Yönelik Riskler

Kişiye Yönelik Riskler

Spekülatif Riskler

Mala Yönelik Riskler

Sorumluluğa Yönelik Riskler

Açıklama:

Kişiye Yönelik Riskler: Bu tür saf riskler, gelir kazanma özelliğinin kaybedilmesine bağlı olarak gelirin ya da mal varlığının azalma olasılığı ile ilgilidir. Örneğin; • Erken ya da zamansız ölüm riski • Emeklilikte yeterli gelire sahip olamama riski • Hastalanma ve/veya sakat kalma riski • İşsiz kalma riski

Doğru Cevap: B

Soru 26

Bir kişinin kendi hatasından kaynaklanan bir sebeple başkaları zarar görüyorsa sorumluluğa yönelik riskle karşı karşıya kalınır bu tür risklere ne ad verilir?

Özel Riskler

Temel Riskler

Kişiye Yönelik Riskler

Mala Yönelik Riskler

Sorumluluğa Yönelik Riskler

Açıklama:

Sorumluluğa Yönelik Riskler: Bir kişinin kendi hatasından kaynaklanan bir sebeple başkaları zarar görüyorsa sorumluluğa yönelik riskle karşı karşıya kalınır. Örneğin bir hekimin yanlış ameliyat yapması durumunda hastası zarar görmüşse, bu olayda hekimin sorumluluğu vardır. Araç kullanan bir kişi kazaya sebebiyet vermişse bu kazadan sorumludur

Doğru Cevap: E

Soru 27

Gerçekleşmesi halinde bir kayba yol açan ancak gerçekleşmemesi durumunda kazançla sonuçlanan risklere ne ad verilir?

Spekülatif Riskler

Temel Riskler

Özel Riskler

Finansal Riskler

Finansal Olmayan Riskler

Açıklama:

Spekülatif riskler, gerçekleşmesi halinde bir kayba yol açan ancak gerçekleşmemesi durumunda kazançla sonuçlanan risklerdir. Örneğin, pay senedine yatırım yapan bir yatırımcı, pay senetlerinin fiyatları yükselirse kazanç elde eder ancak beklentiler gerçekleşmez, pay senedi fiyatları düşerse zarar eder.

Doğru Cevap: A

Soru 28

Belirlenmiş riskler hakkında aksiyon alınıp alınmayacağına ve alınacak ise fayda/ maliyet dengesi açısından en uygun olan aksiyonların seçilmesine yardımcı olan bir faaliyete ne ad verilir?

Riski Transfer Etmek

Riski Tutmak

Riskten Kaçınmak

Risk Analizi

Risk Değerlemesi

Açıklama:

Risk Analizi Risk analizi, belirlenmiş riskler hakkında aksiyon alınıp alınmayacağına ve alınacak ise fayda/ maliyet dengesi açısından en uygun olan aksiyonların seçilmesine yardımcı olan bir faaliyettir. Risk analizi, risklerin sebeplerinin, olumlu/olumsuz etkilerinin ve bu etkilerin ortaya çıkma ihtimallerinin belirlenmesinden oluşmaktadır. Risk analizi sırasında bir ön analiz yapılması genel olarak oldukça faydalı bulunmaktadır. Bu doğrultuda, daha ayrıntılı analize geçmeden önce aynı tip ve gruptaki riskler bir araya getirilebilmekte veya düşük önemdeki riskler kapsam dışında tutulabilmektedir. Bu noktada önemli olan husus ise kapsam dışında olması öngörülen risklerin de kayıt altına alınması ve gelişimlerinin izlenmesi olarak belirmektedir.

Doğru Cevap: D

Soru 29

Kişi ve kurumlar riskin varlığını bilmelerine, risk gerçekleştiğinde ne tür olumsuzluklarla karşılaşacaklarını bilmelerine rağmen herhangi bir tedbir almadan riskli ortamda yaşamlarını sürdürmesine ne ad verilir?

Riski Transfer Etmek

Riski Tutmak

Risk Değerlemesi

Risk Kontrolü

Risk Değerlemesi

Açıklama:

Riski Tutmak Kişi ve kurumlar riskin varlığını bilmelerine, risk gerçekleştiğinde ne tür olumsuzluklarla karşı- laşacaklarını bilmelerine rağmen herhangi bir tedbir almadan riskli ortamda yaşamlarını sürdürmeyi tercih edebilir. Bu bazen zorunluluktan (riskten ka- çınmanın maliyetli olması gibi) bazen umursamazlıktan bazen ihmalkârlıktan kaynaklanabilir. Ülkemiz insanlarının büyük çoğunluğunun bu şekilde davrandığını söyleyebiliriz. Ancak bu düşüncenin bireylere, kurumlara hatta topluma büyük bir maliyet getirdiği aşikârdır

Doğru Cevap: B

Soru 30

Risk politikaları oluşturarak, iş birimlerinin risk alan faaliyetlerini gözden geçirerek, yönetimsel bilgi ile üst yönetim raporlamalarını sağlayarak, risk yönetimi sürecinde aktif bir şekilde çekirdek kontrollerin uygulana ne ad verilir?

Riski Tutmak

Riski Azaltmak

Riski Transfer Etmek

Risk Kontrolü

Risk Analizi

Açıklama:

Risk kontrolü; risk politikaları oluşturarak, iş birimlerinin risk alan faaliyetlerini gözden geçirerek, yönetimsel bilgi ile üst yönetim raporlamalarını sağlayarak, risk yönetimi sürecinde aktif bir şekilde çekirdek kontrollerin uygulanmasıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 31

Gerçekleşmesi halinde bir kayba yol açan ancak gerçekleşmemesi durumunda kazançla sonuçlanan risklere ne ad verilir?

Temel risk

Özel risk

Saf risk

Finansal risk

Spekülatif risk

Açıklama:

Soru kökünde spekülatif risk tanımlanmıştır. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 32

Aşağıdakilerden hangisi risk yönetim sürecinin aşamalarından biri değildir?

Riskin belirlenmesi

Risk analizi

Risk değerlemesi

Riskin savuşturulması

Risk kontrolü

Açıklama:

Risk yönetimi riskin belirlenmesi, risk analizi, risk değerlemesi ve risk kontrolü olmak üzere dört aşamada gerçekleştirilmektedir. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 33

Boğulmaktan korkan birisinin vapura binmemesi aşağıdakileren hangisi ile açıklanabilir?

Risk kontrolü

Riski transfer etmek

Riskten kaçınmak

Risk analizi

Riski tutmak

Açıklama:

Risk sonucu oluşacak istenmeyen durumlarla karşılaşılmak istenmemesi riskten kaçınma olarak adlandırılır. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 34

Arabasına kasko yaptıran bir kişinin daha sonra arabasını satması aşağıdakilerden hangisi ile açıklanabilir?

Sigortada Karşılıklı Anlaşma ile Sona Erme

Riskin Gerçekleşme İhtimalinin Ortadan Kalkması

Taraflardan Birinin İsteğiyle Sona Erme

Sigortada Acze Düşme

Sigorta Riskinin Gerçekleşmesi

Açıklama:

Sözleşme yapıldıktan sonra riskin gerçekleşme ihtimalinin ortadan kalkmasıyla, taraflar arasındaki sözleşme de sona ermektedir. Çünkü böyle bir durum tarafların sözleşmenin devamından hukuki bir yarar bulunmamaktadır. Örneğin, yangın sigortası yaptıran sigortalının binası, imar müdürlüğü tarafından istimlak edilmesi sonucunda yıkılmaya karar verilmişse; sigortacının sorumluğu bitmektedir. Riskin gerçekleşme ihtimali ortadan kalkmıştır. Dolayısıyla sigorta sözleşmesi sona erecektir. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 35

Sigorta şirketinin vermiş olduğu teminata karşılık olarak, sigorta ettiren tarafından ödenen parasal değere ne ad verilir?

Prim

Poliçe

Teminat

Lehdar

Meblağ

Açıklama:

Sigortacılık sisteminde prim, sigortanın satışını yapan yetkili tarafından verilen teminatı satın almak için sigorta ettiren veya sigortalının ödediği sigorta ücretine denir.

Doğru Cevap: A

Soru 36

Aşağıdakilerden hangisi kişiye yönelik risklerden değildir?

Erken ölüm riski

Hastalanma riski

Sakat kalma riski

İşsiz kalma riski

Yaşlanma riski

Açıklama:

Kişiye yönelik saf riskler, gelir kazanma özelliğinin kaybedilmesine bağlı olarak gelirin ya da mal varlığının azalma olasılığı ile ilgilidir. Ancak yaşlanma öngörülebilen bir durum olduğu için risk sayılmaz.

Doğru Cevap: E

Soru 37

Kaybın sıklığı ve büyüklüğü yüksek ise, en uygun risk yönetim tekniği aşağıdakilerden hangisidir?

Riski tutmak

Riski azaltmak

Riskten kaçınmak

Riski transfer etmek

Riski görmezden gelmek

Açıklama:

Tablo 7.1'e göre doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 38

Sigorta piyasasını sigortalı adına araştıran ve birçok sigorta türü arasında sigortalı için en uygun seçimi bulan ve sigortalısını yönlendiren sigorta aracısına ne denir?

Sigorta Brokeri

Sigorta Acentesi

Lehdar

Sigortalı

Sigorta Şirketi

Açıklama:

Broker, sigorta piyasasını sigortalı adına araştı- ran ve birçok sigorta şirketi ve sigorta türü arasında sigortalı için en uygun seçimi bulan ve sigortalısını yönlendiren sigorta aracısıdır. Bir başka deyişle sigorta brokeri; sigortalı adına hareket eden, sigortalının vekili olan, onun risk yönetimi danışmanı ve sigorta aracısı olan bir kurumdur. Sigorta Brokeri kurumların danışmanlığını yapar, kurumları temsil eder ve sigorta şirketlerinin değil sigortalının temsilcisidir.

Doğru Cevap: A

Soru 39

Sigorta genel şartları hangi kurum tarafından belirlenmektedir?

Sigorta şirketi

Hazine Müsteşarlığı

Hazine ve Maliye Bakanlığı

İçişleri Bakanlığı

Sigorta acentesi

Açıklama:

Sigorta genel şartları, Hazine müsteşarlığı tarafından düzenlenmektedir. Her sigorta branşı için genel şartlar belirlenmiştir. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 40

Bir otobüs şirketinin yolcularını yolculukları boyunca karşılaşabilecekleri kazalara karşı sigortalatması hangi sigorta türüne girer?

Sorumluluk sigortası

Can sigortası

Mal sigortası

Sosyal sigorta

Hata sigortası

Açıklama:

Sorumluluk Sigortaları, sigorta ettirenin sorumluluğu dahilindeki eylem ve fiillerden veya kazalardan dolayı üçüncü şahısların mallarında ve canlarında meydana gelen zararları tazmin eden sigortalardır. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 41

Bir kişinin hasta olması veya sakatlanması hangi tür riske girer?

Finansal

Finansal olmayan

Temel

Özel

Spekülatif

Açıklama:

Bazı risklerin sonucunda ise finansal kayıplar olmayabilir. Örneğin, kişi hasta olabilir, sakat kalabilir hatta ölebilir. Bu tip sonucu finansal olmayan risklere finansal olmayan risk denir. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 42

I. Kişiye yönelik riskler
II. Çevreye yönelik riskler
III. Sorumluluğa yönelik riskler
Hangileri saf riskler kapsamında yer alır?

Yalnız I

Yalnız II

I ve II

I ve III

II ve III

Açıklama:

Saf riskler sigortaya konu olan risklerdir. Bu nedenle saf riskleri biraz daha detaylandırmak gerekir. Saf riskler üç başlık altında toplanabilir.

Kişiye Yönelik Riskler
Mala Yönelik Riskler
Sorumluluğa Yönelik Riskler

Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 43

Risk yönetim sürecinin ilk aşaması nedir?

Risk analizi

Risk kontrolü

Riskin belirlenmesi

Risk değerlendirmesi

Risk ölçeği

Açıklama:

Risk yönetimi dört aşamada gerçekleştirilmektedir:
1. Riskin belirlemesi
2. Risk analizi
3. Risk değerlendirmesi
4. Risk kontrolü
Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 44

Riskin transfer edilebileceği en önemli kurumlar hangileridir?

Devlet bankaları

Özel bankalar

Uluslar arası şirketler

Merkez Bankası

Sigorta şirketleri

Açıklama:

Riskin transfer edilebileceği en önemli kurumlar sigorta şirketleridir. Sigorta şirketleri, belli bir prim karşılığında riskleri devralarak, riskin gerçekleşmesi halinde parasal kayıplara teminat vermektedir. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 45

Hangisi risk yönetim teknikleri arasında yer almaz?

Riskten kaçınmak

Riski tutmak

Riski karşılamak

Riski azaltmak

Riski transfer etmek

Açıklama:

Riski karşılamak, risk yönetim teknikleri arasında yer almaz. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 46

Kaybın sıklığı ve büyüklüğü yüksek ise hangi risk yönetim tekniği uygulanmalıdır?

Riski tutmak

Riski azaltmak

Riski transfer etmek

Riskten kaçınmak

Riski görmezden gelmek

Açıklama:

Böyle bir durumda riskten kaçınmak en doğru tekniktir. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 47

Hangisi sigortanın etkilerinden değildir?

Emniyet sağlar.

Kredi ihtiyacını ortadan kaldırır.

Finansal istikrarı artırır.

Sermaye oluşumuna katkı sağlar.

Uluslararası ilişkileri geliştirir.

Açıklama:

Sigorta, kredi teminine yardım eder. Günümüzde kredisiz ne ticaret, ne sanayi ne de taşımacılık düşünülebilir. Kredi karşılığı ipotek edilecek bir değerin sigortalı olması alacaklının haklarını kuvvetlendirerek kredi alması işlemini kolaylaştırır. Kredi demek risk demektir, kredi veren bu riski de devretmek zorundadır. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 48

I. Hazine müsteşarlığı tarafından düzenlenmektedir.
II. Genel şartlardaki hükümlerinin uygulanması gerekmektedir.
III. Genel şartların sigorta poliçesiyle birlikte sigortalıya verilmesi isteğe bağlıdır.
Sigorta genel şartları ile ilgili ifadelerden hangisi doğrudur?

Yalnız II

I ve II

I ve III

II ve III

I, II ve III

Açıklama:

Sigorta genel şartları, Hazine Müsteşarlığı tarafından düzenlenmektedir. Her sigorta branşı için genel şartlar belirlenmiştir. Genel şartların sigorta poliçesiyle birlikte sigortalıya verilmesi zorunludur. Genel şartlardaki hükümlerinin uygulanması gerekmektedir. Bunlar dışındaki şartlar sigortacı ile sigortalı arasındaki özel anlaşmayla değiştirilebilir. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 49

Sigorta poliçesi ile teminat altına alınan riskin ortaya çıkması, sigorta sözleşmesini sona erdiren hangi gerekçeyle ilişkilidir?

Sigorta riskinin gerçekleşmesi

Sözleşme süresinin bitmesi

Riskin gerçekleşme ihtimalinin ortadan kalkması

Sigortada acze düşme

Sigortalı malın sahibinin değişmesi

Açıklama:

Sigorta Riskinin Gerçekleşmesi: Sigorta poliçesi ile teminat altına alınan riskin, sigorta süresi içinde gerçekleşmesiyle sona ermektedir. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 50

Sigorta şirketinin vermiş olduğu teminata karşılık olarak, sigorta ettiren tarafından ödenen parasal değerdir.
Tanımlanan kavram hangisidir?

Sigorta poliçesi

Sigorta sözleşmesi

Risk

Tazminat

Prim

Açıklama:

Prim, sigorta şirketinin vermiş olduğu teminata karşılık olarak, sigorta ettiren tarafından ödenen parasal değerdir. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 51

Finansal piyasalarda riskleri yönetmek için kullanılan teknikler aşağıdakilerden hangisi ile adlandırılır?

hedging

rhiza

resegare

riesgo

resicium

Açıklama:

Finansal piyasalarda riskli bir finansal araca yatırım yapıldığında normal üstü getiri sağlanabileceği gibi, beklenenin çok altında zararla da karşılaşılabilir. Finansal piyasalarda bu riskleri yönetmek amacıyla hedging teknikleri kullanılır.

Doğru Cevap: A

Soru 52

Risk sözcüğü İngilizceye hangi dilden geçmiştir?

İspanyolca

İtalyanca

Almanca

Portekizce

Arapça

Açıklama:

Risk sözcüğünü İngilizler İspanyolcadan, Almanlar ise İtalyancadan almışlardır.

Doğru Cevap: A

Soru 53

"İnsan hayatı, sağlık, mülkiyet ya da çevre üzerinde istenmeyen, olumsuz sonuçların gerçekleşme olasılığıdır". Riski yukarıdaki şekilde tanımlayan aşağıdakilerden hangisidir?

Oxford İngilizce Sözlüğü

Society for Risk Analysis

İngiliz Hazinesi

Finans

Sağlık

Açıklama:

Society for Risk Analysis’e göre risk; insan hayatı, sağlık, mülkiyet ya da çevre üzerinde istenmeyen, olumsuz sonuçların gerçekleşme olasılığıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 54

Aşağıdakilerden hangisi risk türlerini ifade etmekte kullanılan kavramlar arasında yer almaz?

saf riskler

spekülatif riskler

temel riskler

bağıl riskler

finansal riskler

Açıklama:

Bağıl riskler şeklinde bir ifade risk türlerini tanımlamak için kullanılan bir ifade değildir.

Doğru Cevap: D

Soru 55

Toplumun büyük bir kısmını ve hatta kimi zaman tamamını etkileyen risklerdir. Tanımı yapılan risk türü aşağıdakilerden hangisidir?

temel riskler

finansal riskler

özel riskler

spekülatif riskler

saf riskler

Açıklama:

Temel riskler, toplumun büyük bir kısmını ve hatta kimi zaman tamamını etkileyen risklerdir. İşsizlik, savaş, yüksek enflasyon, doğal afetler ilk akla gelen temel risklerdir.

Doğru Cevap: A

Soru 56

Kişisel olaylardan dolayı ortaya çıkan ve genelde büyük kitleleri değil belirli kişileri etkileyen risklerdir. Tanımı yapılan risk türü aşağıdakilerden hangisidir?

temel riskler

özel riskler

spekülatif riskler

finansal riskler

saf riskler

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Soru 57

Gerçekleşmesi halinde bir kayba yol açan ancak gerçekleşmemesi durumunda kazançla sonuçlanan risklerdir. Tanımı yapılan risk türü aşağıdakilerden hangisidir?

saf riskler

özel riskler

temel riskler

spekülatif riskler

finansal riskler

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 58

Parasını kaybetmek istemeyen bireylerin hisse senedi almaması aşağıdaki risk yönetim tekniklerinden hangisine örnektir?

riski tutma

riski yok etme

riskten kaçınma

riski transfer etme

riski azaltmak

Açıklama:

Risk sonucu oluşacak istenmeyen durumlarla karşılaşılmak istenmemesi, riskin yönetiminin mümkün olmaması ya da pahalı olması böyle bir tercihe yol açabilir. Örneğin; uçağa binmekten korkan birisi uçağa binmeyebilir, parasını kaybetmek istemeyenler pay senedi gibi riskli yatırım araçlarına yatırım yapmayabilir.

Doğru Cevap: C

Soru 59

Trafikte dikkatli araç kullanılması aşağıdaki risk yönetim yöntemlerinden hangisine örnek olarak verilebilir?

riski yok etmek

riski tutmak

riski azaltmak

riski transfer etmek

riskten kaçınmak

Açıklama:

Riski sonucu karşılaşılabilecek zararları en aza indirmek amacıyla bilinçli bir şekilde tedbirler alınabilir. Örneğin; depreme karşı binaların güçlendirilmesi, işyerlerinde personelin iş güvenliği konusunda eğitilmesi, yangına karşı tedbirlerin alınması, trafikte dikkatli araç kullanılması ve kurallara uyulması gibi.

Doğru Cevap: C

Soru 60

Trafik kazası riskine karşı Kasko poliçesi yaptırmak aşağıdaki risk yönetim tekniklerinden hangisi kapsamındadır?

riski tutmak

riski yok etmek

riski transfer etmek

riski azaltmak

riskten kaçınmak

Açıklama:

İnsan yaşamını ya da sağlığını etkileyen risklerin transfer edilmesi mümkün değildir ancak sonucu parasal kayıplara yol açan riskler transfer edilebilir. Riskin transfer edilebileceği en önemli kurumlar sigorta şirketleridir. Kasko poliçesi de, sigorta şirketleri vasıtasıyla gerçekleştirilen, oluşabilecek kazalarda maddi kaybın önüne geçen bir tekniktir.

Doğru Cevap: C

Soru 61

Gerçekleşebilecek ama gerçekleşmesi ya da ne zaman gerçekleşeceği kesin olmayan bazı istenmeyen olayları ifade eden kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Riziko

Risk

Poliçe

Rücu

Sigorta

Açıklama:

Risk, gerçekleşebilecek ama gerçekleşmesi ya da ne zaman gerçekleşeceği kesin olmayan bazı istenmeyen olayları ifade eder.

Doğru Cevap: B

Soru 62

Aşağıdakilerden hangisi risk türleri arasında yer almamaktadır?

Finansal Riskler

Özel Riskler

Saf Riskler

Spekülatif Riskler

Sosyal Riskler

Açıklama:

Risk Türleri;

Finansal ve Finansal Olmayan Riskler
Temel ve Özel Riskler
Spekülatif ve Saf Riskler

Doğru Cevap: E

Soru 63

Aşağıdakilerden hangisi risk yönetim sürecinin aşamalarından biri değildir?

Risk Analizi

Risk Kontrolü

Risk Sonucu

Risk Değerlemesi

Riskin Belirlenmesi

Açıklama:

Risk Yönetim Süreci;
1- Riskin Belirlenmesi
2- Risk Analizi
3- Risk Değerlemesi
4- Risk Kontrolü

Doğru Cevap: C

Soru 64

Risk politikaları oluşturarak, iş birimlerinin risk alan faaliyetlerini gözden geçirerek, yönetimsel bilgi ile üst yönetim raporlamalarını sağlayan risk yönetim süreci aşağıdakilerden hangisidir?

Risk Kontrolü

Risk Analizi

Riskin Belirlenmesi

Risk Sonucu

Risk Değerlemesi

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 65

Aşağıdakilerden hangisi risk yönetim teknikleri arasında yer almamaktadır?

Riski Tutmak

Riski Azaltmak

Riskten Kaçınmak

Riski Belirlemek

Riski Transfer Etmek

Açıklama:

Pek çok risk yönetim tekniği olabilir ancak bu teknikleri dört ana başlık altında incelenebilir.

Riskten Kaçınmak
Riski Tutmak
Riski Azaltmak
Riski Transfer Etmek

Doğru Cevap: D

Soru 66

Olası risklerin ortaya çıkaracağı zararların, maddi boyutlarını karşılamak üzere planlanan ve katılımcılar arasındaki dayanışmayı, prim-tazminat dengesiyle sistemleştiren bir organizasyon olarak tanımlanan kavram aşağıdakilerden hangisidir?

İpotek

Rücu

Sigorta

Tazminat

Riziko

Açıklama:

Sigorta, olası risklerin ortaya çıkaracağı zararların, maddi boyutlarını karşılamak üzere planlanan ve katılımcılar arasındaki dayanışmayı, prim-tazminat dengesiyle sistemleştiren bir organizasyonudur.

Doğru Cevap: C

Soru 67

Aşağıdakilerden hangisi, sigortanın tanımından hareketle sigortacılığın barındırdığı unsurlar arasında yer almamaktadır?

Cana veya mala kasteden riskler

Risklerden kaçınmak, korunmak isteyen kişi, kurum ve kuruluşlar

Riskleri üstlenmek amacıyla kurulmuş şirketler

Risk gerçekleştiğinde riskleri belli bir prim karşılığında üstlenen şirketler tarafından ödenen tazminat

Riskleri üstlenme karşılığında ücret talep edilmemesi

Açıklama:

Sigortanın tanımından hareketle sigortacılığın barındırdığı unsurlar:
• Cana veya mala kasteden riskler,
• Bu risklerden kaçınmak, korunmak isteyen kişi, kurum ve kuruluşlar,
• Bu riskleri üstlenen bu amaçla kurulmuş şirketler,
• Riskleri üstlenme karşılığında talep edilen ücret (prim),
• Risk gerçekleştiğinde riskleri belli bir prim karşılığında üstlenen şirketler tarafından ödenen tazminat.

Doğru Cevap: E

Soru 68

Sigorta sözleşmesi ile güvence altına alınan riskin gerçekleşmesi durumunda, sigorta şirketinin genel şartlar ve poliçe şartları çerçevesinde ödemeyi taahhüt ettiği meblağ olarak tanımlanan kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Prim

Poliçe

Riziko

Teminat

Sigorta

Açıklama:

Teminat, sigorta sözleşmesi ile güvence altına alınan riskin gerçekleşmesi durumunda, sigorta şirketinin genel şartlar ve poliçe şartları çerçevesinde ödemeyi taahhüt ettiği meblağdır.

Doğru Cevap: D

Soru 69

Aşağıdakilerden hangisi sigorta ettirenin sorumluluğu dahilindeki eylem ve fiillerden veya kazalardan dolayı üçüncü şahısların mallarında ve canlarında meydana gelen zararları tazmin eden sigorta türü olarak adlanlandırılmaktadır?

Mal Sigortaları

Sorumluluk Sigortaları

Can Sigortaları

Kasko Sigortaları

Konut Sigortaları

Açıklama:

Sorumluluk Sigortaları: Sigorta ettirenin sorumluluğu dahilindeki eylem ve fiillerden veya kazalardan dolayı üçüncü şahısların mallarında ve canlarında meydana gelen zararları tazmin eden sigortalardır.

Doğru Cevap: B

Soru 70

"Deprem riskine karşı güvensiz binada oturmaya devam etmek." eylemi hangi risk yönetim tekniğine ait olabilir?

Riskten Kaçınmak

Riski Transfer Etmek

Riski Tutmak

Riski Azaltmak

Riski Çoğaltmak

Açıklama:

Riski Tutmak: Riskin varlığı bilinmesine rağmen, bilinçli ya da bilinçsiz olarak hiçbir önlem alınmaması. Örneğin; deprem riskine karşı güvensiz binada oturmaya devam etmek.

Doğru Cevap: C

Soru 71

Bazı risklerin sonucunda finansal kayıplar olmayabilir. Örneğin, kişi hasta olabilir, sakat kalabilir hatta ölebilir. Bu tip risklere ne ad verilir?

Temel riskler

Özel riskler

Finansal olmayan riskler

Spekülatif riskler

Saf riskler

Açıklama:

Bazı risklerin sonucunda finansal kayıplar olmayabilir. Örneğin, kişi hasta olabilir, sakat kalabilir hatta ölebilir. Bu tip sonucu finansal olmayan risklere finansal olmayan risk denir.

Doğru Cevap: C

Soru 72

"Pay senedine yatırım yapan bir yatırımcı, pay senetlerinin fiyatları yükselirse kazanç elde eder ancak beklentiler gerçekleşmez, pay senedi fiyatları düşerse zarar eder."
Yukarıdaki durum aşağıdaki risk türlerinden hangisine örnektir?

Temel riskler

Özel riskler

Spekülatif riskler

Saf riskler

Finansal riskler

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 73

"Bir hekimin yanlış ameliyat yapması durumunda hastası zarar görmüşse, bu olayda hekimin sorumluluğu vardır. Araç kullanan bir kişi kazaya sebebiyet vermişse bu kazadan sorumludur." örneği verilen risk tipi aşağıdakilerden hangisidir?

Temel riskler

Özel riskler

Spekülatif riskler

Saf riskler

Finansal riskler

Açıklama:

Saf riskler sigortaya konu olan risklerdir. Bu nedenle saf riskleri biraz daha detaylandırmak gerekir. Saf riskler üç başlık altında toplanabilir. Bunlardan biri sorumluluğa yönelik riskler. Bir kişinin kendi hatasından kaynaklanan bir sebeple başkaları zarar görüyorsa sorumluluğa yönelik riskle karşı karşıya kalınır. Örneğin bir hekimin yanlış ameliyat yapması durumunda hastası zarar görmüşse, bu olayda hekimin sorumluluğu vardır. Araç kullanan bir kişi kazaya sebebiyet vermişse bu kazadan sorumludur.

Doğru Cevap: D

Soru 74

Aşağıdakilerden hangisi risk yönetim sürecinde yer alan basamaklardan biri değildir?

Riskin belirlenmesi

Risk analizi

Risk değerlemesi

Risk simülasyonu

Risk kontrolü

Açıklama:

Risk yönetimi dört aşamada gerçekleştirilmektedir:
1- RİSKİN BELİRLENMESİ 2- RİSK ANALİZİ 3- RİSK DEĞERLEMESİ 4- RİSK KONTROLÜ

Doğru Cevap: D

Soru 75

Aşağıdakilerden hangisi risk yönetim tekniklerinden biri değildir?

Riskten kaçınmak

Riski tutmak

Riski azaltmak

Riski transfer etmek

Riski yok etmek

Açıklama:

Kişi ve kurumlar risklerin farkında olmayabilir ya da risklerin farkında olsalar bile risk yönetim teknikleri farklılık gösterebilir. Pek çok risk yönetim tekniği olabilir ancak bu teknikleri dört ana başlık altında incelenebilir.
Riskten Kaçınmak, Riski Tutmak, Riski Azaltmak, Riski Transfer Etmek

Doğru Cevap: E

Soru 76

"Uçağa binmekten korkan birisi uçağa binmeyebilir, parasını kaybetmek istemeyenler pay senedi gibi riskli yatırım araçlarına yatırım yapmayabilir, yeni girişimlerde bulunmak istemeyebilir, deprem sonucu ölmekten korkan bir kişi çadırda yaşamak istemeyebilir."
Aşağıdaki risk yönetim tekniklerinden hangisi yukarıda verilenlere örnektir?

Riskten kaçınmak

Riski tutmak

Riski azaltmak

Riski transfer etmek

Riski kabullenmek

Açıklama:

Kişi ve kurumlar riskin varlığını bilmelerine rağmen kimi zaman riskten kaçınma eğiliminde olabilir. Risk sonucu oluşacak istenmeyen durumlarla karşılaşılmak istenmemesi, riskin yönetiminin mümkün olmaması ya da pahalı olması böyle bir tercihe yol açabilir. Örneğin; uçağa binmekten korkan birisi uçağa binmeyebilir, parasını kaybetmek istemeyenler pay senedi gibi riskli yatırım araçlarına yatırım yapmayabilir, yeni girişimlerde bulunmak istemeyebilir, deprem sonucu ölmekten korkan bir kişi çadırda yaşamak istemeyebilir. Görüldüğü gibi riskin getirebileceği olumsuzluklarla yüzleşmek istemeyenler mümkün olduğunca riskten kaçınabilirler.

Doğru Cevap: A

Soru 77

I.Cana veya mala kasteden riskler
II.Bu risklerden kaçınmak, korunmak isteyen kişi, kurum ve kuruluşlar
III.Bu riskleri üstlenen bu amaçla kurulmuş şirketler
IV.Riskleri üstlenme karşılığında talep edilen ücret (prim)
Yukarıdakilerden hangisi/hangileri sigortacılığın barındırdığı unsurlardandır?

I-II

II-III

III-IV

II-III-IV

I-II-III-IV

Açıklama:

Sigortacılığın barındırdığı unsurları aşağıdaki başlıklar altında toplayabiliriz: • Cana veya mala kasteden riskler, • Bu risklerden kaçınmak, korunmak isteyen kişi, kurum ve kuruluşlar, • Bu riskleri üstlenen bu amaçla kurulmuş şirketler, • Riskleri üstlenme karşılığında talep edilen ücret (prim), • Risk gerçekleştiğinde riskleri belli bir prim karşılığında üstlenen şirketler tarafından ödenen tazminat.

Doğru Cevap: E

Soru 78

Sigorta genel şartları hangi kurum tarafından düzenlenmektedir?

Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurulu

Merkez Bankası

Hazine Müsteşarlığı

Bakanlar Kurulu

Sermaye Piyasası Kurulu

Açıklama:

Sigorta genel şartları: Hazine müsteşarlığı tarafından düzenlenmektedir.

Doğru Cevap: C

Soru 79

Sigorta sözleşmesinin süresinin sona ermesinden sonra, sözleşmenin otomatik olarak, sigortacı tarafından yenilenmesine ne ad verilmektedir?

Temcit

Tecdit

Tehdit

Tecit

Tespit

Açıklama:

Sigorta sözleşmesinin süresinin sona ermesinden sonra, sözleşmenin otomatik olarak, sigortacı tarafından yenilenmesine tecdit (yenileme) veya temdit (uzatma) denilmektedir

Doğru Cevap: B

Soru 80

Yangın, deprem, su baskını, yer kayması, terör, kara nakliyesi, kaza, hırsızlık ve benzeri sigortalar aşağıdaki sigorta çeşitlerinden hangisine örnek gösterilebilir?

Sorumluluk sigortaları

Can sigortaları

Mal sigortaları

Sosyal sigorta

Hata sigortası

Açıklama:

Mal sigortalarına örnek olarak yangın, deprem, su baskını, yer kayması, terör, kara nakliyesi, kaza, hırsızlık ve benzeri sigortalar gösterilebilir.

Doğru Cevap: C

Ünite 8

Soru 1

I.Yolsuzluk
II.Nüfusun azalması
III.Etnik ayrımcılık
IV.Altyapı tesislerinin zarar görmesi
Yukarıdakilerden hangileri doğal afetlerin siyasal etkileri arasında yer almaktadır?

I, III

II, IV

I, II, III

I, II, IV

II, III, IV

Açıklama:

Doğal afetlerin siyasal etkileri arasında seçmen davranışları, hükümet, hatta rejim değişiklikleri, hükümet politikaları, yolsuzluklar, etnik ayrımcılık, iç savaşlara varan sıcak çatışmalar bulunmaktadır. Nüfusun azalması ve altyapı tesislerinin zarar görmesi ise doğal afetlerin ekonomik etkileri arasındadır.

Doğru Cevap: A

Soru 2

I.Afetin fiziksel büyüklüğü
II.Hızlı nüfus artışı
III.Denetimsiz yerleşme
IV.Çevrenin tahribi
Yukarıdakilerden hangisi doğal afetlerin oluşmasına sebep olan insan kaynaklı faktörler arasında yer almaktadır?

I, II

III, IV

I, II, III

I, II, IV

II, III, IV

Açıklama:

Doğal afetler, doğal ve insan kaynaklı faktörlerin birleşik etkileri ile ortaya çıkarlar. Doğal faktörler, olayın fiziksel büyüklüğü, yerleşme alanlarına olan uzaklığı ve yerleşim yerlerinin zarar görme düzeyidir. İnsan kaynaklı faktörler ise, fakirlik ve az gelişmişlik, hızlı nüfus artışı, tehlikeli bölgelerdeki hızlı ve denetimsiz yerleşme ve sanayileşme, ormanların ve çevrenin tahribi veya yanlış kullanımı, bilgisizlik ve eğitim eksikliğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 3

İlk yardım, yaralıların tedavisinin sağlanması, haber alma ve ulaşım, ihtiyaçların tespiti, açıkta kalanların acil barınma, beslenme, tahliye, korunma, ısınma, güvenlik, hasar tespit çalışmaları, tehlikeli yıkıntıların kaldırılması, yangınlar, patlamalar, kamuoyunun bilgilendirilmesi gibi faaliyetleri içeren afet yönetimi aşaması aşağıdakilerden hangisidir?

Risk azaltma

Hazırlık

Müdahale

Yeniden inşa

İyileştirme

Açıklama:

Afet yönetimini, afet öncesi ve sonrasında yapılan tüm faaliyetler dikkate alınarak; risk azaltma, hazırlık müdahale, yeniden inşa/iyileştirme ve kalkınma bileşenlerinden oluşan bir döngü şeklinde ifade etmek mümkündür:
• Risk Azaltma: Afetin oluşmasının engellenmesi veya olma olasılığının azaltılması amacıyla, afet tehlikesi ve riskinin belirlenmesi, hukuki, kurumsal, idari ve mali yapının geliştirilmesi için politika ve stratejilerin geliştirilmesi ve uygulanması, mekân planlaması ve yapılaşmaya ilişkin yasaların çıkartılması ile uygulanmasına yönelik önlemlerin alınması, alarm ve erken uyarı sistemlerinin kurulması ve geliştirilmesi, araştırma-geliştirme faaliyetlerinin yürütülmesi, toplumun afet tehlike ve riski konusunda bilinçlendirilerek baş edebilme kapasitesinin geliştirilmesine yönelik faaliyetleri içermektedir.
• Hazırlık: Acil durum planlarının hazırlanması, geliştirilmesi ve güncellenmesi, bu planlarda görev ve sorumluluk verilen personelin eğitim ve tatbikatlarla bilgi düzeylerinin arttırılması, arama-kurtarma faaliyetlerinin örgütlenmesi, geliştirilmesi ve yaygınlaştırılması, acil yardım malzemelerinin stoklanması, toplumun afetlere hazır olma konusunda bilgilendirilmesi ve bilinçlendirilmesi faaliyetlerini kapsamaktadır.
• Yeniden İnşa/İyileştirme: Müdahale sürecinin tamamlanmasından hemen sonra başlayarak belirli bir sürede afete uğramış yerleşim yerlerinde, oluşması muhtemel yeni riskleri de tespit ederek afet öncesinden daha güvenli ve gelişmiş bir yaşam çevresinin oluşturulması amacıyla, haberleşme, ulaşım, su, elektrik, kanalizasyon, eğitim, sosyal ve kültürel faaliyetler ile ekonomik faaliyetlerin yeniden tesisi ve geliştirilmesini ve geçici/daimi iskân çalışmalarının yürütülmesine yönelik faaliyetleri içermektedir.
Dolayısıyla verilen faaliyetler müdahale aşamasında gerçekleştirilmektedir.

Doğru Cevap: C

Soru 4

I.Oluşabilecek tahmini hasar, sigortalı sayısına bölünerek sigortalıların ödeyeceği prim hesaplanmaktadır.
II.Türkiye'de özel sigorta şirketleri doğal afetleri tek bir poliçeyle sigortalamamakta, farklı sigorta branşlarında bazı afetler sigortalanmaktadır.
III.ABD’de doğal afet sigortası zorunlu ve sınırsız devlet garantisi altındadır.
IV. Fransa ve İspanya’da ise devlet sel riskini doğrudan kendi üstlenmektedir.
Yukarıda doğal afet sigortaları ile ilgili olarak verilen bilgilerden hangileri doğrudur?

I, II

I, III

II, III

II, IV

I, II, III

Açıklama:

Fransa ve İspanya’da doğal afet sigortası zorunlu ve sınırsız devlet garantisi altındadır. ABD’de ise devlet sel riskini doğrudan kendi üstlenmektedir. Dolayısıyla III. ve IV. maddede verilen bilgiler yanlış; diğer maddelerdeki bilgiler doğrudur.

Doğru Cevap: A

Soru 5

Aşağıda Zorunlu Deprem Sigortası ile ilgili verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?

Zorunlu Deprem Sigortası, yaşadığınız binada depremin meydana getirdiği maddi zararları karşılamaya yönelik bir teminat sistemidir.

Sigorta sözleşmesinin her yıl poliçe süresi sona ermeden yenilenmesi gereklidir.

İnşaatı henüz bitmemiş konutlar için sigortalama işlemi yapılmaz.

Zorunlu Deprem Sigortası’nın süresi iki yıldır.

Ana duvarlar, istinat duvarları, bahçe duvarları, merdivenler, asansörler, çatılar, bacalar gibi bina bölümleri DASK'ın verdiği teminatlar arasında bulunmaktadır.

Açıklama:

Zorunlu Deprem Sigortası’nın süresi bir yıldır. Diğer seçeneklerde verilen bilgiler doğrudur.

Doğru Cevap: D

Soru 6

Aşağıdakilerden hangisi Zorunlu Deprem Sigortası'nın teminat kapsamı dışında yer almaktadır?

Sahanlıklar

Enkaz kaldırma masrafları

Bağımsız bölümleri ayıran ortak duvarlar

Merdivenler

İstinat duvarları

Açıklama:

Zorunlu Deprem Sigortası, binadaki deprem ve depremden kaynaklanan maddi hasarları karşılar. Aşağıdaki durumlarda oluşan zararlar teminat kapsamı dışındadır:
• Enkaz kaldırma masrafları,
• Kâr kaybı,
• İş durması,
• Kira mahrumiyeti,
• Alternatif ikametgâh ve işyeri masrafları,
• Mali sorumluluklar ve benzeri başkaca ileri sürülebilecek diğer bütün dolaylı zararlar,
• Her türlü taşınır mal, eşya ve benzerleri,
• Tüm bedeni zararlar ve vefat,
• Manevi tazminat talepleri,
• Deprem ve deprem sonucu oluşan yangın, infilak, tsunami veya yer kaymasının dışında kalan hasarlar,
• Depremden bağımsız olarak, binanın kendi kusurlu yapısı nedeniyle zamanla oluşmuş zararlar.

Doğru Cevap: B

Soru 7

Aşağıdakilerden hangisi Zorunlu Deprem Sigortası kapsamı dışında kalan bina türleri arasında yer almaktadır?

Tapuya kayıtlı ve özel mülkiyete tabi taşınmazlar üzerinde mesken olarak inşa edilmiş binalar

634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanunu kapsamındaki bağımsız bölümler

Doğal afetler nedeniyle devlet tarafından yaptırılan veya verilen kredi ile yapılan meskenler

Köy nüfusuna kayıtlı ve köyde sürekli oturanlarca köy yerleşik alanları ve civarında ve mezralarda yapılan binalar

Tapu tahsisi henüz yapılmamış kooperatif evleri

Açıklama:

Zorunlu Deprem Sigortası kapsamı dışında kalan bina türleri aşağıdaki gibidir:
• 9/11/1983 tarihli ve 2946 sayılı Kamu Konutları Kanununa tâbi olan veya kamu hizmet binası olarak kullanılan binalar ve bağımsız bölümler,
• Köy nüfusuna kayıtlı ve köyde sürekli oturanlarca köy yerleşik alanları ve civarında ve mezralarda yapılan binalar,
• Tamamı ticari veya sınai amaçla kullanılan binalar,
• Projesi bulunmayan ve mühendislik hizmeti görmemiş binalar,
• Taşıyıcı sistemi olumsuz yönde etkileyecek şekilde tadil edildiği veya zayıflatıldığı tespit edilen binalar,
• Taşıyıcı sistemi olumsuz yönde etkileyecek şekilde ilgili mevzuata ve projeye aykırı olarak inşa edilen binalar,
• Yetkili kamu kurumları tarafından yıkılmasına karar verilen binalar ile mesken olarak kullanıma uygun olmayan, bakımsız, harap veya metruk binalar.

Doğru Cevap: D

Soru 8

Üreticilerin sigorta yaptırabilmeleri ve devletin prim desteğinden yararlanabilmeleri amacıyla, bitkisel ürünleri için aşağıdaki sistemlerden hangisine kayıt yaptırması gerekmektedir?

Arıcılık Kayıt Sistemi

Örtü Altı Kayıt Sistemi

Çiftçi Kayıt Sistemi

Su Ürünleri Kayıt Sistemi

Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı Kayıt Sistemi

Açıklama:

Üreticilerin sigorta yaptırabilmeleri ve devletin prim desteğinden yararlanabilmeleri için,
• Bitkisel ürünleri için, Çiftçi Kayıt Sistemi’ne (ÇKS’ye),
• Büyükbaş, Küçükbaş ve Kümes Hayvanları için, Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı Kayıt Sistemine,
• Sera için, Örtü Altı Kayıt Sistemi’ne (ÖKS’ye),
• Su ürünleri çiftlikleri için, Su Ürünleri Kayıt Sistemi’ne (SKS’ye) ve
• Arıcılık için, Arıcılık Kayıt Sistemi’ne (AKS’ye) kayıt yaptırmaları ve bu kayıtlarını güncellemeleri gerekmektedir.

Doğru Cevap: C

Soru 9

Kapsamı, Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı kayıt sistemlerine kayıtlı, süt ve erkek besi sığırları ile mandalar olan devlet destekli tarım sigortası aşağıdakilerden hangisidir?

Su Ürünleri Hayat Sigortası

Sera Sigortası

Büyükbaş Hayvan Hayat Sigortası

Küçükbaş Hayvan Hayat Sigortası

Kümes Hayvanları Hayat Sigortası

Açıklama:

Büyükbaş Hayvan Hayat Sigortası'nın kapsamı, süt ve erkek besi sığırları ile mandalardır. Her türlü hayvan hastalıkları ve gebelik, doğum veya cerrahi müdahale, her türlü kazalardan, yılan ve böcek sokması, zehirli çayır otları ve yeme bağlı zehirlenmeler, her türlü doğal afetler ve güneş çarpması, yangın veya infilak sebebiyle meydana gelen ölümler ve zorunlu kesimler, teknik şartlar çerçevesinde yavru atma riski gibi riskler sonucu sigortalının doğrudan uğradığı maddi zararlar Tarife ve Talimatlar çerçevesinde sigorta kapsamındadır.

Doğru Cevap: C

Soru 10

Aşağıdakilerden hangisi Arıcılık Sigortası'nın kapsamı dahilinde değildir?

Hortum

Heyelan

Deprem

Taşıt çarpması

Alg patlaması

Açıklama:

Arıcılık Sigortası'nda, aktif (içinde arı olan) kovanların;
• Fırtına,
• Hortum,
• Yangın,
• Heyelan,
• Deprem,
• Taşıt çarpması,
• Sel ve Su Baskını,
• Vahşi Hayvan Saldırısı,
• Kovanların nakliyesi esnasında; çarpma, çarpışma, devrilme, yanma vb. nedenler sonucu meydana gelen zararlar, Genel Şartlar ile Tarife ve Talimatlar çerçevesinde sigorta kapsamındadır.
Alg patlaması ise Su Ürünleri Hayat Sigortası'nın kapsamı dahilindedir.

Doğru Cevap: E

Soru 11

Aşağıdakilerden hangisi doğal afetlere bir örnektir?

Nükleer patlama

Ayaklanma

Kuraklık

Zehirli atık sızıntıları

Ulaşım kazaları

Açıklama:

Afetleri kaynaklarına göre iki ana grupta incelemek mümkündür; doğal afetler ile teknolojik ve insan kaynaklı afetler. Doğal afetler (yangın, deprem, rüzgar fırtınası, volkanik patlama, sel, tsunami ve kuraklık gibi) oluşum gerekçesi değiştirilemeyen ve zamanlaması bazı durumlarda tam kestirilemeyen etkinliği yoğun ve geniş çaplı olaylar dizisi olarak tanımlanmaktadır. Teknolojik ve insan kaynaklı afetler ise (mühendislik, ulaşım kazaları, savaş, ayaklanma, nükleer patlama, zehirli atık sızıntıları ve zehirlenmeler gibi) teknoloji ve teknik yetersizliklerden veya ihmaller ile uygulama ve yönetim hatalarından ortaya çıkan olaylardır. Doğal afetler sonucunda bazı durumlarda birbirini izleyen zincirleme afet durumu gelişebilmekte, insan kaynaklı ve teknolojik afetler tetiklenebilmektedir.

Doğru Cevap: C

Soru 12

Aşağıdakilerden hangisi doğal afetlerin çevresel etkilerinden biridir?

Altyapı tesislerinin hasar görmesi

Psikolojik sorunlar

Nüfusun azalması

Okyanusların asitleşmesi

Rejim değişiklikleri

Açıklama:

Doğal afetlerin etkileri ekonomik, çevresel, siyasal ve diğer etkiler olmak üzere dört ana başlıkta toplanabilir:
• Ekonomik Etkiler: Afetler, ölümler ve göçler sonucunda nüfusun azalması, sanayi, ulaşım, sağlık, eğitim ve diğer altyapı tesislerinin hasar görmesinden ve yatırım kararlarının ertelenmesinden kaynaklanan önemli kısa ve uzun dönem zararlara yol açabilmekte ve kıt kaynakların afet sonrası iyileştirme çabalarına kaydırılmasına yol açarak kalkınma çabalarını olumsuz etkilemektedir.
• Çevresel Etkiler: Afetler, çevresel sorunlar, ulusal ve uluslararası göçler ve hızlı ve çarpık kentleşme arasında birbirini tetikleyen yakın bir karşılıklı etkileşim vardır. Örneğin; hava kirliliği, küresel ısınmanın tetiklediği iklim değişikliği ve okyanusların asitleşmesi gibi çevre sorunları, buzulların erimesi, tayfun ve kasırgaların sıklığının ve şiddetinin artması, aşırı yağış-seller ve kuraklık gibi afetlerle ilgili sorunları beraberinde getirmektedir.
• Siyasal Etkiler: Ekonomik ve sosyal yaşam üzerinde önemli etkiler yaratan doğal afetler hiç kuşku yok ki siyasal yaşam üzerinde de derin izler bırakmaktadır. Bunlar arasında seçmen davranışları, hükümet, hatta rejim değişiklikleri, hükümet politikaları, yolsuzluklar, etnik ayrımcılık, iç savaşlara varan sıcak çatışmalar ön plana çıkmaktadır.
• Diğer Etkiler: Doğal afetlerin ekonomik, çevresel ve siyasal etkilerinin ötesinde, çoğu kez göz ardı edilen birçok diğer etkisi vardır. Örneğin; doğal afetlerin sağlık, beslenme, eğitim süreçleri ve bu bağlamda çocukların fiziksel gelişimi ve bilişsel becerileri üzerinde kısa ve uzun dönem olumsuz etkileri ölüm güçlüklerinin de etkisiyle afetlerin toplumsal maliyet hesaplarının dışında kalmaktadır. Doğal afetler yukarıda sıralananların ötesinde insanların mutluluk düzeylerini de olumsuz etkilemekte, psikolojik sorunlara yol açtığı bilinmektedir. Deprem sonrası gönüllü faaliyetlerin artış göstermesi, hayırsever ve yardımseverliğin artış göstermesi belki de doğal afetlerin en olumlu yönüdür.

Doğru Cevap: D

Soru 13

Afetin oluşumundan hemen sonra en kısa süre içerisinde mümkün olabilecek çok sayıda insan hayatının kurtarılması, afet yönetiminin hangi aşaması ile ilgilidir?

Risk Azaltma

Hazırlık

Müdahale

Yeniden İnşa

İyileştirme

Açıklama:

Afet yönetimini, afet öncesi ve sonrasında yapılan tüm faaliyetler dikkate alınarak; risk azaltma, hazırlık müdahale, yeniden inşa/iyileştirme ve kalkınma bileşenlerinden oluşan bir döngü şeklinde ifade etmek mümkündür:
• Risk Azaltma: Afetin oluşmasının engellenmesi veya olma olasılığının azaltılması amacıyla, afet tehlikesi ve riskinin belirlenmesi, hukuki, kurumsal, idari ve mali yapının geliştirilmesi için politika ve stratejilerin geliştirilmesi ve uygulanması, mekan planlaması ve yapılaşmaya ilişkin yasaların çıkartılması ile uygulanmasına yönelik önlemlerin alınması, alarm ve erken uyarı sistemlerinin kurulması ve geliştirilmesi, araştırma-geliştirme faaliyetlerinin yürütülmesi, toplumun afet tehlike ve riski konusunda bilinçlendirilerek baş edebilme kapasitesinin geliştirilmesine yönelik faaliyetleri içermektedir.
• Hazırlık: Acil durum planlarının hazırlanması, geliştirilmesi ve güncellenmesi, bu planlarda görev ve sorumluluk verilen personelin eğitim ve tatbikatlarla bilgi düzeylerinin artırılması, arama-kurtarma faaliyetlerinin örgütlenmesi, geliştirilmesi ve yaygınlaştırılması, acil yardım malzemelerinin stoklanması, toplumun afetlere hazır olma konusunda bilgilendirilmesi ve bilinçlendirilmesi faaliyetlerini kapsamaktadır.
• Müdahale: Afetin oluşumundan hemen sonra en kısa süre içerisinde mümkün olabilecek çok sayıda insan hayatının kurtarılması, ilk yardım, yaralıların tedavisinin sağlanması, haber alma ve ulaşım, ihtiyaçların tespiti, açıkta kalanların acil barınma, beslenme, tahliye, korunma, ısınma, güvenlik, koruyucu hekimlik ve psikolojik destek gibi hayati gereksinimlerinin en kısa süre içerisinde en uygun yöntemlerle sağlanması, hasar tespit çalışmaları, tehlikeli yıkıntıların kaldırılması, yangınlar, patlamalar, bulaşıcı hastalık gibi ikincil afetlerin önlenmesi, kamuoyunun bilgilendirilmesi, ulusal ve uluslararası koordinasyon ve işbirliğinin sağlanması faaliyetlerini içermektedir.
• Yeniden İnşa/İyileştirme: Müdahale sürecinin tamamlanmasından hemen sonra başlayarak belirli bir sürede afete uğramış yerleşim yerlerinde, oluşması muhtemel yeni riskleri de tespit ederek afet öncesinden daha güvenli ve gelişmiş bir yaşam çevresinin oluşturulması amacıyla, haberleşme, ulaşım, su, elektrik, kanalizasyon, eğitim, sosyal ve kültürel faaliyetler ile ekonomik faaliyetlerin yeniden tesisi ve geliştirilmesini ve geçici/daimi iskan çalışmalarının yürütülmesine yönelik faaliyetleri Z

Doğru Cevap: C

Soru 14

Dünya genelinde 120 ülkede faaliyet gösteren Aon tarafından hazırlanan Hava, İklim ve Doğal Afet Değerlendirmesi Raporu’na göre bir olayın doğal afet sayılabilmesi için en az .................... dolarlık ekonomik kayba yol açması gerekir.

25 milyon

50 milyon

75 milyon

100 milyon

125 milyon

Açıklama:

Dünya genelinde 120 ülkede faaliyet gösteren Aon tarafından hazırlanan Hava, İklim ve Doğal Afet Değerlendirmesi Raporu’na göre bir olayın doğal afet sayılabilmesi için:
• En az 50 milyon dolarlık ekonomik kayba yol açması,
• En az 25 milyon dolarlık sigorta maliyeti oluşturması,
• En az 10 kişinin hayatını kaybetmiş, en az 30 kişinin yaralanmış olması,
• En az 2 bin ev ve/veya binanın hasar gördüğünün raporlanması gerekmektedir.

Doğru Cevap: B

Soru 15

Aşağıdakilerden hangisi Zorunlu Deprem Sigortası kapsamı dışında kalan bina türlerinden biridir?

Tapu tahsisi henüz yapılmamış kooperatif evleri

Doğal afetler nedeniyle devlet tarafından yaptırılan veya verilen kredi ile yapılan meskenler

Tamamı ticari veya sınai amaçla kullanılan binalar

634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanunu kapsamındaki bağımsız bölümler

Tapuya kayıtlı ve özel mülkiyete tabi taşınmazlar üzerinde mesken olarak inşa edilmiş binalar

Açıklama:

6305 sayılı Afet Sigortaları Kanunu gereğince, aşağıda tanımlanmış binalar güvence altına alınır:
• Tapuya kayıtlı ve özel mülkiyete tabi taşınmazlar üzerinde mesken olarak inşa edilmiş binalar,
• 634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanunu kapsamındaki bağımsız bölümler,
• Bu binaların içinde yer alan ve ticarethane, büro ve benzeri amaçlarla kullanılan bağımsız bölümler,
• Doğal afetler nedeniyle devlet tarafından yaptırılan veya verilen kredi ile yapılan meskenler.
Zorunlu Deprem Sigortası ayrıca yukarıdaki koşullara uyan;
• Kat irtifakı tesis edilmiş binalar,
• Tapuda henüz cins tashihi yapılmamış ve tapu kütüğünde vasfı “arsa vs.” olarak görünen binalar,
• Tapu tahsisi henüz yapılmamış kooperatif evleri, için de geçerlidir.
Zorunlu Deprem Sigortası kapsamı dışında kalan bina türleri aşağıdaki gibidir:
• 9/11/1983 tarihli ve 2946 sayılı Kamu Konutları Kanununa tabi olan veya kamu
hizmet binası olarak kullanılan binalar ve bağımsız bölümler,
• Köy nüfusuna kayıtlı ve köyde sürekli oturanlarca köy yerleşik alanları ve civarında ve mezralarda yapılan binalar,
• Tamamı ticari veya sınai amaçla kullanılan binalar,
• Projesi bulunmayan ve mühendislik hizmeti görmemiş binalar,
• Taşıyıcı sistemi olumsuz yönde etkileyecek şekilde tadil edildiği veya zayıflatıldığı tespit edilen binalar,
• Taşıyıcı sistemi olumsuz yönde etkileyecek şekilde ilgili mevzuata ve projeye aykırı olarak inşa edilen binalar,
• Yetkili kamu kurumları tarafından yıkılmasına karar verilen binalar ile mesken olarak kullanıma uygun olmayan, bakımsız, harap veya metruk binalar.

Doğru Cevap: C

Soru 16

Sigorta için ödenmesi gereken prim tutarı için risk bölgeleri ve farklı yapı tarzına göre belirlenmiş .......... tarife fiyatı bulunur.

Açıklama:

Sigorta için ödenmesi gereken prim tutarı Zorunlu Deprem Sigortası Tarife ve Talimatı ile belirlenir. Prim tutarını hesaplamak için öncelikle deprem sonrasında alınabilecek en yüksek limiti belirleyen sigorta bedeli (teminat tutarı) bulunmalıdır. Teminat tutarı, tarife fiyatı ile çarpıldığında prim tutarı da hesaplanmış olur. 5 risk bölgesi ve 3 farklı yapı tarzına göre belirlenmiş 15 tarife fiyatı bulunur.

Doğru Cevap: C

Soru 17

Zorunlu Deprem Sigortası yaptırmak için meskene ait aşağıdaki bilgilerden hangisi gereklidir?

Toplam Kat Sayısı

İnşa Yılı

Brüt Yüzölçümü

Vergi Kimlik Numarası

Hasar Durumu

Açıklama:

Zorunlu Deprem Sigortası yaptırmak için gerekli bilgi ve belgeler şunlardır:
Sigortalının:
• Adı,
• Adresi,
• Telefonu,
• Cep Telefonu,
• T.C. Kimlik Numarası,
• Vergi Kimlik Numarası (Tüzel Kişiler için).
Sigortalanacak Binanın:
• Açık Adresi,
• Tapu Bilgileri,
• İnşa Yılı,
• Yapı Tarzı,
• Toplam Kat Sayısı,
• Hasar Durumu.
Meskenin (Dairenin):
• Brüt Yüzölçümü (m2),
• Kullanım Şekli.

Doğru Cevap: C

Soru 18

Sigortalı Telefonu

Tazminat Tutar Belgesi

Hasar Yeri Açık Adresi

Hasar Bildirimi

Güncel Tapu Bilgisi

Açıklama:

Depremin ve deprem sonucu meydana gelen yangın, infilak, tsunami ve yer kaymasının doğrudan neden olduğu maddi zararlarınızın, poliçede belirtilen limitler dahilinde tazmini için gereken bilgi ve belgeler şöyledir:
• Hasar Bildirimi (TC kimlik veya poliçe numarası ile),
• Güncel Tapu Bilgisi,
• Hasar Yeri Açık Adresi (Eksper gönderimi ve değerlendirmesinin kolaylığı için),
• Sigortalı Telefonu (Sabit ve/veya cep).
Ayrıca, sigortalı bina üzerinde Zorunlu Deprem Sigortası poliçesinin yanı sıra deprem teminatı içeren başka bir sigorta poliçesi de bulunuyorsa bu konuda DASK’a bilgi verilmelidir.

Doğru Cevap: B

Soru 19

Devlet Destekli Tarım Sigortaları sisteminin kurumsal yapısı söz konusu olduğunda, aşağıdakilerden hangisi işletici organlara karşılık gelmektedir?

Türkiye Ziraat Odaları Birliği

T.C. Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı

Türkiye Sigorta Birliği

Sigorta Şirketleri

T.C. Başbakanlık Hazine Müsteşarlığı

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 20

Kaç çeşit devlet destekli tarım sigortası mevcuttur?

Açıklama:

Devlet destekli tarım sigortaları 7 başlık altında toplanmıştır:
Bitkisel Ürün Sigortası
Sera Sigortası
Büyükbaş Hayvan Hayat Sigortası
Küçükbaş Hayvan Hayat Sigortası
Kümes Hayvanları Hayat Sigortası
Su Ürünleri Hayat Sigortası
Arıcılık (Arılı Kovan) Sigortası

Doğru Cevap: B

Soru 21

Doğal afetler, doğal ve insan kaynaklı faktörlerin birleşik etkileri ile ortaya çıkarlar. Aşağıdakilerden hangisi doğal kaynaklı faktörlerden biridir?

Fakirlik ve az gelişmişlik

Eğitim eksikliği

Hızlı nüfus artışı

Yerleşim yerlerinin zarar görme düzeyi

Az gelişmişlik

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 22

Meteorolojik ve jeolojik-jeomorfolojik olaylar ile insan ve toplum arasındaki etkileşim sonucu olarak ortaya çıkan, can ve mal kaybına yol açabilen büyük yıkımlar olarak tanımlanan kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Afet

Doğal afet

Kasırga

Tsunami

Katastrofik risk

Açıklama:

Doğal afet meteorolojik ve jeolojik-jeomorfolojik olaylar ile insan ve toplum arasındaki etkileşim sonucu olarak ortaya çıkan, can ve mal kaybına yol açabilen büyük yıkımlar olarak tanımlanabilir. Her ne kadar doğal olsa bile doğal bir tehlike insan ve onun faaliyetleri ile ilgili bir konudur. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 23

Etnik ayrımcılık, doğal afetlerin hangi etkisine örnektir?

Ekonomik Etkiler

Çevresel etkiler

Siyasal etkiler

Toplumsal etkiler

Psikolojik etkiler

Açıklama:

Siyasal Etkiler: Ekonomik ve sosyal yaşam üzerinde önemli etkiler yaratan doğal afetler hiç kuşku yok ki siyasal yaşam üzerinde de derin izler bırakmaktadır. Bunlar arasında seçmen davranışları, hükümet, hatta rejim değişiklikleri, hükümet politikaları, yolsuzluklar, etnik ayrımcılık, iç savaşlara varan sıcak çatışmalar ön plana çıkmaktadır. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 24

Hyogo Çerçeve Eylem Planında risklerin azaltılması için beş öncelik seçilmiştir. Aşağıdakilerden hangisi bu önceliklerden biri değildir?

Gönüllü faaliyetlerin arttırılması

Afet azaltmanın bir politika önceliği hâline getirilmesi, kurumsal güçlenmenin sağlanması

Risk değerlendirmesi ve erken uyarı sistemlerinin kurulması

Eğitim bilgi ve halkın farkındalığının artırılması

Altta yatan risk faktörlerinin azaltılması

Açıklama:

Hyogo Çerçeve Eylem Planında risklerin azaltılması için beş öncelik seçmiştir: 1) Afet azaltmanın bir politika önceliği hâline getirilmesi, kurumsal güçlenmenin sağlanması, 2) Risk değerlendirmesi ve erken uyarı sistemlerinin kurulması, 3) Eğitim, bilgi ve halkın farkındalığının artırılması, 4) Altta yatan risk faktörlerinin azaltılması, 5) Etkili müdahale için hazırlık yapılması. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 25

Afet yönetimini, afet öncesi ve sonrasında yapılan tüm faaliyetler dikkate alınarak; risk azaltma, hazırlık, müdahale, yeniden inşa/iyileştirme ve kalkınma bileşenlerinden oluşan bir döngü şeklinde ifade etmek mümkündür. Aşağıdakilerden hangisi risk azaltma bileşenine örnek olarak verilebilir?

Acil yardım malzemelerinin stoklanması

Mekân planlaması

İlk yardım

Tahliye

Geçici/daimi iskân çalışmalarının yürütülmesi

Açıklama:

Risk Azaltma: Afetin oluşmasının engellenmesi veya olma olasılığının azaltılması amacıyla, afet tehlikesi ve riskinin belirlenmesi, hukuki, kurumsal, idari ve mali yapının geliştirilmesi için politika ve stratejilerin geliştirilmesi ve uygulanması, mekân planlaması ve yapılaşmaya ilişkin yasaların çıkartılması ile uygulanmasına yönelik önlemlerin alınması, alarm ve erken uyarı sistemlerinin kurulması ve geliştirilmesi, araştırma-geliştirme faaliyetlerinin yürütülmesi, toplumun afet tehlike ve riski konusunda bilinçlendirilerek baş edebilme kapasitesinin geliştirilmesine yönelik faaliyetleri içermektedir. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 26

2011 yılında meydana gelen doğal afetlerden kaynaklanan 486 milyar dolarlık kaybın ardından, 353 milyar dolar kayıp ile, kaydedilmiş ikinci en yüksek rakama ulaşılan yıl aşağıdakilerden hangisidir?

2016

2018

2015

2017

2013

Açıklama:

2017 yılında dünyada toplam en az 330 farklı doğal afetin yaşandığı belirtilmektedir. 2017, 1880 yılından bu yana ölçülen en sıcak üçüncü yıl olmuştur. Meydana gelen doğal afetlerin yol açtığı ekonomik kayıp 353 milyar dolar ile 2011 yılında meydana gelen doğal afetlerden kaynaklanan 486 milyar dolarlık kaybın ardından, kaydedilmiş ikinci en yüksek rakama ulaşmıştır. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 27

Zorunlu Deprem Sigortası’nın süresi ne kadardır?

2 yıl

5 yıl

7 yıl

10 yıl

1 yıl

Açıklama:

Zorunlu Deprem Sigortası’nın süresi bir yıldır. Sigorta sözleşmesinin her yıl poliçe süresi sona ermeden yenilenmesi gereklidir. İnşaatı henüz bitmemiş konutlar için sigortalama işlemi yapılmaz. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 28

Aşağıdakilerden hangisi DASK'ın verdiği teminatlardan biri değildir?

Bağımsız Bölümleri Ayıran Ortak Duvarlar

Tavan ve Tabanlar

Merdivenler

Garajlar

Asansörler

Açıklama:

DASK'ın Verdiği Teminatlar
• Ana Duvarlar
• Bağımsız Bölümleri Ayıran Ortak Duvarlar
• İstinat Duvarları
• Bahçe Duvarları
• Tavan ve Tabanlar
• Merdivenler
• Asansörler
• Sahanlıklar
• Koridorlar
• Çatılar
• Bacalar
Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 29

Aşağıdakilerden hangisi hasar ihbarında istenen belgelerden biridir?

Binanın güncel tapu bilgisi

Binanın toplam kat sayısı

Binanın yapı tarzı

Binanın yaşı

Binanın inşa yılı

Açıklama:

Hasar İhbarında İstenen Belgeler
DASK’ın Zorunlu Deprem Sigortası’ndan faydalanabilmek için binanın tamamen ya da kısmi olarak zarar görmüş olması fark etmez, küçük ya da büyük maddi zararlar için de tazminat talep edilebilir. Depremin ve deprem sonucu meydana gelen yangın, infilak, tsunami ve yer kaymasının doğrudan neden olduğu maddi zararlarınızın, poliçede belirtilen limitler dahilinde tazmini için gereken bilgi ve belgeler şöyledir:
• Hasar Bildirimi (TC kimlik veya poliçe numarası ile),
• Güncel Tapu Bilgisi,
• Hasar Yeri Açık Adresi (Eksper gönderimi ve değerlendirmesinin kolaylığı için),
• Sigortalı Telefonu (Sabit ve/veya cep)
Dğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 30

Devlet destekli tarım sigortaları kapsamında yapılan sigorta teminatı aşağıdaki risklerden hangisi meydana geldiğinde sadece yaş meyveleri kapsar?

Yangın

Fırtına

Don

Heyelan

Deprem

Açıklama:

Don riskinin yaş meyvelerde neden olduğu miktar kaybı teminat altına alınmaktadır.Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 31

Aşağıdakilerden hangileri doğal afetler tanımlaması içerisinde yer alır?
I. Toprak kayması,
II.Ev yangını,
III. Deprem,
IV. Kasırga,
V. Tayfun

Yalnızca I.II.III

Yalnızca II.III.V

I.III.IV.V

II.III.IV.V

E I.II.IV.V

Açıklama:

Sel, toprak kayması, orman yangını, deprem, kasırga, tayfun ve bunların sonucunda ortaya çıkan deprem dalgası (tsunami) ve nükleer santral sızıntısı gibi olaylar doğal afetler tanımlaması içine girmektedir. Ev yangını doğal afetler arasında yer almaz. Buna göre doğru cevap C’dir.

Doğru Cevap: C

Soru 32

Doğal afetlerle ilgili aşağıda yer alan bilgilerden hangisi yanlıştır?

Afetler en basit olarak, doğal ve inşa edilmiş çevrenin yine doğal afet veya insan kaynaklı etkenler sebebiyle zarar görmesine, can ve mal kaybına yol açan, çoğu defa da planlı ve beklenen bir şekilde ortaya çıkan olaylar olarak tanımlanabilir.

Doğal afetler meteorolojik ve jeolojik-jeomorfolojik olaylar ile insan ve toplum arasındaki etkileşim sonucu olarak ortaya çıkan, can ve mal kaybına yol açabilen büyük yıkımlar olarak tanımlanabilir.

Doğal afetlerin etkileri afetlerin türüne, zamanlamasına, bölgesine, büyüklüğüne ve afetlere hazırlıklı olma derecesine bağlı bir gelişme göstermektedir.

Afetler ve etkileri Asya ülkeleri başta olmak üzere az gelişmiş ülkelerde gelişmiş ülkelere kıyasla daha yoğun olmaktadır.

Doğal afetlerin etkileri ekonomik, çevresel, siyasal ve diğer etkiler olmak üzere dört ana başlıkta toplanabilir.

Açıklama:

1.seçenekte yer alan tanımda geçen ‘’planlı ve beklenen bir şekilde ’’ ifadesi yanlıştır. Afetler aniden ve umulmadık bir şekilde ortaya çıkan olaylar olarak tanımlanabilir. Doğru cevap A’dır.

Doğru Cevap: A

Soru 33

Aşağıdakilerden hangileri doğal afetlerin etkileri arasında yer alır? I. Ekonomik etkiler II. Çevresel etkiler III. Siyasal etkiler IV. Çözümsel etkiler

Yalnızca II ve III

Yalnızca I ve IV

II.III.IV

I.II.III

I.II.IV

Açıklama:

Doğal afetlerin etkileri ekonomik, çevresel, siyasal ve diğer etkiler olmak üzere dört ana başlıkta toplanabilir. Çözümsel etkiler diye bir etki yoktur ve yanlıştır. Buna gore doğru cevap C’dir.

Doğru Cevap: D

Soru 34

Doğal Afet Sigortaları Kurumu (DASK) ile ilgili aşağıda verilen bilgilerden hangileri doğrudur?
I. DASK 17 Ağustos 1999 tarihinde meydana gelen ve çok büyük can ve mal kaybına neden olan Marmara depreminden önce kamu otoritesince deprem zararlarının en aza indirilmesi amacıyla yapılan düzenlemeler sonrasında ortaya çıkmıştır.
II. 587 Sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile 27 Eylül 2000 tarihinden itibaren kapsamdaki meskenler için deprem sigortası yaptırmak zorunlu hale getirilmiş olup bu sigortayı sunmak üzere kamu tüzel kişiliğini haiz DASK kurulmuştur.
III. DASK, biri başkan olmak üzere toplam yedi üyeden oluşan “Doğal Afet Sigortaları Kurumu Yönetim Kurulu” tarafından yönetilir.
IV. DASK’ın hedeflerini yerine getiren, etkin ve verimli bir organizasyon olarak faaliyetlerini sürdürmesi T.C. Başbakanlık Hazine Müsteşarlığı’nın görev ve sorumluluğundadır.
V. DASK’ın yıllık hesapları, harcamaları, iş süreçleri ve işlemleri Müsteşarlık tarafından denetlenir. Müsteşarlık, kurumun faaliyetlerine ve denetim sonuçlarına ilişkin olarak her yıl Türkiye Büyük Millet Meclisi Plan ve Bütçe Komisyonu’na bilgi verir.

Yalnızca I.II ve IV

Yalnızca I.II ve III

II.III.IV.V

I.III.IV.V

I.II.III.V

Açıklama:

1. seçenekteki tanımlamada yer alan Marmara depreminden önce ifadesi yanlıştır. Doğru ifade ‘’ DASK 17 Ağustos 1999 tarihinde meydana gelen ve çok büyük can ve mal kaybına neden olan Marmara depreminden sonra kamu otoritesince deprem zararlarının en aza indirilmesi amacıyla yapılan düzenlemeler sonrasında ortaya çıkmıştır.’’ Buna gore doğru cevap C’dir.

Doğru Cevap: C

Soru 35

Afet yönetimi, afet öncesi ve sonrasında yapılan tüm faaliyetler dikkate alınarak bir döngü şeklinde ifade edilir. Aşağıdakilerden hangileri bu döngü içerisinde yer alır?
I. Risk azaltma,
II. Hazırlık müdahale
III. Yeniden inşa/iyileştirme
IV. Korunma

Yalnızca II ve III

Yalnızca I ve IV

I.III.IV

I.II.IV

I.II.III

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 36

Aşağıdakilerden hangileri ihtiyaçların en etkin ve hızlı şekilde giderilmesi için devletin ve sigorta sektörünün işbirliği ile oluşturulan DASK sisteminin başlıca hedefleri arasında yer alır?
I. Kapsamdaki bazı konutların, ödenebilir seviyedeki primlerle, depreme karşı güvence altına alınması,
II. Deprem hasarlarının ülkemize getireceği mali yükümlülüğün, sigorta yoluyla, uluslararası reasürans (yeniden sigortalama) ve sermaye piyasalarına dağıtılması,
III. Devletin, depremlerden -özellikle deprem sonrası afet konutları inşasından kaynaklanan mali yükünün azaltılması,
IV. Devletin mali yüklerinden kaynaklanan vatandaşa yansıyacak muhtemel ek vergilerin önlenmesi,
V. Deprem hasarlarının karşılanmasında uzun vadeli kaynak birikiminin temin edilmesi,

Yalnızca I.II ve IV

Yalnızca I.III ve V

II.III.IV.V

I.II.III.V

I.III.IV.V

Açıklama:

İhtiyaçların en etkin ve hızlı şekilde giderilmesi için devletin ve sigorta sektörünün işbirliği ile oluşturulan DASK sisteminin başlıca hedeflerini şu şekilde sıralamak mümkündür:

Kapsamdaki bütün konutların, ödenebilir seviyedeki primlerle, depreme karşı güvence altına alınması,
Yurtiçinde risk paylaşımının sağlanması,
Deprem hasarlarının ülkemize getireceği mali yükümlülüğün, sigorta yoluyla, uluslararası reasürans (yeniden sigortalama) ve sermaye piyasalarına dağıtılması,
Devletin, depremlerden -özellikle deprem sonrası afet konutları inşasından kaynaklanan mali yükünün azaltılması,
Devletin mali yüklerinden kaynaklanan vatandaşa yansıyacak muhtemel ek vergilerin önlenmesi,
Sigorta sisteminin, sağlıklı yapıların üretiminde teşvik edici bir araç olarak kullanılması,
Deprem hasarlarının karşılanmasında uzun vadeli kaynak birikiminin temin edilmesi,
Toplumda sigorta ve sosyal dayanışma bilincinin gelişmesine katkıda bulunulması.

seçenekte yer alan ‘’ Kapsamdaki bazı konutların, ödenebilir seviyedeki primlerle, depreme karşı güvence altına alınması,’’ ifadesi yanlıştır. Buna göre doğru cevap C’dir.

Doğru Cevap: C

Soru 37

Zorunlu Deprem Sigortası için ödenmesi gereken prim tutarı ile ilgili aşağıda yer alan bilgilerden hangileri doğrudur?
I. Sigorta için ödenmesi gereken prim tutarı Zorunlu Deprem Sigortası Tarife ve Talimatı ile belirlenir.
II. Prim tutarını hesaplamak için öncelikle deprem sonrasında alınabilecek en düşük limiti belirleyen sigorta bedeli (teminat tutarı) bulunmalıdır.
III. Teminat tutarı, tarife fiyatı ile çarpıldığında prim tutarı da hesaplanmış olur.
IV. 5 risk bölgesi ve 3 farklı yapı tarzına göre belirlenmiş 15 tarife fiyatı bulunur.

Yalnızca I ve III

Yalnızca II ve III

I.II.III

I.III.IV

II.III.IV

Açıklama:

II. seçenekte yer alan ifade ‘’Prim tutarını hesaplamak için öncelikle deprem sonrasında alınabilecek en yüksek limiti belirleyen sigorta bedeli (teminat tutarı) bulunmalıdır.’’ olması gerektiğinden yanlıştır. Buna göre doğru cevap D’dir.

Doğru Cevap: D

Soru 38

Aşağıdakilerden hangileri deprem sonucu meydana gelen yangın, infilak, tsunami ve yer kaymasının doğrudan neden olduğu maddi zararların tazmini için gereken bilgi ve belgeler arasında yer alır?
I. Hasar Bildirimi (TC kimlik veya poliçe numarası ile)
II. Güncel Tapu Bilgisi
III. Hasar Yeri Açık Adresi (Eksper gönderimi ve değerlendirmesinin kolaylığı için)
IV. Sigortalı Telefonu (Sabit ve/veya cep)
V. Poliçe sahibinin hakları ve mali menfaati ile ilgili sigortalar

Yalnızca I.II ve IV

Yalnızca I.III ve V

I.II.III.V

II.III.IV.V

I.II.III.IV

Açıklama:

Hasar Bildirimi (TC kimlik veya poliçe numarası ile),
Güncel Tapu Bilgisi,
Hasar Yeri Açık Adresi (Eksper gönderimi ve değerlendirmesinin kolaylığı için),
Sigortalı Telefonu (Sabit ve/veya cep). Poliçe sahibinin hakları ve mali menfaati ile ilgili sigortalar maddi zararların tazmini için gereken bilgi ve belgeler arasında yer almadığından yanlıştır. Buna göre doğru cevap E’dir.

Doğru Cevap: E

Soru 39

Aşağıdakilerden hangisi/ hangileri tarım sigortası yaptırıp doğal afete maruz kalan üreticinin sağlayacağı yararlar arasında yer alır?
I. Masraflarının ve emeğinin karşılığını alarak, yıllık geçimi için gerekli olan gelirini garanti altına alması ve üretimine devam edebilmesi mümkün olur.
II. Gelir istikrarı dolayısıyla yapacağı tasarruf ile modern tarım için gerekli olan yatırımlara yönelerek üretiminde verimliliği ve böylece gelirini artırması sağlanır.
III. Düzenli bir işi olması nedeniyle kente göç etmesine gerek kalmaz ve geliri ve yaşam standardı yükselir.

Yalnızca I

Yalnızca II

I ve II

I ve III

I.II.III

Açıklama:

Tarım sigortası yaptırıp doğal afete maruz kalan üreticinin;

Masraflarının ve emeğinin karşılığını alarak, yıllık geçimi için gerekli olan gelirini garanti altına alması ve üretimine devam edebilmesi mümkün olur.
Gelir istikrarı dolayısıyla yapacağı tasarruf ile modern tarım için gerekli olan yatırımlara yönelerek üretiminde verimliliği ve böylece gelirini artırması sağlanır.
Düzenli bir işi olması nedeniyle kente göç etmesine gerek kalmaz.
Geliri ve yaşam standardı yükselir. Seçeneklerde yer alan tüm bilgiler tarım sigortası yaptırıp doğal afete maruz kalan üreticinin sağlayacağı yararlar arasında yer alır ve doğrudur. Buna göre doğru cevap E’dir.

Doğru Cevap: E

Soru 40

Aşağıdakilerden hangileri serada yetiştirilen bitkisel ürünler için sera sigortasında teminat kapsamında yer alır?
I. Hortum
II. Deprem
III. Deniz Tutması
IV. Sel ve Su Baskını
V. Kar ve Dolu

Yalnızca I.II.IV

Yalnızca II.III.V

I.II.III.IV

I.II.IV.V

II.III.IV.V

Açıklama:

Sera yapı malzemeleri, içindeki teknik donanım ve serada yetiştirilen bitkisel ürünler için risk inceleme ve değerlendirme sonucuna göre Dolu, Deprem, Taşıt çarpması ile Fırtına, Hortum, Yangın, Heyelan, Sel ve Su Baskını, Kar ve Dolu Ağırlığı riskleri teminat kapsamına alınabilmektedir. Deniz Tutması serada yetiştirilen bitkisel ürünler için sera sigortasında teminat kapsamında yer almaz ve yanlıştır. Buna göre doğru cevap D’dir.

Doğru Cevap: D

Soru 41

Aşağıdakilerden hangisi doğal afetlerin ekonomik etkilerinden biridir?

İklim değişikliği

Rejim değişikliği

Nüfusun azalması

İç savaş

Etnik ayrımcılık

Açıklama:

-
Ekonomik Etkiler: Afetler, ölümler ve göçler sonucunda nüfusun azalması, sanayi, ulaşım, sağlık, eğitim ve diğer altyapı tesislerinin hasar görmesinden ve yatırım kararlarının ertelenmesinden kaynaklanan önemli kısa ve uzun dönem zararlara yol açabilmekte ve kıt kaynakların afet sonrası iyileştirme çabalarına kaydırılmasına yol açarak kalkınma çabalarını olumsuz etkilemektedir.

Doğru Cevap: C

Soru 42

Dünyada afet risklerini en aza indirgemeye yönelik bir yol haritası niteliği taşıyan plan 3 stratejik hedef, 5 öncelikli eylem ile bunların alt eylemlerinden oluşmaktadır."
Yukarıda geçen planın adı aşağıdakilerden hangisidir?

Afet Çerçeve Eylem Planı

Birleşmiş Milletler Afet Yönetim Planı

Japonya Afetlerin Azaltılması Planı

Kobe Afet Planı

Hyogo Çerçeve Eylem Planı

Açıklama:

Hyogo Çerçeve Eylem Planı: Hyogo Çerçeve Eylem Planı (2005-2015) Birleşmiş Milletler öncülüğünde 2005 yılında Japonya’nın Kobe şehrinde düzenlenen Afetlerin Azaltılması Dünya Konferansında hazırlanmış ve Birleşmiş Milletlere üye 168 ülke tarafından benimsenerek kabul edilmiştir. Dünyada afet risklerini en aza indirgemeye yönelik bir yol haritası niteliği taşıyan bu plan 3 stratejik hedef, 5 öncelikli eylem ile bunların alt eylemlerinden oluşmaktadır.

Doğru Cevap: E

Soru 43

Afet tehlikesi ve riskinin belirlenmesi afet yönetiminin hangi aşaması kapsamındadir?

Risk azaltma

Hazırlık

Müdahale

Yeniden inşa

İyileştirme

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 44

Dünya genelinde 120 ülkede faaliyet gösteren Aon tarafından hazırlanan Hava, İklim ve Doğal Afet Değerlendirmesi Raporu’na göre bir olayın doğal afet sayılabilmesi için aşağıdakilerden hangisinin gerçekleşmesi gerekmektedir?

En az 100 milyon dolarlık ekonomik kayba yol açması

En az 50 milyon dolarlık sigorta maliyeti oluşturması

En az 100 kişinin yaralanmış olması

En az 10 kişinin hayatını kaybetmiş olması

En az 5 bin ev ve/veya binanın hasar gördüğünün raporlanması

Açıklama:

Dünya genelinde 120 ülkede faaliyet gösteren Aon tarafından hazırlanan Hava, İklim ve Doğal Afet Değerlendirmesi Raporu’na göre bir olayın doğal afet sayılabilmesi için: • En az 50 milyon dolarlık ekonomik kayba yol açması, • En az 25 milyon dolarlık sigorta maliyeti oluşturması, • En az 10 kişinin hayatını kaybetmiş, en az 30 kişinin yaralanmış olması, • En az 2 bin ev ve/veya binanın hasar gördüğünün raporlanması gerekmektedir.

Doğru Cevap: D

Soru 45

I-Zorunlu Deprem Sigortası’nın süresi iki yıldır.
II-Sigorta sözleşmesinin her yıl poliçe süresi sona ermeden yenilenmesi gereklidir.
III-İnşaatı henüz bitmemiş konutlar için sigortalama işlemi yapılmaz.
Zorunlu Deprem Sigortası ile ilgili yukarıda verilen bilgilerden hangisi/hangileri doğrudur?

Yalnız I

Yalnız II

I-II

II-III

I-II-III

Açıklama:

Zorunlu Deprem Sigortası’nın süresi bir yıldır.
Sigorta sözleşmesinin her yıl poliçe süresi sona ermeden yenilenmesi gereklidir.
İnşaatı henüz bitmemiş konutlar için sigortalama işlemi yapılmaz

Doğru Cevap: D

Soru 46

Aşağıdakilerden hangisi DASK'ın verdiği teminatlar içinde yer alan bölümlerden biri değildir?

Ara duvarlar

İstinat Duvarları

Bahçe Duvarları

Tavan ve Tabanlar

Asansörler

Açıklama:

DASK'ın Verdiği Teminatlar
• Ana Duvarlar • Bağımsız Bölümleri Ayıran Ortak Duvarlar • İstinat Duvarları • Bahçe Duvarları • Tavan ve Tabanlar • Merdivenler • Asansörler • Sahanlıklar • Koridorlar • Çatılar • Bacalar • Yapının Yukarıdakilere Benzer Nitelikteki Tamamlayıcı Bölümleri

Doğru Cevap: A

Soru 47

Aşağıdakilerden hangisi 6305 sayılı Afet Sigortaları Kanunu gereğince güvence altına alınan binalardan biri değildir?

Tamamı ticari veya sınai amaçla kullanılan binalar

Tapuya kayıtlı ve özel mülkiyete tabi taşınmazlar üzerinde mesken olarak inşa edilmiş binalar

634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanunu kapsamındaki bağımsız bölümler

Doğal afetler nedeniyle devlet tarafından yaptırılan veya verilen kredi ile yapılan meskenler

Kat irtifakı tesis edilmiş binalar

Açıklama:

6305 sayılı Afet Sigortaları Kanunu gereğince, aşağıda tanımlanmış binalar güvence altına alınır: • Tapuya kayıtlı ve özel mülkiyete tabi taşınmazlar üzerinde mesken olarak inşa edilmiş binalar, • 634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanunu kapsamındaki bağımsız bölümler, • Bu binaların içinde yer alan ve ticarethane, büro ve benzeri amaçlarla kullanılan bağımsız bölümler, • Doğal afetler nedeniyle devlet tarafından yaptırılan veya verilen kredi ile yapılan meskenler
Zorunlu Deprem Sigortası ayrıca yukarıdaki koşullara uyan; • Kat irtifakı tesis edilmiş binalar, • Tapuda henüz cins tashihi yapılmamış ve tapu kütüğünde vasfı “arsa vs.” olarak görü- nen binalar, • Tapu tahsisi henüz yapılmamış kooperatif evleri, için de geçerlidir.

Doğru Cevap: A

Soru 48

Aşağıdakilerden hangisi Zorunlu Deprem Sigortası kapsamı dışında kalan bina türlerinden biri değildir?

Tamamı ticari veya sınai amaçla kullanılan binalar

Projesi bulunmayan ve mühendislik hizmeti görmemiş binalar

Taşıyıcı sistemi olumsuz yönde etkileyecek şekilde tadil edildiği veya zayıflatıldığı tespit edilen binalar

Taşıyıcı sistemi olumsuz yönde etkileyecek şekilde ilgili mevzuata ve projeye aykırı olarak inşa edilen binalar

Tapuda henüz cins tashihi yapılmamış ve tapu kütüğünde vasfı “arsa vs.” olarak görünen binalar

Açıklama:

Zorunlu Deprem Sigortası kapsamı dışında kalan bina türleri aşağıdaki gibidir: • 9/11/1983 tarihli ve 2946 sayılı Kamu Konutları Kanununa tâbi olan veya kamu hizmet binası olarak kullanılan binalar ve bağımsız bölümler, • Köy nüfusuna kayıtlı ve köyde sürekli oturanlarca köy yerleşik alanları ve civarında ve mezralarda yapılan binalar, • Tamamı ticari veya sınai amaçla kullanılan binalar, • Projesi bulunmayan ve mühendislik hizmeti görmemiş binalar, • Taşıyıcı sistemi olumsuz yönde etkileyecek şekilde tadil edildiği veya zayıflatıldığı tespit edilen binalar, • Taşıyıcı sistemi olumsuz yönde etkileyecek şekilde ilgili mevzuata ve projeye aykırı olarak inşa edilen binalar, • Yetkili kamu kurumları tarafından yıkılmasına karar verilen binalar ile mesken olarak kullanıma uygun olmayan, bakımsız, harap veya metruk binalar.

Doğru Cevap: E

Soru 49

Üreticilerin sigorta yaptırabilmeleri ve devletin prim desteğinden yararlanabilmeleri için yaptırdıkları kayıtlardan hangisi doğrudur?

Bitkisel ürünleri için Gıda,Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı Kayıt Sistemine kayıt

Sera için Su Ürünleri Kayıt Sistemi’ne kayıt

Büyükbaş, Küçükbaş ve Kümes Hayvanları için Çiftçi Kayıt Sistemi’ne kayıt

Arıcılık için Arıcılık Kayıt Sistemi’ne kayıt

Su ürünleri çiftlikleri için Örtü Altı Kayıt Sistemi’ne kayıt

Açıklama:

Üreticilerin sigorta yaptırabilmeleri ve devletin prim desteğinden yararlanabilmeleri için, • Bitkisel ürünleri için, Çiftçi Kayıt Sistemi’ne (ÇKS’ye), • Büyükbaş, Küçükbaş ve Kümes Hayvanları için, Gıda,Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı Kayıt Sistemine,• Sera için, Örtü Altı Kayıt Sistemi’ne (ÖKS’ye), • Su ürünleri çiftlikleri için, Su Ürünleri Kayıt Sistemi’ne (SKS’ye) ve • Arıcılık için, Arıcılık Kayıt Sistemi’ne (AKS’ye) kayıt yaptırmaları ve bu kayıtlarını güncellemeleri gerekmektedir.

Doğru Cevap: D

Soru 50

Aşağıdakilerden hangisi yavaş gelişen doğal afetler arasında yer alır?

Deprem

Toprak Kayması

Kuraklık

Çığ

Fırtına

Açıklama:

Oluşumları tabiat olaylarına dayanan afetler, doğal afetlerdir. Doğal afetler de kendi içinde; • Ani Gelişen Doğal Afetler (Deprem, Sel, Toprak kayması (Heyelan), Kaya düşmesi, Çığ, Fırtına, Hortum, Volkan, Orman Yangını vb.), • Yavaş Gelişen Doğal Afetler (Erozyon ve Çölleşme, Kuraklık, Küresel ısınma ve iklim değişikliği, Kıtlık, Açlık, Şiddetli soğuklar, vb.) olarak sınıflandırılır.

Doğru Cevap: C

Afet Ekonomisi ve Sigortacılığı - Tüm Sorular

Ünite 1

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler