Acil Durum ve Afet Farkındalık Eğitimi - Acil Durum ve Afet Yönetimi

Ünite 1

Soru 1

Aşağıdakilerin hangisinde afet ve acil durumun farklılaştığı söylenebilir?

Yarattığı olumsuz etkilerde

Müdahale yöntemlerinde

Öncesinde yapılan hazırlıklarda

Başlama şekillerinde

Hedeflerinde

Açıklama:

Tablo 1.1 Afet ve acil durumların benzerlikleri ve farklılıkları
Benzerlikler
Her ikisi de;
• beklenmedik olaylar olarak çok az uyarı ile veya hiç uyarı olmadan başlar.
• olumsuz etkiler yaratır.
• acil müdahale gerektirir.
• mevcut personeli olabilir ve başlangıçta hizmetlerine yönelik talepler karşısında bunalan kaynaklar.
• benzer hedefleri vardır; hayat kurtarmak, mülkü korumak, etkiyi hafifletmek ve iyileşmeyi hızlandırmak
Farklıklar
Her ikisi için
• Farklı müdahale yöntemleri mevcuttur.
• Mevcut kaynaklar farklıdır.
• Farklı etkiler vardır.

Doğru Cevap: B

Soru 2

Tipik olarak doğal olayların yıkıcı potansiyelini artıran ve riskleri sosyal hatlar boyunca eşit olmayan bir şekilde dağıtan tarihsel süreçlerin sonucu olarak görülen olaylara ne ad verilir?

afet

acil durum

felaket

eşik seviyesi

can kaybı

Açıklama:

Afetler ve felaketler önemli farklılıkları olan farklı olgulardır. Afetler tipik olarak doğal olayların yıkıcı potansiyelini artıran ve riskleri sosyal hatlar boyunca eşit olmayan bir şekilde dağıtan tarihsel süreçlerin sonucu olarak görülür (Barrios, 2017).
Öte yandan, felaketler genellikle daha uzun süreli ve geniş kapsamlı etkileri olan daha şiddetli olaylar olarak görülür (Baum vd., 1983). Özellikle teknolojik felaketler, doğal afetlere kıyasla daha uzun süreli etkilere sahip olma ve daha geniş bir nüfusu etkileme eğilimindedir (Baum vd., 1983). Gilbert (1995) afet çalışmalarında üç ana paradigma tanımlamaktadır: savaş benzeri dış saldırı olarak afet, sosyal kırılganlıkların bir ifadesi olarak afet ve belirsizlik durumuna bir giriş olarak afet. Bu kavramsal çerçeveler, afetlerin ve felaketlerin hem doğal hem de sosyal boyutları kapsayan karmaşık doğasını vurgulamaktadır.

Doğru Cevap: A

Soru 3

Aşağıdakilerden hangisi afet olarak adlandırılır?

binada yangın

otobanda kaza

deprem

binada doğalgaz sızıntısı

binadan birinin atlaması

Açıklama:

Afet tanımlarına bakıldığında başta insan olmak üzere canlı veya cansız her türlü varlık üzerinde fiziksel, ekonomik, sosyal ve psikolojik kayıplar meydana getiren normal insan yaşamı ve insan aktivitelerini tamamen durduran veyahut kesintiye uğratan, insanları olumsuz yönde etkileyen olaylar olarak tanımlanmaktadır (Gündüz, 2009). Hatta çoğu afetin başka bir afete neden olduğu da bilinmektedir. Farklı bir ifade ile bir afet, farklı afetlere de neden olarak katlayıcı bir yıkıma da neden olabilmektedir. Örneğin
2011 Japonya Depremi tsunami, salgın hastalıklar, yangın ve nükleer kazalar gibi birçok ek felakete neden olmuştur. Bu bakımdan afetlerin tek başına ele alınmasından ziyade çok yönlü ele alınması gerekmektedir.

Doğru Cevap: C

Soru 4

Deprem, sel, çığ, volkan patlaması, yangınlar ve toprak kayması hangi afet türüne girmektedir?

yavaş oluşan çok sebepli afet

ani oluşan tek sebepli afet

İnsan Kaynaklı Afet

yavaş gelişen doğal afet

ani gelişen doğal afet

Açıklama:

Doğa Kaynaklı Afetler: Doğal afetler başta insan olmak üzere canlı veya cansız her türlü varlık üzerinde fiziksel, ekonomik, sosyal ve psikolojik kayıplar meydana getiren normal insan yaşamı ve insan aktivitelerini tamamen durduran veyahut kesintiye uğratan, insanları olumsuz etkileyen doğa kaynaklı olaylar olarak tanımlanmaktadır (Gündüz, 2009). Doğal afetler ise kendi içerisinde ani ve yavaş gelişen doğal afetler olmak üzere iki gruba ayrılarak incelenebilir. Deprem, sel, çığ, volkan patlaması, yangınlar ve toprak kayması gibi afetler ani gelişen afetlere örnek olarak verilebilirken kuraklık, kıtlık ve erozyon gibi afetler yavaş gelişen afetlere örnek olarak verilebilir.

Doğru Cevap: E

Soru 5

Aşağıdakilerden hangisi insan kaynaklı afetler arasındadır?

Kuraklık

Nükleer kazalar

Heyelan

Sel ve su taşkını

Volkan

Açıklama:

Tablo 1.3 Afet Türleri ve Afetlerin Sınıflandırılması
AFET TÜRLERİ
DOĞAL AFETLER İNSAN KAYNAKLI AFETLER
YAVAŞ GELİŞEN DOĞAL
AFETLER
ANİ GELİŞEN DOĞAL
AFETLER ANİ OLUŞAN TEK SEBEPLİ YAVAŞ OLUŞAN
BİRDEN ÇOK SEBEPLİ
• Şiddetli soğuk
• Kuraklık
• Kıtlık
• Erozyon vb.
• Deprem
• Sel ve su taşkını
• Heyelan
• Çığ
• Fırtına hortum
• Volkan
• Yangın vb.
• Nükleer, biyolojik kimyasal kazalar
• Taşımacılık kazaları
• Endüstriyel kazalar
• Aşırı kalabalıktan meydana gelen kazalar
• Göçmenler ve yerinden edilenler vb.

Doğru Cevap: B

Soru 6

Aşağıdakilerden hangisi dünyada gözlenen biyolojik afet türlerindendir?

Böcek istilası

Hava kirliliği

Sıcak soğuk dalga

Kimyasal kazalar

Yangın

Açıklama:

DÜNYADA GÖZLENEN AFET TÜRLERİ
JEOLOJİK KLİMATİK BİYOLOJİK SOSYAL TEKNOLOJİK
• Deprem
• Heyelan
• Kaya düşmesi
• Volkanik patlama
• Tsunami
• Çamur akıntısı vb.
• Sıcak soğuk dalga
• Kuraklık
• Dolu, hortum, yıldırım
• Kasırga, tayfun
• Sel
• Siklon, tornado
• Tipi, çığ
• Aşırı kar
• Asit yağmuru
• Orman yangını
• Hava kirliliği
• Sis, buzlanma
• Erozyon
• Orman yangını
• Salgınlar
• Böcek istilası
• Yangın
• Savaş
• Terör
• Göç
• Maden kazaları
• Sanayi kazaları
• Ulaşım kazaları
• Biyolojik kazalar
• Nükleer kazalar
• Kimyasal kazalar

Doğru Cevap: A

Soru 7

Bir şeyin var olduğuna dair bilgi ya da enformasyon veya deneyime dayalı olarak bir durum veya konunun anlaşılmasına ne ad verilir?

Açık Alan

Dikkat

Johari Penceresi

Enformasyon

Farkındalık

Açıklama:

Farkındalık, bir şeyin var olduğuna dair bilgi ya da enformasyon veya deneyime dayalı olarak bir durum veya konunun anlaşılması olarak tanımlanabilir.

Doğru Cevap: E

Soru 8

Düşük farkındalık ve yetersiz risk algısına sahip bireylerde görülen olumsuz yönler nelerdir?

Diğerleri tarafından zor anlaşılmak

afetlere hazır olma, uyarılara yanıt vermek

Paylaşıma kapalı, kendini kamufle etmek

Paylaşımcı ve açık fikirli olmak

Öz farkındalığı ve öz güveni yüksek olmak

Açıklama:

Yapılan bazı araştırmalarda düşük farkındalık ve yetersiz risk algısına sahip bireylerin afetlere hazır olma, uyarılara yanıt verme, bireysel korunma önlemleri ve iyileşme üzerinde olumsuz bir etkisi olduğunu doğrulamaktadır (Weichselgartner ve Pigeon, 2015). Bu bakımdan afet riskini azaltmak için güvenlik ve dayanıklılık kültürünün yaygınlaştırılması gerekmektedir. Bu kültürün oluşturulması ise eğitim ve farkındalık arttırma çalışmaları ile sağlanabilir. Bu bağlamda, özellikle afet riski açısından daha savunmasız olan insanlar için tehlikeler, hassasiyetler, kapasiteler hakkında bilgi ve enformasyonun toplanması ile yaygınlaştırılmasına öncelik verilmelidir.

Doğru Cevap: B

Soru 9

Ülkemizde afet ve acil durumların yönetimi için 2009 yılında kurulan kurumun adı nedir?

AFAD

AFET

TÜSİAD

TÜRKONFED

UNDP

Açıklama:

AFAD ve Afet Farkındalık Çalışmaları
Ülkemiz afet ve acil durumların yönetimi için
2009 yılında Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı (AFAD) kurulmuştur. İçişleri Bakanlığına bağlı olarak faaliyetlerini yürüten kurumun her ilde valilikler bünyesinde il müdürlükleri mevcuttur. Kurumun temel görev ve amacı afet öncesi hazırlık ve zarar azaltma, afet esnasında yapılacak müdahale ve afet sonrasındaki iyileştirme çalışmalarının yönetim ve koordinasyonunu gerçekleştirmek olarak ifade edilmektedir (Resmî Gazete, 2009).

Doğru Cevap: A

Soru 10

Birey-çevre etkileşimi üzerinde durularak birey hakkında kendisinin ve başkalarının bilgi sahibi olup olmama durumuna göre farkındalığın açıklanmaya çalışıldığı yaklaşıma verilen ad aşağıdakilerden hangisidir?

Doğa Kaynaklı Afetler

Johari Penceresi

Acil Durum

afet farkındalığı

Afet riski

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Soru 11

“Sağlık üzerinde etkilere, maddi hasara, sosyal ve ekonomik bozulmaya veya çevresel hasara neden olabilecek bir olgu, madde, insan faaliyeti veya durumdur.” tanımlaması aşağıdaki terimlerden hangisine aittir?

Afet

Felaket

Risk

Tehlike

Acil durum

Açıklama:

Sorunun doğru yanıtı için 3.sayfadaki “Afet ve Acil Durum İle İlgili Kavramlar” konusuna bakınız
“Sağlık üzerinde etkilere, maddi hasara, sosyal ve ekonomik bozulmaya veya çevresel hasara neden olabilecek bir olgu, madde, insan faaliyeti veya durumdur” tanımlaması tehlike kavramına aittir.

Doğru Cevap: D

Soru 12

yy’da Hıyarcıklı veba (Kara Veba) Avrupa’da nüfusun, yüzde 50’sine varan oranda azalmasına neden olmuştur. Bu olay aşağıdakilerden hangisine bir örnektir?

Risk

Tehlike

Afet

Felaket

Acil durum

Açıklama:

Sorunun doğru yanıtı için 7.sayfadaki Afet ve Acil Durum İle İlgili Kavramlar konusuna bakınız

yy’da Hıyarcıklı veba (Kara Veba) Avrupa’da nüfusun, yüzde 50’sine varan oranda azalmasına neden olmuştur. Bu olay "Afet" e örnektir.

Doğru Cevap: C

Soru 13

Felaket ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Müdahale için geniş halk katılımı gerekmez

Uluslararası düzeyde profesyonel müdahale gerektirir

İyileşme sürecinde önemli bir zorluk yaşanmaz

Yerel bir etki gözlemlenir

Müdahale için ayrılmış kaynaklar kullanılır

Açıklama:

Sorunun doğru yanıtı için 9.sayfadaki Afet ve Acil Durum İle İlgili Kavramlar konusuna bakınız
"Uluslararası düzeyde profesyonel müdahale gerektirir" felaket ile ilgili olarak doğrudur.

Doğru Cevap: B

Soru 14

Aşağıdakilerden hangisi yavaş gelişen doğal afetlere örnek olarak verilebilir?

Deprem

Sel

Kıtlık

Çığ

Volkan patlaması

Açıklama:

Sorunun doğru yanıtı için 19.sayfadaki Afet türleri ve afetlerin sınıflandırılması konusuna bakınız.
"Kıtlık" yavaş gelişen doğal afetlere örnek olarak verilebilir.

Doğru Cevap: C

Soru 15

Aşağıdakilerden hangisi Klimatik Afet türleri grubuna girer?

Deprem

Heyelan

Kuraklık

Sanayi kazaları

Erozyon

Açıklama:

Sorunun doğru yanıtı için 19.sayfadaki Afet türleri ve afetlerin sınıflandırılması konusuna bakınız
"Kuraklık" Klimatik Afet türleri grubuna girer.

Doğru Cevap: C

Soru 16

Afrika ülkelerinde kuraklık ve kıtlık gibi afetler daha yaygın gözlenirken ülkemizde ise, aşağıdakilerden hangisi daha önemli bir afet olarak ilk sırada yer almaktadır?

Volkan

Erozyon

Deprem

Sanayi kazaları

Heyelan

Açıklama:

Sorunun doğru yanıtı için 23.sayfadaki Afet türleri ve afetlerin sınıflandırılması konusuna bakınız
Afrika ülkelerinde kuraklık ve kıtlık gibi afetler daha yaygın gözlenirken ülkemizde ise, Deprem afet olarak ilk sırada yer almaktadır.

Doğru Cevap: C

Soru 17

Farkındalığın doğasını anlamak için en sık kullanılan Johari Pencerisi yaklaşımında; aşağıdakilerden hangisi açık alanı geniş olan bireylerin bazı önemli özelliklerinden biridir?

Ben merkezci, empati yeteneği zayıf ve duygusal yeterlilikleri düşük

Şüpheci, otorite ve hiyerarşiye çabuk uyum sağlayan

Kıskançlık ve korkuları olduğundan kaygı düzeyi yüksek

Öz farkındalığı ve özgüveni düşük

Öz güveni yüksek ve duygusal açıdan dayanıklı

Açıklama:

Sorunun doğru yanıtı için 27.sayfadaki Farkındalık Kavramı konusuna bakınız
Farkındalığın doğasını anlamak için en sık kullanılan Johari Pencerisi yaklaşımında; açık alanı geniş olan bireylerin özellikler "Öz güveni yüksek ve duygusal açıdan dayanıklı" olmalarıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 18

Gerilim filmlerinden korkan, bu durumu kız arkadaşından saklamak için filmin oyuncu kadrosunu veya yönetmenini beğenmediğini söyleyen bir gencin bu özelliği aşağıdakilerden hangisi ile açıklanabilir?

Kıskançlık ve korkuları olduğundan kaygı düzeyi yüksek

Öz farkındalığı ve özgüveni düşük

Risk almaktan çekinen, sağlamcı

Öz farkındalığı yüksek, özgüveni düşük

Öz farkındalığı ve öz güveni yüksek

Açıklama:

Sorunun doğru yanıtı için 28.sayfadaki Farkındalık Kavramı konusuna bakınız
Gerilim filmlerinden korkan, bu durumu kız arkadaşından saklamak için filmin oyuncu kadrosunu veya yönetmenini beğenmediğini söyleyen bir gencin bu özelliği "Öz farkındalığı yüksek, özgüveni düşük olması" ile açıklanabilir.

Doğru Cevap: D

Soru 19

Bireyin farkındalığının arttırılması için aşağıdakilerden hangisinin yapılması gerekmektedir?

Kapalı alanın genişletilerek açık ve kör alanın daraltılması

Açık alanın daraltılarak kör alan ve özel alanın genişletilmesi

Özel alanın genişletilerek kör alan ve kapalı alanın daraltılması

Açık alanın genişletilerek kör alan ve özel alanın daraltılması

Kör alanın daraltılarak kapalı alan ve özel alanın genişletilmesi

Açıklama:

Sorunun doğru yanıtı için 29.sayfadaki Farkındalık Kavramı konusuna bakınız
Bireyin farkındalığının arttırılması için "Açık alanın genişletilerek kör alan ve özel alanın daraltılması" gerekmektedir.

Doğru Cevap: D

Soru 20

Afet riskini azaltmak için güvenlik ve dayanıklılık kültürünün yaygınlaştırılması, aşağıdakilerden hangisinin yapılması ile sağlanır?

Eğitim ve farkındalık arttırma çalışmalarıyla

Araç gereç alımıyla

Erken uyarı sistemleri kurmayla

Personel istihdamıyla

Afet için stok yapmayla

Açıklama:

Sorunun doğru yanıtı için 30.sayfadaki Afet ve acil durum farkındalığı konusuna bakınız.
"Eğitim ve farkındalık arttırma çalışmalarıyla" afet riskini azaltmak için güvenlik ve dayanıklılık kültürünün yaygınlaştırılması sağlanır.

Doğru Cevap: A

Soru 21

………………………..; sağlık üzerinde etkilere, maddi hasara, sosyal ve ekonomik bozulmaya veya çevresel hasara neden olabilecek bir olgu, madde, insan faaliyeti veya durumdur.
Yukarıda verilen ifadede boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?

Risk

Tehlike

Acil durum

Kaza

Afet

Açıklama:

Yanıtınız yanlış ise “Afet ve Acil Durum ile İlgili Kavramlar” konusunu yeniden gözden geçiriniz.
Cevap B şıkkıdır. Tehlike; sağlık üzerinde etkilere, maddi hasara, sosyal ve ekonomik bozulmaya veya çevresel hasara neden olabilecek bir olgu, madde, insan faaliyeti veya durumdur.

Doğru Cevap: B

Soru 22

Aşağıdakilerden hangisi afet ile acil durum arasındaki benzerliklerden biri değildir?

Çok az uyarı ile veya hiç uyarı olmadan başlarlar.

Olumsuz etkiler yaratırlar.

Aynı müdahale yöntemlerini kullanırlar.

Acil müdahale gerektirirler.

Hayat kurtarmak, etkiyi hafifletmek gibi hedefleri vardır.

Açıklama:

Yanıtınız yanlış ise “Afet ve Acil Durum ile İlgili Kavramlar” konusunu yeniden gözden geçiriniz.
Cevap C şıkkıdır. Afet ve acil durum; çok az uyarı ile veya hiç uyarı olmadan başlarlar. Olumsuz etkiler yaratırlar. Acil müdahale gerektirirler. Hayat kurtarmak, etkiyi hafifletmek gibi hedefleri vardır. Ancak farklı müdahale yöntemlerine sahiptirler.

Doğru Cevap: C

Soru 23

Aşağıdakilerden hangisi afetlerin ekonomik açıdan ikincil etkilerinden biridir?

Hammadde maliyetleri

Sermaye maliyetleri

Acil yardım harcamaları

Ulaşım giderleri

Enflasyon

Açıklama:

Yanıtınız yanlış ise “Afetlerin Etkileri” konusunu yeniden gözden geçiriniz.
Cevap E şıkkıdır. Afetlerin ekonomik etkileri doğrudan ve dolaylı etkileri kapsayan birincil etkiler ve ikincil etkiler başlıkları altında incelenebilmektedir. Doğrudan maliyetler; ham maddelerde eş güdümlü olarak meydana gelen maliyetlerdir. Ayrıca acil yardımlar ve kurtarma çalışmaları için yapılan harcamalar da doğrudan maliyetler içerisinde yerini almaktadır. Dolaylı etkiler ise üretimin azalması, üretimi doğrudan etkileyen ulaşım, enerji ve iletişim gibi hizmetlerde yaşanan aksaklıklar dolaylı etkilere neden olmaktadır. Afetlerin ikincil etkileri ise afet üzerinden belirli bir zaman geçtikten sonra ortaya çıkan artçıl etkiler olup enflasyon, istihdam ve ekonomik büyümeyi olumsuz yönde etkileyen etkiler olarak tanımlanmaktadır.

Doğru Cevap: E

Soru 24

Afet bölgesinde görevli yardım ekipleri ve gönüllü yardıma giden çalışanlar, afet mağdurları kategorisinde hangi sıralamada yer almaktadır?

Birincil mağdurlar

İkincil mağdurlar

Üçüncül mağdurlar

Dördüncül mağdurlar

Beşincil mağdurlar

Açıklama:

Yanıtınız yanlış ise “Afetlerin Etkileri” konusunu yeniden gözden geçiriniz.
Cevap C şıkkıdır. Afet alanında yaşayan ve afeti bizzat yaşayanlar birincil mağdurlar; afeti yaşayan birincil mağdurların aileleri ve yakın çevreleri ikincil mağdurlar; afet bölgesinde görevli yardım ekipleri ve gönüllü yardıma giden çalışanlar üçüncül mağdurlar; afeti yaşamayan veya afet bölgesinde olmamasına rağmen çeşitli kanallardan afeti takip edenler ise dördüncül mağdurlar olarak tanımlanmaktadır.

Doğru Cevap: C

Soru 25

Aşağıdaki afetlerden hangisi yavaş gelişen afet türüne örnek verilebilir?

Erozyon

Deprem

Sel

Çığ

Volkan patlaması

Açıklama:

Yanıtınız yanlış ise “Afetlerin Etkileri” konusunu yeniden gözden geçiriniz.
Cevap A şıkkıdır. Deprem, sel, çığ, volkan patlaması, yangınlar ve toprak kayması gibi afetler ani gelişen afetlere örnek olarak verilebilirken kuraklık, kıtlık ve erozyon gibi afetler yavaş gelişen afetlere örnek olarak verilebilir.

Doğru Cevap: A

Soru 26

Aşağıdakilerden afetlerden hangisi insan kaynaklı ani oluşan tek sebepli afetlere örnek gösterilemez?

Yangınlar

Patlamalar

Taşımacılık kazaları

Salgınlar

Endüstriyel kazalar

Açıklama:

Yanıtınız yanlış ise “Afet Türleri ve Afetlerin Sınıflandırılması” konusunu yeniden gözden geçiriniz.
Cevap D şıkkıdır. Yangın, patlama, deniz kazaları ve çarpışmalar ani oluşan tek sebepli insan kaynaklı afetlere örnek olarak verilebilirken, çevre kirliliği, savaş ve salgınlar yavaş ve birden çok sebebi olan insan kaynaklı afetlere örnek olarak verilebilir.

Doğru Cevap: D

Soru 27

Aşağıdaki verilen Dünya’da görülen afet türlerinden hangisi biyolojik afet kategorisinde yer alır?

Deprem

Heyelan

Erozyon

Kaya düşmesi

Volkanik patlama

Açıklama:

Yanıtınız yanlış ise “Afet Türleri ve Afetlerin Sınıflandırılması” konusunu yeniden gözden geçiriniz.
Cevap C şıkkıdır. Deprem, Heyelan, Kaya düşmesi ve Volkanik patlama jeolojik afet kategorisinde yer alırken Erozyon biyolojik afet kategorisinde yer almaktadır.

Doğru Cevap: C

Soru 28

Birey bir elmaya baktığında, retinaya gelen ışık dalgalarının beyne sinyaller göndererek aktive olması ve bireyin, eğer ilk defa görmüyorsa, gördüğü nesnenin elma olduğunu fark etmesi durumu hangi kavramla açıklanmaktadır?

Farkındalık

Bilgi

Enformasyon

Deneyim

Uyarılma

Açıklama:

Yanıtınız yanlış ise “Farkındalık Kavramı” konusunu yeniden gözden geçiriniz.
Cevap A şıkkıdır. Farkındalık bir şeyi duyular yolu ile algılama sürecinin ilk aşaması olarak değerlendirilmektedir. Örneğin bir elmaya baktığımızda, retinaya gelen ışık dalgaları beynimize sinyaller göndererek aktive olmasını sağlar ve gördüğümüz nesnenin elma (eğer ilk defa görmüyorsak) olduğunu fark ederiz.

Doğru Cevap: A

Soru 29

Johari Penceresi yaklaşımına göre, bireyin diğer insanların bilmesini istemediği ve bilinçli olarak diğerlerinden sakladığı veya saklamak istediği özellikler hangi alan kapsamındadır?

Kapalı Alan

Kör Alan

İç alan

Özel Alan

Açık Alan

Açıklama:

Yanıtınız yanlış ise “Farkındalık Kavramı” konusunu yeniden gözden geçiriniz.
Cevap D şıkkıdır. Bireyin diğer insanların bilmesini istemediği ve bilinçli olarak diğerlerinden sakladığı veya saklamak istediği özellikler özel alanda yer alır.

Doğru Cevap: D

Soru 30

2014 yılında 5000 kişi ile yapılan araştırma sonucunda hazırlanan Türkiye Afet Farkındalığı ve Afetlere Hazırlık Araştırması Raporu dikkate alındığında, Türkiye’nin afet farkındalığı ile ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

Yaklaşık her 4 kişiden birisi doğrudan bir afet yaşamıştır.

Halkın yarısından fazlası yaşadığı yeri afet riski altında görmektedir.

Katılımcıların %70’i afete hazırlıklı olmadıklarını belirtmiştir.

Katılımcıların yaklaşık 1/3’ü kendilerini afetler konusunda bilinçli görmektedir.

Katılımcıların %78’i yaşadıkları şehrin kaçıncı derece deprem bölgesi olduğunu bilmemektedir.

Açıklama:

Yanıtınız yanlış ise “Afet Ve Acil Durum Farkındalığı” konusunu yeniden gözden geçiriniz.
Cevap E şıkkıdır. 2014 yılında 5000 kişi ile yapılan araştırma sonucunda hazırlanan Türkiye Afet Farkındalığı ve Afetlere Hazırlık Araştırması Raporu dikkate alındığında, Yaklaşık her 4 kişiden birisi doğrudan bir afet yaşamıştır. Halkın yarısından fazlası yaşadığı yeri afet riski altında görmektedir. Katılımcıların %70’i afete hazırlıklı olmadıklarını belirtmiştir. Katılımcıların yaklaşık 1/3’ü kendilerini afetler konusunda bilinçli görmektedir. Katılımcıların %78’i yaşadıkları şehrin kaçıncı derece deprem bölgesi olduğunu doğru şekilde bilmektedir.

Doğru Cevap: E

Soru 31

Doğal, insan kökenli veya teknolojik kaynaklı bir olayın, insanların normal faaliyetlerini ve hayatın doğal akışını kesintiye uğratmak veya durdurmak suretiyle etkilemesi şeklinde tanımlanan kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Risk

Afet

Tehlike

Acil Durum

Felaket

Açıklama:

Afet kavramı; doğal, insan kökenli veya teknolojik kaynaklı bir olayın, insanların normal faaliyetlerini ve hayatın doğal akışını kesintiye uğratmak veya durdurmak suretiyle etkilemesi şeklinde tanımlanabilir (Ergünay, 1996). Afet, yol açtığı kayıplar itibarıyla toplumun kendi çabaları ve imkânları ile üstesinden gelemeyeceği bir olaydır (UNDHA, 1992, s. 21). Genellikle hızlı gelişir, büyük can ve mal kayıplarına neden olur, sebep olduğu yıkımların onarılması ancak uzun dönemde mümkün olabilir (Koç, Çavuş ve Sarış, 2005).

Doğru Cevap: B

Soru 32

Sağlık üzerinde etkilere, maddi hasara, sosyal ve ekonomik bozulmaya veya çevresel hasara neden olabilecek tehlikeli bir olgu, madde, insan faaliyeti veya durum şeklinde tanımlanan kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Afet

Tehlike

Acil durum

Risk

Felaket

Açıklama:

Acil durumlar ve afetler bir tehlikenin/tehlikelerin ortaya çıkmasının sonuçlarıdır. Tehlike, sağlık üzerinde etkilere, maddi hasara, sosyal ve ekonomik bozulmaya veya çevresel hasara neden olabilecek tehlikeli bir olgu, madde, insan faaliyeti veya durumdur. Bu tür tehlikeler, bazen birlikte hareket eden çeşitli jeolojik, meteorolojik, hidrolojik, okyanus, biyolojik ve teknolojik kaynaklardan ortaya çıkar. Teknik ortamlarda tehlikeler, tarihsel verilerden veya bilimsel analizlerden belirlendiği üzere, farklı alanlar için farklı şiddetlerde meydana gelme olasılığı ile niceliksel olarak tanımlanır.

Doğru Cevap: B

Soru 33

I- Her iki durum da beklenmedik olaylar olarak çok az uyarı ile veya hiç uyarı olmadan başlar.
II- Her iki durum da acil müdahale gerektirir.
III- Her iki durumun da aynı müdahale yöntemleri mevcuttur.
Afet ve acil durumların ortak yönleri göz önünde bulundurulduğunda yukarıdakilerden hangisi veya hangileri doğrudur?

Yalnız I

Yalnız II

I ve II

I ve III

II ve III

Açıklama:

Benzerlikler
Her ikisi de; • beklenmedik olaylar olarak çok az uyarı ile veya hiç uyarı olmadan başlar. • olumsuz etkiler yaratır. • acil müdahale gerektirir. • mevcut personeli olabilir ve başlangıçta hizmetlerine yönelik talepler karşısında bunalan kaynaklar. Farklılıklar
Her ikisi için • Farklı müdahale yöntemleri mevcuttur. • Mevcut kaynaklar farklıdır. • Farklı etkiler vardır. • benzer hedefleri vardır; hayat kurtarmak, mülkü korumak, etkiyi hafifletmek ve iyileşmeyi hızlandırmak

Doğru Cevap: C

Soru 34

I- Felaketler tipik olarak ani ve beklenmediktir, toplumlara hazırlık için sınırlı zaman bırakır.
II- Olayın ölçeği genellikle çok büyüktür, geniş bir coğrafi alanı ve nüfusun önemli bir bölümünü etkiler.
III- Felaketlerin sonuçları çok fazla can kaybı ve yaralanmalar doğurmaz.
Felaketlere dair yukarıda verilen bilgilerden hangisi veya hangileri doğrudur?

Yalnız I

Yalnız II

I ve II

I ve III

II ve III

Açıklama:

Felaketlerin yıkıcı etkisi tanımlayıcı unsurlarına bağlıdır. Çok yönlü olan bu tanımlayıcı unsurlar aşağıdaki gibi sıralanabilir: 1. Felaketler tipik olarak ani ve beklenmediktir, toplumlara hazırlık için sınırlı zaman bırakır. Yerel müdahale yöntemleri ile baş edilmesi çok zor olduğundan, olayın aniliği felaketin yıkıcı etkisini artırır. 2. Olayın ölçeği genellikle çok büyüktür, geniş bir coğrafi alanı ve nüfusun önemli bir bölümünü etkiler. 3. Felaketlerin sonuçları çok fazla can kaybı, yaralanmalar, altyapı hasarı ve ekonomik zorlukları kapsayacak şekilde ağırdır.

Doğru Cevap: C

Soru 35

Aşağıdakilerden hangisi doğa kaynaklı afetler arasında gösterilmez?

Kuraklık

Deprem

Sel

Yangın

Çığ

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 36

Aşağıdakilerden hangisi ani gelişen doğal afetlere bir örnektir?

Çığ

Şiddetli soğuk

Kuraklık

Kıtlık

Erozyon

Açıklama:

Ani gelişen doğal afetler:
Deprem • Sel ve su taşkını • Heyelan • Çığ • Fırtına hortum • Volkan • Yangın vb.

Doğru Cevap: A

Soru 37

Bir şeyin var olduğuna dair bilgi ya da enformasyon veya deneyime dayalı olarak bir durum veya konunun anlaşılması şeklinde tanımlanan kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Farkındalık

Algı

Tutum

Bilgi

Etik

Açıklama:

Psikoloji çalışmalarında farkındalık kavramı bilişsel ve duyuşsal bir özellik olarak ele alınmaktadır. Psikolojide farkındalık kabaca bir şeyin algılanması veya bilinmesi olarak tanımlanabilir (APA Psikoloji Sözlüğü, 2024, wiki). Kavram bazı psikologlar tarafından bilinç kavramı ile eş anlamlı olarak ele alınıp içgüdüsel hisler üzerinden açıklanırken, bazı psikologlar farkında olma durumu, deneyim ile de ilişkilendirildiğinden, deneyimin bir yansıması olarak da değerlendirilmektedir. Farkındalık, bir şeyin var olduğuna dair bilgi ya da enformasyon veya deneyime dayalı olarak bir durum veya konunun anlaşılması olarak tanımlanabilir.

Doğru Cevap: A

Soru 38

I- Birey-çevre etkileşimi üzerinde durularak birey hakkında kendisinin ve başkalarının bilgi sahibi olup olmama durumuna göre farkındalık açıklanmaya çalışılır.
II- Sadece bireysel durumlar için kullanılabilmektedir.
III- Model bireysel özelliklerin sergilenmesi ve geri bildirim olmak üzere iki işlem üzerinden ile öz farkındalığı açıkladığından aynı zamanda bilgi işleme aracı olarak da değerlendirilebilir.
Johari Penceresine dair yukarıda verilen bilgilerden hangisi veya hangileri doğrudur?

Yalnız I

Yalnız II

I ve II

I ve III

II ve III

Açıklama:

Johari Penceresi: Farkındalığın doğasını anlamak için en sık kullanılan yaklaşım olan Johari Pencerisi yaklaşımında birey-çevre etkileşimi üzerinde durularak birey hakkında kendisinin ve başkalarının bilgi sahibi olup olmama durumuna göre farkındalık açıklanmaya çalışılır.
Johari penceresi sadece bireysel olmayıp grup, ekip, kurum veya sistem gibi durumlar içinde kullanılabilmektedir. Örneğin grup farkındalığının incelenmesinde grup hakkında grupta yer alan bireylerin bildikleri ve grup dışındaki diğer grupların veya bireylerin grup hakkında bildikleri üzerinde durulur. Model bireysel özelliklerin sergilenmesi ve geri bildirim olmak üzere iki işlem üzerinden ile öz farkındalığı açıkladığından aynı zamanda bilgi işleme aracı olarak da değerlendirilebilir. Şekil 1.3’te verilen modelde yer alan her bir pencere aslında bilgi odacıkları olarak da değerlendirilebilir. Bu pencerelerde yer alan bilgiler ise duygular, deneyimler, görüşler, tutumlar, beceriler, amaçlar, ilgi alanları, motivasyon gibi birey veya grupla ilgili özellikleri içerir. Model kullanırken her bir alandaki bilgilerin kişi/grup ve diğerleri (kişiler/gruplar) tarafından bilinip bilinmeme durumuna bakılır.

Doğru Cevap: D

Soru 39

Aşağıdakilerden hangisi kapalı alanı geniş olan bireylerin özellikleri arasında değildir?

Diğerleri tarafından anlaşılması zor

Davranışları ve eylemleri kestirilemeyen

Mesafeli bir iletişim tarzını benimseyen

Çatışmadan kaçınan

Öz farkındalığı yüksek

Açıklama:

Kapalı alan tecrübe ile yakından ilişkili olup kapalı alanı geniş olan bireylerin belli başlı özellikleri aşağıdaki gibi sıralanabilir:
Diğerleri tarafından anlaşılması zor
Davranışları ve eylemleri kestirilemeyen
Mesafeli bir iletişim tarzını benimseyen
Çatışmadan kaçınan
Öz farkındalığı düşük

Doğru Cevap: E

Soru 40

I- Milli Savunma Bakanlığına bağlı olarak faaliyet göstermektedir.
II- Kurumun temel görev ve amacı afet öncesi hazırlık ve zarar azaltma, afet esnasında yapılacak müdahale ve afet sonrasındaki iyileştirme çalışmalarının yönetim ve koordinasyonunu gerçekleştirmektir.
III- Farkındalık eğitimleri düzenler ve afet farkındalık raporları hazırlar.
Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı (AFAD) hakkında yukarıda verilen bilgilerden hangisi veya hangileri doğrudur?

Yalnız I

Yalnız II

I ve II

I ve III

II ve III

Açıklama:

Ülkemiz afet ve acil durumların yönetimi için 2009 yılında Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı (AFAD) kurulmuştur. İçişleri Bakanlığına bağlı olarak faaliyetlerini yürüten kurumun her ilde valilikler bünyesinde il müdürlükleri mevcuttur. Kurumun temel görev ve amacı afet öncesi hazırlık ve zarar azaltma, afet esnasında yapılacak müdahale ve afet sonrasındaki iyileştirme çalışmalarının yönetim ve koordinasyonunu gerçekleştirmek olarak ifade edilmektedir (Resmî Gazete, 2009). AFAD’ın kurulması ile ülkemizde afetlerin kriz yönetimi yaklaşımın ile ele alınması bırakılıp risk yönetimi anlayışına geçtiği vurgulanmaktadır (AFAD, 2014). Bu bağlamda AFAD tarafından birçok farkındalık eğitimi verilmektedir. Ayrıca Türkiye afet farkındalık raporları da dönem dönem yayımlanmaktadır. AFAD tarafından 2014 yılında yaklaşık 5000 kişi ile Türkiye Afet Farkındalığı ve Afetlere Hazırlık Araştırmasını gerçekleştirerek sonuçları rapor hâlinde kamuoyu ile paylaşmıştır (AFAD, 2014).

Doğru Cevap: E

Ünite 2

Soru 1

Afet farkındalık kampanyalarının tasarlanmasında, kurgusal profiller oluşturarak farklı hedef kitle gruplarını görselleştirmek ve anlamak için kullanılan, onların ihtiyaçları, zorlukları ve istekleri hakkında bir anlayış kazanmayı sağlayan hedef kitleleri belirleme stratejisi aşağıdakilerden hangisidir?

Uygun iletişim kanallarının kullanılması

Hikaye anlatımının dahil edilmesi

Personaların/kişilerin oluşturulması

Mesajların ve mesaj dilinin uyarlanması

Hedef kitlenin alt gruplara ayrılması

Açıklama:

Personaların/kişilerin oluşturulması, kurgusal profiller oluşturarak afet farkındalık kampanyalarının tasarlanmasında farklı hedef kitle gruplarını görselleştirmek ve anlamak için kullanılan, onların ihtiyaçları, zorlukları ve istekleri hakkında bir anlayış kazanmayı sağlayan hedef kitleleri belirleme stratejisidir.

Doğru Cevap: C

Soru 2

Etkili bir acil durum ve afet farkındalık kampanyasının, hedef kitlenin tercihleri ve davranışlarıyla uyumlu içerik ve mesajların optimize edilmesini ve değişen koşullara yanıt verilmesini sağlayan sosyal medya platformlarından yararlanma stratejisi aşağıdakilerden hangisidir?

Topluluk katılımı

Bilginin doğruluğu

Platform seçimi

Uyarlama ve yineleme

Metrikler ve analiz

Açıklama:

Uyarlama ve yineleme, etkili bir acil durum ve afet farkındalık kampanyasının hedef kitlenin tercihleri ve davranışlarıyla uyumlu içerik ve mesajların optimize edilmesini ve değişen koşullara yanıt verilmesini sağlayan sosyal medya platformlarından yararlanma stratejisidir.

Doğru Cevap: D

Soru 3

Acil durum ve farkındalık kampanyalarında yerel, bölgesel ve ulusal hükümet kuruluşlarıyla veri ve araştırmaların paylaşılmasını, kampanya materyallerinin yaygınlaştırılmasında mevcut kaynaklardan yararlanılmasını ve finansman imkânlarına erişilmesini içeren işbirliği stratejisinin paydaşları aşağıdakilerden hangisidir?

Kanaat önderleri

Kamu kuruluşları

Mahalle dernekleri

Kâr amaçlı kuruluşlar

Fenomen kişiler

Açıklama:

Kamu kuruluşları, acil durum ve farkındalık kampanyalarında kilit paydaşlardan biridir. Bu işbirliği yerel, bölgesel ve ulusal hükümet kuruluşlarıyla veri ve araştırmaların paylaşılmasını, kampanya materyallerinin yaygınlaştırılmasında mevcut kaynaklardan yararlanılmasını ve finansman imkânlarına erişilmesini içermektedir.

Doğru Cevap: B

Soru 4

Afet yönetimi kapsamında insanların yaşam tarzları, değerleri ve kişilik özelliklerine göre segment oluşturulmasını ifade eden grup aşağıdakilerden hangisidir?

Coğrafi

Pragmatik

Demografik

Davranışsal

Psikografik

Açıklama:

Psikografik segmentasyon, afet yönetimi kapsamında insanların yaşam tarzları, değerleri ve kişilik özelliklerine göre segmentasyon yapılmasıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 5

Afet yönetimi kapsamında insanların yaş, cinsiyet, gelir düzeyi, eğitim seviyesi gibi özelliklerine göre segment oluşturulmasını ifade eden grup aşağıdakilerden hangisidir?

Psikografik

Coğrafi

Demografik

Davranışsal

Pragmatik

Açıklama:

Demografik segmentasyon, afet yönetimi kapsamında insanların yaş, cinsiyet, gelir düzeyi, eğitim seviyesi gibi özelliklerine göre segmentasyon yapılmasıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 6

Acil durum ve afet yönetim kurumlarının somut anlamda harekete geçtiği ilk aşama olan, vatandaşları ve mülkleri korumaya, mağdurları kurtarmaya odaklandığı, afetten etkilenen vatandaşlara ulaşmak için STK’ler ve kamu kuruluşları arasındaki koordinasyon ve iletişimin sağlandığı aşama aşağıdakilerden hangisidir?

İzleme

Müdahale

Hazırlık

Önleme

İyileştirme

Açıklama:

Müdahale aşamasında acil durum ve afet yönetim kurumları somut anlamda harekete geçer, vatandaşları ve mülkleri korumaya, mağdurları kurtarmaya odaklanır, afetten etkilenen vatandaşlara ulaşmak için STK’ler ve kamu kuruluşları arasındaki koordinasyon ve iletişim sağlanır.

Doğru Cevap: B

Soru 7

I. Tahliye yolları, toplanma alanları, iletişim bilgileri içeren afet planının oluşturulması
II. Toplumun normale dönmesinde özel ve kamu kuruluşları arasında işbirliği yapılması
III. Bireylerin ve ailelerin acil durum çantalarının önemi konusunda bilgilendirilmesi
IV. Eylem planlarının hayata geçirilebilmesine yönelik tatbikatların gerçekleştirilmesi
Yukarıdakilerden hangileri afet yönetiminin iyileştirme aşamasında yer alır?

Yalnız II

I ve II

III ve IV

I, II ve IV

II, III ve IV

Açıklama:

Toplumun normale dönmesinde özel ve kamu kuruluşları arasında işbirliği yapılması, afet yönetiminin iyileştirme aşamasında yer almaktadır.

Doğru Cevap: A

Soru 8

Afetlere yönelik sosyal farkındalık kampanyalarının tasarlandığı ve uygulanabilir hale getirildiği, bu sayede toplumda beklenen davranış değişimine neden olabilecek olan değer önerilerinin sunulduğu pazarlama karması aşağıdakilerden hangisidir?

Tutundurma

Maliyet

Fiyat

Dağıtım

Ürün

Açıklama:

Ürün, afetlere yönelik sosyal farkındalık kampanyalarının tasarlandığı ve uygulanabilir hale getirildiği, bu sayede toplumda beklenen davranış değişimine neden olabilecek olan değer önerilerinin sunulduğu pazarlama karmasıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 9

Acil durum ve afet farkındalık kampanyalarının değerlendirilmesine yönelik Kirkpatrick’in modelinde, katılımcıların kampanyanın içeriği, sunumu ve genel deneyimine ilişkin memnuniyetinin ve geri bildirimlerinin değerlendirildiği düzey aşağıdakilerden hangisidir?

Davranış

Tepki

Öğrenme

Etkinlik

Sonuç

Açıklama:

Tepki düzeyi, acil durum ve afet farkındalık kampanyalarının değerlendirilmesine yönelik Kirkpatrick’in modelinde, katılımcıların kampanyanın içeriği, sunumu ve genel deneyimine ilişkin memnuniyetini ve geri bildirimlerini değerlendirir.

Doğru Cevap: B

Soru 10

Acil durum ve afet farkındalık kampanyası için kampanyanın özel hedefleri, hedef kitle ve değerlendirmenin zaman çerçevesi de dahil olmak üzere sınırların net bir şekilde tanımlandığı Sosyal Yatırım Getirisi (SROI) analiz adımı aşağıdakilerden hangisidir?

Etkilerin haritalandırılması

Paydaşların belirlenmesi

Bulguların sunulması

Kapsamın tanımlanması

Göstergelerin oluşturulması

Açıklama:

Kapsamın tanımlanması, acil durum ve afet farkındalık kampanyası için kampanyanın özel hedefleri, hedef kitle ve değerlendirmenin zaman çerçevesi de dahil olmak üzere sınırların net bir şekilde tanımlandığı Sosyal Yatırım Getirisi (SROI) analiz adımıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 11

Queensland Hükûmeti tarafından yürütülen “Queensland Hazır Ol” kampanyası, bölgede sık bir biçimde görülen doğal afetler olan şiddetli fırtınalar ile seller hakkında farkındalık oluşturmaya odaklanmıştır. Söz konusu kampanya hangi ülkede yürütülmüştür?

Avustralya

Amerika

Brezilya

İtalya

Rusya

Açıklama:

Avustralya’da Queensland Hükûmeti tarafından yürütülen “Queensland Hazır Ol” kampanyası, bölgede sık bir biçimde görülen doğal afetler olan şiddetli fırtınalar ile seller hakkında farkındalık oluşturmaya odaklanmıştır.

Doğru Cevap: A

Soru 12

İlk Kotler ve Zaltman (1971) tarafından “ürün planlaması, fiyatlandırma, iletişim ve pazar araştırması gibi bileşenler tarafından tanımlanan kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Dijital pazarlama

Mobil pazarlama

Ağ pazarlama

Sosyal pazarlama

İzinli pazarlama

Açıklama:

Sosyal pazarlama kavramı ilk Kotler ve Zaltman (1971) tarafından “ürün planlaması, fiyatlandırma, iletişim ve pazar araştırması gibi bileşenler dikkate alınarak sosyal fikirlerin kabul edilebilirliğini etkilemek üzere planlanan programların tasarımı, uygulanması ve kontrolü” olarak tanımlanmıştır.

Doğru Cevap: D

Soru 13

Hedef kitlelerin belirlenmesi
Sosyal medya platformlarından yararlanma
Sosyal pazarlama yöntemlerini kullanma

Yukarıda verilenlerden hangisi ya da hangileri acil durum ve afet farkındalık kampanyalarının tasarlanmasında kullanılan stratejilerdendir?

Yalnız I

Yalnız II

I-II

II-III

I-III

Açıklama:

Etkili acil durum ve afet farkındalık kampanyalarının tasarlanmasında çeşitli stratejiler söz konusudur.
Bu stratejiler arasında hedef kitlelerin belirlenmesi (Aurelio vd., 2022), açık ve eyleme geçirilebilir mesajların oluşturulması (Shulman vd., 2020), sosyal medya platformlarından yararlanma (Fan vd., 2020) ve paydaşlarla iş birliği (Seymour, 2018) stratejileri en fazla kullanılanlar arasında yer almaktadır.

Doğru Cevap: C

Soru 14

Demografik bilgilerin toplanmasını, topluluk profillerinin analiz edilmesini ve hedef nüfusun kendine has özelliklerinin, ihtiyaçlarının ve tercihlerinin anlaşılmasını içeren hedef kitleleri belirleme stratejileri kapsamında takip edilen adım aşağıdakilerden hangisidir?

Kapsamlı araştırmaların yapılması

Hedef kitlenin alt gruplara ayrılması

Kişilerin oluşturulması

Uygun iletişim kanallarının kullanılması

Mesajların ve mesaj dilinin uyarlanması

Açıklama:

Hedef kitleleri etkili bir şekilde belirlemek için kapsamlı araştırma yaparak veri toplamak çok önemlidir. Bu ise demografik bilgilerin toplanmasını, topluluk profillerinin analiz edilmesini ve hedef nüfusun kendine has özelliklerinin, ihtiyaçlarının ve tercihlerinin anlaşılmasını içermektedir.

Doğru Cevap: A

Soru 15

Acil durumlarla ilgili kampanya mesajlarının ve içerik formatlarının sosyal medya platformlarının kendi özgüne özelliklerine uygun olmalıdır. Buna göre infografikler veya kısa videolar gibi görsel içerikler aşağıdaki sosyal medya platformlarından hangisine uygundur?

Instagram

Bip

Skype

Açıklama:

İnfografikler veya kısa videolar gibi görsel içerikler Instagram veya TikTok gibi platformlarda daha etkili olabilirken daha uzun biçimli içerikler ve tartışmalar Facebook veya Linkedin gibi platformlar için uygun olabilir

Doğru Cevap: A

Soru 16

Bireylerin, grupların ya da kuruluşların daha büyük bir grubun veya toplumun refahı ve başarısı için sahip oldukları ortak hesap verme sorumluluğunu temsil etmektedir. Söz konusu kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Kolektif Sorumluluk

Ekonomik Sorumluluk

Çevresel Sorumluluk

Etik Sorumluluk

Subjektif Sorumluluk

Açıklama:

Kolektif Sorumluluk: Bireylerin, grupların ya da kuruluşların daha büyük bir grubun veya toplumun refahı ve başarısı için sahip oldukları ortak hesap verme sorumluluğunu temsil etmektedir.

Doğru Cevap: A

Soru 17

Aşağıdakilerden hangisi afet yönetiminin aşamalarından biridir?

Planlama

Uygulama

Pazarlama

Önleme

Araştırma

Açıklama:

Afet yönetiminin hazırlık, müdahale, önleme ve iyileştirme aşamaları bulunmaktadır.

Doğru Cevap: D

Soru 18

Afet yönetiminin hangi aşamasında proaktif bir yaklaşımdan söz edilebilir?

Önleme

Hazırlık

İyileştirme

Müdahale

Planlama

Açıklama:

Afet yönetiminin önleme aşamasında proaktif bir yaklaşımdan bahsedilebilir. Bunun en temel nedeni insanların doğal afetleri kontrol edemeyecek olmasıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 19

İnsanların yaşam tarzları, değerleri ve kişilik özellikleri afet yönetiminde segmentasyon stratejilerinden hangisini kapsamaktadır?

Demografik

Coğrafî

Psikografîk

Davranışsal

Empati ve Yardım

Açıklama:

Psikografîk: İnsanların yaşam tarzları, değerleri ve kişilik özelliklerine göre segmentasyon yapılabilir. Örneğin, çevre bilinci yüksek olan kişiler afet hazırlığı ve müdahale konusunda daha duyarlı olabilir.

Doğru Cevap: C

Soru 20

Afet Yönetiminde Sosyal Pazarlama süreçleri dikkate alındığında aşağıdakilerden hangisi afet öncesi aşamalardan biridir?

Sosyal pazarlama ile önleme

Kampanya izleme

Sürekli iyileştirme

Planlamayı yönetme

Sosyal farkındalık geliştirme

Açıklama:

Afet Öncesi Aşama: Sosyal Pazarlama ile Önleme

Doğru Cevap: A

Soru 21

Acil durum kampanyalarının potansiyel tehdit ve riskler hakkında farkındalık oluşturarak ve hazırlık önlemleri hakkında bilgi sağlayarak ne tür davranışları teşvik etmesi beklenmektedir?

Tepkisel

Pasif

Proaktif

Reaktif

Statik

Açıklama:

Acil Durum ve Farkındalık Kampanyalarının Önemi
Acil durum ve afet farkındalık kampanyaları, hazırlıklı olma durumunun oluşturulmasında ve bireylerin acil durumlara etkili bir şekilde müdahale edebilmeleri için gerekli bilgi ve becerilerle donatılmasında önemli bir rol oynamaktadır. Potansiyel tehdit ve riskler hakkında farkındalık oluşturarak, hazırlık önlemleri hakkında bilgi sağlayarak ve proaktif davranışları teşvik ederek bu kampanyalar, özellikle kriz zamanlarında riskleri azaltmak ve bilinçli kararlar almak için toplulukları güçlendirebilmektedir.

Doğru Cevap: C

Soru 22

“Acil durum ve afet farkındalık kampanyaları, potansiyel tehlikeler ve riskler hakkında farkındalık oluşturmayı, insanları hazırlık önlemleri konusunda eğitmeyi ve acil durumların olumsuz etkisini azaltabilecek proaktif eylemleri teşvik etmeyi amaçlayan bilgi ve farkındalığı artırma araçları olarak hizmet etmektedir.”
Metne göre aşağıdakilerden hangisi doğru değildir?

Acil durum ve afet farkındalık kampanyaları, insanların potansiyel tehlikeler hakkında bilgi sahibi olmasını sağlar.

Bu kampanyalar, insanların acil durumlara karşı hazırlıklı olmalarını hedefler.

Bu tür kampanyalar, insanların proaktif davranışlar sergilemelerini teşvik eder.

Kampanyalar, acil durumların olumsuz etkilerini tamamen ortadan kaldırmayı amaçlar.

Farkındalık kampanyaları, bilgi ve farkındalığı artırmaya yönelik bir araçtır.

Açıklama:

Acil Durum ve Farkındalık Kampanyalarının Önemi / Dikkat
A, B, D ve E seçenekleri: Metinde açıkça belirtilen ve kampanyaların temel amaçlarını yansıtan doğru ifadelerdir.
C seçeneği: Kampanyalar, acil durumların olumsuz etkilerini tamamen ortadan kaldırmayı değil, azaltmayı amaçlar. Acil durumların tamamen önlenmesi her zaman mümkün olmasa da, hazırlıklı olmak ve doğru davranışlar sergilemek, etkilerini önemli ölçüde azaltabilir.

Doğru Cevap: C

Soru 23

Bireyler bilinçli ve bilgili olduklarında acil durumlarda kendilerini, ailelerini ve toplumlarını korumak için proaktif adımlar atabilmektedirler. Aşağıda, acil durum ve farkındalık kampanyaları ile ilgili yer alan ifadelerden hangisi doğrudur?

Acil durum ve afet farkındalık kampanyaları, bireylerin yalnızca kişisel güvenliklerini sağlamalarına yardımcı olur.

Bu kampanyalar, hazırlık önlemlerini teşvik etse de, kişisel sorumluluk duygusunun gelişimi üzerinde etkisi sınırlıdır.

Kampanyalar, sadece bilgi vererek kalır ve bireylerin tutum ve davranışlarını değiştirmede etkili olmaz.

Etkili kampanyalar, basit ve anlaşılır mesajlar yerine karmaşık bilgileri tercih eder.

Kampanyalar, bireyleri hazırlıklı olmaya teşvik etmek için farklı iletişim tekniklerinden yararlanır.

Açıklama:

Acil Durum ve Farkındalık Kampanyalarının Önemi
Bireyler bilinçli ve bilgili olduklarında, acil durumlarda kendilerini, ailelerini ve toplumlarını korumak için proaktif adımlar atabilmektedir. Öte yandan, kampanyalar bireyleri potansiyel riskler hakkında bilgi sahibi yaparak, hazırlık önlemlerini teşvik ederek ve kişisel sorumluluk duygusunu geliştirerek kolektif bir dayanıklılık kültürüne katkıda bulunabilmektedir. Ayrıca, acil durum ve afet farkındalık kampanyaları sadece bilgi yaymanın ötesine geçerek afete hazırlıkla ilgili tutum, inanç ve davranışların şekillendirilmesinde çok önemli bir rol oynayabilmektedir. Etkili kampanyalar, bireyleri hazırlıklı olmaya öncelik vermeleri konusunda güdülemek için ikna edici iletişim tekniklerini işe koşmaktadır (Lee ve Lee, 2019). Sonuç olarak bu kampanyalar, açık ve özlü mesajları, ilgi çekici görselleri ve ilişkili hikâyeleri kullanarak hedef kitlenin ilgisini çekebilmekte ve yankı uyandırabilmekte, bu durum ise farkındalığın artmasına katkı sunabilmektedir.
A, B, C ve D şıklarında metinde belirtilen bilgilerin tam tersini ifade eden yanlış ifadelerbulunmaktadır. Kampanyalar sadece bireysel değil, aynı zamanda toplumsal bir dayanışma kültürü oluşturmayı hedefler. Kampanyalar, bireylerde kişisel sorumluluk bilincini geliştirmeye önemli katkı sağlar. Kampanyalar sadece bilgi vermekle kalmaz, bireylerin tutum ve davranışlarını da şekillendirir. Etkili kampanyalar, mesajları basit ve anlaşılır hale getirerek hedef kitleye daha kolay ulaşır.
Etkili kampanyalar hedef kitleyi ikna etmek için farklı iletişim tekniklerini kullanır. Bu, mesajların açık ve öz olması, ilgi çekici görseller ve ilişkili hikayeler kullanılması gibi yöntemleri içerir.

Doğru Cevap: E

Soru 24

Doğal afetlerin etkilerinin azaltılmasında sıralanan faktörlerden hangisi en önemli rolü oynamaktadır?

İnsanların afet bilinci edinmesi ve harekete geçmesi

Afetlerin tamamen önlenebilmesi

Afetlere sadece bireysel düzeyde müdahale edilmesi

Kurumsal düzeyde afet yönetimine katkı sağlanmaması

Tüm iletişim süreçlerinin bireylerin inisiyatifine bırakılması

Açıklama:

Acil Durum ve Afet Farkındalık Kampanyalarında Sosyal Pazarlamanın Önemi
A seçeneği doğru yanıttır çünkü, doğal afetlerin etkilerinin azaltılabilmesi için önleme dayalı davranış kalıplarının edinilmesi, insanların bilgilendirilmesi ve harekete geçirilmesi kritik öneme sahiptir. Ayrıca, bu sürecin güçlü iletişim ve ikna faaliyetleri gerektirdiği belirtilmektedir. Bu, bireylerin afet bilincine sahip olmalarının ve buna uygun davranmalarının afet yönetiminin başarısına büyük katkı sağlayacağı anlamına gelir.
Diğer seçenekler ise metinde ifade edilenlerin tam tersi ya da yanlış yorumudur: afetlerin tamamen önlenebilmesi, bireysel çabaların tek başına yeterli görülmesi veya kurumsal katkının önemsenmemesi gibi yaklaşımlar metindeki ifadelerle uyuşmamaktadır.

Doğru Cevap: A

Soru 25

Sosyal pazarlama ile ilgili aşağıdakilerden ifadelerden hangisi doğrudur?

Sosyal pazarlama, toplumsal refahın artırılması amacıyla yapılan bir pazarlama faaliyetidir.

Sosyal pazarlama yalnızca kâr amacı güden işletmelerin kullandığı bir disiplindir.

Sosyal pazarlama, toplumda sorunlu alanları belirlemeyi hedeflemez.

Sosyal pazarlama, yalnızca bireyler arası ilişkileri düzenlemeye yönelik faaliyetler içerir.

Sosyal pazarlama, sadece ekonomik aktörlerin pazarlarda uyguladığı faaliyetlerden ibarettir.

Açıklama:

Acil Durum ve Afet Farkındalık Kampanyalarında Sosyal Pazarlamanın Önemi
A seçeneği doğrudur çünkü ders kitabının ilgili bölümünde sosyal pazarlamanın amacının toplumsal refahın artırılması olduğu açıkça belirtilmiştir. Metinde sosyal pazarlamanın, toplumsal sorunlu alanların belirlenmesinde, bu alanlara ilişkin değişim ve iyileşme sağlanmasında etkin bir araç olduğu ifade edilmektedir. Sosyal pazarlama, topluma fayda sağlama amacını güder ve toplumsal refahı tesis etmek için kâr amacı gütmeyen organizasyonlar tarafından da kullanılır. Diğer seçenekler ise ders kitabındaki bilgiye aykırıdır: Sosyal pazarlama yalnızca kâr amacı güden işletmelere özgü değildir, sorunlu alanları belirlemeyi ve iyileştirmeyi hedefler ve sadece bireyler arası ilişkiler veya ekonomik aktörlerin faaliyetleriyle sınırlı değildir.

Doğru Cevap: A

Soru 26

Aşağıdakilerden hangisi, sosyal pazarlama tanımının ilk olarak kim tarafından ve hangi tarihte yapıldığına dair doğru olan eşleşmedir?

Kennedy ve Santos- 2019

Donovan ve Hanley- 2010

Midbust- 1999

Kotler ve Zaltman- 1971

Klapper- 1969

Açıklama:

Acil Durum ve Afet Farkındalık Kampanyalarında Sosyal Pazarlamanın Önemi
Sosyal pazarlama kavramı ilk Kotler ve Zaltman (1971) tarafından “ürün planlaması, fiyatlandırma, iletişim ve pazar araştırması gibi bileşenler dikkate alınarak sosyal fikirlerin kabul edilebilirliğini etkilemek üzere planlanan programların tasarımı, uygulanması ve kontrolü” olarak tanımlanmıştır.
Kotler ve Zaltman (1971) sosyal pazarlamayı, kâr veya diğer örgütsel hedefler yerine toplumun geneli için faydalar sağlayacak şekilde pazarlamanın ilke ve araçlarının uygulanması olarak nitelendirmiştir.

Doğru Cevap: D

Soru 27

Farklı hedef kitleleri anlamak ve onların ilgisini çekmek, etkili afet farkındalık kampanyaları için oldukça hayatidir. Aşağıdakilerden hangisi hedef kitleleri belirleme ve onları afet farkındalık kampanyalarına etkin bir şekilde dahil etme stratejileri kapsamında takip edilebilecek adımlar arasında sayılamaz?

Kapsamlı araştırmaların yapılması

Personaların oluşturulması

Mesajların ve mesaj dilinin her ortam ve koşulda sabit kalması

Uygun iletişim kanallarının kullanılması

Toplum liderleri ve kuruluşlarla işbirliği yapılması

Açıklama:

Acil Durum Ve Afet Farkındalık Kampanyalarının Tasarlanması
Mesajların ve mesaj dilinin uyarlanması gerekmektedir.Mesajların her bir hedef kitle gruplarının özel ihtiyaçlarına ve özelliklerine göre uyarlanması etkili iletişim için esastır. Kampanya yürütücüleri; ilgili, ilişkilendirilebilir ve hedef kitlenin deneyimleriyle örtüşen mesajlar oluşturmalıdır. Bu, her bir kesimin kültürel geçmişleri ve tercihleriyle uyumlu dil, görseller ve anlatılar kullanmayı içerir. Ayrıca, mesajın hedef kitlenin karşılaştığı belirli endişeleri veya zorlukları ele alacak şekilde uyarlanması da gerekebilir. Kampanya, mesajını her bir gruba göre özelleştirerek hedef kitle ile bir bağ kurabilir ve güven oluşturabilir, böylece davranış değişikliği ve eyleme geçme olasılığını artırabilir.

Doğru Cevap: C

Soru 28

Başarılı acil durum ve afet farkındalık kampanyalarının etkisini artırmak için aşağıdaki stratejilerden hangisi uygulanmalıdır?

Kampanya mesajlarında yalnızca resmi devlet dilini kullanmak

Kamu kurumlarıyla veri paylaşımını sınırlandırmak

Sadece kâr amacı güden kuruluşlarla iş birliği yapmak

Yerel toplulukların katılımını sağlamak

Kampanyayı yalnızca ulusal medyada duyurmak

Açıklama:

Acil Durum Ve Afet Farkındalık Kampanyalarının Tasarlanması/ Paydaşlarla İşbirliği
D seçeneği doğrudur çünkü, başarılı acil durum ve afet farkındalık kampanyalarının yerel toplulukların katılımı üzerine inşa edilmektedir. Yerel topluluklar, kendi özel ihtiyaç ve zorluklarına dair bilgiye sahip olduklarından, kampanyaların yerel bağlama uygun hale gelmesine katkı sağlarlar. Toplum liderleri, mahalle dernekleri ve küçük grupların katılımı, kampanyanın sahiplenilmesini teşvik ederek toplumsal düzeyde kolektif sorumluluğu artırır ve olumlu davranış değişikliği olasılığını yükseltir.
Diğer seçenekler ise bu stratejilerin tersini veya etkisiz yöntemleri ifade etmekte olup, başarılı kampanya hedefleriyle uyuşmamaktadır.

Doğru Cevap: D

Soru 29

Sosyal farkındalık kampanyasının belirli mecralar üzerinden tanıtımının yapılması, pazarlama karmasını ifade eden 4P’nin hangi unsuru kapsamında değerlendirilir?

Ürün

Fiyat

Maliyet

Dağıtım

Tutundurma

Açıklama:

Acil Durum Ve Afet Farkındalık Kampanyalarının Uygulanması Ve Değerlendirilmesi
Sosyal pazarlama uygulamaları pazarlama disiplinin bir diğer önemli kavram bütünü olan ve pazarlama karmasını ifade eden 4P (Ürün-Fiyat-Dağıtım-Tutundurma) açısından değerlendirildiğinde:

Ürün: Afetlere yönelik sosyal farkındalık kampanyalarının tasarlanması ve uygulanabilir hâle getirilmesi, bu sayede toplumda beklenen davranış değişimine neden olabilecek olan değer önerilerinin sunulması

Fiyat/Maliyet: Sosyal farkındalık kampanyasının tasarlanması, geliştirilmesi, tanıtımı ve halka ulaştırılması kapsamında karşılaşılabilecek maliyetlerin toplamı

Dağıtım: Sosyal farkındalık kampanyasının hedef kitle tarafından erişilebilir ve ulaşılabilir olması ve bu kapsamda kampanyanın hedef kitleye hangi kanallar aracılığıyla ulaştırılabileceğinin belirlenmesi

Tutundurma: Sosyal farkındalık kampanyasının belirli mecralar üzerinden tanıtımının ve tutundurma faaliyetlerinin gerçekleştirilmesi (Örn. TV, radyo, gazete vb. geleneksel mecra ya da internet, sosyal medya vb. yeni medya aracılığıyla)

Doğru Cevap: E

Soru 30

Acil durum ve afet farkındalık kampanyalarının başarılı bir şekilde uygulanması titiz bir planlama, stratejik kaynak tahsisi, sürekli izleme ve iyileştirme gerektirir. Aşağıda sıralanan maddelerden hangisi, kampanyanın başarılı olması için geçerli değildir?

Zaman çizelgesi planlaması

Bütçeleme ve kaynak tahsisi

İlgi ve uyarlanabilirlik

Sınırlı ve kısa süreli etki

İzleme ve geri bildirim

Açıklama:

Acil Durum Ve Afet Farkındalık Kampanyalarının Uygulanması Ve Değerlendirilmesi / Acil Durum ve Afet Farkındalık Kampanyasının Başarılı bir Şekilde Uygulanması
Farkındalık kampanyalarında sürdürülebilirliği ve uzun vadeli etkisini sağlayabilmek için stratejik planlamaya ihtiyaç vardır. Bu süreç, finansman sürdürülebilirliği ve paydaş katılımı gibi faktörlerin dikkate alınmasını içerir. Kamu kurumları, kâr amacı gütmeyen kuruluşlar ve toplum liderleri de dahil olmak üzere kilit paydaşlarla ortaklıklar geliştirmek, kampanya için uzun vadeli destek ve kaynakların güvence altına alınmasına katkı sunabilmektedir. Bu ortaklıklar aynı zamanda kampanyanın erişimini ve etkisini artırabilecek ek uzmanlık ve ağlara erişim sağlayabilecektir (Meyer vd., 2016).
Bir farkındalık kampanyasının uygulanması çok sayıda zorluğu beraberinde getirse de dikkatli planlama, kaynak tahsisi, sürekli izleme ve iyileştirme aşamalarının başarılı bir şekilde işe koşulması, kampanyanın etkinliğini artırabilmekte ve uzun vadeli sürdürülebilirliğini sağlayabilmektedir. Kampanya yürütücüleri bu stratejileri izleyerek uygulamanın getirdiği bazı zorlukları aşabilir ve kampanyanın erişimini, ilgi düzeyini ve etkisini en üst düzeye çıkarabilir. Sonuç olarak bu yaklaşım, olumlu davranış değişikliği oluşturma ve hedef kitle üzerinde kalıcı bir etki oluşturma gibi istenilen sonuçlara ulaşılmasını kolaylaştıracaktır.
D seçeneğinde tam tersi ifade edilmiştir.

Doğru Cevap: D

Soru 31

nisiyatif almak ve olası sorunları veya zorlukları ortaya çıkmadan önce öngörmek şeklinde tanımlanan kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Reaktif olmak

Proaktif olmak

Pasif kalmak

Talimat beklemek

Problemleri ortaya çıktıktan sonra çözmek

Açıklama:

Proaktif Olmak: İnisiyatif almak ve olası sorunları veya zorlukları ortaya çıkmadan önce öngörmek anlamına gelir. Aktif olarak çözüm aramayı ve sorunları yönetilmesi daha zor hâle gelmeden önce ele almak için önleyici tedbirler almayı içerir.

Doğru Cevap: B

Soru 32

İlk olarak Kotler ve Zaltman (1971) tarafından “ürün planlaması, fiyatlandırma, iletişim ve pazar araştırması gibi bileşenler dikkate alınarak sosyal fikirlerin kabul edilebilirliğini etkilemek üzere planlanan programların tasarımı, uygulanması ve kontrolü” olarak tanımlanan kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Kurumsal iletişim

Ticari pazarlama

Halkla ilişkiler

Sosyal pazarlama

Sosyal sorumluluk projesi

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 33

Aşağıdakilerden hangisi hedef kitleleri belirleme ve onları afet farkındalık kampanyalarına etkin bir şekilde dahil etme stratejileri arasında gösterilmez?

Kapsamlı araştırmaların yapılması

Hedef kitlenin bütünleştirilmesi

Personaların/Kişilerin Oluşturulması

Uygun İletişim Kanallarının Kullanılması

Toplum Liderleri ve Kuruluşlarla İş Birliği Yapılması

Açıklama:

Hedef kitleleri belirleme ve onları afet farkındalık kampanyalarına etkin bir şekilde dahil etme stratejileri kapsamında şu adımlar takip edilebilir:

Kapsamlı Araştırmaların Yapılması
Hedef Kitlenin Alt Gruplara Ayrılması
Personaların/Kişilerin Oluşturulması
Uygun İletişim Kanallarının Kullanılması
Mesajların ve Mesaj Dilinin Uyarlanması
Toplum Liderleri ve Kuruluşlarla İş Birliği Yapılması
Hikâye Anlatımının ve Kişisel Anlatıların Dahil Edilmesi
İzleme ve Değerlendirme

Doğru Cevap: B

Soru 34

Hedef kitle gruplarının karşılaştığı gerçekleri ve zorlukları yansıtan hikâyeleri ve deneyimleri dahil ederek kampanya daha derin bir düzeyde yankı uyandırabilir. Öyle ki kişisel anlatılar hazırlıklı olmanın önemini vurgulayabilir, afetlerin etkisini gösterebilir ve harekete geçme konusunda insanları güdüleyebilir. Bu hikâyeler, mesajları daha ilişkilendirilebilir, akılda kalıcı ve etkili hâle getirerek davranış değişikliği ve hazırlık faaliyetlerine katılım olasılığını artırabilir.
Yukarıda detayları verilen hedef kitlelerii afet farkındalık kampanyalarına dahil etme stratejisi aşağıdakilerden hangisidir?

Kapsamlı araştırmaların yapılması

Kişilerin oluşturulması

Uygun iletişim kanallarının kullanılması

Mesajların ve mesaj dilinin uyarlanması

Hikaye anlatımının ve kişisel anlatımların dahil edilmesi

Açıklama:

Hikâye Anlatımının ve Kişisel Anlatıların Dahil Edilmesi: Hikâye anlatımı ve kişisel anlatılar, kampanyaya herkesi dahil edebilme ve hedef kitleyi duyuşsal anlamda etkileyerek bağlar kurma potansiyeline sahiptir. Hedef kitle gruplarının karşılaştığı gerçekleri ve zorlukları yansıtan hikâyeleri ve deneyimleri dahil ederek kampanya daha derin bir düzeyde yankı uyandırabilir. Öyle ki kişisel anlatılar hazırlıklı olmanın önemini vurgulayabilir, afetlerin etkisini gösterebilir ve harekete geçme konusunda insanları güdüleyebilir. Bu hikâyeler, mesajları daha ilişkilendirilebilir, akılda kalıcı ve etkili hâle getirerek davranış değişikliği ve hazırlık faaliyetlerine katılım olasılığını artırabilir.

Doğru Cevap: E

Soru 35

I- Mesajın uygunluğu
II- Karmaşıklık
III- Duyuşsal olarak ilgi çekicilik
Yukarıdakilerden hangisi veya hangileri afet kampanyalarında kullanılan mesajların özellikleri arasındadır?

Yalnız I

Yalnız II

I ve II

I ve III

II ve III

Açıklama:

Bir diğer önemli husus da mesajın uygunluğu, basitliği ve duyuşsal olarak çekici olmasıdır. Kampanya mesajlarının hedef kitlenin beklentileriyle uyumlu, net ve ikna edici olması gerekmektedir. Ayrıca bireylere bir taraftan gerekli bilgileri sağlarken diğer taraftan onları hızlı ve bilinçli bir şekilde harekete geçmeleri için motive etmelidir. Mevcut kampanyaların içeriği değerlendirilerek mesajın geliştirilebileceği alanlar belirlenebilir, hedef kitlede yankı uyandırması ve istenen eylemleri etkili bir şekilde iletmesi gereken mesajlar tasarlanabilir. Söz konusu değerlendirme ise mesajın ilgi düzeyi, basitliği ve duyuşsal çekiciliğinin değerlendirilmesini içerir.

Doğru Cevap: D

Soru 36

Sosyal medya platformlarını kullanarak hangi özel sonuçlara ulaşılmak istenildiği açık bir şekilde tanımlanmalıdır. Örneğin, hedefler arasında potansiyel afetlerle ilgili tehlikeler hakkında farkındalığı artırmak, bireyleri hazırlık önlemleri almaya teşvik etmek ya da afet müdahale ve kurtarma çabalarına toplum katılımını teşvik etmek yer alabilir.
Yukarıda sözü edilen afet durum farkındalık kampanyasının sosyal medya uyarlama aşaması aşağıdakilerden hangisidir?

Net hedeflerin belirlenmesi

Hedef kitlenin belirlenmesi

Platform seçimi

İçerik oluşturma

Topluluk katılımı

Açıklama:

Net Hedeflerin Belirlenmesi: Bir acil durum ve afet farkındalık kampanyasında sosyal medyadan yararlanmanın ilk adımı, net hedefler belirlemektir. Sosyal medya platformlarını kullanarak hangi özel sonuçlara ulaşılmak istenildiği açık bir şekilde tanımlanmalıdır. Örneğin, hedefler arasında potansiyel afetlerle ilgili tehlikeler hakkında farkındalığı artırmak, bireyleri hazırlık önlemleri almaya teşvik etmek ya da afet müdahale ve kurtarma çabalarına toplum katılımını teşvik etmek yer alabilir. Net hedefler belirlendiğinde kampanya için bir yol haritası da sunulduğundan, çabaların hedeflere odaklanması ve uyumlu olması da sağlanmış olacaktır.

Doğru Cevap: A

Soru 37

Afet kampanyasının sosyal medya platformu üzerindeki etkisinin sürekli olarak takip edilip değerlendirilmesi afet kampanyasının sosyal medya entegrasyonun hangi aşamasıyla ilgilidir?

Topluluk katılımı

Bilginin doğruluğu

Uyarlama ve yineleme

Metrikler ve analiz

Platform seçimi

Açıklama:

Metrikler ve Analiz: Kampanyanın sosyal medya platformları üzerindeki etkisinin sürekli olarak izlenmesi ve analiz edilmesi önemlidir. Kampanyanın etkinliğinin değerlendirilmesinde erişim, etkileşim, dönüşüm ile, tıklama oranları ve diğer ilgili göstergeler gibi metriklerin takip edilmesi gerekmektedir. Veri toplamak için platformların kendisinden ya da üçüncü taraf yazılımlar tarafından sağlanan analiz araçları kullanılabilmektedir. Söz konusu metrikler aracılığıyla eğilimler ortaya konulabilir, kitle davranışlarının yönü tespit edilebilir ve iletişim stratejilerinin başarısı değerlendirilebilir.

Doğru Cevap: D

Soru 38

I- Yerel toplulukların katılımı sağlamak
II- Lokal boyuttaki insanları dahil etmek
III- Kamu kurumları ile ortaklık yapmak
Yukarıdakilerden hangisi veya hangileri acil durum ve afet farkındalık kampanyalarında başarılı bir şekilde paydaşlarla iş birliği sağlanabilmesi için gereken stratejiler arasındadır?

Yalnız I

Yalnız II

I ve II

I ve III

II ve III

Açıklama:

Acil durum ve afet farkındalık kampanyalarında başarılı bir şekilde paydaşlarla iş birliği sağlanabilmesi için şu stratejilerin işe koşulması önemlidir:

Yerel toplulukların katılımını sağlamak
Kamu kurum ve kuruluşları ile ortaklık yapmak
Kâr amacı gütmeyen kuruluşlarla iş birliği
Fenomenleri ve önemli kanaat önderlerini dahil etmek

Doğru Cevap: D

Soru 39

I- Girdiler
II- Faaliyetler
III- Süreçler
Yukarıdakilerden hangisi veya hangileri mantık modelinin bileşenleri arasındadır?

Yalnız I

Yalnız II

I ve II

I ve III

II ve III

Açıklama:

Mantık modeli program faaliyetleri, çıktıları, sonuçları ve etkileri arasındaki neden-sonuç ilişkisinin görsel bir temsilini sağlamaktadır. Bir programın girdilerini, faaliyetlerini, çıktılarını, sonuçlarını ve etkilerini anlamak için sistematik bir yol sunmaktadır.

Doğru Cevap: C

Soru 40

Aşağıdakilerden hangisi acil durum ve afet farkındalık kampanyası için SROI analizinin yapılması için takip edilmesi gereken adımlar arasında yer almamaktadır?

Paydaşların belirlenmesi

Kapsamın genişletilmesi

Sonuçların haritalandırılması

Sonuçlara değer biçilmesi

Bulgların sunulması

Açıklama:

Acil durum ve afet farkındalık kampanyası için SROI analizinin yapılması için şu adımların takip edilmesi gerekir (Gosselin vd., 2020):

Kapsamın tanımlanması
Paydaşların belirlenmesi
Sonuçların ve etkilerin haritalandırılması
Göstergelerin oluşturulması
Sonuçlara değer biçilmesi
SROI oranının hesaplanması
Niteliksel faktörlerin göz önünde bulundurulması
Bulguların sunulması

Doğru Cevap: B

Ünite 3

Soru 1

Afet bilinci ve farkındalığının artırılması, paydaşların ikna edilmesi, kamuoyuna doğru ve kesintisiz bilgi sağlanması ile saha unsurlarının etkin çalışmasına yardımcı olacak haberleşme planlarını da içeren süreçlerin koordinasyonu aşağıdaki kavramlardan hangisi ile tanımlanır?

Afet İletişimi

Afet

Planlama

Kitle iletişimi

İyileştirme

Açıklama:

Afet İletişimi: Afet bilinci ve farkındalığının artırılması, paydaşların ikna edilmesi, kamuoyuna doğru ve kesintisiz bilgi sağlanması ile saha unsurlarının etkin çalışmasına yardımcı olacak haberleşme planlarını da içeren iletişim süreçlerinin koordinasyonu olarak tanımlanabilir.

Doğru Cevap: A

Soru 2

Aşağıdakilerden hangisi afet yönetimi aşamalarından birisi değildir?

Risk azaltma

Planlama

Hazırlık

Müdahale

İyileştirme

Açıklama:

Afet yönetiminin geleneksel olarak dört temel aşamadan oluştuğu kabul edilmektedir. Bu aşamalar/süreçler sırasıyla risk azaltma, hazırlık, müdahale ve iyileştirme

Doğru Cevap: B

Soru 3

Aşağıdakilerden hangisi afet ve kriz durumlarında karmaşık ve çelişkili mesajlaşmanın önüne geçilmesi için dikkat edilmesi gereken hususlardan birisi değildir?

Hatalardan ve manipülasyondan kaçınılmalıdır

Yetkili bir kurum tarafından afet ve acil durum iletişimi planlanmalı ve koordine edilmelidir.

Görünür bir sözcü aracılığıyla iletişim şeffaf hâle getirilmelidir.

Sağlıklı bir bilgi akışı sağlamak için iletişim ağı kurulmalıdır.

Kamuoyuyla sınırlı bilgi paylaşımı yapılmalıdır

Açıklama:

Afet ve kriz durumlarında karmaşık ve çelişkili mesajlaşmanın önüne geçilmesi için şu hususlara dikkat edilmelidir:

Yetkili bir kurum tarafından afet ve acil durum iletişimi planlanmalı ve koordine edilmelidir.
Görünür bir sözcü aracılığıyla iletişim şeffaf hâle getirilmelidir.
Sağlıklı bir bilgi akışı sağlamak için iletişim ağı kurulmalıdır.
Kamuoyuyla doğru ve net bilgi paylaşımıyla güven tesis edilmelidir.
Hatalardan ve manipülasyondan kaçınılmalıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 4

Olası problemleri önceden tahmin edip onları çözmek için iletişimin gerekli adımları atacak şekilde kullanılmasını ifade eder. Acil durum ve afet farkındalık iletişiminde ise potansiyel acil durumları ve afetleri önceden tahmin ederek, bunlara hazırlanarak kamuoyunu bilgilendirmeyi ve bilinçlendirmeyi amaçlayan bir iletişim yaklaşımı aşağıdakilerden hangisidir?

Proaktif iletişim

İyileştirme sürecinde iletişim

Afet iletişimi

Risk azaltma sürecinde iletişim

Afet sürecinde iletişim

Açıklama:

Proaktif iletişim, olası problemleri önceden tahmin edip onları çözmek için iletişimin gerekli adımları atacak şekilde kullanılmasını ifade eder. Acil durum ve afet farkındalık iletişiminde proaktif iletişim ise potansiyel acil durumları ve afetleri önceden tahmin ederek, bunlara hazırlanarak kamuoyunu bilgilendirmeyi ve bilinçlendirmeyi amaçlayan bir iletişim yaklaşımıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 5

Aşağıdakilerden hangisi afet iletişiminin kamuoyuna ilişkin yürüttüğü afet öncesi faaliyetlerden birisidir?

Veri Değerlendirme ve Paylaşım

Hızlı, Güvenilir ve Şeffaf Bilgi

Farkındalık ve Bilinçlendirme

İyileşme/İyileştirme Sürecine Katılım

Dijital Elektronik İletişim Araçları

Açıklama:

Afet iletişiminin kamuoyuna ilişkin yürüttüğü faaliyetleri afet öncesinde, afet sırasında ve afet sonrasında olarak ele alabilmek ve şu şekilde özetleyebilmek mümkündür:
Afet Öncesinde
- Farkındalık ve Bilinçlendirme: Olası afetlere ilişkin tüm paydaşların farkındalıklarını artırmak ve bilinçlenmelerini sağlamak.
- Eyleme Teşvik: Kişi, kurum ve sosyal yapıları riskleri azaltmak ve afete hazırlanmak için harekete geçmeye teşvik etmek.
- Katılım ve Destek Sağlama: Kamuoyunu afet yönetimine katılmaya ve önleyici tedbirlere ilişkin atılacak adımları desteklemeye ikna etmek.

Doğru Cevap: C

Soru 6

Aşağıdakilerden hangisi afet iletişiminin kamuoyuna ilişkin yürüttüğü afet sonrası faaliyetlerden birisi değildir?

Adım Planı Paylaşımı

Dijital Elektronik İletişim Araçları

İyileşme/İyileştirme Sürecine Katılım

Veri Değerlendirme ve Paylaşım

Katılım ve Destek Sağlama

Açıklama:

Afet Sonrasında
- Katılım ve Destek Sağlama: Afete hazırlık ve risk azaltma sürecinden başlayıp afete müdahale ve sonrasındaki yeniden yapılanma sürecine kadar her aşamada afet iletişiminin kitleleri bilgilendirici, aynı zamanda sürece katılım ve desteği artırıcı bir rol oynamasını sağlamak.
- İyileşme/İyileştirme Sürecine Katılım: Kişi ve kurumsal yapıların iyileşme/ iyileştirme sürecine etkin katılımlarını sağlamak
- Adım Planı Paylaşımı: Muhatapların hangi adımların nerede, ne zaman, kim/kimler tarafından, neden ve hangi amaçla atılacağını bilmesini sağlamak.
- Dijital Elektronik İletişim Araçları: Dijitalin analoga kıyasla daha hızlı, daha ucuz ve kullanımının daha kolay olması, sosyal medyanın çift yönlü ve etkileşimli yapısı gibi özellikler ile afet iletişiminde daha etkin rol oynamasını sağlamak.

Doğru Cevap: D

Soru 7

Aşağıdakilerden hangisi afet iletişiminin birimlerin koordinasyonuyla ilgili yürüttüğü faaliyetlerden birisi değildir?

Haberleşme Sistemi Tasarımı

Hızlı, Güvenilir ve Şeffaf Bilgi Akışı

Müdahale ve İyileştirme Süreci

Koordinasyon Planlama ve Yürütme

Afet Etkisinin Genişlemesini Önleme

Açıklama:

Afet iletişiminin birimlerin koordinasyonuyla ilgili yürüttüğü faaliyetleri şu şekilde özetleyebilmek mümkündür:
Haberleşme Sistemi Tasarımı
Hızlı, Güvenilir ve Şeffaf Bilgi Akışı
İletişim Sistemlerini Hazır Tutma
Koordinasyon Planlama ve Yürütme
Afet Etkisinin Genişlemesini Önleme

Doğru Cevap: C

Soru 8

Sosyal medya platformlarında sorumlu bir şekilde gezinme, bilgiyi eleştirel bir şekilde değerlendirme, gizliliği ve güvenliği koruma, kişinin dijital ayak izini yönetme, saygılı ve bilinçli çevrim içi iletişim kurma becerilerini aşağıdakilerden hangisi ifade etmektedir.

Sosyal medya fenomenliği

Sosyal medya okuryazarlığı

Sosyal medya yönetimi

Sosyal medya işlevi

Sosyal medyanın gücü

Açıklama:

Sosyal medya okuryazarlığı, sosyal medya platformlarında sorumlu bir şekilde gezinme, bilgiyi eleştirel bir şekilde değerlendirme, gizliliği ve güvenliği koruma, kişinin dijital ayak izini yönetme, saygılı ve bilinçli çevrim içi iletişim kurma becerilerini ifade eder.

Doğru Cevap: B

Soru 9

Aşağıdakilerden hangisi sosyal medyanın acil durum ve afet farkındalığı iletişiminde sağladığı faydalardan birisi değildir?

Hızlı ve güncel bilgi sağlar

Farkındalık oluşturur

Yardım ve destek koordinasyonu sağlar

Topluluk oluşumunu teşvik eder

Merkezi bir bakış bakış açısı sunar

Açıklama:

Sosyal medyanın acil durum ve afet farkındalığı iletişiminde sağladığı faydalar şu şekilde özetlenebilmektedir:

Geleneksel medyayı tamamlayıcıdır
Geleneksel medyayı doğrulayıcıdır.
Acil durum ve afetlerde yoğun kullanılır
Hızlı ve güncel bilgi sağlar
Farklı bakış açıları sunar
Topluluk oluşumunu teşvik eder
Yardım ve destek koordinasyonu sağlar
Farkındalık oluşturur

Doğru Cevap: E

Soru 10

Aşağıdakilerden hangisi sosyal medya fenomenleri ve paydaşlarla iş birliği yapılmanın sağladığı yararlar arasında yer almaz

Acil durum iletişiminin erişimini ve etkisini artırmak

Bilgilerin daha geniş bir kitleye yayılmasına yardımcı olabilirler

Güvenilirliklerinden yararlanmak iletişim çabalarının etkinliğini artıracaktır

Sahte/yanlış bilgilerin yayılımını azaltır

Acil durum müdahale faaliyetlerine ilişkin toplumsal katılımı da teşvik edecektir.

Açıklama:

Sosyal medya fenomenleri ve paydaşlarla iş birliği yapılması: Acil durum iletişiminin erişimini ve etkisini artırmak için fenomenler, toplum liderleri ve ilgili paydaşlar belirlenerek bunlarla iş birliği yapılmalıdır. Bu kişi ve kuruluşlar yerleşik sosyal ağlara sahiptir ve önemli bilgilerin daha geniş bir kitleye yayılmasına yardımcı olabilirler. Fenomenler ve paydaşlarla iş birliği yaparak onların güvenilirliklerinden yararlanmak iletişim çabalarının etkinliğini artıracaktır (Yong vd., 2020). Bununla birlikte iş birliğine dayalı birliktelikler ortak sorumluluk duygusunu geliştirerek acil durum müdahale faaliyetlerine ilişkin toplumsal katılımı da teşvik edecektir.

Doğru Cevap: D

Soru 11

I. Kamuoyundaki afet farkındalığının artırılması,
II. Alınacak tedbirlere ilişkin muhatapların ikna edilmesi, destek sağlanması,
III. Katılımcı önlemlerin geliştirilmesi,
IV. Afetin kaynağının ortadan kaldırılması
V. Kurumsal örgütlenme ve müdahale yeteneklerinin geliştirilmesi
Afet iletişimine ilişkin verilenlerden hangileri doğrudur?

I-II-III-IV

I-II-III-V

II-III-IV-V

I-III-IV-V

I-II-III-IV-V

Açıklama:

İletişimin rolü kamuoyundaki afet farkındalığının artırılması, alınacak tedbirlere ilişkin muhatapların ikna edilmesi, destek sağlanması, katılımcı önlemlerin geliştirilmesi, paydaşların hazırlanması, kurumsal örgütlenme ve müdahale yeteneklerinin geliştirilmesi gibi çok yönlü faaliyetlerle ilişkilidir.
Afet iletişiminin rolü afet sonrası yeniden yapılanma ve iyileştirme aşamasında da devam eder ve sürecin bir parçası olarak çalışır.

Doğru Cevap: B

Soru 12

I. Afet iletişimi iletişim araç ve yöntemlerinden yararlanarak toplumun afet riskini bilmediği, unuttuğu veya hatırlamaktan kaçındığı süreçte afetin bir gerçeklik olarak orada durduğunu ve potansiyel tehdidi kitlelere hatırlatmak ve göstermekle mükelleftir.
II. Afet iletişimi afetle ilgili süreçlerde bilgi kirliliğini önlemek amacıyla sadece geleneksel medya örgütlenmesinin gücünden yararlanır.
III. Afet iletişimi sürecinde afet gerçeğinin gündemde kalması ve tartışılması için çabalanır.
Afet iletişimine ilişkin verilenlerden hangileri doğrudur?

I-II

I-III

II-III

Yalnız II

I-II-III

Açıklama:

Afet iletişimi iletişim araç ve yöntemlerinden yararlanarak toplumun afet riskini bilmediği, unuttuğu veya hatırlamaktan kaçındığı süreçte afetin bir gerçeklik olarak orada durduğunu ve potansiyel tehdidi kitlelere hatırlatmak ve göstermekle mükelleftir.
• Bunu yaparken hem geleneksel medya örgütlenmesinin gücünden yararlanır hem de sosyal medya başta olmak üzere dijital elektronik iletişim ortamlarından istifade eder.
• Afet gerçeğinin gündemde kalması ve tartışılması için çabalar.
• Yeri geldiğinde geleneksel ünlülerden ve internet ünlülerinden (fenomenlerden) yararlanır. Onların izler kitleleri/takipçileri üzerinden etkileşim oluşturmak için uğraşır.

Doğru Cevap: B

Soru 13

Afetten doğrudan ve dolaylı olarak etkilenen kesimlerin kesintisiz ve sağlıklı bilgi edinmelerini sağlayarak sahadaki çalışmaların daha etkin biçimde yürütülmesine yardım etme afet iletişiminin hangi süreciyle ilgilidir?

Afete Hazırlık ve Risk Azaltma Sürecinde

Müdahale ve İyileştirme Sürecinde

toplumsal etki sürecinde

planlama sürecinde

Farkındalık oluşturma sürecinde

Açıklama:

Afet iletişimi afet öncesinde olduğu gibi yaşandığı andan itibaren yalnızca saha unsurlarını ve onların koordinasyonunu ilgilendiren bir konu değildir. Aynı zamanda afetten doğrudan ve dolaylı olarak etkilenen kesimlerin kesintisiz ve sağlıklı bilgi edinmelerini sağlayarak sahadaki çalışmaların daha etkin biçimde yürütülmesine yardım eder. Afet gibi olağanüstü durumlarda bilgi akışının mümkün oldukça birincil kaynaklardan, karmaşaya yer bırakmayacak netlikte ve kesintisiz olması gerekir

Doğru Cevap: B

Soru 14

Aşağıdakilerden hangisi afet ve kriz durumlarında karmaşık ve çelişkili mesajlaşmanın önüne geçilmesi için dikkat edilmesi gerekenlerden biri değildir?

Yetkili bir kurum tarafından afet ve acil durum iletişimi planlanması

Görünür bir sözcü aracılığıyla iletişim şeffaf hâle getirilmesi

Sağlıklı bir bilgi akışı sağlamak için iletişim ağının sınırlandırılması

Kamuoyuyla doğru ve net bilgi paylaşımıyla güven tesis edilmesi

Hatalardan ve manipülasyondan kaçınılması

Açıklama:

Dolayısıyla afet ve kriz durumlarında karmaşık ve çelişkili mesajlaşmanın önüne geçilmesi için şu hususlara dikkat edilmelidir:
• Yetkili bir kurum tarafından afet ve acil durum iletişimi planlanmalı ve koordine edilmelidir.
• Görünür bir sözcü aracılığıyla iletişim şeffaf hâle getirilmelidir.
• Sağlıklı bir bilgi akışı sağlamak için iletişim ağı kurulmalıdır.
• Kamuoyuyla doğru ve net bilgi paylaşımıyla güven tesis edilmelidir.
• Hatalardan ve manipülasyondan kaçınılmalıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 15

I. Farkındalık ve Bilinçlendirme
II. Eyleme Teşvik
III. Katılım ve Destek Sağlama
IV. Sözcülük
Verilenlerden hangileri afet iletişimin afet öncesi süreçleri ile ilgilidir?

I-II-III

II-III_IV

I-III-IV

I-II-IV

I-II-III-IV

Açıklama:

bağlamında afet iletişiminin kamuoyuna ilişkin yürüttüğü faaliyetleri afet öncesinde, afet sırasında ve afet sonrasında olarak ele alabilmek ve şu şekilde özetleyebilmek mümkündür:
• Afet Öncesinde
- Farkındalık ve Bilinçlendirme: Olası afetlere ilişkin tüm paydaşların farkındalıklarını artırmak ve bilinçlenmelerini sağlamak.
- Eyleme Teşvik: Kişi, kurum ve sosyal yapıları riskleri azaltmak ve afete hazırlanmak için harekete geçmeye teşvik etmek.
- Katılım ve Destek Sağlama: Kamuoyunu afet yönetimine katılmaya ve önleyici tedbirlere ilişkin atılacak adımları desteklemeye ikna etmek.

Doğru Cevap: A

Soru 16

I. Hızlı, Güvenilir ve Şeffaf Bilgi
II. Veri Değerlendirme ve Paylaşım
III. Sözcülük
IV. Eyleme teşvik
Afet iletişimine ilişkin yukarıda verilenlerden hangisi afet sırasına ilişkindir?

I-II-III

I-II-IV

I-III-IV

II-III-IV

I-II-III-IV

Açıklama:

afet iletişiminin kamuoyuna ilişkin yürüttüğü faaliyetleri afet öncesinde, afet sırasında ve afet sonrasında olarak ele alabilmek ve şu şekilde özetleyebilmek mümkündür:
• Afet Öncesinde
- Farkındalık ve Bilinçlendirme: Olası afetlere ilişkin tüm paydaşların farkındalıklarını artırmak ve bilinçlenmelerini sağlamak.
- Eyleme Teşvik: Kişi, kurum ve sosyal yapıları riskleri azaltmak ve afete hazırlanmak için harekete geçmeye teşvik etmek.
- Katılım ve Destek Sağlama: Kamuoyunu afet yönetimine katılmaya ve önleyici tedbirlere ilişkin atılacak adımları desteklemeye ikna etmek.
• Afet Sırasında
- Hızlı, Güvenilir ve Şeffaf Bilgi: Geleneksel medya, telsiz sistemleri ve dijital iletişim araçlarından yararlanarak bilgi arayışında olan kitlelere hızlı, güvenilir, şeffaf ve kesintisiz bilgi ulaştırmak.
- Veri Değerlendirme ve Paylaşım: Elde edilen verileri bir iletişim merkezine aktararak hızlıca değerlendirmek ve kamuoyuna doğrudan ve basın aracılığıyla aktarmak.
- Sözcülük: Bilgi paylaşımında belli bir kurumun ve hatta belli bir sözcünün görevlendirilmesi.

Doğru Cevap: A

Soru 17

I. Veri değerlendirme ve paylaşım: Elde edilen verileri bir iletişim merkezine aktararak hızlıca değerlendirmek ve kamuoyuna doğrudan ve basın aracılığıyla aktarmak.
II. İyileşme/İyileştirme sürecine katılım: Kişi ve kurumsal yapıların iyileşme/ iyileştirme sürecine etkin katılımlarını sağlamak.
III. Adım planı paylaşımı: Muhatapların hangi adımların nerede, ne zaman, kim/kimler tarafından, neden ve hangi amaçla atılacağını bilmesini sağlamak.
IV. Dijital elektronik iletişim araçları: Dijitalin analoga kıyasla daha hızlı, daha ucuz ve kullanımının daha kolay olması, sosyal medyanın çift yönlü ve etkileşimli yapısı gibi özellikler ile afet iletişiminde daha etkin rol oynamasını sağlamak.
Yukarıda verilenlerden hangileri afet iletişiminin kamuoyuna ilişkin afet sonrası yürüttüğü faaliyetler arasında yer almaktadır?

I-II-III

II-III-IV

I-III-IV

I-II-IV

I-II-III-IV

Açıklama:

Afet Sonrasında
- Katılım ve Destek Sağlama: Afete hazırlık ve risk azaltma sürecinden başlayıp afete müdahale ve sonrasındaki yeniden yapılanma sürecine kadar her aşamada afet iletişiminin kitleleri bilgilendirici, aynı zamanda sürece katılım ve desteği artırıcı bir rol oynamasını sağlamak.
- İyileşme/İyileştirme Sürecine Katılım:
Kişi ve kurumsal yapıların iyileşme/ iyileştirme sürecine etkin katılımlarını sağlamak.
- Adım Planı Paylaşımı: Muhatapların hangi adımların nerede, ne zaman, kim/kimler tarafından, neden ve hangi amaçla atılacağını bilmesini sağlamak.
- Dijital Elektronik İletişim Araçları: Dijitalin analoga kıyasla daha hızlı, daha ucuz ve kullanımının daha kolay olması, sosyal medyanın çift yönlü ve etkileşimli yapısı gibi özellikler ile afet iletişiminde daha etkin rol oynamasını sağlamak.

Doğru Cevap: B

Soru 18

Aşağıdakilerden hangisi sosyal medya platformlarının acil durum ve afet farkındalığı iletişiminde sağladığı yararlardan biri değildir?

Bireylerin aktif katılımını sağlar.

Topluluk ve kolektif sorumluluk duygusunu teşvik eder.

Şeffaflığı ve güveni artırır.

Etkilenen bireylerin acil durumlar sırasında bilinçli kararlar verebilmelerini sağlar.

Kuruluşların geniş bir kitleye bilgi yaymasını sınırlandırır.

Açıklama:

sosyal medya platformlarının acil durum ve afet farkındalığı iletişiminde sağladığı yararlar şu şekilde özetlenebilir:
• Bireylerin aktif katılımını sağlar.
• Topluluk ve kolektif sorumluluk duygusunu teşvik eder.
• Acil durum müdahale ekiplerinden anında destek, bilgi ve kaynak arayabilecekleri sanal forumlar sunar.
• Acil durum yönetimi ekipleri ile halk arasında doğrudan iletişim kurulmasına imkân verir.
• Şeffaflığı ve güveni artırır.
• Bilginin zamanında ve özel olarak dağıtılmasını sağlar.
• Etkilenen bireylerin acil durumlar sırasında bilinçli kararlar verebilmelerini sağlar.
• Fiziksel sınırları aşarak bilgiye erişimi genişletir. Kuruluşların geniş bir kitleye bilgi yaymasına olanak verir.
• Sosyal ağların ve fenomenlerin gücünden yararlanarak iletişim çabalarının erişimini ve etkisini artırır.

Doğru Cevap: E

Soru 19

"Konuşmaları, eğilimleri ve kamuoyu duyarlılığını gerçek zamanlı olarak izlemek için sosyal medya izleme araçlarından yararlanmak gerekir. Bu araçlar, ortaya çıkan sorunlar, endişeler ve derhâl ele alınması gereken yanlış bilgiler hakkında değerli bilgiler sağlar. Bu sayede kamuoyundan gelen soruların tespit edilmesi ve yanıtlanması mümkün olacaktır. Sosyal medyayı takip etmek potansiyel riskleri veya tehditleri önceden tespit etmeyi ve iletişim stratejilerini bu doğrultuda güncellemeyi mümkün kılacaktır." stratejisi acil durum ve afet iletişiminin sosyal medya özelinde etkin biçimde yönetilebilmesine yönelik aşağıda verilen hangi strateji ile ilgilidir?

Sosyal medya yönetim merkezinin kurulması

Kriz iletişimi planının geliştirmesi

Doğrulamaya öncelik verilmesi

Gerçek zamanlı izleme araçlarından yararlanılması

Halkla etkileşim kurulması

Açıklama:

Gerçek zamanlı izleme araçlarından yararlanılması: Konuşmaları, eğilimleri ve kamuoyu duyarlılığını gerçek zamanlı olarak izlemek için sosyal medya izleme araçlarından yararlanmak gerekir. Bu araçlar, ortaya çıkan sorunlar, endişeler ve derhâl ele alınması gereken yanlış bilgiler hakkında değerli bilgiler sağlar. Bu sayede kamuoyundan gelen soruların tespit edilmesi ve yanıtlanması mümkün olacaktır. Sosyal medyayı takip etmek potansiyel riskleri veya tehditleri önceden tespit etmeyi ve iletişim stratejilerini bu doğrultuda güncellemeyi mümkün kılacaktır (Puschmann ve Powell, 2018).

Doğru Cevap: D

Soru 20

Sosyal medya yönetim merkezinin kurulması

Kriz iletişimi planının geliştirmesi

Doğrulamaya öncelik verilmesi

Gerçek zamanlı izleme araçlarından yararlanılması

Halkla etkileşim kurulması

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 21

"……. etkilediği topluluğun yaşamsal altyapısını kısmen veya tamamen işlevsiz kılmakla birlikte sebep olduğu can ve mal kayıplarının olduğu kriz ortamlarıdır."
Noktalı yere aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?

İşsizlik

Ekonomik kriz

Kaza

Afet

Hırsızlık

Açıklama:

sayfa 67

Doğru Cevap: D

Soru 22

Aşağıdakilerden hangisi afet iletişiminde planlamanın sağladığı yararlardan değildir?

Afet anında kamuoyunun nasıl ve kim tarafından bilgilendirileceği belirlenir.

Görev yapan birimlerin yöntemleri belirlenir.

Koordinasyonun doğru ilerlemesini sağlar.

İletişimde kullanılacak araçlar belirlenir.

Afet bölgesinde yakınları olan insanların hızlı şekilde bölgeye getirilmesi sağlanır.

Açıklama:

sayfa 68

Doğru Cevap: E

Soru 23

Aşağıdakilerden hangisi afet yönetiminin 4 temel aşamasından biridir?

Risk alma

Yapılandırma

Müdahale

Sonuçlandırma

Zamanlama

Açıklama:

syf 68 Afet yönetiminin geleneksel olarak dört temel aşamadan oluştuğu kabul edilmektedir. Bu aşamalar/süreçler sırasıyla risk azaltma, hazırlık, müdahale ve iyileştirme olarak tanımlanmaktadır (McLo- ughlin, 1985).

Doğru Cevap: C

Soru 24

Afet ile ilgili hangisi doğrudur?

Afetler sadece insanları ilgilendirir.

Afetlerin hepsi doğa kaynaklıdır.

Afet iletişiminin amacı olan kötü olayların unutulmasını sağlamaktır.

Afet bilincinin yüksek olması olası bir afet anında ve sonrasında yaşanması muhtemel kayıpları kayda değer ölçüde azaltma potansiyeli taşır.

Afet ile ilgili verilen mesajlar kişiselleştirilmeden tasarlanması etki düzeyini arttırır.

Açıklama:

Sayfa 72

Doğru Cevap: D

Soru 25

Afet ve kriz durumunda aşağıdakilerden hangisinin yapılması en doğru mesajın verilmesini sağlar?

Kamuoyuyla gelen her bilginin paylaşılmamalıdır.

Yetkili bir kurum tarafından afet ve acil durum iletişimi planlanmalı ve koordinasyonu yerel kuruma devredilmelidir.

Manipülasyonlar sürdürülerek halk sakinleştirilmelidir.

Sağlıklı bir bilgi akışı sağlamak için mevcut günlük kullanılan iletişim ağı devam ettirilmelidir.

Birden fazla sözcü belirlenmeli, iletişim çoklu hâle getirilmelidir.

Açıklama:

sayfa 73

Doğru Cevap: A

Soru 26

Proaktif iletişimle ilgili hangisi doğrudur?

Mevcut kriz durumunun büyümesine neden olabilir.

Afet dışında yaşayan insanların haber almasını zorlaştırabilir.

Hem afete maruz kalanlar hem de yakınlarının paniğini arttırabilir.

Afet bölgesine kontrolsüz ve kitlesel giriş çıkışlara neden olabilir.

Afetleri önceden tahmin ederek kesintisiz ve doğru bilgi akışının gerçekleşmesini sağlar.

Açıklama:

sayfa 74

Doğru Cevap: E

Soru 27

Aşağıdakilerden hangisi afet iletişiminin, afet sırasında yapılması gerekenlerindendir?

Katılım ve destek sağlamak

Güvenilir şeffaf bilgi

Eyleme teşvik

Farkındalık ve biliçlendirme

İyileştirme

Açıklama:

Sayfa 80

Doğru Cevap: B

Soru 28

Aşağıdakilerden hangisi sosyal medya platformlarının afet farkındalığı iletişimine sağladığı yararlardandır?

Herkesin bireysel hareket etmesini sağlar.

Doğruluğu saptanamasa da her türlü bilgiye ulaşımı sağlar.

Etkilenen bireyleri paniğe sürükler

Kuruluşların verdiği bilgilerin daha hızlı yayılmasını sağlar.

Fenomen ve ünlülerin kendi yorumlarını yapmasını sağlar.

Açıklama:

sayfa 84

Doğru Cevap: D

Soru 29

Sosyal medyanın acil durum ve afet farkındalığı iletişiminde sağladığı faydalardan değildir?

Hızlı güncel bilgi sağlaması

Farklı bakış açısı sunması

Farkındalık oluşturma

Geleneksel medyayı doğrulaması

Doğrulanmayan bilgileri de sunması

Açıklama:

sayfa 86

Doğru Cevap: E

Soru 30

Aşağıdakilerden hangisi kitle iletişim aracı değildir?

Gazete

Dergi

Makale

Sosyal medya

Radyo

Açıklama:

sayfa 70

Doğru Cevap: C

Soru 31

Afet iletişimi hangi dönemleri kapsayan bir süreçtir?

A) Sadece afet anı

B) Sadece afet sonrası

C) Afet öncesi ve sonrası

D) Sadece afet öncesi

E) Afet öncesi, afet anı ve afet sonrası

Açıklama:

Afet iletişimi sadece afet anıyla sınırlı olmayıp; afet öncesi (hazırlık), afet anı (koordinasyon) ve afet sonrası (yeniden yapılanma) olmak üzere üç dönemi kapsar.

Doğru Cevap: E

Soru 32

Afet yönetiminin dört temel aşaması aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir?

A) Hazırlık, müdahale, sonuçlandırma, analiz

B) Önleme, müdahale, takip, raporlama

C) Risk azaltma, hazırlık, müdahale, iyileştirme

D) Risk analizi, müdahale, sonuç, değerlendirme

E) Planlama, önleme, değerlendirme, uygulama

Açıklama:

Literatürde afet yönetimi risk azaltma, hazırlık, müdahale ve iyileştirme olmak üzere dört temel aşamaya ayrılır

Doğru Cevap: C

Soru 33

Acil durum iletişiminde sosyal medya yönetiminin en önemli unsurlarından biri aşağıdakilerden hangisidir?

A) Rasgele paylaşım yapılması

B) Yalnızca geleneksel medya kullanımı

C) Sosyal medya yönetim merkezinin kurulması

D) İnternetsiz ortamda iletişim kurulması

E) Kriz anında paylaşım yapılmaması

Açıklama:

Sosyal medyada afet iletişiminin etkin yapılabilmesi için bir sosyal medya yönetim merkezinin kurulması önerilmektedir

Doğru Cevap: C

Soru 34

Sosyal medya neden geleneksel medyayı tamamlayıcı bir kaynak olarak görülmektedir?

Eğlenceli olması nedeniyle

Daha eski içerik barındırması

Bilginin şeffaf ve detaylı olması nedeniyle

Yayın lisansına sahip olması

Sansürlü içerik sunması

Açıklama:

Sosyal medya daha şeffaf ve detaylı bilgi sunduğundan geleneksel medyanın eksiklerini tamamlayıcı bir kaynak olarak görülür

Doğru Cevap: C

Soru 35

Aşağıdakilerden hangisi kriz iletişim planında yer alması gereken unsurlardan biri değildir?

A) Paydaşların rollerinin belirlenmesi

B) İçerik paylaşım ilkeleri

C) Kriz senaryoları

D) Fiziksel ilk yardım eğitimi

E) İletişim protokolleri

Açıklama:

Kriz iletişim planı iletişimsel süreçleri düzenler, ilk yardım eğitimi planın kapsamı dışında kalır

Doğru Cevap: D

Soru 36

Afete hazırlık sürecinde iletişim neden önemlidir?

A) Yalnızca haberleşme için

B) Toplumda korku oluşturmak için

C) Risk farkındalığı ve önleyici tedbirleri hayata geçirmek için

D) Maddi destek sağlamak için

E) Medyayı bilgilendirmek için

Açıklama:

Afet henüz gerçekleşmeden önce alınacak önlemler, iletişim yoluyla toplumda farkındalık oluşturularak başlatılır

Doğru Cevap: C

Soru 37

Aşağıdakilerden hangisi afet iletişiminin amacı değildir?

Bilinçlendirme

Koordinasyon

Kaos oluşturma

Lojistik planlama

Yeniden yapılanma

Açıklama:

Afet iletişiminin temel amacı kaosu önlemek ve düzenli yönetim sağlamaktır

Doğru Cevap: C

Soru 38

Afet sonrası iyileştirme sürecinde temel amaç nedir?

A) Afet anında haber toplamak

B) Risk analizi yapmak

C) Maddi ve manevi kayıpların giderilmesi ✅

D) Sosyal medya kullanımı

E) Sivil savunma planı oluşturmak

Açıklama:

Afet sonrası dönemde amaç, ortaya çıkan kayıpları gidermek ve normale dönüşü sağlamaktır

Doğru Cevap: C

Soru 39

Aşağıdakilerden hangisi sosyal medya okuryazarlığı kapsamında yer almaz?

A) Bilgiyi eleştirel değerlendirme

B) Gizlilik ve güvenliği koruma

C) Saygılı iletişim kurma

D) Rastgele içerik paylaşma

E) Dijital ayak izini yönetme

Açıklama:

Sosyal medya okuryazarlığı sorumlu ve bilinçli kullanım gerektirir, rastgele içerik paylaşımı bu tanıma uymaz.

Doğru Cevap: D

Soru 40

Afet yönetiminde en önemli paydaşlardan biri aşağıdakilerden hangisidir?

A) Sadece devlet

B) Sadece medya

C) Sadece STK’lar

D) Birey, kurum ve kuruluşların tamamı

E) Sadece sağlık ekipleri

Açıklama:

Afet yönetimi tüm birey, kurum ve yapıların sorumluluğu altında olup çok paydaşlı bir süreçtir

Doğru Cevap: D

Ünite 4

Soru 1

Aşağıdakilerden hangisi/hangileri afet farkındalık özelliklerindendir?
I. Pratik Uygulamalar ve Tatbikatlar
II. Katılımcı Odaklı Yaklaşım
III. Hedef Kitleye Uygunluk
IV. Kapsamlı İçerik
V. Güncel ve Bilimsel Bilgi

II ve V

Yalnız I

Hepsi

II-IV-V

III-IV-V

Açıklama:

Yukarıdaki ifadelerin tümü afet farkındalık özelliklerindendir.

Doğru Cevap: C

Soru 2

Afet farkındalık eğitimlerinin çocuklar, gençler, yetişkinler ve yaşlılar gibi farklı yaş gruplarına uygun şekilde düzenlenmesi ilkesi aşağıdakilerden hangisinin açıklamasıdır?

Güncel ve Bilimsel Bilgi

Erişilebilirlik

Sürdürülebilirlik

Katılımcı Odaklı Yaklaşım

Hedef Kitleye Uygunluk

Açıklama:

Hedef Kitleye Uygunluk: Eğitimler, çocuklar, gençler, yetişkinler ve yaşlılar gibi farklı yaş gruplarına uygun şekilde düzenlenir. Her yaş grubunun anlayabileceği ve uygulayabileceği eğitim materyalleri hazırlanır.

Doğru Cevap: E

Soru 3

Aşağıdaki ifadelerden hangisi/hangileri afet farkındalık eğitimlerinin önemleri arasında yer almaktadır?
I. Erişilebilirlik
II. Sürdürülebilirlik
III. Can Kaybını Azaltma
IV. Ekonomik Etkilerin Azaltılması
V. Yasal ve Kurumsal Hazırlık

Yalnız II

III-IV ve V

II-III-IV

I ve V

II ve IV

Açıklama:

Erişilebilirlik ve sürdürülebilirlik ilkeleri afet farkındalık eğitimlerinin temel özellikleri arasındadır.

Doğru Cevap: B

Soru 4

Farkındalık eğitimlerinin geliştirilmesi için katılımcı geri bildirimi ve paydaşlarla olan işbirliğinin dikkate alınması aşağıdakilerden hangi temel unsurlar ve stratejiler başlığını karşılamaktadır?

Toplumsal İş Birliği ve Katılım

Sürdürülebilirlik ve Süreklilik

Eğitimlerin Erişilebilirliği ve Yaygınlaştırılması

Hedef Kitleye Uygun Eğitim Materyalleri

Eğitim İçeriğinin Güncellenmesi ve Genişletilmesi

Açıklama:

Toplumsal İş Birliği ve Katılım
a. Paydaşlarla İş birliği: Yerel yönetimler, sivil toplum kuruluşları, okullar ve iş yerleri gibi çeşitli paydaşlarla iş birliği yapılarak eğitimlerin etkinliği artırılmalıdır. Bu iş birlikleri, kaynakların daha verimli kullanılmasını ve eğitimlerin daha geniş kitlelere ulaşmasını sağlar.
b. Katılımcı Geri Bildirimi: Eğitimlerin sonunda katılımcılardan geri bildirim toplanarak, eğitim programlarının sürekli olarak iyileştirilmesi sağlanmalıdır. Anketler, değerlendirme formları ve görüşmeler bu süreçte kullanılabilir.

Doğru Cevap: A

Soru 5

Bilinçlendirme kampanyaları afet farkındalık eğitimlerinin hangi temel unsurlarındandır?

Hedef Kitleye Uygun Eğitim Materyalleri

Toplumsal İş Birliği ve Katılım

Eğitim İçeriğinin Güncellenmesi ve Genişletilmesi

Sürdürülebilirlik ve Süreklilik

Eğitimlerin Erişilebilirliği ve Yaygınlaştırılması

Açıklama:

• Sürdürülebilirlik ve Süreklilik
a. Düzenli Yenileme: Afet farkındalık eğitimleri, sürekliliği olan ve düzenli aralıklarla tekrarlanan etkinlikler şeklinde planlanmalıdır. Bu, öğrenilen bilgilerin tazeliğini korur ve yeni nesillere aktarılmasını sağlar.
b. Bilinçlendirme Kampanyaları: Toplum genelinde sürekli olarak bilinçlendirme kampanyaları düzenlenmeli, afet farkındalığı hakkında farkındalık yaratılmalıdır. Medya, sosyal medya ve halkla ilişkiler bu kampanyalarda aktif rol oynamalıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 6

Aşağıdaki ifadelerden hangisi/hangileri öğretim tasarımının unsurlarını oluşturur?
I. Geribildirim ve İyileştirme
II. Öğretim Stratejilerinin Seçim
III. Öğrenme Aktivitelerinin Planlanması
IV. İçerik Analizi
V. Değerlendirme Yöntemlerinin Geliştirilmesi

I-III ve V

Yalnız V

II-III-V

I-II-III

Hepsi

Açıklama:

Geribildirim ve İyileştirme; Öğretim Stratejilerinin Seçim; Öğrenme Aktivitelerinin Planlanması; İçerik Analizi; Değerlendirme Yöntemlerinin Geliştirilmesi öğretim tasarımının unsurlarını oluşturur.

Doğru Cevap: E

Soru 7

Öğretim tasarım yaklaşımı olarak ele alınan ADDIE modeli aşamalarından hangisi Tasarım (Design)'ın alt başlıklarından biri değildir?

İçerik Geliştirme

Öğretim Stratejileri

Değerlendirme Yöntemleri

Öğrenme Hedefleri

Teknolojik Araçlar ve Kaynaklar

Açıklama:

Teknolojik Araçlar ve Kaynaklar, geliştirme (development) başlığı altındaki aşamalardandır.

Doğru Cevap: E

Soru 8

Eğitim programının sonunda yapılan kapsamlı değerlendirmeler, ön ve son test sonuçlarının karşılaştırılması, tatbikat ve uygulama sonuçlarının analiz edilmesi öğretim tasarımlarının hangi aşamasıdır?

Uygulama/Katılımcı Destek Sistemleri

Değerlendirme/Summatif Değerlendirme

Geliştirme/Teknolojik Araçlar ve Kaynaklar

Analiz/Öğretim Stratejileri

Geri Bildirim ve İyileştirme/Eğitmen geri bildirimlerinin değerlendirilmesi

Açıklama:

Summatif Değerlendirme: Eğitim programının sonunda yapılan kapsamlı değerlendirmeler, Ön ve son test sonuçlarının karşılaştırılması, Tatbikat ve uygulama sonuçlarının analiz edilmesidir. Değerlendirme aşamalarındandır.

Doğru Cevap: B

Soru 9

Afet farkındalık eğitimine ilişkin ihtiyaç analizi, eğitim programlarının etkin bir şekilde tasarlanması, uygulanması ve değerlendirilmesi için gerekli olan bilgilerin toplanması sürecidir. Aşağıdakilerden hangisi/hangileri afet farkındalık eğitimine yönelik kapsamlı bir ihtiyaç analizinin adımlarıdır?
I. Analiz ve Raporlama
II. Strateji Geliştirme
III. Mevcut Durumun Analizi
IV. Kaynak ve Kapasite Analizi
V. İhtiyaçların Belirlenmesi

Hepsi

Yalnız III

Yalnız V

I-II ve IV

I-III ve V

Açıklama:

I. Analiz ve Raporlama
II. Strateji Geliştirme
III. Mevcut Durumun Analizi
IV. Kaynak ve Kapasite Analizi
V. İhtiyaçların Belirlenmesi
afet farkındalık eğitimine yönelik kapsamlı bir ihtiyaç analizinin adımları arasındadır.

Doğru Cevap: A

Soru 10

Tasarım aşamasının en önemli enformasyon kaynağı aşağıdakilerden hangisidir?

Değerlendirme

Geliştirme

Uygulama

Analiz

Geri Bildirim ve İyileştirme

Açıklama:

Tasarım aşamasının en önemli enformasyon kaynağı bir önceki aşama olan Analiz aşamasıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 11

"Dijital platformlar", afet farkındalık eğitimlerinin geliştirilmesi için dikkate alınması gereken hangi temel stratejiler başlığı altında yer almaktadır?

Eğitimlerin Erişilebilirliği ve Yaygınlaştırılması

Eğitim İçeriğinin Güncellenmesi ve Genişletilmesi

Toplumsal İş Birliği ve Katılım

Sürdürülebilirlik ve Süreklilik

Yaşamboyu öğrenme

Açıklama:

Eğitimlerin Erişilebilirliği ve Yaygınlaştırılması
a. Dijital Platformlar: Online eğitimler, web seminerleri ve mobil uygulamalar aracılığıyla eğitimlerin erişilebilirliği artırılmalıdır. Dijital platformlar, geniş kitlelere ulaşmada etkili bir araçtır.
b. Yerel Topluluklara Ulaşım: Kırsal ve erişimi zor bölgelerde yaşayan kişiler için yerel yönetimlerle iş birliği yaparak eğitimlerin bu bölgelere ulaştırılması sağlanmalıdır. Radyo programları, basılı materyaller ve yerel etkinlikler bu süreçte kullanılabilir.

Doğru Cevap: A

Soru 12

"Bilinçlendirme kampanyaları", afet farkındalık eğitimlerinin geliştirilmesi için dikkate alınması gereken hangi temel stratejiler başlığı altında yer almaktadır?

Eğitim İçeriğinin Güncellenmesi ve Genişletilmesi

Sürdürülebilirlik ve Süreklilik

Hedef Kitleye Uygun Eğitim Materyalleri

Eğitimlerin Erişilebilirliği ve Yaygınlaştırılması

Toplumsal İş Birliği ve Katılım

Açıklama:

Sürdürülebilirlik ve Süreklilik
a. Düzenli Yenileme: Afet farkındalık eğitimleri, sürekliliği olan ve düzenli aralıklarla tekrarlanan etkinlikler şeklinde planlanmalıdır. Bu, öğrenilen bilgilerin tazeliğini korur ve yeni nesillere aktarılmasını sağlar.
b. Bilinçlendirme Kampanyaları: Toplum genelinde sürekli olarak bilinçlendirme kampanyaları düzenlenmeli, afet farkındalığı hakkında farkındalık yaratılmalıdır. Medya, sosyal medya ve halkla ilişkiler bu kampanyalarda aktif rol oynamalıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 13

"Uygulamalı eğitim", afet farkındalık eğitimlerinin geliştirilmesi için dikkate alınması gereken hangi temel stratejiler başlığı altında yer almaktadır?

Hedef Kitleye Uygun Eğitim Materyalleri

Eğitimlerin Erişilebilirliği ve Yaygınlaştırılması

Eğitim İçeriğinin Güncellenmesi ve Genişletilmesi

Toplumsal İş Birliği ve Katılım

Sürdürülebilirlik ve Süreklilik

Açıklama:

Eğitim İçeriğinin Güncellenmesi ve Genişletilmesi
a. Bilimsel ve Teknolojik Gelişmeler: Eğitim içerikleri, en son bilimsel araştırmalar ve teknolojik gelişmeler ışığında sürekli olarak güncellenmelidir. Bu, katılımcıların en güncel ve geçerli bilgilere erişmesini sağlar.
b. Çeşitli Afet Türleri: Eğitim programları, deprem, sel, yangın, heyelan, fırtına gibi farklı afet türlerine yönelik kapsamlı bilgiler içermelidir. Her afet türü için ayrı ayrı hazırlanan modüller, katılımcıların spesifik bilgi ve beceriler kazanmasını sağlar.
c. Uygulamalı Eğitim: Teorik bilgilerin yanı sıra, pratik uygulamalar ve tatbikatlar da eğitimlerin bir parçası olmalıdır. Gerçekçi senaryolar ve simülasyonlar, katılımcıların afet durumlarında nasıl hareket edeceklerini deneyimlemelerine olanak tanır.

Doğru Cevap: C

Soru 14

Öğrencilerin bireysel öğrenme ihtiyaçlarına ve stillerine göre uyarlanmış öğretim türüne ne ad verilir?

Planlı ve Sistematik Süreç

Etkileşimli Öğretim

Keşfederek Öğrenme

Farklılaştırılmış Öğretim

Doğrudan Öğretim

Açıklama:

Farklılaştırılmış Öğretim: Öğrencilerin bireysel öğrenme ihtiyaçlarına ve stillerine göre uyarlanmış öğretim türüdür.

Doğru Cevap: D

Soru 15

Aşağıdakilerden hangisi öğretim tasarımının unsurları arasında yer almaz?

İçerik analizi

Öğrenme aktivitelerinin planlanması

Materyal geliştirme

Geribildirim ve iyileştirme

Keşfederek öğrenme

Açıklama:

Öğretim tasarımının unsurlarını şu şekilde ifade edebiliriz:
• Öğrenme Hedeflerinin Belirlenmesi
• İçerik Analizi
• Öğrenci Analizi
• Öğretim Stratejilerinin Seçimi
• Öğrenme Aktivitelerinin Planlanması
• Materyal Geliştirme
• Değerlendirme Yöntemlerinin Geliştirilmesi
• Geribildirim ve İyileştirme
Keşfederek öğrenme

Doğru Cevap: E

Soru 16

Aşağıdakilerden hangisi öğretim tasarımı modellerinden birisi değildir?

Gagne’nin 3 Aşamalı Modeli

4C-ID Modeli

Keller’ın ARCS Motivasyon Modeli

Kemp, Morrison ve Ross Modeli

Gerlach ve Ely Modeli

Açıklama:

Genelde sistemyaklaşımına dayalı olarak oluşturulan bu modellerden en çok bilinenleri, 4C-ID Modeli, Dick, Carey ve Carey Modeli, Keller’ın ARCS Motivasyon Modeli, ASSURE Modeli, Kemp, Morrison ve Ross Modeli, Gerlach ve Ely ModeliGagne’nin 9 Aşamalı Öğretim Modeli’dir. ADDIE ise bu çalışmada bir öğretim tasarımı yaklaşımı olarak sunulmaktadır.
Gagne’nin 3 Aşamalı Modeli

Doğru Cevap: A

Soru 17

Analiz (Analysis), Tasarım (Design), Geliştirme (Development), Uygulama (Implementation), ve Değerlendirme (Evaluation) olmak üzere beş aşamadan oluşan öğretim tasarımı yaklaşımının adı aşağıdakilerden hangisidir?

4C-ID

ADDIE

Carey ve Carey

Keller’ın ARCS

ASSURE

Açıklama:

Öğretim tasarım yaklaşımı olarak ele alınan ADDIE modeli çekirdek tasarım modellerinden olup; Analiz (Analysis), Tasarım (Design), Geliştirme (Development), Uygulama (Implementation), ve Değerlendirme (Evaluation) olmak üzere beş aşamadan oluşan ve her aşamada geri bildirim ve iyileştirme sunan sistematik ve popüler bir yaklaşımdır.

Doğru Cevap: B

Soru 18

Aşağıdakilerden hangisi afet farkındalık eğitimlerinin değerlendirilmesinde katılımcı geribildirimlerinde kullanılır?

Pratik Uygulamalar ve Tatbikatlar

Ön ve Son Testler

Odak Grup Görüşmeleri

Eğitmen Değerlendirme Formları

Değerlendirme Raporları

Açıklama:

Katılımcı Geri Bildirimleri
a. Anketler: Eğitimlerin sonunda katılımcılara yönelik anketler düzenlenerek, eğitimlerin içeriği, eğitmenlerin performansı, materyallerin kalitesi ve genel memnuniyet düzeyi hakkında geri bildirim toplanmalıdır.
b. Odak Grup Görüşmeleri: Daha derinlemesine geri bildirim almak için küçük gruplarla odak grup görüşmeleri düzenlenebilir.
Bu görüşmeler, katılımcıların eğitim süreci hakkındaki düşüncelerini ve önerilerini daha ayrıntılı olarak ortaya koyar.

Doğru Cevap: C

Soru 19

Aşağıda, afet farkındalık eğitimlerinin değerlendirilmesinde "Değerlendirme Kriterlerinin Belirlenmesi" başlığında yer alır?

Anketler

Odak Grup Görüşmeleri

İzleme ve Değerlendirme

Eğitim Hedefleri

Ön ve Son Testler

Açıklama:

Değerlendirme Kriterlerinin Belirlenmesi
a. Eğitim Hedefleri: Eğitim programının başında belirlenen hedefler ve öğrenme çıktıları, değerlendirme kriterlerinin temelini oluşturur. Bu hedefler, katılımcıların belirli afet bilgilerini edinmeleri, belirli becerileri geliştirmeleri ve belirli tutumları benimsemeleri gibi unsurları içerebilir.
b. Kapsam ve Derinlik: Eğitimlerin kapsamı ve derinliği, değerlendirme kriterleri arasında yer almalıdır. Eğitim içeriğinin ne kadar kapsamlı olduğu ve belirlenen konuların ne kadar detaylı işlendiği değerlendirilmelidir

Doğru Cevap: D

Soru 20

Aşağıdakilerden hangisi öğrenme sürecinin değerlendirilmesine ilişkin olarak aşağıdaki kullanılan yöntemlerden birisi değildir?

Gözlem ve Geri Bildirim

Ara Testler ve Quizler

Tatbikatlar

Simülasyonlar

Ön Test ve Son Test

Açıklama:

Öğrenme sürecinin değerlendirilmesine ilişkin olarak aşağıdaki araç/yöntemler kullanılabilir:
Ara Testler ve Quizler: Eğitim modülleri arasında kısa testler ve quizler uygulanarak katılımcıların bilgi düzeyleri ölçülür.
Gözlem ve Geri Bildirim: Eğitmenler, eğitim sırasında katılımcıların performansını gözlemler ve anında geri bildirim sağlar.
Grup Çalışmaları ve Tartışmalar: Grup çalışmalarının ve tartışmaların etkinliği değerlendirilir; katılımcıların aktif katılımı ve iş birliği becerileri gözlemlenir.
Pratik uygulamanın değerlendirilmesine ilişkin olarak aşağıdaki araç/yöntemler kullanılabilir:
Tatbikatlar: Gerçekleştirilen tatbikatlar sırasında katılımcıların performansı değerlendirilir.
Örneğin, deprem veya yangın tatbikatlarında katılımcıların doğru davranışları sergileyip sergilemedikleri gözlemlenir.
Simülasyonlar: Afet senaryoları üzerinden yapılan simülasyonlar ile katılımcıların karar verme ve problem çözme becerileri değerlendir
Ön Test ve Son Test

Doğru Cevap: E

Soru 21

aşağıdakilerden hangisi afet farkındalık eğitimlerinin özelliklerinden biri değildir?

kapsamlı içeriklere sahip olması

Pratik uygulamalar ve tatbikatları barındırması

Güncel ve bilimsel bilgi içermesi

Hedef kitleye uygun olması

düşük ücretli olması

Açıklama:

Afet farkındalık eğitimlerinin temel özellikleri şu şekilde sıralanabilir:

Kapsamlı İçerik

Hedef Kitleye Uygunluk

Pratik Uygulamalar ve Tatbikatlar

Güncel ve Bilimsel Bilgi

Erişilebilirlik

Toplumsal Dayanışma ve İş Birliği

Katılımcı Odaklı Yaklaşım

Geri Bildirim ve Değerlendirme

Sürdürülebilirlik

İçerik Çeşitliliği ve Uygunluk

Toplumsal İş Birliği ve Katılımdır. Doğru seçenek E şıkkıdır.

düşük ücretli olması

Doğru Cevap: E

Soru 22

Aşağıdakilerden hangisi afet farkındalık eğitimlerinin geliştirilmesi için dikkate alınması gereken temel unsurlar ve stratejiler "Eğitim İçeriğinin Güncellenmesi ve Genişletilmesi" başlığı altında değerlendirilebilecek bir faktördür?

Yaş gruplarına göre farklılaştırma

Özel ihtiyaç sahiplerini dikkate alma

Dijital platformlar oluşturma

Paydaşlarla iş birliği

Uygulamalı eğitim

Açıklama:

Aşağıda, afet farkındalık eğitimlerinin geliştirilmesi için dikkate alınması gereken temel unsurlar ve stratejilerinden" Eğitim İçeriğinin Güncellenmesi ve Genişletilmesi" başlığı altında değerlendirilen faktörler yer almaktadır:
Eğitim İçeriğinin Güncellenmesi ve Genişletilmesi
a. Bilimsel ve Teknolojik Gelişmeler: Eğitim içerikleri, en son bilimsel araştırmalar ve teknolojik gelişmeler ışığında sürekli olarak güncellenmelidir. Bu, katılımcıların en güncel ve geçerli bilgilere erişmesini sağlar.
b. Çeşitli Afet Türleri: Eğitim programları, deprem, sel, yangın, heyelan, fırtına gibi farklı afet türlerine yönelik kapsamlı bilgiler içermelidir. Her afet türü için ayrı ayrı hazırlanan modüller, katılımcıların spesifik bilgi ve beceriler kazanmasını sağlar.
c. Uygulamalı Eğitim: Teorik bilgilerin yanı sıra, pratik uygulamalar ve tatbikatlar da eğitimlerin bir parçası olmalıdır. Gerçekçi senaryolar ve simülasyonlar, katılımcıların afet durumlarında nasıl hareket edeceklerini deneyiml

Doğru Cevap: E

Soru 23

Aşağıdakilerden hangisi afet farkındalık eğitimlerinin geliştirilmesi için dikkate alınması gereken temel unsurlar ve stratejiler "Hedef Kitleye Uygun Eğitim Materyalleri" kapsamında değerlendirilebilecek bir faktördür?

Dijital platformlar

Yerel topluluklara ulaşım

Paydaşlarla şş birliği

Katılımcı geri bildirimi

Yaş gruplarına göre farklılaştırma

Açıklama:

afet farkındalık eğitimlerinin geliştirilmesi için dikkate alınması gereken temel unsurlar ve stratejilerden "Hedef Kitleye Uygun Eğitim Materyalleri" kapsamında değerlendirilen faktörler şu şekilde özetlenebilir:

Yaş Gruplarına Göre Farklılaştırma: Eğitim materyalleri, çocuklar, gençler, yetişkinler ve yaşlılar gibi farklı yaş gruplarının ihtiyaçlarına göre uyarlanmalıdır. Her yaş grubunun anlayabileceği ve uygulayabileceği içerikler hazırlanmalıdır.

Özel İhtiyaç Sahipleri: Engelli bireyler gibi özel ihtiyaçları olan kişilere yönelik özel eğitim materyalleri geliştirilmelidir. Bu, eğitimlerin kapsayıcılığını artırır ve herkesin afetlere karşı hazırlıklı olmasını sağlar. doğru seçenek E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 24

Aşağıdakilerden hangisi afet farkındalık eğitimlerinin geliştirilmesi için dikkate alınması gereken temel unsurlar ve stratejilerden "Eğitimlerin Erişilebilirliği ve Yaygınlaştırılması" kapsamında değerlendirilebilecek bir faktördür?

Paydaşlarla İş birliği

Katılımcı Geri Bildirimi

Bilinçlendirme Kampanyaları

Uygulamalı Eğitim

Dijital Platformlar

Açıklama:

Dijital Platformlar.
Afet farkındalık eğitimlerinin geliştirilmesi için dikkate alınması gereken temel unsurlar ve stratejilerden "Eğitimlerin Erişilebilirliği ve Yaygınlaştırılması" kapsamında değerlendirilen faktörler şunlardır:

Dijital Platformlar: Online eğitimler, web seminerleri ve mobil uygulamalar aracılığıyla eğitimlerin erişilebilirliği artırılmalıdır. Dijital platformlar, geniş kitlelere ulaşmada etkili bir araçtır.

Yerel Topluluklara Ulaşım: Kırsal ve erişimi zor bölgelerde yaşayan kişiler için yerel yönetimlerle iş birliği yaparak eğitimlerin bu bölgelere ulaştırılması sağlanmalıdır. Radyo programları, basılı materyaller ve yerel etkinlikler bu süreçte kullanılabilir. Doğru seçenek E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 25

Aşağıdakilerden hangisi afet farkındalık eğitimlerinin geliştirilmesi için dikkate alınması gereken temel unsurlar ve stratejilerden "Sürdürülebilirlik ve Süreklilik" kapsamında değerlendirilebilecek stratejilerden biridir?

Yaş Gruplarına Göre Farklılaştırma

Uygulamalı Eğitim

Paydaşlarla İş birliği

Katılımcı Geri Bildirimi

Düzenli Yenileme

Açıklama:

Afet farkındalık eğitimlerinin geliştirilmesi için dikkate alınması gereken temel unsurlar ve stratejilerden "Sürdürülebilirlik ve Süreklilik" kapsamında değerlendirilebilecek stratejiler şu şekilde özetlenebilir:

Düzenli Yenileme: Afet farkındalık eğitimleri, sürekliliği olan ve düzenli aralıklarla tekrarlanan etkinlikler şeklinde planlanmalıdır. Bu, öğrenilen bilgilerin tazeliğini korur ve yeni nesillere aktarılmasını sağlar.

Bilinçlendirme Kampanyaları: Toplum genelinde sürekli olarak bilinçlendirme kampanyaları düzenlenmeli, afet farkındalığı hakkında farkındalık yaratılmalıdır. Medya, sosyal medya ve halkla ilişkiler bu kampanyalarda aktif rol oynamalıdır. Doğru seçenek E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 26

Aşağıdakilerden hangisi afet farkındalık eğitimlerinin geliştirilmesi için dikkate alınması gereken temel unsurlar ve stratejilerden "Toplumsal İş Birliği ve Katılım" kapsamında değerlendirilebilecek stratejilerden biridir?

Yaş Gruplarına Göre Farklılaştırma

Düzenli Yenileme

Bilinçlendirme Kampanyaları

Uygulamalı Eğitim

Katılımcı Geri Bildirimi

Açıklama:

Afet farkındalık eğitimlerinin geliştirilmesi için dikkate alınması gereken temel unsurlar ve stratejilerden "Toplumsal İş Birliği ve Katılım" kapsamında değerlendirilebilecek stratejiler şu şekilde sıralanabilir:
Paydaşlarla İş birliği: Yerel yönetimler, sivil toplum kuruluşları, okullar ve iş yerleri gibi çeşitli paydaşlarla iş birliği yapılarak eğitimlerin etkinliği artırılmalıdır. Bu iş birlikleri, kaynakların daha verimli kullanılmasını ve eğitimlerin daha geniş kitlelere ulaşmasını sağlar.
Katılımcı Geri Bildirimi: Eğitimlerin sonunda katılımcılardan geri bildirim toplanarak, eğitim programlarının sürekli olarak iyileştirilmesi sağlanmalıdır. Anketler, değerlendirme formları ve görüşmeler bu süreçte kullanılabilir. Doğru seçenek E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 27

Aşağıda verilenlerden hangisi doğrudan öğretimle ilgili doğru bir bilgidir?

Öğretmen ve öğrenciler arasında karşılıklı etkileşim vardır

Öğrencilerin kendi başlarına bilgiye ulaşmalarını hedefler

Öğrencilerin bireysel öğrenme ihtiyaçlarına ve stillerine göre uyarlanmış öğretim türüdür

Proje tabanlı öğrenmedir

Öğretmenin aktif olarak bilgi aktardığı ve öğrencilerin bu bilgiyi alıcı konumda olduğu öğretimdir

Açıklama:

Doğrudan Öğretim, öğretmenin aktif olarak bilgi aktardığı ve öğrencilerin bu bilgiyi alıcı konumda olduğu öğretim türüdür. Anlatım ve sunum yöntemleri bu kategoriye girer. Doğru seçenek E'dir.
Öğretmenin aktif olarak bilgi aktardığı ve öğrencilerin bu bilgiyi alıcı konumda olduğu öğretimdir

Doğru Cevap: E

Soru 28

Aşağıda verilenlerden hangisi keşfederek öğretimle ilgili doğru bir bilgidir?

Öğretmenin aktif olarak bilgi aktardığı ve öğrencilerin bu bilgiyi alıcı konumda olduğu öğretim türüdür

öğretmen ve öğrenciler arasında karşılıklı etkileşim vardır

Anlatım ve sunum yöntemleri bu kategoriye girer

Öğrencilerin bireysel öğrenme ihtiyaçlarına ve stillerine göre uyarlanmış öğretim türüdür

Proje tabanlı öğrenme bu kapsamda ele alınır

Açıklama:

Keşfederek Öğrenme, öğrencilerin kendi başlarına bilgiye ulaşmalarını ve öğrenme sürecinde aktif rol almalarını teşvik eden öğretim türüdür. Proje tabanlı öğrenme, deneyler ve araştırma bu kapsamda yer alır. Doğru cevap E'dir.
Proje tabanlı öğrenme bu kapsamda ele alınır

Doğru Cevap: E

Soru 29

Aşağıdakilerden hangisi öğretim tasarım yaklaşımı olarak ele alınan ADDIE Modeli'nin aşamalarından biridir?

ölçme

gözlem

hedef belirleme

aktivite planlama

analiz

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 30

Aşağıdakilerden hangisi öğrenme sürecinin ve pratik uygulamaların değerlendirilmesine ilişkin olarak kullanılan araç/yöntemlerden biri değildir?

Ara Testler ve Quizler

Gözlem ve Geri Bildirim

Grup Çalışmaları ve Tartışmalar

Simülasyonlar

Öneri ve Eleştiriler

Açıklama:

Süreç değerlendirme, eğitim süreci boyunca yapılan ve katılımcıların öğrenme ilerlemesini sürekli olarak izlemek için kullanılan değerlendirme türüdür. Öğrenme sürecinin değerlendirilmesine ilişkin olarak aşağıdaki araç/yöntemler kullanılabilir:

Ara Testler ve Quizler: Eğitim modülleri arasında kısa testler ve quizler uygulanarak katılımcıların bilgi düzeyleri ölçülür.

Gözlem ve Geri Bildirim: Eğitmenler, eğitim sırasında katılımcıların performansını gözlemler ve anında geri bildirim sağlar.

Grup Çalışmaları ve Tartışmalar: Grup çalışmalarının ve tartışmaların etkinliği değerlendirilir; katılımcıların aktif katılımı ve iş birliği becerileri gözlemlenir.

Pratik uygulamanın değerlendirilmesine ilişkin olarak aşağıdaki araç/yöntemler kullanılabilir: Tatbikatlar ve Simülasyonlar. Doğru seçenek E'dir.
Öneri ve Eleştiriler

Doğru Cevap: E

Soru 31

Afet farkındalık eğitimleri ile ilgili hangisi doğrudur?

Sadece afet sırasında yapılması gerekenler öğretilir.

Herkes afet farkındalık eğitimi verebilir.

Olası bir afet durumunda her şey anında yapılmaya başlanmalıdır.

Afet farkındalık eğitimleri sadece teorik bilgileri içerir

Katılımcılara afetlerin doğası, etkileri ve nasıl önlem alınabileceği konularında bilgi verilir.

Açıklama:

sayfa 97

Doğru Cevap: E

Soru 32

Aşağıdakilerden hangisi afet farkındalık eğitiminin özelliklerindendir?

Her yaş grubuna hitap eder

Belirli doğal afetlere ait bilgiler içerir.

Teorik bilgiler pratik olarak gösterilmez.

Eğitimler yüz yüze ve belirli şehirlerde verilir.

Sadece eğitmenin konuştuğu eğitimlerdir.

Açıklama:

syf 98-99

Doğru Cevap: A

Soru 33

Aşağıdakilerden hangisi afet farkındalık eğitiminin yararlarından değildir?

Psikolojik hazırlık

Toplumsal dayanıklılığı arttırma

Ekonomik etkilerin arttırılması

Mal ve can kaybını azaltma

Yasal ve kurumsal hazırlık

Açıklama:

sayfa 100

Doğru Cevap: C

Soru 34

Afet farkındalık eğitiminin geliştirilmesi için aşağıdakilerden hangisi yapılabilir?

Her yaş grubuna aynı şeyler anlatılmalıdır.

Eğitim sonunda anketler yapılarak değerlendirme sağlanmalıdır.

Bir afet türüne odaklanılıp daha detaylı incelemeler yapılmalıdır.

Sadece yüz yüze eğitim verilip eğitimin daha kalıcı olması sağlanmalıdır.

Afet farkındalık eğitimine bir kere katılmak yeterlidir.

Açıklama:

Sayfa 103

Doğru Cevap: B

Soru 35

Aşağıdakilerden hangisi eğitimin unsurlarından biridir?

Doğrudan öğretim

Keşfederek öğrenme

Yaşam boyu öğrenme

Etkileşimli öğretim

Farklılaştırılmış öğretim

Açıklama:

Sayfa 104

Doğru Cevap: C

Soru 36

Aşağıdakilerden hangisi öğretimin unsurlarından biridir?

İçerik analizi

Materyal geliştirme

Öğrenci analizi

Planlı ve sistematik süreç

Geribildirim ve iyileştirme

Açıklama:

Sayfa 105-106

Doğru Cevap: D

Soru 37

Öğretim tasarım modelleri hakkında hangisi doğrudur?

Ely modeli beş aşamadan oluşur.

Kemp modeli en sık kullanılan modeldir.

Assure modeli öğretmen merkezli yaklaşım uygular.

Addie modelinde ilk aşama tasarım aşamasıdır.

Addie modelinde eğitim materyallerinin hazırlanması geliştirme aşamasında olur.

Açıklama:

Sayfa 107

Doğru Cevap: E

Soru 38

Afet farkındalık eğitiminin değerlendirilme süreci ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

İlk olarak katılımcı geri bildirimlerine bakılır.

Eğitim sonrası belirli aralıklarla katılımcılarla iletişime geçilerek, eğitimde öğrenilen bilgilerin ve becerilerin ne kadar süreyle korunduğu ve uygulandığı izlenmelidir.

Katılımcı geri bildirimleri ön ve son testler ile sağlanır.

Raporlama ve geri bildirim aşamasında eğitmenin performansı değerlendirilir.

Bilgi ve becerilerin ölçülmesi aşamasında odak grup görüşmeleri yapılır.

Açıklama:

Sayfa 111

Doğru Cevap: B

Soru 39

"……….. farklı felsefi ya da sanat sistemlerinden alınan unsurların yeni bir sistem içinde yeniden kullanılmasıdır."
Noktalı yere aşağıdakilerden hangisinin gelmesi daha uygundur?

Eklektik felsefe

Sentezcilik

Yapılandırmacılık

Progressivizim

Pragmatizm

Açıklama:

Sayfa 117

Doğru Cevap: A

Soru 40

Afet farkındalık eğitiminin değerlendirilmesinde aşağıdaki yöntemlerden hangisi kullanılmaz?

Portfolyo değerlendirme

Summatif değerlendirme

Formatif değerlendirme

Geri bildirim anketleri

Tatbikat değerlendirmesi

Açıklama:

Sayfa 116-117

Doğru Cevap: A

Ünite 5

Soru 1

Türkiye’de afet farkındalığı için gerçekleştirilebilecek proje faaliyetlerine aşağıdaki kurumlardan hangisi destek vermektedir?

TÜBİTAK

Türk Dil Kurumu

Milli Savunma Bakanlığı

Dış İşleri Bakanlığı

Büyükelçilikler

Açıklama:

Türkiye’de afet farkındalığı için gerçekleştirilebilecek proje faaliyetlerine T.C. Sanayi ve Teknoloji Bakanlığına bağlı Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu (TÜBİTAK), T.C. Tarımve Orman Bakanlığına bağlı Tarım Sigortaları ve Doğal Afetler Dairesi, Kalkınma Ajansları gibi kurum ve kuruluşlar destek vermekte, yerel, ulusal ve büyükelçiliklerin hibe sağladığı projeler, Ulusal Ajansın temsilcisi olduğu Erasmus+ programı, Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı (UNDP), Dünya Sağlık Örgütü (WHO) gibi kuruluşların sağladığı fonlarla uluslararası projeler hazırlanmaktadır

Doğru Cevap: A

Soru 2

“Farklı alanlarda önceden plan ve programa alınmış, maliyeti hesaplanmış, kurum ve kuruluşların yönetim organları tarafından onaylanmış, kısa ve uzun vadeye bağlanarak özel kurum veya devlet adına gerçekleştirilmesi kabul edilmiş bilimsel çalışma tasarısı” açıklaması aşağıdaki kavramlardan hangisinin tanımıdır?

Öğretim tasarımı

İletişim becerisi

Proje

Gözlem becerisi

Bilimsel araştırma

Açıklama:

Türk Dil Kurumu (TDK)na (2024) göre proje “Farklı alanlarda önceden plan ve programa alınmış, maliyeti hesaplanmış, kurum ve kuruluşların yönetim organları tarafından onaylanmış, kısa ve uzun vadeye bağlanarak özel kurum veya devlet adına gerçekleştirilmesi kabul edilmiş bilimsel çalışma tasarısı” olarak tanımlanmaktadır. Bir bilimsel çalışma tasarısı olan proje, tamamlanmış olanı değil; kurgulananı ya da kurgulamayı ifade etmektedir (Erdem, 2002).

Doğru Cevap: C

Soru 3

Aşağıdakilerden hangisi projelerin özelliklerinden birisi değildir?

Projelerin açık, tanımlanmış ve spesifik hedefleri vardır.

Tek bir etkinlik proje olarak değerlendirilebilir

Proje konusu özgün, daha önce uygulanmamış veya tekrarlanmayan niteliktedir.

Projelerin zaman çizelgeleri vardır. Bu kapsamda başlangıç ve bitiş tarihleri de bellidir.

Projelerin bir bütçesi vardır.

Açıklama:

Bir fikrin projeye dönüşmesi biraz zaman alabilir.
Projelerin açık, tanımlanmış ve spesifik hedefleri vardır.
Tek bir etkinlik proje olarak değerlendirilemez.
Proje konusu özgün, daha önce uygulanmamış veya tekrarlanmayan niteliktedir.
Projelerin zaman çizelgeleri vardır. Bu kapsamda başlangıç ve bitiş tarihleri de bellidir.
Projelerin bir bütçesi vardır.

Doğru Cevap: B

Soru 4

“Kamu kurumları, uluslararası birlikler ve organizasyonların projeye dayalı olarak KOBİ’lere sağladıkları karşılıksız fonlar …….. olarak ifade edilmektedir” cümlesindeki boşluğa aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?

Kredi

Borç

Döviz

Hibe

Faiz

Açıklama:

Kamu kurumları, uluslararası birlikler ve organizasyonların projeye dayalı olarak KOBİ’lere sağladıkları karşılıksız fonlar hibe olarak ifade edilmektedir (Özkul, 2012).

Doğru Cevap: D

Soru 5

Aşağıdakilerden hangisi proje döngüsünün ilk aşamasıdır?

Proje fikri belirleme

Proje formülasyonu

Ön değerlendirme

Finansman

Uygulama

Açıklama:

Şekil 5.1. Proje Döngüsü

Doğru Cevap: A

Soru 6

Aşağıdakilerden hangisi proje döngüsünün son aşamasıdır?

Proje fikri belirleme

Proje formülasyonu

Ön değerlendirme

Finansman

İzleme ve değerlendirme

Açıklama:

Şekil 5.1. Proje Döngüsü

Doğru Cevap: E

Soru 7

“Proje yazım ve yönetim süreçlerinde …………………..yararlanılır”
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?

Bilimsel yöntemden

İncelemeden

Genel geçer bilgilerden

Tecrübelerden

Kişisel görüşlerden

Açıklama:

Bilimsel yöntem; bir sorunun sezilmesi ile başlayan, bu sorunun tanınması, çözümle ilgili varsayımlar ileri sürülmesi ve bu varsayımlardan yola çıkılarak çözüm denemelerine geçilmesi ve değerlendirilmeler yapılması gibi aşamalardan oluşan araştırma ve inceleme yöntemi (Kaya ve Gelbal, 2018) olarak tanımlanmaktadır. Proje yazım ve yönetim süreçlerinde bilimsel yöntemden yararlanılır.

Doğru Cevap: A

Soru 8

Aşağıdakilerden hangisi hazırlanan özetlerde dikkat edilmesi gereken konulardan birisi değildir?

Özet ve anahtar kelimeler projenin konunun önemini ve amacı yansıtmalıdır

Beklenen sonuç ve etkileri ifade etmeye gerek yoktur

Özet ve anahtar kelimelerin projenin özgün değerini de belirtmesi önem teşkil etmektedir

Proje özetleri başvurusu yapılan proje programında belirtilen kelime sayısı sınırına uyularak hazırlanmalı ve bir sayfayı geçmemelidir

Konuyu bütünüyle kapsamalıdır

Açıklama:

Hazırlanan özetlerde dikkat edilmesi gereken bazı noktalar
şunlardır:

Özet ve anahtar kelimeler projenin konunun önemini ve amacı yansıtmalıdır.
Özet ve anahtar kelimelerin projenin özgün değerini de belirtmesi önem teşkil etmektedir.
Projenin yöntemini, yönetimi ve yaygın etkisini kapsamalıdır.
Beklenen sonuç ve etkileri ifade etmelidir.
Proje özetleri başvurusu yapılan proje programında belirtilen kelime sayısı sınırına uyularak hazırlanmalı ve bir sayfayı geçmemelidir.
Konuyu bütünüyle kapsamalıdır

Doğru Cevap: B

Soru 9

“Türkiye’de Helsinki Zirvesi’nin ardından gündeme gelen bir konu olan …………… Devlet Planlama Teşkilatı koordinasyonunda kurulmuştur”
Yukarıdaki cümledeki boşluğu hangisi gelmelidir?

İletişim başkanlığı

TÜBİTAK

Kalkınma ajansları

Sanayi Bakanlığı

Maliye Bakanlığı

Açıklama:

Türkiye’de Helsinki Zirvesi’nin ardından gündeme gelen bir konu olan kalkınma ajansları Devlet Planlama Teşkilatı koordinasyonunda kurulmuştur.

Doğru Cevap: C

Soru 10

Proje döngüsü içinde yer alan ve “proje ile ilgili tüm ayrıntıların ortaya çıkarılarak hibe sağlayan kurum tarafından değerlendirmeye alınması için proje metninin ve bütçesinin hazırlanması süreci” olarak açıklanan aşama aşağıdakilerden hangisidir?

Proje fikri belirleme

Ön değerlendirme

Finansman

Projenin formülasyonu

Uygulama

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 11

Proje ile ilgili ifadelerden hangisi yanlıştır?

Bir bilimsel çalışma tasarısıdır

Maliyeti önceden planlanmıştır

Kurgulananı değil tamamlanmış olanı ifade eder

Açık ve spesifik hedefleri vardır

Tek bir etkinlik proje olarak değerlendirilmez

Açıklama:

Proje tamamlanmış olanı değil, kurgulananı ya da kurgulamayı ifade eder.

Doğru Cevap: C

Soru 12

Fon/hibe kavramı, projelerde nasıl tanımlanmaktadır?

Geri ödemeli bir kredi

Sadece kamu kurumlarına verilen bir destek

Belirli bir proje için sağlanan karşılıksız maddi destek

Acil destek kredisi

Toplam maliyet

Açıklama:

Hibe/fon, projeye dayalı olarak harcanmak üzere sağlanan karşılıksız maddi destektir.

Doğru Cevap: C

Soru 13

Proje döngüsünün ilk aşaması nedir?

Proje fikrinin belirlenmesi

Uygulama

Finansman

Ön değerlendirme

İzleme ve değerlendirme

Açıklama:

Altı adımdan oluşan proje döngüsünün ilk aşaması proje fikrinin belirlenmesidir.

Doğru Cevap: A

Soru 14

Proje ile ilgili tüm ayrıntıların ortaya çıkartılarak hibe sağlayan kurum tarafından değerlendirilmeye alınması için proje metnin ve bütçesinin hazırlanması süreci, proje döngüsünün hangi aşamasıdır?

Finansman

Proje formülasyonu

İzleme ve değerlendirme

Uygulama

Ön değerlendirme

Açıklama:

Bu aşama proje formülasyonu bir diğer adıyla da analiz aşamasıdır ve proje döngüsünün ikinci aşamasıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 15

Proje başlığının nasıl olması gerektiğiyle ilgili ifadelerden hangisi doğrudur?

Soru cümlesi formatında

İçeriği yansıtan, kısa ve anlaşılır

Projenin hedefleri hakkında bilgi içeren

Proje bütçesini içeren

Karmaşık terminolojik ifadelerden oluşan

Açıklama:

Bir projenin başlığı içeriği yansıtan ifadeleri kapsamalıdır. Bunun yanında kısa ve anlaşılır olmalıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 16

Aşağıdakilerden hangisi TÜBİTAK1001 proje önerilerinin değerlendirildiği boyutlardan biri değildir?

Özgün değer

Yöntem

Proje yönetimi

Yaygın etki

Örneklem sayısı

Açıklama:

Tübitak 1001 proje önerileri özgün değer, yöntem, proje yönetimi ve yaygın etki faktörleri dikkate alınarak değerlendirilir.

Doğru Cevap: E

Soru 17

Proje önerisinde mevcut bilim ve teknolojideki eksiklikler ve/veya sorunların ortaya konulduğu bölümün adı nedir?

Alanyazın

İş/zaman çizelgesi

Sınırlılıklar

Özgün değer

Varsayımlar

Açıklama:

Bir proje önerisinde belirtilecek özgün değer bölümünde mevcut bilim ve teknolojideki eksiklikler ve/ veya sorunlar ortaya konulmaktadır.

Doğru Cevap: D

Soru 18

- Projenin evrensel ve yerel boyutları
- Uluslararası alanda ülkeye katkısı
- Kültüre ve akademik birikime katkısı
Yukarıda sıralanan ifadeler proje yazım sürecindeki hangi aşamayla ilgilidir?

Yaygın etki

Özgün değer

Çalışma takvimi

Alanyazın

Özet

Açıklama:

Sıralanan ifadeler projenin yaygın etkisiyle ilgilidir. Projelerde yaygınlaştırma faaliyetlerine önem verilmesi beklenmektedir.

Doğru Cevap: A

Soru 19

Afet odaklı çoklu iş birliğini teşvik etmek amaçlı projelere destek sağlamayı kapsayan TÜBİTAK programının adı nedir?

TÜBİTAK 2021

TÜBİTAK ULAKBİM

TÜBİTAK 1001

TÜBİTAK 4005

TÜBİTAK ERASMUS

Açıklama:

TÜBİTAK 1001 programı afet odaklı çoklu iş birliğini teşvik etmek amacıyla afet odaklı çoklu iş birliği içeren proje önerileri için proje desteği sağlamaktadır.

Doğru Cevap: C

Soru 20

TÜBİTAK'ın Doğal Afetler Odaklı Saha Çalışması Acil Destek Programı'nın adı nedir?

TÜBİTAK ULAKBİM

TÜBİTAK 1002-C

TÜBİTAK 2021

TÜBİTAK 2237-A

TÜBİTAK 1507

Açıklama:

Türkiye’de gerçekleşen çığ, deprem, heyelan, müsilaj, sel, yangın gibi doğal afetlere yönelik olarak, doğa kaynaklı afetler sonrası acil veri toplamak amacıyla Doğal Afetler Odaklı Saha Çalışması Acil Destek Programı olan 1002-C programına her an başvuru yapılabilmektedir.

Doğru Cevap: B

Soru 21

Aşağıdakilerin hangisi bir proje özelliği değildir?

Tek bir etkinlik proje olarak değerlendirilebilir.

Projelerin açık, tanımlanmış ve spesifik hedefleri vardır.

Bir fikrin projeye dönüşmesi biraz zaman alabilir.

Projeler, birbirini tamamlayan, paralel faaliyetlerden oluşan bir süreçtir.

Projeleri planlamak, yürütmek, kontrol etmek ve tamamlamak gerekir.

Açıklama:

Tek bir etkinlik proje olarak değerlendirilemez.
Tek bir etkinlik proje olarak değerlendirilebilir.

Doğru Cevap: A

Soru 22

Kamu kurumları, uluslararası birlikler ve organizasyonların projeye dayalı olarak KOBİ'lere sağladıkları karşılıksız fonlar ne olarak ifade edilmektedir?

Hibe

Finans

Bütçe

Ödeme

Temettü

Açıklama:

Özellikle Avrupa Birliği (AB) süreciyle birlikte hibe kavramı Türkiye’de gündeme gelmiş olan bir kav- ramdır. Kamu kurumları, uluslararası birlikler ve organizasyonların projeye dayalı olarak KOBİ’lere sağladıkları karşılıksız fonlar hibe olarak ifade edilmektedir (Özkul, 2012).

Doğru Cevap: A

Soru 23

Proje döngüsü kaç aşamadan oluşur?

Açıklama:

«Proje Döngüsü» adı verilen ve birbirini takip eden altı aşama ile projeler bütünsel bir anlayışla planlanıp, yürütülebilmektedir.
6

Doğru Cevap: C

Soru 24

.........; bir sorunun sezilmesi ile başlayan, bu sorunun tanınması, çözümle ilgili varsayımlar ileri sürülmesi ve bu varsayımlardan yola çıkılarak çözüm denemelerine geçilmesi ve değerlendirilmeler yapılması gibi aşamalardan oluşan araştırma ve inceleme yöntemi olarak tanımlanmaktadır.
Yukarıda boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru bir şekilde tamamlar?

Proje yazımı

Proje uygulaması

Araştırma yöntemi

Bilimsel araştırma

Bilimsel yöntem

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 25

Aşağıdakilerden hangisi bir araştırma projesinin sahip olması gereken özelliklerden biri değildir?

Projenin başlığı

Özet bölümü

Amaç ve hedefler

Özgün değer

Yapılacak yayınlar

Açıklama:

Bir soruna çözüm üretmek, mevcut durumu iyileştirmek gibi belirli amaçlarla tasarlanan bir araştırma projesinin iyi yapılandırılmış proje başlığından başlayarak özgün değer, yöntem, yaygın etki gibi belirli özelliklere sahip olması gerekmektedir.
Yapılacak yayınlar

Doğru Cevap: E

Soru 26

Erasmus + projelerinde katılımcı kurum/kuruluşlar proje dokümanı üzerinde projeden elde edilen çıktı ve ürünleri ......... olarak belirtmektedir.
Yukarıda boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru bir şekilde tamamlar?

Çıktı paketi

İş paketi

Araştırma sonucu

Araştırma çıktısı

Somut bulgular

Açıklama:

Erasmus+ projelerinin başvuru sürecinde sonuçların yaygınlaştırılması ve kullanılması değerlendirme sürecinde dikkate alınan en önemli alanlarından biri olarak nitelendirilebilir. Katılımcı kurum/kuruluşlar proje dokümanı üzerinde projeden elde edilen çıktı ve ürünleri iş paketi olarak belirtmektedir.
İş paketi

Doğru Cevap: B

Soru 27

Aşağıdakilerden hangisi proje başvuru belgelerinde yer alan özetlerde dikkat edilmesi gereken unsurlardan biri değildir?

Beklenen sonuç ve etkileri ifade etmelidir.

Konuyu bütünüyle kapsamamalıdır.

Özet ve anahtar kelimeler projenin konunun önemini ve amacı yansıtmalıdır.

Projenin yöntemini, yönetimi ve yaygın etkisini kapsamalıdır.

Özet ve anahtar kelimelerin projenin özgün değerini de belirtmesi önem teşkil etmektedir

Açıklama:

Konuyu bütünüyle kapsamalıdır.
Konuyu bütünüyle kapsamamalıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 28

TÜBİTAK 2237-A proje kodu aşağıdakilerden hangi programa karşılık gelmektedir?

Hızlı Destek Programı

Bilimsel Eğitim Etkinlikleri Desteği

Doğal Afetler Odaklı Saha Çalışması Acil Destek Programı

Ulusal Deprem Araştırmaları Programı Ortak Çağrısı

Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Projelerini Destekleme Programı

Açıklama:

Program Adı: TÜBİTAK 2237-A Bilimsel Eğitim Etkinlikleri Programı
Bilimsel Eğitim Etkinlikleri Desteği

Doğru Cevap: B

Soru 29

Kalkınma ajansları mali olarak aşağıdakilerin hangisi tarafından desteklenir?

Kamu

Özel sektör

Avrupa Birliği

Uluslararası örgütler

Sivil toplum örgütleri

Açıklama:

Hizmet alanları ve organizasyon yapıları itibarıyla tabandan yukarı bir yaklaşım sergileyen kalkınma ajansları, mali olarak kamu tarafından desteklenmektedir (Halkier, 2006’dan Akt. Erkut & Sezgin, 2017, ss.10-11).

Doğru Cevap: A

Soru 30

Aşağıdakilerden hangisi Avrupa Birliği (AB) tarafından yürütülen bir hibe programıdır?

TEKNOFEST Yarışmaları Programları

Yerel Projelere Hibe Programı (GGP)

Kalkınma Ajansları Projeleri

TÜBİTAK Projeleri

Erasmus +

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 31

I- Tek bir etkinlik proje olarak değerlendirilebilir.
II- Proje konusu özgün, daha önce uygulanmamış veya tekrarlanmayan niteliktedir.
III- Projelerin zaman çizelgeleri vardır. Bu kapsamda başlangıç ve bitiş tarihleri de bellidir.
Yukarıda projelere dair verilen özelliklerden hangisi veya hangileri doğrudur?

Yalnız I

Yalnız II

I ve II

I ve III

II ve III

Açıklama:

Projelerin bazı özellikleri bulunmaktadır. Bu özellikler şu şekilde ifade edilebilir (Barutçugil, 2008; Sevim ve Sağlam, 2010; Tanes, Meydanlı ve Özdemir, 2011; Baroudi ve Rapp, 2012; Savescu, 2018; İZKA, 2019):
• Bir fikrin projeye dönüşmesi biraz zaman alabilir.
• Projelerin açık, tanımlanmış ve spesifik hedefleri vardır.
• Tek bir etkinlik proje olarak değerlendirilemez.
• Proje konusu özgün, daha önce uygulanmamış veya tekrarlanmayan niteliktedir.
• Projelerin zaman çizelgeleri vardır. Bu kapsamda başlangıç ve bitiş tarihleri de bellidir.
• Projelerin bir bütçesi vardır.
• Bir proje, belirli bir ürünü üretmek için zaman ve finansal kaynakları kullanabilir.
• Projeler, birbirini tamamlayan, paralel faaliyetlerden oluşan bir süreçtir.
• Projeleri planlamak, yürütmek, kontrol etmek ve tamamlamak gerekir.
• Proje, birbirini izleyen aşamalarda farklı alanlardan farklı niteliklere sahip kişi ve kuruluşların ortak çabalarını gerektiren karmaşık bir süreçtir.
• Bir projeyi tamamlamak aylar hatta yıllar alabilir. Dolayısıyla proje süreci uzun soluklu bir çalışma gerektirir.
• Proje sonunda ortaya çıkan ürün/hizmet/ çıktı genellikle özgün ve benzersizdir.
• Proje ürünü daha önce yapılmış olanlardan en az bir açıdan farklılık gösterir. Örneğin; bu ürün, bir bina veya yazılım ürünü, yeni bir yönetmelik, bir program tasarısı veya bir dizi kural vb. olabilir.

Doğru Cevap: E

Soru 32

Aşağıdakilerden hangisi bir çalışmanın proje olarak nitelendirilebilmesi için sahip olması gereken özelliklerden biri değildir?

Belirlenmiş bir süre içerisinde değişim oluşturmayı hedeflemesi

İç içe geçmiş amaç ve hedeflere sahip olması

Tek aşamalı ve doğrusal bir yapı sergilemesi

Dinamik ve çok boyutlu bir yapıyı içermesi

Belirli bir problem durumundan veya gereksinimden yola çıkması

Açıklama:

Projenin tanımında yer alan ölçütler proje yönetiminde önemli olmakla birlikte bir çalışmanın proje olup olmadığını göstermektedir (Topal, 2019). Projeler tek aşaması olan bir yapı yerine, karmaşık bir yapı sergilemektedir. Bir ekip tarafından hazırlanan projeler, belirlenmiş bir süre içerisinde değişim oluşturan, iç içe geçmiş amaç ve hedeflere sahip, çok boyutlu ve dinamik bir yapının kullanıldığı planları ve yöntemleri kapsamaktadır (Barclay ve Osei-Bryson, 2010; Topal, 2019). Proje çalışmalarında süreç kadar çalışılacak problem durumu (sorun) da önemlidir (Zorlu ve Zorlu, 2020). Afetlerin ardından ulaşım hizmetlerinde yaşanan sorunlar, kriz yönetimi sürecinde yaşanan aksaklıklar, altyapı, emniyet, kurtarma, ilkyardım sorunları gibi birçok sorun bir proje fikrinin oluşmasını sağlayabilir. Mevcut sorunlardan ve gereksinimlerden yola çıkarak afet farkındalığına yönelik olarak projeler yapılmasının önem arz ettiği ve bu alanda yapılan projelerin incelenmesinin ve yeni projelerin geliştirilmesinin alanyazına katkı sağlayacağı söylenebilir.

Doğru Cevap: C

Soru 33

I- İzleme ve değerlendirme
II- Proje formulasyonu
III- Finansman
IV- Uygulama
V- Proje fikri belirleme
VI- Ön değerlendirme
Yukarıda karışık bir sırada verilen proje döngüsü aşamaları aşağıdaki seçeneklerin hangisinde doğru bir sırada verilmiştir?

V-II-III-VI-IV-I

V-II-VI-III-IV-I

II-IV-V-VI-I-III

VI-V-IV-III-II-I

I-IV-II-III-VI-V

Açıklama:

Şekil 5.1’de yer verilen proje döngüsü yönetiminin aşamaları şu şekilde açıklanabilir:

Proje belirleme fikri
Projenin formülasyonu
Ön değerlendirme
Finansman
Uygulama
İzleme ve değerlendirme

Doğru Cevap: B

Soru 34

Bu süreç, proje ile ilgili tüm ayrıntıların ortaya çıkarılarak hibe sağlayan kurum tarafından değerlendirmeye alınması için proje metninin ve bütçesinin hazırlanması sürecidir. Projenin teknik açıdan detaylı olarak tasarlanması şeklinde ifade edilebilir.
Yukarıda açıklaması verilen proje döngüsü aşaması aşağıdakilerden hangisidir?

Proje fikrinin belirlenmesi

Proje finansmanı

İzleme ve değerlendirme

Ön değerlendirme

Projenin formülasyonu

Açıklama:

Projenin Formülasyonu: Fikrin belirlenmesinin ardından ikinci aşama, proje ile ilgili tüm ayrıntıların ortaya çıkarılarak hibe sağlayan kurum tarafından değerlendirmeye alınması için proje metninin ve bütçesinin hazırlanması sürecidir. Projenin teknik açıdan detaylı olarak tasarlanması şeklinde ifade edilebilecek olan formülasyonu; bilgi, beceri, gerekli araçlar ve yenilikçi tekniklerin bir araya getirilmesi planlanarak paydaşların beklenti ve gereksinimlerinin karşılanmasına yardımcı olmak için geçirilen bir süreçtir (PMI, 1996’dan Akt. Arabacı ve Akıllı, 2020; İZKA, 2019). Bu aşamada eldeki imkanları da iyi değerlendirmek gerekmektedir.

Doğru Cevap: E

Soru 35

I- Niçin
II- Nasıl
III-Neyi
Proje hazırlığı iletişimde altın kural olan 5N1K ile şekillendirilir. Yukarıdakilerden hangisi veya hangileri 5N soruları arasındadır?

Yalnız I

Yalnız II

I ve II

I ve III

II ve III

Açıklama:

Proje hazırlığı iletişimde altın kural olan 5N1K ile şekillendirilir. Bir proje metninin şu soruları yanıtlaması beklenir (Ankara Valiliği, 2024; İZKA, 2019):
Ne, Nerede, Ne zaman, Niçin, Nasıl (5N)
Kim için, kim tarafından, kaç paraya (3K)

Doğru Cevap: C

Soru 36

I- Konuyu bütünüyle yansıtmalı
II- İki sayfayı geçmemeli
III- Projenin yöntemini, yönetimi ve yaygın etkisini kapsamalı
Yukarıdakilerden hangisi veya hangileri hazırlanan proje özetlerinde dikkat edilmesi gereken kurallar arasında yer alır?

Yalnız I

Yalnız II

I ve II

I ve III

II ve III

Açıklama:

Hazırlanan özetlerde dikkat edilmesi gereken bazı noktalar şunlardır: • Özet ve anahtar kelimeler projenin konunun önemini ve amacı yansıtmalıdır. • Özet ve anahtar kelimelerin projenin özgün değerini de belirtmesi önem teşkil etmektedir. • Projenin yöntemini, yönetimi ve yaygın etkisini kapsamalıdır. • Beklenen sonuç ve etkileri ifade etmelidir. • Proje özetleri başvurusu yapılan proje programında belirtilen kelime sayısı sınırına uyularak hazırlanmalı ve bir sayfayı geçmemelidir. • Konuyu bütünüyle kapsamalıdır (Doğan, 2017).

Doğru Cevap: D

Soru 37

Aşağıdakilerden hangisi proje başvurusundaki yaygın etki bölümünde yer verilmesi gereken noktalar arasında yer almaz?

Evrensel veya yerel boyutlar

Ulusal boyutta da ülkenin araştırma gücüne, bilim insanı yetiştirilmesine katkısı

Sorunlara çözüm üretme potansiyeli ve sosyal boyutları

Sonuçlardan kimlerin ne şekilde yararlanabileceği

Eski projelerden ne düzeyde farklılaştığı

Açıklama:

Yaygın etki olarak da adlandırılan yaygınlaştırma çalışmaları için şu noktalara dikkat etmek ve proje öneri/başvuru formunda açıklamalar yapmak gerekmektedir. Projenin; • Evrensel veya yerel boyutları, • Uluslararası alanda ülkeye katkısı, • Ulusal boyutta da ülkenin araştırma gücüne, bilim insanı yetiştirilmesine katkısı, • Ekonomiye, kültüre, bilimsel ve akademik birikime katkısı gibi etkileri, • Sorunlara çözüm üretme potansiyeli ve sosyal boyutları, • Sonuçlardan kimlerin ne şekilde yararlanabileceği, • Yeni proje üretme potansiyeli (Güneş, 2021) kısa ve net bir şekilde ifade edilmelidir.

Doğru Cevap: E

Soru 38

Türkiye Teknoloji Takımı Vakfı (T3 Vakfı) ve T.C. Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı ana yürütücülüğünde düzenlenen bilimsel etkinlik aşağıdakilerden hangisidir?

Jean Monnet Burs Programı

Erasmus + Projeleri

TÜBİTAK BİDEB

TEKNOFEST Yarışmaları ve Programları

Fullbright Burs Programı

Açıklama:

Türkiye Teknoloji Takımı Vakfı (T3 Vakfı) ve T.C. Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı ana yürütücülüğünde, Türkiye’nin önde gelen teknoloji şirketleri, kamu, medya kuruluşları ve üniversitelerin destekleriyle düzenlenen TEKNOFEST yarışmaları ve programları 2018 yılından bu yana millî teknoloji üretme ve geliştirme konusunda gençlerin ilgisinin artırılmasını hedeflemektedir. Bu doğrultuda düzenlenen yarışmaya ilkokul, ortaokul, lise öğrencileri ile üniversite öğrencileri ve mezunlar katılarak, programlara başvuru yapılabilmektedir

Doğru Cevap: D

Soru 39

Avrupa Birliği (AB) tarafından yürütülen bir hibe programı olan ve proje kapsamında öğrenme hareketlilikleri, politika gelişimi, kurum ve kuruluşlar arasında iş birliklerini yansıtan projeler gerçekleştirilebilen program aşağıdakilerden hangisidir?

Jean Monnet Programı

Fullbright Programı

Erasmus + Programı

TEKNOFEST Programları

Kalkınma Ajansı Projeleri

Açıklama:

Avrupa Birliği (AB) tarafından yürütülen bir hibe programı olan Erasmus+ programı kapsamında öğrenme hareketlilikleri, politika gelişimi, kurum ve kuruluşlar arasında iş birliklerini yansıtan projeler gerçekleştirilebilmektedir (Ulusal Ajans, 2024a). AB’nin desteklediği eğitim, öğretim, gençlik ve spor hibe programlarından olan Erasmus+ değişim programları kültürel alışveriş, kültürel hareketlilik gibi birçok yönden katılımcılara yarar sağlayan projeler sunmaktadır (Başaran, Kumru, Acar, Kayıklık ve Vural, 2021; Hatısaru, 2017). Avrupa’da ekonominin ve iş piyasalarının gereksinimleri doğrultusunda gerekli becerileri yansıtacak beşerî ve sosyal sermayenin gelişimine de katkı sağlamayı hedefleyen program ile eğitim, öğretim ve gençlik çalışmalarının modernizasyonu amaçlanmaktadır (T.C. Dışişleri Bakanlığı Avrupa Birliği Başkanlığı, 2023)

Doğru Cevap: C

Soru 40

I. Amaçlar açık, ölçülebilir ve gerçekçi olmalıdır.
II. Amaçlar ile proje çıktıları arasında ilişki kurulmalıdır.
III. Amaçların uzun ve ayrıntılı biçimde ifade edilmesi başarının göstergesidir.
Bir proje önerisinde amaç ve hedeflerin etkili bir şekilde belirlenebilmesi için yukarıdakilerden hangisi veya hangileri önem taşımaktadır?

Yalnız I

Yalnız II

I ve II

I ve III

II ve III

Açıklama:

Amaçlar bir programın ve planlamanın belkemiğini oluşturur (Wiles ve Bondi, 2007). Bir projede amaç veya amaçlar ve projenin çıktıları/erişilmek istenilen sonuçlar net olarak belirtilmelidir. Belirsiz ve tamamlanmamış amaçlar başarısızlık algısı oluşturmaktadır. Hedef kitle için sağlanacak faydalar gibi projenin özel hedefleri ifade edilmelidir (Barclay ve Osei-Bryson, 2010). • Bir projenin amacı ve hedefleri açık, ölçülebilir, uygulanabilir ve gerçekçi olmalıdır (Ankara Valiliği, 2024; TÜBİTAK 2024b, TÜBİTAK 2024e). • Proje konusunun önemi amaçlar kapsamında vurgulanmalıdır. • Amaç ile proje çıktıları ilişkilendirilmelidir. Hedefler net, somut ve ölçülebilir olmalıdır (Güneş, 2021).

Doğru Cevap: C

Ünite 6

Soru 1

Hangi ifade afet yönetimi sürecini tanımlar?

Maruz bulunulan veya maruz bulunma ihtimali yüksek olan tehlike ve riskler hakkında toplumun bilinç ve farkındalık düzeyini arttırmak amacıyla yapılan bilgilendirme çalışmalarının tümüdür.

Zamanında, hızlı ve etkili müdahale edilebilmesi için afet öncesinde yapılması gereken planlama, eğitim, tatbikat, erken uyarı sistemlerinin kurulmasıdır.

Afetlere zamanında acil yardım malzeme stokları, halkın bilgilendirilmesi ve bilinçlendirilmesi gibi faaliyetlerin sürekli ve sürdürülebilir olarak yürütüldüğü süreçtir.

Bir afet olayını izleyen ve bir sonraki afete kadar birbirini takip eden afete müdahale, iyileştirme, yeniden inşa, zarar azaltma ve afete hazırlık aşamaların tümüdür.

Bireyin, kendi içinde ya da dışında algıladığı bir uyarımın (düşünce, duygu, algı) farkında olması, toplumun afetlerden ve acil durumlardan korunma davranışının gelişmesi ve yerleşmesi durumudur.

Açıklama:

Giriş
Bir afet olayını izleyen ve bir sonraki afete kadar birbirini takip eden afete müdahale, iyileştirme, yeniden inşa, zarar azaltma ve afete hazırlık aşamaların tümüdür.

Doğru Cevap: D

Soru 2

Aşağıdaki ifadeyi doğru olarak tamamlayınız.
“Türkiye’de afet ve acil durumlara ilişkin müdahale, öncesinde planlama, eğitim, araştırma ve geliştirme, afet ve acil durumlar esnasında yapılacaklar ve sonrasındaki tedbirlere ilişkin en yetkili kurumun ………….. olduğu söylenebilir.”

AFAD

MEB

TÜBİTAK

AKUT

Türk Kızılayı

Açıklama:

Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı (AFAD)
AFAD

Doğru Cevap: A

Soru 3

Hangi kurum Türkiye’de afet ve acil durum çalışmaları yapan kurumlardan biri değildir?

Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı (AFAD)

Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı (UAB)

TÜBİTAK (Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu)

Boğaziçi Üniversitesi Kandilli Rasathanesi ve Deprem Araştırma Enstitüsü

AKUT (Arama Kurtarma Derneği)

Açıklama:

TÜRKİYE’DE AFET VE ACİL DURUM ÇALIŞMALARI YAPAN KURUMLAR
Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı (UAB)

Doğru Cevap: B

Soru 4

‘Afetlerin fiziksel, sosyal, ekonomik, çevresel ve psikolojik zararlarını önlemek veya etkilerini en aza indirmek; dayanıklı, güvenli, sürdürülebilir ve afete dirençli yaşam alanları oluşturmak’ hangi eylem planının amacıdır?

Ulusal Deprem Stratejisi ve Eylem Planı 2012-2023

Dünyada ve Türkiye’de Afet Finansmanı

Uluslararası İnsani Yardım Raporu

Ulusal Deprem Araştırma Programı

Türkiye Afet Risk Azaltma Planı (2022-2030)

Açıklama:

Türkiye Afet Risk Azaltma Planı (2022-2030) (TARAP)

Doğru Cevap: E

Soru 5

Hangi ülkede çok sık karşılaşılan doğal afetlerin başında tsunami, volkanik patlamalar ve deprem gelmektedir?

Avusturalya

İrlanda

Japonya

Güney Afrika Cumhuriyeti

Arjantin

Açıklama:

JAPONYA’DA AFET VE ACİL DURUM ÇALIŞMALARI YAPAN KURUMLAR
Japonya

Doğru Cevap: C

Soru 6

Japonya’da kurumların afetler ve acil durumlara yönelik faaliyetleri konusunda hangi ifade yanlıştır?

Japonya’da kurumlar sadece ülkedeki kamunun emniyetini ve güvenliğini sağlamak için afet koruma hizmeti, ilk yardım ve kurtarma eğitimleri, afet önleme sistemlerinin geliştirilmesi, teknoloji ve deneyimle uluslararası iş birliği kurma, eğitim, öğretim ve halkı bilinçlendirme, yarının risklerinden kaçınmak için teknoloji geliştirmek üzerine araştırmalar ve çalışmalar yürütmektedir.

Japonya’da kurumlar çeşitli doğa olaylarını derinlemesine anlamak, afetlere yol açan süreçleri çeşitli açılardan analiz etmek ve afet önleme konusunda bilgi yaratmak için kapsamlı faaliyetler yürütmeyi amaçlar.

Japonya’da kurumların afetler ve acil durumlar için araştırma ve geliştirme faaliyetleri sadece ülke ile sınırlı değildir. Asya, Latin Amerika, Avrupa, Orta Doğu, Afrika gibi dünyanın dört bir yanında faaliyetler yürütülür.

Kyoto Üniversitesinin Afet Önleme Araştırma Enstitüsü (Disaster Prevention Research Institute-DPRI) 70 yıldan fazla bir süredir afet teorisinin ve afet önleme biliminin inşasıyla ilgili kapsamlı araştırma ve eğitimin geliştirilmesine katkıda bulunmaktadır.

Japonya’da afetler ve acil durumlar için araştırma ve geliştirme faaliyet gösteren kurumların öncelikli hedefi, afetlerin önceden tahmin edilebilmesi ve afetlerin önlenmesi üzerine çalışmalar yapmaktır.

Açıklama:

JAPONYA’DA AFET VE ACİL DURUM ÇALIŞMALARI YAPAN KURUMLAR
Japonya’da kurumlar sadece ülkedeki kamunun emniyetini ve güvenliğini sağlamak için afet koruma hizmeti, ilk yardım ve kurtarma eğitimleri, afet önleme sistemlerinin geliştirilmesi, teknoloji ve deneyimle uluslararası iş birliği kurma, eğitim, öğretim ve halkı bilinçlendirme, yarının risklerinden kaçınmak için teknoloji geliştirmek üzerine araştırmalar ve çalışmalar yürütmektedir.

Doğru Cevap: A

Soru 7

Hangisi afet ve acil durumlara yönelik faaliyetlerde bulunan Japon kurumlarının ortak özelliğidir?

Önceden afetlerin tahmin teknolojilerinin geliştirilmesi. Gerçekleşen afetlerin oluşabilecek afetlere etkisi.

Toplumun afet ve acil durumlara karşı farkındalık seviyelerinin artırılması.

Afet ve risk yönetimi

Acil durumlara etkili müdahale ve kurtarma.

Toplumun dayanıklılığını etkinleştirme, güçlendirme ve destekleme faaliyetleri.

Açıklama:

Disaster Prevention Research
Institute - Kyoto University - Afet
Önleme Araştırma Enstitüsü (DPRI)
Önceden afetlerin tahmin teknolojilerinin geliştirilmesi. Gerçekleşen afetlerin oluşabilecek afetlere etkisi.

Doğru Cevap: A

Soru 8

Hangisi coğrafi konum ve yapısı gereği afet ve doğa felaketlerinin sıkça karşılaşıldığı bir ada ülkesi olan Yeni Zelanda’nın Ulusal Acil Durum Yönetim Ajansının (NEMA) (National Emergency Management Agency) amaçları arasında yer almaz?

NEMA müdahale ve kurtarmaya öncülük eder veya destekler.

NEMA risk azaltma, hazırlık, müdahale ve iyileştirme faaliyetleri için stratejik planlar yapar.

NEMA mevzuat düzenleme çalışmaları gerçekleştirir.

NEMA acil durum yönetimi yeteneği ve kapasitesini geliştirmeye çalışır.

Afetlerin sık yaşandığı Asya, Latin Amerika, Avrupa, Orta Doğu ve Afrika’daki kurumlarla birlikte sürekli olarak afet yönetimi, risk yönetimi, acil durumlara etkili müdahale ve kurtarma, toplumun dayanıklılığını etkinleştirme, güçlendirme ve destekleme faaliyetleri düzenler ve yürütür.

Açıklama:

YENİ ZELANDA’DA AFET VE ACİL DURUM ÇALIŞMALARI YAPAN KURUMLAR
Afetlerin sık yaşandığı Asya, Latin Amerika, Avrupa, Orta Doğu ve Afrika’daki kurumlarla birlikte sürekli olarak afet yönetimi, risk yönetimi, acil durumlara etkili müdahale ve kurtarma, toplumun dayanıklılığını etkinleştirme, güçlendirme ve destekleme faaliyetleri düzenler ve yürütür.

Doğru Cevap: E

Soru 9

Amerika Birleşik Devletlerinde depremler ile ilgili gerçek zamanlı uyarılar, can kayıplarının ve ekonomik kayıpların hızlı tahminleri ve artçı şok tahminleri gibi durumsal farkındalık araçları çalışmaları hangi kurum tarafından yürütülmektedir?

Ulusal Acil Durum Yönetim Ajansı (NEMA)

Fire and Disaster Management Agency (FDMA)

International Cooperation Agency (JICA)

United States Geological Survey (USGS)

Federal Emergency Management Agency (FEMA)

Açıklama:

United States Geological Survey - Amerika Birleşik Devletleri Jeolojik Araştırma Ajansı (USGS)
United States Geological Survey (USGS)

Doğru Cevap: D

Soru 10

Amerika Birleşik Devletlerinde hangi kurumun Afet Yönetim Sisteminde depremler, sel ve kıyı fırtınaları, heyelanlar, volkanlar ve zoonotik hastalıklar yer alır?

United States Geological Survey (USGS)

International Cooperation Agency (JICA)

Fire and Disaster Management Agency (FDMA)

Federal Emergency Management Agency (FEMA) Afet Yönetim Sisteminde

National Emergency Management Agency (NEMA)

Açıklama:

United States Geological Survey - Amerika Birleşik Devletleri Jeolojik Araştırma Ajansı (USGS)
United States Geological Survey (USGS)

Doğru Cevap: A

Soru 11

Afet yönetimi sürecinde kimler görev almalıdır?

Sadece uzmanlar

Toplumun tüm fertleri

Yalnız kamu kurumları

Sivil toplum kuruluşları

Yerel yönetimler

Açıklama:

Afetlerin önlenmesi ve zararlarının minimize edilmesi, afet sonucunu ortaya çıkaran olaylara zamanında, hızlı ve etkili olarak müdahale edilmesi ve afetten etkilenen topluluk ve bireyler için daha güvenli ve yenilenmiş bir yaşam çevresi oluşturulabilmesi için yapılması gereken bir mücadele sürecidir. Bu mücadele süreci topyekün ve toplumun tüm fertleri tarafından gerçekleşmelidir. Bu doğrultuda cevap B şıkkıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 12

Afete hazırlık faaliyetleri nasıl bir süreç çerçevesinde yürütülmelidir?

Sürekli ve sürdürülebilir

Kısa süreli ve geçici

Dönemsel ve aralıklı

Rastgele ve plansız

Bağımsız ve bireysel

Açıklama:

Afete Hazırlık: Afetlere zamanında, hızlı ve etkili olarak müdahale edebilmek için afet öncesinde yapılması gereken planlama, eğitim, tatbikat, erken uyarı sistemlerinin kurulması, acil yardım malzeme stokları, halkın bilgilendirilmesi ve bilinçlendirilmesi gibi faaliyetlerin sürekli ve sürdürülebilir olarak yürütüldüğü süreç olarak tanımlanmaktadır. Bu kapsamda sürekli ve sürdürülebilir bir biçimde yürütülmesi gerekmektedir. Cevap A şıkkıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 13

I. Birçok kurum ve kuruluşlar tarafından, broşür, afiş ve kitapçık halka dağıtılmaktadır.
II. Görsel ve işitsel basın bağlamında afet farkındalığına yönelik yeterli düzeyde program hazırlanmaktadır.
III. 1-7 Mayıs arası Deprem Haftası olarak ele alınmaktadır.
IV. 17 Ağustos Depremi anma etkinlikleri düzenlenmektedir.
Türkiye'de afet farkındalığı çalışmaları ile ilgili yukarıda verilen bilgilerden hangileri doğrudur?

I ve II

I ve IV

I, III ve IV

II, III ve IV

I, II, III ve IV

Açıklama:

I. öncül için: " birçok kurum ve kuruluşlar tarafından, afet ve acil durumlara yönelik farkındalık oluşturmak amacıyla broşürler, afişler ve kitapçıklar hazırlanarak halka dağıtılmaktadır." ifadesi doğrudur.
II. öncül için: "Fakat gerek görsel gerekse işitsel basın bağlamında düşünüldüğünde afet farkındalığına yönelik programlara pek fazla rastlanılmamaktadır." İfadesi yanlıştır.
III. öncül için "1-7 Mart Deprem Haftası”dır. Bu bağlamda yanlıştır.
IV. öncül için: 17 Ağustos Depremi anma etkinlikleri düzenlenmektedir. Bu öncül doğrudur. Bu kapsamda I ve IV doğru II ve IV yanlıştır. Doğru cevap B şıkkıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 14

I. Sivil savunmaya ilişkin hizmetlerin etkin şekilde gerçekleştirilmesini sağlar
II. Risk azaltma çalışmaları planlama aşamasında sona erer
III. Yurt içi ve yurt dışı afet çalışmalarını koordine eder
IV.Müdahale sonrası iyileştirme sürecinde görev almaz
AFAD ile ilgili yukarıda verilen bilgilerin hangileri doğrudur?

I ve II

I ve III

II ve III

I, II ve IV

I, II, III ve IV

Açıklama:

I. öncül doğrudur: AFAD, Afet ve acil durumlar ile birlikte sivil savunmaya ilişkin hizmetlerin ülke düzeyinde etkin bir şekilde gerçekleştirilmesi için gerekli önlemlerin alınmasını sağlayan kurumdur.
II. öncül yanlıştır. Çünkü metinde: “afet ve acil durumların meydana gelmesinden önce hazırlık ve risk azaltma, olay sırasında yapılacak müdahale ve olay sonrasında gerçekleştirilecek iyileştirme çalışmalarını...” ifadesi yer alır.
III. öncül doğrudur. “Yurt içinde ve yurt dışında afet ve acil durumların yapılmasını ve koordine edilmesini gerçekleştirir”
IV. öncül yanlıştır. Çünkü metinde: "olay sonrasında gerçekleştirilecek iyileştirme çalışmalarını yürüten..." şeklinde ifade yer almaktadır.
Bu kapsamda I ve III ün yer aldığı B şıkkı doğru cevaptır.

Doğru Cevap: B

Soru 15

I. Tsunami
II. Deprem
III. Volkanik patlamalar
IV. Heyelan
Japonya'da sık karşılaşılan doğal afetler aşağıdaki seçeneklerin hangisinde birarada verilmiştir?

I ve II

II ve III

I, II ve III

I, II ve IV

I, II, III ve IV

Açıklama:

Japonya'da çok sık karşılaşılan doğal afetlerin başında tsunami, volkanik patlamalar ve deprem gelmektedir. Bu kapsamda cevap C şıkkıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 16

Japonya Meteoroloji Ajansı'nın çalışma alanları arasında aşağıdakilerden hangisi bulunmaz?

Güvenli Toplum için Afet Yönetimi

Kentsel Mekânın Güvenlik Kontrolü

Nükleer Santral Güvenlik Denetimi

Uluslararası Afet Bilgi Ağı

Çevre için Afet Azaltma Planlaması

Açıklama:

JMA’nın yaptığı çalışmalar ve araştırmalar şu konular üzerinedir: Güvenli Toplum için Afet Yönetimi ; Kentsel Mekânın Güvenlik Kontrolü; Çevre için Afet Azaltma Planlaması; Yenilikçi Afet Önleme Teknolojisi ve Politika Araştırması; Afet Riski Yönetimine Yönelik Sosyal Sistemler; Acil Durum ve Bölgesel Afet Risk Yönetimi; Afet Yönetimi için Uluslararası Araştırma İş Birliği; Gelişmiş Deprem Riski Değerlendirmesi; Uluslararası Afet Bilgi Ağı. Bu kapsamda cevap C şıkkıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 17

Japonya’da, yaşlanan nüfus ve azalan doğum oranı, sosyoekonomik koşullardaki keskin değişiklikler, endüstriyel ve istihdam yapısındaki değişiklikler ve kademeli olarak azalan uluslararası ilişkiler ve çevresel koşulların değişimi bağlamında sürekli ve dinamik bir afet yönetimi sistemi öngören kurum aşağıdakilerden hangisidir?

Ulusal Yer Bilimi ve Afet Direnci Araştırma Enstitüsü (NIED)

Japonya Meteoroloji Ajansı (JMA)

Afet Önleme Araştırma Enstitüsü (DPRI)

Japonya Uluslararası İş Birliği Ajansı (JICA)

Yangın ve Afet Yönetim Ajansı (FDMA)

Açıklama:

FDMA, yaşlanan nüfus ve azalan doğum oranı, sosyoekonomik koşullardaki keskin değişiklikler, endüstriyel ve istihdam yapısındaki değişiklikler ve kademeli olarak azalan uluslararası ilişkiler ve çevresel koşulların değişimi bağlamında sürekli ve dinamik bir afet yönetimi sistemi öngörür. Bu kapsamda cevap E şıkkıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 18

Yeni Zelanda’da afet yönetimi alanında aşağıdaki hangi kurum faaliyet göstermektedir?

Yangın ve Afet Yönetim Ajansı (FDMA)

Afet Önleme Araştırma Enstitüsü (DPRI)

Federal Acil Durum Yönetim Kurumu (FEMA)

Ulusal Acil Durum Yönetim Ajansı (NEMA)

Ulusal Yer Bilimi ve Afet Direnci Araştırma Enstitüsü (NIED)

Açıklama:

National Emergency Management Agency - Ulusal Acil Durum Yönetim Ajansı (NEMA) olarak Türkçeye çevirebileceğimiz kurum, Yeni Zelanda’da riski azaltma, acil durumlara hazır olma, müdahale etme ve acil durumlardan kurtulma konularında çalışmalar gerçekleştirmektedir. Bu kapsamda cevap D şıkkıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 19

Aşağıdakilerden hangisi Federal Acil Durum Yönetim Kurumu (FEMA) nun temel felsefesini yansıtmaktadır?

Afet sonrası müdahaleler yapmak

Kapsayıcı bakış açısıyla bireyleri ve toplumu desteklemek

Bölgesel çalışmalar yürütmek

Merkezi eğitim programı uygulamak

Merkezi yönetim anlayışıyla çalışmak

Açıklama:

Kurumun temel felsefesi, kapsayıcı bir bakış açısıyla bireyleri ve toplulukları destekleme, bireylere ve tüm toplum kesimlerine tarafsız ve tutarlı yardım sunmak ve kaynaklara ve araçlara eşit erişimi sağlama ve birlikte çalıştığımız ve hizmet ettiğimiz kişilerin değerini kabul etme olarak sıralanabilir. Nu kapsamda cevap B şıkkıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 20

1879’da oluşturulan, toplumun sürekli gelişen ihtiyaçlarını yansıtan ve bunlara yanıt veren, değişen bir dünya için bilimin ışığında afet, acil durum ve doğa olaylarına karşın eğitim-öğretim faaliyetleri, raporlar, farkındalık eğitimleri gerçekleştiren kurum aşağıdakilerden hangisidir?

Amerika Birleşik Devletleri Jeolojik Araştırma Ajansı (USGS)

Federal Acil Durum Yönetim Kurumu (FEMA)

Yeni Zelanda Kızıl Haçı (NZRC)

Afet Önleme Araştırma Enstitüsü (DPRI)

Japonya Meteoroloji Ajansı (JMA)

Açıklama:

1879’da oluşturulan Amerika Birleşik Devletleri Jeolojik Araştırma Ajansı (USGS), toplumun sürekli gelişen ihtiyaçlarını yansıtan ve bunlara yanıt veren, değişen bir dünya için bilimin ışığında afet, acil durum ve doğa olaylarına karşın eğitim-öğretim faaliyetleri, raporlar, farkındalık eğitimleri gerçekleştiren bir kurumdur. Bu kapsamda cevap A şıkkıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 21

I. Afet öncesi
II. Afet sırası
III. Afet sonrası
Afet yönetim süreçleri yukarıdaki süreçlerden hangisini/hangilerini kapsamaktadır?

Yalnız II

Yalnız III

II ve III

I ve III

I, II ve III

Açıklama:

Bir afet olayını izleyen ve bir sonraki afete kadar birbirini takip eden afete müdahale, iyileştirme, yeniden inşa, zarar azaltma ve afete hazırlık aşamaların tümü olarak tanımlanabilir
Afet yönetim süreçleri, afet öncesi, afet sırası ve afet sonrasını kapsamalıdır.
Doğru cevap E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 22

"Maruz bulunulan veya maruz bulunma ihtimali yüksek olan tehlike ve riskler hakkında toplumun bilinç ve farkındalık düzeyini arttırmak amacıyla yapılan bilgilendirme çalışmalarının tümü" aşağıdaki kavramlardan hangisi ile ifade edilmektedir?

Afet

Afet Yönetimi

Afet Yönetimi Süreci

Afete Hazırlık

Toplumda Farkındalık Yaratma

Açıklama:

Toplumda Farkındalık Yaratma: Maruz bulunulan veya maruz bulunma ihtimali yüksek olan tehlike ve riskler hakkında toplumun bilinç ve farkındalık düzeyini arttırmak amacıyla yapılan bilgilendirme çalışmalarının tümü. Bu çalışmalarda, toplumun afetlerden ve acil durumlardan korunma davranışının gelişmesi ve yerleşmesi amaçlanır.
Doğru cevap E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 23

Türkiye’de afet ve acil durumlara ilişkin müdahale, öncesinde planlama, eğitim, araştırma ve geliştirme, afet ve acil durumlar esnasında yapılacaklar ve sonrasındaki tedbirlere ilişkin en yetkili kurum aşağıkilerden hangisi olduğu söylenebilir?

AFAD

Kızılay

Sivil Savunma

Milli Savunma

Sağlık Bakanlığı

Açıklama:

AFAD, Afet ve acil durumlar ile birlikte sivil savunmaya ilişkin hizmetlerin ülke düzeyinde etkin bir şekilde gerçekleştirilmesi için gerekli önlemlerin alınmasını sağlayan kurumdur.
Türkiye’de afet ve acil durumlara ilişkin müdahale, öncesinde planlama, eğitim, araştırma ve geliştirme, afet ve acil durumlar esnasında yapılacaklar ve sonrasındaki tedbirlere ilişkinen yetkili kurumun AFAD olduğu söylenebilir.
Doğru cevap A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 24

MEB, UNICEF ile iş birliği Afet ve Acil Durum Yönetimi Eylem Planı’nı hazırlamıştır.
Aşağıdakilerden hangisi Afet ve Acil Durum Yönetimi Eylem Planı kapsamında gerçekleştirilen çalışmaların amaçlarından biri değildir?

Afet veya acil durumların olası etkilerini belirlemek ve buna göre önlemler almak

Afet veya acil durumlarda görev alacak ekip- lerin görev ve sorumluluklarını belirlemek

Afet veya acil durumlarda yapılacak iletişim ve koordinasyon çalışmalarını belirlemek

Afet veya acil durumlarda bireylerin önleyici ve tedavi edici sağlık hizmetlerinden yararlanmalarını sağlamak

Afet veya acil durumlarda yapılacak kurtarma, arama, tahliye ve ilk yardım çalışmalarını belirlemek

Açıklama:

MEB, UNICEF ile iş birliği yaparak “Afet Öncesinden Sonrasına Eğitim Projesi” kapsamında Afet ve Acil Durum Yönetimi Eylem Planı’nı ha- zırlamıştır. Bu plan, okul ve kurumlarda olası afet ve acil durumlar için önleyici ve sınırlayıcı tedbir- lerin alınmasını, süreçlerin hassasiyetle yönetilmesini ve risklerin azaltılmasını hedeflemektedir. Planın ve bu eylem planı dâhilinde gerçekleştirilen projenin amacı (MEB, 2023);

Olası bir afet ve acil durumlarda can ve mal kaybını en aza indirmek ve etkilerini azaltmak,
Afet veya acil durumların olası etkilerini be- lirlemek ve buna göre önlemler almak,
Afet veya acil durumlarda görev alacak ekip- lerin görev ve sorumluluklarını belirlemek,
Afet veya acil durumlarda yapılacak iletişim ve koordinasyon çalışmalarını belirlemek,
Afet veya acil durumlarda yapılacak kurtar- ma, arama, tahliye ve ilk yardım çalışmalarını belirlemek,
Afet veya acil durum sonrasında yapılacak iyileştirme çalışmalarını belirlemektir.

Doğru cevap D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 25

Ali, coğrafya öğretmeni olarak çalışmaktadır ve öğrencilerine afet yönetimi konusunda bir araştırma ödevi vermek istemektedir. Araştırma kapsamında, Türkiye'de afet ve acil durum yönetimiyle ilgili faaliyet gösteren kurum ve kuruluşları inceleyeceklerdir. Ali, öğrencilere Boğaziçi Üniversitesi Kandilli Rasathanesi'nin çalışmalarını örnek göstererek şu ifadeleri paylaşır. "Bu kurum, Türkiye Gerçek Zamanlı Deprem Bilgi Sistemi'ni kurmuş ve internet üzerinden anlık veri paylaşımı yapmaktadır. Ayrıca deprem ve tsunami zararlarını azaltmak için hızlı deprem bilgisi, şiddet haritaları, insan ve ekonomik kayıp algoritmaları geliştirerek, afet kriz yöneticilerine ve arama-kurtarma ekiplerine büyük katkılar sağlamaktadır."
Bu bilgiler doğrultusunda, aşağıdakilerden hangisi doğru bir çıkarım değildir?

Kandilli Rasathanesi, afet yönetimi ve doğal afetlere hazırlık konularında çalışmalar yürütmektedir.

Kandilli Rasathanesi, tsunami zararlarını azaltmaya yönelik uyarı sistemleri geliştirmektedir.

Türkiye'de afet yönetimiyle ilgili birçok üniversitede uygulama ve araştırma merkezleri bulunmaktadır.

Kandilli Rasathanesi'nin geliştirdiği sistemler, sadece deprem sonrası iyileştirme çalışmalarını desteklemektedir.

Türkiye'de üniversiteler, afet farkındalığını artırmaya yönelik eğitim ve araştırmalar yürütmektedir.

Açıklama:

Kandilli Rasathanesi’nin geliştirdiği sistemler, yalnızca deprem sonrası iyileştirme çalışmalarına değil, aynı zamanda deprem anında hızlı müdahale, tsunami uyarıları, acil yardım planlaması ve afet süreçleriyle ilgili birçok alana katkı sağlamaktadır. Örneğin, gerçek zamanlı deprem bilgi sistemi ve şiddet haritaları, afet kriz yöneticileri ve arama-kurtarma ekipleri için kritik veriler sağlamaktadır. Bu çalışmalar, afet öncesi hazırlık, anında müdahale ve afet sonrası iyileştirme süreçlerinin tamamını kapsayarak afet yönetiminin bütüncül bir şekilde ele alınmasına hizmet etmektedir. Dolayısıyla, sistemlerin tek bir aşamaya odaklandığını belirtmek doğru değildir.
Doğru cevap D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 26

I. AKUT, yalnızca doğal afetlerde değil büyük kazalarda da gönüllü olarak arama ve kurtarma çalışmaları yürütmektedir.
II. AKUT, liselere yönelik afet bilinçlendirme eğitimleri ve çeşitli projeler aracılığıyla toplumu afetlere hazırlamayı amaçlamaktadır.
III. AKUT'un çalışmaları yalnızca Türkiye ile sınırlı kalmaktadır.
IV. AKUT, kazazedelere temel ilkyardım desteği sağlayarak emniyetli bir ortama nakillerini gerçekleştirmektedir.
Yukarıda Arama Kurtarma Derneği (AKUT) ile ilgili verilen bilgilerden hangisi/hangileri doğrudur?

I ve III

II ve IV

I, II ve IV

II, III ve IV

I, II, III ve IV

Açıklama:

AKUT, deprem, sel gibi doğal afetlerin yanı sıra büyük kazalarda da gönüllü olarak çalışmalar yapmaktadır. AKUT, liselere yönelik afet bilinçlendirme eğitimleri ve çeşitli projelerle toplumu bilinçlendirme ve hazırlık seviyesini artırmayı hedeflemektedir. AKUT'un çalışmaları yalnızca Türkiye ile sınırlı değildir; Avrupa Kentsel Merkezlerinde Afetler gibi uluslararası projelerde de yer almaktadır. AKUT, kazazedelere temel ilkyardım desteği sağlayarak emniyetli ortama nakillerini gerçekleştirmektedir.
Doğru cevap C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 27

Japon Meteoroloji Ajansı'nın (JMA) 2030'a kadar hazırladığı afet ve hava tahminleri raporuna ilişkin aşağıdaki çıkarımlardan hangisi doğrudur?

JMA, doğal afetlerin tamamen önlenmesi için Japonya genelinde stratejik planlar geliştirmiştir.

JMA, şiddetli yağmur ve tayfunlarla ilgili tahminlerin doğruluğunu artırmayı hedeflemektedir.

JMA, yalnızca ulusal bağlamda çalışmakta, uluslararası iş birliklerine yer vermemektedir.

JMA, doğal afetlere uyum sağlamaya yönelik çalışmaları sosyoekonomik faaliyetlerden bağımsız yürütmektedir.

JMA, gençler dışında hiçbir sosyal gruba yönelik bilinçlendirme çalışmaları yapmamaktadır.

Açıklama:

Japonya Meteoroloji Ajansı (JMA)’nın önemli çalışmalarından biri 2030’a kadar afet ve hava tahminleri raporudur. Bir tür hazırlık ve öngörü raporu olan bu çalışmada (JMA, 2018),
• Geniş kapsamlı iş birlikleri: Ulusal ve uluslararası bağlamda afetlere hazır olma
• Doğal afetlerin karakteristiklerinde değişimler: Japonya’da tahmin edilmesi zor çeşitli doğal afetlere uyum
• Bilgilendirme bilinçlendirme: Tahmin edilmesi zor çeşitli doğal afetlere karşın halkın ve gençlerin hazır bulunuşluklarının artırılması
• Şiddetli yağmur nedeniyle meydana gelen felaketlerin önlenmesi: Şiddetli yağmur olaylarının daha güvenilir tahmin edilmesi
• Tayfunlar nedeniyle meydana gelen felaketlerin önlenmesi: Tayfunlarla ilgili fenomen- lerin tahmin doğruluğunun artırılması
• Sosyoekonomik aktivitelere katkı: Uzun vadeli tahminlerin doğruluğunun artırılması ve buna bağlı olarak sosyoekonomik faaliyetlerin verimliliğinin artırılması
• Küresel ısınmaya uyum: Küresel ısınma projeksiyonlarının doğruluğunu artırarak, yerel yönetimler ve özel sektör için uyum önlemlerine katkıda bulunmak
Doğru cevap B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 28

Japon Meteoroloji Ajansı'nın (JMA) afet ve acil durum yönetimi üzerine yürüttüğü çalışmalara ilişkin aşağıdaki analizlerden hangisi doğrudur?

JMA, teknoloji kullanımını artırarak halkın afetlere hazırlık düzeyini geliştirmeyi ve afet hasarlarını azaltmayı amaçlamaktadır.

JMA'nın "Earthquakes and Tsunamis Observation and Disaster Mitigation" çalışması, yalnızca tahmin teknolojisinin gelişimini hedeflemekte ve halkın bilinçlendirilmesine yönelik herhangi bir çalışmaya yer vermemektedir.

JMA'nın raporlarına göre, afet ve acil durum yönetimi statik bir süreçtir ve yalnızca kamu kurumlarının sorumluluğundadır.

"JMA Information on Disaster Risk Reduction" çalışması, afet türleri arasında yalnızca deprem ve tsunami tehlikelerine odaklanmıştır.

JMA, doğal afetlerin sıklığının azaldığına ve bu nedenle iş birliği süreçlerinin durağanlaştırılması gerektiğine vurgu yapmıştır.

Açıklama:

JMA, teknoloji kullanımını artırarak halkın afetlere hazırlık düzeyini geliştirmeyi ve afet hasarlarını azaltmayı amaçlamaktadır.
Earthquakes and Tsunamis Observation and Disaster Mitigation" çalışması, tahmin teknolojilerinin geliştirilmesinin yanı sıra halkın bilinçlendirilmesi ve güvenlik farkındalığını artırma çalışmalarını da kapsamaktadır.
JMA Information on Disaster Risk Reduction" çalışması, deprem ve tsunamiye ek olarak tayfun, yoğun yağmur ve volkanik patlamalar gibi çeşitli afet türlerini ele almaktadır.
JMA'ya göre afet ve acil durum yönetimi dinamik bir süreçtir ve kamu, özel sektör, halk ve akademinin iş birliğini gerektirmektedir.
JMA, doğal afetlerin sıklığının arttığını ve bu nedenle kamu-özel-akademik iş birliğinin dinamik bir süreç olarak ele alınması gerektiğini ifade etmektedir.
Doğru cevap A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 29

Yeni Zelanda'da "Afet ve doğa felaketlerine ilişkin riski azaltma, acil durumlara hazır olma, müdahale etme ve acil durumlardan kurtulma konularında çalışmalar yürüten kurum" aşağıdakilerden hangisidir?

JMA

NEMA

NZRC

FEMA

USGS

Açıklama:

Nema, afet ve doğa felaketlerine ilişkin riski azaltma, acil durumlara hazır olma, müdahale etme ve acil durumlardan kurtulma konularında çalışmalar yürütmektedir.
Doğru cevap B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 30

USGS Afet Yönetim Sisteminin farklı afet türleri ve ilgili çalışmalarıyla ilgili aşağıda verilen çıkarımlardan hangisi doğrudur?

USGS, sadece doğal afetlere yönelik çalışmalar yürütmekte, zoonotik hastalıklarla ilgili hiçbir faaliyeti bulunmamaktadır.

USGS, sel ve kıyı fırtınaları için yalnızca altyapı tasarımına odaklanmakta, acil durum yöneticilerine bilgi sağlamamaktadır.

USGS, heyelan tehlikesine yönelik çalışmalarda yalnızca teknik yardım sağlamakta, veri toplama veya tahmin modelleri geliştirme gibi faaliyetlerde bulunmamaktadır.

USGS, volkanlarla ilgili tehditlere karşı havacılık ve topluluk güvenliğini artırmak için uyarı sistemleri geliştirmektedir.

USGS, depremlerle ilgili gerçek zamanlı uyarılar oluştururken ekonomik kayıpları tahmin etmeye yönelik herhangi bir araç geliştirmemektedir.

Açıklama:

USGS, zoonotik hastalıkların yayılmasını izleme, hayvanları gözlemleme ve haritalar oluşturma gibi çalışmalarda bulunmaktadır.
USGS, sel ve kıyı fırtınaları sırasında acil durum yöneticilerine bilgi sağlama, tahmine dayalı modeller oluşturma gibi çok yönlü çalışmalar yürütmektedir.
USGS, heyelan tehlikesi için teknik yardım sağlamanın yanı sıra tahmin modelleri geliştirme, veri toplama ve tehlike değerlendirmeleri yapma faaliyetlerini de sürdürmektedir.
USGS, volkanik aktivitelerin havacılık ve topluluklar üzerindeki etkisini azaltmak için uyarı ve bildirim sistemleri geliştirmektedir.
USGS, depremlerle ilgili gerçek zamanlı uyarılarla birlikte ekonomik ve can kayıplarını hızlıca tahmin etmeye yönelik araçlar geliştirmiştir.
Doğru cevap D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 31

Afetlere zamanında, hızlı ve etkili olarak müdahale edebilmek için afet öncesinde yapılması gereken planlama, eğitim, tatbikat, erken uyarı sistemlerinin kurulması, acil yardım malzeme stokları, halkın bilgilendirilmesi ve bilinçlendirilmesi gibi faaliyetlerin sürekli ve sürdürülebilir olarak yürütüldüğü süreç olarak tanımlanan kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Afete hazırlık

Afet yönetim süreci

Afet sırası süreci

Afet sonrası süreç

Toplumsal farkındalık

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 32

I- AFAD
II- TÜBİTAK
III- TÜSEB
Yukarıdaki kurumlardan hangisi veya hangileri ülkemizde afet farkındalık araştırmaları ve uygulamaları konusunda faaliyet gösteren kurumlar arasındadır?

Yalnız I

Yalnız II

I ve II

I ve III

II ve III

Açıklama:

Türkiye’de afet farkındalık araştırmaları ve uygulamalarıyla ilgili faaliyet gösteren birçok kurum ve kuruluş bulunmaktadır. Bu kurumlar, afet risklerini azaltmak, toplumun afetlere karşı bilinç, hazırlık ve farkındalık düzeyini artırmak amacıyla çeşitli araştırmalar yapmakta ve uygulamalar gerçekleştirmektedir. Bu kurum ve kuruluşların başlıca ve etki yaratan araştırmalar yapanları; Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı (AFAD), Millî Eğitim Bakanlığı (MEB), TÜBİTAK (Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu), Türk Kızılayı, Boğaziçi Üniversitesi Kandilli Rasathanesi ve Deprem Araştırma Enstitüsü, Üniversiteler ve AKUT (Arama Kurtarma Derneği), MAG (Mahalle Afet Gönüllüleri) ve LODOS (Lojistik Destek ve Operasyonel Saha) gibi sivil toplum kuruluşlarıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 33

I- Afete Hazır Türkiye
II- Afetler ve Afetlerden Korunma Bilinci Eğitici Eğitimi El Kitabı
III- Türkiye Afet Risk Azaltma Planı (2022-2030) (TARAP)
Yukarıdakilerden hangisi veya hangileri AFAD tarafından afetlere yönelik yürütülen projeler arasındadır?

Yalnız I

Yalnız II

I ve II

I ve III

II ve III

Açıklama:

AFAD’ın afet ve acil durum araştırmaları aşağıdaki gibidir:

Afet Farkındalığı ve Afetlere Hazırlık Araştırması
Afete Hazır Türkiye
Türkiye Afet Risk Azaltma Planı (2022-2030) (TARAP)
Ulusal Deprem Stratejisi ve Eylem Planı 2012-2023

Doğru Cevap: D

Soru 34

I- TARAP'ın amacı; afetlerin fiziksel, sosyal, ekonomik, çevresel ve psikolojik zararlarını önlemek veya etkilerini en aza indirmek; dayanıklı, güvenli, sürdürülebilir ve afete dirençli yaşam alanları oluşturmaktır.
II- Plan, Sendai Çerçevesi (2015-2030) stratejik önceliklerini benimsemiştir.
III- Planda savaşlar ve işgal durumları gibi olağanüstü durumlara yönelik eylem planları yer almaktadır.
Yukarıdakilerden hangisi veya hangileri Türkiye Afet Risk Azaltma Planı'nın (TARAP) amaç ve özellikleri arasında yer alır?

Yalnız I

Yalnız II

I ve II

I ve III

II ve III

Açıklama:

Türkiye Afet Risk Azaltma Planı (TARAP), 2022 tarihinde yürürlüğe girmiş bir eylem planıdır. Türkiye Afet Risk Azaltma Planı (TARAP), 2022-2030 yıllarını kapsayan ve AFAD koordinasyonunda hazırlanan ulusal bir plandır. Bu plan; kamu kurumları, yerel yönetimler, özel sektör, sivil toplum kuruluşları, üniversiteler ve bireyleri kapsayarak, afet risklerini azaltmayı hedeflemektedir. TARAP’ın amacı; afetlerin fiziksel, sosyal, ekonomik, çevresel ve psikolojik zararlarını önlemek veya etkilerini en aza indirmek; dayanıklı, güvenli, sürdürülebilir ve afete dirençli yaşam alanları oluşturmaktır. Plan, Sendai Çerçevesi (2015-2030) stratejik önceliklerini benimsemiştir (AFAD, 2024d). Plana göre Türkiye’de acil durum ve afetlere yönelik etkin bir yönetim amaçlanmaktadır. Bu bakımdan tüm kurumlara rol ve görevler düşmektedir. Bu kurumlardan bazıları; Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı, Yükseköğretim Kurulu, Yurtdışı Türkler ve Akraba Topluluklar Başkanlığı, Maden Tetkik ve Arama Genel Müdürlüğü, Meteoroloji Genel Müdürlüğüdür. Planda deprem, heyelan, kaya düşmesi, çığ, sel, taşkın, iklim değişikliği, kitlesel göç, bulaşıcı ve salgın hastalıklar, kimyasal, biyolojik, radyolojik, nükleer tehditler, orman yangınları, büyük endüstriyel kazalar, maden kazaları, kuraklık ve fırtına gibi afet ve acil durumlara yönelik eylem planları ve politikalar yer almaktadır.

Doğru Cevap: C

Soru 35

Milli Eğitim Bakanlığı "Afet Öncesinden Sonrasına Eğitim Projesi" kapsamında Afet ve Acil Durum Yönetimi Eylem Planı’nı aşağıdaki kurumların hangisiyle işbirliği yaparak hazırlamıştır?

OECD

FAO

UNICEF

WHO

Dünya Bankası

Açıklama:

MEB, UNICEF ile iş birliği yaparak “Afet Öncesinden Sonrasına Eğitim Projesi” kapsamında Afet ve Acil Durum Yönetimi Eylem Planı’nı hazırlamıştır. Bu plan, okul ve kurumlarda olası afet ve acil durumlar için önleyici ve sınırlayıcı tedbirlerin alınmasını, süreçlerin hassasiyetle yönetilmesini ve risklerin azaltılmasını hedeflemektedir .

Doğru Cevap: C

Soru 36

I- Akustik Sismik Sensör Tabanlı Enkaz Altında Canlı Tespit Sistemi
II- Türkiye Gerçek Zamanlı Deprem Bilgi ve Sistemi
III- Akıllı Telefon Enkaz Arama Sistemi
Yukarıdaki faaliyet ve projelerden hangisi veya hangileri TÜBİTAK tarafından geliştirilmiştir?

Yalnız I

Yalnız II

I ve II

I ve III

II ve III

Açıklama:

TÜBİTAK tarağından afet ve acil durum çalışmaları bağlamında en dikkat çekici projenin TÜBİTAK BİLGEM Afet Yönetimi Programı olduğu söylenebilir. Bu program deprem, yangın, su baskını gibi afet olaylarının öncesi ve sonrasında afetzedeye ve arama kurtarma ekiplerine yardım amacı ile geliştirilebilecek teknolojilerde çalışmalar yapmayı amaçlamaktadır. Bu proje kapsamında özellikle deprem afeti ile ilişkin Akustik Sismik Sensör Tabanlı Enkaz Altında Canlı Tespit Sistemi (AkuSTECTS) projesi kapsamında akustik ve sismik sensörlerle enkaz altında canlı insan olup olmadığını tespit etmekte kullanılabilecek prototip bir ürün, enkaz altında canlı varlığının tespitini yapabilen bir prototip radar sistemi, Akıllı Telefon Enkaz Arama Sistemi (ATEAS) geliştirilmiş ve kullanıma sunulmuştur (TÜBİTAK-MAM, 2024).

Doğru Cevap: D

Soru 37

Aşağıdakilerden hangisi Japonya Meteoroloji Ajansı'nın afet ve hava tahminler raporunda yer verdiği konular arasında yer almaz?

Savaş ve işgaller

Şiddetli yağmur

Tayfunlar

Sosyoekonomik aktiviteler

Küresel ısınma

Açıklama:

JMA’nın önemli çalışmalarından biri 2030’a kadar afet ve hava tahminleri raporudur. Bir tür hazırlık ve öngörü raporu olan bu çalışmada (JMA, 2018), • Geniş kapsamlı iş birlikleri: Ulusal ve uluslararası bağlamda afetlere hazır olma • Doğal afetlerin karakteristiklerinde değişimler: Japonya’da tahmin edilmesi zor çeşitli doğal afetlere uyum • Bilgilendirme bilinçlendirme: Tahmin edilmesi zor çeşitli doğal afetlere karşın halkın ve gençlerin hazır bulunuşluklarının artırılması • Şiddetli yağmur nedeniyle meydana gelen felaketlerin önlenmesi: Şiddetli yağmur olaylarının daha güvenilir tahmin edilmesi • Tayfunlar nedeniyle meydana gelen felaketlerin önlenmesi: Tayfunlarla ilgili fenomenlerin tahmin doğruluğunun artırılması • Sosyoekonomik aktivitelere katkı: Uzun vadeli tahminlerin doğruluğunun artırılması ve buna bağlı olarak sosyoekonomik faaliyetlerin verimliliğinin artırılması • Küresel ısınmaya uyum: Küresel ısınma projeksiyonlarının doğruluğunu artırarak, yerel yönetimler ve özel sektör için uyum önlemlerine katkıda bulunmak

Doğru Cevap: A

Soru 38

I- Afetlere yönelik zaman yönetimi
II- Güvenli toplum için afet yönetimi
III- Afet riski yönetimine yönelik sosyal sistemler
Yukarıdakilerden hangisi veya hangileri Kyoto Üniversitesi Afet Önleme Araştırma Enstitüsü'nün yaptığı çalışmalar ve araştırmalar arasındadır?

Yalnız I

Yalnız II

I ve II

I ve III

II ve III

Açıklama:

Kurumun yaptığı çalışmalar ve araştırmalar şu konular üzerinedir (DPRI, 2024b): • Güvenli Toplum için Afet Yönetimi • Kentsel Mekânın Güvenlik Kontrolü • Çevre için Afet Azaltma Planlaması • Yenilikçi Afet Önleme Teknolojisi ve Politika Araştırması • Afet Riski Yönetimine Yönelik Sosyal Sistemler • Acil Durum ve Bölgesel Afet Risk Yönetimi • Afet Yönetimi için Uluslararası Araştırma İş Birliği • Gelişmiş Deprem Riski Değerlendirmesi • Uluslararası Afet Bilgi Ağı

Doğru Cevap: E

Soru 39

I- Federal Acil Durum Yönetim Kurumu
II- Amerika Birleşik Devletleri Jeolojik Araştırma Ajansı
III- Ulusal Acil Durum Yönetim Ajansı
Yukarıdakilerden hangisi veya hangileri Amerika Birleşik Devletlerinde afet ve acil durum çalışmaları yapan kurumlar arasındadır?

Yalnız I

Yalnız II

I ve II

I ve III

II ve III

Açıklama:

ABD, Kanada ve Meksika ile kara sınırlarını, Rusya, Küba ve Bahamalar ile deniz sınırlarını paylaşan ülkedir. Ülkenin büyüklüğü, doğa yapısı bağlamında Türkiye, Japonya, Yeni Zelanda gibi sıkça afetler ile karşılaşan bir ülkedir. Burada afet ve acil durum çalışmaları yapan kurumlar:

Federal Emergency Management Agency - Federal Acil Durum Yönetim Kurumu (FEMA)
United States Geological Survey - Amerika Birleşik Devletleri Jeolojik Araştırma Ajansı (USGS)

Doğru Cevap: C

Soru 40

I- Çığ
II- Zoonotik Hastalıklar
III- Volkanlar
Yukarıdakilerden hangisi veya hangileri United States Geological Survey - Amerika Birleşik Devletleri Jeolojik Araştırma Ajansı (USGS) Afet Yönetim Sisteminde yer alan olaylar arsındadır?

Yalnız I

Yalnız II

I ve II

I ve III

II ve III

Açıklama:

USGS Afet Yönetim Sisteminde (USGS, 2024b); Depremler: Gerçek zamanlı uyarılar, can kayıplarının ve ekonomik kayıpların hızlı tahminleri ve artçı şok tahminleri gibi durumsal farkındalık araçları çalışmaları, Sel ve Kıyı Fırtınaları: Akarsu akışı verileri toplama ve dağıtma ve bir sel veya kıyı fırtınası öncesinde, sırasında ve sonrasında acil durum yöneticilerine yardımcı olma, durumsal farkındalık sağlama, yerinde uzmanlık sunma, tahmine dayalı modelleri ortaya koyma, altyapı tasarımı ve işletimi hakkında bilgi geliştirme çalışmaları, Heyelanlar: Heyelan tehlike değerlendirmeleri yapma, heyelan araştırmalarını ve tahminlerini sürdürme, heyelan acil durumlarına müdahale etmek için teknik yardım sağlama ve heyelanların etkilerine ilişkin veri toplama çalışmaları, Volkanlar: Havacılığa ve yakındaki topluluklara yönelik tehditler de dahil olmak üzere, ABD yanardağlarının bulunduğu bölgelerdeki huzursuzluk ve patlama faaliyeti düzeyini karakterize etme, ülke çapında ortak bir uyarı/bildirim sistemi oluşturma çalışmaları, Zoonotik Hastalıklar: Zoonotik (hayvanlar ve insanlar arasında geçen) hastalıkların yayılmasını izleme ve çevre sağlığını destekleme için çeşitli hayvanları izleme, toplama ve haritalar oluşturma çalışmaları.

Doğru Cevap: E

Ünite 7

Soru 1

Yapay Zekâ (YZ) kavramının kökenlerinin dayandığı ve YZ araştırmalarının resmî başlangıcı olarak kabul edilen tarihsel olay aşağıdakilerden hangisidir?

Amerika Ulusal Standartlar ve Teknoloji Enstitüsü’nün (NIST) YZ tanımlaması

IEEE-USA tarafından yayımlanan YZ tanımı

John McCarthy’nin Stanford Üniversitesi’nde YZ ile ilgili görüşleri

Avrupa Birliği Dijital Yeterlilikler çerçevesinin yayımlanması

1956’daki Dartmouth Konferansı

Açıklama:

Doğru cevapE seçeneği, yani 1956'daki Dartmouth Konferansı’dır. Bu konferans, yapay zekâ kavramının temellerinin atıldığı ve YZ araştırmalarının resmî olarak başlangıç noktası kabul edildiği önemli bir dönüm noktasıdır. Konferansı düzenleyen John McCarthy, YZ'yi insan zekâsını taklit eden makineler üretme bilimi olarak tanımlamıştır. Bu tanımla birlikte YZ alanındaki ilk çalışmalar teşvik edilmiş ve YZ araştırmalarının temelleri atılmıştır.

Doğru Cevap: E

Soru 2

Yapay Zekâ'nın ilk kez bir makineye zekâ testi uygulamayı önerdiği, 1950 yılında yayımlanan “Computing Machinery and Intelligence” makalesinde yer alan test aşağıdakilerden hangisidir?

John McCarthy

Marvin Minsky

Alan Turing

Geoffrey Hinton

Nathaniel Rochester

Açıklama:

Doğru cevap C seçeneğidir. 1950 yılında yayımlanan “Computing Machinery and Intelligence” makalesinde, Turing, bir makinenin zekâ sahibi olup olmadığını belirlemek için bir test önerdi. Günümüzde Turing Testi olarak bilinen bu test, YZ’nin gelişiminde önemli bir dönüm noktasıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 3

Belirli görevleri yüksek doğrulukla yerine getirebilen ancak diğer alanlarda başarısız olan yapay zeka aşağıdakilerden hangisidir?

Dar YZ

Genel YZ

Süper YZ

Sinir Ağları

Derin Öğrenme

Açıklama:

Dar YZ (Artificial Narrow Intelligence - ANI), belirli bir görevi yerine getirmek üzere tasarlanmış sistemleri ifade eder. ANI, insan zekâsının dar bir alanında uzmanlaşmıştır ve genel zekâ yeteneklerine sahip değildir (Ramírez & Ortíz2020). ANI, belirli görevleri yüksek doğrulukla yerine getirebilir ancak diğer alanlarda başarısızdır. Örneğin; bir satranç oynama YZ’si satrançta ustadır ancak dil çevirisi yapamaz (Chan & Colloton, 2024). Siri, Alexa, e-posta spam filtreleme sistemleri, yüz tanıma yazılımları ve otonom araçlar, ANI’nın yaygın örnekleridir. Bu sistemler, belirli veri setleri üzerinde eğitilmiştir ve bu dar alanlarda mükemmel performans sergiler (Wrench & Elmoudden, 2024). Jiang vd. (2022), benzer şekilde, ANI’nın harita uygulamaları, internet arama motorları ve biyoinformatik analiz sistemleri gibi çeşitli uygulamalarda kullanıldığını belirtmektedir.

Doğru Cevap: A

Soru 4

Aşağıdakilerden hangisi 2015 yılında Google DeepMind tarafından geliştirilen ve dünya şampiyonu Lee Sedol’u Go oyununda yenerek yapay zekânın gücünü gösteren programdır?

GPT-3

AlphaGo

AlexNet

Watson

Deep Blue

Açıklama:

GPT-3: 2020 yılında tanıtılan GPT-3, OpenAI tarafından geliştirilen bir dil işleme modelidir ve dil üretiminde güçlü yeteneklere sahiptir, ancak oyun stratejisi veya Go gibi karmaşık oyunlarda kullanılmamıştır. AlexNet: 2012 yılında derin öğrenme alanında kullanılan bir görüntü tanıma modelidir ve ImageNet yarışmasında birinci olarak görüntü sınıflandırmada başarı göstermiştir. Go oyunuyla ilgisi yoktur. Watson: IBM tarafından geliştirilen Watson, 2011 yılında Jeopardy yarışmasında insan rakiplerine karşı yarışmıştır; ancak Go oyunu veya strateji gerektiren oyunlarda kullanılmamıştır. Deep Blue: IBM’in satranç oynayan yapay zekâsı olan Deep Blue, 1997’de dünya satranç şampiyonu Garry Kasparov’u yenmiştir, ancak Go oyunu gibi daha karmaşık strateji gerektiren oyunlarla ilgilenmemiştir.

Doğru Cevap: B

Soru 5

Yapay zeka tarihi dikkate alındığında 1980'ler ve 1990'larda yapay zekâ araştırmaları hangi teknoloji veya sistem etrafında yoğunlaşmıştır?

Turing Testi

Derin Öğrenme

Uzman Sistemler

Büyük Veri

GANs

Açıklama:

1980'ler ve 1990'larda YZ araştırmaları, belirli alanlarda bilgi ve karar süreçlerini taklit eden uzman sistemler etrafında yoğunlaşmıştır. Bu sistemler, belirli bir konu veya uzmanlık alanında bilgi tabanlı kararlar vermek üzere tasarlanmıştır. Cevap C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 6

Ayşe, evde kullanmak üzere bir dijital asistan satın almıştır. Bu asistan, Ayşe’nin sesli komutlarını anlayıp yanıt verebilmekte, müzik çalabilmekte, hava durumu bilgisi verebilmekte ve evdeki akıllı cihazları kontrol edebilmektedir. Ancak, bu asistan yalnızca belirli görevlerde uzmanlaşmıştır ve Ayşe’ye özel yeni bilgiler öğrenip tüm konularda yardımcı olamamaktadır.
Ayşe’nin kullandığı bu yapay zekâ türü aşağıdakilerden hangisidir?

Genel YZ (AGI)

Dar YZ (ANI)

Süper YZ (ASI)

İnsanüstü YZ

Evrensel YZ

Açıklama:

Ayşe’nin kullandığı dijital asistan, yalnızca belirli görevlerde yardımcı olabilen Dar YZ (ANI) türüdür. ANI, dar bir alanda uzmanlaşır ve genel zekâ yeteneğine sahip değildir. Ayşe’nin asistanı gibi sistemler, sesli komutları yerine getirme veya akıllı cihazları kontrol etme gibi dar bir görev yelpazesinde başarılıdır, ancak tüm konularda bilgi sahibi olamazlar.

Doğru Cevap: B

Soru 7

Dar YZ (ANI) ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Dar YZ, insan zekâsını tüm alanlarda aşan yapay zekâ sistemlerini ifade eder.

Dar YZ, belirli bir görevde yüksek performans sergileyebilir ancak genel zekâ yeteneklerine sahip değildir.

Dar YZ, insan zekâsına benzer şekilde geniş bir yelpazede görevleri yerine getirebilir.

Dar YZ, her alanda insan zekâsını taklit edebilir ve yeni beceriler öğrenebilir.

Dar YZ, soyut düşünme ve yaratıcı problem çözme gibi karmaşık yeteneklere sahiptir.

Açıklama:

Dar YZ (ANI), belirli bir görevde yüksek performans sergileyebilen ancak genel zekâ yeteneklerine sahip olmayan yapay zekâ türüdür. Örneğin, bir satranç oynama YZ’si yalnızca satrançta uzmanlaşmıştır, ancak başka bir alanda bilgi sahibi değildir.

Doğru Cevap: B

Soru 8

Bir yapay zeka sisteminin insan dilini anlayabilmesi, yorumlayabilmesi ve yanıt verebilmesini sağlayan YZ bileşeni aşağıdakilerden hangisidir?

Sinir Ağları

Makine Öğrenmesi

Derin Öğrenme

Doğal Dil İşleme (NLP)

Görüntü Tanıma

Açıklama:

NLP, bilgisayarların insan dilini anlamasını, analiz etmesini ve yanıt vermesini sağlar. Bu alan, dilin yapısını ve anlamını çözmek için makine öğrenmesi ve derin öğrenme tekniklerini kullanır. Google Translate ve Siri gibi uygulamalar, NLP’nin yaygın örnekleridir ve dil çevirisi, duygu analizi gibi görevlerde kullanılır.

Doğru Cevap: D

Soru 9

Aşağıdakilerden hangisi sinir ağlarının işleyişinde doğru bir özelliktir?

Sinir ağları, her katmanda yalnızca giriş verilerini işleyerek tek bir sonuca ulaşır.

Sinir ağları, verileri analiz ederken insan beyninin işleyişine benzer bir model kullanır.

Sinir ağları, doğal dil işlemenin bir alt alanıdır ve yalnızca dil verilerini işler.

Sinir ağları, verileri sadece tek bir düzeyde analiz eder ve çıktı üretir.

Sinir ağları, yalnızca görüntü tanıma görevlerinde kullanılabilir.

Açıklama:

Sinir ağları, insan beyninin işleyişine benzer şekilde çalışarak veriyi katmanlı yapılar aracılığıyla işler ve kararlar alır. Her katman veriyi analiz eder ve bu analiz sonuçlarını bir sonraki katmana ileterek nihai bir çıktı oluşturur

Doğru Cevap: B

Soru 10

Üretken Yapay Zekâ (ÜYZ), verilerden öğrenerek yeni ve özgün içerikler üretebilme kapasitesine sahiptir. Aşağıdaki alanlardan hangisinde ÜYZ’nin doğrudan içerik üretimi sağlaması beklenmez?

Sanat ve yaratıcılık alanında yeni eserler oluşturma

Sağlık hizmetlerinde hastalık teşhisi ve tedavi yöntemleri geliştirme

Eğitimde kişiselleştirilmiş öğrenme materyalleri oluşturma

Mühendislikte yeni ürün prototipleri tasarlama

Sadece veri analizinde genel eğilimleri tespit etme

Açıklama:

Üretken Yapay Zekâ (ÜYZ), veri analizinin ötesine geçerek sanat, eğitim, mühendislik ve sağlık gibi alanlarda yeni ve özgün içerikler üretebilme yeteneğine sahiptir. Ancak yalnızca genel eğilimleri tespit eden saf veri analizi, ÜYZ’nin temel işlevlerinden biri değildir; ÜYZ, daha yaratıcı ve yenilikçi içerikler üretmeye odaklanır.

Doğru Cevap: E

Soru 11

Üretken Yapay Zekâ (ÜYZ) araçları ile afet farkındalık materyalleri geliştirme sürecinde iyileştirme aşamasının temel amacı aşağıdakilerden hangisidir?

Yeni fikirler ve çözüm önerileri üretmek

Materyallerin doğruluğunu artırmak ve güncellemek

Eğitim modüllerini halkın kullanımına sunmak

Afet türleri hakkında bilgi toplamak

Yerel afet risklerini belirlemek

Açıklama:

İyileştirme aşamasında ÜYZ tarafından üretilen afet farkındalık materyalleri, gerçek dünya verileri ve uzman geri bildirimleri ile karşılaştırılarak doğruluğu artırılır. Bu aşama, materyallerin en güncel ve doğru bilgileri içermesini sağlamaya yöneliktir.

Doğru Cevap: B

Soru 12

".... , iki sinir ağı arasında bir yarışma süreci kullanarak, gerçekçi görüntüler ve videolar oluşturur. Bu teknik, sahte görseller oluşturma, sanatsal eserler yaratma ve tıbbi görüntüleme alanında yenilikçi çözümler sunma gibi çeşitli uygulamalarda kullanılmaktadır." Paragraftaki boşluğa aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?

GBT

GANs

NLP

Açıklama:

Bir diğer önemli teknik olan Generative Adversarial Networks (GANs), özellikle görüntü ve video üretiminde etkili sonuçlar vermektedir. GANs, iki sinir ağı arasında bir yarışma süreci kullanarak, gerçekçi görüntüler ve videolar oluşturur. Bu teknik, sahte görseller oluşturma, sanatsal eserler yaratma ve tıbbi görüntüleme alanında yenilikçi çözümler sunma gibi çeşitli uygulamalarda kullanılmaktadır (Güzelci & Karadag, 2024). GANs, üretici ve ayırt edici olarak adlandırılan iki ağın iş birliği yaparak çalıştığı bir sistemdir ve bu iş birliği, yüksek kaliteli ve gerçekçi görüntüler üretme kapasitesine sahiptir.

Doğru Cevap: B

Soru 13

Jukebox, Descript ve Lovo hangi kategoriye girer?

Kod üretme araçları

Metin üretme araçları

Görsel üretme araçları

Ses ve müzik üretme araçları

Video ve animasyon araçları

Açıklama:

İnsan sesini taklit eden ve metinden konuşma üreten araçlar ile yüksek kaliteli ses üretimi yapar ve sesli içerikler oluşturur. Ayrıca bu tür uygulamalar müzik üretim sürecinde yenilikçi çözümler sunar.Jukebox, MuseNet, Amper Music, Suno AI, AIVA, Murf AI, Play.ht, Descript, Lovo, Speechify, Soundraw bu araçlardandır.

Doğru Cevap: D

Soru 14

Aşağıdakilerden hangisi bir metin üretme aracı örneğidir?

DALL-E

Synthesia

Slidebean

Soundraw

Gemini

Açıklama:

Metin girdilerine dayalı olarak haber makaleleri, hikâyeler, pazarlama metinleri, denemeler, senaryolar ve raporlar üretebilir.Araçlar:
-ChatGPT, Gemini, Jasper, Copy. YZ, Copilot

Doğru Cevap: E

Soru 15

Keşfetme aşamasında ÜYZ araçları aşağıdakilerden hangisini sağlar?

Afet farkındalık broşürleri hazırlamak

Olası afet türleri ve etkileri hakkında bilgi toplamak

Toplumu afetlere karşı eğitmek

Afet sonrası güvenli bölgeler oluşturmak

Halkı afetlere karşı bilinçlendirmek

Açıklama:

Bu aşama, YZ araçlarının fikir ve kavramları keşfetmek için kullanıldığı dönemdir. Kullanıcılar, afet türleri ve potansiyel etkileri hakkında bilgi toplamak için metin tabanlı sorgular girer. YZ, bu bilgileri analiz ederek ilgili fikirler ve çözüm önerileri sunar.

Doğru Cevap: B

Soru 16

ÜYZ ile üretilen afet farkındalık materyallerinin doğruluğu hangi aşamada kontrol edilir?

Keşfetme Aşaması

Üretim Aşaması

İyileştirme Aşaması

Planlama Aşaması

Bilgilendirme Aşaması

Açıklama:

Son aşama, içeriğin rafine edildiği ve doğruluğunun artırıldığı dönemdir. YZ, üretilen içerikleri gerçek dünya verileriyle karşılaştırarak ve uzman geri bildirimleri alarak iyileştirir.
C

Doğru Cevap: C

Soru 17

Metin tabanlı afet farkındalık materyallerinin ana amacı nedir?

Toplumun ekonomik durumunu iyileştirmek

Toplumu afetlere karşı bilinçlendirmek ve hazırlamak

Sanatsal etkinlikleri artırmak

Eğitim kurumlarına destek sağlamak

Belediyelerin gelirini artırmak

Açıklama:

Metin tabanlı afet farkındalık materyalleri, toplumu afetlere karşı bilinçlendirmek ve hazırlamak amacıyla çeşitli formatlarda sunulan yazılı içerikler olarak tanımlanabilir. Bu materyaller; broşürler, el ilanları, el kitapçıkları, kılavuzlar, bilgilendirici makaleler, eğitim materyalleri, internet siteleri ve blog yazıları, haber bültenleri, raporlar ve araştırma belgeleri ile özgeçmiş ve vaka çalışmalarını içerir. Bunların her biri afetlerin nedenlerini, etkilerini, müdahale yöntemlerini ve hazırlık stratejilerini anlatarak farklı hedef kitlelere uygun detaylı bilgiler sağlar. Bu materyaller, afet yönetimi konusunda toplumsal farkındalığı artırmak ve afetlere karşı etkili bir şekilde hazırlıklı olunmasını desteklemek için kritik öneme sahiptir

Doğru Cevap: B

Soru 18

Afet farkındalık materyalleri oluştururken hangi faktörün ön planda olması gerekmektedir?

Gizlilik

Veri güvenliği

Şeffaflık

Kullanıcı dostu tasarım

Tüm yukarıdakiler

Açıklama:

Afet farkındalık materyalleri oluştururken ÜYZ kullanımı ile ilgili dikkat edilmesi gereken hususlar etik, gizlilik, güvenlik ve diğer önemli konuları(İnsan Merkezli Tasarım) kapsamaktadır. Bu hususlar, afet farkındalık çalışmalarının etkinliğini artırmak ve toplumu doğru bilgilendirmek için önemlidir.

Doğru Cevap: E

Soru 19

Afet farkındalık materyallerinde kullanılan bilgilerin doğruluğu ve güvenilirliği neden önemlidir?

Yanlış bilgiler panik yaratabilir.

Toplumun güvenini artırır.

Hepsi.

İnsanların daha fazla bilgi edinmesini sağlar.

Afet anında doğru yönlendirme yapabilmek için.

Açıklama:

ÜYZ kullanılarak oluşturulan materyallerin toplumsal etkisi göz önünde bulundurulmalıdır. Bu materyaller, toplumda panik yaratmadan, bilinçlendirme ve eğitim amacıyla kullanılmalıdır. Afet farkındalığı yaratırken toplumun moralini yüksek tutmak ve doğru bilgilendirilmiş bir şekilde hazırlıklı olmasını sağlamak önemlidir.ÜYZ tarafından üretilen içeriğin kaynağı ve oluşturulma süreci hakkında açık bilgi sağlanmalıdır. Bu, toplumun bu materyallerinin nasıl ve kimler tarafından oluşturulduğunu bilmesini sağlar ve güven oluşturur. Şeffaflık, toplumun ÜYZ’ye olan güvenini artırır ve yanlış bilgilendirmelerin önüne geçer.
Hepsi.

Doğru Cevap: C

Soru 20

Afet farkındalık materyallerinde kullanıcı odaklı yaklaşımda hangi tasarım unsurları göz ardı edilmemelidir?

Görsel ögeler

Sade ve anlaşılır dil

İnteraktif özellikler

Teknik bilgiler

Hepsi

Açıklama:

Afet farkındalık materyalleri, kullanıcıların kolayca anlayabileceği ve kullanabileceği şekilde tasarlanmalıdır. Teknik bilgiler sade ve anlaşılır bir dille sunulmalı, görsel ve interaktif ögelerle desteklenmelidir (Rivas & Zhao, 2023). • Eğitim ve Bilgilendirme: Topluma, YZ’nin nasıl çalıştığı ve afet farkındalık materyallerinin oluşturulmasında nasıl kullanıldığı konusunda eğitim verilmelidir. Bu, toplumun teknolojiye olan güvenini artırır ve doğru bilgiye erişim sağlar (Baidoo-Anu & Ansah, 2023). • YZ Sistemlerinin Sınırlamaları: YZ sistemlerinin neler yapabileceği ve yapamayacağı konusunda açık olunmalıdır. Bu sistemlerin sadece bir yardımcı araç olduğu, nihai YZ karar ve sorumluluklarının insanlara YZt olduğu vurgulanmalıdır (Chan & Colloton, 2024).

Doğru Cevap: E

Soru 21

İnsan benzeri algılama, planlama, öğrenme, iletişim ve fiziksel eylem gerektiren yazılım ya da donanım sistemleri aşağıdaki kavramlardan hangisini ifade etmektedir?

Yapay zeka

Üretken yapay zeka

Derin öğrenme

Modern bilim

Süper yapay zeka

Açıklama:

Amerika Ulusal Standartlar ve Teknoloji Enstitüsü, yapay zekayı "İnsan benzeri algılama, planlama, öğrenme, iletişim ve fiziksel eylem gerektiren yazılım ya da donanım sistemleri olarak tanımlamaktadır. Doğru cevap A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 22

Bir makinenin insanlarla kimliklerini açığa vurmadan iletişim kurabilme yeteneği üzerine kurulan kendi adına bir test geliştiren ve yapay zekanın temellerini atan bilim insanı aşağıdakilerden hangisidir?

Frank Rosenblatt

Alan Turing

John McCarthy

Marvin Minsky

Nathaniel Rochester

Açıklama:

Yapay zekanın temelleri, Alan Turing'in 1950'de yayınladığı "Computing Machinery and Intelligence" makalesi ile atılmıştır. Turing, bir makinenin zeka sahibi olup olmadığı belirlemek için bir test önerdi; bu test Turing testi diye bilinir. Turing testi, bir makinenin insanlarla kimliklerini açığa vurmadan iletişim kurabilme yeteneği üzerine kuruludur ve esas değerlendirme kriteri, makinenin insan benzeri düşünme kapasitesidir. Doğru cevap B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 23

Yapay zekanın doğuşu aşağıdakilerden hangisinde gerçekleşmiştir?

1950'ler

1960'lar

1980'ler

1990'lar

2000'ler

Açıklama:

Yapay zekanın temelleri 1950'de Alan Turing'in yayınladığı makale ile atılmıştır. Doğru cevap A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 24

Aşağıdakilerden hangisi büyük metin veri setleri ile önceden eğitilmiş, metin üretimi ve dil işleme görevlerini gerçekleştiren bir yapay zekâ dil modelidir?

AGI

ASI

ANI

ÜYZ

GPT

Açıklama:

GPT, büyük metin veri setleri ile önceden eğitilmiş, metin üretimi ve dil işleme görevlerini gerçekleştiren bir yapay zekâ dil modelidir. Doğru cevap E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 25

Aşağıdakilerden hangisi dar yapay zeka örneklerinden biri değildir?

e-posta filtreleme sistemi

Yüz tanıma yazılımları

İnsan gibi anlayabilen sistemler

Siri

Alexa

Açıklama:

Siri, Alexa, e-posta spam filtreleme sistemleri, yüz tanıma yazılımları ve otonom araçlar, ANI’nın yaygın örnekleridir. Doğru cevap C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 26

Aşağıdakilerden hangisi yapay zekanın temel bileşenlerinden biri değildir?

Makine öğrenmesi

Sinir ağları

Doğal dil işleme

Akıllı çıkarım yapma

Derin öğrenme

Açıklama:

Yapay zekanın temel bileşenleri;

Makine öğrenmesi
Derin öğrenme
Doğal dil işleme
Sinir ağlarıdır.

Doğru cevap D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 27

Aşağıdakilerden hangisi yeni ve özgün içerikler üretebilen ileri düzey bir yapay zeka teknolojisidir?

Sinir ağları

Üretken yapay zeka

Derin öğrenme

Doğal dil işleme

Makine öğrenmesi

Açıklama:

Üretken yapay zeka, yeni ve özgün içerikler üretebilen ileri düzey bir yapay zeka teknolojisidir. Doğru cevap B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 28

"ChatGPT metin girdilerine dayalı olarak haber makaleleri, hikayeler, pazarlama, metinleri, denemeler, senaryolar ve raporlar üretebilir." ifadesi üretken yapay zeka araçlarının hangi uygulama alanını ifade etmektedir?

Görsel üretimi

Ses ve müzik üretimi

Video ve animasyon üretimi

Metin üretimi

Kod ve web sitesi üretimi

Açıklama:

"ChatGPT metin girdilerine dayalı olarak haber makaleleri, hikayeler, pazarlama, metinleri, denemeler, senaryolar ve raporlar üretebilir." üretken yapay zekanın metin üretimi özelliğini ifade etmektedir. Doğru cevap D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 29

"Acil durum anonsları, uyarılar ve bilgilendirme mesajları üretmek için PlayHT, Speechify ve Soundraw gibi araçlar kullanılarak kritik sesli içerikler oluşturulabilir." ifadesine dayalı üretilen afet farkındalık materyalinin uygulama alanı aşağıdakilerden hangisidir?

Metin tabanlı

Görsel tabanlı

Ses ve müzik tabanlı

Kod üretimi ve web tabanlı

Video ve animasyon tabanlı

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 30

Aşağıdakilerden hangisi üretken yapay zeka araçları ile afet farkındalık materyali geliştirirken dikkat edilmesi gereken gizlilik ve güvenlik bileşenlerinden biridir?

Doğru ve güvenilirlik

Şeffaflık

Toplumsal etki

Ön yargı ve adalet

Erişim kontrolü

Açıklama:

Etik Hususlar:

Doğruluk ve güvenilirlik
Şeffaflık
Toplumsal etki
Ön yargı ve adalet

Gizlilik ve Güvenlik:

Veri gizliliği
Veri güvenliği
Erişim kontrolü

Doğru cevap E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 31

I- Siri, Alexa, e-posta spam filtreleme sistemleri, yüz tanıma yazılımları ve otonom araçlar yaygın örnekleridir.
II- Harita uygulamaları, internet arama motorları ve biyoinformatik analiz sistemleri gibi çeşitli uygulamalarda kullanılır.
III- İnsan zekâsının ötesinde düşünme, problem çözme ve yaratıcılık yeteneklerine sahiptir.
Yukarıdaki Dar Yapay Zeka'ya ilişkin verilen bilgilerden hangisi veya hangileri doğrudur?

Yalnız I

Yalnız II

I ve II

I ve III

II ve III

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 32

Bilgisayarların insan dilini anlamasını, yorumlamasını ve yanıt vermesini sağlayan yapay zeka alanı aşağıdakilerden hangisidir?

Makine Öğrenmesi

Derin Öğrenme

Doğal Dil İşlemleme

Sinir Ağları

Üretken Yapay Zeka

Açıklama:

Doğal Dil İşleme (Natural Language Processing - NLP): Doğal dil işleme, bilgisayarların insan dilini anlamasını, yorumlamasını ve yanıt vermesini sağlayan YZ alanıdır. NLP, dilin yapısını ve anlamını çözmek için makine öğrenmesi ve derin öğrenme tekniklerini kullanır. NLP, dil anlama ve üretme yetenekleri ile dikkat çeker. Google Translate ve Siri gibi uygulamalar, NLP’nin yaygın örnekleridir (Wrench & Elmoudden, 2024). NLP, dil çevirisi, duygu analizi ve sohbet botları gibi çeşitli alanlarda kullanılmaktadır. Bu uygulamalar, kullanıcıların doğal dilde iletişim kurmasını sağlar (Babu & Suruthi, 2024).

Doğru Cevap: C

Soru 33

I- Tek tipleşme
II- Yaratıcılık ve yenilik
III- Kişiselleştirilmiş deneyimler
Yukarıdakilerden hangisi veya hangileri üretken yapay zekanın sunduğu avantajlar arasındadır?

Yalnız I

Yalnız II

I ve II

I ve III

II ve III

Açıklama:

ÜYZ’nin sunduğu başlıca avantajlar şunlardır (Chaivisit vd., 2024; Chan & Colloton, 2024; Ch’ng, 2024): • Yaratıcılık ve Yenilik: ÜYZ, daha önce mümkün olmayan yaratıcı çözümler ve yenilikler sunar. Örneğin, bir müzisyen ÜYZ kullanarak tamamen yeni bir müzik türü oluşturabilir veya bir mühendis yeni bir ürün tasarımı geliştirebilir. • Verimlilik Artışı: ÜYZ, tekrar eden görevleri otomatikleştirerek verimliliği artırır. Örneğin; bir eğitim kurumunda sınav soruları oluşturma süreci otomatikleştirilebilir, bu da öğretmenlerin diğer önemli görevlere daha fazla zaman ayırmalarını sağlar. • Kişiselleştirilmiş Deneyimler: ÜYZ, bireylerin ihtiyaçlarına göre özelleştirilmiş çözümler sunabilir. Eğitimde, her öğrenciye özel öğrenme materyalleri oluşturulabilir veya sağlık hizmetlerinde her hastaya özel tedavi planları geliştirilebilir.

Doğru Cevap: E

Soru 34

I- Veri gizliliği
II- Duygusal sömürü
III- Yanlış bilgi yayılımı
Üretken Yapay Zeka kullanımı, çeşitli etik ve toplumsal sorunları da beraberinde getirmektedir. Yukarıdakilerden hangisi veya hangileri bu sorunlar arasında gösterilebilir?

Yalnız I

Yalnız II

I ve II

I ve III

II ve III

Açıklama:

ÜYZ kullanımı, çeşitli etik ve toplumsal sorunları da beraberinde getirmektedir. Bunlar (Chan & Colloton, 2024; Dodhia, 2024 Güzelci & Karadag, 2024): • Veri Gizliliği: ÜYZ sistemleri büyük miktarda veri kullanarak çalışır ve bu verilerin gizliliği önemlidir. Kullanıcıların verilerinin kötüye kullanılması veya izinsiz erişilmesi gibi durumlar ciddi etik sorunlara yol açabilir. • Ön Yargı ve Adalet: ÜYZ modelleri, eğitildikleri veri setlerindeki ön yargıları öğrenebilir ve bu ön yargıları oluşturdukları içeriklere yansıtabilir. Bu durum, adalet ve eşitlik ilkelerine aykırı sonuçlar doğurabilir. Örneğin;, bir işe alım sürecinde kullanılan ÜYZ modeli, belirli demografik gruplara karşı ön yargılı olabilir. • Yanlış Bilgi Yayılımı: ÜYZ, yanlış veya yanıltıcı bilgi üretme potansiyeline sahiptir. Özellikle sahte haberler veya yanlış bilgiler, toplumda ciddi sorunlara yol açabilir. Bu nedenle ÜYZ’nin güvenilir ve doğru bilgi üretmesi için etik standartlar belirlenmelidir.

Doğru Cevap: D

Soru 35

Aşağıdakilerden hangisi görsel üretiminde kullanılabilen yapay zeka araçlarından biridir?

GitHub

DALL-E

CoPilot

JukeBox

MuseNet

Açıklama:

Görsel Üretiminde DALL-E , MidJourney, Stable Diffusion, Adobe Firefly, Artbreeder, BeautyCam, Hotpot, cre8tiveai, Luminar Neo, Jasper Art, Flipsnack, Piktochart kullanılabilir.

Doğru Cevap: B

Soru 36

I- İyileştirme aşaması
II- Keşfetme aşaması
III- Üretim aşaması
Yukarıda karışık bir sırada verilmiş olan üretken yapay zeka ile yaratım aşamaları aşağıdaki seçeneklerin hangisinde doğru sırada verilmiştir?

II- III- I

II- I- III

III- II- I

I- III- II

III- I- II

Açıklama:

ÜYZ ile ortak yaratımın üç aşaması şunlardır (Ch’ng, 2024):

Keşfetme aşaması
Üretim aşaması
İyileştirme aşaması

Doğru Cevap: A

Soru 37

I- Afet senaryolarını simüle edebilirler.
II- Topluma afetler hakkında bilgi sağlama, soruları cevaplama ve hazırlık süreçlerine rehberlik etme gibi işlevler üstlebilirler.
III- Afet durumlarına hazırlık yaratabilirler.
Yukarıdakilerden hangisi veya hangileri Afet farkındalığının artması için geliştirilebilecek Chatbotların özellikleri arasında gösterilebilir?

Yalnız I

I ve II

I ve III

II ve III

I, II ve III

Açıklama:

Chatbotlar afet farkındalığın artırılması amacıyla faydalanılabilecek araçlar arasında yer alır. Chatbotlar, doğal dil işleme (NLP) ve makine öğrenimi (ML) algoritmalarını kullanarak insanlarla etkileşime giren yazılım uygulamalarıdır. Kullanıcının metin veya sesli girdilerini analiz eder ve belirli bir amaca yönelik olarak otomatik yanıtlar üretir (Bakare & Jatto 2023; Ghayoomi, 2023). Afet farkındalık materyallerinde kullanılan Chatbotlar, topluma afetler hakkında bilgi sağlama, soruları cevaplama ve hazırlık süreçlerine rehberlik etme gibi işlevler üstlebilirler. Kullanıcılara afetler hakkında doğru ve güncel bilgiler sunarak farkındalık yaratılabilir, kullanıcıların afetler hakkında merak ettikleri soruları yanıtlayarak doğru bilgilere hızlı bir şekilde ulaşmalarını sağlar ve bireylerin afetlere hazırlık yapmalarına yardımcı olacak kişiselleştirilmiş önerilerde bulunabilir. Ayrıca, afet senaryolarını simüle ederek toplumu eğitim ve bilinçlendirme faaliyetlerinde kullanılabilir ve bu da insanların olası afet durumlarına karşı pratik yapmalarını ve hazırlıklı olmalarını sağlayabilir. Bu bağlamda ChatGPT’nin GPTs’leri veya farklı chatbot uygulamalarında yararlanılabilir.

Doğru Cevap: E

Soru 38

Hazırlanan materyaller, toplumda panik yaratmadan, bilinçlendirme ve eğitim amacıyla kullanılmalıdır. Afet farkındalığı yaratırken toplumun moralini yüksek tutmak ve doğru bilgilendirilmiş bir şekilde hazırlıklı olmasını sağlamak önemlidir.
Yukarıda özellikleri verilen ve afet farkındalık materyalleri hazırlanırken göz önünde bulundurulması gereken etik husus aşağıdakilerden hangisi ile ilgilidir?

Doğruluk ve güvenilirlik

Şeffaflık

Toplumsal etki

Önyargı ve adalet

Veri gizliliği

Açıklama:

Toplumsal Etki: ÜYZ kullanılarak oluşturulan materyallerin toplumsal etkisi göz önünde bulundurulmalıdır. Bu materyaller, toplumda panik yaratmadan, bilinçlendirme ve eğitim amacıyla kullanılmalıdır. Afet farkındalığı yaratırken toplumun moralini yüksek tutmak ve doğru bilgilendirilmiş bir şekilde hazırlıklı olmasını sağlamak önemlidir (Babu & Suruthi, 2024).

Doğru Cevap: C

Soru 39

Üretken yapay zeka araçları ile farkındalık materyalleri geliştirirken dikkat edilmesi gereken hususlar göz önünde bulundurulduğunda aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Üretken Yapay Zeka tarafından üretilen içeriğin kaynağı ve oluşturulma süreci hakkında açık bilgi sağlanmalıdır.

Afet farkındalık materyalleri oluştururken kullanılan verilerin gizliliği korunmalıdır.

Toplanan ve kullanılan verilerin güvenliği sağlanmalı, siber saldırılara karşı korunmalıdır.

Yapay zeka ile oluşturulan materyal oluşturma sistemlerine herkesin erişimi olmalıdır.

Güvenli veri saklama ve işleme yöntemleri kullanılarak afet anında kritik bilgilerin bütünlüğü korunmalıdır.

Açıklama:

Veri Gizliliği: Afet farkındalık materyalleri oluştururken kullanılan verilerin gizliliği korunmalıdır. Kişisel verilerin anonimleştirilmesi ve sadece gerekli verilerin kullanılması önemlidir (Dodhia, 2024). • Veri Güvenliği: Toplanan ve kullanılan verilerin güvenliği sağlanmalı, siber saldırılara karşı korunmalıdır. Güvenli veri saklama ve işleme yöntemleri kullanılarak afet anında kritik bilgilerin bütünlüğü korunmalıdır (Chan & Colloton, 2024). • Erişim Kontrolü: YZ sistemlerine kimlerin erişebileceği ve bu sistemlerin nasıl kullanılabileceği sıkı bir şekilde kontrol edilmelidir. Yalnızca yetkili personelin bu sistemlere erişimi olmalıdır, böylece yanlış bilgilendirme veya kötüye kullanım riski minimize edilir (Babu & Suruthi, 2024).

Doğru Cevap: D

Soru 40

Afet farkındalığıına ilişkin bir video animasyonu yapmak istediğinizi düşünün. Aşağıda yer alan hangi yapay zeka aracını kullanmanız daha olasıdır?

DALL-E

Steve AI

GitHub

Soundraw

Piktochart

Açıklama:

Video, Animasyon ve Sunum Üretimi:
Video prodüksiyon ve animasyon süreçlerini hızlandırır; scriptlerden anahtar kelimeleri analiz ederek sahneler oluşturur ve mevcut videoları düzenler. Ayrıca metin girdileri ile otomatik olarak profesyonel sunumlar hazırlar. Kullanılabilecek araçlar:
Steve AI, Synthesia, Deepbrain AI, Adobe Firefly, Lumen5, Animated Drawings, Animoto, Gamma, Simplified, Wepik, Beautiful.AI, Slidebean

Doğru Cevap: B

Ünite 8

Soru 1

Aşağıdakilerden hangisi afet farkındalığı eğitiminin afet sonrası iyileşme sürecine yönelik bileşenleri için örnek gösterilebilir?

Afetlerin doğası ve riskleri ile ilgili eğitimler sunma

Toplumda ihtiyacı olan diğer bireylere destek olma

Risklere karşı alınabilecek önlemlere ilişkin farkındalık kazandırma

Afet anında panik yapmadan uygun davranışları sergileyebilecek yeterlikler geliştirme

Afet bilincini toplumsal olarak yaygınlaştırma

Açıklama:

Afet farkındalığı eğitiminin bir diğer önemli boyutu da afet sonrası iyileşme sürecine yönelik bileşenleri içermesidir. Bu bileşenler olası bir afet sonrasında yapılması gereken doğru davranışlar ile toplumda ihtiyacı olan diğer bireylere destek olma gibi boyutları kapsamaktadır.

Doğru Cevap: B

Soru 2

"............ afetlerin meydana gelmeden önce risklerin belirlenmesini ve değerlendirilmesini bu yolla önleyici ve azaltıcı tedbirlerin alınmasını içeren sistematik bir yaklaşımdır."
Yukarıdaki ifade aşağıdakilerden hangisi ile tamamlanabilir?

Afet riski azaltma

Yüksek afet riski

Afet yönetimi

Afet önleme

Afet izleme

Açıklama:

Afet riski azaltma afetlerin meydana gelmeden önce risklerin belirlenmesini ve değerlendirilmesini bu yolla önleyici ve azaltıcı tedbirlerin alınmasını içeren sistematik bir yaklaşımdır.

Doğru Cevap: A

Soru 3

Afetlerde risk azaltma anlayışına geçiş anlayışının global çapta benimsenmesine öncülük eden ilk metin hangisidir?

Salamanca Bildirgesi

Sürdürülebilir Kalkınma Hedefleri

Hyogo Çerçevesi

Sendai Afet Risk Azaltma Çerçevesi

Türkiye Afet Risk Azaltma Planı

Açıklama:

2005 yılında Japonya’nın Kobe şehrinde gerçekleştirilen Dünya Afet Risk Azaltma Konferansı’nda kabul edilen Hyogo Çerçevesi, bu anlayışın global çapta benimsenmesine öncülük etmiştir.

Doğru Cevap: C

Soru 4

Türkiye'de Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı (AFAD) hangi yılda kurulmuştur?

2000

2005

2009

2016

2022

Açıklama:

Türkiye, 2009 yılında Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı’nın (AFAD) kurulmasıyla bu alanda önemli adımlar atmıştır. AFAD, Türkiye’nin afet riskini azaltma ve yönetme kapasitesini artırmaya yönelik çeşitli projeler ve eğitim programları yürütmekle görevlidir.

Doğru Cevap: C

Soru 5

Hangi ülkede "Afet Riski Azaltma" mevcut öğretim programı kapsamındaki tüm derslerde ve yaş düzeyleri için içerik kapsamları tasarlanarak sunulmaktadır?

Rusya

Türkiye

İngiltere

Japonya

Almanya

Açıklama:

Avustralya, Japonya, Yeni Zelanda gibi gelişmiş ülkeler bu yöntem ile afet içeriklerinin öğrencilere sunulmasını sağlamaktadırlar.

Doğru Cevap: D

Soru 6

"Uluslararası Afet Riskini Azaltma Günü" yılın hangi ayındadır?

Ocak

Nisan

Haziran

Ağustos

Ekim

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 7

Aşağıda verilen özel günlerden hangisi Türkiye'de düzenlenmemektedir?

12 Kasım Afet Eğitimi Hazırlık Günü

1-7 Mart Deprem Haftası

28 Şubat Sivil Savunma Günü

17 Ağustos Afetlere Hazırlık Haftası

1 Eylül Afet Önleme Günü

Açıklama:

Japonya'da 1 Eylül, insanlara her türlü olasılığa karşı hazırlıklı olmalarını hatırlatmak amacıyla 1960 yılında Afet Önleme Günü olarak belirlenmiştir.

Doğru Cevap: E

Soru 8

Aşağıdakilerden hangisi non - formal afet eğitimi için örnek bir durum değildir?

Belirli gün ve haftalarda yapılan etkinlikler

Similasyon tatbikatları

Yarışmalar

Afet Bilinci seçmeli dersi

Bilim şenlikleri ve festivaller

Açıklama:

Afet Bilinci seçmeli dersi formal eğitim yoluyla afet eğitiminin sunulmasına bir örnektir.

Doğru Cevap: D

Soru 9

Dünyanın ilk interaktif taşkın müzesi olarak bilinen DSİ Taşkın Müzesi hangi ilimizdedir?

Trabzon

Eskişehir

Sakarya

Aydın

Erzurum

Açıklama:

Trabzon’da kurulan DSİ Taşkın Müzesi, dünyanın ilk interaktif taşkın müzesi olarak tanımlanmaktadır.

Doğru Cevap: A

Soru 10

Aşağıdaki etkinliklerden hangisi non - formal afet eğitimi etkinliklerinden bilim şenlikleri ve festivaller için örnek gösterilebilir?

İzcilik çalışmaları

TUBİTAK 4004 Doğa ve Bilim Okulları Programları

Tatbikatlar

Yarışmalar

Müze gezileri

Açıklama:

TÜBİTAK tarafından desteklenen 4007 Bilim Şenlikleri ve 4004 Doğa ve Bilim Okulları Programları kapsamında ülkemizde pek çok okulda afet eğitimi içeriklerine yönelik bilim şenlikleri yürütülmektedir.

Doğru Cevap: B

Soru 11

Aşağıdakilerden hangisi afet risklerinin her yönüyle doğru anlaşılmaması ve gerekli önlemlerin alınmaması durumunda karşılaşılabilecek sorunlardan biri değildir?

Eğitimin kesintiye uğraması

Öğrenme kayıpları

Gündelik yaşamın aksaması

Ekonomik refah

Davranış bozuklukları

Açıklama:

Dünyanın pek çok noktasında insanlar yüksek afet riski altındadırlar. Bu riskler her yönüyle doğru anlaşılmalı ve gerekli önlemler alınmalıdır. Aksi takdirde, önlem almamak; yoksulluk, ekonomik eşitsizlik, gündelik yaşamın aksaması, eğitimin kesintiye uğraması, öğrenme kayıpları ve davranış bozuklukları gibi birçok sorunla karşılaşmamıza neden olmaktadır.

Doğru Cevap: D

Soru 12

I. Afet riski azaltma, sadece afet anında ve sonrasında yapılan müdahalelerle ilgilidir.
II. Afet riski azaltma afetlerin meydana gelmeden önce risklerin belirlenmesini ve gerekli tedbirlerin alınmasını içerir.
III. Yoksulluğu ortadan kaldırmak, afet riskinin azaltılmasına yönelik dört öncelikli alandan biridir.
IV. Artan afetler ve bu afetlerin yol açtığı yıkıcı etkiler, uluslararası toplumu afet riski azaltma anlayışına yöneltmiştir.
Afet riskini azaltma ile ilgili olarak yukarıda verilen ifadelerden doğru olanlar, hangi seçenekte verilmiştir?

I ve II

II ve III

I ve III

II ve IV

III ve IV

Açıklama:

Afet riski azaltma, sadece afet anında ve sonrasında yapılan müdahalelerle değil, aynı zamanda afetlerin etkilerini minimize etmek için önceden yapılan planlama ve hazırlıklarla da ilgilidir. Artan afetler ve bu afetlerin yol açtığı yıkıcı etkiler, uluslararası toplumu afet riski azaltma anlayışına yöneltmiştir. Sendai Afet Risk Azaltma Çerçevesi ile Hyogo Çerçevesi'ni takiben daha kapsamlı bir yol haritası oluşturulmuştur. Sendai Çerçevesi, afet riskinin azaltılmasına yönelik dört öncelikli alan belirlemiştir: Afet risklerinin anlaşılması, afet risk yönetiminin güçlendirilmesi, afet risklerini azaltmak için yatırımların artırılması ve afet sonrası iyileşme, yeniden inşa ve toparlanma süreçlerinin güçlendirilmesi.

Doğru Cevap: D

Soru 13

Aşağıdakilerden hangisi formal eğitim yoluyla afet eğitiminin özelliklerinden biridir?

Formal eğitim hâlihazırda var olan bir dersin kapsamında veya geliştirilecek olan seçmeli dersler ya da modüller yolu ile oldukça hızlı bir şekilde öğrencilere sunulabilir.

Afet eğitimine yönelik çalışmalar yürütecek öğrenci kulüpleri ve öğrenci konseyleri bir formal eğitim unsuru olarak kabul edilmektedir.

Belirli gün ve haftalar afet farkındalığının geliştirilmesinde önemli bir formal öğrenme stratejisi olarak görülmektedir.

Afet eğitimi tatbikatları genellikle formal eğitimin temelini oluşturur.

Afet riski azaltma ya da afet hazırlık eğitimlerine yönelik yıl boyu süren kapsamlı kampanyalar formal öğrenme etkinlikleri arasındadır.

Açıklama:

Afet eğitimi içeriklerinin resmî öğretim programlarına entegrasyonu, hâlihazırda var olan bir dersin kapsamında veya geliştirilecek olan seçmeli dersler ya da modüller yolu ile oldukça hızlı bir şekilde öğrencilere sunulabilir. Non-formal eğitim, afet riski azaltma eğitimi için hızlı bir giriş noktası olabilir ve olmalıdır. Okullardaki formal eğitim programlarını desteklemek üzere planlanmış özel günler-ülkemizde kullandığımız tanımıyla belirli gün ve haftalar afet farkındalığının geliştirilmesinde önemli bir nonformal öğrenme stratejisi olarak görülmektedir. Afet eğitimine yönelik çalışmalar yürütecek öğrenci kulüpleri ve öğrenci konseyleri de formal eğitimi destekleyici bir non-formal eğitim unsuru olarak kabul edilmektedir. Afet eğitimi tatbikatları genellikle non-formal eğitimin temelini oluşturur.Belirli gün ve haftalara ek olarak belirlenen bazı kampanyalar da non-formal öğrenme etkinlikleri olarak formal eğitim etkinliklerini desteklemektedir ve afet riski azaltma ya da afet hazırlık eğitimlerine yönelik yıl boyu süren kapsamlı kampanyaların yürütüldüğü görülmektedir.

Doğru Cevap: A

Soru 14

I. Tek seferlik toplu eğitimler, afet dirençliliğini artırmada çok etkili olarak kabul edilirler.
II. Kısa süreli bilgi aktarımı sağladığından, öğrenilen bilgilerin uzun vadede kalıcı olması zordur.
III. Bu tür eğitimler genellikle teorik bilgiye odaklanır ve pratik uygulama fırsatları sunmaz.
IV. Tek seferlik eğitimler, konuları derinlemesine ele alır.
Afet dirençliliği ile tek seferlik toplu eğitimler arasındaki ilişki ile ilgili olarak yukarıda verilen ifadelerden doğru olanlar hangi seçenekte verilmiştir?

I ve II

II ve III

III ve IV

I ve III

II ve IV

Açıklama:

Seminerler ve konferanslar gibi tek seferlik toplu eğitimler, afet dirençliliğini artırmada genellikle çok etkili olarak kabul edilmezler. Bu tür eğitimler, kısa süreli bilgi aktarımı sağladığından, öğrenilen bilgilerin uzun vadede kalıcı olması zordur. Ayrıca, bu tür eğitimler genellikle teorik bilgiye odaklanır ve pratik uygulama fırsatları sunmaz. Afet dirençliliği, derinlemesine bilgi ve topluluk içinde iş birliğinin sağlanmasını gerektirir. Tek seferlik eğitimler, konulara yüzeysel olarak değinir ve topluluk içindeki koordinasyonun geliştirilmesine yeterince katkı sağlayamaz.

Doğru Cevap: B

Soru 15

Öğrencilerin konum ve yön bulma becerilerine sahip olduğu, harita çeşitlerini tanıdıkları, yaşadığı yerdeki doğal çevre ve insan arasındaki ilişkilere örnek verebileceği, yaşadıkları yerdeki afet risklerinin neler olduğu ve etkilerini azaltma konusunda yapılabileceklerine ilişkin temel bilgilere sahip olacakları “Tehlikeleri Avlıyoruz” Afet Eğitimi Etkinliği’ni hangi ders içerisinde yapabilirler?

Türkçe

Sosyal Bilgiler

Matematik

Temel İlk Yardım

Fen Bilimleri

Açıklama:

Etkinliğin Adı: Tehlikeleri Avlıyoruz
Sınıf: 5 Ders: Sosyal Bilgiler
Ön Bilgi: Öğrencilerin konum ve yön bulma becerilerine sahip olduğu, harita çeşitlerini tanıdıkları, yaşadığı yerdeki doğal çevre ve insan arasındaki ilişkilere örnek verebileceği, yaşadıkları yerdeki afet risklerinin neler olduğu ve etkilerini azaltma konusunda yapılabileceklerine ilişkin temel bilgilere sahip oldukları kabul edilmektedir.

Doğru Cevap: B

Soru 16

Aşağıda verilenlerden hangisi Afet Eğitiminde Deprem Sonrası Doğru Davranışlardan biridir?

Afet ve acil durum çantası hazırla.

Sağlam ve içi dolu bir eşyanın yanında kal.

Afet ve acil durum çantanı al ve binadan çık.

Sarsıntı bitene kadar olduğun yerde kal.

Acil durum telefon numaralarını öğren.

Açıklama:

Afet Eğitiminde Doğru Davranışlar
Deprem Öncesi Doğru Davranışlar
Toplanma alanını belirle. Afet ve acil durum çantası hazırla. Acil durum telefon numaralarını öğren. Dolapları sabitle. Tehlike avı yap. Evde, okulda, arabada yangın tüpü bulundur. Aile toplantısı yap. Aile acil durum planı yap. Acil durum bilgi kartı hazırla. İlkyardım öğren. Tatbikatlara katıl.
Deprem Sırası Doğru Davranışlar
Bina içindeysen merdiveni, asansörü kullanma. Sakin ol ve çevrendekilere sakin olmalarını söyle. Başını ve boynunu koru. Çök-kapan-tutun yap. Balkona çıkma, balkondan atlama. Sarsıntı bitene kadar olduğun yerde kal. Sağlam ve içi dolu bir eşyanın yanında kal.
Deprem Sonrası Doğru Davranışlar
Büyüklerinin yanından ayrılma. Toplanma alanına git. Yetkililere yardımcı ol. Ayrılırken gazı ve elektriği kapat. Gerekmedikçe telefonu kullanma. Afet ve acil durum çantanı al ve binadan çık. Artçı depremlere hazırlıklı ol. Hasarlı binalara geri dönme. İhtiyacı olanlara yardım et.

Doğru Cevap: C

Soru 17

‘Bir olayın belirli koşul ve ortamlarda doğurabileceği can, mal, ekonomik ve çevresel gibi değerlerin kaybının gerçekleşme olasılığı olarak tanımlanmaktadır.’
Yukarıda tanımı verilen terim aşağıdakilerden hangisidir?

Afet

Tehlike

Önlem

Farkındalık

Risk

Açıklama:

Risk: Bir olayın belirli koşul ve ortamlarda doğurabileceği can, mal, ekonomik ve çevresel gibi değerlerin kaybının gerçekleşme olasılığı olarak tanımlanmaktadır.

Doğru Cevap: E

Soru 18

“What is Plan, Stan? (Plan Nedir, Stan?)” ile okullar, öğretmenler ve öğrencilerin acil durumlara hazırlık için bilgi ve becerilerini geliştirmelerine destek olmak amacıyla sunulan ücretsiz bir kaynaktır. “What’s the Plan Stan?”, 1-8. sınıflar için öğretmenlere ders etkinlikleri fikirleri sunmaktadır.’’
Yukarıda özellikleri verilen eğitim hangi ülke tarafından geliştirilmiştir?

Yeni Zelanda

Avustralya

Amerika Birleşik Devletleri

Tayvan

Japonya

Açıklama:

Yeni Zelanda’da NEMA (National Emergency Management Agency) tarafından geliştirilen “What is Plan, Stan? (Plan Nedir, Stan?)” ile okullar, öğretmenler ve öğrencilerin acil durumlara hazırlık için bilgi ve becerilerini geliştirmelerine destek olmak amacıyla sunulan ücretsiz bir kaynaktır. “What’s the Plan Stan?”, Yeni Zelanda eğitim programının vizyonu, değerleri ve ilkeleri ile uyumludur ve 1-8. sınıflar için öğretmenlere ders etkinlikleri fikirleri sunmaktadır (National Emergency Management Agency, 2024).

Doğru Cevap: A

Soru 19

Ocak 2016’da yürürlüğe giren Sürdürülebilir Kalkınma Hedefleri (Sustainable Development Goals) Birleşmiş Milletlere üye 193 ülke tarafından 2030 sonuna kadar ulaşılmak üzere kabul edilen 17 hedeften oluşmaktadır. Bu hedefler ile ilgili olarak aşağıda verilen ifadelerden hangisi doğru değildir?

Yoksulluğu ortadan kaldırmak hedeflerden biridir.

Genel amaçlardan biri gezegenimizi korumaktır.

Tüm insanların barış ve refah içinde yaşamasını sağlamak hedeflerden biridir.

Afet riskini ve etkisini azaltma ve hafifletmek için gereken beceriler, non-formal eğitim sisteminin çocuklara kazandırması gereken en önemli unsur olarak tanımlanmaktadır.

Ülkelerin yerine getirmesi gereken sorumluluklardan biri eğitimdir.

Açıklama:

Sürdürülebilir Kalkınma Hedefleri (Sustainable Development Goals) ise Ocak 2016’da yürürlüğe girmiştir. Birleşmiş Milletlere üye 193 ülke tarafından 2030 sonuna kadar ulaşılmak üzere kabul edilen 17 hedeften oluşmaktadır. Bu hedefler genel olarak yoksulluğu ortadan kaldırmak, gezegenimizi korumak, tüm insanların barış ve refah içinde yaşamasını sağlamak olarak özetlenebilir (BM, 2021). Bu amaçlarla ve anlaşmalarla birlikte ülkelerin yerine getirmesi gereken sorumluluklar verilmiştir. Bu sorumluluklardan biri de bölümümüz temasını içeren “eğitim” kısmıdır. Bahsedilen bu amaçlar ile afet riskini ve etkisini azaltma ve hafifletmek için gereken beceriler, formal eğitim sisteminin çocuklara kazandırması gereken en önemli unsur olarak tanımlanmaktadır.

Doğru Cevap: D

Soru 20

Aşağıdakilerden hangisi okullardaki formal eğitim programlarını desteklemek üzere planlanmış non-formal öğrenme öğelerinden birisi değildir?

Bilim şenlikleri ve festivaller

Planlanmış belirli gün ve haftalar

Dersler ve modüller

Afet eğitimi tatbikatları

Afet eğitimine ya da afet risk azaltmaya yönelik tasarlanan yarışmalar

Açıklama:

Okullardaki formal eğitim programlarını desteklemek üzere planlanmış özel günler-ülkemizde kullandığımız tanımıyla belirli gün ve haftalar afet farkındalığının geliştirilmesinde önemli bir nonformal öğrenme stratejisi olarak görülmektedir. Afet eğitimi tatbikatları genellikle non-formal eğitimin temelini oluşturur çünkü bu tatbikatlar tek bir dersin öğrencilerini değil, tüm okul topluluğunu kapsayan etkinliklerdir. Afet eğitimine ya da afet risk azaltmaya yönelik tasarlanan yarışmalar okullardaki formal afet eğitimini destekleyen bir diğer etkili ögelerdendir. Afet eğitimine yönelik çalışmalar yürütecek öğrenci kulüpleri ve öğrenci konseyleri de formal eğitimi destekleyici bir non-formal eğitim unsuru olarak kabul edilmektedir. Bilim şenlikleri ve festivaller afet eğitiminde formal eğitimi destekleyici, eğlenceli ve toplumun tüm kesimlerini kapsayan bir diğer önemli nonformal eğitim unsurudur. Formal eğitim kapsamında, Afet eğitimi içeriklerinin resmî öğretim programlarına entegrasyonu, hâlihazırda var olan bir dersin kapsamında veya geliştirilecek olan seçmeli dersler ya da modüller yolu ile oldukça hızlı bir şekilde öğrencilere sunulabilir.

Doğru Cevap: C

Soru 21

Afetlerin meydana gelmeden önce risklerin belirlenmesini ve değerlendirilmesini bu yolla önleyici ve azaltıcı tedbirlerin alınmasını içeren sistematik yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?

Afet farkındalığı

Afet yönetimi

Afet riski azaltma

Acil durum eğitimi

Acil durum alarm bilgisi

Açıklama:

Afet riski azaltma afetlerin meydana gelmeden önce risklerin belirlenmesini ve değerlendirilmesini bu yolla önleyici ve azaltıcı tedbirlerin alınmasını içeren sistematik bir yaklaşımdır (UNICEF, 2015).
Yanıt C'dir. Afet riski azaltma doğru yanıttır.

Doğru Cevap: C

Soru 22

Afet riski azaltmada aşağıdakilerden hangisi bir non-formal eğitim örneğidir?

MEB Ulusal Afet Hazırlık Günü Etkinlikleri

AFAD Afet Eğitim İçerikleri

Kızılay Afet Eğitim İçerikleri

Okul Tabanlı Afet Eğitimi Projesi

EBA Afet Eğitimine Yönelik Çocuk Kitapları

Açıklama:

Non-formal eğitim, afet riski azaltma eğitimi için hızlı bir giriş noktası olabilir ve olmalıdır. Non-formal öğrenmeler, her yaştan bireylere önemli bilgi, beceri ve yetkinlikleri tanıtmak için pek çok eğlenceli ve etkileyici yoldan afet eğitimi içeriklerinin sunulmasıyla en verimli şekilde gerçekleştirilebilir. Okullardaki formal eğitim programlarını desteklemek üzere planlanmış özel günler-ülkemizde kullandığımız tanımıyla belirli gün ve haftalar afet farkındalığının geliştirilmesinde önemli bir nonformal öğrenme stratejisi olarak görülmektedir. Bu günlerde yazılı ve görsel materyallerin yayılması, poster çalışmalarının yapılması, tatbikatların uygulanması, kısa film, kamu spotu ya da belgesel gösterimlerinin yapılması, konu ile ilgili müze veya bilim merkezi ziyaretleri öğrencilerin ve öğrenci olmayan diğer bireylerin afet farkındalıklarını ve risk algılarını arttırmaya yönelik etkili uygulamalar olarak görülmektedir.
Okulların afet hazırlık ve müdahale yeteneklerini göstermek amac
Yanıt A'dır. MEB Ulusal Afet Hazırlık Günü Etkinlikleri doğru yanıttır.

Doğru Cevap: A

Soru 23

"........ tekniği, öğrencilerin gerçek hayat senaryolarını güvenli bir ortamda deneyimlemelerini sağlayan interaktif ve deneyimsel bir öğretim tekniğidir. Bu teknik, teorik olarak öğretilen bilgilerin pratikte uygulanmasını; gerçek yaşamda uygulanması tehlikeli veya maliyetli olabilecek denemelerin, güvenli bir şekilde gerçekleştirilmesini sağlamaktadır".
Yukarıda açıklanan teknik aşağıdakilerden hangisidir?

Tasarım

Müze uygulaması

Festival

Proje uygulama

Benzetim

Açıklama:

Benzetim (Simülasyon) tekniği öğrencilerin gerçek hayat senaryolarını güvenli bir ortamda deneyimlemelerini sağlayan interaktif ve deneyimsel bir öğretim tekniğidir. Bu teknik, öğrencilerin bilgi ve becerilerini geliştirmelerine yardımcı olmak için kullanılabilecek çeşitli simülasyon araçları ve yöntemlerini içerir. Teorik olarak öğretilen bilgilerin pratikte uygulanmasını; gerçek yaşamda uygulanması tehlikeli veya maliyetli olabilecek denemelerin, simülasyon ortamında güvenli bir şekilde gerçekleştirilmesini sağlamaktadır.
Yanıt E'dir. Benzetim tekniğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 24

Aşağıdakilerden hangisi "İlkokul Kademesi Afet Eğitimi Etkinlik Örneği"nde kullanılabilecek deprem öncesi doğru davranışlardan biridir?

Başını ve boynunu korumak

Çök-kapan-tutun yapmak

Artçı sarsıntılara hazırlıklı olmak

Evde, okulda, arabada yangın tüpü bulundurmak

Toplanma alanına gitmek

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 25

Ülkemizde afetlere hazırlık kapsamında 2023 yılında aşağıdaki derslerden hangisi seçmeli ders olarak kabul edilmiştir?

Afet Yönetimi

Risk Yönetimi

Temel Yaşam Desteği

Temel İlk Yardım

Afet Bilinci

Açıklama:

Ülkemizde 2023 yılında hayata geçirilen “Afet Bilinci Dersi” seçmeli bir ders olarak formal eğitim yaklaşımına somut örnek olarak gösterilebilir. Bu seçenek, içeriğinin zamanla geliştirilmesine ve yerel ihtiyaçlara göre güncellenmesine fırsat vermesi açısından oldukça önemli bir avantaja sahiptir.
Yanıt E'dir. Afet Bilinci dersidir.

Doğru Cevap: E

Soru 26

Belirli bir zaman veya coğrafyada ortaya çıkarak yaşamı tehdit eden, toplumun sosyoekonomik düzen ve etkinliklerine, doğal çevreye, tarihî ve kültürel kaynaklara zarar verme potansiyeli olan doğa, teknoloji ya da insandan kaynaklanan fiziki olay ve olgu aşağıdakilerden hangisidir?

Tehlike

Afet

Risk

Sapma

Tatbikat

Açıklama:

Tehlike: Belirli bir zaman veya coğrafyada ortaya çıkarak yaşamı tehdit eden, toplumun sosyoekonomik düzen ve etkinliklerine, doğal çevreye, tarihî ve kültürel kaynaklara zarar verme potansiyeli olan doğa, teknoloji ya da insandan kaynaklanan fiziki olay ve olgu olarak tanımlanmaktadır.
Risk: Bir olayın belirli koşul ve ortamlarda doğurabileceği can, mal, ekonomik ve çevresel gibi değerlerin kaybının gerçekleşme olasılığı olarak tanımlanmaktadır.
Afet: Toplumun tamamı veya belli kesimleri için fiziksel, ekonomik ve sosyal kayıplar doğuran, normal hayatı ve insan faaliyetlerini durduran veya kesintiye uğratan, etkilenen toplumun baş etme kapasitesinin yeterli olmadığı doğa, teknoloji veya insan kaynaklı olay. Afet bir olayın kendisi değil, doğurduğu sonuçtur.
Yanıt A'dır. Tehlike doğru yanıttır.

Doğru Cevap: A

Soru 27

"............................. Günü, her yıl 13 Ekim’de, bireyleri ve hükûmetleri, afetlere karşı daha dayanıklı topluluklar ve uluslar inşa etme çabalarına aktif olarak katılmaya teşvik eden uluslararası bir gündür. Bu gün, Birleşmiş Milletlere bağlı her ülke tarafından çeşitli etkinliklerin ve toplantıların gerçekleştiği bir gündür"
Yukarıda açıklaması verilen "gün" aşağıdakilerden hangisidir?

Dayanıklı Toplumlar Günü

Uluslararası Afet Riskini Azaltma Günü

Uluslararası Yardımlaşma Günü

Afet Bilinci Günü

Uluslararası Katılım Günü

Açıklama:

Uluslararası Afet Riskini Azaltma Günü, her yıl 13 Ekim’de, bireyleri ve hükûmetleri, afetlere karşı daha dayanıklı topluluklar ve uluslar inşa etme çabalarına aktif olarak katılmaya teşvik eden uluslararası bir gündür. Bu gün, Birleşmiş Milletlere bağlı her ülke tarafından çeşitli etkinliklerin ve toplantıların gerçekleştiği bir gün olarak özetlenebilir.
Yanıt B'dir. Uluslararası Afet Riskini Azaltma Günüdür.

Doğru Cevap: B

Soru 28

Aşağıdakilerden hangisi ülkemizde afet bilinci oluşturmak için belirlenmiş gün ve haftalardan değildir?

12 Kasım Afet Eğitimi Hazırlık Günü

17 Ağustos Afetlere Hazırlık Haftası

28 Şubat Sivil Savunma Günü

1-7 Mart Deprem Haftası

18 Haziran İzcilik Günü

Açıklama:

Ülkemizde 12 Kasım Afet Eğitimi Hazırlık Günü, 17 Ağustos Afetlere Hazırlık Haftası, 28
Şubat Sivil Savunma Günü ve 1-7 Mart Deprem Haftası, çeşitli afet farkındalığı ve hazırlığı etkinliklerinin gerçekleştiği önemli günler olarak belirlenmiştir. Örneğin 1-7 Mart Deprem
Haftası’nda tüm ülkede aynı anda deprem tahliye tatbikatı yapılmaktadır. 18 Haziran İzcilik Günü varolmayan bir gündür.
Yanıt E'dir. 18 Haziran İzcilik Günü bunlardan biri değildir.

Doğru Cevap: E

Soru 29

Aşağıdakilerden hangisi AFAD tarafından düzenlenen proje ve kampanyalardan biri değildir?

2013 Afete Hazır Türkiye Projesi

2013 Afete Hazır Aile Kampanyası

2019 Afete Hazırlık Yılı

2020 Afet Riski Azaltma Kampanyası

2021 Afet Eğitim Yılı

Açıklama:

Ülkemizde AFAD tarafından organize edilen ve yürütülen Afete Hazır Türkiye Projesi, 2013 yılında Afete Hazır Aile kampanyası ile başlamış, 2019’da Afete Hazırlık Yılı ve
2021’de Afet Eğitim Yılı kampanyaları ile devam etmiştir.
Yanıt D'dir. 2020 Afet Riski Azaltma Kampanyası bunlardan değildir.

Doğru Cevap: D

Soru 30

Aşağıdakilerden hangisi afet eğitiminde non-formal eğitimin temelini oluşturur?

Belirli gün ve haftalar

Müzeler

Tatbikatlar

Kampanyalar

Yarışmalar

Açıklama:

Afet eğitimi tatbikatları genellikle non-formal eğitimin temelini oluşturur çünkü bu tatbikatlar tek bir dersin öğrencilerini değil, tüm okul topluluğunu kapsayan etkinliklerdir. Basit tatbikatlar erken uyarılara yanıt verme, yangın, deprem ve diğer tehlikelerle karşılaşıldığında ne yapılacağını uygulama gibi konuları içerir. Simülasyon tatbikatları ise yangın söndürme, ilk yardım, yaralı taşıma, çok sayıda yaralı için tıbbi olmayan triaj, hasar değerlendirmesi ve hafif arama kurtarma gibi tepki becerilerinin geliştirilmesi ve uygulanmasını içerir.
Yanıt C'dir. Tatbikatlardır.

Doğru Cevap: C

Soru 31

I- Afet riski azaltma, afet sonrasında yapılacaklarla alakalı geliştirilen stratejileri kapsar.
II- Afet riski azaltma, önleyici ve azaltıcı tedbirlerin alınmasını içeren sistematik bir yaklaşımdır.
III- Afet riski azaltma ile afetlerin etkilerinin minimize edilmesi amaçlanır.
Afet riski azaltma ile ilgili yukarıda verilen bilgilerden hangisi veya hangileri doğrudur?

Yalnız I

Yalnız II

I ve II

I ve III

II ve III

Açıklama:

Artan afetler ve bu afetlerin yol açtığı yıkıcı etkiler, uluslararası toplumu afet riski azaltma anlayışına yöneltmiştir (Stehr, 2007; Xu ve Lu, 2018). Afet riski azaltma afetlerin meydana gelmeden önce risklerin belirlenmesini ve değerlendirilmesini bu yolla önleyici ve azaltıcı tedbirlerin alınmasını içeren sistematik bir yaklaşımdır (UNICEF, 2015). Afet riski azaltma, sadece afet anında ve sonrasında yapılan müdahalelerle değil, aynı zamanda afetlerin etkilerini minimize etmek için önceden yapılan planlama ve hazırlıklarla da ilgilidir.

Doğru Cevap: E

Soru 32

Sendai Afet Risk Azaltma Çerçevesi hangi yılda kabul edilmiştir?

2013

2014

2015

2016

2017

Açıklama:

2015 yılında ise kabul edilen Sendai Afet Risk Azaltma Çerçevesi ile Hyogo Çerçevesi›ni takiben daha kapsamlı bir yol haritası oluşturulmuştur. Sendai Çerçevesi, afet riskinin azaltılmasına yönelik dört öncelikli alan belirlemiştir: Afet risklerinin anlaşılması, afet risk yönetiminin güçlendirilmesi, afet risklerini azaltmak için yatırımların artırılması ve afet sonrası iyileşme, yeniden inşa ve toparlanma süreçlerinin güçlendirilmesi. Bu çerçeve, hükûmetlerin, toplulukların ve bireylerin afet risklerini azaltma konusunda daha bilinçli ve proaktif olmalarını teşvik etmektedir.

Doğru Cevap: C

Soru 33

Sendai Çerçevesi, afet riskinin azaltılmasına yönelik dört öncelikli alan belirlemiştir. Aşağıdakilerden hangisi bu alanlardan biri değildir?

Afet risklerinin anlaşılması

Afet risk yönetiminin güçlendirilmesi

Afet risklerini azaltmak için yatırımların artırılması

Afet sonrası iyileşme, yeniden inşa ve toparlanma süreçlerinin güçlendirilmesi

Afet sonrası inşa süreçlerinin ekonomik olarak en uygun şekilde yapılması

Açıklama:

Sendai Çerçevesi, afet riskinin azaltılmasına yönelik dört öncelikli alan belirlemiştir: Afet risklerinin anlaşılması, afet risk yönetiminin güçlendirilmesi, afet risklerini azaltmak için yatırımların artırılması ve afet sonrası iyileşme, yeniden inşa ve toparlanma süreçlerinin güçlendirilmesi. Bu çerçeve, hükûmetlerin, toplulukların ve bireylerin afet risklerini azaltma konusunda daha bilinçli ve proaktif olmalarını teşvik etmektedir (UNDRR, 2024).

Doğru Cevap: E

Soru 34

I- Ders içeriğinin zamanla güncellenebilmesine olanak tanıması
II- Yerel yönetimle işbirliği yapmaya olanak tanıması
III- Yaratıcılığa gerek duyması
Yukarıdakilerden hangisi veya hangileri afet eğitiminin bir ders kapsamında ayrı bir ünite veya bağımsız bir ders şeklinde sunulmasının avantajları arasındadır?

Yalnız I

Yalnız II

I ve II

I ve III

II ve III

Açıklama:

Bu yöntemlerden ilki ele alınacak olursa, bir dersin kapsamında ayrı bir ünite veya modül ya da tamamen bağımsız bir seçmeli (ya da zorunlu) ders şeklinde sunulmaktadır. Bu içerikler, belirli ders programlarına, belirli sınıf düzeylerine ve belirli bir süreye uyacak şekilde tasarlanırlar. Dersler ve modüller afet risk azaltma dersi, afet ve acil durum dersi gibi isimler alabilmektedir. Örneğin Rusya’da “Yaşam Güvenliğinin Temelleri” isimli bir ders açılmışken (Selby ve Kagawa, 2012); ülkemizde 2023 yılında hayata geçirilen “Afet Bilinci Dersi” seçmeli bir ders olarak bu yaklaşıma somut örnekler olarak gösterilebilir. Bu seçenek, içeriğinin zamanla geliştirilmesine ve yerel ihtiyaçlara göre güncellenmesine fırsat vermesi açısından oldukça önemli bir avantaja sahiptir. Ayrıca bu şekilde bir program geliştirme anlayışı içerisinde bir dersin, modülün veya ünitenin geliştirilmesi, her sınıf düzeyinde her dersin ayrıntılı olarak incelenmesini gerektirmediğinden program geliştirme süreci nispeten hızlı ve konforludur. Ancak bu yöntem tercih edildiğinde etkili bir öğretmen eğitimine ihtiyaç duyulmaktadır. Çünkü verilecek içerik tek bir ders veya modül kapsamına alındığından en ince ayrıntısına kadar sunulacak demektir ve dersin etkililiği öğretmen yetkinliğinden oldukça etkilenebilir bir pozisyonda olacaktır. Bu seçeneğin bir diğer avantajı ise yerel yönetimlerle iş birliği yapmaya ve yerel riskleri ders kapsamına almaya imkân tanımasıdır

Doğru Cevap: C

Soru 35

Ülkemizde JICA tarafından desteklenen ve Milli Eğitim Bakanlığına bağlı okul ve kurumlarda hizmete sunulan proje aşağıdakilerden hangisidir?

Education for young people

Plan nedir, Stan?

Acil Durum Planlama Araçları

Okul Tabanlı Afet Eğitimi Projesi

Afet Dayanıklılık Programı

Açıklama:

Ülkemizde ise AFAD ve Türk Kızılayı konu ile ilgili çeşitli içerikler oluşturarak afet eğitimine katkıda bulunmayı amaçlamaktadırlar. Bu içerikler daha çok videolar ve bilgi içerikli kitaplar olarak genellenebilirken dünyadaki diğer örnekleri ile karşılaştırdığımızda okul programlarındaki kazanımları dikkate alarak öğretmenlere ders etkinlikleri öneren içerikler sunmadıkları ifade edilebilir. Bu boşluğun doldurulması amacıyla JICA (Japan International Cooperation Agency) tarafından desteklenen Okul Tabanlı Afet eğitimi Projesi II. Faz çalışmaları kapsamında Millî Eğitim Bakanlığına bağlı okul ve kurumlarında görev yapan öğretmen ve akademisyenler tarafından öğretim programlarının kazanımları ile uyumlu “Okul Tabanlı Afet Eğitimi Tüm Kademeler İçin Örnek Ders Planları”, “Okul Tabanlı Afet Eğitimi Tüm Kademeler İçin Materyal Fikirleri”, “Kirpi Tortop ile Afet Risklerini Azaltıyoruz 3-5 Yaş Etkinlik Kitabı” ve “Kirpi Tortop ile Afet Risklerini Azaltıyoruz 5-6 Yaş Etkinlik Kitabı” hazırlanarak tüm öğretmenlerin ücretsiz erişimi için dijital olarak EBA kütüphaneye yüklenmiştir.

Doğru Cevap: D

Soru 36

Okulların afet hazırlık ve müdahale yeteneklerini göstermek amacıyla, Millî Eğitim Bakanlığı 2012’den bu yana her yıl Ulusal Afet Hazırlık Günü etkinlikleri kapsamında, ülke genelindeki okullarda ve anaokullarında deprem sığınma tatbikatları düzenlemekte ve bu sayede öğretmenler ile öğrencilerin afet hazırlık ve farkındalık düzeyleri güçlendirmektedir. Bu tatbikatın uygulandığı tarih aşağıdakilerden hangisidir?

21 Eylül

23 Eylül

30 Eylül

13 Ekim

21 Ekim

Açıklama:

Okulların afet hazırlık ve müdahale yeteneklerini göstermek amacıyla, Millî Eğitim Bakanlığı 2012’den bu yana her yıl Ulusal Afet Hazırlık Günü etkinlikleri kapsamında, ülke genelindeki okullarda ve anaokullarında deprem sığınma tatbikatları düzenlemekte ve bu sayede öğretmenler ile öğrencilerin afet hazırlık ve farkındalık düzeyleri güçlendirmektedir. Ülke çapında düzenlenen bu tatbikat, her yıl 21 Eylül’de (tatillere bağlı olarak değişebilir) gerçekleştirilmekte olup, ülke genelinde yaklaşık 3 milyondan fazla öğretmen ve öğrenci tatbikata katılmaktadır (MOE, 2022).

Doğru Cevap: A

Soru 37

Ülkemizde Deprem Haftası Etkinlikleri aşağıdaki tarihlerin hangisinde gerçekleşmektedir?

12 Kasım

17 Ağustos

28 Şubat

1-7 Mart

21 Eylül

Açıklama:

Ülkemizde ise 12 Kasım Afet Eğitimi Hazırlık Günü, 17 Ağustos Afetlere Hazırlık Haftası, 28 Şubat Sivil Savunma Günü ve 1-7 Mart Deprem Haftası, çeşitli afet farkındalığı ve hazırlığı etkinliklerinin gerçekleştiği önemli günler olarak belirlenmiştir. Örneğin 1-7 Mart Deprem Haftası’nda tüm ülkede aynı anda deprem tahliye tatbikatı yapılmaktadır.

Doğru Cevap: D

Soru 38

I- Seçmeli dersler
II- İzcilik faaliyetleri
III- Bilim şenlikleri ve festivaller
Yukarıdakilerden hangisi veya hangileri afet eğitiminde kullanılan non-formal eğitim unsurları arasında yer alır?

Yalnız I

Yalnız II

I ve II

I ve III

II ve III

Açıklama:

Afet eğitimine yönelik çalışmalar yürütecek öğrenci kulüpleri ve öğrenci konseyleri de formal eğitimi destekleyici bir non-formal eğitim unsuru olarak kabul edilmektedir. Bu kapsamda dünyada pek çok ülkede özellikle izcilik kulüpleri kapsamında afet riski azaltma konusunda öğrenciler yolu ile toplumu bilinçlendirme çalışmaları yürütülmektedir. Bu kulüpler, öğrencilerin afet konusundaki bilgi ve becerilerini artırırken liderlik, karar alma, problem çözme gibi özellikle afet yönetimi anlayışı içerisinde ihtiyaç duyulan diğer kişisel özelliklerin gelişmesine de katkıda bulunmaktadır.
Bilim şenlikleri ve festivaller afet eğitiminde formal eğitimi destekleyici, eğlenceli ve toplumun tüm kesimlerini kapsayan bir diğer önemli nonformal eğitim unsurudur. Bu tür uygulamalar, afet eğitimi gibi içeriği genellikle eğlenceli olmadığı düşünülen konuların öğrenilmesini eğlence ve uygulama yolu ile desteklemektedir. TÜBİTAK tarafından desteklenen 4007 Bilim Şenlikleri ve 4004 Doğa ve Bilim Okulları Programları kapsamında ülkemizde pek çok okulda afet eğitimi içeriklerine yönelik bilim şenlikleri yürütülmektedir.

Doğru Cevap: E

Soru 39

Dünyanın ilk interaktif taşkın müzesi olarak tanımlanan DSİ Taşkın Müzesi ülkemizde hangi şehirde kurulmuştur?

Trabzon

Kastamonu

Ordu

Tunceli

İzmir

Açıklama:

Ülkemizde afet kalıntıları ile oluşturulmuş bir müze bulunmamakla birlikte Trabzon’da kurulan DSİ Taşkın Müzesi, dünyanın ilk interaktif taşkın müzesi olarak tanımlanmaktadır. Bu müze hem yerel risklere değinmesi hem de sel, taşkın ve heyelan konularında interaktif deneyimler sunması ile ziyaretçilerine nitelikli bir non-formal öğrenme ortamı sunmaktadır

Doğru Cevap: A

Soru 40

Deprem, heyelan, yangın ve karbonmonoksit gibi 12 farklı afet ve acil durumla ilgili deneyim alanları bulunan AFAD Eğitim Merkezi hangi şehrimizde bulunmaktadır?

İstanbul

Ankara

İzmir

Bursa

Adana

Açıklama:

Bursa’da yer alan AFAD Bursa Yıldırım Afet Eğitim Merkezi ise Japonya’daki afet eğitim merkezleri ile kapsam ve ölçek bakımından benzerlik göstermektedir. Bu merkezde deprem, heyelan, yangın ve karbonmonoksit gibi 12 farklı afet ve acil durumla ilgili deneyim alanları bulunmaktadır (AFAD, 2021). Yıl boyu Bursa’daki ve çevre illerdeki okullar randevu yolu ile öğrencilerinin afet eğitimlerinin interaktif bir şekilde desteklenmesini sağlamaktadırlar.

Doğru Cevap: D

Acil Durum ve Afet Farkındalık Eğitimi - Tüm Sorular

Ünite 1

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Ünite 2

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler